Meerjarenbegroting 2027-2030
Tekst van het document
Wat betreft de bouwkosten van woningbouw zal naar alle waarschijnlijkheid ook sprake blijven van een doorzetting van de huidige stijging, al is deze zeker niet zo hoog als in voorgaande jaren het geval is geweest. De stijging komt voornamelijk door stijgende personeelskosten, waar materiaalprijzen (op energie- en transportkosten na) redelijk gestabiliseerd zijn. Eenzelfde trend wordt verwacht voor de bouwkosten van infrastructuur en overige gebiedsontwikkeling gerelateerde zaken. Gezien de trends in de prijzen en bouwkosten, die elkaar niet veel ontlopen, kan met voorzichtigheid geconcludeerd worden dat grondprijzen ook een continuerende stijging zullen ondervinden. Dit is uiteraard wel onderhevig aan eventuele nieuwe schokken in de markt, bijvoorbeeld als gevolg van toenemende geopolitieke conflicten en/of onzekerheid. Naast de algemene trends in de woningmarkt zijn daarbinnen ook subtrends te zien in de verdeling van woningtypen en de grondprijzen onder verschillende prijscategorieën. Zo worden er (ook in de minder stedelijke gebieden) steeds meer appartementen gebouwd t.o.v. grondgebonden woningen en stijgen de grondprijzen van dure woningen naar rato vele mate harder dan die van goedkope woningen. Dit eerste is voornamelijk het gevolg van schaarste aan grond en de noodzaak voor het bouwen van zoveel mogelijk woningen.
De grondschaarste is niet alleen het gevolg van gebrek aan bruto grondgebied, maar ook aan netto uitgeefbare grond als gevolg toenemende eisen wat betreft randvoorwaarden in gebiedsontwikkelingen die een steeds grotere relatieve ruimtevraag claimen binnen projectgebieden. De discrepantie in grondprijsstijgingen toont een andere problematiek, namelijk dat dure woningen steeds essentiëler worden voor het haalbaar maken van ontwikkelingen, en dat ontwikkelingen die enkel of voornamelijk berusten op goedkopere woningen als gevolg daarvan nog moeilijker haalbaar worden. Daarnaast worden goedkope woningen al steeds Paragraaf Grondbeleid 158 Gemeente Moerdijk kleiner om binnen de prijsgrenzen te kunnen vallen. De druk vanuit betaalbaarheidseisen en kwaliteitseisen van de randvoorwaarden lijken hiermee de grootste zorgpunten voor gebiedsontwikkeling in de nabije toekomst. Een creatieve en onconventionelere kijk op woningtypologieën en de inrichting van nieuwe wijken lijkt hierin wellicht de voornaamste oplossing. Kaders Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Inmiddels lijken de problemen in het digitale stelsel grotendeels verholpen hoewel de complete gewenning nog wel ontbreekt. Daarnaast komt het in steeds meer projecten tot Raad van State procedures wat de woningbouwontwikkelingen verder vertraagt.
Gekoppeld aan de Omgevingswet is de BBV-wetgeving ook gewijzigd per 1 januari 2024 met de nieuwe notitie grondbeleid. De benodigde wijzigingen hiervoor zijn inmiddels geïmplementeerd en hebben voor de voorlopige toekomst geen significante impact meer. De vigerende Nota Grondbeleid van de gemeente Moerdijk stamt uit 2022. O.b.v. de aanbevelingen van de accountant lijkt hier echter wel een marginale wijziging in plaats te moeten vinden, namelijk wat betreft het indexeren van grondopbrengsten in grondexploitaties naar het heden. In feite behelst dit enkel het tekstueel wijzigen van een enkele zin om dit mogelijk te maken. Dit zal eind 2026 gebeuren. Gerelateerd aan het grondbeleid moet het beleid wat betreft snippergroen, jacht- en visrechten en volkstuinen nog worden herzien. Met de komst van het Didam-arrest, het verbod op ongeoorloofd staatssteun, de Omgevingswet, de Woo, Wet Markt en Overheid, Nota Grondbeleid 2022 en de beleidsregel Grondtransacties en kabels en leidingen sindsdien, rijst de vraag of het beleid voldoet aan het wettelijk en nieuwe beleidsmatige kader. Ook kan de huidige werkwijze mogelijk efficiënter, transparanter en eenduidiger. Hierop dienen nieuwe processen en het onderliggende beleid te worden ingericht.
Voor het reorganiseren van het grondbeleid omtrent volkstuincomplexen, jacht- en visrechten en de vereenvoudiging van snippergroenbeleid zijn de eerste onderzoeken uitgevoerd en eind 2026 verwachten we hiervoor de eerste beleidsstukken te kunnen lanceren. Het laatste relevante beleidsstuk wat resteert is de Nota Kostenverhaal welke in 2024 is vastgesteld. Voorlopig fungeert dit nieuwe beleid naar verwachting en bedoeling en worden er derhalve geen nieuwe ontwikkelingen verwacht op dit gebied. Wat betreft de Vennootschapsbelasting (Vpb) lijkt er op basis van de voorlopige toekomstverwachting dat in de aankomende jaren weinig tot geen risico ontstaat op het moeten afdragen van deze belasting. Deze analyse komt voort uit de meest recent uitgevoerde QuickScan door onze belastingadviseur BDO en de daarbij horende meerjarenprognose. Dit kan echter snel veranderen mochten er significante onverwachte mutaties ontstaan in de grondexploitatieportefeuille. Bij het vaststellen van nieuwe grondexploitaties wordt daarom het eventuele effect op de QuickScan in beeld gebracht en waar nodig meegenomen in de besluitvorming. De raming voor de verschuldigde vennootschapsbelasting, die eerst opgenomen was in de meerjarenbegroting, is o.b.v. de uitkomsten van de QuickScan geschrapt en zal wederom opgevoerd worden als de uitkomst van toekomstige scans wijzigt.
Projectenvoortgang 2027 (en verder) Onder de kop “Complexen in exploitatie 2026” kan per project specifieke informatie gevonden worden over de voortgang van de reeds vastgestelde grondexploitaties die in 2026 nog in exploitatie zullen zijn. Naast de actieve grondexploitaties zijn er echter ook projecten die in de (nabije) toekomst een grondexploitatie zullen worden of projecten waarin de gemeente een facilitaire rol heeft. Hieronder nog een toelichting op de relevante ontwikkelingen in deze projecten die wat grootschaliger van aard zijn. In het gebied Zevenbergen Oost zijn grote stappen gemaakt ten behoeve van de realisatie van (de eerste) 800 woningen. In Markvelden Noord zal eind 2026 worden gestart met de bouw en moeten de eerste woningen in 2027 opgeleverd worden. Voor zowel Markvelden Midden als Markvelden Zuid zijn inmiddels grondexploitaties vastgesteld, en voor Markvelden Midden zijn zelfs alle grondverkopen al verzekerd welke in 2027 zullen worden overgedragen aan Woonkwartier, de winnaar van de tender en alle vrije kavelkopers zodat zij kunnen aanvangen met de bouw. Wat betreft Markvelden Zuid zal 2027 voornamelijk in het teken staan van het voorbereidende grondwerk en het vaststellen van de wijziging omgevingsplan.
Gezien de voortgang in de woningbouwprojecten zal ook de aanleg van de randweg om Paragraaf Grondbeleid 159 Gemeente Moerdijk 160 het gebied te ontsluiten voor een groot deel in 2027 gereed zijn. Wat betreft het stationsgebied zal de focus in 2027 voornamelijk liggen op het verwerven van benodigde grondgebieden voor de langzaam verkeerstunnel en daarnaast op de planvorming en verwerving van externe financiering. Naast Zevenbergen Oost zijn er uiteraard nog vele andere projecten die bijdragen aan het behalen van de opgaven. In het facilitaire project Willemstad Oost moet in 2027 gestart worden met de bouw van de eerste fase. In de actieve ontwikkelingen Westschans Klundert zal het stedebouwkundig plan in 2026 herzien moeten worden om het plan te laten voldoen aan de waterhuishoudingseisen. Vervolgens is het de bedoeling dat in 2027 gestart wordt met het voorbelasten van de gronden zodat in 2028 het bouwrijp maken gereed kan zijn en de eerste gronden kunnen worden uitgegeven. Wat betreft het gebied Zevenbergen Noord zal het nieuwe bedrijventerrein in 2027 bouwrijp gemaakt moeten worden. Daarnaast zijn in 2026 grote stappen gezet in de contractvorming voor het gebied de Vloeivelden in Zevenbergen Noord, en zal 2027 in het teken staan van het oplossen van de laatste obstakels om dit project haalbaar te maken en het opstarten van de planologie.
Tenslotte is de laatste wat grootschaligere ontwikkeling het centrumplan Fijnaart. Eind 2026 wordt verwacht dat hiervoor een grondexploitatie zal worden vastgesteld en vervolgens is het de bedoeling dat in 2027 de wijziging omgevingsplan zal worden vastgesteld. Daarnaast is de gemeente nog bezig met het verwerven van de laatste 2 objecten om de realisatie van dit plan te kunnen verzekeren. Complexen in exploitatie Bedragen x €1.000,- NR. | COMPLEXEN IN EXPLOITATIE | BOEKWAARDE | MUTATIES | (VERWACHTE) | MUTATIES | (VERWACHT) BOEKWAARDE | RESULTAAT 1-1-2026 | 2026 | 1-1-2027 | vanaf 2027 | bij afsluiting 80 | Waterfront Moerdijk | -5.848 | -282 | -6.131 | 758 | -5.372 163 | Sporenbergstraat Zev. Hoek | -718 | 909 | 191 | 86 | 277 172 | Bedrijventerrein Zvb. Noord | -3.080 | -3.830 | -6.910 | 6.258 | -652 185 | Westschans Klundert | -5.165 | -2.586 | -7.751 | 4.855 | -2.897 189 | Woningb. Volkst.
Willemstad | 0 | -383 | -383 | 676 | 293 190 | Wethouder Trompersstraat | -249 | 180 | -69 | -93 | -162 206 | Markvelden Midden | -2.655 | -1.676 | -4.331 | 4.246 | -84 207 | Markvelden Zuid | 0 | -6.801 | -6.801 | 6.811 | 10 215 | Mariaschool Langeweg | -50 | 60 | 9 | -116 | -106 216 | Cocon Klundert | -39 | 155 | 116 | -131 | -16 217 | Noordhoek | 0 | -257 | -257 | 481 | 224 TOTAAL | -17.804 | -14.511 | -32.317 | 23.831 | -8.485 Reeds genomen winstnemingen hebben een negatief effect op de boekwaarden, het afsluitingsresultaat is hiervoor gecorrigeerd. Verder worden toekomstige winstnemingen niet meegenomen in de toekomstige mutaties. Naar verwachting zijn er in begin 2027 ten minste 11 actieve grondexploitaties in de projectenvoorraad aanwezig. Dit betreffen enkel de complexen die medio 2026 al actief in exploitatie zijn, en dus is hierbij geen rekeningen gehouden met complexen die hierna nog door de raad worden vastgesteld als grondexplotatie. Af te sluiten grondexploitaties in 2026 (naar huidige verwachting) • Dorpshart Moerdijk • Stoofstraat Zevenbergen In exploitatie genomen grondexploitaties medio 2026 • Markvelden Zuid • Woningbouw volkstuinen Willemstad 161 Parameters grondexploitaties De begrotingen van de resultaten in de grondexploitaties worden beïnvloed door een set van parameters.
De uitgangspunten wat betreft deze parameters worden (ten minste) jaarlijks herzien. Hieronder een korte toelichting wat betreft de bepaalde percentages. Er wordt in de grondexploitaties enkel gerekend met reële bedragen, aangezien deze relevanter zijn voor de gemeentelijke begroting dan netto contante waarde. Er wordt dus geen verdisconteringsvoet toegepast. Rentepercentage BIE • Het rentepercentage dat gehanteerd wordt bij de grondexploitaties vanaf 2026 is 2,5%, dit percentage is herrekend bij de begroting 2026 o.b.v. de huidige BBV-regelgeving. Het rentepercentage wijzigt dus niet t.o.v. het boekjaar 2025 waar ook 2,5% werd gehanteerd. Opbrengstenstijging • Conform het huidige beleid wordt een opbrengstenstijging van 0% toegepast. Daadwerkelijke prijsstijgingen moeten blijken uit geactualiseerde taxatierapporten zoals staat geformuleerd in de Nota Grondbeleid. De accountant heeft bij de jaarrekening 2025 echter een aanbeveling geplaatst om deze methode te wijzigen om wel de reeds gerealiseerde prijsstijging tot het heden hierin te incorporeren. Aangezien deze aanbeveling in strijd is met het beleid, maar ambtelijk wel geconcludeerd is dat aansluiting bij de aanbeveling wenselijk is, zal een (marginale) tekstuele aanpassing in de Nota Grondbeleid moeten worden doorgevoerd. Dit zal eind 2026 plaatsvinden.
Kostenstijging • Op aanbeveling van de accountant bij de vorige jaarrekening wordt per 2026 gebruik gemaakt van de Outlook Grondexploitaties van Metafoor voor de kostenstijgingsparameters. Het aansluiten bij deze methodiek heeft als voordeel dat door het weidse gebruik hiervan bij grondexploitaties een brede acceptatie bestaat voor het gebruik van deze indices bij o.a. verantwoordingen of de verwerving van externe financiering. Hieronder de indexeringen o.b.v de Outlook Grondexploitaties 2026 die in de Grondexploitaties zijn toegepast. Gezien deze cijfers niet significant afwijken van de vorige methodiek zijn de nominale effecten in de Grondexploitaties relatief marginaal. KOSTENSTIJGINGSINDICES | 2026 | 2027-2028 | 2029 en verder GWW-kosten | 3,5% | 3,0% | 2,0% Plankosten | 4,5% | 3,0% | 2,0% Grondverkopen Voor alle huidige plannen die in 2027 in exploitatie zijn, zullen er in de projecten Waterfront, Sporenbergstraat, Bedrijventerrein Zevenbergen Noord, Westschans, Woningbouw Volkstuinen Willemstad, Markvelden Midden, Markvelden Zuid en Noordhoek nog grondverkopen gerealiseerd worden. De hoogte van deze opbrengsten wordt uiteindelijk bepaald door de uitkomst van een tender, of als hier geen sprake van is wordt een taxatie uitgevoerd op basis van de definitieve verkaveling. Voordat de daadwerkelijke verkoopprijs is vastgesteld worden de opbrengsten geschat o.b.v.
voorlopige taxaties. Op dit moment verwachten wij in de genoemde grondexploitaties nog voor in totaal ca. €67,5 mln. aan grond te verkopen vanaf 2027. Het grootste deel hiervan is afkomstig van de projecten Markvelden Zuid (ca. € 28,1 mln.), Westschans Klundert (ca. €13,4 mln.), Bedrijventerrein Zevenbergen Noord (ca. €12,6 mln.) en Markvelden Midden (€8,6 mln.). Dit zijn echter wel voornamelijk projecten die zich nog in een relatief vroege fase bevinden waarbij deze grondverkopen dus ook relatief ver in de toekomst liggen, waardoor er meer kans is dat deze bedragen nog (significant) zullen gaan afwijken. Resultaat Grondexploitatie Het totaalresultaat van de grondexploitatie in een bepaald jaar is opgebouwd uit de (tussentijdse) winstnemingen genomen in dat jaar minus de toevoegingen aan de voorzieningen verlies, gecorrigeerd voor negatieve projectafsluitingen (aangezien deze bij afsluiting uit de verliesvoorziening zijn gehaald). Doorgaans geeft dit geen accuraat beeld van de winstgevendheid van de totale grondexploitatie aangezien vooral nieuw in exploitatie genomen projecten en afgesloten projecten in deze cijfers zijn weergegeven. Verliesvoorzieningen worden namelijk direct getroffen voor het volledig verwachte negatieve resultaat bij het ontstaan van het verlies ongeacht het jaar van afsluiting.
Winstnemingen en positieve afsluitingen Op grond van de BBV-regels is het verplicht om winstnemingen te doen in grondexploitaties waarbij een postief eindresultaat wordt verwacht. De hoogte van de (tussentijdse)winstneming in een jaar wordt bepaald m.b.v. de POC- methodiek (percentage-of-completion). Ook moet er voldoende zekerheid zijn dat de winst gerealiseerd gaat worden, dit wordt voornamelijk geborgd met het criterium dat de opbrengsten binnen moeten zijn om een winstneming te doen. In 2026 wordt verwacht dat winstnemingen gedaan dienen te worden in de projecten Stoofstraat (ca. € 36.000, tevens afsluiting) en Sporenbergstraat (ca. € 190.000). In 2027 wordt vervolgens verwacht dat er winstnemingen gedaan dienen te worden in de projecten Sporenbergstraat (ca. € 43.000), Woningbouw Volkstuinen Willemstad (ca. € 194.000) en Noordhoek (ca. € 188.000). De hoogte van deze winstnemingen is afhankelijk van de achteraf daadwerkelijke verhouding van gemaakte kosten en opbrengsten t.o.v. de geprognotiseerde totalen hiervan. Met de jaarrekening worden de definitieve winstnemingen herberekend en wordt dit gerapporteerd in de bijbehorende paragraaf grondbeleid van die jaarrekening. Verliesvoorziening De omvang van deze post bedraagt per 1-1-2026 ca. € 11,8 mln.
Medio 2026 is deze voorziening ongewijzigd aangezien er geen nieuwe grondexploitaties met een negatief verwacht eindresultaat zijn vastgesteld. Het grootste deel van deze verliesvoorzieningen is te wijten aan de negatieve verwachte resultaten in de projecten Waterfront Moerdijk, Bedrijventerrein Zevenbergen Noord, Westschans Klundert en Dorpshart Moerdijk. Aangezien het Dorpshart Moerdijk naar verwachting eind 2026 zal worden afgesloten zal dit verlies op dat moment definitief genomen worden en zal dit project daarmee dus niet meer drukken op de voorziening verlies vanaf 2027. Toelichting complexen in exploitatie 2026 P80 Waterfront Moerdijk Het afronden van de havenherinrichting en de kadevernieuwing (geen onderdeel van de grondexploitatie) wordt verwacht in 2027. Dit moet afgerond worden alvorens aangevangen kan worden met de woningbouw aan de Westzijde. Daarnaast zal naar verwachting eind 2026/begin 2027 een definitief besluit worden genomen omtrent de ontwikkelrichting van Powerport, wat van belang is voor de haalbaarheid van de woningbouw in dit project gezien daar uiteraard een ontwikkelaar gevonden voor moet worden om dit te ontwikkelen. Na dit besluit kan dus de tender worden opgezet voor de verkoop van de gronden en kan daarnaast gestart worden met het voorbereiden van de bouwrijp werkzaamheden.
Uitgaande van dit tijdspad zou in 2028 aangevangen kunnen worden met de bouw van de woningen en de horecavoorziening. P163 Sporenbergstraat Zevenbergschen Hoek Medio 2026 is het bouwrijp maken van het terrein afgerond en kunnen voor het eind van het jaar de gronden voor de kavelkopers en de projectmatige bouw grotendeels overgedragen worden. Door enkele bomen die nog niet gekapt kunnen worden zijn er echter een paar percelen die iets later overgedragen zullen worden. Er wordt vooralsnog verwacht dat in 2028 alle woningen opgeleverd zijn en het woonrijp maken kan plaatsvinden. Paragraaf Grondbeleid 162 Gemeente Moerdijk P172 Bedrijventerrein Zevenbergen Noord In 2026 zijn de laatste benodigde gronden voor het project verworven, en kunnen de fysieke werkzaamheden in het gebied worden voorbereid. Echter is de voortgang van de planning wel afhankelijk van een raad van state procedure i.v.m. de wijziging omgevingsplan. Afhankelijk van de doorlooptijd hiervan kan vervolgens volledig bouwrijp gemaakt worden en vooralsnog is het de planning dat de uitgifte van de eerste bedrijfskavels in 2028 kan plaatsvinden. P185 Westschans Klundert Door problematieken i.v.m. de waterhuishouding van het projectgebied, moet waarschijnlijk het plan stedenbouwkundig herzien worden.
In het tweede deel van 2026 wordt onderzocht wat de exacte impact hiervan is en zal gewerkt worden aan een nieuw stedenbouwkundig plan. Wat hiervan de impact is (zowel planologisch en financieel) en of er aanvullende besluitvorming nodig is zal begin 2027 duidelijk zijn. In het meest gunstige scenario zou in 2027 aangevangen kunnen worden met de fysieke werkzaamheden in het gebied in de vorm van de voorbelasting. P189 Woningbouw Volkstuinen Willemstad Deze grondexploitatie is begin 2026 vastgesteld door de gemeenteraad. Het project betreft de realisatie van 16 patiowoningen die zullen worden ontwikkeld door een CPO (collectief particulier opdrachtgeverschap). Met de CPO zijn reeds afspraken gemaakt over de verkoop van de gronden, welke in 2027 overgedragen moeten zodat zij de bouw van hun woningen kunnen realiseren. P190 Wethouder Trompersstraat Langeweg In 2026 zijn de 10 sociale huurwoningen opgeleverd en is het gebied omliggend direct daaraan woonrijp gemaakt. De overdracht van de gronden voor de 5 projectmatige woningen zal eind 2026 plaatsvinden waarna de ontwikkelaar kan aanvangen met de bouw. In 2027 kan vervolgens het laatste deel van het gebied woonrijp worden gemaakt en het project worden afgesloten. P206b Markvelden Midden Inmiddels zijn alle verkoopprocedures in dit gebied afgerond waarmee de opbrengsten verzekerd zijn.
Deze bestonden uit de verkoop van vrije kavels aan particulieren, een tenderprocedure voor de ontwikkeling van voornamelijk betaalbare woningen en de afspraken met de woningcorporatie wat betreft de sociale en middeldure huurwoningen. Na het bouwrijp maken, waarmee in 2026 een start wordt gemaakt, zullen de gronden in 2027 aan de verschillende partijen/particulieren worden overgedragen om te kunnen starten met de bouw van de woningen. Naar de huidige verwachtingen zullen de laatste woningen in 2028 gereed moeten zijn en kan vervolgens het volledige projectgebied woonrijp worden gemaakt. P206c Markvelden Zuid Na Markvelden Midden betreft dit de volgende fase van Zevenbergen Oost die de gemeente zelf actief in ontwikkeling brengt. Begin 2026 is de grondexploitatie voor dit gebied, waar in totaal 350 woningen moeten komen, vastgesteld. Gezien deze grote schaal in aantal woningen betekent dit ook dat dit veruit de grootste grondexploitatie is in termen van kosten en opbrengsten. Het is de verwachting dat kosten en opbrengsten ongeveer op dezelfde hoogte liggen en het project daarom financieel neutraal kan worden gerealiseerd. Gezien de lange doorlooptijd, mede door meerdere faseringen, en de nog definitief te ontwerpen inrichting van het gebied is dit uiteraard wel onderhavig aan vele factoren die hier nog van invloed op kunnen zijn.
Qua planning zou in 2027 de voorbelasting van het gehele gebied al moeten plaatsvinden, waarna in 2028 gefaseerd gestart kan worden met het bouwrijp maken. Vooralsnog wordt verwacht dat de eerste gronden in 2028 kunnen worden uitgegeven en vervolgens in totaal een doorlooptijd van 3 jaar om alle gronden uit te kunnen geven conform een n.n.t.b. fasering. Het eind van het project, betreffende oplevering van de laatste woningen en het vervolgens volledig bouwrijp maken van het gebied, wordt op dit moment geschat op 2032. Paragraaf Grondbeleid 163 Gemeente Moerdijk P215 Mariaschool Langeweg Medio 2026 is de sloop van de voormalige school gereed en kunnen de overige bouwrijp werkzaamheden starten. Naar verwachting zal dit eind van het jaar gereed zijn en kunnen de gronden uiterlijk begin 2027 worden overgedragen aan Woonkwartier t.b.v. de bouw van 6 sociale huur en 6 goedkope koopwoningen. Eind 2027 wordt verwacht dat deze opgeleverd kunnen worden. P216 Cocon Klundert De voormalige school de Cocon in Klundert is inmiddels gesloopt waarmee eind 2026 het bouwrijp kan plaatsvinden. Deze gronden zullen uiterlijk in 2027 worden overgedragen aan de woningcorporatie die hier enkel appartementen in de sociale huur zal realiseren. De bouwtijd hiervan zal ongeveer een jaar bedragen.
P217 Noordhoek Nog voor het einde van 2026 moet in dit gebied de voorbelasting plaatsvinden, waarna in 2027 het terrein volledig bouwrijp gemaakt kan worden. In 2027 zal ook een tenderprocedure worden doorlopen om een ontwikkelaar te vinden voor de vrijesectorwoningen die hier gepland staan. Naar verwachting moet dit voor het einde van 2026 worden afgerond en kunnen de gronden in 2027 gepasseerd worden om zodanig in 2028 de woningen op te kunnen leveren. Complexen niet in exploitatie Dit betreffen complexen waarvoor nog geen raadsbesluit is genomen inzake (her)ontwikkeling, een projectexploitatie is vastgesteld en/of geen locatie ontwikkelingsovereenkomst is ondertekend. Het betreft hier voornamelijk strategisch verworven objecten. Om zicht en grip te houden op de waardeontwikkeling wordt afhankelijk van het soort object, (met een gemiddelde frequentie van ca. 1x per 2 jaar) de taxatie geactualiseerd dan wel getoetst aan de WOZ-waarde. Per 1-1-2026 bedraagt de totale waarde aan niet in exploitatie genomen bouwgrond ca. € 32,8 mln. In 2026 (ten tijde van het schrijven van de paragraaf) is hieraan netto ca. € 7,3 mln. aan onttrokken. Medio 2026 heeft namelijk nog geen strategische grondaankoop plaatsgevonden, maar wel zijn er gronden verkocht aan de Oostdijk Willemstad (ca. € 975.000) en gronden ingebracht in de grondexploitatie Markvelden Zuid (ca.
€ 6,3 mln.) die daarmee onttrokken worden aan de complexen niet in exploitie. Risico’s Wat betreft de complexen niet in exploitatie lijkt het zwaartepunt qua risico’s te liggen op de verworven gronden in het stationsgebied (onderdeel van Zevenbergen Oost). Deze zijn strategisch verworven met de filosofie van (pro-)actief grondbeleid, wat hier nodig is geacht om toekomstige ontwikkeling mogelijk te maken. Door de grote schaal van dit project en de nog onzekere uitwerking hiervan loopt de gemeente een risico op het moment dat er geen ontwikkeling plaats kan vinden. Enigszins te voorziene risico’s voor deze en/of andere gronden zijn in principe afgedekt, bijvoorbeeld binnen het weerstandsvermogen. Reserve strategische verwerving De stand van de reserve is per 1-1-2026 ca. € 5,8 mln. positief. Zoals in de 1e bestuursrapportage 2026 is besloten worden in 2026 € 100.000 sloopkosten die voortkomen uit de strategische verwervingen t.b.v. het project Zevenbergen Oost gedekt uit deze reserve. In de 2e bestuursrapportage worden eventueel aanvullende onttrekkingen aan de gemeenteraad voorgelegd. Reserve grondexploitatie De stand van de reserve is per 1-1-2026 ca. € 1,6 mln. positief. Gedurende het jaar vinden geen onttrekkingen of storting plaats in deze reserve. Wijzigingen in de reserve worden namelijk pas verwerkt met het vaststellen van de jaarrekening 2026.
De reserve is bedoeld om fluctuaties in winstnemingen op te vangen en om stortingen in de reserve bovenwijkse voorzieningen en ruimtelijke ontwikkeling uit te dekken. Paragraaf Grondbeleid 164 Gemeente Moerdijk Kostenverhaal Medio 2024 is door de gemeenteraad een nieuwe Nota Kostenverhaal vastgesteld. Dit was voornamelijk het gevolg van de nieuwe Omgevingswet en de gewijzigde basis voor de bijdrage ruimtelijke ontwikkeling met de Omgevingsvisie 2040. Ondanks de actualisatie van dit beleid blijft de algemene reservestructuur met een reserve bovenwijkse voorzieningen en een reserve ruimtelijke ontwikkeling hetzelfde. De methodiek voor het bepalen van de bijdragen (en daarmee het vullen van de reserves) is echter wel veranderd, hierover hieronder meer. De reserves bovenwijkse voorzieningen en ruimtelijke ontwikkeling worden vervolgens benut voor wijk en kern overstijgende voorzieningen van openbaar nut. Voorbeelden hiervan zijn de aanleg van een hoofdontsluiting, rondwegen en grootschalige parkeervoorzieningen, maar ook investeringen in het buitengebied, het uitplaatsen van milieuhinderlijke bedrijven uit kernen, de toekomstige opgave in herstructurering en de revitalisering van zowel woningbouw als bedrijfslocaties.
Bovenwijkse voorzieningen Voor de bovenwijkse voorzieningen is in het nieuwe beleid zo puur mogelijk aangesloten bij de wetgeving met voornamelijk de PPT-criteria (profijt, proportionaliteit en toerekenbaarheid). Dit heeft tot gevolg dat voor het bepalen van de bijdrage bovenwijkse voorzieningen maatwerk wordt geleverd. In de Nota Kostenverhaal staat uitgebreid beschreven welke stappen genomen worden om te komen tot een bijdrage bovenwijkse voorzieningen voor een kostenverhaalsplichtige activiteit. Ruimtelijke ontwikkelingen Voor de bijdrage ruimtelijke ontwikkelingen (juridisch de “financiële bijdrage”) wordt in grote lijnen wel de eerdere methodiek voortgezet waarbij deze bijdrage een vast bedrag per woonequivalent is. Deze bijdrage is berekend d.m.v. een investeringsprogramma dat gebaseerd is op de ambities uit de Omgevingsvisie 2040. Dit zijn dus veelal ook investeringen waarvoor nog geen direct raadsbesluit is genomen omdat deze qua planning op een relatief lange termijn liggen. Er wordt dus feitelijk van tevoren gespaard voor deze investeringen, waardoor een deel van de kosten gedekt zal kunnen worden uit de reserve ruimtelijke ontwikkelingen. Dit is echter wel een gedeeltelijke dekking, gezien alleen het relatieve deel van de “nieuwe stad” t.o.v. de “bestaande stad” op die nieuwe activiteiten verhaald kan worden.
Dit investeringsprogramma, en daarmee de bijdrage, wordt jaarlijks geactualiseerd. Het geactualiseerde investeringsprogramma wordt door het college vastgesteld en veranderingen hierin worden in de paragraaf grondbeleid gerapporteerd. O.b.v. het vigerende investeringsprogramma ruimtelijke ontwikkelingen (vastgesteld door college op 16- 12-2024) is de bijdrage ruimtelijke ontwikkeling bepaald op € 2.374 per woonequivalent (WEQ). Hierbij staat een sociale huurwoning/goedkope koopwoning gelijk aan 0,7 WEQ, een middeldure woning aan 1 WEQ, een dure woning aan 1,3 WEQ, 100m2 bvo overige functies aan 1 WEQ en 1000m2 extensieve functies aan 1 WEQ. Hieronder het vigerende investeringsprogramma ruimtelijke ontwikkelingen waarop deze bijdrage gebaseerd is: Mobiliteit en bereikbaarheid • Ca. € 81,0 mln. Recreatie, groen, landschap en natuur • Ca. € 12,6 mln. Overige specifieke ruimtelijke ontwikkelingen • n.v.t. (nog geen concrete specifieke investeringen die niet binnen bovengenoemde categorie vallen of op een andere manier toegerekend moeten worden) Paragraaf Grondbeleid 165 Gemeente Moerdijk Reserves bovenwijkse voorzieningen en ruimtelijke ontwikkelingen De inkomsten uit het kostenverhaal zijn hoofdzakelijk afkomstig uit projecten waarin de gemeente niet of in mindere mate risicodragend participeert, en dus vaak enkel een faciliterende rol heeft.
Bij actieve grondexploitaties worden bijdragen aan de reserves doorgaans verdisconteerd in de grondverkopen (bij afsluiting de grondexploitatie), mits er geen sprake is van macro-aftopping. De stand van de reserves per 1-1-2026 is als volgt: Reserve bovenwijkse voorzieningen • Ca. € 2,9 mln. Reserve ruimtelijke ontwikkelingen • Ca. € 4,3 mln. Gedurende het jaar vinden er geen mutaties plaats binnen deze reserves. Wel kunnen er bijdrages binnenkomen vanuit facilitaire projecten die bij de jaarafsluiting worden gestort in de reserves. Medio 2026 is er enkel t.b.v. de reserve ruimtelijke ontwikkelingen een bijdrage binnengekomen voor een kleinschalig initiatief aan de Kleine Ton in Fijnaart. Paragraaf Grondbeleid 166 Gemeente Moerdijk Paragraaf Bedrijfsvoering In deze paragraaf worden, naast de toelichting op de verschillende onderdelen van de bedrijfsvoering in programma 5, enkele andere relevante ontwikkelingen binnen de bedrijfsvoering geschetst. Personeel en organisatie Formatie en bezetting Binnen de gemeentelijke bedrijfsvoering is de toegestane formatieruimte het vertrekpunt voor de personeelsbegroting. De loonkosten die samenhangen met deze volledige formatie vormen het maximale financiële kader voor uitgaven aan regulier personeel. In de praktijk ontstaan gedurende het jaar regelmatig vacatures, bijvoorbeeld doordat functies nog niet of pas later worden ingevuld.
De daardoor tijdelijk beschikbare financiële ruimte kan worden benut voor externe inhuur. Vanuit de benchmark 2025 Personeelsmonitor (A&O Fonds Gemeenten) blijkt dat in Moerdijk het aantal fte’s op 1000 inwoners (7,3) lager is dan andere gemeenten van dezelfde omvang (7,9) en ook lager is dan het gemiddelde van alle gemeenten (10,4). De verwachting is dat het personeelsbestand de komende jaren zal blijven stijgen, o.a. vanwege de uitbreiding en verzwaring van gemeentelijke taken op het terrein van woningbouw, duurzaamheid en klimaat. Daarnaast zetten we waar mogelijk in op verlaging van externe inhuur en kiezen we waar mogelijk voor een (tijdelijk) dienstverband. Voor meer inzicht in de ontwikkeling van de personele formatie en bezetting wordt tevens verwezen naar de verplichte beleidsindicatoren die gemeenten opnemen. Deze indicatoren (die in de bijlage van deze begroting zijn terug te vinden) geven nadere informatie over onder andere formatie, bezetting, apparaatskosten, externe inhuur en overhead. Cao-ontwikkelingen De huidige CAO Gemeenten heeft een looptijd van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. In 2027 vinden nieuwe onderhandelingen plaats tussen vakbonden en werkgeversorganisaties. Conform de uitgangspunten in de kadernota (raadsvergadering 9 juli 2026) is in de begroting rekening gehouden met een stelpost voor deze verwachte loonontwikkeling.
Zodra er een nieuw CAO-akkoord beschikbaar is, wordt inzichtelijk gemaakt wat de daadwerkelijke impact hiervan is op de gemeente Moerdijk. Daarbij wordt bezien welke aanpassingen nodig zijn in lokale regelingen en arbeidsvoorwaarden, zodat deze in lijn blijven met de landelijke afspraken. Overhead Conform de (BBV) wetgeving moeten de overheadkosten in de begroting en jaarrekening afzonderlijk in beeld gebracht worden. Het totaal aan overheadkosten is als volgt opgebouwd: Personeelskosten € 12.475.000 Huisvestingskosten € 2.787.000 Overige kosten € 5.242.000 Totaal € 20.504.000 De verhouding tussen indirecte en directe kosten bedraagt afgerond: 42% - 58%. De opslag voor overheadkosten bedraagt 72,7% (in 2026 was dit 71,5%). Paragraaf Bedrijfsvoering 167 Gemeente Moerdijk Organisatiesturing en -structuur De groei van de gemeente is meer dan het stapelen van stenen. Het gaat ook om de voorzieningen die nodig zijn om fijn in Moerdijk te kunnen wonen, werken en recreëren. Om adequate dienstverlening te kunnen blijven verlenen is het nodig dat de organisatie meegroeit met de toename van inwoners en maatschappelijke taken. Dat maakt dat de invulling van ons organisatiemodel (Van Goed naar Beter) aan een update toe is. Dit komt doordat we voor grotere en complexere opgaven staan dan we hadden voorzien in 2017. De complexiteit zit hem in een aantal zaken.
De samenleving stelt hogere eisen: inwoners weten de gemeente steeds beter te vinden, stellen complexere vragen en verwachten snelle, adequate antwoorden. Ook de vergrijzing brengt extra taken met zich mee, WMO-aanvragen zijn steeds vaker complex en meervoudig en ook de druk op jeugdhulp wordt steeds hoger. Daarnaast zien we ambitieuze doelstellingen vanuit de lokale politiek en van buitenaf zoals op het gebied van woningbouw, de ontwikkeling van Powerport, haven- en industrieterrein, stationsomgevingen, scholen, sporthallen en zwembaden. De afgelopen jaren hebben we door te leren en te experimenteren innovatie een impuls gegeven. Hoewel we de afgelopen jaren innovatief en meer datagedreven zijn gaan werken, blijkt dat dit de stijgende werkdruk niet volledig opvangt. De organisatie is in de afgelopen jaren gegroeid in medewerkers voor het fysieke en het sociale domein, maar ondersteuning en management zijn daarbij achtergebleven. Het aantal teammanagers is zelfs verminderd. Om beter te kunnen sturen op opgaven, resultaten en ontwikkeling van medewerkers is onderzoek gedaan naar mogelijke verbeteringen. Dit heeft geleid tot het koersdocument Koersvast bijsturen, de basis voor ons programma organisatieontwikkeling waarover we in programma 5 een nadere toelichting hebben gegeven. We kennen 6 leidende principes die richting geven aan hoe we werken en samenwerken: 1.
Moerdijk is een organisatie die goede dienstverlening levert aan inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners. 2. Moerdijk is een luisterende, aanspreekbare, responsieve en samenwerkende gemeente. 3. Moerdijk is een wendbare organisatie de in kan spelen op politieke ambitie. 4. Moerdijk is een toekomstbestendige organisatie die gesteld staat voor opgaven van buitenaf. 5. Moerdijk neemt verantwoordelijkheid en stimuleert eigenaarschap op alle niveaus. 6. Moerdijk is een aantrekkelijke werkgever. Rechtmatigheidsverantwoording door college Volgens artikel 212 en 213 van de Gemeentewet legt het college van burgemeester en wethouders (B&W) ieder jaar verantwoording af over de getrouwheid van de informatieverstrekking en het rechtmatig handelen van de organisatie. De resultaten van de interne controles binnen de organisatie vormen hiervoor een belangrijke basis. Met het vaststellen van een intern controleplan bepaalt het college waarop de interne controles in 2027 moeten worden gericht. Hierbij wordt gekeken naar de risico’s die bekend zijn en naar relevante ontwikkelingen binnen en buiten de organisatie. Een ontwikkeling met bijbehorende risico’s die in 2027 specifieke aandacht krijgt betreft het project Powerport, de in verkenning verkerende gebiedsontwikkeling rond Moerdijk, Drimmelen en Geertruidenberg.
Bij de besluitvorming over deze ontwikkeling is het in kader van getrouwheid en rechtmatigheid van belang goed vast te leggen hoe de financiële gevolgen in 2027 en de jaren daarna verwerkt moeten worden. Daar waar nodig zal hierover vooraf de afstemming met de accountant worden gezocht. De controles die nodig zijn voor de rechtmatigheidsverantwoording gaan over twee onderwerpen: betrouwbaarheid (getrouwheid) en rechtmatigheid. Bij getrouwheid gaat het erom dat alle inkomsten en uitgaven correct en volledig in de jaarrekening zijn opgenomen. Bij rechtmatigheid gaat het vooral om de vraag of de organisatie zich heeft gehouden aan de geldende wet- en regelgeving. De accountant beoordeelt uiteindelijk of de jaarrekening betrouwbaar is en of de rechtmatigheidsverantwoording van het college klopt. Wanneer de accountant een goedkeurende verklaring geeft, betekent dit dat erop mag worden vertrouwd dat de informatie in de rechtmatigheidsverantwoording van het college juist is. Paragraaf Bedrijfsvoering 168 Gemeente Moerdijk (Digitale) dienstverlening en procesgericht werken Ook in 2027 blijft het versterken van onze dienstverlening en het procesgericht werken een belangrijk onderdeel van onze bedrijfsvoering.
De kwaliteit van onze dienstverlening wordt immers mede bepaald door de manier waarop processen zijn ingericht, hoe deze aansluiten op de behoeften van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties, en hoe zij worden ondersteund door passende applicaties en data. Vanuit het programma Dienstverlening werken we verder aan het inzichtelijk maken, prioriteren, modelleren, optimaliseren en continu verbeteren van dienstverleningsprocessen. Daarbij formuleren en borgen we een langetermijnvisie en strategie voor procesgericht werken, zodat dit een duurzame en organisatiebrede manier van werken wordt. We hanteren nadrukkelijk het inwonersperspectief: wat hebben inwoners nodig, hoe ervaren zij onze dienstverlening en welke wettelijke verplichtingen gelden daarbij? Processen met de grootste impact op de dienstverlening krijgen daarbij voorrang. In 2027 zetten we daarnaast verdere stappen in het ontwikkelen en borgen van de gemeentebrede serviceformules en servicenormen. Deze vormen het vertrekpunt voor een consistente en herkenbare dienstverlening via alle kanalen. Op basis van klantbeleving, dienstverleningsdata en onderzoek sturen we op kwaliteit en continu verbeteren.
De inzichten uit monitoring en metingen gebruiken we om dienstverlening en processen gericht te optimaliseren, waarbij ook prioritering, rapportage en sturing op (dienstverlenings)processen verder worden versterkt. Verder investeren we in de ontwikkeling van een sterkere dienstverlenende cultuur. Medewerkers worden ondersteund in procesmatig werken, klantgericht handelen en continu verbeteren. Met gerichte leer- en ontwikkelinterventies versterken we kennis, vaardigheden en bewustzijn binnen de organisatie, en besteden we expliciet aandacht aan communicatie over procesgericht werken en de bijdrage die iedereen daaraan levert. Daarmee bouwen we verder aan een organisatiebrede basis voor procesgericht werken en aan dienstverlening die mensgericht, inclusief en betrouwbaar is. Informatiebeveiliging en gegevensbescherming Het vergroten van de digitale weerbaarheid, het beschermen van (persoons)gegevens en informatie blijft van essentieel belang voor de continuïteit van de dienstverlening en bedrijfsvoering van de gemeente Moerdijk.De afhankelijkheid van informatie en informatiesystemen blijft onverminderd groot voor het functioneren van zowel primaire als ondersteunende processen. Daarnaast blijft de gemeente in toenemende mate afhankelijk van externe leveranciers van informatiesystemen, wat blijvende aandacht vraagt voor het beheersen van risico’s binnen de keten.
Tegelijkertijd worden dreigingen op het gebied van informatiebeveiliging en gegevensbescherming steeds complexer en impactvoller. Hierdoor nemen de risico's op verstoringen van de dienstverlening toe en blijft het waarborgen van een rechtmatige, transparante en zorgvuldige verwerking van persoonsgegevens een belangrijk aandachtspunt. Naast informatiebeveiligingsrisico's wordt aandacht besteed aan privacy risico's bij bestaande en nieuwe gegevensverwerkingen, waaronder het uitvoeren van gegevensbeschermings-effectbeoordelingen (DPIA's), privacy by design en het toezicht op naleving van de AVG. Om te kunnen voldoen aan normen, wet- en regelgeving als fundament voor digitale weerbaarheid en zorgvuldige gegevensverwerking, vraagt de implementatie van nieuwe wettelijke verplichtingen blijvende aandacht. Daarbij wordt zowel de interne als de regionale samenwerking verder versterkt om gezamenlijk de weerbaarheid tegen digitale dreigingen te vergroten en de bescherming van persoonsgegevens verder te versterken. Minimaal één keer per jaar wordt de raad geïnformeerd over de actuele stand van zaken rond informatiebeveiliging en gegevensbescherming. Dat is tevens het moment om prioriteiten scherper te stellen als dat nodig is.
De raad ontvangt rapportages over: • De risico’s (analyse van dreigingen en incidenten); • De inrichting van processen en procedures voor informatiebeveiliging (BIO / ENSIA); • De inrichting van processen en procedures met betrekking tot privacy (AVG). Paragraaf Bedrijfsvoering 169 Gemeente Moerdijk Uitgangspunt blijft het uitvoeren van de basistaken, waaronder het signaleren en afhandelen van incidenten, datalekken, inzageverzoeken en de verplichte toezichtstaken op grond van wet- en regelgeving. In 2027 ligt extra nadruk op de volgende onderwerpen: • Uitvoering geven aan de Cyberbeveiligingswet; • Verder inrichten en onderhouden van het ISMS (Information Security Management System) en PMS (Privacy Management System) ten behoeve van naleving van de BIO en AVG; • Doorontwikkelen van de cybercrisisorganisatie; • Oefenen van cybercrisissen en versterken van de crisisrespons; • Opleiden en trainen van bestuur en management op het gebied van informatiebeveiliging en privacy; • Versterken van bedrijfscontinuïteit in relatie tot informatiebeveiliging en gegevensbescherming; • Opzetten en uitvoeren van een gemeentebreed jaarprogramma voor bewustwording op het gebied van informatiebeveiliging en privacy.
• Versterken van de privacy-governance, waaronder het actueel houden van het verwerkingsregister, de uitvoering van DPIA's, toezicht op privacy-risico's en het verder implementeren van privacy by design en privacy by default. Digitale toegankelijkheid Gemeente Moerdijk wil dat iedereen gebruik kan maken van online informatie en digitale dienstverlening. Wij besteden daarom aandacht aan (digitale) toegankelijkheid, gebruiksgemak en vindbaarheid van de informatie op onze websites. Wij doen dit in overeenstemming met de de European Accessibility Act (EAA), opvolger van de wet Tijdelijk Besluit Digitale Toegankelijkheid Overheid (tBDTO). In deze wetgeving is geregeld dat overheidsinstanties alle websites en digitale diensten begrijpelijk, bedienbaar en digitaal toegankelijk moet maken voor iedereen. Als gevolg hiervan moet de overheidsinstantie een toegankelijkheidsverklaring publiceren voor iedere website en app waarvoor zij verantwoordelijk zijn. Voor Moerdijk gaat het in totaal om meer dan 30 websites/apps. We kunnen dit alles niet in één keer oppakken en hanteren hierin een fasering. Momenteel hebben wij 24 gepubliceerde toegankelijkheidsverklaringen, die zijn terug te vinden op onze eigen website.
Naast het uitvoeren van toegankelijkheidsonderzoeken vervolgen we in 2027 de uitvoering van toegankelijkheidsissues, zoals het opschonen van niet-toegankelijke informatie en documenten op de website Moerdijk.nl. Daarnaast werken we door middel van de inzet van onder andere AI-tools aan het verder verbeteren en vergroten van de digitale toegankelijkheid. Om bij medewerkers (meer) bewustzijn te creëren, continueren we de trainingen voor medewerkers om documenten (meer) digitaal toegankelijk te maken. Ook is de training opgenomen in de on-boarding van nieuwe medewerkers. Paragraaf Bedrijfsvoering 170 Gemeente Moerdijk Paragraaf Verbonden partijen Inleiding De gemeente Moerdijk heeft bestuurlijke en financiële belangen in verbonden partijen. Deze verbonden partijen voeren beleid uit voor de gemeente. Uiteraard met inachtneming van de eigen beleidsmatige en financiële verantwoordelijkheden ten aanzien van deze partijen. Beleid verbonden partijen Op 30 mei 2024 heeft de gemeenteraad de Nota verbonden partijen en overige samenwerkingsverbanden West- Brabant vastgesteld. Deze nota is in regionaal verband opgesteld en is door de zestien deelnemende gemeenten gelijk vastgesteld. Daarmee stellen we gezamenlijk heldere spelregels voor de samenwerking met verbonden partijen. In deze nota zijn de volgende spelregels voor verbonden partijen opgenomen: Afspraak 1.1.
Elke vorm van samenwerking begint bij duidelijke afspraken over bevoegdheden, verantwoordelijkheden, kaders en verantwoording. Afspraak 2.1. Risicoprofiel als kader voor actieve informatieplicht, informatievoorziening en vorm van raadssamenwerking. Afspraak 2.2. Gemeenten zorgen voor gezamenlijke integrale aansturing en afstemming. Afspraak 2.3. Gezamenlijke kaderstelling met financiële en beleidsmatige richtlijnen voor de begroting. Afspraak 2.4. Termijnen voor behandeling van conceptbegroting en jaarrekening (1 april en 1 juli). Afspraak 2.5. Evaluatie wordt 4-jaarlijks overwogen. Afspraak 3.1. Borgen van zeggenschap via statuten en beïnvloeding hiervan door wensen en bedenkingen. Afspraak 3.2. Actief beheer, informatie uitwisselen en rapporteren op maatschappelijke effecten. Afspraak 3.3. Evenwichtig samengestelde raden van bestuur, directies en raden van toezicht/ commissarissen (benoemen, verlengen, schorsen en ontslaan). Afspraak 3.4. Geen bestuurders of ambtenaren van gemeenten in Raden van Commissarissen of Raden van Bestuur/directies. Afspraak 3.5. Beloningsbeleid zoveel mogelijk conform WNT. Afspraak 3.6. Invloed op strategiebepaling door college en gemeenteraad. Afspraak 3.7. Vermogenspositie en dividendbeleid bij deelnemingen periodiek herijken. Afspraak 3.8. Tijdig deponeren van jaarstukken, beoordeling en transparant publiceren daarvan.
Paragraaf Verbonden partijen 171 Gemeente Moerdijk 172 Overzicht verbonden partijen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de verbonden partijen waarin de gemeente deelneemt en/of een belang heeft. Op de volgende pagina’s is per verbonden partij een nadere toelichting opgenomen. Verbonden partijen | Bijdrage 2027 (x €1.000) Gemeenschappelijke regelingen 1. Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord | 0 2. Havenschap Moerdijk | 0 3. Regio West-Brabant (RWB) | 958 4. Regio de Baronie | 69 5. Nazorg gesloten stortplaatsen Bavel-Dorst en Zevenbergen | 130 6. GGD West-Brabant | 1.224 7. Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) | 2.400 8. West-Brabants Archief (WBA) | 421 9. Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant | 2.870 10. Regionaal Bureau Leren (RBL) West-Brabant | 227 11. WVS | 361 12. Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) | 1.035 13. Werkplein Hart van West-Brabant | 17.339 14. ICT-samenwerking West-Brabant West | 1.612 15. Jeugdregio West-Brabant West | 0 Vennootschappen 16. BNG Bank N.V. | 0 17. Brabant Water N.V. | 0 18. B.V. Rewin West-Brabant | 159 19. N.V. Havenbedrijf Moerdijk | 0 Stichtingen en verenigingen: 20. Inkoopbureau Karel | 280 21. Stichting Openbaar Onderwijs West-Brabant | 0 173 Verdere gegevens per verbonden partij zijn als volgt: 1.
Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord Vestigingsplaats | Tilburg Website | https://www.ravbrabantmwn.nl Visie / doelstelling | Het leveren van kwalitatief hoogwaardige ambulancezorg, die tijdig ter plaatse is en binnen de budgettaire kaders wordt gerealiseerd. Reden participatie c.q. | dat het voor een goede ambulancezorg van belang is samen te werken; openbaar belang | dat deze samenwerking gericht is op een niveau van ambulancezorg waarbij de patiënt centraal staat; dat de ambulancezorg een belangrijke pijler is onder de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, waardoor het wenselijk is om het werkgebied samen te laten vallen met dat van de politieregio’s Midden- en West-Brabant en Brabant-Noord. Bestuurlijk belang | DB: geen bestuurlijk belang gemeente | AB: wethouder P. Joosten-Wesselius / plv. wethouder B. Blom Financieel belang | Sinds de oprichting van de GR RAV Brabant MWN in 2005 wordt gewerkt met een begroting die volledig gemeente | is gedekt door het aan de RAV toegekende budget vanuit de zorgverzekeraars en heeft de RAV geen financiële bijdrage van de deelnemende gemeenten nodig gehad. Ook in 2027 wordt geen gemeentelijke bijdrage gevraagd.
Financiële gegevens | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Resultaat 2027 | Bijdrage 2027 1-1-2027 | €17.474.000 | 1-1-2027 | €25.684.000 | €0 | €0 31-12-2027 | €17.474.000 | 31-12-2027 | €31.560.000 Belangrijke | Zowel vanuit het Landelijk Kwaliteitskader Ambulancezorg 1.0 als vanuit (eigen) ontwikkelingen | klanttevredenheidsonderzoeken is de RAV voortdurend alert op kwaliteitsverbetering. De RAV zal de gemeenten daarover periodiek informeren. Begin 2024 is de nieuwe urgentie-indeling ingevoerd. Echter, de 15-minutennorm A1-urgentie vormt nog wel de basis voor het landelijk referentiekader voor spreiding en beschikbaarheid, dat elk jaar opnieuw bekeken en bijgesteld wordt als basis voor het budget voor de paraatheid. In de wet- en regelgeving rondom ambulancezorgvoorzieningen staat dit als volgt beschreven: 1. De Regionale Ambulancevoorziening zorgt ervoor dat de spreiding van de standplaatsen zodanig is dat in het werkgebied van de veiligheidsregio minstens 97% van de bevolking binnen 12 minuten aanrijtijd kan worden bereikt door een ambulance; 2. De Regionale Ambulancevoorziening streeft ernaar dat in het werkgebied van de veiligheidsregio binnen 15 minuten responstijd 95% van de inzetten met A1-urgentie ter plaatse is. De krapte op de arbeidsmarkt voor acute zorg is de laatste jaren een serieus probleem.
De RAV onderneemt hiervoor verschillende acties bijvoorbeeld door in een eigen opleiding HBO-V- afgestudeerden in circa 18 maanden op te leiden tot ambulanceverpleegkundige. Daarnaast creëren de RAV-doorstroommogelijkheden voor ambulancechauffeurs om ambulanceverpleegkundige te worden en participeert de RAV met een aantal andere RAV-en in een landelijke pilot om te werken met anders opgeleide zorgprofessionals op de meldkamer ambulancezorg. De RAV richt daarnaast hun primair proces efficiënter in door differentiatie in vervoer. Risico’s | Er zijn geen financiële risico’s. 174 2. Havenschap Moerdijk Vestigingsplaats | Moerdijk Website | Geen Visie/ doelstelling | Het bedrijfsmatig (doen) verrichten van werkzaamheden m.b.t. het aandeelhouderschap van het Havenbedrijf Moerdijk NV en het optreden als financier van dit bedrijf. Reden participatie c.q. | Via het houden van de aandelen van het Havenbedrijf Moerdijk NV kan mede sturing gegeven worden aan openbaar belang | deze NV. Verder kan via de GR de NV worden voorzien van de benodigde financiële middelen. Hierdoor is de NV niet aangewezen op financiering vanuit de markt. Bestuurlijk belang | De gemeente Moerdijk wordt in het bestuur vertegenwoordigd door wethouder D. Dingemans (Economie) gemeente | en wethouder A. Fens (Financiën). Financieel belang | Gemeente Moerdijk is voor 50% eigenaar. De GR Havenschap Moerdijk is een zgn.
gemeente | ‘bedrijfsvoeringsorganisatie’ (BVO). De gemeente staat voor 50% garant voor de aan te trekken financieringsmiddelen ten behoeve van Havenbedrijf Moerdijk NV. De begroting van de GR is sluitend, zonder dat een bijdrage van de deelnemers gevraagd wordt. In de begroting is rekening gehouden met het verstrekken van een garantiepremie aan de deelnemers van 0,2% van de kredietlimiet. Voor 2027 bedraagt dit €251.500 per deelnemer. De uitvoeringskosten van de GR komen voor rekening van de NV. Financiële gegevens | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Resultaat 2027 | Bijdrage 2027 1-1-2027 | €97,3 mln. | 1-1-2027 | €183 mln. | €0 | €0 31-12-2027 | €97,3 mln. | 31-12-2027 | €186,2 mln. Belangrijke | De financieringsbehoefte (kredietlimiet) bedraagt vermoedelijk €253,3 miljoen in 2027. ontwikkelingen Risico’s | De GR trekt de financiering aan voor de activiteiten binnen de NV. Als de NV de betalingsverplichtingen niet kan nakomen, komen deze ten laste van de deelnemers van de GR. Bij de verzelfstandiging per 30-12-2016 heeft een risico-inventarisatie plaatsgevonden. De bezittingen van de NV (de GR heeft het 1e recht van hypotheek en pandrecht) en het eigen vermogen van de GR zijn voldoende om de risico’s te dekken. Jaarlijks bij de controle van de jaarrekening toetst de accountant of risico’s nog steeds volledig zijn afgedekt. 175 3.
Regio West-Brabant (RWB) Vestigingsplaats | Etten-Leur Website | .https://www.west-brabant.eu Visie / doelstelling | De Regio West-Brabant (RWB) is een samenwerkingsverband van 16 gemeenten dat uitvoering geeft aan diverse regionale taken op het gebied van economie, mobiliteit en dienstverlening. De strategische agenda van de Regio West-Brabant is gericht op behoud en versterking van het regionale vestigingsklimaat, het stimuleren van economische ontwikkeling en het efficiënt organiseren van diverse uitvoeringstaken. Reden participatie | De versterking van het regionale vestigingsklimaat vraagt om samenwerking over gemeentegrenzen heen. De c.q. openbaar belang | RWB maakt het mogelijk om specialistische en uitvoeringsgerichte taken, zoals regioarcheologie, kleinschalig collectief vervoer, het mobiliteitscentrum en programmamanagement van regionale programma’s en fondsen, gezamenlijk en efficiënt uit te voeren. Door deze samenwerking ontstaat meer focus, slagkracht en efficiëntie bij het aanpakken van regionale vraagstukken en transities. Daarnaast versterkt deelname aan de RWB de verbinding met de Economic Board West-Brabant, REWIN en andere regionale partners. Bestuurlijk belang | AB: burgemeester A.J. Moerkerke, plv. wethouder A.M.J. Dingemans gemeente | DB: wethouder A.M.J. Dingemans Vertegenwoordiging in de bestuurscommissie KCV: wethouder P.
Joosten-Wesselius Financieel belang | De gemeente Moerdijk draagt via een jaarlijkse bijdrage bij aan de financiering van de Regio West- gemeente | Brabant. Daarnaast neemt de gemeente diverse diensten af die door de RWB worden uitgevoerd en kan zij gebruikmaken van regionale subsidieregelingen, programma’s en fondsen die door de RWB worden beheerd of gecoördineerd. Financiële gegevens | Eigen Vermogen | Vreemd Vermogen | Resultaat 2027 | Bijdrage 2027 1-1-2027 | 1.506.000 | 1-1-2027 | 9.405.000 | €0 | Apparaatskosten: 31-12-2027 | 1.506.000 | 31-12.2027 | 9.401.000 | €195.123 O&O Fonds: €16.457 Afname diensten: €63.000 KCV: €683.750 Totaal (exclusief bijdrage REWIN): €958.330 Belangrijke | In 2025 hebben zich belangrijke ontwikkelingen voorgedaan in de regionale samenwerking. Er zijn twee ontwikkelingen | nieuwe regionale samenwerkingsverbanden in ontwikkeling die een groot deel van de taken op het gebied van economisch vestigingsklimaat van de RWB overnemen. Hieraan ligt de gedachte ten grondslag dat deze regio-indeling beter aansluit bij de dagelijkse verplaatsingspatronen (daily urban systems) en de economische structuur van het gebied. De Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT) en de Stedelijke Regio West-Brabant (SRWB) nemen ieder een deel van deze taken over.
Binnen de SRBT geeft de gemeenschappelijke regeling Baronie uitvoering aan de strategie voor het westelijke deel van deze regio. De Economic Board West-Brabant blijft als triple helix-organisatie opdrachtgever van REWIN. De gemeenten financieren REWIN en in 2027 loopt dit nog via de inwonerbijdrage aan RWB. In 2026 wordt een verkenning gestart naar de toekomstige werkwijze voor de financiering van REWIN. Ook voor de dienstverleningstaken van de RWB wordt gewerkt aan een toekomstbestendige inrichting. Deze taken worden in 2027 nog uitgevoerd door de RWB. Daarnaast wordt de toekomst van het O&O-fonds bezien in het licht van de nieuwe regionale indeling. Risico’s | De gemeente Moerdijk participeert vanwege haar strategische ligging in meerdere regionale samenwerkingsverbanden. Omdat de strategieën en agenda’s binnen deze regionale samenwerkingen nog volop in ontwikkeling zijn en de inwonerbijdrage aan de RWB voor de uitvoering van taken en REWIN deels in stand blijft, bestaat het risico dat de totale kosten voor regionale samenwerking voor Moerdijk hoger uitvallen dan voorheen. Het financiële risico voor de gemeente blijft voor een belangrijk deel beperkt tot de jaarlijkse bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling. 176 4. Regio de Baronie Vestigingsplaats | Breda Website | N.v.t.
Visie / doelstelling | Regio de Baronie vormt een goed verbonden netwerk van steden en dorpen, waarbinnen de belangrijkste verplaatsing van de betreffende inwoners (wonen, werken, recreëren, gebruik maken van voorzieningen) zich afspelen. Daarom werken de gemeenten binnen de Baronie samen, zij maken afspraken over de inrichting van de fysieke leefomgeving. Door samen te werken vergroten zij de slagkacht en uitvoeringskracht van de individuele gemeenten. Reden participatie | Regio De Baronie werkt samen aan het behartigen van gemeenschappelijke belangen op verschillende terreinen c.q. openbaar belang | in het publieke domein. Bestuurlijk belang | Lid AB: burgemeester A.J. Moerkerke gemeente Financieel belang | De deelnemende gemeenten zullen er steeds voor zorgdragen, dat Regio De Baronie te allen tijde over voldoende gemeente | middelen beschikt om aan al zijn verplichtingen jegens derden te kunnen voldoen, mits het openbaar lichaam binnen de door het algemeen bestuur vastgestelde kaders blijft. Financiële gegevens | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Resultaat 2027 | Bijdrage 2027 1-1-2027 | €165.000 | 1-1-2027 | €0 | €0 | €68.540 31-12-2027 | €165.000 | 31-12-2027 | €0 Belangrijke | Regio de Baronie is in 2026 gestart met een lichte kernagenda. Begin 2027 wordt de nieuwe kernagenda aan de ontwikkelingen | raden voorgelegd.
In 2025 hebben zich belangrijke ontwikkelingen voorgedaan in de regionale samenwerking. Er zal een groot deel van de taken op het gebied van economisch vestigingsklimaat die nu belegd zijn bij de de RWB overgenomen worden door de Baronie. Hieraan ligt de gedachte ten grondslag dat deze regio-indeling beter aansluit bij de dagelijkse verplaatsingspatronen (daily urban systems) en de economische structuur van het gebied. Risico’s | De gemeente Moerdijk participeert vanwege haar strategische ligging in meerdere regionale samenwerkingsverbanden. Omdat de taken op het gebied van economisch vestigingsklimaat die in de huidige situatie belegd zijn bij het RWB deels zullen worden overgeheveld naar Baronie en deel naar SRWB bestaat het risico dat kosten gaan toenemen omdat er overlap zit in deze uitvoeringstaken. 177 5. Nazorg gesloten stortplaatsen Bavel-Dorst en Zevenbergen Vestigingsplaats | Breda Website | N.v.t. Visie / doelstelling | Regionale samenwerking op het gebied van de nazorg voor de gesloten stortplaatsen Bavel-Dorst en Zevenbergen. Reden participatie | Gezamenlijke (wettelijke) verplichting voor de eeuwigdurende nazorg van de gesloten stortplaats Bavel-Dorst en c.q. openbaar belang | voor de nazorg van de gesloten stortplaats Zevenbergen tot overdracht aan de provincie.
Bestuurlijk belang | AB: wethouder Bennie Blom gemeente | DB: wethouder Bennie Blom Financieel belang | Gemeente Moerdijk dient samen met gemeenten (en provincie) uit de regio zorg te dragen voor een gemeente | dekkend fonds voor de eeuwig durende nazorg voor de 2 stortplaatsen. Financiële gegevens | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Resultaat 2027 | Bijdrage 2027 1-1-2027 | €1.530.364 | 1-1-2027 | €25.000.857 | €0 | €129.899 31-12-2027 | €508.421 | 31-12-2027 | €18.663.091 Belangrijke | De provincie Noord-Brabant heeft het jaar van overdracht van stortplaats Zevenbergen vastgesteld op 2030 ontwikkelingen | en een naheffing opgelegd voor de eeuwigdurende nazorg. Bij het opstellen van de begroting van de GR Nazorg is als uitgangspunt gehanteerd dat alle deelnemende gemeenten gebruik zouden maken van een lening bij de GR NGS om deze naheffing te financieren. Gemeenten hadden echter de mogelijkheid hiervan af te wijken en de opgelegde naheffing in één keer te voldoen. De gemeente Moerdijk heeft ervoor gekozen de naheffing te financieren via een lening bij de GR NGS, die in tien jaar wordt afgelost. Omdat enkele deelnemende gemeenten voor een andere betalingswijze hebben gekozen, sluit de begroting 2027 niet volledig aan op de uiteindelijke situatie en dient deze te worden aangepast. Hiervoor zal in het najaar van 2026 een begrotingswijziging worden voorgelegd.