Bundel GGD (Geanonimiseerd)

We zijn continu in ontwikkeling om de waarde en continuïteit van onze dienstverlening te verbeteren. Zoals het versterken van de infectieziektebestrijding. Dit doen we onder meer samen met de GGD Hart voor Brabant en op andere terreinen met andere partners. Daarnaast is met het bestuur de toekomstbestendige GGD, Samen Sterker, een nadrukkelijke ontwikkeling waar we mee bezig zijn. Dit nieuwe meerjarenbeleidsplan markeert de tweede fase, met doelen die aansluiten op de ontwikkelingen van nu. Het meerjarenbeleidsplan richt zich vooral op de extra focus waar we op willen inzetten en daarmee is het aanvullend op de uitvoering van de reguliere en wettelijke taken. Het meerjarenbeleidsplan is de basis voor de concrete uitwerking in een beleidsbegroting per jaar. Daarin beschrijven we de concrete resultaten die we dat jaar bereiken. Dat doen we vanuit onze kernwaarden: eerlijk, gedurfd en vernieuwend. Alleen op die manier bereiken we onze doelstelling.

Wij maken samen gezond gewoon: onze 3 hoofdthema’s Onze inzet is publieke gezondheid: we werken aan meer kansen op gezondheid voor iedereen. Dat doen we met collectieve interventies die beschermen, bevorderen en bewaken. We maken de gezonde keuze makkelijker, versterken eigen regie en zorgen voor extra ondersteuning waar dat nodig is. GGD West-Brabant Postbus 3024 5003 DA Tilburg (088) 639 20 00

Bezoekadres Doornboslaan 225-227 4816 CZ Breda

www.ggdwb.nl info@ggdwb.nl

1

Gezondheid is niet alleen een individuele verantwoordelijkheid – ook de omgeving speelt een grote rol. Daarom werken we aan een gezonde leefomgeving, binnen én buiten. Gezondheid wordt door veel factoren bepaald. Sommige mensen kennen daarin meer uitdagingen, voor hen creëren we extra aandacht vanuit een integrale aanpak in het netwerk om hen heen. Binnen deze brede beweging zetten we in de komende beleidsperiode drie thema’s centraal: 1. Kansrijk opgroeien: betekent dat ieder kind – ongeacht afkomst, achtergrond of woonplek – de mogelijkheid krijgt om gezond en veilig op te groeien. Juist in de zwangerschap en de eerste levensjaren wordt de basis gelegd voor latere gezondheid. Door vroeg te investeren in een stabiele, stimulerende omgeving en ondersteuning van ouders, verkleinen we gezondheidsverschillen en voorkomen we problemen op latere leeftijd. Gelijke kansen op gezondheid beginnen bij een goede (seksuele) gezondheid, gezond en voorbereid zwanger worden, de ontwikkeling in de buik, waar je wieg staat en de eerste jaren van het opgroeien. 2. Gezonde leefomgeving: gezond leven, gezonde voeding & gedrag en mentaal welbevinden starten met een omgeving die daarop is ingericht. Schone lucht, voldoende groen en een inrichting die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten, maken gezonde keuzes vanzelfsprekend.

In wijken waar gezondheidsproblemen zich opstapelen, kan de leefomgeving verschil maken: door hinder te verminderen, sociale verbinding te faciliteren en rustplekken te creëren, ontstaat een omgeving waarin mensen gezonder en prettiger kunnen wonen, werken en leven. 3. Mentale veerkracht: veerkracht is het vermogen om met tegenslagen om te gaan, stress te reguleren en weer op te krabbelen na moeilijke momenten. Door hierop in te zetten – van jong tot oud – versterken we het fundament voor een gezond leven. Niet alleen voor het individu, maar juist ook door slimme aanpassingen in de omgeving van mensen. Door de collectieve veerkracht te versterken helpen we bijvoorbeeld jongeren om zich staande te houden in een wereld vol prikkels en verwachtingen. Het ondersteunt ouderen bij het omgaan met verlies, eenzaamheid of gezondheidsproblemen. Het bevordert zelfredzaamheid, verkleint de kans op psychische klachten en maakt het makkelijker om hulp te zoeken wanneer dat nodig is. Zo draagt mentale veerkracht bij aan een samenleving waarin gezondheid niet alleen een individueel streven is, maar een gedeelde kracht.

In 2030 willen we dat gezondheid voor iedereen vanzelfsprekend is – ongeacht waar je wieg staat, hoe oud je bent, of wat je achtergrond is. We streven naar: 1. Kansrijk opgroeien, waarbij kinderen en jongeren en hun ouders – ongeacht hun startpositie – toegang hebben tot een stimulerende omgeving, ondersteuning bij hun ontwikkeling en betrouwbare informatie. De basis voor gezondheid wordt al vóór de geboorte gelegd, met aandacht voor seksuele gezondheid, opvoedondersteuning en een gezonde start. 2. Een gezonde leefomgeving waarin bewegen, ontmoeten en ontspannen vanzelfsprekend zijn. Denk aan wijken met schone lucht, gezond voedselaanbod, voldoende groen, veilige wandelroutes en plekken die sociale verbinding stimuleren.

Een gezond, veilig en gelukkig West-Brabant

2

3. Mentale veerkracht voor iedereen, van jong tot oud. Inwoners kunnen omgaan met stress en tegenslagen, voelen zich gesteund door hun omgeving en weten waar ze terecht kunnen voor hulp. Preventie en weerbaarheid zijn verankerd in beleid, onderwijs en zorg.

Deze ambities vragen om samenwerking tussen gemeenten, GGD’en, inwoners, partners én onze GGD-collega’s. Alleen samen kunnen we gezondheid structureel en duurzaam versterken. Wij allemaal, met de GGD als sterkere uitvoerder én betere kennispartner. Publieke gezondheid is een hoog maatschappelijk goed. Om dit continu onder de aandacht te houden en te voorkomen dat het achteruit gaat, vraagt het inwoners, gemeenten, partners en GGD om met elkaar samen te werken aan structurele oplossingen voor gezamenlijke maatschappelijke uitdagingen. De uitdagingen die we schetsen kunnen nooit door één partner alleen worden opgelost. We hebben elkaar en elkaars expertises nodig om complementair te zijn. We moeten elkaars ingangen kennen om inwoners te bereiken en elkaars belangen om ongewenste discussie over domeinen te voorkomen. ‘Wij’ is niet de GGD, ‘Wij’ is niet de gemeente, ‘Wij’ is niet de inwoner. ‘Wij’ zijn het allemaal samen, want wij maken samen gezond gewoon!

De GGD als sterkere uitvoerder De GGD is geworteld in de haarvaten van de samenleving. Onze professionals maken dagelijks het verschil in wijken, scholen en gemeenten. Door hun brede expertise en nabijheid zijn wij in staat om snel, effectief en betrouwbaar te handelen bij gezondheidsvraagstukken. Wij verbinden beleid met praktijk. We vertalen complexe gezondheidsdata naar concrete adviezen voor gemeenten en partners. De inhoudelijke kracht en focus van de GGD ligt ook in de populatiebenadering, het collectief. Deze sociaal medische benadering vormt een unieke invalshoek voor beleid. Onze kracht ligt in samenwerking. Publieke gezondheid vraagt om een integrale aanpak. De GGD werkt samen met gemeenten, zorginstellingen, kennispartners en inwoners aan structurele oplossingen die gezondheid duurzaam versterken.

De GGD als betere kennispartner We verstevigen regionale kennisnetwerken. Door samen te werken met academische werkplaatsen, hogescholen, provincie en zorginstellingen brengen we regionale kennis samen en verbinden deze met landelijke inzichten. We ontwikkelen een gezamenlijk systeem van professionele, wetenschappelijke en ervaringskennis. We verrijken onze data met die van andere organisaties. Gemeenten baseren hun gezondheidsbeleid hiermee op actuele en betrouwbare data. Met actueel bedoelen we zowel longitudinale data (trage cijfers) en korte termijn data (snelle cijfers). Daarnaast adviseren we actief en gedurfd bij ontwikkelingen in onze regio waarbij gezondheid een vraagstuk is. We ontwikkelen data gestuurd. We werken continu aan het verbeteren van onze dienstverlening.

Een gezond, veilig en gelukkig West-Brabant

3

Via leernetwerken zoals die van ZonMw en de Academische Werkplaatsen verdiepen we onze kennis over preventie en gezondheidsbevordering, en delen we deze actief met partners in het veld. Hierin borgen we het benutten van ervaringskennis vanuit inwoners. Ook inzichten uit andere regio’s of domeinen benutten we voor onze inwoners. Zo dragen we continu bij aan het verspreiden van nieuwe inzichten en de implementatie daarvan. De GGD als aantrekkelijke werkgever Het laatste hoofdstuk beschrijft de ambitie van de GGD om een aantrekkelijke werkgever te zijn. Dat vraagt investering in onze collega’s. Zij vormen het hart van de publieke gezondheid. Hun werk in wijken, op scholen en gemeenten, maken het verschil voor onze inwoners. Maar dit vraagt ook een gezonde organisatie. Een organisatie die vooruitkijkt en actief werkt aan vertrouwen van inwoners en partners.

Een gezond, veilig en gelukkig West-Brabant

4

Beleidsbegroting 2027

Volgende

Inhoud Inleiding

4 8

3.

1.1 V  oorkomen als het kan, beschermen als het moet

1. Doelen en stappen 2027

13 1.2 Zelf, maar niet alleen

18 1.3 Iedereen verschillend, allemaal gelijk

22 1.4 O  veral om ons heen, binnen en buiten

Vorige

Volgende

Overzicht

2.

De GGD als organisatie

26

2.1

27

Bedrijfsvoering

2.2 Archief- en informatiebeheer

30

Totaalkosten per gemeente

31

3.1

32

Indexering

3.2 Vervallen bezuinigingsopgave

33

3.3 Overige ontwikkelingen

34

4.

Samenwerkingsverbanden

41

5.

Onderhoud kapitaalgoederen

43

6.

Financiering

45

7.

Weerstandsvermogen

51

8.

Exploitatieresultaat

64

9.

Incidentele baten en lasten

67

10. Bijlagen

68

Bijlage 1:

Reserves en voorzieningen

69

Bijlage 2: Bijdragen deelnemende gemeenten

70

Bijlage 3: Verbonden Partijen voor de gemeentebegrotingen 2027 Bijlage 4: Dit is de GGD

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

72 73

2

‘Een eerste jaar van een volgende beleidsperiode is toch altijd weer spannend. Met de ambitie van onze toekomstvisie ‘We maken samen gezond gewoon’ in gedachten geven we uitvoering aan deze periode. De komende jaren staan in het teken van een verdere realisatie van onze visie. We brengen daarom nieuwe accenten aan en anticiperen op verwachte ontwikkelingen. We doen dit vanuit een basis die goed op orde is. We weten wat er nodig is en hoe we daaraan moeten werken. Vol vertrouwen gaan we in 2027 samen aan de slag!’

- Sebastiaan Baan & Thérèse Claassen, directie GGD West-Brabant Vorige

Volgende

Overzicht

Inleiding

‘Wij maken samen gezond gewoon’ - dat is onze belofte en onze gezamenlijke langetermijnvisie, vastgesteld in 2022. Een duidelijk en inspirerend vergezicht dat richting geeft aan onze beleids­ plannen. In de eerste beleidsperiode vertaalden we deze visie naar concrete doelen waar we vier jaar lang met overtuiging aan werkten. Dit leidde tot mooie resultaten, zoals kwalitatief hoogwaardige dienstverlening, een Brabantbrede visie én uitvoering van de jeugdgezondheidszorg, en een versterkte samenwerking met onze regionale en lokale partners. Stappen die we zetten voor de gezondheid van onze inwoners.

Nu staan we aan het begin van een nieuwe beleidsperiode: 2027-2030. Met

Een stevige publieke gezondheid maakt inwoners weerbaarder in tijden van

de lessen uit de vorige jaren in ons achterhoofd kijken we vooruit en hebben

crisis en onzekerheid. We gaan in 2027 aan de slag met de uitkomst van de

we drie thema’s vastgesteld waarop we de komende tijd resultaten willen - én

bestuurlijke besluitvorming Samen sterker. En wie weet wat 2027 nog meer

moeten - boeken. Deze resultaten bereiken we nooit alleen. We benutten de

voor ons in petto heeft.

kennis, ervaring en deskundigheid van onze inwoners, partners en collega’s. Samen werken we aan het vergroten van de impact op:

Dit eerste jaar van de nieuwe beleidsperiode bouwt voort op de koers van ‘Wij maken samen gezond gewoon’. Daarom is deze begroting opnieuw

•

Kansrijk opgroeien

ingericht volgens de vier pijlers van onze toekomstvisie. Per pijler beschrijven

•

Gezonde leefomgeving

we welke resultaten we in 2027 willen realiseren op de drie centrale thema’s,

•

Mentale veerkracht

zoals eerder vastgelegd in de kaderbrief. Voor het behalen van deze resultaten zijn we afhankelijk van samenwerking binnen het netwerk. In deze begroting

Dit zijn vertrouwde thema’s die we de komende vier jaar centraal stellen,

beschrijven we daarom welke stappen wij als GGD zetten. In onze rol als

naast onze reguliere werkzaamheden. Want onze basistaken staan niet ter

sterkere uitvoerder en betere kennispartner benutten we de kracht van

discussie; daarop blijven we onverminderd met volle kracht inzetten. We

het netwerk en de beschikbare kennis en informatie. Daarnaast vraagt het

staan voor publieke gezondheid en de kracht van preventie. Er zijn ook nieuwe

bereiken van de resultaten ook het nodige van de organisatie. We moeten

ontwikkelingen. We zetten met het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord

onverminderd investeren in onze professionals. Zij voeren met energie

(AZWA) de ingezette beweging van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag

en plezier het werk uit en werken aan de gezondheid van onze inwoners.

door. Ook is er veel aandacht voor het versterken van weerbaarheid.

Vorige

Volgende

Overzicht

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

4

Essentieel is dat zij hierin gefaciliteerd worden en dat we aandacht hebben voor alle verwachtingen en veranderingen die de huidige maatschappij van hen

Leeswijzer

vraagt.

2027 is het eerste jaar van de tweede beleidsperiode die we vormgeven vanuit de toekomstvisie ‘Wij maken samen gezond

Op deze inzet én de behaalde resultaten leggen we na afloop van 2027

gewoon’. Deze begroting beschrijft per pijler welke stappen

verantwoording af in het jaarverslag.

we zetten in 2027 om onze ambities te realiseren. Hoofdstuk twee beschrijft wat de financiële impact is van de plannen.

We hebben zin in 2027. We vertrouwen erop dat dit de stappen zijn die we

De hoofdstukken drie en vier bevatten de wettelijk verplichte

moeten zetten om de resultaten te boeken. En we kijken er naar uit om dit

paragrafen.

SAMEN te doen.

Breda, datum Het dagelijks bestuur van de GGD West-Brabant Margo Mulder, bestuursvoorzitter GGD West-Brabant Sebastiaan Baan, directeur publieke gezondheid

Vorige

Volgende

Overzicht

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

5

GGD West-Brabant in één oogopslag 2027 Investeren in publieke gezondheid

Over GGD West-Brabant Altena

Gezondheid

Drimmelen Geertruidenberg

vanzelfsprekend

Moerdijk

maken. Dat is ons

Steenbergen

doel voor

726.983 inwoners

waarvan ruim 129.209 jeugdigen We zetten daarbij extra in op de gezondheid van mensen in kwetsbare situaties. Zodat alle mensen gezonde kansen krijgen om alles uit hun leven te halen. We richten ons hierbij op vier pijlers:

Voorkomen als het kan, beschermen als het moet

Zelf, maar niet alleen

Iedereen verschillend, allemaal gelijk Overal om ons heen, binnen en buiten

Halderberge

Bergen op Zoom

Overzicht

30 consultatiebureaus

Breda

1 hoofdvestiging

Roosendaal Alphen-Chaam

Zundert

BaarleNassau

Woensdrecht

430

Inkomsten begroting 2027 Gemeentelijke bijdrage per inwoner

Gemeentelijke bijdrage 4 tot 18-jarigen € 9,1 miljoen

van alle inwoners en spelen in op de lokale situatie.

Gemeentelijke bijdrage Stijging door: • jaarlijkse indexering (inclusief CAOontwikkelingen ‘teruggave en woonwerkregeling) Gemeentelijke bijdrage per inwoner Gemeentelijke bijdrage 0 t/m 3-jarigen Gemeentelijke bijdrage 4 tot 18-jarigen

€ 47,7 miljoen € 14,8 miljoen

Gemeentelijke bijdrage 0 t/m 3-jarigen € 7,6 miljoen

medewerkers maken zich sterk voor de gezondheid

Opbrengsten uit tarieven

€ 3,9 miljoen

Overige opbrengsten

€ 12,4 miljoen

Diensten € 350,09 € 338,87

€ 320,75

€ 310,00

€ 303,00

300

200

Infectieziektenbestrijding Jeugdgezondheid Rijksvaccinatieprogramma

100 € 57,50

€ 56,40

0

Volgende

EttenLeur

Rucphen

10

Vorige

16 gemeenten

Oosterhout

2023

2024

2025

2026

Lokaal gezondheidsbeleid Gezonde en veilige leefomgeving

€ 17,25

€ 16,59

€ 15,44

€ 14,00

€ 12,63

€ 65,13

€ 63,04

€ 59,60

Kwetsbare groepen 2027

Inspecties WKO

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

6

1. Doelen en stappen 2027 1.1 Voorkomen als het kan, beschermen als het moet 1.2 Zelf, maar niet alleen 1.3 Iedereen verschillend, allemaal gelijk 1.4 Overal om ons heen, binnen en buiten

Vorige

Volgende

Overzicht

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

7

1.1 Voorkomen als het kan, beschermen als het moet

Stimuleren van positieve gezondheid is de sleutel tot een gezonde toekomst. Daarom zetten we daar vol op in. En we vergeten niet waar we goed in zijn: we blijven als organisatie klaar staan om mensen te helpen als dat nodig is.

Hier gaan we voor In 2030 ervaren inwoners in Brabant dat de gezonde keuze de makkelijkste keuze is. Naast ongezond aanbod staat veel meer gezond aanbod. Samen met partners verstevigen we de toegang tot betrouwbare gezondheidsinformatie. Denk bijvoorbeeld ook aan goede informatie over vaccineren. We maken ons sterk voor de beweging van achteraf oplossen naar voorkomen vooraf. Welke gezondheidsuitdagingen kunnen we voorkomen door te investeren in gezond gedrag? Van onszelf, maar ook vanuit het collectief. Juist voor mensen in een kwetsbare situatie kan deze proactieve benadering het verschil maken. Inwoners voelen dat er mensen en organisaties zijn die opkomen voor hun gezondheid. Ze maken actief gebruik van informatie en interventies die ze vanuit het lokale netwerk aangeboden krijgen.

Vorige

Volgende

Overzicht

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

8

Kansrijk opgroeien Het resultaat waar we voor gaan in 2027 1.

2.

3.

Als GGD zetten we hiervoor deze stappen

Vanuit het programma Generatie Gezond Brabant realiseren we in 2027 dat een kwart van de contactmomenten is geharmoniseerd. Dat betekent dat er een gezamenlijk basisaanbod jeugdgezondheid (-9 maanden tot 18 jaar) wordt uitgevoerd door de drie Brabantse GGD’en. Zo geven we uitvoering aan de visie op jeugdgezondheid, waarin elke Brabander kan rekenen op goede jeugdgezondheidszorg.

-

De GGD heeft afspraken met partners gemaakt, zodat de Stevige Lokale Teams (SLT) jeugdigen in kwetsbare situaties (nog) beter signaleren en zorgen voor een warme toeleiding naar beschikbare interventies, als prenatale huisbezoeken, Stevig Ouderschap & Voorzorg en Opvoedingsondersteuning. Zo kan het netwerk samen deze kinderen zo snel mogelijk ondersteunen, uiterlijk binnen vier maanden.

-

In alle gemeenten is de samenwerking tussen jeugdgezondheid, onderwijs en jeugdhulp in kaart gebracht en wordt jaarlijks geëvalueerd op trends en verbetering in de structurele samenwerking.

-

-

-

-

-

Vorige

Volgende

Overzicht

De 3 GGD’en harmoniseren (waar nodig met partners als TWB) de inhoud van contactmomenten. Dit betreft ook het wettelijk prenatale huisbezoek dat we verder optimaliseren. We starten gezamenlijk klanttevredenheidsonderzoek om te monitoren hoe (aanstaande) ouders de dienstverlening ervaren. We stemmen onze dienstverlening goed af, zodat we met ketenpartners weten waar we elkaar aanvullen en aansluitend aanbod creëren (aanvullend, zonder onnodige overlap). Samen met de netwerkpartners maken we goede afspraken over welke diensten we gezamenlijk hetzelfde uitvoeren. We maken aanvullende afspraken over de ruimte voor maatwerk en verdelen activiteiten tussen partners in het netwerk zodat dit aansluit op ieders dienstverlening. Met de SLT zijn afspraken gemaakt over monitoring met name over toeleiding naar beschikbare interventies qua doorlooptijd, effectiviteit en evaluatie. In opdracht van gemeenten maken we met de betrokken partners een format voor de evaluatie van de samenwerking. In het format nemen we ook afspraken op over hoe we de impact voor de jeugdigen (en ouders) inzichtelijk kunnen maken. In 2027 starten we met de evaluatie met behulp van het ontwikkelde format en analyseren de resultaten. Voor 2028 ligt er een plan, zodat we met partners de verbeterpunten realiseren.

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

9

Gezonde leefomgeving Het resultaat waar we voor gaan in 2027 4.

In nog niet alle ruimtelijke plannen wordt gezondheid structureel meegenomen bij de beoordeling. Daarvoor verdiepen we in 2027 de oorzaken en bepalen we met partners de vervolgstappen om ruimtelijke plannen van gemeenten in de toekomst voorzien van een GGD-advies over de effecten op gezondheid (risico’s en kansen).

Als GGD zetten we hiervoor deze stappen -

-

5.

Als kennispartner verstevigen we de kennis over luchtkwaliteit, geluid en hitte. In 2027 herijken de data waarmee we over deze thema’s structureel informeren. De Brabantse Kennisinfrastructuur (BKIS): door de krachten van de Brabantse GGD’en te bundelen, brengen we gezondheids­ kennis overzichtelijk samen, zodat deze voor iedereen beter vindbaar en bruikbaar wordt. Voor gemeenten, partners en GGD.

Vorige

Volgende

Overzicht

-

De GGD neemt het initiatief om met netwerkpartners de oorzaken te verkennen waarom gezondheid nog niet altijd structureel wordt meegenomen bij ruimtelijke plannen. We betrekken hier eventueel ook nieuwe partners bij. We starten onderzoek naar het bestuurlijk draagvlak en via welke (bestuurlijke) tafels we knelpunten en kansen moeten agenderen. In het netwerk spreken we af wie welke acties onderneemt om het gezondheidsbelang in ruimtelijke plannen structureel mee te nemen. Vanuit de BKIS verkennen we welke data er is, welke kwaliteit dit heeft. Met landelijke partners onderzoeken we de kansen om de data te actualiseren en we spreken concreet af wie welke rol hierin neemt. Via de BKIS stellen we de data over luchtkwaliteit, geluid en hitte structureel ter beschikking. We monitoren het gebruik. In jaargesprekken met gemeenten en partners agenderen we de inhoudelijke lokale thema’s. Zodat we samen concrete afspraken kunnen maken over het realiseren van verbeteringen.

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

10

Mentale veerkracht Het resultaat waar we voor gaan in 2027 6.

Er is lokaal of regionaal een netwerk suïcidepreventie waarin de GGD een rol heeft.

Als GGD zetten we hiervoor deze stappen -

-

7.

Scholen vormen een essentiële schakel om grote groepen jongeren te bereiken om mentale gezondheid te verstevigen. Daarvoor gebruiken we effectieve programma’s. In 2027 benut tenminste de helft van de middelbare scholen in de regio minimaal één aanpak voor mentale gezondheid (of is gestart met implementatie), in lijn met de Gezonde School aanpak.

-

-

8.

Vorige

Om als stevige kennispartner te weten of de interventies succesvol zijn, meten we op systematische wijze stress en veerkracht bij jongeren, jongvolwassenen en mensen van middelbare leeftijd. Dit gebeurt nu nog gevarieerd. Daarom maken we in 2027 op systematische wijze gebruik van bestaande screeningsinstrumenten.

Volgende

Overzicht

-

-

De GGD brengt de lokale en regionale netwerken suïcidepreventie in kaart. We geven uitvoering aan de bestuurlijke opdracht om als GGD hierin te participeren. De GGD neemt het initiatief om in de netwerken afspraken te maken over de precieze rol, rolverdeling en inzet van GGD-professionals. Ook in netwerken waarin de GGD nog geen rol heeft gaan we in gesprek hierover. We maken een plan over de evaluatie van de afspraken en het in beeld brengen van de bereikte effecten. De GGD neemt initiatief om met het netwerk in kaart te brengen welke aanpakken VO-scholen op dit moment inzetten en wat de effectiviteit hiervan is. Op basis van deze analyse maken we samen met partners een keuze voor de meest kansrijke programma’s in onze regio’s. Deze kansrijke programma’s agenderen we actief in de verschillende scholenkoepels in de regio. Samen met de koepels maken we afspraken over de implementatie van de gekozen programma’s en het continueren van lopende programma’s. Bij voorkeur via de bestaande samenwerking vanuit de gezonde school. De GGD brengt de bestaande screeningsinstrumenten in kaart om stress en veerkracht te meten voor drie doelgroepen. De GGD neemt initiatief om in beeld te brengen welke instrumenten in het netwerk nu al benut worden. Daarnaast brengen we in beeld welke instrumenten hieruit al benut worden in het netwerk (o.a. STORM).

We halen een opdracht op bij onze gemeenten om hierin systematisch te werken. Hierbij gaat het om het stoppen met ‘oude’ instrumenten en het inzetten van ‘nieuwe’ (bewezen) instrumenten.

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

11

‘Mijn werk als arts is elke dag anders. Ik zie baby’s op het consultatiebureau, jongeren op de middelbare school en werk met gezinnen in het asielzoekerscentrum. Daarnaast maak ik beleid en werk ik samen met de gemeente. Die afwisseling geeft me energie. Ik vind het belangrijk dat ik echt iets kan betekenen voor ouders en jongeren, zowel individueel als voor grotere groepen. Ook ben ik aandachtsfunctionaris voor het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). In 2025 hebben we samen de RSV‑immunisatie ingevoerd. Dat was een race tegen de klok, maar het is gelukt. Midden in het RSV‑seizoen zagen we gelukkig weinig ziekenhuisopnames. In 2026 wordt het programma verder geëvalueerd en doorontwikkeld. Binnen het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) starten we met kleinschalig vaccineren op onze consultatiebureaus. We streven naar een hogere vaccinatiegraad.’

-E  veline van Hattum, arts maatschappij en gezondheid (M+G), profiel jeugdgezondheidszorg Vorige

Volgende

Overzicht

1.2 Zelf, maar niet alleen

Niets is zo persoonlijk als je eigen gezondheid. Voor wie gezond al gewoon is, kan het zelf doen. En wie onze kennis wil gebruiken weet ons te vinden. Mensen voor wie het moeilijk is, zoeken we actief op. Niemand hoeft het tenslotte alleen te doen.

Hier gaan we voor In 2030 voeren inwoners zelf regie over hun gezondheid. Ze hebben dag en nacht (digitale) toegang tot betrouwbare informatie die aansluit op hun situatie en vragen. Ze kiezen bewust voor digitale ondersteuning en nemen maatregelen die niet alleen henzelf, maar ook de mensen om hen heen helpen bij gezond gedrag - van een weloverwogen keuze voor een vaccinatie, tot een groene tuin tot hulp op school of in de buurt. Samen streven we ernaar dat hulp vragen normaal is. Als het even niet lukt, staat het (professionele) netwerk klaar. Denk bijvoorbeeld aan de taken in de openbare geestelijke gezondheid (OGGZ). Waar nodig werken professionals samen met de inwoner, bekijken de situatie en beslissen samen over passende ondersteuning. Wat nu nog bijzonder is, moet in 2030 gewoon zijn.

Vorige

Volgende

Overzicht

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

13

Kansrijk opgroeien Het resultaat waar we voor gaan in 2027 1.

Bij het zelf regie voeren op gezond zwanger worden is bewust zijn van een kinderwens de eerste stap. In 2027 is 30% van de jongere inwoners in de vruchtbare periode bekend met het belang van de vraag ‘wil ik binnen een jaar zwanger worden?’.

Als GGD zetten we hiervoor deze stappen -

2.

Vorige

Digitale middelen zijn een belangrijk hulpmiddel voor ouders en verzorgers om bewust gezonde keuzes te maken in de opvoeding. In 2027 maken ouders/verzorgers vaker gebruik van digitale middelen die de GGD samen met partners aanbiedt voor het vinden van betrouwbare informatie over kansrijk opgroeien, opvoedondersteuning en passende professionele hulp. Dat resulteert in een meetbare toename van 20% gebruik van digitale middelen ten opzichte van 2026. -

Volgende

Overzicht

We brengen eerst in beeld hoeveel jongere inwoners op dit moment bekend zijn met de vraag ‘wil ik binnen een jaar zwanger worden’. Met inwoners uit de doelgroep verkennen we hoe we deze vraag bekender maken. We gaan aan de slag met korte termijn acties en maken een plan voor de lange termijn acties. De GGD start met een nulmeting over het gebruik van digitale middelen onder ouders/verzorgers. Dit is onderdeel van de aanpak Generatie Gezond Brabant. Op basis van die nulmeting maken de Brabantse GGD’en een plan, samen met ouders, hoe het gebruik van digitale middelen gestimuleerd kan worden. Hierbij gaat het ook over de positionering van de GGD als sterkere kennispartner richting deze doelgroep. De GGD start in 2027 met het chatten door ouders met de jeugdverpleegkundige. Dit doen we binnen het digitaal dossier JGZ op een veilige manier.

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

14

Gezonde leefomgeving Het resultaat waar we voor gaan in 2027 3.

Als GGD zetten we hiervoor deze stappen

Partners in de gezonde leefomgeving kunnen zelf ook veel doen om gezondheid nog beter te borgen in de gezonde leefomgeving. Op basis van de verdieping uit hoofdstuk 1.1 bepalen we concrete stappen die gemeenten, omgevingsdiensten en inwoners zelf kunnen zetten om hieraan bij te dragen.

-

Vorige

Volgende

Overzicht

De GGD stimuleert actief de verbinding en samenwerking tussen het fysiek domein en het sociaal domein. Door gezamenlijke gesprekken, kennisdeling en gezamenlijke bijeenkomsten. We agenderen in samenwerkingsverbanden en op bestuurlijke tafels het gebruik van instrumenten zoals de Brabantse Omgevingsscan (BrOS), GGDomgevingsadvies.nl, gezondeleefomgeving.nl om partners te stimuleren om met behulp van deze instrumenten ook zelf aan de slag te gaan met de gezonde leefomgeving. Bij complexe vraagstukken/ontwikkelingen is de GGD betrokken. De GGD neemt initiatief om ook zorg- en welzijnspartners structureel onderdeel van het netwerk te maken. We verkennen hoe we inwoners meer kunnen betrekken bij de gezonde leefomgeving, bijvoorbeeld door aan te sluiten bij landelijke en lokale campagnes (o.a. zorgzame buurten).

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

15

Mentale veerkracht Het resultaat waar we voor gaan in 2027 4.

In de eerste gemeenten die gestart zijn met de basis­ infrastructuur volgens het AZWA, zijn we in de netwerken een pilot gestart om de preventieve activiteiten gericht op het versterken van de mentale veerkracht van (jonge) inwoners te borgen. Zodat losse initiatieven gekoppeld zijn aan de AZWA-beweging en daarmee versterkt worden.

Als GGD zetten we hiervoor deze stappen -

-

-

Vorige

Volgende

Overzicht

De GGD heeft zicht op hoever elke gemeente is met de opzet van de basisinfrastructuur (AZWA). Met de voorlopers formuleert de GGD samen een opdracht voor het starten van een pilot voor het versterken van mentale veerkracht, waarin de bestaande netwerken het voortouw nemen. In 2027 is er een eerste pilot gestart. De GGD organiseert de structurele capaciteit van professionals voor de inbreng van hun expertise in deze netwerken. De GGD initieert in het netwerk het gesprek over het aanbrengen van focus en verdeling van activiteiten. Waar is elke partij van, hoe wordt dit uitgevoerd? De GGD stimuleert de betrokkenheid van inwoners (jeugdigen) in deze ontwikkeling.

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

16

‘Nu ik bijna 3,5 jaar bij forensische geneeskunde werk, zie ik de ontwikkelingen in dit vakgebied en de mogelijkheden voor ons als verpleegkundigen. De artsen in ons team werken onder grote druk en mede door de aanstaande pensionering van veel artsen staat de continuïteit van het vak op het spel. Forensisch verpleegkundigen en verpleegkundigen Forensische Geneeskunde kunnen in mijn ogen helpen om dit te voorkomen. Ik kan als forensisch verpleegkundige niet alles, maar ik kan het werk van de arts wel verlichten. En alleen als we van elkaar weten waar we goed in zijn, kunnen we het vak versterken en ook in de toekomst blijvend garanderen dat een bloedproef binnen de wettelijke 90 minuten na een oproep is afgenomen. Forensisch werk is voor velen onzichtbaar, maar voor de mensen die het nodig hebben van onschatbare waarde. Het zorgt namelijk voor een objectief medisch oordeel over doodsoorzaken, letsels van slachtoffers en de gezondheidstoestand van verdachten en daders.’

- Meriora Smits, forensisch verpleegkundige Vorige

Volgende

Overzicht

1.3  Iedereen verschillend, allemaal gelijk

We zijn allemaal anders, maar willen uiteindelijk allemaal hetzelfde: gezond opgroeien en ouder worden. Dat moet écht voor iedereen mogelijk zijn. Wij maken ons sterk voor iedereen in kwetsbare situaties.

Hier gaan we voor Door de zelfredzaamheid van inwoners te stimuleren creëren we ruimte voor meer aandacht voor mensen die het niet alleen redden. Deze inwoners ervaren een netwerk dat hen actief ondersteunt en betrekt bij het onderzoeken van de drempels waar gezond voor hen nog niet gewoon is. Samen zetten we de stappen om die drempels weg te halen. Zij ervaren een netwerk dat met hen meedenkt en samen een passend aanbod biedt dat aansluit op hun situatie en belevingswereld. Inwoners voelen zich gehoord als ervaringsdeskundige en voelen zich uitgenodigd om mee te denken. In het netwerk komen we op voor de gezondheidsbelangen van groepen die niet vertegenwoordigd zijn aan beleidstafels en in de media.

Vorige

Volgende

Overzicht

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

18

Kansrijk opgroeien Het resultaat waar we voor gaan in 2027 1.

Kinderen in gezinnen in kwetsbare situaties krijgen ondersteuning die zij nodig hebben. Dit varieert van normaliseren van gedrag en uitdagingen, tot laagdrempelige ondersteuning of noodzakelijke zorg. Partners en de GGD werken hierin nauw samen. Vanaf 2027 zijn er langjarige afspraken om dit goed te borgen.

Als GGD zetten we hiervoor deze stappen -

-

Met de partners in het netwerk concretiseren we de doelgroep. Wat zijn kwetsbare situaties? Dat geeft ons inzicht in de grootte van de doelgroep. De GGD steunt de start van SLT en verstevigt de positie van GGDprofessionals als sterke uitvoerder namens de gemeenten. Als sterke uitvoerder verkennen we met het netwerk de kansen om doelgroepen in kwetsbare situaties nog beter te bereiken en welke werkvormen hier geschikt voor zijn (outreachend werken). Vanaf 2027 gebruiken we bij de JGZ Kijk mij! als vast instrument om de ontwikkelings- en opgroeisituatie te taxeren, samen met ouders te bepalen welke ondersteuning passend is, en vroegtijdig de juiste vervolgstappen te organiseren.

Gezonde leefomgeving Het resultaat waar we voor gaan in 2027 2.

In ten minste 15 wijken die achterblijven qua gezondheid hebben we met inwoners en partners concrete maatregelen afgesproken om een gezonde leefomgeving te creëren, o.a. op het vlak van woonomgeving, mobiliteit en gebouwen. Denk hierbij aan een rookvrije omgeving, nadruk op gezonde mobiliteit en een prettig binnenklimaat.

Als GGD zetten we hiervoor deze stappen -

-

-

Vorige

Volgende

Overzicht

Vanuit onze positie als stevige kennispartner brengen we in beeld welke wijken achterblijven qua gezondheid van inwoners. Dit betreft ook de wijken die al participeren in het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV). De GGD gaat in gesprek met de betrokken gemeente, inwonersgroepen en andere belanghebbenden om een gezamenlijke opdracht vast te stellen waarmee we aan de slag gaan. Met inwoners, gemeenten en partners nemen we concrete maatregelen.

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

19

Mentale veerkracht Het resultaat waar we voor gaan in 2027 3.

Het is belangrijk dat interventies om mentale veerkracht te versterken goed aansluiten op de leefwereld van jongeren en ouderen. In 2027 creëren we met inwoners, vanuit groepen in kwetsbare situaties, eerste interventies. We bouwen voort op bewezen methodieken zoals spiegelgesprekken, design thinking en werken samen in het netwerk met experts.

Als GGD zetten we hiervoor deze stappen -

-

-

4.

Vorige

Samen met gemeenten creëren we een goed afwegingskader voor inzet van bewezen effectieve programma’s. We sluiten aan op de landelijke ontwikkeling van het investeringsmodel voor preventie, maar wachten hier niet op. Daarnaast maken we samen met gemeenten afspraken over hoe we deze programma’s vanaf 2028 kunnen implementeren.

Volgende

Overzicht

-

-

Vanuit de positie als kennispartner brengt de GGD eerst focus aan op de definitie van mentale veerkracht. Zodat we in het netwerk allemaal hier hetzelfde onder verstaan. We geven inzicht in de bestaande initiatieven en bewezen interventies die hieraan bijdragen. De sterkere uitvoerder ontwikkelt samen met inwoners en partners interventies die bijdragen aan de mentale veerkracht. Waarbij we gebruik maken van bewezen methodieken. We maken met elkaar een plan voor de verdere uitvoering en monitoring van de impact voor de periode 2028-2030. Als sterke uitvoeringsorganisatie zijn we al gevraagd of we landelijke lobby’s willen steunen zoals smartphonevrij opgroeien. We verkennen deze ontwikkeling en kansen en waar mogelijk zullen we belangrijke bewegingen zichtbaar uitdragen. We verstevigen onze kennis over bewezen effectieve programma’s. Welke zijn er al, hoe zijn deze onderbouwd? Welke afwegingen/kaders worden hiervoor ingezet? We monitoren de ontwikkeling van het landelijke investeringsmodel voor preventie en benutten dezelfde principes/uitgangspunten. Als sterke uitvoerder bespreken we dit in het brede netwerk. Met netwerken met een duidelijke opdracht/structuur gaan we aan de slag om een afwegingskader te ontwikkelen indien nodig, maar vooral om het in te zetten om keuzes te maken in de ingezette programma’s. Zo dragen we samen bij aan het tegengaan van versnippering.

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

20

‘Een goede seksuele gezondheid is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Juist voor deze mensen zet ik me in. Zij zijn mijn drijfveer om onze zorg continu te evalueren en bij te stellen waar nodig. Mijn drijfveer om telkens weer die data in te duiken. Mijn drijfveer om keer op keer in gesprek te gaan met interne en externe stakeholders. Een lange adem is soms nodig en de kleinste overwinningen worden gevierd. Zo is het heel mooi om te zien dat de GGD zich inzet om het bereik van specifieke doelgroepen voor seksuele gezondheidszorg te vergroten door middel van het onderzoek Seksuele Gezondheid op de kaart én dat er zoveel samenwerkingspartners zijn die dit onderwerp net zo belangrijk vinden als ik. Samen komen we er wel!’

-M  ireille Platter, arts maatschappij en gezondheid (M+G), in opleiding bij team seksuele gezondheid Vorige

Volgende

Overzicht

1.4  Overal om ons heen, binnen en buiten

Gezond leven start met een omgeving die daarop is ingericht. Daarom zetten we gezondheid en veiligheid altijd voorop: zowel binnen als buiten, offline en online.

Hier gaan we voor In 2030 ervaren inwoners dat gezondheid een zichtbaar onderdeel is van besluitvorming over de fysieke leefomgeving. Zij worden actief betrokken en maken, samen met partners, gebruik van betrouwbare informatie over zowel positieve als negatieve gezondheidseffecten. In nieuwe woonwijken zien we zichtbare maatregelen die sociale verbinding, beweging en veiligheid stimuleren. In bestaande situaties met verhoogde gezondheidsrisico’s wordt samen met betrokkenen bewust gekeken naar maatregelen die risico’s beperken én kansen op gezondheid vergroten. Zoals we op het gebied van infectiepreventie kijken naar risicovolle instellingen. Ook in de digitale omgeving zijn we actief. Via sociale media draagt het netwerk van inwoners, partners en GGD actief bij aan betrouwbare gezondheidsinformatie. Inwoners ervaren bewust en onbewust dat hun omgeving helpt gezond gewoon te maken.

Vorige

Volgende

Overzicht

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

22

Kansrijk opgroeien Het resultaat waar we voor gaan in 2027 1.

We integreren het onderwerp omgevingsbewustzijn en leefomgeving in de jeugdgezondheidszorg.

Als GGD zetten we hiervoor deze stappen -

-

Vanaf 2027 bespreken we duurzaamheid in het ouderschap tijdens vaste contactmomenten. De GGD maakt een digitale training voor JGZ-professionals over het herkennen en aanpakken van omgevingsfactoren die de gezondheid en het welzijn van jeugdigen en gezinnen beïnvloeden. Als sterke uitvoerder zijn GGD-professionals goed verbonden met partners en collega’s van aanpalende domeinen. Met inwoners uit diverse doelgroepen verkennen we hoe we de kennis kunnen versterken voor inwoners en professionals over de gezonde leefomgeving en kansrijk opgroeien en op welke manieren we dit beschikbaar maken (digitaal, webinars, concrete tips).

Gezonde leefomgeving Het resultaat waar we voor gaan in 2027 2.

Met gemeenten is er een eerste pilot gerealiseerd in 4 wijken met aantoonbare gezondheidsrisico’s om deze risico’s te verlagen en om gezondheidskansen te vergroten.

Als GGD zetten we hiervoor deze stappen -

-

Vorige

Volgende

Overzicht

De GGD als kennispartner brengt in beeld in welke wijken er aantoonbare gezondheidsrisico’s bestaan. De sterke uitvoerder initieert gesprekken in de betreffende gemeenten over deze risico’s en daar waar draagvlak ligt geeft de gemeente opdracht tot uitvoering. Met actieve inwonersverenigingen, gemeenten en partners gaan we aan de slag met concrete maatregelen. Voor complexere maatregelen stellen we voor de geselecteerde wijken een plan van aanpak op.

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

23

Mentale veerkracht Het resultaat waar we voor gaan in 2027 3.

Als GGD zetten we hiervoor deze stappen

Met minimaal een derde van de gemeenten maken we afspraken over hoe de gezonde leefomgeving lokaal zo kan worden ingericht dat het de mentale veerkracht van inwoners versterkt. Denk aan een omgeving die uitnodigt tot wandelen in de natuur, ontmoeting tussen inwoners stimuleert en (sociale) veiligheid biedt. -

Vorige

Volgende

Overzicht

Vanuit onze positie als kennispartner brengen we in beeld waar kansen liggen voor het stimuleren van ontmoeting (lage sociale samenhang), beweging en sociale veiligheid. We bespreken met gemeenten de kansen voor herinrichting van de leefomgeving. Dit is nodig om te kunnen aansluiten bij komende ontwikkelplannen en zo snel mogelijk te beginnen (koppelkansen benutten). Met de gemeente, partners en experts maken we een plan om dit zo effectief mogelijk vorm te geven. Dit plan is gebaseerd op beschikbare kennis, data en interventies.

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

24

‘Het thema ‘Gezonde leefomgeving’ staat ook in 2027 volop in de aandacht. In 2025 werd een nieuw onderzoek gepubliceerd over gezondheidsrisico’s in de omgeving van geitenhouderijen. Dat levert vragen en dilemma’s op voor gemeenten. We adviseren gemeenten over de maatregelen die zij kunnen nemen om de gezondheidsrisico’s te beperken. Ook beantwoorden we vragen van inwoners over de gezondheidsrisico’s die zij in hun omgeving lopen. Dit doen we samen met collega’s van andere afdelingen en in afstemming met alle andere GGD-regio’s. Samen met collega’s uit de jeugdgezondheidszorg organiseerden we een webinar voor ketenpartners over gezond opgroeien een gezonde leefomgeving.’

-R  ob van Aalsburg, arts maatschappij en gezondheid (M+G), profiel medische milieukunde Vorige

Volgende

Overzicht

2. D  e GGD als organisatie Vorige

Volgende

Overzicht

2.1 Bedrijfsvoering De aantrekkelijke werkgever

De aantrekkelijke werkgever werkt aan werkgeluk en werkplezier

Om onze maatschappelijke opdracht en ambities waar te maken, hebben

Onze collega’s zetten zich dagelijks in voor de gezondheid van onze inwoners.

we betrokken, deskundige en wendbare professionals nodig. Daarom

Dat vraagt veel van hen. Het is daarom essentieel dat zij zich bij ons

investeren we actief in aantrekkelijk werkgeverschap: het aantrekken,

gewaardeerd voelen en plezier hebben in hun werk. We stimuleren hen om

ontwikkelen en behouden van collega’s. We begeleiden medewerkers bij

kansen te zien, zich te ontwikkelen en trots te zijn op wat zij bereiken.

veranderende maatschappelijke verwachtingen en vernieuwende vormen van

Dit ervaren werkplezier straalt zichtbaar af op ons netwerk.

dienstverlening. Tegelijkertijd ontwikkelen we onze organisatie continu, zodat

We zijn een inclusieve organisatie met actief diversiteitsbeleid. We streven

we toekomstbestendig blijven binnen gezonde financiële kaders. Onze doelen

naar een goede afspiegeling van de maatschappij, waarin iedereen zich

zijn ambitieus, omdat ‘goed’ niet langer goed genoeg is.

welkom voelt - ongeacht achtergrond, levensloop, levensbeschouwing of seksuele en maatschappelijke oriëntatie. Verschillen mogen er zijn;

Samen sterker - een toekomstbestendige GGD

samen versterken we elkaar.

In 2025 is de GGD gestart, in opdracht van het algemeen bestuur, met het verkennen van de versterking van de samenwerking met de GGD Hart voor

De aantrekkelijke werkgever bindt, boeit en laat collega’s bloeien.

Brabant. Door gezamenlijke inhoudelijke, personele en financiële uitdagingen

Met het leermanagementsysteem ondersteunen we continue gesprekken

is intensievere samenwerking wenselijk voor toekomstbestendige publieke

tussen medewerkers en leidinggevenden over persoonlijke groei en

gezondheidszorg. Door deze intensieve samenwerking tussen de twee GGD’en

professionele ontwikkeling. De wereld verandert en onze collega’s bewegen

kunnen we de krachten bundelen, waardoor we niet alleen slagvaardiger

mee. Zij worden met opleidingen, trainingen en coaching geholpen in

kunnen inspelen op maatschappelijke uitdagingen, maar ook de kwaliteit en

veranderende taken en nieuwe kansen, onder andere door taakherschikking.

toegankelijkheid van de publieke gezondheidszorg in onze regio duurzaam

Ontwikkeling gaat daarmee niet alleen over vakinhoud, maar ook over

versterken. Naar aanleiding van de vastgestelde bestuurlijke kaderstelling, de

flexibiliteit, wendbaarheid en het zien van mogelijkheden.

richting van samenvoeging met een districtelijk model als ‘stip op de horizon’

Binnen de GGD blijft aandacht voor de crisisorganisatie onmisbaar. Door te

en de daarbij behorende uitwerking zal het bestuur naar verwachting in 2026

trainen, op te leiden en te oefenen, bereiden we ons zo goed mogelijk voor

een besluit nemen tot een vervolg. In 2027 zal de GGD uitvoering geven aan

op crisissituaties. Daarbij hoort ook aandacht voor mentale veerkracht. Rollen

dit besluit en de daarbij behorende werkzaamheden.

en werkzaamheden kunnen in een crisissituatie snel veranderen, en als organisatie moeten we klaarstaan om te doen wat nodig is.

Vorige

Volgende

Overzicht

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

27

Resultaat

Stand 31-12-2024

Stand 31-12-2025

Aantal medewerkers in dienst

370

417

425 -

Medewerkers in dienst (in fte)

282

303

306 -

Aantal inhuurkrachten

124

167

130 De meerderheid betreft uitvoering van de COVID-19 vaccinatiecampagne

Aantal inhuurkrachten (in fte)

60

81,6

65

5,01%

4,02%

4,50% -

Ziekteverzuim

Verwachting Toelichting 2027

De meerderheid betreft uitvoering van de COVID-19 vaccinatiecampagne

De aantrekkelijk werkgever maakt gebruik van digitale mogelijkheden In 2025 werkten we aan een dienstverleningsconcept dat is gebaseerd op verschillende principes waarbij digitale dienstverlening een belangrijke plek heeft. Consulten worden steeds vaker digitaal aangeboden, en we gebruiken digitale hulpmiddelen om inwoners te ondersteunen bij gezond gewoon maken. We zetten AI in om informatie op maat te bieden. Ook digitaal voelt de GGD nabij. Dit vraagt investeringen in veilig gebruik van digitale middelen en in digitale vaardigheden van collega’s, partners en inwoners. Daarnaast zetten we in op datagedreven en datagestuurd werken. We beheren een schat aan data en zoeken continu naar slimme koppelingen met databronnen van partners. Dit vraagt extra capaciteit, nieuwe functies én moderne techniek en opslag. In 2027 verwachten we meer inzicht te hebben in de impact en mogelijkheden binnen het netwerk. De aantrekkelijke werkgever is duurzaam Het ingezette duurzaamheidsbeleid zetten we voort en versterken we. Na de eerste stappen volgen vanaf 2027 complexere keuzes, waarbij verschillende belangen en invalshoeken een rol spelen. Duurzaamheid gaat voor ons verder dan het verkleinen van onze voetafdruk en het vergroten van onze handafdruk.

Duurzaamheid gaat ook over het meebewegen met veranderingen zodat je toekomstbestendig bent en blijft en over een goede samenwerking waarin we dubbelwerk voorkomen. Door te stoppen met ineffectieve werkwijzen en te investeren in vernieuwing blijven we toekomstbestendig. Duurzaamheid gaat bovendien over samenwerking. Soms is het efficiënter en minder kwetsbaar om zaken gezamenlijk te organiseren tussen GGD’en onderling en met partners. We maken afspraken over slimme taakverdeling en het bundelen van middelen, zodat we ook bij personeelstekorten hoogwaardige dienstverlening kunnen blijven leveren.

Vorige

Volgende

Overzicht

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

28

De aantrekkelijke werkgever werkt efficiënt aan haar doelen In het beleidsplan 2027-2030 staan drie thema’s centraal, aanvullend op onze reguliere en wettelijke taken. Deze thema’s vragen om een integrale, opgavegerichte aanpak waarin verschillende teams en professionals samen bijdragen aan een gemeenschappelijke opdracht. We betrekken partners actief en maken gebruik van ontwikkelingen zoals AZWA en relevante subsidiemogelijkheden om de stappen te zetten die nodig zijn voor de gezondheid van onze inwoners.

De essentiële stappen in 2027 a.

We organiseren structureel medewerkersbelevingsonderzoek (MBO) waarin we actief vragen naar werk-privé balans en in welke mate collega’s met plezier en trots bij de GGD’en werken. In 2027 zien we een stijging van de tevredenheid ten opzichte van het onderzoek in 2025.

b.

Er is een participatieve samenwerking met de verschillende medezeggenschapsorganen.

c.

Iedere medewerker heeft toegang tot het leermanagementsysteem met diverse vormen van deskundigheidsbevordering.

d.

Met alle vertrekkende collega’s is een exitgesprek gevoerd. In dit gesprek wordt expliciet gevraagd naar ambassadeurschap: zou je de GGD aanbevelen als werkgever? We streven naar een score van 80% of hoger.

e.

Er is een plan van aanpak opgesteld voor reductie van reisbewegingen en reductie van afvalstromen binnen de organisatie.

f.

We zijn en blijven financieel gezond. Er is een opzet gemaakt voor de meerjarenbegroting passend bij het beleidsplan 2027-2030 en is er sprake van een structureel sluitende exploitatie.

Zo bouwen we vanuit een sterke, wendbare en toekomstbestendige organisatie samen met onze partners aan de gezondheid van al onze inwoners.

Vorige

Volgende

Overzicht

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

29

2.2 Archief- en informatiebeheer Een goed ingericht archief- en informatiebeheer is van belang voor een organisatie om zorgvuldig en efficiënt te werken. Het gaat hierbij niet alleen om het bewaren van documenten, maar ook om het garanderen van toegankelijkheid, betrouwbaarheid en duurzame beschikbaarheid van informatie. Voorts ondersteunt het de bedrijfsvoering en draagt het bij aan risicobeheersing. Deze taak wordt uitgevoerd door Team Informatiebeheer van Hét Service Centrum (HSC). Het archief- en informatiebeheer van de GGD valt onder de Archiefwet 1995. Voor zover nu bekend zal de nieuwe Archiefwet in januari 2027 in werking treden. Voor de komende tijd zijn de volgende onderwerpen op het gebied van archief- en informatiebeheer van belang: •

Implementatie van de nieuwe Archiefwet: aanpassing van beleid, processen en systemen om te voldoen aan de nieuwe wettelijke vereisten.

•

Digitale duurzaamheid: veilige opslag, migratie en conversie van bestanden en beheer van digitale archieven.

•

Scholing en bewustwording: digitale vaardigheidstraining voor nieuwe medewerkers en herhalingstrainingen eenmaal in de drie jaar voor bestaande medewerkers.

•

Audits en toezicht: structurele uitvoering van interne audits en opvolging van aanbevelingen uit inspecties.

De kwaliteit van het archief- en informatiebeheer wordt periodiek getoetst. Elke twee jaar vindt een inspectie plaats door de archivaris van de gemeente Breda. Daarnaast valt de GGD onder het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) van de Provincie Noord-Brabant. Deze toezichtmomenten waarborgen naleving van wettelijke kaders en zorgen voor continue verbetering.

Vorige

Volgende

Overzicht

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

30

3. Totaalkosten per gemeente Vorige

Volgende

Overzicht

3.1 Indexering Voor het financieel kader van de algemene bijdrage komt de indexering uit op 4,12%. Dit percentage is volgens de afgesproken systematiek berekend. De huidige CAO loopt tot en met maart 2027 en voor eventuele nieuwe CAO en pensioenontwikkelingen na deze periode zal, indien nodig, een begrotingswijziging in 2027 volgen. De indexatiemethode is conform onderstaande tabel tot stand gekomen. Jaar

Loonvoet

Loonkosten % van begroting

Prijs index

Overige kosten % van begroting

Index

Bron

2027

5,1

65%

2,3

35%

4,12

September circulaire 2025

De gehanteerde indexeringsmethodiek resulteert in een indexatie van de salariskosten met 5,1% en de overige kosten met 2,3%. Door de gehanteerde verhouding van 65%/35% leidt dit tot een gemiddelde indexatie van 4,12%. Vanwege de hogere indexatie op de loonkosten ten opzichte van de werkelijke CAO-verhogingen is in de beleidsbegroting een structurele teruggave aan de deelnemende gemeenten opgenomen voor een bedrag van € 447.000.

Vorige

Volgende

Overzicht

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

32

3.2 De bezuinigingsopgave Met het oog op de toenemende financiële uitdagingen bij gemeenten en de aangekondigde bezuinigingen vanuit het Rijk, staan wij als Gemeenschappelijke Regeling voor een belangrijke opgave. In lijn met het principe ‘Trapje op, trapje af’ hebben wij deze bestuurlijke opdracht tot bezuinigingen verwerkt in onze begroting voor 2026. Dit betekent een structurele taakstelling van 4%. Wij verwachten in 2026 en uiterlijk in 2027 volledige invulling te hebben gegeven aan deze bezuinigingen. Deze aanpak vraagt om zorgvuldige keuzes, waarbij wij blijven streven naar het behoud van kwaliteit en continuïteit van onze dienstverlening. Tegelijkertijd hebben wij in onze financiële systematiek structureel opgenomen dat, aanvullend op ‘Trapje op, trapje af’, een hogere indexatie vanaf de beleidsbegroting 2027 wordt teruggegeven aan de gemeenten. Hiermee houden wij expliciet rekening met de structurele ontwikkeling van lonen en prijzen, waardoor de financiële positie van onze gemeenten duurzaam wordt versterkt. Daarnaast hebben de door ons getroffen maatregelen ertoe geleid dat wij een structureel kostendekkende begroting voeren, waarbij wij aansluiten bij de lijn van gemeenten om op de nullijn te blijven en soberheid te hanteren in onze bedrijfsvoering.

Door deze combinatie van bezuinigingen en gerichte indexatie volgen wij het principe ‘Trapje op, trapje af’ op een evenwichtige manier: waar kosten stijgen, wordt reëel geïndexeerd; waar dat kan, wordt doelmatig bespaard. Dit zorgt voor structurele stabiliteit en financiële voorspelbaarheid, zowel voor onze organisatie als voor de gemeenten. Vervallen bezuinigingsopgave Bij het vaststellen van de beleidsbegroting 2026 is door het algemeen bestuur besloten de taakstelling Toezicht WMO als gevolg van de bezuinigingsopgave ‘Trapje op, trapje af’ te laten vervallen. Onderdeel van dit besluit is dat het bedrag van € 50.000 vanaf de beleidsbegroting 2027 wordt toegevoegd aan de gemeentelijke bijdragen. In de beleidsbegroting 2027 is hier uitvoering aan gegeven.

Vorige

Volgende

Overzicht

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

33

3.3 Overige ontwikkelingen Wijzigingen vaccinatieschema in Rijksvaccinatieprogramma (RVP)

via het IKB mogelijk, waarmee zowel medewerkers als de organisatie fiscaal

Als gevolg van de aanpassingen in het vaccinatieschema van het

voordeel behalen. De regeling zal naar verwachting circa € 300.000 kosten;

Rijksvaccinatieprogramma (RVP) maken wij extra kosten. Hiervoor is in 2025 in

deze kosten zijn vanaf 2027 structureel verwerkt in de gemeentelijke bijdrage.

het gemeentefonds incidenteel een extra bedrag toegevoegd ter overbrugging van schommelingen in de implementatie van deze schemawijzigingen. Het aan

WKO-inspecties

onze deelnemende gemeenten hiervoor beschikbaar gestelde bedrag vanuit het

In de vergadering van het algemeen bestuur op 3 juli j.l. is besloten om de

Gemeentefonds in 2025 bedraagt € 89.666. Dit bedrag is als eenmalige bijdrage

uitvoering van WKO-inspecties te financieren vanuit de gemeentelijke bijdrage

toegevoegd aan de gemeentelijke bijdragen in de beleidsbegroting 2027.

als onderdeel van het bezuinigingstraject (‘Trapje op, trapje af’). Dit besluit heeft geleid tot een efficiëntere inrichting van het administratieve proces.

Deze financiële ontwikkelingen hangen samen met inhoudelijke wijzigingen

De GGD past de gemeentelijke bijdrage voor 2027 aan op basis van het

binnen het RVP. Met de wijziging van het Besluit publieke gezondheid worden

gemiddelde van de afgelopen drie boekjaren. Hierdoor is een lichte daling

drie vaccinaties officieel toegevoegd aan het RVP. Het gaat om de vaccinatie

te zien in de opbrengsten WKO-inspecties voor 2027. Als gevolg van een

van kinderen tegen rotavirus en tegen het respiratoir syncytieel virus (RSV) en

verwachte stijging van het aantal af te nemen producten in combinatie

van zwangere vrouwen tegen griep. Deze drie vaccinaties worden al uitgevoerd

met de berekeningssystematiek op basis van gemiddelden (3 jaar) kan de

door de GGD en nu nog rechtstreeks bekostigd door het RIVM. Deze financiële

gemeentelijke bijdrage jaarlijks fluctueren.

ontwikkelingen hangen samen met inhoudelijke wijzigingen binnen het RVP. Skip die Trip Er vindt een kostprijsonderzoek plaats om de financiering van maternale griep

In de politieregio Oost-Brabant werken de gemeenten, GGD’en en Novadic

en rotavaccinatie per 2027 over te hevelen naar het gemeentefonds. Voor het

Kentron sinds 2021 samen in het project Skip die Trip. In de preventieaanpak

RS-virus is beoogd om deze overheveling naar gemeenten te laten plaatsvinden

versterken drie pijlers elkaar:

met ingang van 1 januari 2028. Wij vertalen deze uitkering aan het

1.

Communicatie, educatie en voorlichting

gemeentefonds naar een bijdrage per inwoner.

2.

Grootschalige onderzoeksmonitor

3.

Samenwerken op het gebied van beleid Veiligheid en Gezondheid

CAO-ontwikkeling woon-werkregeling

De gemeenten in West-Brabant sluiten aan bij Skip die Trip. Dit is een wens

Met ingang van januari 2026 is het op basis van de aangepaste CAO SGO

vanuit zowel gezondheid als veiligheid (algemeen bestuur GGD West-Brabant en

verplicht om een woon-werkregeling voor medewerkers te hanteren. De GGD

algemeen bestuur Veiligheidsregio MWB). De aansluiting van West-Brabant op

had tot nu toe geen dergelijke regeling, wat gevolgen had voor het aantrekken

Skip die Trip is ook opgenomen in de opzet voor de regionale preventieketen

en behouden van personeel. De nieuwe regeling voorziet in een vergoeding

middelengebruik in de IZA-actielijn Leefstijl, Leefomgeving, Kansengelijkheid.

van € 0,23 per kilometer, conform fiscale regelgeving, (enkele reis) vanaf 10

Binnen het wethoudersoverleg van IZA wordt de ontwikkeling van de regionale

tot maximaal 55 kilometer. Voor afstanden buiten deze bandbreedte is uitruil

preventieketen nog nader toegelicht.

Vorige

Volgende

Overzicht

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

34

Vanaf 2026 start het project, in samenwerking met de gemeenten, met incidentele middelen. Op verzoek van het algemeen bestuur (besluit 4 december 2025) is de GGD gevraagd om de financiering voor de jaren 2027 en 2028 op te nemen in de gemeentelijke bijdrage. Daarnaast heeft het algemeen bestuur een oproep gedaan om actief te blijven zoeken naar alternatieve financieringsmogelijkheden. De financiering voor 2027 en 2028 is inmiddels opgenomen. De uitvoering van Skip die Trip ligt vooral bij Novadic, onderzoek moet nog uitwijzen op welke wijze de GGD een rol krijgt in Skip die Trip. Regionaal Actieplan Suïcidepreventie In 2026 is de wet integrale suïcidepreventie in werking getreden. Daarmee krijgen gemeenten de taak om integraal beleid hierop te ontwikkelen. In West-Brabant is hiervoor een Regionaal Actieplan Suïcidepreventie opgesteld, in samenwerking met zestien regiogemeenten en partners. De bestuurlijke opdracht voor 2026 omvat het verder uitwerken van dit actieplan in een uitvoeringsagenda, waarbij samenwerking en kennisdeling centraal staan. Hoewel het Rijk vanaf 2026 middelen beschikbaar stelt via het gemeentefonds, is nog niet duidelijk of deze structureel toereikend zijn voor de regionale aanpak. Indien de uitvoering van suïcidepreventie structureel bij de GGD wordt belegd, kan dit leiden tot een begrotingswijziging om de benodigde middelen te borgen.

Hierover vindt in 2026 eerst een onderzoek plaats, waarna besluitvorming volgt.

Vorige

Volgende

Overzicht

Beleidsbegroting 2027 / GGD West-Brabant

35

Gemeentelijke bijdrage Bedragen x € 1

Type ontwikkeling

Toelichting ontwikkeling

Totaal GGD

Gemeentelijke bijdrage 2026

Basistaken beleidsbegroting 2026

29.913.293

Indexering

Reguliere indexeringen (incl. RVP, DUUP en inspectie WKO)

1.192.818

Indexering

Teruggave hogere indexatie t.o.v. nieuwe CAO (lonen)

-447.000

Wijziging a.g.v. inwoner aantallen

Basistaken

57.103

Wijziging a.g.v. inwoner aantallen

JGZ 0-4 jaar

36.259

Wijziging a.g.v. inwoner aantallen

JGZ 4-18 jaar

-23.010

Wijziging a.g.v. aanpassing tarief

Basistaken

2.272

Wijziging a.g.v. aanpassing tarief

JGZ 0-4 jaar

1.201

Wijziging a.g.v. aanpassing tarief

JGZ 4-18 jaar

-762

Taakstelling

Toezicht WMO (vervallen taakstelling 'Trapje op, trapje af)

50.000

Overig

Wijzigingen vaccinatieschema in Rijksvaccinatieprogramma (RVP)

89.666

Overig

CAO-ontwikkeling woon-werkregeling

300.000

Overig

Impact huisvestingskosten CB-locaties

71.504

Overig

Impact WKO-inspecties (excl. indexatie)

-16.067

Overig

Skip die Trip

146.085

Overig

Regionaal Actieplan Suïcidepreventie