Bijlage, rapport Toekomstbestendige exploitatie zwembaden Moerdijk
Tekst van het document
Ook kan gesteld worden dat met de huidige faciliteiten, technische installaties en bij de huidige wijze van exploiteren de exploitatievergoeding in lijn is met het te verwachten exploitatietekort van De Oester. Parallel aan dit onderzoek heeft de gemeente een extern bureau een nieuw MJOP op laten stellen. Dit onderhoudsplan is leidend voor de toekomstige onderhoudsuitgaven als onderdeel van de exploitatiebegroting zoals opgenomen in paragraaf 3.4.
3.1.9 Bevindingen De Oester Stichting Zwembad Fijnaart exploiteert een binnenzwembad met een sterk lokaal karakter. Het verzorgingsgebied van het zwembad is klein. Het vrijwillige stichtingsbestuur stuurt naast zes schoonmaak- en onderhoudsvrijwilligers ook het zwembadpersoneel aan. Deze werkwijze is kostenverlagend echter brengt door het ontbreken van professionele aansturing van het werkzame personeel ook continuïteitsrisico’s met zich mee. Door het wegvallen en/of minder beschikbaar zijn van het vrijwillig bestuur kan de aansturing wegvallen of verminderen. Vooralsnog is dit risico beperkt. Het activiteitenprogramma van De Oester is passend. De gehanteerde tarieven zijn op punten afwijkend van het landelijk gemiddelde. Met name het tarief voor een jaarabonnement is fors lager dan het landelijk gemiddelde. Ditzelfde geldt voor de groepsles Meer Bewegen voor Ouderen (MBVO). Het kan echter een maatschappelijke keuze zijn om mensen meer in beweging te krijgen en dit gedrag te stimuleren door fors lagere tarieven herhalingsbezoeken te hanteren. Financieel lijkt De Oester haar zaken goed op orde te hebben zonder onnodige reserves op te bouwen. Voor het bekostigen van toekomstige vervangingen is voldoende financiële reserves opgebouwd. In de overeenkomst tussen de gemeente Moerdijk en Stichting Zwembad Fijnaart zijn geen specifieke afspraken gemaakt over te hanteren tarieven.
Om het maatschappelijk belang van het zwembad te koppelen aan de exploitatiebijdrage kan overwogen worden hier nadere afspraken over vast te leggen.
3.2 Verduurzaming De gemeente Moerdijk wil graag inzicht krijgen in welke verduurzamingsmogelijkheden er nodig zijn om De Oester minimaal 25 jaar open te houden. Uitgevoerde verduurzamingsmaatregelen hebben effect op de volgende onderdelen van het exploitatieresultaat van Stichting Zwembad Fijnaart: Het meerjarenonderhoudsplan: met aanpassingen aan met name technische installaties verandert het nieuwe MJOP. De benodigd dotatie aan de onderhoudsvoorziening zal daarop aangepast worden; Het jaarlijks onderhoud: nieuwe installaties vergen een ander onderhoudspatroon; De energiekosten: verduurzaming betekent verandering van het energieverbruik. Om inzicht te verkrijgen in de verduurzamingsmogelijkheden is een energiescan uitgevoerd. 20
3.2.1 Energiescan Bij zwembad de Oester is de energiescan uitgevoerd op basis van de verduurzamingsstrategie Trias Energetica6. In deze strategie dienen de volgende stappen genomen te worden om een bestaand gebouw een upgrade te geven tot een energiezuinig gebouw: Stap 1: Beperk de energievraag; Stap 2: Gebruik energie uit hernieuwbare bronnen; Stap 3: Indien gebruik van eindige (fossiele)energiebronnen, gebruik deze dan zo efficiënt mogelijk. In bijlage 6 is de volledige energiescan toegevoegd. De voorgestelde verduurzamingsmaatregelen die zijn voorgesteld zijn: Isoleren van vloer (RC 2,5m²/K/W); Isoleren van gevel (RC 1,3m²/K/W); Isoleren van dak (RC 6,3m²/K/W); Luchtbehandeling met WTW; Automatische regeling UV-installatie zwembad; Waterbesparende douchekoppen; Energiezuinige circulatiepomp; Zonneboiler met16 heatpipes; 60 tot 90 stuks zonnepanelen (keuze aan de hand voor keuze warmtepomp); Energiemanagement; (Hybride) warmtepomp; Laagtemperatuur verwarming. In de energiescan zijn twee varianten van te nemen maatregelen opgenomen: Een volledig gasloos zwembad met een totaal geschatte investering van € 1.015.1957 exclusief btw, een terugverdientijd van 16 jaar en een geschatte CO2-reductie van 60.000 kilogram.
In deze investering is een elektrische warmtepomp opgenomen; Een variant met een hybride warmtepomp en een totaal geschatte investering van € 814.177 exclusief btw, een terugverdientijd van bijna 15 jaar en een geschatte CO2-reductie van 50.000 kilogram. In de financiële uitwerking van de toekomstbestendige exploitatie is de variant met een hybride warmtepomp als uitgangspunt genomen.
3.2.2 Koppelkansen De gemeente heeft gevraagd specifieke koppelkansen in de omgeving van zwembad Oester te onderzoeken. Aansluiten op Solarcarportpark bestaande parkeerplaats Indien het constructief niet mogelijk is om de panelen te plaatsen is het alternatief om middels solar carports op de aansluitende parkeerplaats te situeren. Dit alternatief vraagt wel een hogere investering. De parkeerplaats valt buiten het perceel van het gebouw. Er dient met de netbeheerder en de gemeente bekeken te worden wat mogelijk is.
6
https://www.rvo.nl/sites/default/files/Infoblad%20Trias%20Energetica%20en%20energieneutraal%20bouwen-juni%202013.pdf 21
Aansluiten op een buurtwarmtenet Het zwembad ligt aan een waterplas. Er zijn voorbeelden waarbij een buurtwarmtenet (WKO) wordt aangesloten op een waterplas in koppeling met aquifers (ondergrondse watervoerende lagen). In deze lagen kan er warmte worden opgeslagen, dit gebeurt door het opwarmende water van de waterplas in de zomer. De opgeslagen warmte kan in de winter gebruikt worden om een aanvoertemperatuur van 15 graden te creëren. Een hogere aanvoertemperatuur naar een warmtepomp (water/water) zorgt voor een hoger rendement, waardoor er minder energie nodig is om warmte te maken. Er zal een haalbaarheidsstudie uitgevoerd moeten worden om te bekijken of de juiste voorwaardes aanwezig zijn voor het ontwikkelen van dit warmtenet. Energie hub Een energie hub is geen besparing op energie, het geeft wel een mogelijkheid om de bedrijfskosten om laag te brengen. Door het plaatsen van grote batterijen en het bijplaatsen van extra zonnepanelen is het mogelijk om elektra in te kopen en te verkopen. De batterijen geven de mogelijkheid om energie in te kopen op momenten wanneer de elektra prijs laag is. Op momenten dat deze prijs hoog is kan je deze elektra weer verkopen. Daarbij zou de opslag en grote aansluiting kunnen bijdragen aan de netcongestie In overleg met de netbeheerder dient er bekeken te worden wat mogelijk is.
Zalencentrum de Parel Momenteel zijn zalencentrum de Parel en zwembad de Oester twee losstaande gebouwen op twee aparte percelen. Beide locaties hebben een “traditionele” verwarmingsinstallatie. Er zijn mogelijkheden om installaties te koppelen waardoor het mogelijk is om warmte en koude uit te wisselen of eventuele installaties te plaatsen die door beide gebouwen gebruikt kunnen worden. Er is in 2023 een ontwerp notitie opgesteld door VAN DER GIESEN ARCHITECTEN waar beide gebouwen gekoppeld worden met een uitbreiding. Het koppelen van beide gebouwen geeft de extra optie om opwekking van elektriciteit door zonnepanelen ter combineren. Ook het gebruiken van warmte en koude is eenvoudiger te realiseren.
3.2.3 Aandachtspunten verduurzaming Netcongestie: Zoals in de energiescan aangegeven geldt er momenteel voor het gebied waarin De Oester zich bevindt zowel een opwek- als afnamecongestie ten aanzien van energie afname en terug levering. Deze situatie heeft invloed op de mogelijkheden met betrekking tot het aanpassen van de energieaansluiting. Voordat verduurzaming definitief wordt doorgevoerd zal nader technisch onderzoek nodig zijn. Het beschikbare elektravermogen zal mede de keuze bepalen voor het definitieve technische ontwerp. Indien er gekozen wordt voor het daadwerkelijk uitvoeren van koppelkansen heeft dat naar alle waarschijnlijkheid invloed op de gehanteerde uitgangspunten voor de verduurzaming. Er zal een vervolgstudie uitgevoerd moeten worden om de effecten en daarbij behorende kosten in beeld te brengen.
22
3.3 Meerjarenonderhoudsplan In opdracht van de gemeente Moerdijk heeft Huijbregts Vastgoedtechniek in september 2024 een MJOP opgesteld voor een periode van 20 jaar. Het opgenomen onderhoud en de bijbehorende bedragen uit dit onderhoudsplan zijn in beginsel leidend voor de verdere uitwerking van de toekomstige onderhoudskosten: er is geen second opinion verricht op de financiële inhoud. In het kader van deze rapportage zijn er een aantal wijzigingen op dit MJOP doorgevoerd: Het onderhoudsplan betreft uitsluitend het vervangingsonderhoud. Er is geen dagelijks en preventief onderhoud opgenomen. Dit deel van het onderhoud wordt wel meegenomen in de exploitatieramingen; De looptijd van het MJOP is 20 jaar en daardoor niet gelijk met de exploitatieperiode van 25 jaar. In deze rapportage wordt er van uit gegaan dat de opgenomen vervangingsinvesteringen over 25 jaren verdeeld worden; In het MJOP zijn ook verduurzamingsinvesteringen opgenomen. In dit onderzoek worden deze investeringen als een eenmalige investering gezien, voorafgaand aan de nieuwe exploitatieperiode. Deze investeringen zijn niet meegenomen in de onderhoudsvoorziening. Vervangingen van deze verduurzamingsinvesteringen zijn wel opgenomen; In het MJOP is geen rekening gehouden met onvoorziene kostenposten als gevolg van de ouderdom van het zwembad.
In de exploitatieraming is hiervoor wel een kostenpost voor opgenomen (20% van het gemiddeld vervangingsonderhoud). Door de jaren heen kunnen er ontwikkelingen zijn die van invloed zijn op het MJOP. Het is aan te bevelen het MJOP eens per drie jaar te actualiseren en indien hiertoe aanleiding is het toekomstperspectief van het zwembad te herzien. Toekomstig onderhoud zonder verduurzaming Het opgestelde MJOP exclusief verduurzamingsmaatregelen maar inclusief de voorgestelde kostenpost onvoorzien laat een gemiddelde onderhoudsuitgave over 20 jaar zien van € 36.700 per jaar. Uitgesmeerd over 25 jaar betekent dit een uitgave van € 29.300 per jaar indien er de laatste vijf jaar geen (grote) vervangingen plaatsvinden en het zwembad na 25 jaar gesloten/gerenoveerd of vernieuwd wordt. Bovengenoemd bedrag is het gemiddeld bedrag aan jaarlijks vervangingsonderhoud indien er niet tot verduurzaming overgegaan wordt.
3.4 Toekomstbestendige exploitatie In dit hoofdstuk wordt een toekomstbestendige exploitatiebegroting gepresenteerd en vervolgens toegelicht. Het is van belang allereerst de gehanteerde uitgangspunten van deze begroting te benoemen. Uitgangspunten De begroting is exclusief btw, prijspeil 2024 en afgerond op honderdtallen; Het toekomstperspectief bedraagt 25 jaar. De gemeente heeft de intentie uitgesproken de overeenkomst met de stichting met 10 jaar te verlengen. De gepresenteerde begroting is op deze intentie gebaseerd en loopt van 2026 tot en met 2035. De begroting van de volledige 25 jaar is opgenomen in bijlage 7. De gemiddelde exploitatiebijdrage over 25 jaar is anders dan de gemiddelde bijdrage over de exploitatieperiode in de 1e 10 jaar als gevolg van onder andere gewijzigde onderhoudsbehoeftes; Het eigendom en de exploitatievorm staat vast. Dit betekent dat ook in de toekomst Stichting Zwembad Fijnaart de eigenaar en exploitant blijft van zwembad De Oester; De omvang van het zwembad blijft gelijk. Het perceel en aantal bassins wijzigt niet; Het zwembad dient een maatschappelijk belang waarbij geaccepteerd wordt dat onrendabele activiteiten in het activiteitenaanbod zijn opgenomen. De huidige programmering wordt als passend gezien.
Deze programmering dient als basis voor de begroting; Een toekomstbestendige exploitatie betekent dat continuïteitsrisico’s moeten worden beperkt. Om deze reden wordt in de begroting in tegenstelling tot de huidige exploitatiewijze een operationeel coördinator opgenomen; De inzet van de vrijwilligers voor schoonmaakwerkzaamheden en kleine onderhoudswerkzaamheden blijft van kracht; De gemeente Moerdijk heeft ten tijde van dit onderzoek een extern bureau een onafhankelijk MJOP laten opstellen. Dit MJOP is, met de aanpassingen zoals benoemd in paragraaf 3.3, leidend voor de opgenomen onderhoudskosten. De looptijd van het toekomstperspectief (25 jaar) is anders dan de looptijd van de voorgenomen overeenkomst tussen de gemeente en Stichting De Oester (10 jaar). Dit betekent dat de opgenomen voorziening voor vervangingsonderhoud in de eerste 10 jaar (periode 2026 tot en met 2035) afwijkt van de opvolgende 15 jaren (2036 tot en met 2050); 23
De verduurzamingsinvesteringen conform de hybride variant uit de energiescan worden voor rekening van de gemeente Moerdijk uitgevoerd. De investeringen worden uitgevoerd in het jaar 2025, voorafgaand aan de nieuwe exploitatieperiode. De effecten op het onderhoud (dagelijks, preventief en dotatie voorziening) worden meegenomen in de begroting, evenals het effect op het beoogde energieverbruik; De stichting heeft in de afgelopen jaren een onderhoudsvoorziening (€ 295.000) opgebouwd om toekomstige vervangingen te bekostigen. Deze voorziening kan ofwel gebruikt worden als investeringsbijdrage, of ingezet worden voor het bekostigen van toekomstig vervangingsonderhoud. In het exploitatieplan is ervoor gekozen om deze opgebouwde voorziening in te brengen ten gunste van de verduurzamingsinvesteringen7. Het door de gemeente benodigde investeringsbudget wordt hierdoor lager echter ontbreekt het de stichting aan onderhoudsreserves voor het bekostigen van toekomstig onderhoud. De benodigde jaarlijkse dotatie van de onderhoudsvoorziening wordt hierdoor hoger. Per saldo heeft de gekozen benadering geen financieel effect (behoudens renteopbrengsten – of kosten); Koppelkansen maken geen onderdeel uit van de begroting.
3.4.1 Meerjarenbegroting Het toekomstperspectief van De Oester is vertaald naar een exploitatiebegroting met startjaar 2026. Onderstaand is de exploitatiebegroting opgenomen voor de eerste 10 jaar.
JAAR 1 JAARTAL 2026 RECREATIEF 36.100 DOELGROEPEN 21.100 INSTRUCTIE 128.300 VERENIGINGEN EN GROEPEN 5.200 SCHOLEN 500 OVERIG ZWEMBADEN 4.900 OPBRENGSTEN ZWEMBAD 196.100 OPBRENGSTEN HORECA 3.800 OVERIGE OPBRENGSTEN 1.000 EXPLOITATIEBIJDRAGE 142.100
ZWEMBAD DE OESTER 25-JAAR FORECAST 2 3 4 5 6 2027 2028 2029 2030 2031 36.100 36.100 36.100 36.100 36.100 21.100 21.100 21.100 21.100 21.100 128.300 128.300 128.300 128.300 128.300 5.200 5.200 5.200 5.200 5.200 500 500 500 500 500 4.900 4.900 4.900 4.900 4.900 196.100 196.100 196.100 196.100 196.100 3.800 3.800 3.800 3.800 3.800 1.000 1.000 1.000 1.000 1.000 142.100 142.100 142.100 142.100 142.100
7 2032 36.100 21.100 128.300 5.200 500 4.900 196.100 3.800 1.000 142.100
8 2033 36.100 21.100 128.300 5.200 500 4.900 196.100 3.800 1.000 142.100
9 2034 36.100 21.100 128.300 5.200 500 4.900 196.100 3.800 1.000 142.100
10 2035 36.100 21.100 128.300 5.200 500 4.900 196.100 3.800 1.000 142.100
TOTAAL OPBRENGSTEN INKOPEN PERSONEELSKOSTEN ENERGIEKOSTEN DOTATIE ONDERHOUDSVOORZIENING DAGELIJKS EN PREVENTIEF ONDERHOUD ONDERHOUDSKOSTEN OVERIGE HUISVESTINGSKOSTEN OVERIGE KOSTEN TOTAAL KOSTEN RESULTAAT
343.000 4.100 230.900 20.700 36.800 15.000 51.800 14.000 21.500 343.000 -
343.000 4.100 230.900 20.700 36.800 15.000 51.800 14.000 21.500 343.000 -
343.000 4.100 230.900 20.700 36.800 15.000 51.800 14.000 21.500 343.000 -
343.000 4.100 230.900 20.700 36.800 15.000 51.800 14.000 21.500 343.000 -
343.000 4.100 230.900 20.700 36.800 15.000 51.800 14.000 21.500 343.000 -
343.000 4.100 230.900 20.700 36.800 15.000 51.800 14.000 21.500 343.000 -
343.000 4.100 230.900 20.700 36.800 15.000 51.800 14.000 21.500 343.000 -
343.000 4.100 230.900 20.700 36.800 15.000 51.800 14.000 21.500 343.000 -
343.000 4.100 230.900 20.700 36.800 15.000 51.800 14.000 21.500 343.000 -
343.000 4.100 230.900 20.700 36.800 15.000 51.800 14.000 21.500 343.000 -
Toelichting begroting De begroting gaat uit van 25.000 bezoekers. Dit bezoek is in de begroting verdeeld over: 10.000 recreatieve bezoekers tegen een gemiddeld tarief van € 3,60 (losse entree, badenkaarten en abonnementen); 3.200 deelnemers aan groepsactiviteiten tegen een gemiddeld tarief van € 6,60 (losse entree, badenkaarten en abonnementen); 11.800 zwemlesbezoeken tegen de huidige tarieven; Het verenigingsgebruik is niet opgenomen in de bezoekersaantallen. Bij verenigingen wordt het zwembad in zijn geheel verhuurd voor een vast bedrag verhuurd, ongeacht het aantal leden dat gebruik maakt van het zwembad. De overige zwemopbrengsten bestaan uit incidentele verhuur en opbrengsten uit georganiseerde eenmalige (of jaarlijkse) activiteiten/evenementen; Verkoop van snoep, koek, niet-alcoholische dranken bij de receptie brengt gemiddeld € 0,15 per bezoeker op; 7
Dit betreft het uitgangspunt voor de exploitatiebijdrage. Het is aan de gemeente en de stichting om nadere afspraken te maken. 24
Overige verkoop en sponsoring vormen de overige opbrengsten; Inkopen bestaan uit horeca (40% van de opbrengst) en inkopen voor klein materiaal ten behoeve van activiteiten; De personeelskosten worden gevormd door de inzet van 4,6 FTE: management (0,4 FTE), toezichthouders en instructeurs (2,3 FTE), kassamedewerkers (1,6 FTE) facilitaire medewerkers (0,3 FTE) Er is geen budget opgenomen voor periodieke schoonmaak en technische klusjes; dit wordt door vrijwilligers uitgevoerd. Deze onbetaalde inspanningen hebben in de markt een waarde van € 10.000 tot € 20.000 per jaar. De energiekosten hebben betrekking op de veronderstelde inkoopbehoefte van energie na realisatie van de verduurzamingsmaatregelen.
Elektra (kWh) Gas (m3) Water (m3)
Als
referentietarief is het huidige verbruik tarief (all-in) totaal 42.743 € 0,30 € 12.750 4.142 € 1,27 € 5.261 1.800 € 1,50 € 2.700
gehanteerde
energietarief
opgenomen.
De effecten van verduurzaming ten opzichte van het huidige energieverbruik betreft een inschatting. Het werkelijke toekomstig verbruik is afhankelijk van de nadere uitwerking van het gekozen verduurzamingsplan; De onderhoudskosten zijn verdeeld over twee rubrieken: Een jaarlijkse dotatie aan de onderhoudsvoorziening (€ 36.800) gebaseerd op het verwachte gemiddelde vervangingsonderhoud in de 10-jarige exploitatieperiode conform het MJOP en na correctie van de uitgevoerde duurzaamheidsinvesteringen; Een jaarlijks budget voor het uitvoeren van dagelijks en preventief onderhoud passend bij De Oester en rekening houdend met de eerdergenoemde inzet van vrijwilligers. Overige huisvestingskosten hebben betrekking op schoonmaakkosten, belastingen en verzekeringen; De overige kosten hebben betrekking op marketing, kantoorkosten, accountantskosten, automatiseringskosten en onvoorzien.
3.5 Gemeentelijke kosten Indien de gemeente Moerdijk besluit tot het uitvoeren van de hybride variant heeft dat de volgende verwachte financiële effecten over de gehele periode van 25 jaar.
Exploitatieperiode 25 jaar investering minus bijdrage stichting besparing energie Verschil onderhoudskosten Besparing gemeente
Verduurzaming € 519.000 € -1.050.000 € 362.500 € -168.500
De investering in de verduurzamingsvariant met hybride warmtepomp bedraagt € 814.000. Stichting De Oester brengt haar opgebouwde reserves (€295.000) in waardoor het investeringsbedrag daalt naar € 519.000; De jaarlijkse energiebesparing als gevolg van de investeringen bedraagt circa € 42.000, wat in 25 jaar resulteert in een besparing van € 1.050.000. Deze besparing betreft een inschatting en is zeer afhankelijk van de ontwikkeling van energietarieven en eveneens afhankelijk van de nadere gedetailleerde uitwerking van de verduurzamingsmaatregelen; Over een periode van 25 jaar bedraagt het gemiddeld jaarlijks vervangingsonderhoud € 29.300 indien er geen verduurzamingsmaatregelen genomen worden. Met maatregelen wordt het vervangingsonderhoud verhoogd naar gemiddeld € 43.800 per jaar. De vervanging van opgenomen verduurzamingsinvesteringen in de periode van 25 jaar werken kostenverhogend ten opzichte van de huidige installaties; De verwachte besparing van de gemeente (€ 168.500) bestaan uit de eenmalige investeringskosten en de mutatie van de benodigde exploitatiebijdrage voor wat betreft energie en onderhoud als gevolg van de gedane investeringen.
25
De voorgestelde verduurzamingsmaatregelen leiden gedurende een exploitatieperiode van 25 jaar zeer waarschijnlijk tot een financieel voordeel voor de gemeente Moerdijk. De maatregelen leiden tot een CO2 reductie van 50.000 kilogram. Toekomstige exploitatiebijdrage De huidige exploitatiebijdrage (jaartal 2024) bedraagt afgerond € 185.800. De toekomstige exploitatiebijdrage voor de periode 2026 tot en met 2035 wordt ingeschat op € 142.100 per jaar. Over een periode van 25 jaar is de inschatting dat de benodigde bijdrage € 149.000 bedraagt. Dit verschil wordt veroorzaakt door de hogere vervangingsinvesteringen in de laatste 15 jaar van de voorgestelde exploitatieperiode.
26
4. De Bosselaar 4.1 Analyse De Bosselaar 4.1.1 Eigendom en exploitatievorm De gemeente Moerdijk is eigenaar van zwembad De Bosselaar. De exploitatie wordt verzorgd door Optisport Moerdijk. De afspraken tussen partijen zijn vastgelegd in een in 2016 afgesloten huur- en exploitatieovereenkomst. Deze overeenkomst liep af op 31 december 2020 en zijn voor een periode van vijf jaar verlengd. De overeenkomst loopt derhalve op 31 december 2025 af. De overeenkomst tussen de gemeente Moerdijk en Optisport Moerdijk houdt in dat laatstgenoemde voor eigen rekening de zwembaden De Niervaert en De Bosselaar exploiteert. Binnenbaden kennen in de zomerperiode een beperkte openstelling, terwijl dit juist de drukke periode voor buitenbaden zijn. Door de exploitatie van beide baden bij één partij te beleggen, wordt de exploitant in staat gesteld efficiënt met personeelsinzet om te gaan. Afhankelijk van de weersomstandigheden kan de personeelsinzet verdeeld worden over de beide zwembaden. Optisport Moerdijk is verantwoordelijk voor het volledige onderhoud. Voor het groen onderhoud schakelt zij hiervoor een externe partij in. Bij aanvang van de overeenkomst in 2016 is de ambitie uitgesproken om voor de uitvoering van het groen onderhoud een groep vrijwilligers te vinden. Gesprekken hebben wel plaatsgevonden maar tot de inzet van vrijwilligers is het niet gekomen.
4.1.2 Voorzieningen Zwembad De Bosselaar is een onverwarmd buitenbad gevestigd in Zevenbergen en beschikt over de volgende voorzieningen: Een wedstrijdbassin van 25 meter lang, 5 banen breed en aansluitend een duikkuil (410m2); Een recreatiebassin bestaande uit twee separate delen: 25 bij 15 meter (375m2) met een diepte van 45 tot 80 centimeter met een glijbaantje; 20 bij 15 meter (300 m2) met een diepte van 90 tot 130 centimeter met een glijbaantje. Een peuterbad van 100m2; Een horecagelegenheid inclusief terras; Een omvangrijke ligweide met diverse speeltoestellen; Een natuurijsbaan van circa 400 meter; Gratis parkeren. Het zwembad is gunstig gesitueerd, aan de rand van Zevenbergen in de directe omgeving van het treinstation en de middelbare school Markland. Het horecagebouw staat beperkt zichtbaar in de hoek van het perceel, niet in verbinding met het entreegebouw. Om die reden wordt de horeca enkel op drukke dagen ingezet en wordt op andere tijden bij de entree snoep, ijs en frisdrank verkocht.
4.1.3 Huidige technische staat Zwembad de Bosselaar is inmiddels 50 jaar oud, waarbij de gemeente een ambitie heeft om de accommodatie voor ten minste 25 jaar nog in stand te houden. Op dit moment wordt de accommodatie conform afspraak goed onderhouden op basis van in stand houden, reinheid en veiligheid. Hieronder een korte opsomming van de bevindingen. Een aantal essentiële elementen (bijvoorbeeld zandfilters) zijn verouderd en dienen op korte termijn vervangen te worden; Tijdens de opname zijn er geen gevaarlijke situaties voor bezoekers waargenomen; Tijdens de opname is een ernstig defect waargenomen aan de zandfilters. Het staal is dusdanig dun dat er recentelijk lekkages zijn geweest. Er is een tijdelijke oplossing getroffen door de lekkage te lassen; De locatie heeft een ernstig verouderde uitstraling; Er zijn nog geen maatregelen uitgevoerd met betrekking tot duurzaamheid.
27
Het in stand houden van een accommodatie van 50 jaar is niet vanzelfsprekend. Er zal voor de toekomst geïnvesteerd moeten in het vervangingsonderhoud. Het niet uitvoeren van deze planmatige vervangingen zullen leiden tot een vergroot risico om de continuïteit (openstelling) van de exploitatie te waarborgen.
4.1.4 Concurrentieanalyse en verzorgingsgebied In de omgeving van De Bosselaar zijn enkele zwembaden aanwezig die invloed kunnen uitoefenen op het verzorgingsgebied en het bezoekpotentieel van het zwembad. De gemeente Moerdijk heeft in 2023 zelf een onderzoek uitgevoerd naar ‘De toekomst van zwemmen in de gemeente Moerdijk’ en daarbij een overzicht gemaakt van de omliggende zwembaden. Dit overzicht is in deze rapportage bijgevoegd als bijlage 1. Het overzicht omvat zowel binnen- als buitenbaden. Binnenbaden worden niet als concurrentie gezien. Datzelfde geldt voor strandjes en zwemplassen. Verzorgingsgebied Buitenbaden hebben doorgaans een sterk lokaal karakter. Door het ontbreken van recreatieve elementen in combinatie met het niet verwarmen van de bassins geldt dit ook voor De Bosselaar, ondanks de goede bereikbaarheid van het zwembad met het openbaar vervoer. Het verzorgingsgebied van De Bosselaar bestaat primair uit Zevenbergen, aangevuld met enig bezoek vanuit Klundert, Moerdijk en Fijnaart. Het verzorgingsgebied bestaat uit zo’n 19.000 inwoners. Ontwikkelingen in verzorgingsgebied Op het perceel van het zwembad wordt een nieuwe sporthal gebouwd. De ontwikkelingen van deze sporthal zijn in een vergevorderd stadium. Met de realisatie van de sporthal verdwijnt er een deel van de ligweide van het zwembad evenals een bergruimte en de natuurijsbaan.
Functioneel heeft dit geen negatieve invloed op het aantal verwachte bezoeker; de overgebleven ligweide is groot genoeg voor het bezoekerspotentieel. In het ontwerp van de sporthal is in enige mate rekening gehouden mogelijke synergievoordelen indien zowel de sporthal als het zwembad door één partij geëxploiteerd wordt; zie onderstaand kader. Er kan geopteerd worden voor een gezamenlijke entree en horecafaciliteiten en er is bouwkundig een mogelijkheid opengehouden om nieuwe kleedkamers aan de sporthal te bouwen. De gebruiksperiodes van het zwembad en de sporthal sluiten goed op elkaar aan waardoor weinig tot geen gelijktijdig gebruik te verwachten valt. Operationeel kan een dergelijk
combinatiegebruik
voordelen
opleveren in personeelsbezetting.
28
4.1.5 Activiteiten en openstelling Het reguliere activiteitenprogramma van het zwembad bestaat uit vrij zwemmen en banen zwemmen. Er worden geen doelgroepactiviteiten of zwemlessen aangeboden. Zwemles worden niet aangeboden, ook in de zomerperiode worden lessen door Optisport in De Niervaert gepland. Openingstijden Het zwembad is geopend van 1 mei tot en met 31 augustus met een weersafhankelijke openstelling. De openstelling is als volgt:
Voorseizoen 'goed weer' Dag Van Tot Maandag 13:00 18:30 Dinsdag 13:00 18:30 Woensdag 13:00 18:30 Donderdag 13:00 18:30 Vrijdag 13:00 18:30 Zaterdag 13:00 18:30 Zondag 13:00 18:30
Zomervakantie 'goed weer' Dag Van Tot Maandag 11:00 18:30 Dinsdag 11:00 18:30 Woensdag 11:00 18:30 Donderdag 11:00 18:30 Vrijdag 11:00 18:30 Zaterdag 11:00 18:00 Zondag 11:00 18:00
Voorseizoen 'slecht weer' Dag Van Tot Maandag 13:00 15:00 Dinsdag 13:00 15:00 Woensdag 13:00 17:00 Donderdag 13:00 15:00 Vrijdag 13:00 17:00 Zaterdag 13:00 15:00 Zondag 13:00 15:00
Zomervakantie 'slecht weer' Dag Van Tot Maandag 13:00 15:00 Dinsdag 13:00 15:00 Woensdag 13:00 15:00 Donderdag 13:00 15:00 Vrijdag 13:00 15:00 Zaterdag 13:00 15:00 Zondag 13:00 15:00
Onder ‘goed weer’ wordt verstaan een weercijfer 8 en een minimale temperatuur van 22 graden; Ook bij zeer slecht weer is het zwembad geopend tenzij er sprake is van een weeralarm; De openingstijden bij slecht weer in het voorseizoen op maandag, dinsdag en donderdag zijn op het eerste gezicht niet logisch; deze tijden vallen onder schooltijd terwijl schoolgaande jeugd een belangrijke doelgroep is. De exploitant geeft aan dat dit een rooster technische beslissing is; na het toezichthouden in De Bosselaar verplaatst het personeel zich naar De Niervaert voor het verzorgen van zwemlessen.
4.1.6 Bezoekcijfers Zwembad De Bosselaar heeft afgelopen jaren de volgende bezoekersaantallen gerealiseerd:
Jaartal Bezoek
2016 15.000
2017 18.202
2018 27.041
2019 18.315
2021 8.000
2022 16.000
2023 10.427
Het bezoek bestaat volledig uit recreatieve bezoekers (vrij zwemmen, banen zwemmen). De jaren 2018 en 2019 kende een bovengemiddeld goede zomer. De jaren 2020 (niet opgenomen in overzicht) en 2021 hebben last gehad van de coronacrisis. Het effect van het weer op een onverwarmd bad is groter dan bij een verwarmd buitenbad. Dit is goed waar te nemen als gekeken wordt naar de bezoekers in 2018 en de mindere zomer in 2023. Enerzijds is dit te verklaren door de lagere watertemperatuur (met name in het voorjaar) en anderzijds doordat potentiële bezoekers bij een onverwarmd bad bij aanvang van het seizoen terughoudender zijn bij het afsluiten van een abonnement.
29
Animocijfer Het animocijfer van een zwembad geeft aan hoe vaak een inwoner van het verzorgingsgebied van dat zwembad gemiddeld jaarlijks het zwembad bezoekt. Het laat daarmee zien in hoeverre het zwembad in staat is om het potentiële bezoek in daadwerkelijk bezoek om te zetten. Voor een buitenbad is een animocijfer van 1,2 tot 1,5 gemiddeld 8. Dit betekent dat op een verzorgingsgebied van 19.000 inwoners er 22.800 – 28.500 gemiddeld is. De Bosselaar komt enkel in een zeer zonnig jaar aan dit aantal, wat zoals eerder aangegeven deels te verklaren is door het niet verwarmen van de baden.
4.1.7 Tarieven Zwembad De Bosselaar hanteert de onderstaande tarievenstructuur. In de tabel is ook het tarief van omliggende buitenbaden meegenomen.
Entreebewijs Los bezoek Persoonlijk abonnement Persoonlijk abonnement voorverkoop Gezinsabonnement Gezinsabonnement voorverkoop Abonnement binnen/buitenbad Gezinsabonnement binnen/buitenbad 10-baden kaart
Bosselaar Tarief € 5,50 € 66,00 € € 165,00 € € 81,00 € 195,00 € -
Het Buitendiep Tarief € 5,50 € 66,00 € € 165,00 € € 81,00 € 195,00 € -
Puzzelbad Tarief € 5,80 € 70,50 € € € € € € 58,00
Blankershove Tarief € 7,50 € 80,00 € 70,00 € € € € € 70,00
De conclusies ten aanzien van de tarieven zijn gelijk aan die bij Het Buitendiep weergegeven zijn.
4.1.8 Vertaling huidige situatie naar de toekomst De gemeente Moerdijk is eigenaar van De Bosselaar. Het huidige MJOP van De Bosselaar liep tot 2023. De gemeente Moerdijk heeft ten tijde van deze rapportage een extern bureau een nieuw MJOP laten opstellen. Dit MJOP dient als basis voor de toekomst. De gemeente Moerdijk is eveneens eigenaar van zwembad De Niervaert en de nieuw te bouwen sporthal naast De Bosselaar. De gemeente is voornemens de aflopende contracten van beide zwembaden opnieuw aan te besteden. Om synergievoordelen te benutten is het raadzaam de exploitatie van de zwembaden én de sporthal door één organisatie te laten verzorgen. In het ontwerp van de sporthal is hier al enigszins op geanticipeerd. Op deze wijze kunnen ook op praktisch gebied koppelkansen ontstaan wat tot financiële voordelen in de exploitatie leidt. De wijze waarop een dergelijke aanbesteding in de markt gezet wordt valt buiten de scope van dit rapport. Parallel aan dit onderzoek heeft de gemeente een extern bureau een nieuw MJOP op laten stellen waarin het vervangingsonderhoud voor de periode 2024 tot en met 2043 is opgenomen. Dit onderhoudsplan is leidend voor de toekomstige onderhoudsuitgaven als onderdeel van de exploitatiebegroting zoals opgenomen in paragraaf 4.4.
4.1.9 Bevindingen De Bosselaar De Bosselaar wordt tezamen met De Niervaert (en Het Buitendiep) door Optisport Moerdijk geëxploiteerd. De exploitatie loopt eind 2025 ten einde en de verwachting is dat de exploitatie opnieuw wordt aanbesteed. Doordat Optisport De Bosselaar en De Niervaert onder één vennootschap exploiteert zijn individuele financiële gegeven van De Bosselaar niet inzichtelijk. De Bosselaar is een onverwarmd buitenbad dat in relatie tot de omvang van het verzorgingsgebied een beperkt aantal bezoekers ontvangt. Het niet verwarmen van de baden is daar naar alle waarschijnlijkheid (mede) de oorzaak van. Een andere mogelijke oorzaak is dat de openingstijden bij ‘slecht weer’ niet aansluiten op de schooltijden terwijl schoolgaande kinderen een belangrijke doelgroep is. De verwachting is overigens niet dat andere of ruimere openingstijden bij slecht weer voor een 8
Er is geen specifieke benchmark voor onverwarmde baden beschikbaar. 30
verhoogde omzet zorgen. Het zwembad zal bij slecht weer met name door abonnementhouders bezocht worden. Deze groep heeft vooraf betaald om het zwembad ‘onbeperkt’ te bezoeken. Bij een aanbesteding is het van belang een kostprijs dekkende huur in rekening te brengen bij de exploitant om die partij als winst beogende onderneming te bestempelen. Winst beogende ondernemingen voeren een btw-belaste exploitatie. Hierdoor is er de mogelijkheid de btw op investeringen gecompenseerd te krijgen9. De nieuwe sporthal biedt mogelijkheden in operationele synergie, zoals een gezamenlijke entree, receptie en horeca. De nieuwe sporthal zorgt er ook voor dat het perceel van De Bosselaar ingeperkt wordt en het gebruik van de natuurijsbaan niet meer mogelijk is. Het maatschappelijk effect is beperkt: van de ijsbaan werd nauwelijks gebruik gemaakt en de ligweide is na de realisatie van de sporthal nog voldoende groot voor het aantal verwachte bezoekers. Er is een klein financieel voordeel: de genoemde delen hoeven niet meer door de exploitant van De Bosselaar onderhouden te worden.
4.2 Verduurzaming De gemeente Moerdijk wil graag inzicht krijgen in welke verduurzamingsmogelijkheden er nodig zijn om De Bosselaar minimaal 25 jaar open te houden. Uitgevoerde verduurzamingsmaatregelen hebben effect op de volgende onderdelen van het exploitatieresultaat van De Bosselaar: Het meerjarenonderhoudsplan: met aanpassingen aan met name technische installaties verandert het nieuwe MJOP. De benodigd dotatie aan de onderhoudsvoorziening zal daarop aangepast worden; Het jaarlijks onderhoud: nieuwe installaties vergen een ander onderhoudspatroon; De energiekosten: verduurzaming betekent verandering van het energieverbruik. Om inzicht te verkrijgen in de verduurzamingsmogelijkheden is een energiescan uitgevoerd.
4.2.1 Energiescan Bij zwembad de Bosselaar is de energiescan uitgevoerd op basis van de verduurzamingsstrategie Trias Energetica10. In deze strategie dienen de volgende stappen genomen te worden om een bestaand gebouw een upgrade te geven tot een energiezuinig gebouw: Stap 1: Beperk de energievraag; Stap 2: Gebruik energie uit hernieuwbare bronnen; Stap 3: Indien gebruik van eindige (fossiele)energiebronnen, gebruik deze dan zo efficiënt mogelijk. In bijlage 8 is de volledige energiescan toegevoegd. De voorgestelde verduurzamingsmaatregelen die zijn voorgesteld zijn: Verlichting vervangen naar LED; Energiezuinige circulatiepomp zwembad; Frequentieregeling circulatiepompen zwembad; 50 stuks zonnepanelen; Elektrische doorstroomboilers. Door het ontbreken van de noodzaak voor een warmtepomp is in de energiescan is daarom één variant meegenomen: Een volledig gasloos zwembad met een totaal geschatte investering van € 125.695 exclusief btw, een terugverdientijd van 12,8 jaar en een geschatte CO2-reductie van 300 kilogram. Conform de huidige exploitatie is er geen mogelijkheid de zwembaden te verwarmen.
4.2.2 Koppelkansen De gemeente heeft gevraagd specifieke koppelkansen in de omgeving van zwembad de Bosselaar te onderzoeken.
9
Er hoeft geen beroep gedaan te worden op tijdelijke regelingen zoals BOSA of SPUK https://www.rvo.nl/sites/default/files/Infoblad%20Trias%20Energetica%20en%20energieneutraal%20bouwen-juni%202013.pdf
10
31
Energie hub Een energie hub is geen besparing op energie, het geeft wel een mogelijkheid om de bedrijfskosten omlaag te brengen. Door het plaatsen van grote batterijen en het bijplaatsen van extra zonnepanelen is het mogelijk om elektra in te kopen en te verkopen. De batterijen geven de mogelijkheid om energie in te kopen op momenten wanneer de elektra prijs laag is. Op momenten dat de prijs hoog is kan je deze elektra weer verkopen. Daarbij zou de opslag kunnen bijdragen aan de netcongestie. In overleg met de netbeheerder dient er bekeken te worden wat mogelijk is. Sporthal Zevenbergen Momenteel wordt het ontwerp van de nieuwe sporthal verder uitgewerkt. De nieuwe sporthal zal deels op het bestaande perceel van het buitenbad gebouwd worden. Gezien de beperkte beschikbare dakoppervlakte van de opstallen van het bestaande bad is het te overwegen om de noodzakelijke zonnepanelen op het dak van de sporthal te situeren. Er dient onderzocht te worden wat de mogelijkheden zijn met betrekking tot het delen van een gezamenlijke aansluiting of het leggen van een kabel over twee percelen. In de huidige elektriciteitswet is dit nog niet toegestaan. Verwarming van het buitenbad brengt echter ook additionele investeringen in installaties met zich mee. In 2019 is besloten het zwembad niet te verwarmen; er zijn geen signalen om dit uitgangspunt te herijken.
4.2.3 Aandachtspunten verduurzaming Netcongestie: Zoals in de energiescan aangegeven geldt er momenteel voor het gebied waarin De Bosselaar zich bevindt een opwek- als afnamecongestie ten aanzien van energie afname en mogelijk terug levering. Zolang er geen sprake is van verwarmde bassins heeft dit geen effect op de gekozen maatregelen. Indien er gekozen wordt voor het daadwerkelijk uitvoeren van koppelkansen heeft dat naar alle waarschijnlijkheid invloed op de gehanteerde uitgangspunten voor de verduurzaming. Er zal een vervolgstudie uitgevoerd moeten worden om de effecten en daarbij behorende kosten in beeld te brengen. Indien ervoor gekozen wordt om de verduurzamingsmaatregelen vóór de nieuwe exploitatieperiode uit te voeren, dienen er afspraken gemaakt te worden met de huidige exploitant (Optisport) over de impact van de werkzaamheden op de huidige exploitatieperiode.
4.3 Meerjarenonderhoudsplan In opdracht van de gemeente Moerdijk heeft Huijbregts Vastgoedtechniek in september 2024 een MJOP opgesteld voor een periode van 20 jaar. Het opgenomen onderhoud en de bijbehorende bedragen uit dit onderhoudsplan zijn in beginsel leidend voor de verdere uitwerking van de toekomstige onderhoudskosten: er is geen second opinion verricht op de financiële inhoud. In het kader van deze rapportage zijn er een aantal wijzigingen op dit MJOP doorgevoerd: Het onderhoudsplan betreft uitsluitend het vervangingsonderhoud. Er is geen dagelijks en preventief onderhoud opgenomen. Dit deel van het onderhoud wordt wel meegenomen in de exploitatieramingen; De looptijd van het MJOP is 20 jaar en daardoor niet gelijk met de exploitatieperiode van 25 jaar. In deze rapportage wordt er van uit gegaan dat de opgenomen vervangingsinvesteringen over 25 jaren verdeeld worden; In het MJOP zijn ook verduurzamingsinvesteringen opgenomen. In dit onderzoek worden deze investeringen als een eenmalige investering gezien, voorafgaand aan de nieuwe exploitatieperiode. Deze investeringen zijn niet meegenomen in de onderhoudsvoorziening. Vervangingen van deze verduurzamingsinvesteringen zijn wel opgenomen; In het MJOP is geen rekening gehouden met onvoorziene kostenposten als gevolg van de ouderdom van het zwembad.
In de exploitatieraming is hiervoor wel een kostenpost voor opgenomen (20% van het gemiddeld vervangingsonderhoud); Door de jaren heen kunnen er ontwikkelingen zijn die van invloed zijn op het MJOP. Het is aan te bevelen het MJOP eens per drie jaar te actualiseren en indien hiertoe aanleiding is het toekomstperspectief van het zwembad te herzien. Toekomstig onderhoud zonder verduurzaming Het opgestelde MJOP exclusief verduurzamingsmaatregelen maar inclusief de voorgestelde kostenpost onvoorzien laat een gemiddelde onderhoudsuitgave over 20 jaar zien van € 38.100 per jaar. Uitgesmeerd over 25 jaar betekent dit een uitgave van € 30.500 per jaar indien er de laatste vijf jaar geen (grote) vervangingen plaatsvinden en het zwembad na 25 jaar 32
gesloten/gerenoveerd of vernieuwd wordt. Bovengenoemd bedrag is het gemiddeld bedrag aan jaarlijks vervangingsonderhoud indien er niet tot verduurzaming overgegaan wordt.
4.4 Toekomstbestendige exploitatie In dit hoofdstuk wordt een toekomstbestendige exploitatiebegroting gepresenteerd en vervolgens toegelicht. Het is van belang allereerst de gehanteerde uitgangspunten van deze begroting te benoemen. Uitgangspunten De begroting is exclusief btw, prijspeil 2024 en afgerond op honderdtallen; Het toekomstperspectief bedraagt 25 jaar. De nieuwe voorgenomen exploitatieperiode met de nieuwe exploitant bedraagt 10 jaar. De gepresenteerde begroting loopt van 2026 en loopt tot en met 2035. De begroting van de volledige 25 jaar is opgenomen in bijlage 9. De gemiddelde exploitatiebijdrage over 25 jaar is anders dan de gemiddelde bijdrage over de exploitatieperiode in de 1e 10 jaar als gevolg van onder andere gewijzigde onderhoudsbehoeftes; Het eigendom en de exploitatievorm staat vast. Dit betekent dat ook in de toekomst de Gemeente Moerdijk de eigenaar van het zwembad blijft en de exploitatie middels een aanbesteding bij een commerciële partij gelegd wordt; Het aantal zwembaden blijft gelijk. De baden zijn niet verwarmd. Wel wordt het huidige perceel met de komst van de sporthal verkleind. De weide waar in de winterperiode een schaatsbaan gerealiseerd zou kunnen worden vervalt met de komst van de sporthal eveneens; De huidige openstelling is passend en blijft van kracht; De begroting gaat uit van gemiddelde weersomstandigheden.
De daadwerkelijke jaarlijkse resultaten zijn afhankelijk van weersinvloeden; Er wordt, evenals nu het geval is, geen rekening gehouden met de inzet van vrijwilligers; De gemeente Moerdijk heeft ten tijde van dit onderzoek een extern bureau een onafhankelijk MJOP laten opstellen. Dit MJOP is, met de aanpassingen zoals benoemd in paragraaf 4.3, leidend voor de opgenomen onderhoudskosten. De looptijd van het toekomstperspectief (25 jaar) is anders dan de looptijd van de voorgenomen overeenkomst tussen de gemeente en de toekomstige exploitant (10 jaar). Dit betekent dat de opgenomen voorziening voor vervangingsonderhoud in de eerste 10 jaar (periode 2026 tot en met 2035) afwijkt van de opvolgende 15 jaren (2036 tot en met 2050); De verduurzamingsmaatregelen worden voor rekening van de gemeente Moerdijk uitgevoerd, voorafgaand aan de nieuwe exploitatieperiode. De effecten op het onderhoud (dagelijks, preventief en dotatie voorziening) worden meegenomen in de begroting, evenals het effect op het beoogde energieverbruik; Koppelkansen maken geen onderdeel uit van de begroting. Dit betekent dat ook de mogelijk operationele synergievoordelen met betrekking tot een gezamenlijke exploitatie met de sporthal niet is meegenomen.
Dergelijke voordelen zijn afhankelijk van de specifieke uitwerking van deze koppelmogelijkheid en de operationele invulling; Op het gebied van management is het uitgangspunt meegenomen dat de exploitatie van zowel De Bosselaar als De Niervaert door één partij wordt uitgevoerd.
33
4.4.1 Meerjarenbegroting Het toekomstperspectief van De Bosselaar is vertaald naar een exploitatiebegroting met startjaar 2026. Onderstaand is de exploitatiebegroting opgenomen voor de eerste 10 jaar.
JAAR JAARTAL OPBRENGSTEN ZWEMBAD OPBRENGSTEN HORECA OVERIGE OPBRENGSTEN EXPLOITATIEBIJDRAGE TOTAAL OPBRENGSTEN INKOPEN PERSONEELSKOSTEN ENERGIEKOSTEN INVESTERING INVENTARIS/SPEELELEMENTEN DOTATIE ONDERHOUDSVOORZIENING DAGELIJKS EN PREVENTIEF ONDERHOUD ONDERHOUDSKOSTEN OVERIGE HUISVESTINGSKOSTEN TOTAAL ADMINISTRATIE EN BEHEER TOTAAL HUUR OVERIGE KOSTEN TOTAAL KOSTEN
1 2026 72.000 21.600 1.000 92.700 187.300 9.000 74.200 9.000 4.000 49.100 23.000 76.100 3.000 20.000 P.M. 5.000 187.300
RESULTAAT
ZWEMBAD DE BOSSELAAR 25-JAAR FORECAST 2 3 4 5 2027 2028 2029 2030 72.000 72.000 72.000 72.000 21.600 21.600 21.600 21.600 1.000 1.000 1.000 1.000 92.700 92.700 92.700 92.700 187.300 187.300 187.300 187.300 9.000 9.000 9.000 9.000 74.200 74.200 74.200 74.200 9.000 9.000 9.000 9.000 4.000 4.000 4.000 4.000 49.100 49.100 49.100 49.100 23.000 23.000 23.000 23.000 76.100 76.100 76.100 76.100 3.000 3.000 3.000 3.000 20.000 20.000 20.000 20.000 P.M. P.M. P.M. P.M. 5.000 5.000 5.000 5.000 187.300 187.300 187.300 187.300
-
-
-
-
-
6 2031 72.000 21.600 1.000 92.700 187.300 9.000 74.200 9.000 4.000 49.100 23.000 76.100 3.000 20.000 P.M. 5.000 187.300
7 2032 72.000 21.600 1.000 92.700 187.300 9.000 74.200 9.000 4.000 49.100 23.000 76.100 3.000 20.000 P.M. 5.000 187.300
8 2033 72.000 21.600 1.000 92.700 187.300 9.000 74.200 9.000 4.000 49.100 23.000 76.100 3.000 20.000 P.M. 5.000 187.300
9 2034 72.000 21.600 1.000 92.700 187.300 9.000 74.200 9.000 4.000 49.100 23.000 76.100 3.000 20.000 P.M. 5.000 187.300
10 2035 72.000 21.600 1.000 92.700 187.300 9.000 74.200 9.000 4.000 49.100 23.000 76.100 3.000 20.000 P.M. 5.000 187.300
-
-
-
-
-
Toelichting begroting De begroting gaat uit van 16.000 recreatieve bezoekers in 2026. De huidige tarieven blijven gehandhaafd. De verwachting is dat in 35% van de gevallen bezoekers binnenkomen met een abonnement 11, 45% via een los entreebewijs en 20% met een meerbadenkaart. De gemiddelde entreeprijs per bezoeker is € 4,49; Voor horecaopbrengsten wordt uitgegaan van € 1,35 per bezoeker; Inkopen bestaan uit horeca (35% van de opbrengst) en inkopen voor overige opbrengsten; De personeelskosten worden gevormd door de inzet van 1,65 FTE: management (0,15 FTE), dit is lager dan gemiddeld door het synergievoordeel met De Niervaert, toezichthouders (0,9 FTE), horeca- en kassamedewerkers (0,5 FTE) en facilitaire medewerkers (0,1 FTE) De personeelsinzet voor groen- en technisch onderhoud is ondergebracht in de kostenpost ‘dagelijks onderhoud’; De energiekosten hebben betrekking op de veronderstelde inkoopbehoefte van energie na realisatie van de verduurzamingsmaatregelen.
Elektra (kWh) Water (m3)
Als
referentietarief is het huidige verbruik tarief (all-in) totaal 23.090 € 0,23 € 5.288 2.500 € 1,50 € 3.750
gehanteerde
energietarief
opgenomen.
De effecten van verduurzaming ten opzichte van het huidige energieverbruik betreft een inschatting. Het werkelijke toekomstig verbruik is afhankelijk van de nadere uitwerking van het gekozen verduurzamingsplan; De onderhoudskosten zijn verdeeld over drie rubrieken: Een jaarlijks investeringsvoorziening van € 4.000 voor inventaris en speelvoorzieningen om ook in de toekomst aantrekkelijk te blijven voor potentiële bezoekers. Deze investeringsvoorziening wordt in de laatste periode van de 25-jarige begroting afgebouwd; Een jaarlijkse dotatie aan de onderhoudsvoorziening gebaseerd op het verwachte gemiddelde vervangingsonderhoud in de 10-jarige exploitatieperiode conform het MJOP en na correctie van de uitgevoerde duurzaamheidsinvesteringen; Een jaarlijks budget voor het uitvoeren van dagelijks en preventief onderhoud passend bij De Bosselaar; Overige huisvestingskosten hebben betrekking op schoonmaakkosten, belastingen en verzekeringen;
11
Dit percentage is lager dan bij een verwarmd buitenbad waar bezoekers sneller geneigd zijn een abonnement aan te schaffen. 34
De post administratie en beheer is de vergoeding voor de inzet van de commerciële exploitant en omvat enerzijds ondersteunende werkzaamheden vanuit haar hoofdkantoor en anderzijds een deel winst- en risicovergoeding. Deze omvang is passend voor een buitenbad; De huursom die bij de exploitant in rekening gebracht wordt zal (minimaal) kostprijs dekkend vastgesteld moeten worden. Kostprijs dekkend betekent dat het de gemiddelde jaarlijkse kosten van de gemeente als gebouweigenaar over de komende 25 jaar dekt. Pas als uitgangspunten ten aanzien van investeringen en onderhoudsverdeling (eigenaar en huurder) zijn vastgesteld, kan de kostprijs berekend worden. Derhalve is de huur als p.m. post opgenomen. 12 De overige kosten hebben betrekking op marketing, kantoorkosten, accountantskosten, automatiseringskosten en onvoorzien.
4.5 Gemeentelijke kosten Indien de gemeente Moerdijk besluit tot het uitvoeren van de hybride variant heeft dat de volgende verwachte financiële effecten over de gehele periode van 25 jaar.
Exploitatieperiode 25 jaar investering besparing energie Verschil onderhoudskosten Extra kosten gemeente
Verduurzaming € 140.000 € -250.000 € 25.000 € -85.000
De verduurzamingsinvestering bedraagt € 140.000; De jaarlijkse energiebesparing als gevolg van de investeringen bedraagt circa € 10.000, wat in 25 jaar resulteert in een besparing van € 250.000. Deze besparing betreft een inschatting en is zeer afhankelijk van de ontwikkeling van energietarieven en eveneens afhankelijk van de nadere gedetailleerde uitwerking van de verduurzamingsmaatregelen; Over een periode van 25 jaar bedraagt het gemiddeld jaarlijks vervangingsonderhoud € 30.500 indien er geen verduurzamingsmaatregelen genomen worden. Met maatregelen wordt het vervangingsonderhoud verhoogd naar gemiddeld € 31.500 per jaar. De vervanging van opgenomen verduurzamingsinvesteringen in de periode van 25 jaar werken enigszins kostenverhogend ten opzichte van de huidige installaties; De verwachte besparing van de gemeente (€ 85.000) bestaat uit de eenmalige investeringskosten en de mutatie van de benodigde exploitatiebijdrage voor wat betreft energie en onderhoud als gevolg van de gedane investeringen. De voorgestelde verduurzamingsmaatregelen leiden gedurende een exploitatieperiode van 25 jaar zeer waarschijnlijk tot een financieel voordeel voor de gemeente Moerdijk. De maatregelen leiden ook tot een CO2 reductie van 300 kilogram. Toekomstige exploitatiebijdrage De huidige exploitatiebijdrage (jaartal 2024) bedraagt afgerond € 91.700.
De toekomstige exploitatiebijdrage voor de periode 2026 tot en met 2035 wordt ingeschat op € 92.700 per jaar. De daadwerkelijke exploitatiebijdrage is mede afhankelijk van de meegegeven kaders in de aanbestedingsprocedure en de daaruit volgende benodigde exploitatiebijdrage van winnende inschrijving. Over een periode van 25 jaar is de inschatting dat de benodigde bijdrage € 83.500 bedraagt. Dit verschil wordt veroorzaakt door delagere vervangingsinvesteringen in de laatste 15 jaar van de voorgestelde exploitatieperiode.
12
De in rekening te brengen huursom verhoogt de benodigde exploitatiebijdrage met hetzelfde bedrag. 35
Bijlage 1
Overzicht zwembaden
36
37
38
Bijlage 2
Ligging zwembaden
39
Bijlage 3
Energiescan Het Buitendiep
Separaat toegevoegd
40
Bijlage 4
25-jaren begroting Het Buitendiep
Separaat toegevoegd
41
Bijlage 5
Activiteitenprogramma De Oester
42
Bijlage 6
Energiescan De Oester
Separaat toegevoegd
43
Bijlage 7
25-jarenbegroting De Oester
Separaat toegevoegd
44
Bijlage 8
Energiescan De Bosselaar
Separaat toegevoegd
45
Bijlage 9
25-jarenbegroting De Bosselaar
Separaat toegevoegd
46
47
Energiescan
Zwembad Buitendiep Gemeente Moerdijk
16-09-2024
Inhoudsopgave 1.
Inleiding
3
2.
Overzicht complex
4
2.1
Faciliteiten
4
2.2
Energielabel
4
3.
Huidige situatie
5
3.1
Bouwkundig
5
3.2
Installaties
5
3.3
Apparaten
5
4.
Energieverbruik en prijzen
6
4.1
Energieverbruik
6
4.2
Energieprijzen
7
4.3
Capaciteiten
7
4.4
Netcongestie
7
5.
Overzicht van maatregelen
8
5.1
Energie en milieu
8
5.2
Te treffen maatregelen variant gasloos
8
5.3
Te treffen maatregelen variant hybride
9
5.4
Toelichting op de maatregelen
10
6.
Niet gebouw gebonden maatregelen (koppelkansen)
13
7.
Samenvatting
14
7.1
Indirecte kosten
14
7.2
Effect op energielabel
14
7.3
Vervolgtraject
14
2
1.
Inleiding
Om te kunnen voldoen aan de klimaatdoelstellingen voor 2030 en 2050 heeft de overheid middelen beschikbaar gesteld voor een versnelde aanpak van de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed. Voor de sector sport ligt de nadruk hierbij op ontzorging, om eigenaren van sportaccommodaties effectief en deskundig te begeleiden in de verduurzamingsaanpak. Synarchis is één van de partijen die door het ministerie van VWS is gecontracteerd als adviseur om eigenaren van sportaccommodaties hierbij te ondersteunen en te adviseren. Het ondersteuningstraject bestaat uit twee fases, namelijk: Planfase: Het uitvoeren van een energiescan op locatie, hierbij worden potentiële verduurzamingsmaatregelen in kaart gebracht. Investeringsfase: In deze fase worden de eerdere geadviseerde maatregelen in samenwerking met de opdrachtgever geselecteerd. De geselecteerde maatregelen worden hierna verder uitgewerkt, zodat deze werkelijk gerealiseerd kunnen worden. Bij zwembad Buitendiep is de energiescan (planfase) uitgevoerd op basis van de verduurzamingsstrategie Trias Energetica1. In deze strategie dienen de volgende stappen genomen te worden om een bestaand gebouw een upgrade te geven tot een energiezuinig gebouw: Stap 1: Beperk de energievraag; Stap 2: Gebruik energie uit hernieuwbare bronnen; Stap 3: Indien gebruik van eindige (fossiele)energiebronnen, gebruik deze dan zo efficiënt mogelijk.
1
https://www.rvo.nl/sites/default/files/Infoblad%20Trias%20Energetica%20en%20energieneutraal%20bouwen-juni%202013.pdf 3
2.
Overzicht complex
aan de linkerzijde de heren kleedkamers en aan de rechterzijde de dames kleedkamers. Daarbij zitten ook nog twee toiletruimten.
Zwembad Buitendiep in Willemstad is een buitenzwembadcomplex dat dateert uit 1974. Het complex bevat een verwarmd diepbad van 25m, een verwarmd ondiepbad, een peu-
Vanuit de kleedkamers is als eerste een peuterbad zichtbaar, waarna men door loopt tot
terbad en diverse bijgebouwen. De verwarming voor de zwembadinstallatie wordt verzorgd
aan het ondiepe bassin. Aan het ondiepe bassin zit het diepe bassin, een 25 meter bad.
door een grote verwarmingsketel. De totale warmteopwekking heeft een (thermisch) vermogen van 370 kW. De accommodatie beschikt over verwarmde douches, de opwekking
De technische ruimte bevindt zich in een losstaand gebouw, inclusief toiletunit. Tevens zijn
hiervan wordt verzorgd door een tweetal gas gestookte geisers.
in dit gebouw voorzieningen voor het personeel. Aan de bovenzijde van het terrein tussen het ondiepe en diepe bassin staat de badmeester post. De accommodatie beschikt ook over een ligweide. Hieronder zijn de oppervlakten van de verschillende baden en functies indicatief weergegeven. Bassins
Wedstrijdbad (25m)
385 m²
Recreatiebad
200 m²
Peuterbad
70 m²
Bijgebouwen
Badmeesterpost De locatie wordt sinds 2016 geëxploiteerd door stichting ons Bad.
2.1
Faciliteiten
Zwembad buitendiep is een buitenzwemfaciliteit gelegen in de groene omgeving van Wil-
9 m²
Kleedruimte / kassa
247 m2
Zwembadtechniek
115 m²
Perceel
Perceeloppervlakte
11.500 m²
lemstad. De afgelopen vijf jaar is er qua installaties beperkt gerenoveerd door diverse verduurzamingsmaatregelen door te voeren.
2.2
Energielabel
Zwembad Buitendiep beschikt momenteel niet over een geregistreerd energielabel. De accommodatie bestaat uit niet verwarmde kleedruimtes, toiletruimtes en douche ruimtes. De receptie geeft toegang tot de zwemaccommodatie. Direct bij de entree bevindt zich
4
3.
Huidige situatie
In dit hoofdstuk is de omschrijving van de huidige situatie opgenomen.
3.1
Bouwkundig
Er zullen geen bouwkundig aanpassingen gedaan worden aan de bestaande opstallen. Om deze reden zijn de bouwkundige elementen niet meegenomen in onderstaand overzicht.
3.2
Installaties
Elementcode
Bouwjaar
51 Warmteopwekking
1993
53 Waterinstallaties
56 Warmtedistributie
Aantal en type
Vermogen/capaciteit
Opwekker zwembadwater, CV ketel
1 stuks, 370 kW, Remeha Paromat-Duplex-TR Gasgestookte CV ketel
Onbekend
Opwekker, technische ruimte
Vaillant ketel t.b.v. vorstvrij houden
Onbekend
Warm tapwater, kleedkamers
2 stuks, 27,1 kW Vaillant turboMAGplus, gasgestookte Geiser
54,2 kW
2021
Zwembadpomp diep bassin
2 stuks, 7,5 kW circulatiepompen IE3 inclusief frequentiesturing
15 kW
2021
Zwembadpomp ondiep bassin
1 stuks, 7,5 kW circulatiepompen IE3 inclusief frequentiesturing
7.5 kW
Pomp CV
diverse
Onbekend
61 Elektrotechnische installatie
3.3
Omschrijving
2002
TSA
2 stuks, Viessmann, Vitotrans 200
2021
PV-panelen
42 stuks á 345 wattpiek
370 kW onbekend
0,176 kW 200 kW 14.490 Wp
Apparaten
Elementcode 83 Losse keukeninventaris
Bouwjaar
Omschrijving
Aantal en type Diverse losse apparaten zoals koelkasten etc.
Vermogen
5
4.
Energieverbruik en prijzen
4.1
Energieverbruik
Gemiddelde temperatuur (°C), weerstation Rotterdam, referentiejaar 2023
Voor zwembad Buitendiep zijn de onderstaande verbruiken opgegeven.
25
In 2021 zijn er 42 panelen geplaatst op de verschillende daken. Dit zorgt voor een aanzien-
20
lijke besparing op het energieverbruik. Het energieverbruik van zwembad Buitendiep is natuurlijk niet het hele jaar gelijk. Een bui-
15
tenbad toont een groot piekverbruik gas in de maand april en groot elektrisch verbruik in de periode april tot september.
10
Het gasverbruik is het gevolg van de opstart: de volledige hoeveelheid dient in keer ver-
5
warmd te worden met ruim 10°C tot een watertemperatuur van 20 °C, terwijl (met name) de nacht temperaturen nog laag zijn. In de grafiek rechts zijn de gemiddelde temperaturen per maand weergegeven.
0 jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
Het elektriciteitsverbruik is inherent aan het gebruik van de accommodatie: de watercirculatie en -filtratie vergt een rondpompcapaciteit, welke 24/7 gedurende de gebruiksperiode
Elektrische energie
plaats moet vinden.
Elektrische afname van het net jaar 2019
2022
2023
Totaal in kWh
29.871
33.102
Door Corona was er in 2020 en 2021 geen representatief gebruik van de accommodatie. Om deze reden zijn deze verbruiken niet meegenomen in de analyse. Uitgangspunt is dat het elektra groen wordt ingekocht. Dit in verband met de CO2-reductie berekening.
69.170
In verband met de zonnepanelen is het gemiddelde energieverbruik van 2022 en 2023 berekend. Het elektraverbruik van het zwembad bedraagt: 31.486 kWh. Elektrische eigen opwekking (inschatting) jaar 2022 2023 Totaal in kWh
12.945
11.980
De gemiddelde eigen opwekking is vastgesteld op 12.460 kWh.
6
Aardgas jaar
2019
2022
2023
Afnamecongestie Een nieuwe of verzwaarde aansluiting kan momenteel niet aangevraagd worden bij de net-
Totaal in m3
18.699
10.692
16.385
beheerder. Zolang er geen capaciteit beschikbaar is kan dit niet uitgevoerd worden. Aanvragers komen hiervoor op een wachtlijst te staan.
Het gemiddelde gasverbruik bedraagt: 15.259 m³ gas. Congestie in Willemstad.
4.2
Energieprijzen
Op basis van leverovereenkomsten voor 2024 zijn de volgende energiekosten gebruikt in
Hieronder een screenshot van de capaciteitskaart2 voor het zwembad Buitendiep. Rood betekent dat er geen capaciteit beschikbaar is voor beide soorten congestie.
de berekeningen: Afbeelding 1: Opwekcongestie
Afbeelding 2: Afnamecongestie
€ 0,3527 kWh (gemiddeld tarief piek/dal) € 1.0528/m³ aardgas De genoemde bedragen zijn inclusief belastingen, netbeheerderkosten en exclusief BTW.
4.3
Capaciteiten
De aansluitwaarden van de huidige aansluitingen zijn: Gas: G40 (maximale afname 33m³ per uur) Elektriciteit: 3x160A (maximale afname 20 kW)
4.4
Netcongestie
In bijna geheel Nederland is er momenteel onvoldoende ruimte op het elektriciteitsnet. Het gebruik en de opwekking van energie loopt momenteel op doordat we overstappen op duurzame energie. Het gevolg hiervan is dat er op piekmomenten een file ontstaat op het net.
Gevolg van de aanwezige netcongestie bij zwembad Buitendiep is dat op dit moment de
Er zijn momenteel twee soorten netcongestie namelijk:
huidige elektrische aansluiting niet gewijzigd kan worden. Er zal naar aanleiding van de gekozen maatregelen genoemd in hoofdstuk 5 onderzocht moeten worden of de bestaande
Opwekcongestie
aansluiting aangepast moet/kan worden en wat hiervan de gevolgen zijn. Aan de hand van
Nieuwe zonne-energie installaties of windmolens krijgen momenteel geen aansluiting om
deze keuze zal een gesprek moeten plaatsen vinden met de netbeheerder om te bekijken
terug te kunnen leveren op het net. De kans bestaat tevens dat bestaande installaties min-
welke oplossingen er zijn voor de korte- en of lange termijn. Kosten voor dit vervolg zijn niet
der of helemaal niet meer mogen terugleveren.
meegenomen in het maatregelen pakket.
2
https://capaciteitskaart.netbeheernederland.nl 7
5.
Overzicht van maatregelen
5.1
Energie en milieu
De volgende duurzaamheidsmaatregelen zijn reeds uitgevoerd: 42 stuks PV-panelen á 345 Wp (14.490 Wp); drie stuks energiezuinige IE3 zwembadpompen inclusief frequentieregeling;
5.2
Te treffen maatregelen variant gasloos