Bijlage, rapport Toekomstbestendige exploitatie zwembaden Moerdijk

Rapport

Toekomstbestendige exploitatie zwembaden gemeente Moerdijk Gemeente Moerdijk

26 september 2024

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

3

1.1

Situatieschets

3

1.2

Vraagstelling

3

1.3

Aanpak

3

1.4

Leeswijzer

3

2.

Het Buitendiep

4

2.1

Analyse Het Buitendiep (Ons Bad)

4

2.2

Verduurzaming

9

2.3

Meerjarenonderhoudsplan

11

2.4

Toekomstbestendige exploitatie

12

2.5

Gemeentelijke kosten

14

3.

De Oester

15

3.1

Analyse De Oester

15

3.2

Verduurzaming

20

3.3

Meerjarenonderhoudsplan

23

3.4

Toekomstbestendige exploitatie

23

3.5

Gemeentelijke kosten

25

4.

De Bosselaar

27

4.1

Analyse De Bosselaar

27

4.2

Verduurzaming

31

4.3

Meerjarenonderhoudsplan

32

4.4

Toekomstbestendige exploitatie

33

4.5

Gemeentelijke kosten

35

Bijlage 1 Overzicht zwembaden

36

Bijlage 2 Ligging zwembaden

39

Bijlage 3 Energiescan Het Buitendiep

40

Bijlage 4 25-jaren begroting Het Buitendiep

41

Bijlage 5 Activiteitenprogramma De Oester

42

Bijlage 6 Energiescan De Oester

43

Bijlage 7 25-jarenbegroting De Oester

44

Bijlage 8 Energiescan De Bosselaar

45

Bijlage 9 25-jarenbegroting De Bosselaar

46

2

1.

Inleiding 1.1 Situatieschets De gemeente Moerdijk beschikt over vier openbare zwemvoorzieningen, te weten: Het Buitendiep (buitenbad) in Willemstad, beheert door Stichting Ons Bad en in opdracht van de stichting geëxploiteerd door Optisport Moerdijk; De Bosselaar (buitenbad) in Zevenbergen, beheert door de gemeente Moerdijk en geëxploiteerd door Optisport Moerdijk; De Oester (binnenbad) in Fijnaart, beheert en geëxploiteerd door Stichting Zwembad Fijnaart; De Niervaert (binnenbad) in Klundert, beheert door de gemeente Moerdijk en geëxploiteerd door Optisport Moerdijk. De gemeenteraad heeft ten aanzien van de zwembaden op 14 december 2023 het volgende besluit genomen: De nieuwbouw van De Niervaert op de huidige locatie verder uit te laten werken: Een verduurzamings- en exploitatieplan voor de zwembaden De Oester (Fijnaart), De Bosselaar (Zevenbergen) en Ons Bad (Willemstad) voor een periode van 25 jaar uit te laten werken en daarbij de intentie uit te spreken de overeenkomst met de exploitanten voor 10 jaar te verlengen.

1.2 Vraagstelling Voor De Bosselaar, De Oester en Het Buitendiep wil de gemeente weten wat nodig is om de zwembaden de komende 25 jaar open te houden en toekomstbestendig te exploiteren en welke koppelkansen er op het gebied van duurzaamheid zijn tussen: De Bosselaar en de nieuw te bouwen sporthal; De Oester en MFA De Parel; Het Buitendiep en de naastgelegen sportvelden en toekomstig MFA. Bovenstaande behoefte is vertaald naar de volgende vraagstelling: 1.

Welke verduurzamingsmaatregelen zijn er nodig om de zwembaden 25 jaar lang geopend te houden en welke investeringskosten gaan daarmee gepaard?

2.

Welke koppelmogelijkheden zijn er op energiegebied met naastgelegen voorzieningen en gebouwen?

3.

Hoe ziet een toekomstbestendige exploitatie van de zwembaden eruit, vertaald in een realistische exploitatiebegroting?

1.3 Aanpak Voor het onderzoek zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: Er is een bureauonderzoek gedaan naar de aanwezige concurrerende voorzieningen van de zwembaden en de exploitatiemogelijkheden. Ook is het rapport ‘De toekomst van zwemmen in de gemeente Moerdijk’ bestudeerd; De huidige exploitatie en het gebruik van de zwembaden zijn geanalyseerd op basis van de financiële gegevens van de exploitanten, de technische gegevens van het gebouw en de gebruiksgegevens van de zwembaden. Met de beheerders/ exploitanten van de zwembaden zijn op locatie verdiepende gesprekken gevoerd; Na analyse van technische gegevens en een bezoek aan de zwembaden is een energiescan opgesteld met daarin voorstellen ten aanzien van verduurzaming. In deze fase is ook geanalyseerd in welke mate de verduurzaming gekoppeld kan worden aan ontwikkelingen in de directe omgeving van de zwembaden. De voorgestelde maatregelen zijn met vertegenwoordigers van de gemeente besproken; Op basis van bovenstaande analyses zijn toekomstbestendige uitgangspunten opgesteld. Vervolgens is dit vertaald naar een meerjaren-exploitatiebegroting.

1.4 Leeswijzer In het rapport is ervoor gekozen de vraagstelling per zwembad te beantwoorden. De rapportage is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 2: beantwoording vraagstelling Het Buitendiep; Hoofdstuk 3: beantwoording vraagstelling De Oester; Hoofdstuk 4: beantwoording vraagstelling De Bosselaar. 3

2. Het Buitendiep 2.1 Analyse Het Buitendiep (Ons Bad) 2.1.1 Eigendom en exploitatievorm Zwembad Het Buitendiep (ook wel ‘Ons Bad’ genoemd) in Willemstad is een buitenbad gebouwd in 1974. Nadat sluiting dreigde is in 2016 het eigendom overgedragen aan Stichting Ons Bad. De stichting is sindsdien operationeel en financieel verantwoordelijk voor het beheer en de exploitatie van het zwembad en ontvangt daarvoor een jaarlijkse exploitatievergoeding van de gemeente Moerdijk. De vergoeding is vastgelegd in een overeenkomst tussen partijen. Deze overeenkomst loopt af op 31 december 2025, met de mogelijkheid van een stilzwijgende verlenging van telkens 1 jaar. De stichting bestaat uit een achtkoppig vrijwillig bestuur. Naast het bestuur zijn circa 80 vrijwilligers actief die ingezet worden voor groenonderhoud, technische klusjes, algemene onderhoudswerkzaamheden en schoonmaakactiviteiten. Deze inzet wordt geschat op ruim 900 uur per jaar. De stichting organiseer jaarlijks diverse evenementen zoals het Midzomerfeest en discozwemmen. Ook zorgt zij voor promotie van het zwembad in zijn algemeen. Stichting Ons Bad is zich zeer bewust dat het bestaan van het zwembad staat of valt bij met het draagvlak onder de lokale bevolking. Dat zij succesvol draagvlak heeft gecreëerd blijkt uit het bovengemiddelde aantal vrijwilligers die werkzaamheden voor het zwembad verzorgen.

De stichting zet zich dan ook in om zoveel mogelijk inwoners van Willemstad te betrekken bij het zwembad. Zij is nadrukkelijk aanwezig en zichtbaar in de lokale samenleving. Het draagvlak wordt verder vergroot door scholen gratis toegang tot het zwembad te verlenen en de zwemvereniging gratis gebruik te laten maken van het zwembad. Bij evenementen en inkopen wordt nadrukkelijk de samenwerking gezocht met lokale partijen. De indruk ontstaat dat de naam Ons Bad met recht door de stichting en de inwoners van Willemstad gebruikt mag worden. Dagelijkse exploitatie De dagelijkse exploitatie heeft de stichting sinds de start in 2016 uitbesteed aan Optisport Moerdijk. Tegen een vaste jaarlijkse vergoeding verzorgt Optisport voor eigen rekening en risico de programmering en personele bezetting. Op deze wijze is de stichting verzekerd van continuïteit in de exploitatie en loopt zij financieel minder risico bij wijzigende marktomstandigheden. Ook beperkt deze exploitatievorm de aansturende werkzaamheden van het vrijwillige bestuur. De samenwerking wordt door beide partijen als zeer goed ervaren waarbij partijen elkaar wat gunnen. Een voorbeeld van een mooie samenwerking is dat bij evenementen die de stichting organiseert (en entree voor ontvangt), Optisport het toezicht verzorgt maar ook de horecaopbrengsten ontvangt.

2.1.2 Voorzieningen Zwembad Het Buitendiep beschikt over de volgende voorzieningen: Een wedstrijdbassin van 25 meter lang, 6 banen breed en voorzien van startblokken (385 m2). De diepte loopt op van 110 tot 200 centimeter; Een recreatiebassin van 200m2 met een kinderglijbaan. De diepte loopt op van 40 tot 120 centimeter; Een peuterbad van 70m2 met een diepte van 20 tot 40 centimeter; Een ligweide met airtrampoline en beachvolleybalveld; Een beperkte horecafaciliteiten; Gratis parkeervoorziening. De zwembaden worden tot 22°C verwarmd. Waar mogelijk investeert de stichting in aanvullende voorzieningen om de aantrekkingskracht van het zwembad te behouden. In 2023 bijvoorbeeld door het realiseren van een glijbaan voor het peuterbadje, een speelmat, een pergola voor schaduw bij het peuterbad en een nieuw terras. Dergelijke kleine verbeteringen zijn passend en blijvend voor een buitenbad. Ook in de toekomst dient er ruimte te zijn om dergelijke kleine verbeteringen door te voeren. 4

2.1.3 Huidige technische staat Zwembad Buitendiep is inmiddels 50 jaar oud, waarbij de gemeente een ambitie heeft om de accommodatie voor ten minste 25 jaar nog in stand te houden. Op dit moment wordt de accommodatie conform afspraak goed onderhouden op basis van in stand houden, reinheid en veiligheid. Hieronder een korte opsomming van de bevindingen: Een aantal essentiële elementen (bijvoorbeeld CV-ketel) zijn verouderd en dienen op korte termijn vervangen te worden; Tijdens de opname zijn er geen gevaarlijke situaties voor bezoekers waargenomen; Tijdens de opname zijn er geen ernstige defecten waargenomen; De locatie heeft een verouderde uitstraling; Er zijn een aantal maatregelen getroffen met betrekking tot duurzaamheid zoals energiezuinige circulatiepompen en zonnepanelen. Het in stand houden van een accommodatie van 50 jaar is niet vanzelfsprekend. Er zal voor de toekomst geïnvesteerd moeten in het vervangingsonderhoud. Het niet uitvoeren van deze planmatige vervangingen zullen leiden tot een vergroot risico om de continuïteit (openstelling) van de exploitatie te waarborgen.

2.1.4 Concurrentieanalyse en verzorgingsgebied In de omgeving van Het Buitendiep zijn enkele zwembaden aanwezig die invloed kunnen uitoefenen op het verzorgingsgebied en het bezoekpotentieel van het zwembad. De gemeente Moerdijk heeft in 2023 zelf een onderzoek uitgevoerd naar ‘De toekomst van zwemmen in de gemeente Moerdijk’ en daarbij een overzicht gemaakt van de omliggende zwembaden. Dit overzicht is in deze rapportage bijgevoegd als bijlage 1. Het overzicht omvat zowel binnen- als buitenbaden. Binnenbaden worden niet als concurrentie gezien. Datzelfde geldt voor strandjes en zwemplassen. Het zwemmen in dergelijk water is iets anders dan een openluchtzwembad met toezicht en een openstellingsrooster waardoor de strandjes De Banaan en De Appelzak aan het Hollands Diep niet tot directe concurrentie gerekend worden. Verzorgingsgebied Buitenbaden hebben doorgaans een sterk lokaal karakter, zeker wanneer het zwembad in een kleine gemeenschap gevestigd is en recreatieve voorzieningen zoals (grote) glijbanen ontbreken. Het verzorgingsgebied 1 beperkt zich dan tot het dorp zelf en enkele omliggende kernen. Het verzorgingsgebied van Het Buitendiep bestaat naast Willemstad uit de kernen Helwijk en Heijningen. Vanuit Klundert of Fijnaart mag enig bezoek verwacht worden; voor de inwoners van deze plaatsen is De Bosselaar en zwembad Blankershove (Oud-Gastel) op dezelfde reisafstand (c.a.

15 minuten) gesitueerd. Waterpark Splesj in Hoeven (reisafstand 24 minuten) is onderdeel van een camping maar ook voor niet-campinggasten toegankelijk. Het complex heeft met haar vele glijbanen en bassins een regionale functie en is daarmee een ander type zwembad dan Het Buitendiep. Splesj kan door het type zwembad, de reisafstand en de prijsstelling niet als directe concurrent van Het Buitendiep gezien worden. Het verzorgingsgebied van Het Buitendiep bestaat uit zo’n 7.000 inwoners. Ontwikkelingen in en rond het verzorgingsgebied Recreatiepark Bovensluis Recreatiepark Bovensluis ondergaat momenteel een grootschalige herontwikkeling, waarbij de voormalige camping wordt getransformeerd tot een luxe recreatiepark met meer dan 300 recreatiewoningen. Deze ontwikkeling omvat ook plannen voor nieuwe faciliteiten zoals horeca en een buitenzwembad. De uitwerking van de plannen zijn op het moment van deze rapportage nog ongewis. In zijn algemeenheid kan gezegd worden dat een klein buitenbassin geen invloed heeft op het potentieel bezoek, zeker omdat op de voormalige camping ook een zwembad aanwezig was.

1

Met het primaire verzorgingsgebied wordt het gebied bedoeld waar het overgrote deel van de bezoekers woonachtig is. 5

Multifunctionele accommodatie (MFA) locatie Kogelvangers Direct naast het zwembad wordt een MFA ontwikkeld waarin onder ander een basisschool, buitenschoolse opvang, gymzaal en buurthuis gehuisvest worden. Deze ontwikkeling biedt kansen om verdere afspraken met deze organisaties te maken en het bezoek van het zwembad te verhogen2. Willemstad Oost Politiek is akkoord gegeven om aan de oostzijde van Willemstad maximaal 200 woningen te realiseren met een gefaseerde start uitvoering per 2026. Het verhogen van het inwoneraantal zal waarschijnlijk enige toename van het bezoek aan het zwembad teweegbrengen.

2.1.5 Activiteiten en openstelling Het reguliere activiteitenprogramma van het zwembad bestaat uit vrij zwemmen en banen zwemmen. Er worden geen doelgroepactiviteiten of zwemlessen aangeboden. Als er behoefte aan een specifieke groepsles is, wordt hier op ingespeeld. Bijvoorbeeld in 2022 toen de KNZB acht weken lang een borstcrawlcursus heeft verzorgd. Zwemles worden niet aangeboden omdat een zwemdiploma niet in één buitenseizoen te halen is. Kinderen uit Willemstad kiezen voor het behalen van een diploma uit verschillende locaties/exploitanten (Klundert, Fijnaart, Numansdorp of Steenbergen) waardoor er geen goede aansluiting te maken is met de lesmethode aangezien die zwembaden door ander partijen (met hun eigen zwemlesvisie) geëxploiteerd worden. Pas als een groot deel van de kinderen bij in de binnenbaden dezelfde exploitant als het buitenbad les heeft, kan overwogen worden in de zomer buiten ‘door te lessen’. Voor Het Buitendiep is dit geen reële optie. Openingstijden Het zwembad is geopend van 1 mei tot en met 31 augustus met een weersafhankelijke openstelling. De openstelling is op de in de volgende tabel te zien. Als richtlijn is het zwembad boven de 21 graden langer open. Er wordt echter ook gekeken naar het type weer; zon, regen en wind spelen ook een rol. Communicatie over de openstelling gaat via sociale media en de kassière.

Opvallend voor een zwembad in een klein verzorgingsgebied is dat in het rooster elke doordeweekse ochtend banen zwemmen is opgenomen. Dit tijdvak wordt goed bezocht door een groep recreatieve banen zwemmers die zelf voor randzaken na het zwemmen zoals koffie en gebak zorgen. Deze programmering en werkwijze benadrukt het maatschappelijk karakter van Het Buitendiep.

2

Basisscholen hebben tijdens openingstijden gedurende schooltijd gratis toegang tot het zwembad. 6

Buiten bovenstaande openingstijden wordt het zwembad op maandagavond gebruikt door zwemvereniging Het Rooie Paerd. Zij mogen het zwembad gratis gebruiken. Toezicht kan bij Optisport ingehuurd worden.

2.1.6 Bezoekcijfers Sinds Stichting Ons Bad zwembad Het Buitendiep heeft overgenomen, zijn onderstaande bezoekersaantallen gerealiseerd:

Jaartal Bezoek

2016 10.000

2017 11.000

2018 16.350

2019 13.400

2020 9.258

2021 9.000

2022 11.500

2023 11.000

Dit bezoek bestaat volledig uit recreatieve bezoekers (vrij zwemmen, banen zwemmen, bezoekers van evenementen). De jaren 2018 en 2019 kende een bovengemiddeld goede zomer. De jaren 2020 en 2021 hebben last gehad van de coronacrisis. Rekening houdend met deze externe factoren kan gesproken worden van een stabiele exploitatie met circa 11.000 bezoekers per jaar. Animocijfer Het animocijfer van een zwembad geeft aan hoe vaak een inwoner van het verzorgingsgebied van dat zwembad gemiddeld jaarlijks het zwembad bezoekt. Het laat daarmee zien in hoeverre het zwembad in staat is om het potentiële bezoek in daadwerkelijk bezoek om te zetten. Voor een lokaal buitenbad is een animocijfer van 1,2 tot 1,5 gemiddeld. Een gemiddelde van 11.000 bezoekers op een verzorgingsgebied van 7.000 inwoners geeft een animocijfer van 1,6. Er kan worden geconcludeerd dat de inwoners van het verzorgingsgebied het zwembad goed weten te vinden.

7

2.1.7 Tarieven Zwembad Het Buitendiep hanteert de onderstaande tarievenstructuur. In de tabel is ook het tarief van omliggende buitenbaden meegenomen.

Het Buitendiep Bosselaar Tarief Tarief Los bezoek € 5,50 € 5,50 Persoonlijk abonnement € 66,00 € 66,00 Persoonlijk abonnement voorverkoop € € Gezinsabonnement € 165,00 € 165,00 Gezinsabonnement voorverkoop € € Abonnement binnen/buitenbad € 81,00 € 81,00 Gezinsabonnement binnen/buitenbad € 195,00 € 195,00 10-baden kaart € € Entreebewijs

Aquadintel Tarief € 7,00 € 73,00 € 63,00 € 217,00 € 180,00 € € € 60,00

Blankershove Tarief € 7,50 € 80,00 € 70,00 € € € € € 70,00

Optisport verzorgt voor zowel Het Buitendiep als de Bosselaar de exploitatie. Zij heeft de prijstelling voor beide baden gelijkgesteld; Vergeleken met andere omliggende baden is het losse tarief goedkoop. Andere baden hebben ook een 10-badenkaart, Het Buitendiep hanteert dit niet; Persoonlijke abonnementen zijn eveneens goedkoper dan de omliggende baden echter kennen deze baden ook een kortingstarief in de voorverkoop. Als daar gebruik van gemaakt wordt zijn de tarieven vergelijkbaar; Optisport exploiteert ook De Niervaert in Klundert en biedt voor het zomerseizoen combinatieabonnementen aan waarmee van beide baden gebruik gemaakt kan worden.

2.1.8 Vertaling huidige situatie naar de toekomst Als eigenaar van zwembad is het van belang dat de stichting voldoende middelen tot haar beschikking heeft op het moment dat er zich grote vervangingsinvesteringen voordoen. Op deze wijze kan de continuïteit van het zwembad gedurende de theoretische levensduur gewaarborgd blijven. Inzicht in de verwachte toekomstige uitgaven zijn door de stichting in een meerjaren onderhoudsplan (MJOP) opgenomen. Dit overzicht heeft een looptijd tot en met 2032 en omvat bouwkundige en technische vervangingen, vervanging van inventaris, schilder- en coatingwerkzaamheden, jaarlijks terreinonderhoud en inspecties en keuringen. Om op toekomstige vervangingen te anticiperen reserveert de stichting jaarlijks ten laste van het exploitatieresultaat onder de kostenpost ‘mutaties onderhoudsvoorziening’ een bedrag. In 2023 bedroeg deze reservering € 12.435 en in 2022 € 18.200. Met in acht neming van deze dotatie aan de onderhoudsvoorziening bleef er in de jaarrekening 2023 een positief resultaat over van € 1.325 en in 2022 een negatief resultaat van € 1.235. Ultimo 2023 heeft de stichting een totale voorziening voor groot onderhoud van € 53.135 en beschikt zij over een eigen vermogen van € 13.668. De opgebouwde voorziening dient in de toekomst te worden aangewend voor vervangende investeringen.

De volgende tabel geeft een overzicht van het voorgenomen vervangingsonderhoud ten aanzien van bouwkundige en technische onderdelen. De overige kostenposten hebben een jaarlijks karakter en worden verwerkt in de winst- en verliesrekening. 2024 voorziening beginstand jaarlijkse geplande uitgave voorziening eindstand Dotatie voorziening

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

53.135

71.733

62.328

56.763

58.526

25.502

22.806

38.478

-11.892

13.352

41.355

37.515

30.188

64.973

34.646

16.278

82.320

20.009

39.783

30.378

24.813

26.576

-6.448

-9.144

6.528

-43.842

-31.901

31.950

31.950

31.950

31.950

31.950

31.950

31.950

31.950

31.950

2033 49

Uit de tabel kunnen de volgende conclusies getrokken worden: Jaarlijks moet een bedrag van € 31.950 aan de voorziening voor vervangingsonderhoud gedoteerd worden om tot en met 2032 het geplande vervangingsonderhoud te kunnen uitvoeren; 8

Er is geen forecast gemaakt voor ná 2032. Mogelijk dat het te doteren bedrag aan de onderhoudsvoorziening hoger dient te zijn om ook vervangingen na 2033 te kunnen bekostigen. Begroting 2024 en 2025 Stichting Ons Bad heeft voor de jaren 2024 en 2025 een exploitatiebegroting opgesteld. Deze begroting laat in grote lijnen hetzelfde beeld zien als de resultaten van 2023 met eenzelfde resultaat (€ 1.000 positief). De stichting neemt jaarlijks in de begroting is onder de kostenpost ‘huisvestingskosten’ een reserveringen voor het groot onderhoud op van € 15.000. Geconcludeerd kan worden dat op basis van de begroting en het MJOP van Stichting Ons Bad er onvoldoende middelen aanwezig zullen zijn om toekomstig vervangingsonderhoud te bekostigen. Er wordt circa € 17.000 te weinig toegevoegd aan de reserves om aan de vervangingsuitgaven van het eigen MJOP te voldoen. Parallel aan dit onderzoek heeft de gemeente een extern bureau een nieuw MJOP op laten stellen waarin het vervangingsonderhoud voor de periode 2024 tot en met 2043 is opgenomen. Dit onderhoudsplan is leidend voor de toekomstige onderhoudsuitgaven als onderdeel van de exploitatiebegroting zoals opgenomen in paragraaf 2.4.

2.1.9 Bevindingen Het Buitendiep Stichting Ons Bad exploiteert een zwembad met een sterk lokaal karakter. Het zwembad is goed bekend in Willemstad en bezoekers in het kleine verzorgingsgebied weten het zwembad goed te vinden. De stichting weet zich gesterkt door de inzet van circa 90 vrijwilligers. Dit succes en deze sterkte is tegelijkertijd een potentiële bedreiging. Het eventueel wegvallen van vrijwilligers werkt kostenverhogend. Op dit moment is daar echter geen sprake van. De stichting zet een commerciële exploitant in voor de dagelijkse bedrijfsvoering. Zij (Optisport) verzorgt voor eigen rekening en risico de dagelijkse exploitatie. De samenwerking versterkt elkaar en verloopt volgens beide partijen goed. Het voordeel van deze constructie is dat Stichting Ons Bad geen exploitatierisico loopt. Andersom heeft zij geen inzicht in de financiële resultaten van de dagelijkse exploitatie. Het is daardoor onzeker of de vergoeding die Stichting Ons Bad aan Optisport betaalt passend is voor de geleverde diensten. In het zwembad worden jaarlijks diverse incidentele activiteiten aangeboden en bijna dagelijks maakt een vast clubje bezoekers in de vroege ochtenduren gebruik van het zwembad. Dit benadrukt het maatschappelijk belang van Het Buitendiep voor Willemstad en de omliggende kernen.

Hoewel er voorzieningen voor vervangingen zijn opgebouwd en jaarlijks opgebouwd worden, lijkt dit op basis van het eigen onderhoudsplan van de stichting ontoereikend om toekomstige vervangingen te bekostigen. De eigen exploitatiebegroting voorziet onvoldoende in een verdere opbouw van de voorzieningen om veronderstelde vervangingen te bekostigen. In de overeenkomst tussen de gemeente Moerdijk en Stichting Ons Bad zijn geen specifieke afspraken gemaakt over minimale openstelling en te hanteren tarieven. Om het maatschappelijk belang van het zwembad te koppelen aan de exploitatiebijdrage kan overwogen worden hier nadere afspraken over vast te leggen. Ook voor het gebruik door zwemverenigingen en scholen kan overwogen worden kaders mee te geven in de overeenkomst tussen de gemeente Moerdijk en Stichting Ons Bad.

2.2 Verduurzaming De gemeente Moerdijk wil inzicht krijgen in welke verduurzamingsmogelijkheden er nodig zijn om Het Buitendiep minimaal 25 jaar open te houden. Uitgevoerde verduurzamingsmaatregelen hebben effect op de volgende onderdelen van het exploitatieresultaat van Stichting Ons Bad: Het meerjarenonderhoudsplan: met aanpassingen aan met name technische installaties verandert het nieuwe MJOP. De benodigd dotatie aan de onderhoudsvoorziening zal daarop aangepast worden; Het jaarlijks onderhoud: nieuwe installaties vergen een ander onderhoudspatroon; De energiekosten: verduurzaming betekent verandering van het energieverbruik. Om inzicht te verkrijgen in de verduurzamingsmogelijkheden is een energiescan uitgevoerd. 9

2.2.1 Energiescan Bij zwembad Buitendiep is de energiescan uitgevoerd op basis van de verduurzamingsstrategie Trias Energetica3. In deze strategie dienen de volgende stappen genomen te worden om een bestaand gebouw een upgrade te geven tot een energiezuinig gebouw: Stap 1: Beperk de energievraag; Stap 2: Gebruik energie uit hernieuwbare bronnen; Stap 3: Indien gebruik van eindige (fossiele)energiebronnen, gebruik deze dan zo efficiënt mogelijk. In bijlage 3 is de volledige energiescan toegevoegd. De voorgestelde verduurzamingsmaatregelen die zijn voorgesteld zijn: Verlichting vervangen naar LED; Afdeksysteem; 24 stuks Sunsdiscs; 30 tot 40 stuks zonnepanelen (keuze aan de hand voor keuze warmtepomp); Energiemanagement; Elektrische doorstroomboilers; (Hybride) warmtepomp; Laagtemperatuur verwarming. In de energiescan zijn twee varianten van te nemen maatregelen opgenomen: Een volledig gasloos zwembad met een totaal geschatte investering van € 776.686 exclusief btw, een terugverdientijd van bijna 35 jaar en een geschatte CO2-reductie van 31.000 kilogram. In deze investering is een elektrische warmtepomp opgenomen; Een variant met een hybride warmtepomp en een totaal geschatte investering van € 579.900 exclusief btw, een terugverdientijd van 28,6 jaar en een geschatte CO2-reductie van 28.000 kilogram.

In de financiële uitwerking van de toekomstbestendige exploitatie is de variant met een hybride warmtepomp als uitgangspunt genomen.

2.2.2 Koppelkansen De gemeente heeft gevraagd specifieke koppelkansen in de omgeving van zwembad Buitendiep te onderzoeken. Aansluiten op collectorveld toekomst kunstgrasveld VV. de Kogelvangers In 2025 start de bouw van het nieuwe clubgebouw en de aanleg van nieuwe velden voor voetbalvereniging de Kogelvangers. De velden kunnen uitgevoerd worden als een collectorveld. Onder het kunstgrasveld wordt de onderlaag uitgevoerd met een netwerk aan leidingen. Door deze leidingen loopt een koude vloeistof die door de inwerking van zon wordt verwarmd. De opgewarmde vloeistof kan direct worden gebruikt voor het verwarmen van bijvoorbeeld het zwembad, maar ook opgeslagen worden in de bodem. In de winter zouden omliggende woningen deze warmte kunnen gebruiken om te verwarmen. Het gebruiken van de warmte zorgt er tevens voor dat de velden afkoelen. Er zal een vervolgstudie moeten plaatsen vinden om te onderzoeken. of het toepassen van een collectorveld mogelijk is. Eén veld levert meer warmte op dan de warmtebehoefte van het zwembad. 3

https://www.rvo.nl/sites/default/files/Infoblad%20Trias%20Energetica%20en%20energieneutraal%20bouwen-juni%202013.pdf 10

Er zal daarom gekeken moeten worden naar een combinatie van het buitenbad, clubgebouw, eventuele woningen en het toekomstige MFA Willemstad. Energie hub Een energie hub is geen besparing op energie, het geeft wel een mogelijkheid om de bedrijfskosten omlaag te brengen. Door het plaatsen van grote batterijen en het bijplaatsen van extra zonnepanelen is het mogelijk om elektra in te kopen en te verkopen. De batterijen geven de mogelijkheid om energie in te kopen op momenten wanneer de elektra prijs laag is. Op momenten dat de prijs hoog is kan je deze elektra weer verkopen. Daarbij zou de opslag kunnen bijdragen aan de netcongestie. In overleg met de netbeheerder dient er bekeken te worden wat mogelijk is.

2.2.3 Aandachtspunten verduurzaming Netcongestie: Zoals in de energiescan is aangegeven geldt er momenteel voor het gebied waarin Het Buitendiep zich bevindt zowel een opwek- als afnamecongestie ten aanzien van energieafname en terug levering. Deze situatie heeft invloed op de mogelijkheden met betrekking tot het aanpassen van de energieaansluiting. Voordat verduurzaming definitief wordt doorgevoerd zal nader technisch onderzoek nodig zijn. Indien er gekozen wordt voor het daadwerkelijk uitvoeren van koppelkansen heeft dat naar alle waarschijnlijkheid invloed op de gehanteerde uitgangspunten voor de verduurzaming. Er zal een vervolgstudie uitgevoerd moeten worden om de effecten en daarbij behorende kosten in beeld te brengen.

2.3 Meerjarenonderhoudsplan In opdracht van de gemeente Moerdijk heeft Huijbregts Vastgoedtechniek in september 2024 een MJOP opgesteld voor een periode van 20 jaar. Het opgenomen onderhoud en de bijbehorende bedragen uit dit onderhoudsplan zijn in beginsel leidend voor de verdere uitwerking van de toekomstige onderhoudskosten: er is geen second opinion verricht op de financiële inhoud. In het kader van deze rapportage zijn er een aantal wijzigingen op dit MJOP doorgevoerd: Het onderhoudsplan betreft uitsluitend het vervangingsonderhoud. Er is geen dagelijks en preventief onderhoud opgenomen. Deze onderhoudskosten worden wel meegenomen in de exploitatieramingen; De looptijd van het MJOP is 20 jaar en daardoor niet gelijk aan de exploitatieperiode van 25 jaar. In deze rapportage wordt er van uit gegaan dat de opgenomen vervangingsinvesteringen over 25 jaren verdeeld worden; In het MJOP zijn ook verduurzamingsinvesteringen opgenomen. In dit onderzoek worden deze investeringen als een eenmalige investering gezien, voorafgaand aan de nieuwe exploitatieperiode. Deze investeringen zijn niet meegenomen in de onderhoudsvoorziening. Vervangingen van deze gedane verduurzamingsinvesteringen zijn wel opgenomen; In het MJOP is geen rekening gehouden met onvoorziene kostenposten als gevolg van de ouderdom van het zwembad.

In de exploitatieraming is hiervoor wel een kostenpost voor opgenomen (20% van het gemiddeld vervangingsonderhoud). Door de jaren heen kunnen er ontwikkelingen zijn die van invloed zijn op het MJOP. Het is aan te bevelen het MJOP eens per drie jaar te actualiseren en indien hiertoe aanleiding is het toekomstperspectief van het zwembad te herzien. Toekomstig onderhoud zonder verduurzaming Het opgestelde MJOP exclusief verduurzamingsmaatregelen maar inclusief de voorgestelde kostenpost onvoorzien laat een gemiddelde onderhoudsuitgave over 20 jaar zien van € 51.500 per jaar. Uitgesmeerd over 25 jaar betekent dit een uitgave van € 41.000 per jaar indien er de laatste vijf jaar geen (grote) vervangingen plaatsvinden en het zwembad na 25 jaar gesloten/gerenoveerd of vernieuwd wordt. Bovengenoemd bedrag is het gemiddeld bedrag aan jaarlijks vervangingsonderhoud indien er niet tot verduurzaming overgegaan wordt.

11

2.4 Toekomstbestendige exploitatie In dit hoofdstuk wordt een toekomstbestendige exploitatiebegroting gepresenteerd en vervolgens toegelicht. Het is van belang allereerst de gehanteerde uitgangspunten van deze begroting te benoemen. Uitgangspunten De begroting is exclusief btw, prijspeil 2024 en afgerond op honderdtallen; Het toekomstperspectief bedraagt 25 jaar. De gemeente heeft de intentie uitgesproken de overeenkomst met de stichting met 10 jaar te verlengen. De gepresenteerde begroting is op deze intentie gebaseerd en loopt van 2026 tot en met 2035. De begroting van de volledige 25 jaar is opgenomen in bijlage 4. De gemiddelde exploitatiebijdrage over 25 jaar is anders dan de gemiddelde bijdrage over de exploitatieperiode in de 1e 10 jaar als gevolg van onder andere gewijzigde onderhoudsbehoeftes; Het eigendom van het zwembad en de exploitatievorm staan vast. Dit betekent dat ook in de toekomst Stichting Ons Bad de eigenaar en exploitant blijft van zwembad Het Buitendiep; De stichting verzorgt zelf de dagelijkse exploitatie. In de huidige situatie wordt de exploitatie uitbesteed aan Optisport. Door in de begroting de exploitatie door de stichting zelf te laten verzorgen wordt inzicht verkregen in reële opbrengsten en kosten.

Het is aan de stichting om in de toekomst de dagelijkse exploitatie wederom aan een externe partij over te dragen; De omvang van het zwembad blijft gelijk. Het perceel en aantal bassins wijzigt niet; De huidige openstelling is passend en blijft van kracht; De begroting gaat uit van gemiddelde weersomstandigheden. Weersomstandigheden hebben invloed op het daadwerkelijke jaarlijkse resultaat van een buitenbad wat jaarlijkse afwijkingen van het gemiddelde kan veroorzaken; De inzet van de vrijwilligers voor onder andere schoonmaakwerkzaamheden en onderhoudswerkzaamheden blijft van kracht; De gemeente Moerdijk heeft ten tijde van dit onderzoek een extern bureau een onafhankelijk MJOP laten opstellen. Dit MJOP is, met de aanpassingen zoals benoemd in paragraaf 2.3, leidend voor de opgenomen onderhoudskosten. De looptijd van het toekomstperspectief (25 jaar) is anders dan de looptijd van de voorgenomen overeenkomst tussen de gemeente en Stichting Ons Bad (10 jaar). Dit betekent dat de opgenomen voorziening voor vervangingsonderhoud in de eerste 10 jaar (periode 2026 tot en met 2035) afwijkt van de opvolgende 15 jaren (2036 tot en met 2050); De verduurzamingsinvesteringen conform de hybride variant uit de energiescan worden voor rekening van de gemeente Moerdijk uitgevoerd. De investeringen worden uitgevoerd in het jaar 2025, voorafgaand aan de nieuwe exploitatieperiode.

De effecten op het onderhoud (dagelijks, preventief en dotatie voorziening) worden meegenomen in de begroting, evenals het effect op het beoogde energieverbruik; De stichting heeft in de afgelopen jaren een onderhoudsvoorziening (€ 53.000) opgebouwd om toekomstige vervangingen te bekostigen. Deze voorziening kan ofwel gebruikt worden als investeringsbijdrage, of ingezet worden voor het bekostigen van toekomstig vervangingsonderhoud. In het exploitatieplan is ervoor gekozen om deze opgebouwde voorziening in te brengen ten gunste van de verduurzamingsinvesteringen4. Het door de gemeente benodigde investeringsbudget wordt hierdoor lager echter ontbreekt het de stichting aan onderhoudsreserves voor het bekostigen van toekomstig onderhoud. De benodigde jaarlijkse dotatie van de onderhoudsvoorziening wordt hierdoor hoger. Per saldo heeft de gekozen benadering geen financieel effect (behoudens renteopbrengsten – of kosten); Koppelkansen maken geen onderdeel uit van de begroting.

2.4.1 Meerjarenbegroting Het toekomstperspectief van Het Buitendiep is vertaald naar een exploitatiebegroting met startjaar 2026. Gedurende deze periode zijn er op voorhand enkele mutaties in de begroting te verwachten als gevolg van lokale ontwikkelingen en het naderen van het einde van de levensduur van de accommodatie. Onderstaand is de exploitatiebegroting opgenomen voor de eerste 10 jaar.

4

Dit betreft het uitgangspunt voor de exploitatiebijdrage. Het is aan de gemeente en de stichting om nadere afspraken te maken. 12

ZWEMBAD HET BUITENDIEP 25-JAAR FORECAST JAAR 1 2 3 4 5 JAARTAL 2026 2027 2028 2029 2030 OPBRENGST RECREATIEF 41.000 41.000 44.700 44.700 44.700 OPBRENGST EVENEMENTEN ZWEMBAD 3.000 3.000 3.000 3.000 3.000 OPBRENGSTEN ZWEMBAD 44.000 44.000 47.700 47.700 47.700 OPBRENGSTEN HORECA 11.000 11.000 12.000 12.000 12.000 OVERIGE OPBRENGSTEN 1.000 1.000 1.000 1.000 1.000 EXPLOITATIEBIJDRAGE 134.200 134.200 134.200 134.200 134.200 TOTAAL OPBRENGSTEN 190.200 190.200 194.900 194.900 194.900 INKOPEN 6.900 6.900 6.900 6.900 6.900 PERSONEELSKOSTEN 85.300 85.300 85.300 85.300 85.300 ENERGIEKOSTEN 13.100 13.100 13.100 13.100 13.100 INVESTERING INVENTARIS/SPEELELEMENTEN 4.000 4.000 4.000 4.000 4.000 DOTATIE ONDERHOUDSVOORZIENING 49.700 49.700 49.700 49.700 49.700 DAGELIJKS EN PREVENTIEF ONDERHOUD 15.000 15.000 15.000 15.000 15.000 ONDERHOUDSKOSTEN 68.700 68.700 68.700 68.700 68.700 OVERIGE HUISVESTINGSKOSTEN 10.000 10.000 10.000 10.000 10.000 OVERIGE KOSTEN 10.000 10.000 10.000 10.000 10.000 TOTAAL KOSTEN 194.000 194.000 194.000 194.000 194.000 RESULTAAT

3.800-

3.800-

900

900

6 2031 44.700 3.000 47.700 12.000 1.000 134.200 194.900 6.900 85.300 13.100 4.000 49.700 15.000 68.700 10.000 10.000 194.000

7 2032 44.700 3.000 47.700 12.000 1.000 134.200 194.900 6.900 85.300 13.100 4.000 49.700 15.000 68.700 10.000 10.000 194.000

8 2033 44.700 3.000 47.700 12.000 1.000 134.200 194.900 6.900 85.300 13.100 4.000 49.700 15.000 68.700 10.000 10.000 194.000

9 2034 44.700 3.000 47.700 12.000 1.000 134.200 194.900 6.900 85.300 13.100 4.000 49.700 15.000 68.700 10.000 10.000 194.000

10 2035 44.700 3.000 47.700 12.000 1.000 134.200 194.900 6.900 85.300 13.100 4.000 49.700 15.000 68.700 10.000 10.000 194.000

900

900

900

900

900

900

Toelichting begroting De begroting gaat uit van 11.000 recreatieve bezoekers in 2026. Als gevolg van de ontwikkelingen in Willemstad Oost en het MFA op locatie Kogelvangers (uitgangspunt jaar 2028) stijgt het bezoekersaantal naar 12.000 per jaar. De huidige tarieven blijven gehandhaafd. De verwachting is dat in 58% van de gevallen bezoekers binnenkomen met een abonnement, 40% via een los entreebewijs en 2% gratis het zwembad bezoekt. Deze laatste groep betreft het schoolbezoek; De evenementenopbrengst betreft inkomsten uit zelf georganiseerde activiteiten als discozwemmen, zwemping etc.; Voor horecaopbrengsten wordt uitgegaan van € 1,00 per bezoeker; Sponsoring en reclame-inkomsten vormen de overige opbrengsten; Inkopen bestaan uit horeca (40% van de opbrengst) en inkopen voor evenementen; De personeelskosten worden gevormd door de inzet van 1,75 FTE: management (0,3 FTE), toezichthouders (0,9 FTE), horeca- en kassamedewerkers (0,45 FTE) en facilitaire medewerkers (0,1 FTE) kosten vrijwilligersinzet (€ 2.500). Er is geen budget opgenomen voor groenonderhoud, schoonmaak, technische klusjes etc.; dit wordt door vrijwilligers uitgevoerd. Deze onbetaalde inspanningen hebben in de markt een waarde van € 25.000 tot € 35.000 per jaar. De energiekosten hebben betrekking op de veronderstelde inkoopbehoefte van energie na realisatie van de verduurzamingsmaatregelen.

Als referentietarief is het huidige gehanteerde energietarief opgenomen.

verbruik

tarief (all-in)

Elektra (kWh)

21.993

€

0,35 €

totaal 7.764

Gas (m3)

2.413

€

1,05 €

2.541

Water (m3)

1.900

€

1,50 €

2.850

De effecten van verduurzaming ten opzichte van het huidige energieverbruik betreft een inschatting. Het werkelijke toekomstig verbruik is afhankelijk van de nadere uitwerking van het gekozen verduurzamingsplan; De onderhoudskosten zijn verdeeld over drie rubrieken: Een jaarlijks investeringsvoorziening van € 4.000 voor inventaris en speelvoorzieningen om ook in de toekomst aantrekkelijk te blijven voor potentiële bezoekers. Deze investeringsvoorziening wordt in de laatste periode van de 25-jarige begroting afgebouwd (zie bijlage 4); Een jaarlijkse dotatie aan de onderhoudsvoorziening (€ 49.700) gebaseerd op het verwachte gemiddelde vervangingsonderhoud in de 10-jarige exploitatieperiode conform het MJOP en na correctie van de uitgevoerde duurzaamheidsinvesteringen; 13

Een jaarlijks budget voor het uitvoeren van dagelijks en preventief onderhoud passend bij Het Buitendiep en rekening houdend met de eerdergenoemde inzet van vrijwilligers. Overige huisvestingskosten hebben betrekking op schoonmaakkosten, belastingen en verzekeringen; De overige kosten hebben betrekking op marketing, kantoorkosten, accountantskosten, automatiseringskosten en onvoorzien.

2.5 Gemeentelijke kosten Indien de gemeente Moerdijk besluit tot het uitvoeren van de hybride variant heeft dat de volgende verwachte financiële effecten over de gehele periode van 25 jaar.

Exploitatieperiode 25 jaar

Verduurzaming

investering minus bijdrage stichting €

526.900

besparing energie

€

-425.000

Verschil onderhoudskosten

€

375.000

Extra kosten gemeente

€

476.900

De investering in de verduurzamingsvariant met hybride warmtepomp bedraagt € 579.900. Stichting Ons Bad brengt haar opgebouwde reserves (tot ultimo 2023) in waardoor het investeringsbedrag daalt naar € 526.900; De jaarlijkse energiebesparing als gevolg van de investeringen bedraagt circa € 17.000, wat in 25 jaar resulteert in een besparing van € 425.000. Deze besparing betreft een inschatting en is zeer afhankelijk van de ontwikkeling van energietarieven en eveneens afhankelijk van de nadere gedetailleerde uitwerking van de verduurzamingsmaatregelen; Over een periode van 25 jaar bedraagt het gemiddeld jaarlijks vervangingsonderhoud € 41.000 indien er geen verduurzamingsmaatregelen genomen worden. Met maatregelen wordt het vervangingsonderhoud verhoogd naar gemiddeld € 56.000 per jaar. De vervanging van opgenomen verduurzamingsinvesteringen in de periode van 25 jaar werken kostenverhogend ten opzichte van de huidige installaties; De extra kosten van de gemeente (€ 476.900) bestaan uit de eenmalige investering en de mutatie van de benodigde exploitatiebijdrage voor wat betreft energie en onderhoud als gevolg van de gedane investeringen. De voorgestelde verduurzamingsmaatregelen leiden gedurende een exploitatieperiode van 25 jaar zeer waarschijnlijk niet tot een financieel voordeel voor de gemeente Moerdijk. De maatregelen leiden tot een CO2 reductie van 28.000 kilogram.

Toekomstige exploitatiebijdrage De huidige exploitatiebijdrage (jaartal 2024) bedraagt afgerond € 143.000. De toekomstige exploitatiebijdrage voor de periode 2026 tot en met 2035 wordt ingeschat op € 134.200 per jaar. Over een periode van 25 jaar is de inschatting dat de benodigde bijdrage € 139.400 bedraagt. Dit verschil wordt veroorzaakt door de hogere vervangingsinvesteringen in de laatste 15 jaar van de voorgestelde exploitatieperiode.

14

3. De Oester 3.1 Analyse De Oester 3.1.1 Eigendom en exploitatievorm De Oester in Fijnaart is in 1968 gebouwd en werd in 1970 officieel geopend onder de naam ‘t Volkerakkertje. In 1976 werd het besluit genomen om het zwembad te moderniseren en werd in 1978 het gebouw, zoals deze nu is, geopend. Na een burgerinitiatief in 2015 is het zwembad behouden en heeft de Stichting Zwembad Fijnaart per 1 januari 2016 het zwembad overgenomen onder de naam De Oester. De stichting beheert en exploiteert het zwembad voor eigen rekening en risico en ontvangt voor de maatschappelijk functie die het zwembad bekleedt een jaarlijkse exploitatievergoeding van de gemeente Moerdijk. De vergoeding is vastgelegd in een overeenkomst tussen partijen. Deze overeenkomst loopt af op 31 december 2025. De stichting bestaat uit een zeskoppig vrijwillig bestuur. Zij zijn actief betrokken bij de aansturing van het personeel dat in dienst is van de stichting en zijn opgesteld voor het verzorgen van zwemlessen, toezichthouden, kassawerkzaamheden en schoonmaaktaken. De CAO-zwembaden is van toepassing op dit betaalde personeel. Periodieke schoonmaakwerkzaamheden en kleine onderhoudswerkzaamheden worden door een zestal vrijwilligers uitgevoerd. Wat opvalt is dat het personeelsbestand geen leidinggevende functies bevat.

De manager/coördinatorfunctie wordt bij vergelijkbare zwembaden met minstens een halve voltijdse medewerker (fte) ingevuld. In zwembad de Oester vervult het vrijwillig bestuur deze functie. Deze werkwijze toont de betrokkenheid van het bestuur aan en maakt de exploitatie van De Oester op dit punt kostenefficiënt; er hoeft immers geen leidinggevende aangesteld te worden. Ook het inspelen op wijzigingen ten aanzien van wet- en regelgeving is in deze opzet een taak van het bestuur. Het risico van deze operationele opzet is de kwetsbaarheid van de organisatie die ontstaat wanneer het vrijwillige bestuur niet of in mindere mate in staat zal zijn in het uitvoeren van deze taken. Op dit moment bestaat het huidige bestuur uit een zestal betrokken en actieve leden, wat op korte termijn een geruststelling is ten aanzien van de continuïteit in de operationele leiding van zwembad De Oester.

3.1.2 Voorzieningen Zwembad De Oester beschikt over de volgende voorzieningen: Een wedstrijdbassin van 25 meter met drie banen (200m2) met een diepte van 60 tot 190 centimeter; Een receptie; Gratis parkeervoorziening voor de deur. Het zwembad is functioneel opgezet, passend bij het verzorgingsgebied (zie volgende paragraaf). De receptieruimte dient tevens als uitgiftepunt voor kleine versnaperingen en drankjes. Er is geen specifieke horecaruimte ingericht wat eveneens passend is bij de aard en omvang van het zwembad. Een ruimte met tafels en stoelen met zicht op het zwembad biedt wachtende begeleiders van zwemleskinderen en andere bezoekers gelegenheid om te verblijven. Er zijn voldoende kleedruimtes en sanitaire voorzieningen. Voor het personeel is een eigen ruimte beschikbaar met tafels, stoelen en een pantry.

3.1.3 Huidige technische staat Zwembad de Oester is inmiddels 55 jaar oud, waarbij de gemeente een ambitie heeft om de accommodatie voor ten minste 25 jaar nog in stand te houden. Op dit moment wordt de accommodatie conform afspraak goed onderhouden op basis van in stand houden, reinheid en veiligheid. Hieronder een korte opsomming van de bevindingen. Een aantal essentiële elementen (bijvoorbeeld CV-ketel) zijn verouderd en dienen op korte termijn vervangen te worden; Tijdens de opname zijn er geen gevaarlijke situaties voor bezoekers waargenomen; Tijdens de opname zijn er geen ernstige defecten waargenomen; De accommodatie heeft een matige, wat ouderwetse uitstraling; Er zijn een aantal maatregelen getroffen met betrekking tot duurzaamheid zoals bijvoorbeeld de zonnecollectoren en frequentie gestuurde circulatiepomp. 15

Het in stand houden van een accommodatie van 55 jaar is niet vanzelfsprekend er zal voor de toekomst geïnvesteerd moeten in het vervangingsonderhoud. Het niet uitvoeren van deze planmatige vervangingen zullen leiden tot een vergroot risico om de continuïteit (openstelling) van de exploitatie te waarborgen.

3.1.4 Concurrentieanalyse en verzorgingsgebied In de omgeving van het zwembad zijn enkele zwembaden aanwezig die invloed kunnen uitoefenen op het verzorgingsgebied en het bezoekpotentieel van De Oester. De gemeente Moerdijk heeft in 2023 zelf een onderzoek uitgevoerd naar ‘De toekomst van zwemmen in de gemeente Moerdijk’ en daarbij een overzicht gemaakt van de omliggende zwembaden. Dit overzicht is in deze rapportage bijgevoegd als bijlage 1. Door haar omvang is De Oester heeft zij geen regionale functie en is te bestempelen als een lokaal zwembad. Op concurrentiegebied zal daarom vooral gekeken moeten worden naar het aanbod van zwemlessen in andere binnenbaden. Aan de oostkant bevindt zich zwembad De Niervaert in Klundert en twee particuliere zwembaden in Zevenbergen. Aan de zuidkant bevinden zich Feel Fit Center in Oudenbosch en De Knotwilg in Steenbergen. Aan de noord- en westkant van De Oester bevinden zich geen binnenbaden die als concurrerend beschouwd kunnen worden. Verzorgingsgebied Op basis van de functionaliteit van zwembad De Oester en de omliggende binnenzwembaden is het primaire verzorgingsgebied van het zwembad te omschrijven als Fijnaart, Heijningen, Helwijk en Willemstad. Aanvullend kan nog enig bezoek verwacht worden uit Noordhoek en Standdaarbuiten. Het verzorgingsgebied bestaat daarmee uit zo’n 10.000 inwoners.

Vergeleken met andere binnenzwembaden is het verzorgingsgebied klein. Om inzicht te krijgen in de verhouding tussen de omvang van het aangeboden zwemwater en de omvang van het verzorgingsgebied wordt het aantal inwoners afgezet tegen het aantal vierkante meters zwemwater. Landelijk gezien gaat men voor binnenbaden gemiddeld uit van circa 60 inwoners per m2 zwemwateraanbod. Met 200m2 aanbod kan De Oester een verzorgingsgebied van 12.000 inwoners voorzien. Dit betekent dat de aangeboden zwemwatercapaciteit van De Oester groter is dan de behoefte uit het verzorgingsgebied. Echter, om kwalitatief te voldoen aan de behoefte op het gebied van banenzwemmen is een 25 meterbassin wenselijk. De minimale functionele breedte is daarbij 3 banen (8 meter) waardoor het zwembad functioneel passend is bij het verzorgingsgebied. Ontwikkelingen in en rond het verzorgingsgebied Klundert De gemeente Moerdijk heeft opdracht gegeven tot vernieuwbouw van De Niervaert. In de nieuwe configuratie verdwijnt het instructiebassin en wordt het wedstrijdbassin vergroot. Het is niet aannemelijk dat deze ontwikkeling noemenswaardige invloed heeft op het verzorgingsgebied van De Oester en het toekomstige bezoekersaantal. Numansdorp Het zwembad De Waterstee, is verouderd en sluit per 1 januari 2025. De voorgenomen vervangende nieuwbouw zal naar verwachting pas over enkele jaren in gebruik genomen worden.

Gedurende de periode dat er geen zwembad is in Numansdorp zal er naar verwachting een beperkte groep bezoekers, voornamelijk zwemleskinderen, in hun zoektocht naar een alternatieve locatie bij De Oester uitkomen. Het bestuur geeft aan dat deze beweging nu al merkbaar wordt. Wanneer het nieuwe zwembad in gebruik genomen wordt zal dit tijdelijke effect waarschijnlijk weer verdwijnen.

3.1.5 Activiteiten en openstelling De Oester biedt de volgende activiteiten aan: Recreatief zwemmen: Vrij zwemmen; Banen zwemmen; Ouder / kind zwemmen. 16

Doelgroep activiteiten: Aquajogging; Aquafit; Aquafit Therapeutisch; Beweegactiviteiten voor ouderen; Baby/-peuterzwemmen; Aqua Bootcamp; Fit4Kids. Les zwemmen: Zwemles volgens het ZwemABC van het NRZ; Zwemlessen voor volwassenen; Specialisatie zwemles; Zwemvaardigheid. De stichting organiseert naast het vaste activiteitenaanbod nog een aantal incidentele activiteiten zoals de zwemvierdaagse. Ook wordt het zwembad voor enkele uren per week verhuurd aan verenigingen. Tot slot maken scholen incidenteel gebruik van het zwembad. Onderstaand zijn de openingstijden aangegeven waarbinnen de eigen aangeboden activiteiten plaatsvinden. Het activiteitenrooster is opgenomen in bijlage 5:

Reguliere openingstijden publiek Dag Van Tot Maandag 15:45 21:00 Dinsdag 07:00 21:15 Woensdag 09:00 18:00 Donderdag 09:00 20:45 Vrijdag 07:00 18:30 Zaterdag 08:30 11:30 Zondag Gesloten

Zomer openingstijden publiek Dag Van Tot Maandag Gesloten Dinsdag 07:00 20:45 Woensdag 08:30 11:30 Donderdag 08:30 19:45 Vrijdag Gesloten Zaterdag 08:30 12:00 Zondag Gesloten

De openingstijden en aangeboden activiteiten zijn over het algemeen passend bij het verzorgingsgebied. Een relatief klein verzorgingsgebied heeft als gevolg dat er een spanningsveld kan ontstaan in de balans tussen de maatschappelijke waarde van het zwembad en de financiële rentabiliteit van het zwembad. Zo kan er bij activiteiten met een laag bezoekersaantal gekozen worden om de activiteit in het kader van maatschappelijk belang aan te blijven bieden en de financiële consequenties (minder inkomsten dan gemaakte kosten5) te accepteren. Door zich primair op haar maatschappelijke functie te richten draagt het zwembad in dat geval bij aan de leefbaarheid van het verzorgingsgebied. Een ander gevolg van het exploiteren van een zwembad in een klein verzorgingsgebied is dat bezoekersaantallen van activiteiten week op week grillig kunnen verlopen. Dit effect is met name zichtbaar bij recreatief zwemmen en doelgroepactiviteiten en in mindere mate bij banen zwemmen. Op zweminstructie is dit effect niet van toepassing. In de overeenkomst tussen de stichting en de gemeente zijn geen afspraken gemaakt over de minimale omvang van het aangeboden activiteitenprogramma. Daarmee heeft de stichting de vrijheid om zelf deze maatschappelijk afweging te maken over de aard en omvang van haar aangeboden activiteitenprogramma.

De indruk bestaat dat het stichtingsbestuur bewust en zorgvuldig met deze verantwoordelijkheid omgaat en een afgewogen activiteitenprogramma aanbiedt. Indien de gemeente desalniettemin in het kader van haar toekomstige exploitatiebijdrage specifiekere afspraken over het aan te bieden activiteitenprogramma wenst te maken kan dit onderwerp in de nieuwe exploitatieovereenkomst opgenomen worden.

5

Met gemaakte kosten wordt in dit kader de personeelsinzet bedoeld en niet een omslag van overige kosten. 17

3.1.6 Bezoekcijfers Zwembad De Oester heeft de afgelopen jaren het onderstaande aantal bezoekers mogen ontvangen:

Jaartal 2014 Bezoekers 28166

2015 23725

2016 25492

2017 24019

2018 23788

2019 23727

2020

2021 9551

2022 20690

2023 24510

De jaren 2020 (geen totalen beschikbaar) en 2021 kennen een forse impact als gevolg van de coronacrisis, maar ook begin 2022 waren de effecten nog zichtbaar. Over de jaren heen kan gezegd worden dat er sprake is van een zeer stabiele exploitatie. Er is geen informatie beschikbaar omtrent de uitsplitsing van de getoonde bezoekersaantallen naar activiteitenrubrieken als recreatief zwemmen, doelgroepactiviteiten, zweminstructie en verenigingsbezoek (verhuur). Ook is het onbekend of bezoekers van verenigingsactiviteiten (verhuur) onderdeel uitmaken van het getoonde bezoekcijfer of dat deze bezoekers de cijfers laten stijgen. Een analyse op activiteitenniveau is derhalve niet mogelijk. Wel zijn er van losse activiteiten bezoekersaantallen geregistreerd wat inzicht geeft in het verloop van die activiteiten. Het ‘dilemma’ van een zwembad in een klein verzorgingsgebied komt in dit overzicht tot uiting. Er zijn activiteiten zoals zwemles voor volwassenen en speciale zwemles die qua bezoekersaantal gemiddeld niet rendabel zijn maar maatschappelijk gezien van grote waarde zijn voor het zwembad. Dit geldt eveneens voor de (soms) niet rendabele uren van recreatief zwemmen en banen zwemmen. Animocijfer Het animocijfer van een zwembad geeft aan hoe vaak een inwoner van het verzorgingsgebied van dat zwembad gemiddeld jaarlijks het zwembad bezoekt.

Het laat daarmee zien in hoeverre het zwembad in staat is om het potentiële bezoek in daadwerkelijk bezoek om te zetten. Voor een functioneel zwembad als De Oester ligt het animocijfer doorgaans tussen de 2,2 en 3,0. Een gemiddelde van 24.000 bezoekers op een verzorgingsgebied van 10.000 inwoners geeft een animocijfer van 2,4. Dit cijfer ligt binnen de bandbreedte wat men van een functioneel zwembad in een klein verzorgingsgebied mag verwachten. Indien bezoekers van verenigingen niet bij de bezoekersaantallen zijn opgeteld zal het animocijfer nog hoger zijn. Het animocijfer kan niet geheel los gezien worden van het activiteitenprogramma. Immers, inwoners moeten ook gelegenheid geboden worden om op gewenste tijden het zwembad te kunnen bezoeken. Hoe meer gelegenheid, hoe groter de kans dat het animocijfers stijgt. Echter heeft een dergelijke werkwijze ook een prijs aangezien niet alle activiteiten rendabel zullen zijn. Zwembad de Oester heeft hier een goede verhouding in gevonden. Er zijn activiteiten die vanuit maatschappelijk oogpunt aangeboden blijven worden maar er is geen sprake van een te uitgebreid activiteitenprogramma.

3.1.7 Tarieven Zwembad De Oester hanteert voor haar aangeboden activiteiten bijgevoegde tarievenstructuur. In vergelijking met de landelijke benchmark, rekening houdend met de beschikbare faciliteiten, kan de volgende conclusie getrokken worden: Recreatief zwemmen: De keuze voor bezoekers bestaat uit zowel badenkaarten als abonnementen en losse entreebewijzen. Dit is een ruimer dan gemiddelde keuzemogelijkheid voor een functioneel zwembad. Hoe meer keuzes er aangeboden worden, hoe lager de opbrengst per bezoek zal zijn aangezien men het meest voordelige tarief voor zijn of haar persoonlijke situatie zal kiezen. Het losse tarief en de badenkaarten zijn passend voor het functionele aanbod. Ook het voordeel dat men heeft bij badenkaarten (bv 12 voor de prijs van 10) is gebruikelijk in de markt. De prijs van een jaarabonnement is met € 121,40 zeer laag; bij 34 bezoeken per jaar is dit abonnement voordeliger dan een 25badenkaart. Regionaal kosten jaarabonnementen € 486,20 (De Stok, Roosendaal), € 391,20 (De Niervaert, Klundert) en € 380,-- (De Knotwilg,

Recreatief Losse entree 12- badenkaart 25-badenkaart Jaarabonnement Gezinsabonnement B/C Oesterabonnenment 7 weken B/C Oesterabonnenment 14 weken Doelgroepactiviteiten Aquajogging los Aquajoggin 12-badenkaart Puppyzwemmen los Puppyzwemmen 12-badenkaart MBVO Moedrijk (4 maanden) Zwemles Losse zwemles (45 minuten) 6-lessenkaart (45 minuten) 12-lessenkaart (45 minuten) Speciale zwemles 1 op 4 (kwartaal) 6-lessenkaart 1 op 4 (30 minuten) 12-lessenkaart 1 op 4 (30 minuten) Privéles

Tarief € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

4,55 45,50 91,00 121,40 329,50 9,25 18,55 Tarief 11,45 114,50 7,75 77,50 41,90 Tarief 15,70 65,30 130,60 168,90 78,10 156,20 28,50 18

Steenbergen) waarbij aangetekend moet worden dat met name De Stok een zwembad is met meer recreatieve faciliteiten en men ook doelgroepactiviteiten kan bezoeken met dit abonnement. Echter is voor een functioneel zwembad als De Oester een verdubbeling van het tarief voor het jaarabonnement nodig om binnen de bandbreedte van de benchmark te komen. Doelgroepactiviteiten: Het tarief van Aquajogging (€ 11,45) ligt enigszins boven het regionaal en landelijk gemiddelde, voor Puppyzwemmen is dit marktconform. De activiteit MBVO (Meer Bewegen voor Ouderen) kent in Fijnaart een lager, maatschappelijk tarief dan andere doelgroepactiviteiten zoals Aquajogging. Deze werkwijze is in lijn met de landelijke werkwijze. De hoogte van dit maatschappelijke tarief kan regionaal nog altijd zeer sterk verschillen. In De Oester is het tarief € 41,90 voor vier maanden (17 weken). Bij 15 bezoeken komt dit op € 2,80 per bezoek, waar we landelijk gemiddeld een tarief van € 4,50 zien. Zwemles: Zwemles wordt in den lande veelal in verschillende groepsgroottes aangeboden, variërend van kleine groepen met kinderen die veel aandacht nodig hebben (vier tot zes leerlingen), reguliere groepen (8 tot 10 leerlingen) en grote groepen (11 tot 15 leerlingen). Het geven van zwemlessen aan kleine groepen kan een bewuste keuze zijn om leerlingen meer aandacht te geven.

Deze keuze dient dan wel tot uiting te komen in een hoger lestarief. Een redelijke bandbreedte voor het bepalen van de prijs/kwaliteitverhouding van een zwemles is een opbrengst per uur van € 120,- tot € 170,-. Het aantal kinderen per regulier zwemles in De Oester is bij dit onderzoek niet bekend. Uitgaande van een gemiddeld reguliere groep beweegt de opbrengst per uur zich aan de onderkant van de bandbreedte. Voor ‘1 op 4’ zwemlessen is de opbrengst per uur € 104,--. Draagvlak Uit bovenstaande analyse kan geconcludeerd worden dat de tarieven van jaarabonnementen en zwemlessen verhoogd kunnen worden. De maatschappelijk impact van een dergelijke aanpassing kan voor een zwembad als De Oester, gevestigd in een klein verzorgingsgebied en aangestuurd door een vrijwillig bestuur groot zijn. Het zwembad heeft een sterke maatschappelijke functie voor een deel van de inwoners in de lokale leefomgeving. Het hanteren van lager dan landelijk gemiddelde tarieven is daarbij een herkenbaar beleid. Het (sterk) verhogen van tarieven kan leiden tot een afname van het lokale draagvlak en de bezoekfrequentie wat de maatschappelijk functie van het zwembad in dat geval kan ondermijnen.

3.1.8 Vertaling huidige situatie naar de toekomst Als eigenaar van zwembad is het van belang dat de stichting voldoende middelen tot haar beschikking heeft op het moment dat er zich grote vervangingsinvesteringen voordoen. Op deze wijze kan de continuïteit van het zwembad gedurende de theoretische levensduur gewaarborgd blijven. Inzicht in de verwachte toekomstige uitgaven zijn door de stichting in een investeringsoverzicht opgenomen. Dit overzicht heeft een looptijd tot en met 2033 en omvat bouwkundige en technische vervangingen. Om op toekomstige uitgaven te anticiperen reserveert de stichting jaarlijks ten laste van het exploitatieresultaat onder de kostenpost ‘mutaties voorziening van groot onderhoud’ een bedrag voor deze toekomstige kostenpost. In 2023 bedroeg deze reservering € 66.000 en in 2022 € 24.000. Met in acht neming van deze dotatie aan de onderhoudsvoorziening bleef er in de jaarrekening een positief resultaat (€ 8.349 in 2023 en € 1.212 in 2022) over. Ultimo 2023 heeft de stichting een totale voorziening voor groot onderhoud van € 295.000 en beschikt zij over een eigen vermogen van € 15.000. De opgebouwde voorziening dient in de toekomst te worden aangewend voor vervangende investeringen. In het investeringsoverzicht is een uitgave van € 570.000 (inclusief 10% onvoorzien) aan vervangingsinvestering gepland in de periode 2024 tot en met 2033.

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de voorgenomen investeringen en de financiële consequenties:

voorziening beginstand jaarlijkse geplande uitgave voorziening eindstand Dotatie voorziening

2024 295.000 53.020 241.980 27.447

2025 269.427 84.700 184.727 27.447

2026 2027 212.174 -10.629 250.250 41.800 -38.076 -52.429 27.447 27.447

2028 -24.982 26.400 -51.382 27.447

2029 -23.935 -23.935 27.447

2030 3.512 7.700 -4.188 27.447

2031 23.259 23.259 27.447

2032 2033 50.706 40.203 37.950 67.650 12.756 -27.447 27.447 27.447

2034 0

Jaarlijks moet voor € 27.447 gedoteerd worden aan de voorziening voor groot onderhoud om tot en met 2033 het geplande onderhoud te kunnen uitvoeren; Het zwaartepunt van de uitgaven ligt in de jaren 2025 en 2026 waardoor de actuele voorzieningen niet toereikend zullen zijn; 19

Er is geen forecast gemaakt voor ná 2033. Mogelijk dat het te doteren bedrag aan de onderhoudsvoorziening hoger dient te zijn om ook vervangingen na 2033 te kunnen bekostigen. Begroting 2024 en 2025 Stichting Zwembad Fijnaart heeft voor de jaren 2024 en 2025 een exploitatiebegroting opgesteld. Deze begroting laat in grote lijnen hetzelfde beeld zien als de resultaten van 2023. Er zijn echter twee posten die een substantiële wijziging kennen: In 2023 ontving de stichting een bijdrage van circa € 70.000 uit de SPUK Energie. Deze bijdrage vervalt in 2024. De energiekosten zijn in de begroting 2024 (€ 75.000) en 2025 (€ 77.500) circa € 20.000 lager dan 2023. In september 2023 is een nieuw energiecontract afgesloten voor een periode van 3 jaar. Het huidige verbruik in combinatie met de vaste tarieven impliceert echter dat de energiekosten € 15.000 lager zullen zijn dan de bedragen zoals opgenomen in de begroting. De twee begrotingsjaren laten een toename van het eigen vermogen zien van circa € 18.000 per jaar. Met de aangepaste energiekosten zal het resultaat in de begroting € 33.000 per jaar bedragen. Voor toekomstige uitgaven aan groot onderhoud is een toename van minimaal € 27.500 noodzakelijk. Er kan geconcludeerd worden dat op basis van de huidige exploitatiewijze en het eigen investeringsoverzicht er voldoende reserve is of zal zijn om toekomstige uitgaven te bekostigen.