Bijlage - Beleidskader maatschappelijke accommodaties gemeente Moerdijk

4.3.7 Financieel kader Binnensport De gemeente is financieel verantwoordelijk voor de realisatie, het onderhoud en de exploitatie van de binnensportvoorzieningen. Daarbij zijn de geharmoniseerde maximale tarieven voor eindgebruikers van toepassing. De gemeente investeert alleen in basissportvoorzieningen. Sportverenigingen zijn vrij om topsport te bedrijven, maar de gemeente investeert niet in benodigde aanpassingen van de accommodaties (zowel binnen als buiten). Buitensport De gemeente is financieel verantwoordelijk voor de realisatie, renovatie en het onderhoud van de basisvoorzieningen. Daarnaast geldt een eenmalige bijdrage voor de was- en kleedaccommodaties. De verenigingen zijn zélf verantwoordelijk voor de losse inrichtingselementen. De gemeente investeert alleen in basissportvoorzieningen. Sportverenigingen zijn vrij om topsport te bedrijven, maar de gemeente investeert niet in benodigde aanpassingen van de accommodaties (zowel binnen als buiten). Zwemmen De gemeente is financieel verantwoordelijk voor investeringen en exploitatie voor zwembaden in eigendom. De financiële verantwoordelijkheid van De Oester en Ons Bad beperkt zich tot exploitatiebijdrage.

2220431 | www.icsadviseurs.nl

25/36

4.4 Cultuur Waar gaat het over Onder cultuur wordt verstaan de voorzieningen voor: ▪ ▪ ▪ ▪

Erfgoed en monumenten Musea Theater Bibliotheek

In het Bestuursakkoord is opgenomen dat het erfgoed gekoesterd wordt evenals het verenigingsleven. Er is de ambitie opgenomen om een breed cultuurbeleid te ontwikkelen dat gericht is op de eigen inwoners en het leggen van verbindingen met toerisme. Dit is vervat in de beleidsnota ‘Cultuur- en erfgoednota 20242027’ met de titel ‘De kracht van cultuur en erfgoed benutten’.

4.4.1 Wettelijk kader De gemeente is verantwoordelijk voor het lokale kunst- en cultuurbeleid waaronder accommodaties kunnen vallen. De accommodatie is niet wettelijk gekaderd zoals dat bijvoorbeeld bij onderwijs het geval is. Voor erfgoed (Rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en ander onroerend erfgoed) is de Erfgoedwet van toepassing. Belangrijk aspect in deze wetgeving is de instandhoudingsplicht die geldt voor monumenten. Hiermee is geregeld dat het onderhoud zodanig moet worden bijgehouden dat het behoud gewaarborgd is. Op dit moment ligt er een voorstel tot wijziging van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen, waarmee de gemeente een zorgplicht voor de lokale openbare bibliotheekvoorziening krijgt. Op dit moment is de taak nog het bevorderen van bibliotheekvoorzieningen. Na de wijziging moeten gemeente minimaal één volwaardige bibliotheekvestiging in stand houden. Onder een volwaardige bibliotheekvestiging wordt verstaan een fysieke bibliotheek met ten minste 15 uur per week professioneel personeel. Op dit moment voldoet de gemeente aan deze zorgplicht.

4.4.2 Beleidsuitgangspunten In de Meerjaren beleidsbegroting 2024-2027 komen cultuur en erfgoed terug in de volgende programma’s: ▪ ▪ ▪

Programma 2: Wonen en leven in Moerdijk, thema Voorzieningen en accommodaties. Programma 3: Toerisme en recreatie. Programma 4: Ondersteuning voor inwoners die het echt nodig hebben, thema Preventie en Meedoen.

Daarnaast beschikt de gemeente over een Cultuur- en Erfgoednota 2024-2027: de kracht van cultuur en erfgoed benutten. De drie pijlers waar de nota zich op richt zijn: verbinden (sociaal), beleven (economie en toerisme) en behouden (ruimte). Daarnaast staan er in de nota een zestal doelen. Deze zijn: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Cultuur- en erfgoedorganisaties dragen bij aan de leefbaarheid in alle kernen. Cultuur en erfgoed dragen bij aan de persoonlijke ontwikkeling en mentale gezondheid van onze inwoners. In iedere kern kunnen inwoners actief en passief deelnemen aan activiteiten op het gebied van cultuur en erfgoed. De inwoners van de gemeente Moerdijk ontlenen een gevoel van trots en identiteit aan kunst, cultuur en erfgoed van Moerdijk. Het bijzondere erfgoed maakt de gemeente aantrekkelijk voor bezoekers. Een aantrekkelijke en betekenisvolle leefomgeving wordt bereikt door behoud te koppelen aan het beleefbaar maken van cultureel erfgoed.

Voor dit beleidskader hanteren we de uitgangspunten zoals die geformuleerd zijn in de nota. De bijdragen aan erfgoed zijn gericht op het behalen van het beoogde doel en zijn niet primair gericht op accommodaties. Als het gaat om accommodaties die een beschermde status hebben (vanuit het Rijk of de gemeente) en eigendom zijn van de gemeente, ligt de focus op het behoud, de benutting en herbestemming ervan.

2220431 | www.icsadviseurs.nl

26/36

De aanwijzing van gemeentelijke monumenten en de regelgeving rondom deze monumenten is vastgelegd in de Erfgoedverordening van de gemeente Moerdijk. Voor bibliotheekvoorzieningen geldt geen afzonderlijk beleidskader. De gemeente is wel onderdeel van een regionaal convenant met acht gemeenten, gericht op de instandhouding van de bibliotheekvoorziening op grond van de wettelijke verplichtingen.

4.4.3 Rolopvatting gemeente Erfgoed en monumenten De gemeente Moerdijk heeft een uitgebreide rolopvatting ten aanzien van erfgoed en monumenten, zoals vastgelegd in hun erfgoedverordening. Hier zijn enkele belangrijke punten: ▪

▪ ▪

▪

▪ ▪

Bescherming van erfgoed: De gemeente streeft naar het behoud en de bescherming van zowel roerend als onroerend cultureel erfgoed. Dit omvat monumenten, cultuurgoederen, en archeologische waarden. Vanuit de erfgoedverordening kan de gemeente handhaven wanneer een particuliere eigenaar een accommodatie met een beschermde status verwaarloost of wijzigingen aanbrengt die het erfgoed aantasten. Herbestemming van erfgoed: De beste manier om erfgoed te beschermen is door het een functie te geven. Integratie in ruimtelijke ordening: Erfgoed wordt steeds meer geïntegreerd in het ruimtelijke beleid, zoals het Omgevingsplan en omgevingsvergunningen. Dit zorgt ervoor dat erfgoed een integraal onderdeel is van de fysieke leefomgeving. Cultuurhistorische waardenkaart gemeente Moerdijk: De gemeente neemt gemeentelijke monumenten en beschermde stads- en dorpsgezichten op in deze kaart. De informatie uit het Erfgoedregister gemeente Moerdijk is opgenomen in deze waardenkaart. Archeologisch beleid: Er is een specifieke beleidskaart voor archeologische waarden, die zones aangeeft waar archeologisch onderzoek nodig is en beleidsregels verbindt aan deze zones. Samenwerking en advies: De gemeente werkt samen met deskundigen en commissies om het erfgoedbeleid te ontwikkelen en te implementeren.

Voor erfgoed en monumenten die de gemeente in eigendom heeft, ziet de gemeente het als haar taak om hieraan een maatschappelijke, toeristische of culturele functie te koppelen10. Door erfgoed en monumenten actief te benutten, bijvoorbeeld als ontmoetingsplek of culturele voorziening, draagt de gemeente bij aan de beleving van cultuur en identiteit. Tegelijkertijd geldt dat een duidelijk en passend doel bijdraagt aan het duurzaam behoud en beheer van het erfgoed en de monumenten. Zo wordt voorkomen dat gemeentelijk erfgoed of monumenten leegstaat of in verval raakt, en blijft het betekenisvol voor inwoners en bezoekers. Voor erfgoed en momenten die dreigen te verdwijnen of in verval raken, is de gemeente bereid actief mee te denken over een passende herbestemming van de functie. Hierbij wordt ook gekeken naar mogelijkheden voor ondersteuning of financiering via het Brabants Erfgoedfonds, om het behoud van cultureel erfgoed te stimuleren en maatschappelijke functies te faciliteren. De gemeente onderscheidt zich op erfgoedgebied door een nog bijna intact stelsel van vestingen en forten. Musea De gemeente hecht waarde aan het openbaar toegankelijk maken van het roerend erfgoed van Moerdijk voor inwoners en bezoekers. Om dit te realiseren zijn geschikte accommodaties nodig, zoals musea of tentoonstellingsruimten.

Vanuit deze doelstelling wil de gemeente bijdragen aan de huisvestingslasten van musea via een subsidieregeling, die momenteel in ontwikkeling is. Deze regeling heeft als doel het behoud en de presentatie van roerend erfgoed te ondersteunen en de toegankelijkheid voor het publiek te vergroten.

10 Voor de monumenten waar dit specifiek voor geldt is dit: Bezoekerscentrum Mauritshuis, Stadhuis Klundert, Kruithuis Utrecht, Kruithuis Friesland,

Kruithuis 1884, bunkers op bastion Gelderland en Overijssel. Dit geldt ook voor Fort de Hel.

2220431 | www.icsadviseurs.nl

27/36

Op dit moment zijn drie van de vier musea in Moerdijk eigendom van de gemeente. Vrijwilligersorganisaties waaronder heemkundekringen zijn verantwoordelijk voor de exploitatie. Dit geldt niet voor het Bezoekerscentrum Mauritshuis, hier is de gemeente verantwoordelijk voor de exploitatie. Met de nieuwe subsidieregeling die momenteel in ontwikkeling is, kunnen mogelijk meer musea ontstaan vanuit heemkundekringen. Naast deze nieuwe regeling ontvangen de heemkundekringen momenteel al een subsidie van de gemeente, die losstaat van de huisvestingskosten en gericht is op hun activiteiten en behoud van collectie. Theater Theater De Schuur is in de Cultuur- en Erfgoednota aangemerkt als gemeentelijke theatervoorziening. De gemeente is eigenaar, terwijl de exploitatie wordt uitgevoerd door een vrijwilligersorganisatie. Hiermee krijgt tevens een gemeentelijk monument een maatschappelijke en culturele functie. Daarnaast worden gemeenschapshuizen en multifunctionele centra (MFC’s) ingezet voor culturele activiteiten en voorstellingen. Voor de MFC’s De Niervaert en De Parel is vastgelegd dat zij geschikt moeten zijn voor de organisatie van grote evenementen. Bibliotheek Binnen cultuur is een speciale plaats voor het bibliotheekwerk. De gemeente ziet bibliotheken als cruciale voorzieningen voor de gemeenschap. Enkele belangrijke aspecten van hun rolopvatting: ▪

▪

▪

▪

▪

Toegankelijkheid en inclusiviteit: De gemeente streeft ernaar dat bibliotheken toegankelijk zijn voor alle inwoners, ongeacht leeftijd, achtergrond of sociale status. Dit betekent dat er aandacht is voor fysieke toegankelijkheid, maar ook voor het aanbod van materialen en activiteiten die diverse doelgroepen aanspreken. Educatie en ontwikkeling: Bibliotheken worden gezien als centra voor educatie en persoonlijke ontwikkeling. Ze bieden een breed scala aan educatieve programma's, workshops en cursussen die bijdragen aan de levenslange ontwikkeling van inwoners. Culturele en sociale functie: Naast het lenen van boeken, vervullen bibliotheken een belangrijke culturele en sociale functie. Ze organiseren evenementen, lezingen en tentoonstellingen die de culturele participatie en sociale cohesie binnen de gemeenschap bevorderen. Digitale inclusie: De gemeente erkent het belang van digitale vaardigheden en biedt via de bibliotheken toegang tot computers, internet en digitale leerprogramma's. Dit helpt inwoners om mee te komen in de steeds meer digitale wordende samenleving. Samenwerking en netwerken: Bibliotheken werken samen met scholen, culturele instellingen en andere organisaties om een breed en divers aanbod te kunnen bieden. Deze samenwerkingen versterken de rol van de bibliotheek als een centraal punt in de gemeenschap.

Het bibliotheekwerk valt momenteel onder het domein cultuur, maar verschuift steeds meer richting het sociaal domein. De hoofdopdracht ligt immers op het terrein van taal, taalontwikkeling en de aanpak van basisvaardigheden, waarmee de bibliotheek bijdraagt aan brede maatschappelijke opgaven zoals participatie en inclusie.

4.4.4 Spreiding, kwantiteit en kwaliteit In de erfgoed- en cultuurnota heeft de gemeente een doel geformuleerd voor het aantal en de spreiding van cultuurvoorzieningen, namelijk: ‘In iedere kern kunnen inwoners actief en passief deelnemen aan activiteiten op het gebied van cultuur en erfgoed. Dit wil ze bereiken door voorzieningen om cultuur en erfgoed te beoefenen en te beleven op peil te houden in de kernen. Daarnaast wil de gemeente meer mogelijkheden scheppen voor grotere voorstellingen in de gemeente en streeft zij naar een culturele voorziening met aantrekkingskracht tot buiten de gemeentegrenzen. De gemeente gaat hierbij uit van gemeentelijk (gefinancierde) accommodaties. Alleen als in de kern onvoldoende gemeentelijke voorzieningen voorhanden zijn, faciliteert de gemeente private accommodaties.’ Dit beleid leidt tot de volgende keuzes: ▪

Het huidige cultureel voorzieningenniveau in de kernen blijft minimaal op peil.

2220431 | www.icsadviseurs.nl

28/36

▪ ▪ ▪ ▪

Het handhaven van één gemeentelijke theatervoorziening voor de gehele gemeente en zorgen dat deze toekomstbestendig blijft. Het scheppen van meer mogelijkheden voor grotere uitvoeringen en voorstellingen. Het onderzoeken van de mogelijkheden voor een onderscheidende bovenlokale culturele voorziening. De spreiding van culturele voorzieningen volgt de Omgevingsvisie.

Daarnaast vinden activiteiten plaats in diverse particuliere accommodaties. In het uitvoeringsplan van de cultuurnota is opgenomen om voor Theaterzaal De Borgh met de exploitant afspraken te maken over borging van huisvesting culturele gebruikers. Voor de uitvoering van het cultuurbeleid wordt gebruik gemaakt van de gemeentelijke accommodaties: gemeenschapshuizen/MFC’s, Moerdijkzaal, Theater De Schuur, De Niervaert en De Parel. Voor Fort Sabina geldt dat in de Cultuur- en Erfgoednota de wens is uitgesproken om hier een buitenpodium/ openluchtpodium te realiseren. Dit moet nog nader onderzocht worden. De gemeente is geen eigenaar maar draagt bij middels een exploitatieovereenkomst met een vrijwillige beheersstichting. De spreiding van bibliotheekvoorzieningen volgt de Omgevingsvisie. De hoofdvestiging bevindt zich in het gemeentehuis in Zevenbergen. Klundert beschikt over een zelfstandige voorziening, terwijl de bibliotheken in Standdaarbuiten en Fijnaart in scholen zijn ondergebracht. Voor Willemstad wordt onderzocht of de huidige bibliotheek kan worden geïntegreerd in het nieuw te bouwen MFA, zodat deze een bredere functie krijgt. Bij de inrichting van de bibliotheekvoorzieningen wordt gekeken naar combinaties met ontmoetingsfuncties en schoolbibliotheken, waar dit passend is.

Op dit moment beschikt de gemeente Moerdijk over de musea: Mauritshuis in Willemstad met een interactief bezoekerscentrum en op de zolder Erfgoedmuseum De Heemkundezolder, Museum Zevenbergen, Nationaal Vlasserij- en Suikermuseum Klundert en Watersnoodmuseum Heijningen. Met het invoeren van de subsidieregeling voor musea kan het mogelijk zijn dat meer heemkundekringen een museum zullen openen, mits zij voldoen aan de voorwaarden van de regeling. Op deze manier spant de gemeente Moerdijk zich in om de huisvesting van heemkundekringen te faciliteren, wat aansluit bij de Cultuuren Erfgoednota.

4.4.5 Beheer, onderhoud en exploitatie Erfgoed en monumenten Voor monumenten die in eigendom van de gemeente zijn, verwijzen we naar het wettelijk kader in paragraaf 4.4.1. Voor monumenten niet in eigendom van de gemeente geldt dat het beheer en de instandhouding ligt bij een private partij. Als dat niet kan of gaat, dan worden deze partijen verwezen naar het Brabants Erfgoedfonds. In principe ziet de gemeente geen rol voor zichzelf als het gaat om eigendom van een monument. De gemeente gaat ook geen gebouwen kopen om deze in stand te houden. Het in stand houden van religieus vastgoed is een rol van de eigenaar en niet van de gemeente. Musea Voor musea in eigendom van de gemeente zijn vrijwilligersorganisaties verantwoordelijk voor de exploitatie. Dit geldt niet voor het Bezoekerscentrum Mauritshuis, hier ligt de exploitatie bij de gemeente. Theater Theater De Schuur is de gemeentelijke theatervoorziening, waarvan de exploitatie wordt uitgevoerd door een vrijwilligersorganisatie. Daarnaast worden gemeenschapshuizen en multifunctionele centra (MFC’s) ingezet voor culturele activiteiten en voorstellingen. Voor de gemeenschapshuizen ligt de exploitatie bij vrijwilligersorganisaties. Voor de MFC’s De Niervaert en De Parel ligt de exploitatie bij een marktpartij.

2220431 | www.icsadviseurs.nl

29/36

Bibliotheek Het beheer, de exploitatie en het onderhoud van het bibliotheekwerk zijn geregeld via de subsidieafspraken met de bibliotheekorganisatie. De gemeente treedt voor de vestiging in Zevenbergen op als verhuurder.

4.4.6 Programmering en inhoudelijke invulling accommodaties De programmering en inhoudelijke invulling ligt bij de vrijwilligersorganisaties. Er vindt wel aansluiting bij de cultuur- en erfgoednota van de gemeente Moerdijk. Deze nota bevat de kaders en ambities voor de ontwikkeling, versterking en integratie van culturele voorzieningen in de gemeente.

4.4.7 Financieel kader Belangrijkste gebruikers in het cultuur- en erfgoedveld zijn de verenigingen en stichtingen op het gebied van cultuur en erfgoed. Deze organisaties ontvangen subsidies voor hun werkzaamheden en activiteiten. Vrijwilligersorganisaties maken gebruik van de accommodaties die door de gemeente worden gefaciliteerd. Culturele instellingen ontvangen subsidie, zoals Stichting Stoffer en Blik (theater De Schuur) en Stichting Fort Sabina voor het voorzien in amateurkunst en professionele theater- en filmvoorstellingen. Naar verwachting zal de nieuwe subsidie (subsidiejaar 2027) voor Theater De Schuur bestaan uit twee onderdelen: een bijdrage voor exploitatie en beheer, en een bijdrage voor het zelf organiseren en uitvoeren van culturele activiteiten. Fort Sabina ontvangt uitsluitend een subsidie voor het zelf organiseren en uitvoeren van culturele activiteiten. Voor monumenten die in particulier eigendom zijn, verstrekt de gemeente geen financiële bijdragen. Eigenaren worden voor eventuele ondersteuning verwezen naar het Brabants Erfgoedfonds, waar mogelijkheden bestaan voor het aanvragen van een lening ten behoeve van behoud en instandhouding van het monument. Voor de meeste heemkundekringen geldt dat zij in de toekomst gebruik kunnen maken van de subsidieregeling voor musea, die momenteel in voorbereiding is.

Hiervoor moeten zij wel voldoen aan de voorwaarden van deze regeling. Deze voorwaarden hebben betrekking op het beschikken over een museumfunctie. De precieze eisen hiervoor zullen in de subsidieregeling zelf worden opgenomen. Bij het bibliotheekwerk geldt dat dit voor 90% gefinancierd wordt met gemeentelijke middelen. Huisvesting maakt daar onderdeel vanuit.

2220431 | www.icsadviseurs.nl

30/36

4.5 Onderwijs Waar gaat het over Onder onderwijs wordt verstaan de voorzieningen voor: ▪ ▪

Primair onderwijs Voortgezet onderwijs

Kinderopvang valt ook onder het cluster Onderwijs omdat vanwege de vorming van kindcentra de huisvesting van kinderopvang gezamenlijk met onderwijsvoorzieningen aan de orde is. De gemeente zet actief in op het realiseren van toekomstbestendige en passende onderwijsvoorzieningen. Dit krijgt vorm in een meerjarig plan: het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het primair en voortgezet onderwijs. Kinderopvangorganisaties zijn hierbij inhoudelijk betrokken, met het oog op een sterke doorlopende leer- en ontwikkellijn en de integrale ontwikkeling van kindcentra.

4.5.1 Wettelijk kader De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht om te voorzien in voldoende en adequate huisvesting voor het primair-, speciaal en voortgezet onderwijs en het faciliteren van bewegingsonderwijs. Deze zorgplicht is vastgelegd in de Wet op het primair onderwijs (WPO), Wet op expertisecentra (WEC) en de Wet op het voortgezet onderwijs 2020 (WVO). De gemeente is verantwoordelijk voor (vervangende) nieuwbouw, uitbreiding, eerste inrichting en onderwijsleerpakketten, herstel van constructiefouten11 (bij bouwheerschap gemeente) en herstel en vervanging bij schade door bijzondere omstandigheden. Voor de uitvoering van de zorgplicht ontvangt de gemeente jaarlijks niet geoormerkte middelen vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Het schoolbestuur (bevoegd gezag van scholen) is verantwoordelijk voor de instandhouding van het schoolgebouw en daartoe behorende voorzieningen zoals het schoolplein. Taken als het onderhouden, exploiteren en het uitvoeren van aanpassingen zijn belegd bij het schoolbestuur. Voor het in stand houden van de schoolgebouwen ontvangen de schoolbesturen jaarlijks vanuit het Rijk een materiële instandhoudingsvergoeding, onderdeel van de lumpsum. Deze vergoeding wordt gebaseerd op het aantal ingeschreven leerlingen op 1 februari van het jaar ervoor. De schoolbesturen zijn juridisch eigenaar van de schoolgebouwen.

Als een schoolgebouw niet meer in gebruik is voor het onderwijs dan krijgt de gemeente, op basis van economisch claimrecht, het eigendom van de onroerende zaken. Wetsvoorstel onderwijshuisvesting (in behandeling, naar verwachting vastgesteld Q1 2026) Het kabinet werkt aan een wetsvoorstel waarin levensduurverlengde renovatie als maatregel is opgenomen. De (financiële) verantwoordelijkheid hiervan komt bij de gemeente te liggen. Andere punten die in dit wetsvoorstel staan zijn: het verplicht opstellen van een Integraal Huisvestingsplan (verantwoordelijkheid gemeente) en het vaststellen van een meerjaren onderhoudsplan (verantwoordelijkheid schoolbestuur). Kinderopvang De gemeente heeft geen wettelijke verantwoordelijkheden in het huisvesten van kinderopvang. Vanuit het belang van kindcentra voor de ontwikkeling van kinderen, kan de gemeente wel faciliteren in huisvesting van kinderopvang binnen kindcentra (mits daar een passende huurafspraak onder ligt).

11 Dit is geregeld in de Verordening.

2220431 | www.icsadviseurs.nl

31/36

Gemeenten zijn op basis van de Wet kinderopvang wel verantwoordelijk voor toezicht en handhaving in de kinderopvang. De GGD voert dit toezicht uit en adviseert de gemeente. Tevens dragen gemeenten zorg voor de uitvoering en kwaliteitsbewaking van het voor- en vroegschoolse educatiebeleid (WPO, artikel 166).

4.5.2 Beleidsuitgangspunten De gemeentelijke zorgplicht is verder uitgewerkt in de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Moerdijk (hierna: Verordening) (geldend van 24-06-2020 tot en met heden). De Verordening beschrijft onder andere de procedurele afspraken voor voorzieningen in de huisvesting die schoolbesturen jaarlijks kunnen aanvragen en de criteria voor het toetsen ervan. De gemeente Moerdijk heeft momenteel nog geen Integraal Huisvestingsplan (IHP). Daarom loopt er in 2025 een traject om tot een IHP voor Moerdijk te komen. Naar verwachting is eind 2025 een concept gereed voor politieke besluitvorming. Uitgangspunten zijn: ▪

▪ ▪

Onderwijs- en kinderopvanghuisvesting is per keer maatwerk. De voorkeur ligt bij gezamenlijke huisvesting (kinderopvang en onderwijs in één gebouw). Eerdere haalbaarheidsonderzoeken voor scholen geven richting en zijn vastgesteld (waaronder Zevenbergschen Hoek en Willemstad). Dit is een vorm van nieuw beleid dat met deze vaststelling van kracht is geworden en in dit beleidskader wordt bekrachtigd. De gemeente Moerdijk heeft een regisserende rol bij de ontwikkeling van Integrale Kindcentra (IKC) voor de stimulering van de doorlopende ontwikkeling en de doorlopende (leer)lijn voor kinderen van 0-12 jaar. Binnen het IHP in ontwikkeling, is het uitgangspunt om toe te werken naar het vormen van kindcentra waarbij onderwijs en opvang samenwerken aan doorgaande ontwikkellijnen voor kinderen. Dit wordt verder vormgegeven in de Lokaal Educatieve Agenda (LEA). De LEA beschrijft en vormt het lokale beleid met betrekking tot de ontwikkeling van de lokale jeugd van 0 tot 27 jaar.

Bij de ontwikkeling van eerdere MFA’s is een aantal beleidsuitgangspunten aangehouden. Conform eerdere besluiten vormen deze uitgangspunten nu het beleidskader, namelijk het realiseren van voorzieningen waarbij: ▪ ▪

▪ ▪

Gestreefd wordt naar een optimaal gebruik van ruimten met een exploitatie die in balans is. Sprake is van zo veel mogelijk eenduidigheid en transparantie ten aanzien van huurbeleid, huurtarieven en onderhoud bij gemeentelijke accommodaties (delen van MFA’s) zonder afbreuk te doen aan maatwerk. Uiteraard in lijn met een kostprijsdekkende huurprijs. Combinaties van nieuwbouw van scholen en gymaccommodaties met andere maatschappelijke voorzieningen wordt nagestreefd (in lijn met streven naar multifunctionaliteit). Goede samenwerking met betrokken partijen een randvoorwaarde is.

4.5.3 Rolopvatting gemeente De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht te voorzien in voldoende en adequate huisvesting voor het basisonderwijs en voortgezet onderwijs (inclusief bewegingsonderwijs). Voor de uitvoering van de zorgplicht ontvangt de gemeente jaarlijks budget in het gemeentefonds vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken. Om perspectief te hebben stelt de gemeente een IHP op met een meerjarenperspectief voor de onderwijshuisvestingsprojecten. De investeringen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is worden dan inzichtelijk. Het bouwheerschap ligt in beginsel bij het betreffende schoolbestuur. Wanneer sprake is van de ontwikkeling van een multifunctionele accommodatie (MFA12), waarin naast de school en kinderopvang ook andere maatschappelijke functies worden ondergebracht, dan vindt dit plaats onder leiding en verantwoordelijkheid van de projectmanager(s) van de gemeente. Ook bij renovatie is het betreffende schoolbestuur bouwheer,

12 Bij de ontwikkeling van een MFA wordt uitgegaan van een constructie op basis van een vereniging van eigenaars (VvE). De gemeente is

economisch eigenaar van het gebouw, terwijl het schoolbestuur juridisch eigenaar is van de onderwijscapaciteit. Deze onderwijscapaciteit wordt door de gemeente in gebruik gegeven aan het schoolbestuur.

2220431 | www.icsadviseurs.nl

32/36

tenzij er andere maatschappelijke functies bij betrokken zijn of het schoolbestuur om moverende redenen wil afzien van het bouwheerschap en de gemeente bereid is het bouwheerschap op zich te nemen.

4.5.4 Spreiding, kwantiteit en kwaliteit De spreiding en kwantiteit van onderwijslocaties volgt deels uit de wet. De gemeente kan op basis van lokale ontwikkelingen zoals grootschalige woningbouwprojecten een specifiek beleid maken op de ontwikkeling van nieuwe scholen per kern of regio. De kwantiteit en dus ruimtebehoefte volgt uit de leerlingenprognose en demografische ontwikkelingen. De kwaliteit van onderwijshuisvesting (zowel bestaand als nieuw) is geen onderdeel van dit beleidskader en wordt in het IHP in wording verder uitgewerkt. Overige (beleids)thema’s die in het IHP in wording worden uitgewerkt zijn: ▪ ▪ ▪ ▪

Bouwkundige kwaliteit (conditiemeting) en duurzaamheid. Inclusief en passend onderwijs. Multifunctionaliteit en flexibiliteit. Afspraken over huisvesting van kinderopvang (en andere maatschappelijke partners) vastleggen.

Op grond van artikel 158-161 WPO is de gemeente verantwoordelijk voor voldoende voorschoolse voorzieningen voor doelgroepkinderen. Daarbij worden met de scholen afspraken gemaakt over de doorgaande leerlijn. Binnen de gemeente zijn scholen verbonden met kinderopvang, peutergroepen en voorschoolse educatie binnen kindcentra. Dat willen we graag behouden en versterken.

4.5.5 Beheer, onderhoud en exploitatie Scholen ontvangen een vergoeding van het Rijk voor de instandhouding van de gebouwen, onderdeel van de lumpsum. De lumpsum is opgebouwd uit een basisbedrag en een bedrag per leerling. Vanuit de wet op het PO en VO zijn schoolbesturen beperkt in de gelegenheid zelf te investeren in het gebouw voor bijvoorbeeld verduurzaming13. In het IHP in wording worden gericht afspraken gemaakt over eventuele bijdragen in ontwikkelingen en verduurzaming. Deze afspraken gelden voor kindcentra en ook voor MFA’s (het onderwijsdeel daarvan). Daarnaast worden in het IHP huurafspraken voor kinderopvang uitgewerkt (kostprijsdekkende huur). De kinderopvangorganisatie is zelf verantwoordelijk voor beheer, onderhoud en exploitatie van haar voorzieningen. Wanneer de kinderopvang in een school is gehuisvest, betaalt zij voor beheer, onderhoud en exploitatie een kostprijsdekkende vergoeding.

4.5.6 Programmering en inhoudelijke invulling accommodaties De ruimtebehoefte voor het onderwijs is continu onderhevig aan de veranderende demografie. Het kan dus voorkomen dat de beschikbare ruimte op de bestaande schoollocaties niet passend ingevuld wordt. De gemeente heeft in dat geval, de mogelijkheid om in overleg met de schoolbesturen te zoeken naar alternatieve invulling van de gebouwen. Ook het schoolbestuur heeft de mogelijkheid ruimtes op een bestaande schoollocatie te verhuren met instemming van het college en in medegebruik te geven zonder instemming. Voorbeeld is waar gewerkt wordt aan de IKC-visie om kinderopvang in de scholen te huisvesten (de doorgaande leerlijn).

4.5.7 Financieel kader De geldstromen voor investeringen zijn ingevuld volgens de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Moerdijk (2020). In dit beleidskader worden geen afwijkingen opgenomen. Het IHP in wording gaat verder in op de mogelijkheden voor bijdragen, verduurzaming en andere financiële afspraken.

13 Alleen exploitatiegerichte investeringen met een redelijke terugverdientijd van maximaal 15 jaar en passend binnen de kaders van het

onderwijsaccountantsprotocol.

2220431 | www.icsadviseurs.nl

33/36

Bijlage 1: Geraadpleegde documenten ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Routekaart Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed – Gemeente Moerdijk (22 Januari 2022). Vastgoednota – Gemeente Moerdijk (Januari 2023). Omgevingsvisie gemeente Moerdijk 2040 (14 december 2023). Atlas Moerdijk 2040, DNA trends en ontwikkelingen (januari 2023). Cultuur- en erfgoednota 2024-2027 gemeente Moerdijk. Nadere regel musea Moerdijk (in concept). Beleidskader toekomstbestendige buitensportaccommodaties 2024 (12 april 2024). Speelruimteplan 2017 – 2027 (juli 2017). Bestuursakkoord Moerdijk 2022-2026, Moerdijk zorg, bouwt en groeit (mei 2022). Sportakkoord Moerdijk. Scan Mens & Maatschappij. Beheerplan gemeentelijk vastgoed 2024 – 2028 (oktober 2023). De Moerdijkse ambitie op de sociale basis: ‘Samen doen, Samen redzaam en Samenspraak’ (januari 2025). Visie zwemmen gemeente Moerdijk (2023)

2220431 | www.icsadviseurs.nl

34/36

Bijlage 2: Maatschappelijke accommodaties in eigendom De lijst is exclusief buitensportaccommodaties. Referentie PRP-000207 PRP-000164 PRP-000281 PRP-000110 PRP-000222 PRP-000218 PRP-000109 PRP-000419 PRP-000232 PRP-000235 PRP-000234 PRP-000231 PRP-000233 PRP-000247 PRP-000325 PRP-000389 PRP-000380 PRP-000381 PRP-000486 PRP-000143 PRP-000206 PRP-000144 PRP-000145 PRP-000022 PRP-000214 PRP-000156 PRP-000213 PRP-000377 PRP-000420 PRP-000382 PRP-000490 PRP-000383 PRP-000429 PRP-000423 PRP-000489 PRP-000200 PRP-000367 PRP-000204 PRP-000223 PRP-000236 PRP-000230 PRP-000157 PRP-000323 PRP-000202 PRP-000296

Naam Affuitenloods B.S.O. Willemstad peuterspeelzaal Clubhuis voetbal Virtus Complex - Fort Sabina Henrica De Parel - MFC De Zevensprong - GSH Fort de Hel Geschutsopstelling met remise [D] / WO2 munitiebunker Gymzaal De Waai Gymzaal Droge Mark Gymzaal Kerkring Gymzaal Klundert Gymzaal Moerdijk Kantine VV Klundert Kerkklok Die Overdraghe Kruithuis 1884 [EE] Kruithuis Friesland [M] Kruithuis Utrecht [K] Landpoort [O] Loods Mauritshuis Muziekkiosk Willemstad Muziekkiosk Zevenbergen Nationaal Vlasserij en Suikermuseum Ons Stedeke - GSH Oudheidkamer Willem van Strijen Pestalozzihuis - GSH Schuilplaats WO1 [4] Schuilplaats WO1 [G] Schuilplaats WO1 [H] Schuilplaats WO1 [J] Schuilplaats WO1 [L] Schuilplaats WO1 [N] Schuilplaats WO1 [R] Schuilplaats WO1 [X] Scouting Den Biggelaar Scouting Klundert Speeltuin Westerkwartier Sportcentrum De Niervaert Sportzaal De Bloemendaal Stadhuis Klundert Theater De Schuur Vuurtoren Willemstad Waterscouting Matthijs Heldt Groep Zwembad De Bosselaar

2220431 | www.icsadviseurs.nl

Eigenaar Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed Gemeente Moerdijk / Vastgoed

Adres Object status Hofstraat 1A4797 AC Willemstad Volledig eigendom Koningin Wilhelminalaan 1D4797 BN Willemstad Volledig eigendom Westrand 34761 PZ Zevenbergen Volledig eigendom Fortweg 14794 SC Heijningen Pacht Prinses Margrietstraat 154793 CB Fijnaart Volledig eigendom Olavstraat 294765 CP Zevenbergschen Hoek Volledig eigendom Helsedijk 854797 SJ Willemstad Volledig eigendom Steenpad 4797 Willemstad Volledig eigendom Kloosterlaan 124772 RA Langeweg Volledig eigendom Droge Mark 144761 JB Zevenbergen Volledig eigendom Kerkring 144797 AB Willemstad Volledig eigendom Prins Willemstraat 1A4791 JN Klundert Volledig eigendom Margrietstraat 264782 AH Moerdijk Volledig eigendom Molenvliet 94791 GB Klundert Volledig eigendom Schanspoort 64791 HC Klundert Volledig eigendom Groenstraat 99994797BA Willemstad Volledig eigendom Jan van Glymesstraat 22a4797AL Willemstad Volledig eigendom Molenpad 284797 AH Willemstad Volledig eigendom Landpoort Willemstad Volledig eigendom Stoofdijk 1A4791 SH Klundert Volledig eigendom Hofstraat 14797 AC Willemstad Volledig eigendom Steenpad 4797 Willemstad Volledig eigendom Prins Hendrikstraat 4761AH Zevenbergen Volledig eigendom Stoofdijk 1A4791 SH Klundert Volledig eigendom Kloosterlaan 224772 RA Langeweg Volledig eigendom Zuidhaven 174761 CR Zevenbergen Volledig eigendom Hoge Heijningsedijk 4A4794 AA Heijningen Volledig eigendom Steenpad 4797

Willemstad Volledig eigendom Steenpad 4797 Willemstad Volledig eigendom Steenpad 4797 Willemstad Volledig eigendom Steenpad 4797 Willemstad Volledig eigendom Steenpad 4797 Willemstad Volledig eigendom Steenpad 4797 Willemstad Volledig eigendom Steenpad 4797 Willemstad Volledig eigendom Volledig eigendom Westrand 104761 PZ Zevenbergen Volledig eigendom Niervaartweg 44791 BM Klundert Volledig eigendom Prins Willemstraat 724791 JR Klundert Volledig eigendom Molenvliet 74791 GB Klundert Volledig eigendom Olavstraat 334765 CP Zevenbergschen Hoek Volledig eigendom Stadhuisring 14791 HS Klundert Volledig eigendom Kerkstraat 234761 CA Zevenbergen Volledig eigendom Lantaarndijk 24797 AN Willemstad Volledig eigendom Westrand 124762 PZ Zevenbergen Volledig eigendom Vaandelweg 14761 BC Zevenbergen Volledig eigendom

Functie Erfgoed + monumenten Kinderopvang Buitensport Erfgoed + monumenten Ontmoeting Ontmoeting Erfgoed + monumenten Erfgoed + monumenten Binnensport Binnensport Binnensport Binnensport Binnensport Buitensport Erfgoed + monumenten Erfgoed + monumenten Erfgoed + monumenten Erfgoed + monumenten Erfgoed + monumenten Musea Erfgoed + monumenten Erfgoed + monumenten Erfgoed + monumenten Musea Ontmoeting Musea Ontmoeting Erfgoed + monumenten Erfgoed + monumenten Erfgoed + monumenten Erfgoed + monumenten Erfgoed + monumenten Erfgoed + monumenten Erfgoed + monumenten Erfgoed + monumenten Scouting Scouting Spelen Binnensport en ontmoeting Binnensport Erfgoed + monumenten Theater Erfgoed + monumenten Scouting Zwemmen

35/36

De hoogste kwaliteitseisen aan onze dienstverlening. Een goed gebouw begint met het beste idee. Colofon Datum: Auteur(s):

23 oktober 2025 Joëlle Wijntjens en Onno Damen info@icsadviseurs.nl 088 - 235 04 27

2220431 | www.icsadviseurs.nl www.icsadviseurs.nl

Onderdeel van ICS Ruimteregie Groep36/36 BV