CConstaterende datMoerdijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 5 - TAM-omgevingsplan Kleine Kernen 'Langeweg, Noordhoek en Klundert'

Commissievergadering 27 augustus 2026, gemeente MoerdijkBij agendapunt: Vaststelling wijziging TAM-omgevingsplan Kleine Kernen 'Langeweg, Noordhoek en Klundert'263.179 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 15 van 30

De relevante MORA’s zijn aangevraagd en geraadpleegd. Een lijst is opgenomen in hoofdstuk 3. Krantenartikelen Via krantendatabase Delpher is gezocht naar relevante krantenartikelen. Deze zijn niet gevonden. Luchtfoto’s De volgende luchtfoto’s zijn voor dit onderzoek bestudeerd: Datum | Archief | Vlucht | Foto nr. | Kwaliteit | Positionering 12-09-1944 | Kadaster | 106G/2848 | 4155 | Goed | 6x bebouwing, 5x watergang; 2nd order 16-09-1944 | WUR | 400/1073 | 3210 | Goed 7x bebouwing, 5x watergang; 3rd order Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. | Pagina 38 van 44 Datum | Archief | Vlucht | Foto nr. | Kwaliteit | Positionering 400/1344 | 3224 | Goed | 8x bebouwing, 2x watergang; 2nd 21-10-1944 | Kadaster | order 400/1344 | 4185 | Goed | 6x bebouwing, 4x watergang; 3rd order 4x bebouwing, 6x watergang; 3rd 29-11-1944 | LBDB | 16/1429 | 2064 | Slecht; zeer hoog genomen | order 20m afwijking vanwege hoogte 31-12-1944 | LBDB | 7/3738 | 3114 | Matig 11x bebouwing, 2x watergang; 3rd order 12-05-1945 | LBDB | 12/2171 | 1001 | Slecht; zeer hoog | 4x bebouwing, 6x watergang; 3rd genomen | order Eerder uitgevoerd onderzoek AES | heeft de VEO Bommenkaart geraadpleegd om te controleren of er al eerder vooronderzoek of opsporingsonderzoeken zijn uitgevoerd in of nabij het onderzoeksgebied.

Daarnaast is contact met de volgende instanties opgenomen om dergelijke onderzoeken te achterhalen: • | Gemeente (via opdrachtgever) • | Waterschap (via mail) AES heeft de volgende rapporten ontvangen en bestudeerd: • | RPS, VO OO Baggeren WBD gem Moerdijk (EES1312NL-051, 1-6-2022). Websites De volgende websites zijn geraadpleegd voor het onderzoek: Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945 (SGLO) De Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945 (SGLO) heeft | een database opgesteld met daarin alle vliegtuigcrashes in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze database is voor dit onderzoek geraadpleegd. (http://verliesregister.studiegroepluchtoorlog.nl/) TracesOfWar Een website met allerhande informatie over de Tweede Wereldoorlog. Deze website is samengevoegd met Go2War2, een project van Stichting Informatie Wereldoorlog Twee (STIWOT), het grootste Nederlandstalige online naslagwerk over de Tweede Wereldoorlog. (www.tracesofwar.nl) Vergeltungswaffen Een site waarop alle in Nederland bekende V-1 en V-2 inslagen staan ingetekend. (www.vergeltungswaffen.nl) Canon van Moerdijk Een site met de geschiedenis van de gemeente Moerdijk, waaronder ook gebeurtenissen uit de oorlog. (www.canonvanmoerdijk.nl) Website 104 Infantry Divison Een website met informatie over de US 104 Infantry Division, de Timberwolves. (www.104infdiv.org) Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.

| Pagina 39 van 44 Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Pagina 40 van 44 Bijlage 2. Gebeurtenissenkaart 94750 | 95000 | 95250 | 95500 | 95750 | 96000 | # | Legenda #20000937 Onderzoeksgebied # | MORA Krater geschutmunitie #20161567 | Krater afwerpmunitie # | Geschutsopstelling V1 | Inslag V1 #20002346 #20200761 #20060019 #19850457 | 19832475 # 19853653 | Gebeurtenissen zijn indicatief ingetekend # | 19922361 1984225519842578 | 19810409 | 19890426# ## | # | # #20140962 #19922691 19843849#19940221 ## | 19712321 #19892787 | 19990697# | 19921890 19872300# | # | 20141756 19710070 | 19761616 | # 20021271 | ##19753205 | # 19842255 | # | #19763230 # #19952631 | 19921163 | 20191900 | Regionale ligging | 1:100.000 # | # | 19841708 Coördinaten in RD # #19962054 | 19800439 | Project: | Gecontroleerd door:M. Asveld 19842578 | # | VO OO diverse locaties gemeente Moerdijk | DGA / Senior 19843870 | # | Locatie Noordhoek | Functie controleur:Deskundige OOO # | Opdrachtgever: | Handtekening: 20172325 | Gemeente Moerdijk Omschrijving: # | Gebeurtenissenkaart 19890509 | #19772617 # Projectnummer: | 2402 | Formaat: | A3 Projectleider: | M. Asveld Schaal: | 1:5.000 Auteur: E.L.J.

v/d MeirackerStatus: | Definitief Fase: | Vooronderzoek OO | Datum: | 14-2-2024 19930383 | 1 van 1 # | Logo opdrachtgever: | Blad: Versie kaart: 94750 | 95000 | 95250 | 95500 | 95750 | 96000 | 001 Q:\GGI\6 Teams\OCE\0. Projecten\4. Open projecten\797-XL000033NL VO OO Percelen Moerdijk\2 Werkdossier\2. Tekeningen\2402 - Gebeurtenissenkaart.mxd Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Pagina 41 van 44 Bijlage 3. OO Bodembelastingkaart 95250 | 95500 | 95750 | Legenda Onderzoeksgebied Verdacht op geschutmunitie Regionale ligging | 1:100.000 Coördinaten in RD Project: | Gecontroleerd door: | M. Asveld VO OO diverse locaties gemeente Moerdijk | DGA / Senior Locatie Noordhoek | Functie controleur:Deskundige OOO Opdrachtgever: | Handtekening: Gemeente Moerdijk Omschrijving: OO Bodembelastingkaart Projectnummer: | 2402 | Formaat: | A3 Projectleider: | M. Asveld | Schaal: | 1:2.500 Auteur: | E.L.J. v/d Meiracker | Status: | Definitief Fase: | Vooronderzoek OO | Datum: | 14-2-2024 Logo opdrachtgever: | Blad: | 1 van 1 Versie kaart: 95250 | 95500 | 95750 | 001 Q:\GGI\6 Teams\OCE\0. Projecten\4. Open projecten\797-XL000033NL VO OO Percelen Moerdijk\2 Werkdossier\2. Tekeningen\2402 - OO Bodembelastingkaart.mxd Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Pagina 42 van 44 Bijlage 4.

Protocol toevalsvondst OO /gid00001 /gid00001/gid00001 /gid00024/gid00002/gid00021/gid00001/gid00009 /gid00016/gid00022/gid00005/gid00021/gid00001 /gid00006/gid00006/gid00015/gid00001/gid00021/gid00016/gid00006/gid00023/gid00002/gid00013/gid00020/gid00023/gid00016/gid00015/gid00005/gid00020/gid00021/gid00001 /gid00023/gid00002/gid00015/gid00001/gid00006/gid00006/gid00015/gid00001/gid00023/gid00006/gid00019/gid00014/gid00016/gid00006/gid00005/gid00006/gid00013/gid00010/gid00011/gid00012/gid00001 /gid00015/gid00010/gid00006/gid00021/gid00001 /gid00008/gid00006/gid00020/gid00017/gid00019/gid00016/gid00015/gid00008/gid00006/gid00015/gid00001 /gid00006/gid00025/gid00017/gid00013/gid00016/gid00020/gid00010/gid00006/gid00007/gid00001/gid00187/gid00015/gid00008/gid00006/gid00188/gid00001 /gid00010/gid00015/gid00169

/gid00006/gid00032/gid00041/gid00001/gid00047/gid00042/gid00032/gid00049/gid00028/gid00039/gid00046/gid00049/gid00042/gid00041/gid00031/gid00046/gid00047/gid00001/gid00035/gid00042/gid00048/gid00031/gid00047/gid00001/gid00036/gid00041/gid00001/gid00031/gid00028/gid00047/gid00001/gid00032/gid00045/gid00001/gid00032/gid00032/gid00041/gid00001/gid00187/gid00049/gid00032/gid00045/gid00040/gid00042/gid00032/gid00031/gid00032/gid00039/gid00036/gid00037/gid00038/gid00188/gid00001/gid00015/gid00008/gid00006/gid00001/gid00050/gid00042/gid00045/gid00031/gid00047/gid00001/gid00028/gid00028/gid00041/gid00034/gid00032/gid00047/gid00045/gid00042/gid00126/gid00032/gid00041/gid00001/gid00042/gid00043/gid00001/gid00032/gid00032/gid00041/gid00001/gid00039/gid00042/gid00030/gid00028/gid00047/gid00036/gid00032/gid00001/gid00032/gid00041/gid00193/gid00042/gid00033/gid00001/gid00047/gid00036/gid00037/gid00031/gid00046/gid00047/gid00036/gid00043/gid00001/gid00031/gid00028/gid00047/gid00001/gid00041/gid00036/gid00032/gid00047/gid00001/gid00036/gid00041/gid00001/gid00031/gid00032/gid00001/gid00045/gid00036/gid00046/gid00036/gid00030/gid00042/gid00001/gid00029/gid00032/gid00042/gid00042/gid00045/gid00031/gid00032/gid00039/gid00036/gid00041/gid00034/gid00001

/gid00036/gid00046/gid00001/gid00049/gid00042/gid00042/gid00045/gid00053/gid00036/gid00032/gid00041/gid00163/gid00001/gid00006/gid00032/gid00041/gid00001/gid00047/gid00042/gid00032/gid00049/gid00028/gid00039/gid00046/gid00049/gid00042/gid00041/gid00031/gid00046/gid00047/gid00001/gid00038/gid00028/gid00041/gid00001/gid00043/gid00039/gid00028/gid00028/gid00047/gid00046/gid00049/gid00036/gid00041/gid00031/gid00032/gid00041/gid00001/gid00036/gid00041/gid00001/gid00034/gid00032/gid00029/gid00036/gid00032/gid00031/gid00032/gid00041/gid00001/gid00031/gid00036/gid00032/gid00001/gid00028/gid00039/gid00046/gid00001/gid00175/gid00042/gid00041/gid00049/gid00032/gid00045/gid00031/gid00028/gid00030/gid00035/gid00047/gid00176/gid00001/gid00053/gid00036/gid00037/gid00041/gid00001/gid00028/gid00028/gid00041/gid00034/gid00032/gid00040/gid00032/gid00045/gid00038/gid00047/gid00164/gid00001/gid00040/gid00028/gid00028/gid00045/gid00001/gid00042/gid00042/gid00038/gid00001/gid00029/gid00036/gid00041/gid00041/gid00032/gid00041/gid00001/gid00034/gid00032/gid00029/gid00036/gid00032/gid00031/gid00032/gid00041/gid00001/gid00031/gid00036/gid00032/gid00001/gid00001/gid00028/gid00039/gid00046/gid00001/gid00175/gid00049/gid00032/gid00045/gid00183

/gid00031/gid00028/gid00030/gid00035/gid00047/gid00176/gid00001/gid00053/gid00036/gid00037/gid00041/gid00001/gid00028/gid00028/gid00041/gid00034/gid00032/gid00040/gid00032/gid00045/gid00038/gid00047/gid00001/gid00040/gid00028/gid00028/gid00045/gid00001/gid00050/gid00028/gid00028/gid00045/gid00001/gid00042/gid00043/gid00001/gid00031/gid00028/gid00047/gid00001/gid00040/gid00042/gid00040/gid00032/gid00041/gid00047/gid00001/gid00034/gid00032/gid00032/gid00041/gid00001/gid00034/gid00032/gid00043/gid00039/gid00028/gid00041/gid00031/gid00032/gid00001/gid00001/gid00034/gid00045/gid00042/gid00041/gid00031/gid00045/gid00042/gid00032/gid00045/gid00032/gid00041/gid00031/gid00032/gid00001/gid00032/gid00041/gid00193/gid00042/gid00033/gid00001/gid00042/gid00043/gid00046/gid00043/gid00042/gid00045/gid00036/gid00041/gid00034/gid00046/gid00050/gid00032/gid00045/gid00038/gid00053/gid00028/gid00028/gid00040/gid00035/gid00032/gid00031/gid00032/gid00041/gid00001/gid00043/gid00039/gid00028/gid00028/gid00047/gid00046/gid00049/gid00036/gid00041/gid00031/gid00032/gid00041/gid00163

/gid00002/gid00006/gid00020/gid00001/gid00003/gid00163/gid00023/gid00163/gid00001/gid00001/gid00021/gid00163/gid00001/gid00131/gid00132/gid00134/gid00001/gid00133/gid00134/gid00135/gid00001/gid00131/gid00131/gid00139/gid00131/gid00001/gid00001/gid00006/gid00163/gid00001/gid00036/gid00041/gid00033/gid00042/gid00197/gid00028/gid00032/gid00046/gid00048/gid00051/gid00042/gid00163/gid00032/gid00048/gid00001/gid00001/gid00010/gid00163/gid00001/gid00050/gid00050/gid00050/gid00163/gid00028/gid00032/gid00046/gid00048/gid00051/gid00042/gid00163/gid00032/gid00048 /gid00008/gid00002/gid00001/gid00006/gid00019/gid00001/gid00002/gid00013/gid00021/gid00010/gid00011/gid00005/gid00001/gid00023/gid00002/gid00015/gid00001/gid00022/gid00010/gid00021/gid00001/gid00005/gid00002/gid00021/gid00001 /gid00009/gid00006/gid00021/gid00001/gid00016/gid00003/gid00011/gid00006/gid00004/gid00021/gid00001/gid00008/gid00006/gid00023/gid00002/gid00002/gid00019/gid00013/gid00010/gid00011/gid00012/gid00001/gid00010/gid00020/gid00163/gid00001 /gid00015/gid00010/gid00006/gid00021/gid00001/gid00002/gid00002/gid00015/gid00019/gid00002/gid00012/gid00006/gid00015/gid00001/gid00016/gid00007/gid00001 /gid00003/gid00006/gid00019/gid00016/gid00006/gid00019/gid00006/gid00015/gid00167/gid00001

/gid00024/gid00006/gid00019/gid00012/gid00027/gid00002/gid00002/gid00014/gid00009/gid00006/gid00005/gid00006/gid00015/gid00001/gid00006/gid00015/gid00001 /gid00021/gid00019/gid00010/gid00013/gid00013/gid00010/gid00015/gid00008/gid00006/gid00015/gid00001/gid00020/gid00021/gid00016/gid00017/gid00017/gid00006/gid00015/gid00001 /gid00014/gid00002/gid00019/gid00012/gid00006/gid00006/gid00019/gid00001/gid00005/gid00006/gid00001/gid00013/gid00016/gid00004/gid00002/gid00021/gid00010/gid00006/gid00001 /gid00024/gid00002/gid00002/gid00019/gid00020/gid00004/gid00009/gid00022/gid00024/gid00001/gid00002/gid00015/gid00005/gid00006/gid00019/gid00006/gid00015/gid00001 /gid00006/gid00023/gid00002/gid00004/gid00022/gid00006/gid00006/gid00019/gid00001/gid00133/gid00131/gid00131/gid00014/gid00001/gid00001/gid00187/gid00013/gid00010/gid00006/gid00007/gid00020/gid00021/gid00001 /gid00024/gid00010/gid00015/gid00005/gid00016/gid00017/gid00024/gid00002/gid00002/gid00019/gid00021/gid00020/gid00188/gid00001 /gid00010/gid00015/gid00007/gid00016/gid00019/gid00014/gid00006/gid00006/gid00019/gid00001/gid00017/gid00016/gid00013/gid00010/gid00021/gid00010/gid00006/gid00001/gid00023/gid00010/gid00002/gid00001

/gid00017/gid00019/gid00016/gid00011/gid00006/gid00004/gid00021/gid00013/gid00006/gid00010/gid00005/gid00010/gid00015/gid00008/gid00001/gid00187/gid00131/gid00140/gid00131/gid00131/gid00183/gid00139/gid00139/gid00135/gid00135/gid00188/gid00001 /gid00015/gid00006/gid00006/gid00014/gid00001/gid00004/gid00016/gid00015/gid00021/gid00002/gid00004/gid00021/gid00001/gid00016/gid00017/gid00001 /gid00014/gid00006/gid00021/gid00001/gid00002/gid00006/gid00020/gid00001/gid00003/gid00163/gid00023/gid00163 /gid00132/gid00163 /gid00133/gid00163 /gid00134/gid00163 /gid00135/gid00163 /gid00136/gid00163 /gid00137/gid00163 /gid00138/gid00163 /gid00139/gid00163 /gid00017/gid00019/gid00016/gid00021/gid00016/gid00004/gid00016/gid00013/gid00001/gid00021/gid00016/gid00006/gid00023/gid00002/gid00013/gid00020/gid00023/gid00016/gid00015/gid00005/gid00020/gid00021/gid00001/gid00015/gid00008/gid00006 Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Pagina 43 van 44 Bijlage 5. Certificaat AES Pagina 1 van 1 TÜV TÜV TÜV TÜV NORD NORD NORD NORD Nederland Nederland Nederland Nederland B.V. B.V. B.V. B.V. Ekkersrijt 4401, 5692 DL Son en Breugel tuv.nl TÜV ® Dhr. E.W.A.C.

Franken Managing Director Aanwijzingsbeschikking Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid onder nummer: 2014 40000086668 Degenen die gebruik maken van de diensten van deze certificaathouder kunnen de geldigheid controleren door het certificaatregister te raadplegen op de website van de Stichting Veilig Omgaan met Explosieve Stoffen (www.vomes.nl). Systeemcertificaat voor het managementsysteem VV VVoor het O oor het O oor het O oor het Opsporen van ontplofbare oorlogsreste psporen van ontplofbare oorlogsreste psporen van ontplofbare oorlogsreste psporen van ontplofbare oorlogsrestenn nn De certificatie instelling TÜV NORD Nederland verklaart hiermee dat het gerechtvaardigd vertrouwen bestaat dat het gehanteerde managementsysteem voldoet aan de eisen uit het bovengenoemde certificatieschema en dat de certificatie heeft plaatsgevonden volgens haar certificatiereglement voor de organisatie Asveld Explosives Solutions B.V. Asveld Explosives Solutions B.V. Asveld Explosives Solutions B.V. Asveld Explosives Solutions B.V. Bukkumweg Bukkumweg Bukkumweg Bukkumweg 6 6 6 6 5081 CT 5081 CT 5081 CT 5081 CT Hilvarenbeek Hilvarenbeek Hilvarenbeek Hilvarenbeek Dit systeemcertificaat is afgegeven op basis van het Certificatieschema voor het Opsporen van ontplofbare oorlogsresten, vastgesteld d.d.

15 oktober 2020, waarmee voldaan wordt aan artikel 4.10, vijfde lid van het Arbeidsomstandighedenbesluit. De eisen in dit certificatieschema hebben betrekking op het managementsysteem van de organisatie inzake het opsporen van ontplofbare oorlogsresten. De certificatie is onderworpen aan een jaarlijkse evaluatie door TÜV NORD Nederland. Toepassingsgebied Deelgebied A: Opsporing ontplofbare oorlogsresten. Deelgebied A: Opsporing ontplofbare oorlogsresten. Deelgebied A: Opsporing ontplofbare oorlogsresten. Deelgebied A: Opsporing ontplofbare oorlogsresten. Deelgebied B: Civieltechnische ondersteuning. Deelgebied B: Civieltechnische ondersteuning. Deelgebied B: Civieltechnische ondersteuning. Deelgebied B: Civieltechnische ondersteuning. Certificaat geldig van 01 407 42023 Certificaat geldig tot 2640442025 Datum eerste certificatie 2640442022 Registratienummer 31031 41.2 KvK nummer 82775893

Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Pagina 44 van 44 Schoolstraat 47 5081 VG Hilvarenbeek The Netherlands +31 (0)13 234 0080 www.aesuxo.eu info@aesuxo.eu BANK NL37 RABO 0344 5337 86 BTW NL 001 775 771 b48 KVK 755 205 08 Asveld Explosives Solutions B.V. Bukkumweg 6 5081 CT Hilvarenbeek +31 (0)13 234 0080 WWW.AESBV.NL 474/1097 Bijlage 10 Detectierapport Noordhoek 475/1097 Ref: 2415_01_PvO Noordhoek Pagina 2 van 11 Ref: 2415_01_PvO PROCES-VERBAAL VAN OPLEVERING OPSPOREN ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN Diverse percelen – Gemeente Moerdijk (Deelgebied Noordhoek) Doel van het document: Rapport met beschrijving werkzaamheden en onderzoeksresultaten Versiebeheer: | Opsomming wijzigingen: | Uitgevoerd door: | Datum: 01 | Opstellen document t.b.v. uitgave | Dhr. M. Asveld | 18-04-2024 Gemaakt door: | Voorbereid voor: ASVELD EXPLOSIVES SOLUTIONS B.V. | GEMEENTE MOERDIJK Bukkumweg 6 | Pastoor van Kessellaan 15 5081 CT, Hilvarenbeek | 4761 BJ Zevenbergen T: +31 (0)13 234 0080 E: info@aesbv.nl Paraaf voor akkoord: Dhr. M. Asveld | 19- | 04- | 2024 Senior Deskundige OOO DIT RAPPORT IS VERTROUWELIJK.

NIETS UIT DEZE RAPPORTAGE MAG WORDEN VERVEELVOUDIGD, OPGESLAGEN IN EEN GEAUTOMATISEERD GEGEVENSBESTAND , OF OPENBAAR GEMAAKT WORDEN, IN ENIGE VORM OF OP ENIGE WIJZE, HETZIJ ELEKTRONISCH, MECHANISCH, DOOR FOTOKOPIEËN, OPNAMEN OF ENIGE ANDERE MANIER, ZONDER VOORAFGAAND SCHRIFTELIJKE TOESTEMMING VAN DE AUTEUR. (ARTIKEL 16 AUTEURSWET 1912). HET IS DE OPDRACHTGEVER TOEGESTAAN VOOR INTERN GEBRUIK KOPIEËN TE MAKEN ZONDER VOORAFGAANDE TOESTEMMING VAN DE AUTEUR. Ref: 2415_01_PvO | Noordhoek | Pagina 3 van | 11 Ref: 2415_01_PvO Noordhoek Pagina 4 van 11 INHOUDSOPGAVE 1 ALGEMEEN ........................................................................................................................................ 5 1.1 OPDRACHT ........................................................................................................................................ 5 1.2 PROBLEEMSTELLING ............................................................................................................................. 5 1.3 TE VERWACHTEN OO EN DE VERTICALE AFBAKENING .................................................................................... 5 1.4 PROJECTPLAN .....................................................................................................................................

5 1.5 DOELSTELLING .................................................................................................................................... 5 1.6 DISTRIBUTIELIJST ................................................................................................................................. 5 2 LOCATIESPECIFIEKE GEGEVENS .......................................................................................................... 6 2.1 OPSPORINGSGEBIED ............................................................................................................................. 6 3 UITVOERING ...................................................................................................................................... 7 4 ONDERZOEKSRESULTATEN ................................................................................................................. 9 4.1 AFWIJKINGEN ..................................................................................................................................... 9 4.2 AANGETROFFEN ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN........................................................................................ 9 4.3 VERKLARING EN ADVIES ........................................................................................................................ 9 BIJLAGE 1.

REVISIETEKENING OO ......................................................................................................... 10 BIJLAGE 2. CERTIFICAAT CS-OOO ......................................................................................................... 11 Ref: 2415_01_PvO Noordhoek Pagina 5 van 11 1 ALGEMEEN 1.1 Opdracht Asveld Explosives Solutions B.V. (hierna: AES) is door Gemeente Moerdijk benaderd om opsporingswerkzaamheden uit te voeren naar ontplofbare oorlogsresten (OO). Deze werkzaamheden zijn inmiddels afgerond. Dit proces-verbaal van oplevering dient als bewijs dat het in bijlage 1 aangegeven gebied is vrijgegeven. 1.2 Probleemstelling Gedurende de Tweede Wereldoorlog hebben diverse oorlogshandelingen plaatsgevonden in en nabij het projectgebied. Bijgevolg wordt verwacht dat ontplofbare oorlogsresten (hierna OO) in de bodem is achtergebleven. In verband met de geplande grondroerende werkzaamheden vormen de achtergebleven OO een risico voor veiligheid van betrokken werknemers en de (directe) omgeving. Derhalve was een opsporingsonderzoek naar OO benodigd. 1.3 Te verwachten OO en de verticale afbakening Het betreffende gebied is op basis van historisch vooronderzoek van AES BV , kenmerk 2402_50 VO OO Percelen gemeente Moerdijk – Locatie Noordhoek, 23 februari 2024 verdacht verklaard op de aanwezigheid van OO.

In onderstaande tabel is aangegeven welke OO hier werden verwacht: Tabel 1.1: Te verwachten en op te sporen OO Hoofdsoort Subsoort Kaliber Nationaliteit Verticale afbakening t.o.v. (water)bodem WOII (m-mv) Geschutmunitie Diverse (2 inch t/m 155mm) Duits en geallieerd Tot 1,75m -mv WOII* Tot 1,85m -NAP – 1,05m +NAP** * Voor de verticale afbakening is uitgegaan van het grootste kaliber. De kleinere kalibers zullen niet tot de maximale diepte zijn ingedrongen. ** De verticale afbakening ten opzichte van NAP is een indicatie, ingeschat aan de hand van gegevens over historische maaiveldhoogtes. Deze kunnen lokaal verschillen. 1.4 Projectplan Voorafgaande aan de opsporingswerkzaamheden is door AES een uitgebreid projectplan opgesteld met het kenmerk: UPP-OOO_2415_02, gedateerd: 02-04-2024. Hierin zijn alle relevan te veiligheids- en uitvoerings- aspecten opgenomen. Dit projectplan is goedgekeurd door de opdrachtgever en de gemeente Moerdijk in diens rol als bevoegd gezag. 1.5 Doelstelling De uitgevoerde opsporingswerkzaamheden h adden als doel om d e posities van mogelijke ontplofbare oorlogsresten te identificeren en in het geval het daadwerkelijk ontplofbare oorlogsresten betro ffen, deze veilig te stellen tot aan overdracht aan de EODD. 1.6 Distributielijst Dit proces-verbaal van oplevering is verstuurd naar: • Opdrachtgever. • Bevoegd gezag.

Ref: 2415_01_PvO Noordhoek Pagina 6 van 11 2 LOCATIESPECIFIEKE GEGEVENS 2.1 Opsporingsgebied De projectlocatie is gelegen tussen de Noordhoek 2 en T’ Reekje, binnen de gemeente Moerdijk. De verticale verdachte zone, zoals vastgesteld in het vooronderzoek, ligt van het grondoppervlak WOII tot maximaal 1,75m beneden het maaiveld WOII. De maximale diepte waarop werkzaamheden plaatsvinden is 0,80 m -mv. Derhalve is het opsporingsgebied onderzocht tot een diepte van 1,30 m –mv. Het onderzochte gebied is weergegeven in de bijgevoegde revisietekening OO waarin tevens de onderzochte dieptes zijn weergegeven (zie bijlage 1). Onderstaande afbeelding geeft het onderzoeksgebied weer: Figuur 2.1: Onderzoeksgebied

Ref: 2415_01_PvO Noordhoek Pagina 7 van 11 3 UITVOERING De opsporingswerkzaamheden zijn uitgevoerd op 16 april 2024. De werkzaamheden bestonden uit het uitvoeren van een realtime detectieonderzoek. Het terrein is zoveel mogelijk onderzocht, maar de focus van het onderzoek lag voornamelijk op de nieuw te bebouwen delen buiten de reeds naoorlogs getroffen gebieden. De realtime detectie is uitgevoerd binnen gemarkeerde vakken van 25x25 meter. Binnen deze vakken heeft vervolgens detectie plaatsgevonden in onderlinge banen van 0,5 meter. Gedurende het onderzoek zijn verschillende verstoringen benaderd en geïdentificeerd. De benaderingen zijn uitgevoerd door een team van OOO deskundigen ondersteund door een hydraulische graafmachine. Deze benaderingen zijn op dezelfde dag afgerond. De afbeeldingen hieronder schetsen een beeld van de uitgevoerde onderzoekswerkzaamheden:

Ref: 2415_01_PvO Noordhoek Pagina 8 van 11

Ref: 2415_01_PvO Noordhoek Pagina 9 van 11 4 ONDERZOEKSRESULTATEN 4.1 Afwijkingen Delen van het gebied waren niet toegankelijk wegens aanwezige houtopstand en hekwerk, daarnaast was een deel bebouwd/ verhard en was er een tijdelijke afrastering voor schapen. 4.2 Aangetroffen Ontplofbare Oorlogsresten Tijdens de opsporingswerkzaamheden zijn geen ontplofbare oorlogsresten aangetroffen. 4.3 Verklaring en advies AES verklaart dat alle werkzaamheden naar beste vermogen, conform de laatste stand der techniek en geheel conform de geldende wet- en regelgeving zijn uitgevoerd. Middels dit proces-verbaal van oplevering geeft AES de in de revisietekening aangegeven gebieden vrij voor alle aankomende grondroerende werkzaamheden tot de weergegeven diepte. Buiten de vrijgegeven gebieden bestaat nog steeds de kans dat er ontplofbare oorlogsresten aanwezig zijn. Voorafgaand aan grondroerende werkzaamheden buiten het vrijgegeven gebied wordt daarom geadviseerd opsporingswerkzaamheden uit te laten voeren. Ref: 2415_01_PvO Noordhoek Pagina 10 van 11 Bijlage 1. Revisietekening OO

Ref: 2415_01_PvO Noordhoek Pagina 11 van 11 Bijlage 2. Certificaat CS-OOO Pagina 1 van 1 TÜV TÜV TÜV TÜV NORD NORD NORD NORD Nederland Nederland Nederland Nederland B.V. B.V. B.V. B.V. Ekkersrijt 4401, 5692 DL Son en Breugel tuv.nl TÜV ® Dhr. E.W.A.C. Franken Managing Director Aanwijzingsbeschikking Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid onder nummer: 2014 40000086668 Degenen die gebruik maken van de diensten van deze certificaathouder kunnen de geldigheid controleren door het certificaatregister te raadplegen op de website van de Stichting Veilig Omgaan met Explosieve Stoffen (www.vomes.nl). Systeemcertificaat voor het managementsysteem VV VVoor het O oor het O oor het O oor het Opsporen van ontplofbare oorlogsreste psporen van ontplofbare oorlogsreste psporen van ontplofbare oorlogsreste psporen van ontplofbare oorlogsrestenn nn De certificatie instelling TÜV NORD Nederland verklaart hiermee dat het gerechtvaardigd vertrouwen bestaat dat het gehanteerde managementsysteem voldoet aan de eisen uit het bovengenoemde certificatieschema en dat de certificatie heeft plaatsgevonden volgens haar certificatiereglement voor de organisatie Asveld Explosives Solutions B.V. Asveld Explosives Solutions B.V. Asveld Explosives Solutions B.V. Asveld Explosives Solutions B.V.

Bukkumweg Bukkumweg Bukkumweg Bukkumweg 6 6 6 6 5081 CT 5081 CT 5081 CT 5081 CT Hilvarenbeek Hilvarenbeek Hilvarenbeek Hilvarenbeek Dit systeemcertificaat is afgegeven op basis van het Certificatieschema voor het Opsporen van ontplofbare oorlogsresten, vastgesteld d.d. 15 oktober 2020, waarmee voldaan wordt aan artikel 4.10, vijfde lid van het Arbeidsomstandighedenbesluit. De eisen in dit certificatieschema hebben betrekking op het managementsysteem van de organisatie inzake het opsporen van ontplofbare oorlogsresten. De certificatie is onderworpen aan een jaarlijkse evaluatie door TÜV NORD Nederland. Toepassingsgebied Deelgebied A: Opsporing ontplofbare oorlogsresten. Deelgebied A: Opsporing ontplofbare oorlogsresten. Deelgebied A: Opsporing ontplofbare oorlogsresten. Deelgebied A: Opsporing ontplofbare oorlogsresten. Deelgebied B: Civieltechnische ondersteuning. Deelgebied B: Civieltechnische ondersteuning. Deelgebied B: Civieltechnische ondersteuning. Deelgebied B: Civieltechnische ondersteuning. Certificaat geldig van 01 407 42023 Certificaat geldig tot 2640442025 Datum eerste certificatie 2640442022 Registratienummer 31031 41.2 KvK nummer 82775893

Ref: 2415_01_PvO Noordhoek Pagina 12 van 11 Asveld Explosives Solutions B.V. Bukkumweg 6 5081 CT Hilvarenbeek +31 (0)13 234 0080 WWW.AESBV.NL Bijlage 11 Vooronderzoek niet-gesprongen explosieven Klundert 489/1097 www.aesuxo.eu Ref: 2402_20_HVO Vooronderzoek Ontplofbare Oorlogsresten Percelen gemeente Moerdijk – Locatie Klundert

Doel van het document: Rapport op basis van bureaustudie met beschrijving bronmateriaal en onderzoeksresultaten. Versiebeheer | Opsomming wijzigingen | Uitgevoerd door | Datum 01 | Opstellen document t.b.v. uitgave | Dhr. E. van den Meiracker | 08-01-2024 Gemaakt door: | Voorbereid voor: Asveld Explosives Solutions B.V. | Gemeente Moerdijk Bukkumweg 6 | Pastoor van Kessellaan 15 5081 CT, Hilvarenbeek | 4761 BJ Zevenbergen T: +31 (0)13 234 0080 | T: 14 0168 E: info@aesbv.nl | E: info@moerdijk.nl Paraaf voor akkoord: | Datum Dhr. M. Asveld | 23-02-2024 DGA/ Senior Deskundige OOO Emile van den Meiracker | 22-02-2024 Historicus DIT RAPPORT IS VERTROUWELIJK. NIETS UIT DEZE RAPPORTAGE MAG WORDEN VERVEELVOUDIGD, OPGESLAGEN IN EEN GEAUTOMATISEERD GEGEVENSBESTAND, OF OPENBAAR GEMAAKT WORDEN, IN ENIGE VORM OF OP ENIGE WIJZE, HETZIJ ELEKTRONISCH, MECHANISCH, DOOR FOTOKOPIEËN, OPNAMEN OF ENIGE ANDERE MANIER, ZONDER VOORAFGAAND SCHRIFTELIJKE TOESTEMMING VAN DE AUTEUR. (ARTIKEL 16 AUTEURSWET 1912). HET IS DE OPDRACHTGEVER TOEGESTAAN VOOR INTERN GEBRUIK KOPIEËN TE MAKEN ZONDER VOORAFGAANDE TOESTEMMING VAN DE AUTEUR. Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. | Pagina 2 van 50 INHOUDSOPGAVE 1 | INTRODUCTIE EN ACHTERGROND .......................................................................................................................

| 4 1.1 | AANLEIDING EN OPDRACHTOMSCHRIJVING .................................................................................................................. | 4 1.2 | PROBLEEMSTELLING .............................................................................................................................................. | 4 1.3 | DOELSTELLING ..................................................................................................................................................... | 4 1.4 | SCOPE ............................................................................................................................................................... | 4 1.5 | ONDERZOEKSGEBIED ............................................................................................................................................. | 4 1.6 | HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE RICHTLIJNEN OMTRENT HET VOORONDERZOEK ........................................................................... | 6 1.7 | TERMINOLOGIE: NGE, CE, OO | ................................................................................................................................ | 6 1.8 | PROJECTTEAM .....................................................................................................................................................

| 6 1.9 | AANSPRAKELIJKHEID .............................................................................................................................................. | 6 1.10 | ARCHIVERING .................................................................................................................................................... | 6 1.11 | DISTRIBUTIELIJST ................................................................................................................................................ | 6 2 | METHODIEK ....................................................................................................................................................... | 7 2.1 | BRONNENONDERZOEK ........................................................................................................................................... | 7 2.2 | LUCHTFOTO’S ...................................................................................................................................................... | 7 2.2.1 | POSITIONEREN .............................................................................................................................................................. 7 2.2.2 | INTERPRETATIE ..............................................................................................................................................................

| 7 2.3 | ANALYSEREN BRONMATERIAAL ................................................................................................................................ | 8 2.4 | DEFINITIE VERDACHT GEBIED ................................................................................................................................... | 8 2.5 | AFBAKENEN VERDACHT GEBIED ................................................................................................................................ | 9 2.5.1 | HORIZONTALE AFBAKENING ............................................................................................................................................. | 9 2.5.2 | VERTICALE AFBAKENING .................................................................................................................................................. | 9 2.5.2.1 | Afwerpmunitie ................................................................................................................................................... | 10 2.6 | VOORONDERZOEK NA-CONFLICTPERIODE .................................................................................................................. | 11 2.7 | RAPPORTAGE EN OO-BODEMBELASTINGKAART ..........................................................................................................

| 11 3 | RESULTATEN ..................................................................................................................................................... | 12 3.1 | CRASH TYPHOON TEN WESTEN VAN KLUNDERT, 4 OKTOBER 1943 .................................................................................. | 12 3.2 | VERNIELINGEN KLUNDERT, NOVEMBER 1944 ............................................................................................................ | 13 3.3 | RAKETBESCHIETING KLUNDERT, 3 NOVEMBER 1944 .................................................................................................... | 13 3.4 | BOMBARDEMENTEN KLUNDERT, 3-5 NOVEMBER 1944 ................................................................................................ | 15 3.5 | BEVRIJDING KLUNDERT ........................................................................................................................................ | 20 3.6 | BESCHIETINGEN KLUNDERT NA DE BEVRIJDING ........................................................................................................... | 27 3.7 | OORLOGSSCHADE KLUNDERT .................................................................................................................................

| 28 3.8 | MUNITIEVONDSTEN ............................................................................................................................................29 3.9 | EERDER ONDERZOEK ............................................................................................................................................30 3.10 | LEEMTEN IN KENNIS ...........................................................................................................................................30 3.11 | WAT IS NIET GEANALYSEERD? .............................................................................................................................. | 30 4 | CONCLUSIE EN ADVIES ...................................................................................................................................... | 32 4.1 | CONCLUSIE ....................................................................................................................................................... | 32 4.2 | ADVIES VOOR VERDERE WERKZAAMHEDEN ................................................................................................................ | 32 BIJLAGE 1. | GERAADPLEEGDE BRONNEN ............................................................................................................... | 34 BIJLAGE 2.

| GEBEURTENISSENKAART ..................................................................................................................... | 46 BIJLAGE 3. | OO BODEMBELASTINGKAART ............................................................................................................. | 47 BIJLAGE 4. | PROTOCOL TOEVALSVONDST OO ........................................................................................................ | 48 BIJLAGE 5. | CERTIFICAAT AES ................................................................................................................................ | 49 Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. | Pagina 3 van 50 Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Pagina 4 van 50 1 INTRODUCTIE EN ACHTERGROND 1.1 Aanleiding en opdrachtomschrijving AES is door de gemeente Moerdijk benaderd om een vooronderzoek ontplofbare oorlogsresten (OO) uit te voeren ter plaatse van ’t Hooft 1 te Klundert. De aanleiding voor het vooronderzoek is de realisatie van woningen. 1.2 Probleemstelling Als gevolg van oorlogshandelingen in de Tweede Wereldoorlog kunnen in het onderzoeksgebied eventuele ontplofbare oorlogsresten in de bodem zijn achtergebleven. Deze ontplofbare oorlogsresten kunnen een risico vormen voor de openbare veiligheid en resulteren in een stagnatie van de werkzaamheden.

Om de veiligheid van het personeel en de omgeving te behartigen en extra kosten te voorkomen, is het daarom van belang om onderzoek te doen naar de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten. In een vooronderzoek wordt de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten ter plaatse van het onderzoeksgebied onderzocht. Met dit onderzoek kan de opdrachtgever een beredeneerd oordeel vormen over de noodzaak van vervolgwerkzaamheden in het kader van explosievenopsporing en/of risicobeheersing in de toekomst. 1.3 Doelstelling Het doel van dit onderzoek is om op basis van een beargumenteerde wijze te komen tot een waarschijnlijkheidsuitspraak over de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten binnen het onderzoeksgebied. Op basis van een vooronderzoek kan nooit een zekerheidsuitspraak worden gedaan over de aanwezigheid van OO. Het historisch bronmateriaal geeft slechts een beeld van de oorlogshandelingen tijdens de Tweede Wereld oorlog waardoor een overzicht gegeven kan worden van mogelijk te verwachten OO. De aanwezigheid van o ntplofbare oorlogsresten kan alleen worden bevestigd of uitgesloten door middel van een opsporingsonderzoek. In dit onderzoek wordt daarom vastgesteld welke oorlogsgebeurtenissen erop duiden dat in het onderzoeks gebied wel of geen ontplofbare oorlogsresten aanwezig kunnen zijn. Vervolgens worden deze gebeurte nissen beoordeeld.

Het resultaat van de analyse van d e gebeurtenissen wordt met behulp van GIS (Geografisch Informatie Systeem) gepresenteerd op een OO bodembelastingkaart. Deze kaart bevat in ieder geval de grenzen van het onderzoeksgebied en de horizontale afbakening van eventuele verdachte gebieden gespecificeerd op hoofdsoort van de te verwachten OO. In het rapport zijn hiervan ook de (sub)soort, verschijningsvorm en de verticale afbakening gespecificeerd. 1.4 Scope Een berekening van de verticale afbakening voor afwerpmunitie maakt geen onderdeel uit van de opdracht. Het vaststellen van de indringingsdiepte van deze OO wordt pas relevant als er a) sprake is van op afwerp munitie verdacht gebied en b) daadwerkelijk diepgaande grondwerkzaamheden gaan plaatsvinden. Deze berekening kan het beste gemaakt worden in een vervolgonderzoek (risicoanalyse) waarbij dan ook de uit te voeren werkzaamheden bekend zijn. Een onderzoek naar naoorlogse bodemingrepen (vooronderzoek na -conflictperiode) maakt geen deel uit van de opdracht. Dit deel van het onderzoek wordt pas relevant als uit het vooronderzoek 1940-1945 blijkt dat er sprake is van een verdacht gebied. 1.5 Onderzoeksgebied Het onderzoeksgebied is gelegen in de gemeente Moerdijk, rondom het perceel ’t Hooft 1 te Klundert. De begrenzing van het onderzoeksgebied is weergegeven in de onderstaande figuren: Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.

Pagina 5 van 50 Figuur 1.1: het onderzoeksgebied geprojecteerd op de huidige topografie (boven) en op een kaart van rond 1940 (onder) ( bron: resp. Esri en Kadaster). Het onderzoeksgebied is gebaseerd op het bij het adres horende kadastrale perceel, met een bufferzone van 50 meter. Volgens de vigerende voorschriften van de EOD D is dit de maximale afstand waarop werkzaamheden invloed kunnen uitoefenen op ontplofbare oorlogsresten.1 Tijdens de Tweede Wereldoorlog behoorde het onderzoeksgebied tot de Klundert. Voor dit onderzoek zijn dan ook de relevante archieven van deze gemeen te geraadpleegd. Verder is in dit onderzoek niet alleen gekeken naar 1 LAND-ENG-EOD-01. Het betreft hier heiwerkzaamheden met heiblok bij afwerpmunitie met chemisch lange vertragingsontsteker.

Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Pagina 6 van 50 gebeurtenissen die met zekerheid plaatsvonden binnen de grenzen van het onder zoeksgebied, maar zijn alle door AES als relevant beschouwde gebeurtenissen uit de omgeving van het onderzoeksgebied ook meegenomen. 1.6 Huidige en toekomstige richtlijnen omtrent het vooronderzoek Per 1 januari 2021 is het Certificatieschema Opsporing Ontplofbare Oorlogsresten (CS- OOO) ingegaan. Deze vervangt het Werkveldspecifiek Certificatieschema Opsporing Conventionele Explosieven (WSCS -OCE). In tegenstelling tot het WSCS-OCE bevat het CS-OOO geen eisen met betrekking tot het vooronderzoek. Omdat er bij opdrachtgevers toch een behoefte bestaat aan een toetsingskader voor het vooronderzoek (en risicoanalyse) is er door de branche in 2021 een certificatieschema opgesteld met verbeterde richtlijnen voor het vooronderzoek en de risico analyse. Dit Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse ontplofbar e oorlogsresten (CS-VROO) stelt hogere eisen aan het raadplegen van relevante bronnen en bevat heldere richtlijnen over de duidelijkheid van rapportages. De richtlijnen moeten er ook voor zorgen dat d e controleerbaarheid van het onderzoek verbetert. Het gaat hier dan met name over een heldere argumentatie hoe een verdacht gebied tot stand is gekomen.

1.7 Terminologie: NGE, CE, OO Er zijn in de explosievenbranche diverse termen gebruikt voor het onderwerp van het onderzoek: niet gesprongen explosieven (NGE), conventionele explosieven (CE) en ontplofbare oorlogsresten (OO). In feite wordt met deze termen hetzelfde bedoeld. Omdat de nieuwe regelgeving de term ‘ontplofbare oorlogsresten’ hanteert zal AES deze term dan ook gebruiken. 1.8 Projectteam AES heeft een projectteam samengesteld dat het onderzoek voor dit project heeft uitgevoerd. D it team bestond uit de volgende personen: • Emile van den Meiracker (historicus en GIS-specialist) heeft het bronnenonderzoek uitgevoerd, de rapportage geschreven en het kaartmateriaal opgesteld. • De analyses van de oorlogsgebeurtenissen en de luchtfoto-interpretatie zijn uitgevoerd door historicus Emile van den Meiracker en luchtfoto interpretatie specialist Mark Khan. • Marvin Asveld (Senior Deskundige OOO) heeft het onderzoek (mede) beoordeeld op munitie technisch vlak. 1.9 Aansprakelijkheid Mochten er na de oplevering van het onderzoek nog vragen zijn dan kan contact opgenomen worden met: Marvin Asveld m.asveld@aesbv.nl +31 6 29 20 12 81 1.10 Archivering De gegevens die voor dit onderzoek zijn verzameld en beoordeeld, waaronder ook de rapportage en de OO - bodembelastingkaart, zijn door AES gearchiveerd onder het projectdossier met nummer 2402 .

Gegevens die nodig zijn voor een vervolgstap in het proces van opsporen van ontplofbare oorlogsresten zijn in dit projectdossier te vinden. Zij zijn op aanvraag beschikbaar. 1.11 Distributielijst Dit rapport wordt verstuurd naar: • Opdrachtgever Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Pagina 7 van 50 2 METHODIEK In dit hoofdstuk worden de methodes besproken die worden gehanteerd voor het interpreteren en analyseren van het bronnenmateriaal en het eventueel afbakenen van een verdacht gebied. 2.1 Bronnenonderzoek Elk vooronderzoek begint met het raadplegen van bronnen. Op basis van onder andere archiefstukken, literatuur, kaartmateriaal, luchtfoto’s en munitiemeldingen worden de oorlogsgebeurtenissen in en om het onderzoeksgebied geïnventariseerd en verwerkt in een gebeurtenissenlijst. In het CS -VROO is een lijst opgenomen van verplichte en aanvullende bronnen. Deze lijst is gekopieerd in bijlage 1, waarin ook wordt aangegeven welke bronnen voor dit onderzoek zijn geraadpleegd. De relevante gebeurtenissen die binnen een straal van 500 meter van het onderzoeksgebied hebben plaatsgevonden worden nader geanalyseerd, waarvoor soms extra bronnen worden aangeboord. Indien nodig wordt deze informatie gecontroleerd met luchtfoto’s, die in de volgende paragraaf worden behandeld.

2.2 Luchtfoto’s Aan de hand van de geïnventariseerde gebeurtenissen wordt bekeken welke van de beschikbare luchtfoto’s geraadpleegd kunnen worden om de relevante gebeurtenissen in beeld te brengen. Hierbij is het belangrijk dat luchtfoto’s van kort vóór en na een oorlogshandeling worden geanalyseerd. 2.2.1 Positioneren Bij het positioneren van luchtfoto’s in GIS moeten punten op de oude luchtfoto worden gekoppeld aan punten in de huidige situatie. Conform de CS -VROO wordt ernaar gestreefd om per luchtfoto minstens 10 referentiepunten te hanteren die zo goed mogelijk zijn verspreid over het beeld. Hierbij wordt vooral gebruik gemaakt van bebouwing die op oude en nieuwe luchtfoto’s zichtbaar is, of andere landschapskenmerken die hetzelfde zijn gebleven zoals perceelgrenzen of watergangen. Als dit vanwege grootschalige naoor logse ontwikkelingen, zoals bij een woonwijk of industrieterrein in een voormalige polder, niet mogelijk is kan in het uiterste geval gepositioneerd historisch kaartmateriaal worden gebruikt, of punten op een luchtfoto die wel betrouwbaar kon worden gepos itioneerd. Deze methodes zijn echter minder accuraat en worden alleen toegepast als er geen andere mogelijkheden zijn om de foto te positioneren. Bij gepositioneerde luchtfoto’s bestaat er altijd een afwijking ten opzichte van de daadwerkelijke topografie.

Zo worden luchtfoto’s zelden loodrecht op de aarde genomen, waardoor de foto als het ware uitgerekt over de huidige topografie komt te liggen. Zeker bij hoog genomen foto’s moet ook rekening worden gehouden met de kromming van de aarde. Deze effecten kunnen gecorrigeerd worden door middel van de GIS-tools. In bijlage 1 wordt beschreven hoe de voor dit onderzoek geraadpleegde luchtfoto’s zijn gepositioneerd en geoptimaliseerd voor interpretatie. Indien zaken zoals verdachte gebieden worden ingetekend op basis van gepositioneerde luchtfoto’s wordt hier een standaard buffer van 5 meter aan toegevoegd om te compenseren voor de onnauwkeurigheid. Indien er reden is om een grotere buffer te hanteren wordt dat vermeld. 2.2.2 Interpretatie De interpretatie vindt plaats door tenminste twee deskundigen die jaarlijks een beoordeling ondergaan voor het interpreteren van luchtfoto’s. Alle geraadpleegde luchtfoto’s worden gecontroleerd op mogelijke sporen van oorlogshandelingen of militaire aanwezigheid. Als de waarnemingen mogelijk van invloed zijn op het onderzoeksgebied worden deze gepresenteerd en geanalyseerd in het rapport en indi en mogelijk ingetekend op de gebeurtenissenkaart. Omdat de luchtfoto’s gepositioneerd zijn kunnen we de waarnemingen herleiden tot de huidige topografie. Daarmee krijgen de oorlogsgebeurtenissen en militaire objecten een duidelijke locatiebepaling.

Deze kunnen dan eventueel dienen als basis voor het aanmerken en afbakenen van verdachte gebieden. Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Pagina 8 van 50 Om de interpretatie zo volledig en objectief mogelijk te laten verlopen wordt deze onafhankelijk door twee personen uitgevoerd. De luchtfoto-interpretatie is voor dit onderzoek uitgevoerd door Emile van den Meiracker en Mark Khan. De interpretatie heeft eerst individueel plaatsgevonden, waarbij de ene persoon wel en de ander niet op de hoogte was van eventuele oorlogshandelingen die zich ter plaatse hebben afgespeeld. Vervolgens zijn de interpretaties gezamenlijk besproken. Bij de luchtfoto -interpretatie wo rdt chronologisch gewerkt zodat geen verwarring kan ontstaan over de oorzaak van schade. Bij de classificatie van een indicatie op luchtfoto’s wordt de betrouwbaarheid vastgelegd aan de hand van drie niveaus: 1. Bevestigd: de betrouwbaarheid grenst aan zekerheid. De waarneming kan worden bevestigd met een tweede bron (betrouwbaarheid 99%). 2. Waarschijnlijk: de betrouwbaarheid is overwegend zeker (50% of hoger). 3. Mogelijk: de betrouwbaarheid is overwegend onzeker (lager dan 50%). De betrouwbaarheid wordt per object vastgelegd in het GIS-systeem. Als een object met de betrouwbaarheid “mogelijk” invloed uitoefent op de afbakening van het verdachte gebied, wordt dit duidelijk in de rapportage beschreven.

2.3 Analyseren bronmateriaal De geïnventariseerde gebeurtenissen die binnen een straal van 500 meter van het onderzoeksgebied hebben plaatsgevonden worden geanalyseerd. Deze gebeurtenissen en de bijbehorende analyse zijn opgenomen in hoofdstuk 3. De afstand van 500 meter is zeer ruim genomen; de meeste gebeurtenissen die hierbinnen vallen hebben alsnog geen invloed op het onderzoeksgebied. Deze gevallen worden afgedaan als ‘buiten onderzoeksgebied’ en worden niet nader geanalyseerd. Als een gebeurtenis binnen het onderzoeksgebied heeft plaatsgevonden of hier mogelijk invloed op heeft wordt deze nader geanalyseerd. In sommige gevallen worden er aanvullende bronnen geraadpleegd zoals extra archiefmateriaal of luchtfoto’s. Het doel van de nadere analyse is om vast te stellen of de gebeurtenis dient te leiden tot een verdacht gebied. Hierbij wordt altijd de vraag gesteld: is het op basis van de bekende gegevens überhaupt wel mogelijk om een horizontale afbakening van een verdacht gebied te maken zonder dat dit buitenproportioneel groot wordt? De definitie van een verdacht gebied wordt in de volgende paragraaf behandeld. De nadere analyse vindt onder andere plaats aan de hand van de ‘uitgangspunten voor het beargumenteerd aanmerken en afbakenen van verdacht gebied’ uit de Nadere bepalingen (CS-VROO-02), en wordt geheel gerapporteerd.

Omwille van de transparantie van het onderzoek wordt een strikte scheiding gehanteerd tussen de informatie die uit het bronnenmateriaal afkomstig is en de interpretatie of analyse hiervan. 2.4 Definitie verdacht gebied Wat betekenen de termen verdachte gebieden en onverdachte gebieden nu eigenlijk? De keuze om een op OO verdacht gebied aan te merken hebben tot dusver vaak bij de explosievenopsporingsbedrijven gelegen. Omdat het hier in feite gaat om een financiële afweging, een afweging ‘wat veiligheid mag kosten’, behoren die keuzes e erder thuis bij een overheid (gemeente). De taak van het bedrijf dat het vooronderzoek uitvoert is vooral om goede historische gegevens en de analyse hiervan aan te leveren op basis waarvan een gemeente of andere overheid zo’n risico -afweging kan maken. Het bedrijf kan hierover wel een advies geven dat is gebaseerd op historische gegevens, opgedane kennis en ervaring. Het uitgangspunt van het onderzoek moet zijn dat de omvang van een verdacht gebied in een redelijke verhouding moet staan tot de mogelijk nog aan te treffen ontplofbare oorlogsresten. De definitie van ‘verdacht gebied’ zoals AES deze verstaat is een gebied waarbinnen het verstandig is om, in het geval van grondroerende werkzaamheden, fysieke opsporing van OO uit te voeren en/of andere beheersmaatregelen te treffen. Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.

Pagina 9 van 50 2.5 Afbakenen verdacht gebied Bij het bepalen van verdachte gebieden geldt het uitgangspunt dat dit alleen mogelijk is indien met voldoende zekerheid een locatie voor de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten kan worden vastgesteld. Het verdachte gebied wordt doorgaans in zowel horizontale als verticale zin afgebakend. 2.5.1 Horizontale afbakening Met horizontale afbakening wordt de tweedimensionele oppervlakte bedoeld die het verdachte gebied beslaat. Om onnodige kosten voor de opsporing te voorkomen dient deze realistisch te zijn en in verhouding te staan met de daadwerkelijke kans op de aanwezigheid van OO. Bij het horizontaal afbakenen van verdachte gebieden wordt gebruikt gemaakt van bestaande methoden en richtlijnen binnen de branche vereniging, met name het document CS- VROO-02. In sommige gevallen zijn er geen richtlijnen voorhanden en worden eigen methoden gehanteerd. Deze methoden en analyses zullen altijd worden beargumenteerd. 2.5.2 Verticale afbakening De verticale afbakening is de maximale diepte waarop een OO zich kan begeven. Soms wordt ook een minimale diepte gespecificeerd. De type OO en de manier waarop die in de grond terecht is gekomen zijn bepalend voor het vaststellen van de verticale afbakening. In het geval van bombardementen of beschietingen is de penetratiediepte van het projectiel afhankelijk van diverse factoren.

Dit zijn onder andere: • De bodemopbouw. • Het gewicht, de grootte en de vorm van het projectiel. • De hoek en snelheid van inslag. Op onderstaande afbeelding zijn de penetratie en diepteligging van diverse soorten ontplofbare oorlogs resten schematisch weergegeven. Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Pagina 10 van 50 figuur 2.1: schematische weergave van de penetratie en diepteligging van diverse soorten ontplofbare oorlogsresten 2.5.2.1 Afwerpmunitie Afwerpmunitie kan soms vele meters de grond in dringen, waardoor de opsporing erg kostbaar kan zijn. Derhalve is het van groot belang dat er een realistische en goed gefundeerde afbakening wordt bepaald. In 2014 is door de VEO het initiatief genomen om te komen tot een branchebrede en wetenschappelijk onderbouwde methode voor het vaststellen van de maximale indringingsdiepte van ontplofbare oorlogsresten. Hiervoor is Deltares benaderd, die in opdracht van de gemeente Katwijk hier reeds een methode voor had gemaakt. Deze methode is geoptimaliseerd en vertaald in een rekenvoorschrift, het Ontwerp Voorschrift Bepaling Indringingsdiepte Conventionele Explosieven (Deltares, 1210497-000, 2015). Als er een verticale afbakening wordt gemaakt voor afwerpmunitie moet volgens het CS-VROO deze methode gehanteerd worden.

Voor deze rekenmethode zijn diverse fysieke gegevens van de betreffende vliegtuigbom benodigd, zoals de massa, diameter, volume en weerstandscoëfficiënt. Daarnaast is de afwerphoogte benodigd, waaruit de trefsnelheid kan worden afgeleid. Om het gedrag van de bom na inslag in de bodem te bepalen dienen de GEF-gegevens van sonderingen ter plaatse als input te worden gebruikt. Vaak wordt in het vooronderzoek geen verticale afbakening voor afwerpmunitie vastgesteld. In veel gevallen zijn in de fase van het vooronderzoek niet voldoende sonderingen voorhanden, en bovendien kan de maximale indringingsdiepte lokaal sterk verschillen. Daarom is het doelmatiger om alleen een berekening te maken voor de locaties waar de bodem op diepte wordt geroerd in plaats van het hele verdachte gebied. Het bepalen van de verticale afbakening van afwerpmunitie maakt geen deel uit van dit onderzoek. Dit is pas noodzakelijk als een gebied verdacht is verklaard op afwerpmunitie, waarbinnen werkzaamheden op een diepte van meerdere meters plaatsvinden, of waar in de directe nabijheid werkzaamheden zijn gepland die trillingen veroorzaken, zoals heien. Indien daar behoefte aan is kan een verticale afbakening per verdacht gebied plaatsvinden afhankelijk van de voor ziene werkzaamheden.

AES adviseert om de verticale afbakening daarom te bepalen in een aparte rapportage of onderdeel te laten zijn van een risicoanalyse.

Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Pagina 11 van 50 2.6 Vooronderzoek na-conflictperiode Aan de hand van een vergelijking tussen historische en recente kaarten en luchtfoto’s, een onderzoek naar maaiveldhoogtes en eventueel archiefonderzoek wordt bepaald of er na 1945 bodemingrepen in het onderzoeksgebied hebben plaatsgevonden. De contouren van naoorlogs vergraven of opgebrachte grond kunnen vrij worden beschouwd van ontplof bare oorlogsresten, waardoor verdachte gebieden mogelijk kunnen worden verkleind. Het gebied dat op basis van naoorlogse bodemingrepen onverdacht is verklaard wordt horizontaal en verticaal afgebakend en opgenomen in de OO bodembelastingkaart (zie hieronder). Het uitvoeren van een vooronderzoek na-conflictperiode maakte geen deel uit van de opdracht. 2.7 Rapportage en OO-bodembelastingkaart De conclusies van het onderzoek worden weergegeven op de OO-bodembelastingkaart. Deze kaart bevat in ieder geval de horizontale grenzen van de op OO verdachte gebieden en de hoofdsoort van de daar verwachte OO. In het rapport worden de (sub)soort, verschijningsvorm en nationaliteit van deze OO gespecificeerd, alsmede de verticale afbakening van het verdachte gebied. In het geval van afwerpmunitie worden ook de verwachte aantallen en gebruikte ontst ekers vastgesteld.

Of er ook daadwerkelijk ontplofbare oorlogsresten in de bodem is achtergebleven kan alleen worden vastgesteld door middel van opsporingswerkzaamheden. De verdachte gebieden en onverdachte gebieden moeten worden gezien als waarschijnlijkheidsuitspraken. 3 | RESULTATEN In dit hoofdstuk worden de gebeurtenissen geanalyseerd die konden worden herleid tot 500 meter rond het onderzoeksgebied. Voor elke gebeurtenis wordt eerst het bronmateriaal weergegeven waarna deze in een apart segment wordt geanalyseerd. Dit hoofdstuk kan worden beschouwd als gebeurtenissenlijst voor dit onderzoek. De gebeurtenissen die binnen 500 meter van het onderzoeksgebied plaatsvonden en waarvan de locatie voldoende betrouwbaar kon worden vastgesteld zijn indicatief ingetekend op de gebeurtenissenkaart in bijlage 2. Deze kaart kan niet altijd als accuraat of volledig worden beschouwd. 3.1 | Crash Typhoon ten westen van Klundert, 4 oktober 1943 Op 4 oktober 1943 stort een Typhoon ten westen van Klundert neer. Hieronder wordt de informatie met betrekking tot deze gebeurtenis per bron vermeld: Bron | Inhoud Zwanenburg, En nooit was | (….) Zover de Lageberichten, waarin verder nog werd gemeld dat om 11.30 uur 600 meter ten westen het stil II, 95 | van Klundert, een Typhoon werd neergeschoten door lichte Luftwaffe-flak (…) Typhoon F van No 198 Squadron bij Klundert.

Kannekens, Het kwam | Een Typhoon IB van het 198 Sqdn komt westelijk van Klundert neer. zomaar uit de lucht vallen, 71 Website BHIC | Op 4 oktober 1943 werd de Hawker Typhoon IB van S/Ldr C.C.F. Cooper van het 198e Squadron neergeschoten door Flak en crashte rond 11.30 even ten westen van Klundert. Verliesregister Luchtoorlog | 1130 Typhoon JP791 crashed nw of Klundert. TNA AIR27: 1170/16 | [no 198 sq] S/Ldr Cooper C.C.F. Roadstead. 1055 - Did not return. Baled out over Holland. [no 198 sq] (…) Making landfall N of Domburg squadrons proceeded inland via N Beveland and seperated in the E Schelde, 198 continuing NE via Tholen, Steenbergen, Dinteloord and Klundert to the Hollandschdiep in which area they attacked a variety of railway and shipping targets. Moderate TNA AIR27: 1170/15 | LAA was received throughout and Yellow 1 (S/ldr Cooper) had the extreme misfortune to be hit in the engine. It was with very deep regret that we learned that he had to bale out from 11,000 feet NW of Klundert for in the few days he had been with us he had done some good work and had won respect and admiration as a pilot and as a man. Consolation was derived from the fact that he was seen to land safely and to gather in his parachute. Analyse Uit het bronmateriaal blijkt dat de Typhoon ten westen van Klundert is neergestort, maar het is niet duidelijk waar precies.

Op de luchtfoto van 8 november 1944, een maand na de crash, zijn geen sporen van een vliegtuigcrash te zien in de omgeving van het onderzoeksgebied. Vermoedelijk is het toestel verder naar het westen neergestort, ver buiten het onderzoeksgebied. Derhalve wordt deze gebeurtenis niet verder geanalyseerd en wordt hier geen verdacht gebied aan toegekend. Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. | Pagina 12 van 50 Ref: Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Pagina 13 van 50 Figuur 3.1: het onderzoeksgebied op de luchtfoto van 8 november 1943 (bron: LBDB E/498: 4116). 3.2 Vernielingen Klundert, november 1944 Vlak voor de bevrijding van Klundert richtten de Duitsers vernielingen aan Hieronder wordt de informatie met betrekking tot deze gebeurtenis per bron vermeld: Bron Inhoud Klundert 0476: 8797 Op hun terugtocht zijn door de Duitschers slechts twee van de verschillende bruggen vernield en wel die op de scheiding Wagenstraat - Zevenbergscheweg, nabij Huize van Beek, en die op de scheiding Schansweg en Noordschans. Klundert 0476: 8797 De toren van de RK kerk te Klundert werd door de Duitschers op 4 november 1944 plm 10 uur voormiddag en de toren van de NH kerk dienszelfden dag te plm 11 uur voormiddag door middel van springstof opgeblazen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://moerdijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/883722ad-1719-4ca6-a2a9-51c6b79eecaa?agendaItemId=9261f012-1ee0-4c63-8ca4-f54844907cf2