Bijlage - 2e bestuursrapportage 2023

2e Bestuursrapportage 2023 Moerdijk zorgt, bouwt en groeit

2

2e Bestuursrapportage 2023

Gemeente Moerdijk

Colofon Ontwerp/opmaak: John Gaasbeek, johngaasbeek.nl Fotografie: Marcel Otterspeer, gemeente Moerdijk, Adobe Stock Uitgave: oktober 2023 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook en evenmin in een geautomatiseerd gegevensbestand worden opgeslagen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Gemeente Moerdijk.

3

2e Bestuursrapportage 2023

Gemeente Moerdijk

Inhoud Inleiding

4

Samenvatting

6

Programma's Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben Partnerschap in een veranderende samenleving

13 22 36 51 65

Totaal financieel effect 2e bestuursrapportage 2023

80

4

2e Bestuursrapportage 2023

Inleiding Voor u ligt de tweede bestuursrapportage van 2023. Deze bestuursrapportage geeft zowel beleidsmatig als financieel inzicht in de ontwikkelingen en afwijkingen gedurende de eerste 8 maanden van 2023, aangevuld met de belangrijkste mijlpalen die tot nu toe zijn gerealiseerd. Uitgangspunt van deze bestuursrapportage is de begroting 2023 en de daarin opgenomen doelen en prestaties. In de begroting 2023 zijn we gestart met het meerjarig in beeld brengen van de voorgenomen prestaties. In deze bestuursrapportage wordt voor het eerst op deze wijze over de voortgang gerapporteerd. Binnen de diverse programma’s en thema’s is door middel van kleuren de voortgang van de diverse prestaties overzichtelijk weergegeven. Dat stelt u als lezer in staat om een sneller en beter inzicht te krijgen in de voortgang van de prestaties en daarmee de realisatie van de doelstellingen. Net als bij de begroting 2024 stelt het college vast dat de focus sinds de start van deze bestuursperiode steeds meer verschuift van denken naar doen. Van voorbereiden naar waarmaken. Dit maken we ook op uit de mijlpalen waarover we in deze bestuursrapportage per programma rapporteren. Zo liggen we op koers met de omgevingsvisie en de invoering van de omgevingswet per 1 januari 2024, is een forse slag gemaakt met de reconstructie van wegen en lopen er diverse woningbouwprojecten.

Verder stelde de gemeenteraad in juli de nota ‘bestaanszekerheid – lokale aanpak armoede 2023-2026' vast, heeft de gemeente sinds juni een nieuwe huisstijl die we stapsgewijs implementeren en is na lobby vanuit Moerdijk door de minister van Binnenlandse Zaken besloten tot een integrale gebiedsgerichte aanpak in de vorm van de Ontwerptafel Powerport. Tot slot blijven we aandacht hebben voor de opvang van Nieuwkomers en blijven we daarnaast uitvoering geven aan al onze andere gemeentelijke taken. Niet alleen in de uitvoering van onze ambities uit het bestuursakkoord maar ook financieel loopt de gemeente in de pas, waarmee we kunnen stellen dat we als gemeente in control zijn en met name op de budgetten die we kunnen beïnvloeden. Op basis van deze 2e bestuursrapportage verwachten we voor 2023 een positief resultaat van € 3,5 miljoen. In relatie tot de totale begrotingsomvang van de gemeente is dat geen significante afwijking. In lijn met voorgaande jaren zijn het voornamelijk enkele omvangrijke en beperkt beïnvloedbare voordelen die het verwachte resultaat positief beïnvloeden.

Gemeente Moerdijk

5

2e Bestuursrapportage 2023

Zo ontvangen we als gevolg van de Europese/landelijke renteontwikkelingen hogere renteopbrengsten, verwacht de Gemeenschappelijke regeling beschermd wonen een positief resultaat wat wordt uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten en leiden tussentijdse bijstellingen vanuit het Rijk ook dit jaar tot een hogere uitkering uit het gemeentefonds. Verder zijn de OZB-opbrengsten voor niet woningen hoger uitgevallen. Met extra aandacht kijken we naar het licht stijgende ziekteverzuimcijfer. Deze landelijke tendens van stijgende verzuimcijfers zien we ook terug binnen onze organisatie. De stijging van de extra kosten ligt vooral in het sneller bij ziekte schakelen op vervanging om de werkzaamheden niet stil te laten vallen. In het najaar van 2023 wordt een vervolg gegeven aan het medewerkersonderzoek dat in mei 2023 heeft plaatsgevonden. Mede op basis van die uitkomsten en de huidige verzuimontwikkeling, ligt de focus in het najaar op werkdruk(beleving). Met de uitkomsten van deze verdieping kunnen in 2024 mogelijk aanvullende passende vervolgacties worden uitgezet.

Gemeente Moerdijk

6

2e Bestuursrapportage 2023

Gemeente Moerdijk

Samenvatting Conform de Financiële verordening informeert het college de gemeenteraad door middel van tussentijdse rapportages over de realisatie van de begroting. In dit geval is dat de begroting 2023 die op 10 november 2022 door de gemeenteraad is vastgesteld. In de 1e bestuursrapportage 2023 (raadsvergadering 13 juli 2023) is op hoofdlijnen gerapporteerd over de ontwikkelingen die over de eerste maanden van het jaar zichtbaar waren. In deze 2e bestuursrapportage wordt uitgebreider gerapporteerd over eventuele afwijkingen en/of ontwikkelingen, waarbij met name wordt gekeken naar de prestaties zoals deze in de begroting 2023 zijn genoemd en of deze nog steeds volgens planning gerealiseerd worden. Op de volgende pagina’s is de inhoud van deze 2e bestuursrapportage 2023 samengevat waarbij wordt ingegaan op de beleidsmatige- en financiële ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen zijn in het document per programma uiteraard ook nader toegelicht.

7

2e Bestuursrapportage 2023

Gemeente Moerdijk

1. BELEIDSMATIGE ONTWIKKELINGEN Algemeen In de begroting 2024 merken we op dat we de stap zetten van voorbereiding naar realisatie. Van denken naar waarmaken. Dit maken we ook op uit de mijlpalen waarover we in deze bestuursrapportage per programma rapporteren. Enkele voorbeelden hiervan zijn:

Programma 1 Omgevingsvisie en implementatie Omgevingswet op koers Hoe ziet de gemeente Moerdijk eruit in 2040? Hoe willen we dan wonen? Hoe houden we onze gemeente bereikbaar? Op dit soort vragen geeft de omgevingsvisie antwoord. Het ontwerp van de Omgevingsvisie heeft ter inzage gelegen. De zienswijzen worden nu verwerkt. Naar verwachting kan de gemeenteraad in de vergadering van december een besluit nemen over de vaststelling. De Omgevingswet is de wet die alles regelt voor de ruimte waarin we wonen, werken en ontspannen: de leefomgeving. Deze nieuwe wet voegt wetten samen en vereenvoudigt de regels voor alles wat u buiten ziet, hoort en ruikt. De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 in werking. Het programmateam Omgevingswet heeft – voor zover de invloed op gemeentelijk niveau reikt – alles tijdig gereed voor de inwerkingtreding.

Programma 2 Zevenbergen Oost De gemeenteraad stemde eind september unaniem in met de vervolgstappen voor het project Zevenbergen Oost. Dat project, van in eerste instantie 450 nieuwe woningen, moet leiden tot de ontwikkeling van minimaal 1.000 woningen. Ook in de andere kernen binnen de gemeente lopen woningbouwprojecten. Wegreconstructies Er is een forse slag gemaakt met de reconstructie van wegen. Zo zijn de rotonde aan de Markweg (Standdaarbuiten) en aansluitende wegen vernieuwd. De Appelaarsedijk bij Fijnaart is versterkt en ingericht naar 60 km/h, evenals de Tonsedijk en de Zwingelspaansedijk. Daarnaast zijn de wegen in het industriegebied Zwanengat in Zevenbergen hersteld. De woonstraten Poststraat in Klundert, Ringweg in Langeweg en Bisschop Hopmansstraat in Noordhoek zijn vernieuwd. Accommodaties In juli stemde de raad in met het haalbaarheidsonderzoek MFA Willemstad en stelde een voorbereidingskrediet beschikbaar voor het uitwerken van het ontwerp van het nieuwe MFA en het in gang zetten van de planologische procedure. In maart stemde raad in met de hoofdopzet voor de nieuwe sporthal op het terrein van zwembad de Bosselaar in Zevenbergen. Het gaat om de uitwerking tot een ontwerp bouwplan en in uitvoering nemen van de bouw en aanleg van de openbare ruimte.

Programma 3 Ontwerptafel Powerport Moerdijk De gemeente Moerdijk speelt een belangrijke rol in het energiesysteem van de toekomst. Het Rijk wil veel nieuwe infrastructuur ontwikkelen in Moerdijk. Dit alles kost veel ruimte, juist in een gebied waar de ruimtedruk en de milieudruk al hoog zijn. De gemeente wil dat Moerdijk een veilige en aantrekkelijke plek blijft om te wonen, werken en recreëren. Na lobby vanuit Moerdijk heeft de minister van Binnenlandse Zaken in juni besloten tot een integrale gebiedsgerichte aanpak in de vorm van de Ontwerptafel Powerport. Daar worden opgaven van lokaal, regionaal en nationale belang afgewogen. Hierbij wordt ook expliciet het belang van structurele verbetering van de leefbaarheid en toekomstbestendig perspectief voor de inwoners en ondernemers meegenomen.

8

2e Bestuursrapportage 2023

Gemeente Moerdijk

Programma 4 Opvang asielzoekers Op 13 juli besloot de gemeenteraad dat er een opvanglocatie komt voor maximaal 200 asielzoekers aan de Schansdijk in Zevenbergen. Realisatie- en verhuizing Oekraïners naar de Schansdijk Aan de Schansdijk in Zevenbergen zijn 3 woontorens met flexwoningen gerealiseerd. Deze torens bieden plaats aan maximaal 300 Oekraïense vluchtelingen. Sinds mei zijn de torens volledig bewoond. Armoedenota vastgesteld In juli stelde de gemeenteraad de nota ‘bestaanszekerheid – lokale aanpak armoede 2023-2026’ vast.

Programma 5 Huisstijl Sinds juni heeft de gemeente een nieuwe huisstijl die we stapsgewijs implementeren. Openingstijden telefonie gewijzigd Door personele krapte is in de zomer besloten dat het gemeentehuis voorlopig alleen in de ochtenden telefonisch bereikbaar is. De balies konden daardoor in de middag weer open waardoor de doorlooptijden van aanvragen weer wordt gehaald. Eind van het jaar vindt de evaluatie plaats. Tot op heden zijn er geen klachten over deze wijziging. Een nadere toelichting op deze en alle andere beleidsmatige ontwikkelingen leest u in de nadere toelichtingen per programma.

9

2e Bestuursrapportage 2023

Gemeente Moerdijk

2. FINANCIËLE ONTWIKKELINGEN Diverse ontwikkelingen die in de programma’s zijn toegelicht hebben een financieel effect. Hierdoor is bijstelling nodig in diverse exploitatiebudgetten en (investerings)kredieten, die door middel van het raadsvoorstel bij deze 2e bestuursrapportage ter vaststelling aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Hieronder worden de belangrijkste inzichten samengevat.

Exploitatiebudgetten De benodigde wijzigingen in de exploitatiebudgetten leiden tot onderstaande netto effecten op het begrotingsresultaat (bedragen x € 1.000). Achter ieder onderwerp is aangegeven binnen welk programma dit valt. Onderwerp OZB (P5) Kapitaallasten WMO (P4) Uitkering gemeentefonds (P5) Stelposten (o.a. nieuw beleid) (P5) Openbaar groen en recreatie (P2) Openbare bibliotheken (P4) Wonen en bouwen (o.a. omgevingsvergunningen) (P2) Overig (€50.000 <> € 100.000) Overig (< €50.000)

Bedrag -1.225 -1.023 -559 -508 -310 -278 -145 -107

V V V V V V V V

V -260 V -205 V

Totaal voordelen

-4.620 V

Totaal effect 2e berap 2023

-2.456 V

Onderwerp Overhead (P5) Milieubeheer (P1) Onderwijsbeleid en leerlingzaken (P4) Grondexploitaties (P3) Inkomensregelingen (P4) Samenkracht en burgerparticipatie (P2) Burgerzaken (P5) Cultuur (P4) Crisisbeheersing en brandweer (P2) Overig (€50.000 <> € 100.000) Overig (< €50.000) Totaal nadelen

Bedrag 404 209 170 149 148 138 127 116

N N N N N N N N

108 N 350 N 245 N 2.164 N

Figuur 1 Wijzigingen met effect op het resultaat 2023 De diverse ontwikkelingen hebben voor 2023 per saldo een voordelig effect van € 2,5 miljoen. Rekening houdend met de totale begrotingsomvang van de gemeente Moerdijk (ruim € 140 miljoen) is dat geen significante afwijking (1,8%). Wel geldt dat dit effect het saldo is van diverse voor- en nadelen die elkaar deels opheffen. • Voordelen zijn voornamelijk ontstaan door hogere OZB opbrengsten (€ 1,2 miljoen V), lagere kapitaallasten door een combinatie van het later gereedkomen van diverse investeringen en hogere rentebaten (€ 1 miljoen V), lagere lasten binnen de WMO (€ 0,6 miljoen V) en de uitkering uit het gemeentefonds die op basis van bijstellingen vanuit het Rijk hoger uitvalt (€ 0,5 miljoen V). • Nadelen zijn voornamelijk het gevolg van hogere overheadkosten (€ 0,4 miljoen N). De grootste voor- en nadelen worden op de volgende pagina nader toegelicht. In de programma’s zijn alle verschillen >€ 50.000 toegelicht.

10

2e Bestuursrapportage 2023

Gemeente Moerdijk

OZB opbrengsten (€ 1,2 miljoen positief) Voornamelijk de OZB-opbrengsten voor de categorieën ‘eigenaar niet-woningen’ en ‘gebruikers niet-woningen’ vallen hoger uit. De hogere opbrengst komt voornamelijk voort uit aanslagen die alsnog opgelegd zijn over het jaar 2022. Bij de jaarrekening 2022 werd nog verwacht dat een vermindering over 2022 moest plaatsvinden van € 197.000. Echter blijkt nog € 434.000 te kunnen worden opgelegd. Het voordelige verschil over 2022 bedraagt daardoor € 631.000, wat logischerwijs ook doorwerkt in de aanslagen die voor 2023 worden opgelegd (waardoor het totale voordeel voor 2023 uitkomt op € 1,2 miljoen). Overigens wordt opgemerkt dat de gemeente Moerdijk in vergelijking met andere gemeenten een relatief grote omvang heeft van de categorie ‘niet woningen’. De totale verwachte OZB opbrengsten 2023 voor ‘niet woningen’ bedragen ruim € 16,8 miljoen. Hier komt bij dat de waardering van ‘niet woningen’ vaak complex(er) is, dit met grotere bedragen gepaard gaat en ook de afhandeling van bezwaarschriften een rol speelt.

Kapitaallasten (€ 1 miljoen positief) Diverse geplande investeringen waren eind 2022 nog niet volledig afgerond. Dit zorgt ervoor dat de afschrijvingslasten voor 2023 lager uitvallen. Dit doet zich o.a. voor binnen het wegbeheer, groenbeheer en buitensportaccommodaties. Naast de afschrijvingslasten bestaan de kapitaallasten ook uit rentelasten. De rentelasten en baten van de gemeente worden binnen programma 5 centraal verantwoord op het taakveld treasury. Vervolgens worden deze via de zogenaamde renteomslag toegerekend aan de diverse taakvelden en programma’s. De werkelijke renteomslag voor 2023 (1,5 %) valt lager uit dan begroot (2%). Dit komt voornamelijk doordat er in 2023 als gevolg van de algemene renteontwikkelingen naar verwachting € 670.000 rente wordt ontvangen op de liquide middelen die we als gemeente verplicht moeten aanhouden bij het ministerie van Financiën.

WMO (€ 0,6 miljoen positief) De begroting 2023 van de gemeenschappelijke regeling (GR) Beschermd wonen is in april 2022 vastgesteld. Sindsdien heeft het Rijk extra middelen voor Beschermd wonen beschikbaar gesteld, met name vanwege loon/prijsen volume-indexeringen. Daarnaast blijven de subsidieaanvragen inzake de regeling regionale ambulantisering regio Breda achter bij de verwachting. Het verwachte resultaat 2023 van de GR valt hierdoor hoger uit en wordt uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten (€ 660.000 V). De structurele effecten hiervan zijn verwerkt in de begroting 20242027.

Uitkering gemeentefonds (€ 0,5 miljoen positief) Periodiek worden gemeenten door het Rijk via circulaires geïnformeerd over de hoogte van de uitkering uit het gemeentefonds. In deze 2e bestuursrapportage 2023 worden de effecten verwerkt van de meicirculaire 2023 en septembercirculaire 2023. Over de uitkomsten van de septembercirculaire is de gemeenteraad via een raadsinformatiebrief geïnformeerd.

Overhead (€ 0,4 miljoen negatief) De inhuurkosten bij ziekte vallen naar verwachting € 550.000 hoger uit. Voor een deel heeft dit betrekking op personeel wat onder de definitie van ‘overhead’ valt (€ 275.000 N). Het deel wat betrekking heeft op medewerkers in het ‘primaire proces’ wordt toegerekend aan de diverse programma’s en taakvelden. Ten aanzien van verzuimontwikkeling zien we dat landelijk het percentage behoorlijk is gestegen (2022: 6,7%, 2021: 5,8%). Ook bij Moerdijk zien we een stijging van het verzuim (2022; 5,9%, 2021; 5,8%), die zich in 2023 verder voortzet. Hierbij speelt ook dat de opgaven waar we voor staan en de urgentie van de werkzaamheden het nodig maken dat er bij ziekte snel geschakeld wordt. Verder is binnen de overhead sprake van toenemende energiekosten (€ 145.000 N) en zijn binnen de overige overheadkosten diverse kleinere voor- en nadelen ontstaan die elkaar grotendeels opheffen.

11

2e Bestuursrapportage 2023

Gemeente Moerdijk

Investeringskredieten Naast de exploitatiebudgetten zijn ook bijstellingen nodig in enkele (investerings)kredieten. Doordat deze (investerings)kredieten op basis van de verwachte levensduur meerjarig afgeschreven worden, heeft dit geen effect op het begrotingsresultaat 2023. Wel leidt dit in toekomstige jaren tot hogere kapitaallasten.

Figuur 2 Aanpassingen investeringskredieten Nieuwbouw de Hoeksteen De onderwijswetten schrijven voor dat de gemeenteraad normen vaststelt aan de hand waarvan de bedragen worden vastgesteld voor de toegekende voorzieningen in de huisvesting. Voor onze gemeente is dat vastgelegd in de verordening voorziening huisvesting onderwijs gemeente Moerdijk. Als gevolg van de indexering van de normbedragen voor onderwijshuisvesting dient het eerder beschikbaar gestelde (investerings)krediet van € 2.366.000 te worden verhoogd met € 130.000. In de begroting 2024-2027 is reeds rekening gehouden met de kapitaallasten die hieruit voortkomen. Zoals in het raadsvoorstel van 28 september 2023 (m.b.t. de tijdelijke huisvesting) is aangegeven wordt in 2024 het voorstel over het definitief ontwerp van de nieuwe MFA en het daarvoor benodigde krediet aan de gemeenteraad voorgelegd. Tractie Vanwege de prijsstijging afgelopen twee jaar op voertuigen dienen eerder beschikbaar gestelde (investerings) kredieten t.b.v. de vervanging van twee voertuigen met respectievelijk € 33.000 en € 25.000 te worden verhoogd. Rekening houdend met een afschrijvingstermijn van 10 jaar resulteert dit vanaf 2024 in ca. € 5.800 hogere afschrijvingslasten.

Wat betekent dit voor het verwachte begrotingsresultaat 2023? Op basis van de raadsbesluiten t/m 28 september 2023 werd voor 2023 een begrotingsresultaat verwacht van € 1 miljoen positief. De ontwikkelingen die in de 2e bestuursrapportage 2023 zijn toegelicht, leiden per saldo tot een voordeel van € 2,5 miljoen. Daarmee komt het verwachte begrotingsresultaat 2023 uit op € 3,5 miljoen positief. Rekening houdend met de totale begrotingsomvang van de gemeente Moerdijk (ruim € 140 miljoen) komt dat neer op ca. 2,5% van het begrotingstotaal.

Figuur 3 Verwacht begrotingsresultaat 2023

12

2e Bestuursrapportage 2023

Gemeente Moerdijk

Conclusie en nadere duiding financiële uitkomsten In lijn met voorgaande jaren zijn het voornamelijk enkele omvangrijke voordelen die het verwachte resultaat positief beïnvloeden. Wel is het resultaat wat op basis van deze bestuursrapportage wordt verwacht (€ 3,5 miljoen positief) aanzienlijk lager dan vorig jaar. Toen werd op basis van de 2e bestuursrapportage 2022 een resultaat verwacht van € 7,4 miljoen, wat bij de jaarrekening 2022 uiteindelijk uitkwam op € 8,2 miljoen. Het voordelige effect in deze bestuursrapportage wordt deels veroorzaakt door meevallers of zaken waar we als gemeente beperkte invloed op hebben. Zo ontvangen we als gevolg van de Europese/Landelijke renteontwikkelingen bijna € 0,7 miljoen aan rente op de liquide middelen die we bij het Rijk aanhouden, verwacht de GR beschermd wonen o.a. als gevolg van extra Rijksmiddelen een positief resultaat wat wordt uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten (€ 0,6 miljoen) en leiden tussentijdse bijstellingen vanuit het Rijk ook dit jaar tot een hogere uitkering uit het gemeentefonds (€ 0,5 miljoen). Verder zijn de OZB opbrengsten voor niet woningen ca. 8,8% (€ 1,2 miljoen) hoger uitgevallen. Dit komt voornamelijk door aanslagen die over 2022 nog konden worden opgelegd en daardoor logischerwijs ’dubbel’ (aanslagen 2022 + 2023) doorwerken in 2023.

Tot slot wordt opgemerkt dat enkele budgetten worden verlaagd doordat de uitvoering (deels) doorloopt in 2024. Dit betreft o.a. middelen t.b.v. de verbetering van werkprocessen, digitalisering van archieven en de inrichting van het klimaatbos A17. Deze aframingen (totaal ca. € 0,3 miljoen) dragen weliswaar bij aan het positieve resultaat, echter zal aan de raad worden voorgesteld om deze middelen opnieuw beschikbaar te stellen in 2024 voor de verdere uitvoering.

13

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk Er ligt een grote opgave om tot een duurzaam Moerdijk te komen. Het tegengaan van klimaatverandering, aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering en een transitie naar een circulaire economie zijn randvoorwaarden voor het behoud van onze leefbaarheid. Energietransitie en klimaatadaptatie hebben ook impact op hoe we onze openbare ruimte inrichten en beheren. De klimaat- en energietransitie gaan ons landschap veranderen. Het vraagt om een ontwikkelend perspectief op onze ruimtelijke ordening, waarbij we opgaven slim combineren en de kwaliteit van het landschap bewaren. Ook in de eigen bedrijfsvoering maken we keuzes die bijdragen aan een duurzaam Moerdijk. Zo komt duurzaamheid ook als een rode draad terug in alle andere programma’s in deze begroting.

Mijlpalen Omgevingsvisie en implementatie Omgevingswet op koers Het proces om te komen tot de Omgevingsvisie Moerdijk 2040 en de implementatie van de Omgevingswet liggen op koers. Na verwerking van de ingekomen zienswijzen op de Ontwerp Omgevingsvisie kan de raad naar verwachting in de vergadering van december een besluit nemen over de vaststelling. Het programmateam Omgevingswet heeft – voor zover de invloed op gemeentelijk niveau reikt – alles tijdig gereed voor de inwerkingtreding op 1 januari a.s. Ontwerptafel Powerport Moerdijk gestart De regio Moerdijk wordt door Rijk en provincie gezien als nationaal knooppunt voor grootschalige energie infrastructuur. De inpassing van deze infrastructuur leidt tot een oplopende ruimte- en milieudruk, en daardoor ook een oplopende druk op de leefbaarheid op met name het oostelijk deel van de gemeente. Op basis van de gemeentelijke positiebepaling is afgesproken een integrale benadering te hanteren, die inmiddels heeft geleid tot de start van de Ontwerptafel Powerport Moerdijk.

Shredderafval Dintelmond opgeruimd In november 2020 is door een toezichthouder van de OMWB een zeer grote hoeveelheid zogenaamd shredderafval afkomstig van autodemontage bedrijven uit Oost-Brabant aangetroffen op een perceel gelegen aan de Arbeidsweg in Heijningen. Uit onderzoek is gebleken dat dit afval illegaal is opgeslagen. Door de politie is tegen deze overtreding van de milieuwetgeving een proces-verbaal opgemaakt en wij hebben aan de eigenaar van het perceel twee dwangsommen opgelegd. De risico’s voor de gemeente waren aanzienlijk: de afvoerkosten van dit illegaal afval naar een erkende verwerker werden geschat op ca. € 1 miljoen. In maart 2023 is het shredderafval afgevoerd naar een erkende verwerker in Barneveld. Het hele traject is mede tot stand gekomen dankzij de intensieve samenwerking tussen gemeente, functioneel parket, politie, provincie en 4 omgevingsdiensten. Een mooi voorbeeld dat ketensamenwerking werkt, maar ook noodzakelijk is om effectief en adequaat tegen afval-/milieucriminaliteit op te kunnen treden.

14

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

THEMA ENERGIETRANSITIE Strategisch doel • We leveren een evenredige bijdrage aan mondiale en Rijksdoelstellingen (inclusief het Klimaatakkoord), zoals minimaal 49% reductie van uitstoot van broeikasgassen in 2030 (t.o.v. 1990).

Ontwikkelingen Voortgangsrapportage Op verzoek van de raad is op 20 september 2023 in een raadsinformatiebrief een uitgebreide voortgangsrapportage aangeboden voor dit specifieke thema opgenomen. Kortheidshalve verwijzen we naar de Raadsinformatiebrieven van de Voortgangsrapportage Energieprogramma en Transitivisie Warmte. Overhevelen P-budget naar CDOKE Het Rijk heeft met de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) invulling gegeven aan de afspraken die gemaakt zijn bij het tekenen van het Klimaatakkoord over tegemoetkoming in de uitvoeringskosten voor gemeenten. De jaarlijkse groei van formatie op gebied van energietransitie, die sinds 2022 was opgenomen in de meerjarenbegroting, wordt voor de jaarschijf 2023 (en verder) volledig gedekt uit het beschikbaar gestelde budget. Daarom worden de kosten van € 142.000 voor deze 2 fte in 2023 overgeheveld uit het P-budget naar het budget ‘Klimaatakkoord uitvoering’. Aanpak energiearmoede door energiebesparing Het Rijk heeft ons ook in 2023 een specifieke uitkering van € 270.000 ter beschikking gesteld voor de aanpak energiearmoede door energiebesparing. Dit is inmiddels de derde tranche, volgend op de eerdere twee tranches die in 2022 ter beschikking zijn gesteld. Deze middelen mogen uitsluitend gebruikt worden voor dezelfde doelen als de eerdere twee tranches.

Dit zal worden toegevoegd aan het budget energiemaatregelen. Ontwerptafel Powerport Moerdijk gestart De opgave op het gebied van energietransitie is groot in Nederland. Er zijn diverse ingrepen nodig in de nationale energiehoofdstructuur. Onze gemeente krijgt, vanwege de positie in het nationale energiesysteem en de verduurzamingsopgave van de industrie en bedrijvigheid op het Haven- en industrieterrein Moerdijk, te maken met een groot aantal energie-infra projecten die bijdragen

aan een klimaatneutraal nationaal energiesysteem. Het energievraagstuk is echter niet de enige rijksopgave die een beslag legt op de beschikbare ruimte in onze gemeente. Wij zien daardoor de ruimte- en milieudruk, en daardoor ook de druk op de leefbaarheid, oplopen op met name het oostelijk deel van de gemeente. Om die reden hebben we stevig ingezet op een integrale benadering van al deze ontwikkelingen. In het voorjaar heeft het college een positiebepaling vastgesteld. In juni 2023 hebben we mede naar aanleiding van deze positiebepaling een bustour gemaakt met directie en topambtenaren van de ministeries van EZK, BZK en I&W en de provincie Noord-Brabant. Dit heeft geleid tot een afspraak in het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving van juni 2023, waarin “Rijk en regio erkennen dat het van belang is dat in de regio Moerdijk ruimte wordt gevonden voor energie-infraprojecten ten behoeve van de klimaaten energietransitie en dat inpassing onder druk staat in relatie tot omgevingskwaliteit en leefbaarheid in de regio. Daarom spreken rijk en regio af om gezamenlijk te streven naar een integrale gebiedsgerichte aanpak. Hiervoor ontwikkelen rijk en regio, onder regie van de provincie, een ontwerptafel. Op deze ontwerptafel worden ruimte vragende (fysiek en milieu) opgaven van lokaal, regionaal en nationale belang afgewogen.

Hierbij wordt ook expliciet het belang van structurele verbetering van de leefbaarheid en toekomstbestendig perspectief voor de inwoners en ondernemers (brede welvaart) meegenomen.” Inmiddels is het proces van de Ontwerptafel gestart (zie RIB oktober 2023).

15

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Prestaties • We continueren onze inzet in en aan diverse regionale en provinciale projecten en overlegtafels om de transportschaarste op het elektriciteitsnet versneld op te lossen en beheersbaar te houden. • We dragen bij aan de totstandkoming van de RES 2.0. • We continueren onze inzet om de lokale energietransitie te versnellen middels de werkwijze ‘Moerdijkse Energiedeals’, die we komende jaren verder ontwikkelen. • Met onze samenwerkingspartners continueren we de inzet op het gebied van informeren en ontzorgen, sociale participatie en maatschappelijke betrokkenheid in de energietransitie. • We evalueren het gebruik van Lokale Energie Agenda’s per kern. • Uitvoering Transitievisie Warmte: - Uitvoeren energiebesparingscampagnes.

Buurtaanpak energiebesparing Willemstad en Klundert Buurtaanpak Helwijk - Onderzoek naar de kansen in verkenningsgebieden voor aansluiting op een regionaal warmtenet - Onderzoek naar de kansen voor kleine collectieve warmteoplossingen in verkenningsgebieden) - Opstellen Wijkuitvoeringsplan(nen) voor kansrijke gebieden warmtenet of kleine collectieve warmteoplossingen - Gemeentebreed actieplan stimuleren hybride warmtepompen - Ontwikkeling en uitvoering aanpak energiearmoede • We dragen bij aan de realisatie van noodzakelijke nieuwe energieinfrastructuur - Bijdragen aan locatiekeuze nieuw 380/150 kV station Moerdijk - Bijdragen aan planologische procedure 380/150 kV station Moerdijk - Faciliteren realisatie en ingebruikname Delta Corridor - Faciliteren realisatie en ingebruikname warmteverbinding Moerdijk-Amernet • We reduceren onze eigen CO2-uitstoot en compenseren hetgeen we niet kunnen reduceren zo veel mogelijk lokaal - Inzet elektrische deelauto’s voor verduurzaming eigen dienstkilometers, als onderdeel van een bredere verduurzaming van de eigen zakelijke mobiliteit. Hiervoor is in de begroting een bedrag van € 50.000 opgenomen voor 2023.

- Opstellen Actieplan Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeverschap en inkopen (MVOI) - Opstellen Actieplan lokale CO2-reductie eigen organisatie • Start ruimtelijke verkenning Repowering windparken Volkeraksluizen en Sabinadijk • Actualisatie Energieprogramma Moerdijk • Actualisatie Transitievisie Warmte

Gemeente Moerdijk

2023

2024

2025

2026

16

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

THEMA KLIMAATADAPTATIE Strategisch doel •

We handelen klimaatbestendig bij het (her)inrichten van onze ruimtelijke omgeving.

Ontwikkelingen Vergroeningskaarten Voor het opstellen van vergroeningskaarten voor alle kernen is een aanbesteding opgestart. Een van de aanbestedingseisen is dat nog dit jaar wordt gestart in de kernen Fijnaart en Zevenbergschen Hoek. De inzet van de vergroeningskaarten is inzicht in waar mogelijkheden zijn voor het aanpassen en versterken van de groenstructuur met nieuw en ander groen. Belangrijk daarbij is participatie: niet alleen de openbare ruimte moet namelijk vergroend te worden, ook van onze inwoners wordt hierin wat gevraagd. Niet voor niet niets is een belangrijke stelling in de Klimaatstrategie Moerdijk: We doen als gemeente al veel als het gaat om klimaatadaptatie, en we gaan nog veel meer doen. Maar veel moet door anderen gedaan worden: onze inwoners, ondernemers, bedrijven, kennis- en onderwijsinstellingen, corporaties en maatschappelijke organisaties. Klimaatsubsidie Gelukkig zien we dat veel inwoners de eigen verantwoordelijkheid al nemen. De klimaatsubsidie wordt zeer goed gewaardeerd en aangevraagd. Het budget van € 20.000 wat voor 2023 hiervoor binnen de klimaatmiddelen beschikbaar was gesteld is reeds volledig verleend. Om te voorkomen dat juist in het najaar (het plantseizoen) aanvragen geweigerd moeten worden, of on hold gezet moeten worden naar 1 januari en het momentum wordt gemist, is ervoor gekozen de

subsidieregeling open te laten. In de jaarrekening zullen we uw raad informeren over de resultaten en waarvoor allemaal subsidie is verleend. Vergroenen schoolpleinen Binnen de klimaatmiddelen is ook rekening gehouden met de vergroening van schoolpleinen. Fysiek wordt vooral gekeken naar het realiseren van groene schoolpleinen bij nieuwe scholen. Deze projecten lopen nog. De voor 2023 beschikbaar gestelde middelen (€ 30.000) kunnen worden afgeraamd. Ten aanzien van het vergroenen van het onderwijs is binnen dit budget een samenwerking aangegaan met Natuurpodium voor twee jaar ter bevordering van natuur en duurzaamheidsonderwijs in de gemeente. Parallel daaraan is Natuurpodium de opdracht gegeven om met een integraal voorstel te komen voor beter natuur- en duurzaamheidonderwijs in het basis- en voortgezet onderwijs, waarbij minimaal het Milieu Educatief Centrum (MEC), Fort Sabina, Stichting de Waarden en uiteindelijk ook (lokale) bedrijven betrokken worden. Uitvoering vGRP Uitvoering van het vGRP ligt inhoudelijk op koers. We maken daarbij steeds vaker integrale keuzes door werk met werk te maken in samenhang met de opgave van andere beleidsvelden in de openbare ruimte, wegen en groen, en externe partijen zoals woningbouwcorporaties. In 2021 en 2022 is rioolonderhoud uitgevoerd waarvoor de aannemer pas in 2023 facturen in rekening heeft gebracht.

Deze facturen werden beoordeeld door een externe partij die ingezet was als directievoerder. Voor een aantal ingediende facturen was een nadere

17

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

prestatieverklaring nodig en deze zijn daarom door de directievoerder aangehouden. Inmiddels zijn deze voldoende onderbouwd. Deze oudere facturen zijn vervolgens wel pas nu, in 2023, ingediend en zijn daardoor niet in de jaarrekening van 2022 terecht gekomen. Op het budget riolering moet hiervoor € 200.000 worden bijgeraamd. De nakomende kosten hebben geen effect op de rioolheffing of het nieuwe Gemeentelijk Waterprogramma. Tevens moet € 60.000 worden bijgeraamd voor de elektra voor de pompen en gemalen. Hier tegenover staat een meevaller van ongeveer € 150.000 aan meeropbrengsten uit de rioolheffing (niet-woningen) en € 25.000 aan rioolheffing woningen. Daarnaast vallen de kapitaallasten en kostentoerekening aan de riolering € 240.000 lager uit waardoor er per saldo een extra

Gemeente Moerdijk

storting in de voorziening van € 144.000 verwacht wordt. Ook voor de rioolheffing haven- en industriegebied is de verwachting dat de opbrengsten ruim € 100.000 hoger uitvallen die ook ten gunste van deze specifieke voorziening komen. Klimaatbos A17 De planvorming is in de basis afgerond. Belangrijkst actiepunt voor dit jaar zijn onderhandelingen over grondposities binnen het klimaatbos. Deze onderhandelingen lopen. De realisatie schuift door naar 2024 inclusief het voorbereidingskrediet. Besluitvorming hierover zal in eerste instantie plaatsvinden door de waterpartners van het watermanagementplan.

Prestaties • Klimaat(adaptatie)akkoorden met onze partners en kernen (aan de hand van vergroeningskaarten, gemiddeld 3 per jaar) • Doorvertalen Systeemanalyse Stedelijk Water (SSW) naar de meerjarenplanningen voor (her)inrichting van de openbare ruimte • Doorzetten communicatiestrategie Klimaatstrategie inclusief nieuwe klimaatsubsidie(s) en acties gericht op burgerparticipatie • Uitvoering van het vGRP 2021-2024 • Start uitvoering Klimaatbos A17 • Soortenmanagementplan gereed

2023

2024

2025

2026

18

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

THEMA LEEFOMGEVING Strategisch doel • Bij vraagstukken rondom de ontwikkeling van het gebied streven we naar een beter evenwicht tussen economie en de (milieu)druk op mens en omgeving. Daarbij kijken we naar wat ontwikkelingen bijdragen aan het realiseren van doelstellingen ten aanzien van duurzaamheid, klimaat en leefbaarheid.

Ontwikkelingen Stop op natuurvergunningen m.b.t. stikstofdepositie: Op 1 maart 2023 heeft de provincie Noord-Brabant naar aanleiding van de zogenaamde Natuurdoelanalyses de conclusie getrokken dat de natuur in de Brabantse Natura 2000 gebieden verslechtert en dat de verplichte Europese natuurdoelen niet kunnen worden bereikt met de huidige maatregelen. Hierdoor is het niet mogelijk om extern te salderen, tot de benodigde aanvullende maatregelen zijn genomen met voldoende zeker effect. Daarom heeft zij besloten om alle procedures voor natuurvergunningen, waarbij sprake is van een toename van stikstofdepositie ten opzichte van de referentiesituatie tijdelijk stil te leggen. Omdat er eerst sprake dient te zijn van aantoonbaar herstel van de natuurgebieden, is onduidelijk voor hoelang deze procedures stil blijven liggen. Klaar voor inwerkingtreding Omgevingswet en Wkb Het parlementaire besluit over de inwerkingtreding van zowel de Omgevingswet als de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) is eindelijk definitief. Daarmee is de eindsprint ingezet om ervoor te zorgen dat op 1 januari a.s. wordt voldaan aan de minimale implementatie-eisen. De organisatie ligt nog steeds op koers om alle randvoorwaarden, werkprocessen en systemen gereed te hebben. Landelijk wordt een vlekkeloze overgang echter niet verwacht.

Belangrijk is om het dienstverleningsniveau op peil te houden en ervoor te zorgen dat ondersteuning in de beginperiode is geborgd. Daarom wordt de programmaorganisatie Omgevingswet niet op 1 januari al afgebouwd, maar wordt de datum verlegd tot 1 juli ervan uitgaande dat dan de grootste hobbels zijn genomen. Dit kan binnen het beschikbare budget.

Wat betreft communicatie wordt aangesloten bij de landelijke campagne die op 2 oktober is gestart. Verder worden de medewerkers klaargestoomd om de inwoners en ondernemers te woord te staan en te ondersteunen bij de nieuwe instrumenten en procedures. Omgevingsvisie In 2023 is het proces voor de omgevingsvisie met de daarbij behorende participatie verder voortgezet en in december 2023 wordt de omgevingsvisie ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad. Omgevingsplan De vaststelling van het pilot omgevingsplan Kern Zevenbergen heeft vertraging opgelopen. Dit wordt veroorzaakt door het (niet-)functioneren van het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Vaststelling is nu voorzien voor het eerste kwartaal 2024. Geluidsaneringsprogramma Fijnaart / Heijningen Na het besluit van het van het Ministerie van I&W eind 2022 op het geluidsaneringsprogramma Fijnaart / Heijningen en bijbehorende lijst met 42 adressen, kon dit programma worden uitgevoerd. Alle adressen hebben een uitnodiging ontvangen om de betreffende woning te laten onderzoeken of maatregelen kunnen worden toegekend. Naar aanleiding van deze uitnodiging zijn 27 woningen daadwerkelijk onderzocht. Uit de onderzochte woningen is geen woning naar voren gekomen waarbij de binnenwaarde wordt overschreden.

Daarom komt geen enkele woning in aanmerking voor het treffen van geluidreducerende maatregelen conform de subsidieregeling vanuit het Ministerie van I&W. Het geluidsaneringsprogramma is vervolgens afgesloten door het Bureau Saneringen Wegverkeer. Start campagne GFT Om afvalscheiding onder inwoners te stimuleren, start de gemeente een campagne op gft-afval. Ongeveer 1/3 van het restafval bestaat nog uit gft-afval en dat is zonde, want gft is een waardevolle grondstof waar compost van gemaakt wordt. We peilen het kennisniveau bij onze inwoners en zetten op basis hiervan verdere communicatie uit. Ook zullen we gftbakjes uit delen om gft-afval scheiden in de keuken makkelijker te maken.

19

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Actualisering VTH-beleid in regionaal verband Een ambtelijke De6-werkgroep heeft in het voorjaar het conceptbeleid opgeleverd. Op dit moment leggen wij de laatste hand aan het opstellen van de Moerdijkse versie. We verwachten het nieuwe beleid eind 2023/begin 2024 vast te stellen. Begrotingswijziging OMWB Op 6 september 2023 heeft het algemeen bestuur van de OMWB de 1e begrotingswijziging 2023 vastgesteld. Door vaststelling van de 1e begrotingswijziging is de begroting 2023 aangepast aan een aantal ontwikkelingen, Deze ontwikkelingen zijn: • Hoge inflatie • De wens te werken met een reëel tarief • De verwerking van de door deelnemers vastgestelde werkprogramma’s 2023 • Het cao akkoord SGO 2023

Gemeente Moerdijk

Onderzoek regionale aanpak sanering asbestdaken Eind dit jaar komt de OMWB met een beleidsadvies over de mogelijkheden aanpak sanering asbestdaken. We wachten dit advies van de omgevingsdienst af en nemen daarna een besluit over een aanpak. Beperkt onderzoek Onderzoeksraad voor veiligheid In november 2022 vond een ongewoon voorval plaats bij een tankcleaningsbedrijf gelegen aan de Middenweg op het industrieterrein Moerdijk. De impact van dit ongeval was voor het bedrijf en naastgelegen bedrijf behoorlijk. Door dit ongeval moesten diverse medewerkers zich in het ziekenhuis laten behandelen. In februari 2023 heeft de Onderzoeksraad voor veiligheid besloten een beperkt onderzoek in te stellen. De raad verwacht eind dit jaar of begin volgend jaar haar bevindingen te kunnen presenteren.

De tarieven stijgen met 10%. De 1e begrotingswijziging in combinatie met enkele andere ontwikkelingen zorgen ervoor dat het budget 2023 voor de OMWB met € 190.000 is bijgeraamd. Regionaal oppakken van onderzoek circulariteit Samen met een aantal gemeenten in de regio gaan we de samenwerking op het gebied van grondstoffen en circulariteit aan. Belangrijk binnen de samenwerking is milieuverbetering, het vergroten van het bewustzijn, inzicht creëren in regionale kansen als het gaat om verwerking, innovaties en samenwerking met partners op het gebied van grondstoffen en circulariteit.

Prestaties • Opstellen Omgevingsvisie via het doorlopen van een participatief proces en vaststellen • Opstellen handboek Omgevingsplan, zodat we vóór inwerkingtreding van de wet nieuwe initiatieven kunnen begeleiden • Start uitvoering totstandkoming gebiedsdekkend Omgevingsplan, realisatie loopt tot uiterlijk 2029 • Uitvoering van het geluidsaneringsprogramma Fijnaart Heijningen • Afvalscheidingscampagne voeren gericht op GFT • In samenwerking met De6 actualiseren we het VTH-beleid • Intensivering van het toezicht op en handhaving van naleving van de energiebesparingsplicht voor bedrijven (incl. Energielabel C kantoren) • Onderzoek naar mogelijkheden voor regionale aanpak sanering asbestdaken • Evaluatie instrumenten minimale eisen Omgevingswet

2023

2024

2025

2026

20

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

FINANCIËLE WIJZIGINGEN PROGRAMMA 1

Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Begroting 2023 huidig

Wijziging 2e berap

Begroting 2023 na wijz.

16.836 -16.413

989 -656

17.825 -17.069

Saldo van baten en lasten

424

333

757

Storting in reserves Onttrekking aan reserves

0 -16

0 -10

0 -26

Resultaat na bestemming

408

323

731

(Bedragen x € 1.000) (-/- is voordelig) Totaal lasten Totaal baten

Samenvatting mutaties programma 1

De wijzigingen binnen programma 1 hebben op het begrote resultaat (na bestemming) per saldo een nadelig effect van € 323.000. Ten opzichte van de totale omvang (lasten) van dit programma is dat een afwijking van 2%. Dit is voornamelijk het gevolg van een hogere deelnemersbijdrage aan de Omgevingsdienst en de overheveling van personeelslasten vanuit een ander programma. Verder nemen de aan riolering gerelateerde baten en lasten toe, waarbij het positieve saldo hiervan wordt gestort in de voorziening riolering.

21

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Nadere toelichting mutaties (x € 1.000) In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: • In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; • In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende taakveld is weergegeven; • In de kolom S/I is aangegeven of het een structurele (S) of incidentele (I) afwijking betreft. Onderwerp Riolering

Bedrag -

Milieubeheer (deels*)

351

Overig

-28

% V/N S/I Toelichting - - De aan riolering gerelateerde baten en lasten vormen een gesloten exploitatie. Een eventueel saldo wordt gestort in of onttrokken aan de voorziening riolering (per saldo heeft dit dus geen effect op het begrotingsresultaat). De storting in de voorziening valt naar verwachting € 144.000 hoger uit. De kapitaallasten vallen lager uit (€ 176.000 V) doordat diverse investeringen eind 2022 nog niet volledig waren afgerond en doordat de renteomslag is gedaald van 2% naar 1,5%. Verder worden hogere opbrengsten vanuit de rioolheffing verwacht (€ 174.000 V). Daar staat tegenover dat hogere lasten worden verwacht m.b.t het onderhoud aan vrijvervalriolering (€ 200.000 N). In de beleidstekst van programma 1 is dit nader toegelicht. Ook voor de rioolheffing m.b.t. het Havenschap geldt een gesloten exploitatie. De hogere opbrengsten uit de rioolheffing (€ 113.000) worden gestort in de voorziening. 9% N S/I De bijdrage aan de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant valt hoger uit (€ 190.000 N). Dit komt voornamelijk voort uit de 1e begrotingswijziging 2023 van de OMWB. Zoals in de raadsvergadering van 13 juli 2023 is besloten worden de effecten hiervan verwerkt in deze bestuursrapportage. Verder worden de salariskosten van 2 fte (€ 142.000 N) naar dit programma overgeheveld omdat deze bekostigd worden uit de tegemoetkoming die we vanuit het Rijk ontvangen m.b.t.

de uitvoeringskosten voor klimaat- en energiebeleid. Deze overheveling heeft per saldo geen effect op het begrotingsresultaat en is nader toegelicht in de beleidstekst van programma 1. Tot slot heeft het kabinet dit jaar (nogmaals) extra middelen beschikbaar gesteld voor de aanpak energiearmoede. Deze middelen (€ 270.000) worden toegevoegd aan het budget energiemaatregelen. - V I/S Diverse kleinere positieve en negatieve verschillen (< € 50.000).

Totaal

323

2%

N

22

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Wonen in een fijne omgeving die prettig en veilig voelt is een belangrijke pijler van het dagelijks welzijn. Met elf woon­ kernen is daar binnen de gemeente dan ook dagelijks aandacht voor. Met de juiste woningen, beschikbare voorzienin­ gen, een goede bereikbaarheid, een gevoel van veiligheid en gezondheid en een aangename sociale omgeving.

Mijlpalen Besluitvorming gebiedsontwikkeling Zevenbergen Oost Op 28 september nam uw raad een belangrijk besluit voor het verwezenlijken van de woningbouwopgave van in totaal 2700 in de gehele gemeente. De gebiedsontwikkeling Zevenbergen Oost behelst meerdere deelgebieden die gefaseerd gerealiseerd zullen worden. Uiteindelijk komen er minimaal 1000 woningen in het gebied, over een periode van ongeveer 10 jaar. Omdat 65% van de nieuwbouw in de categorie “betaalbaar” gerealiseerd wordt, draagt de ontwikkeling significant bij in het verlagen van de druk op de lokale woningmarkt. Naast woningbouw behelst de gebiedsontwikkeling ook de aanleg van de Verlengde Zuidrand en de Zuidrandtunnel, ter afronding van de gebiedsontsluitingsstructuur van Zevenbergen. De realisatie van deze infrastructuur vergt een forse gemeentelijke investering, in aanvulling op de bijdragen (fonds bovenwijks) uit de woningbouw. Om die reden was, in aanvulling op de Rijkssubsidie van november 2022 (€ 10 miljoen voor de stationstunnel, uit de versnellingsgelden van BZK), de toekenning van de Woningbouwimpuls (WBI) subsidie van € 5,4 miljoen in juni mooi nieuws. Met het besluit van september wordt ook de volgende

stap genomen in de tweezijdige ontwikkeling van station Zevenbergen NS en het aangrenzende bedrijventerrein De Hil. Om tot versnelling te komen in de planvorming, besloot uw raad reeds in maart om de planologische procedure voor de eerste fase (450 woningen in het deelgebied Markvelden Noord), inclusief de Verlengde Zuidrand en Zuidrandtunnel nog onder de huidige Wet ruimtelijke ordening (dus vóór 1 januari 2024) op te starten. Om meer grip op tempo en inhoud van de ontwikkeling te verkrijgen, is een grootschalige agrarische positie verworven. Tevens zijn strategische aankopen gedaan in het gebied De Hil. Bekijk meer informatie over dit project op de website ‘Gebiedsontwikkeling Zevenbergen Oost’. Markbrug duurzaam gerenoveerd De Markbrug bij Standdaarbuiten is samen met onze buurgemeente Halderberge gerenoveerd. De aannemers hanteerden een duurzame aanpak in een bouwteam samenwerking. Met minder omgevingshinder, materialen en CO2-uitstoot verlengden ze de levensduur van de brug met 30 jaar. Het werk is genomineerd voor de Cobouw Infra Awards 2023 die op 21 november wordt uitgereikt. Tevens zijn er vanuit het beheerplan bruggen 4 fiets- en voetgangersbruggen vervangen in Klundert en Willemstad met het standaard bruggensysteem.

23

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

THEMA WONEN Strategisch doel • Tijdig voldoende woningen bouwen en de bestaande woningvoorraad verbeteren om in de kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte van huidige en nieuwe inwoners te voorzien.

Ontwikkelingen Woningbouwproductie op stoom Tot en met augustus zijn er 189 nieuwbouwwoningen opgeleverd (waarvan 164 in Bosselaar Zuid). In diezelfde periode is de Moerdijkse woningvoorraad met 169 woningen toegenomen (dit aantal ligt lager dan het aantal nieuwbouwwoningen omdat er ook sprake was van sloop/onttrekking van woningen). De verwachting is dat het aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen in 2023 het aantal van 200 gaat passeren. In de loop van het jaar zijn voor diverse projecten bestemmingsplannen vastgesteld door uw raad, met het oog op woningbouwproductie in de komende jaren. In lijn met de ambitie uit het bestuursakkoord wordt vaker en proactiever gebruik gemaakt van het instrument strategische verwervingen. In 2023 zijn meerdere aankopen gedaan die bijdragen aan versnelling op de opgave. De verwachting is bovendien dat uw raad nog dit jaar zogenaamde “go/no go” besluiten kan nemen over grootschaligere woningbouwlocaties waaronder Willemstad Oost en Westschans in Klundert. Bij het jaarverslag volgt een uitgebreidere terugblik en doorkijk,

waarbij ook het aantal vergunde en in aanbouw genomen woningen in beeld wordt gebracht. Aanjagen woningbouw in kleine kernen Na de start van de gemeentelijke aanjager begin dit jaar, is uw gemeenteraad met de raadsinformatiebrief van 14 juni geïnformeerd over de aanpak om binnen de totale woningbouwopgave circa 200 woningen extra te programmeren voor de kleine kernen. In samenwerking met Woonkwartier wordt bezien of op enkele van de geïnventariseerde locaties flexconcepten kunnen worden gerealiseerd. Hogere opbrengst uit leges omgevingsvergunningen De opbrengst van de leges voor omgevingsvergunningen activiteit bouwen over 2023 ramen wij op € 2,5 miljoen (oorspronkelijke raming € 1,68 miljoen). Bij de eerste Berap is de raming bijgesteld naar € 2,18 miljoen. De huidige stijging van € 0,32 miljoen wordt voornamelijk veroorzaakt door afgifte van twee omgevingsvergunningen voor industriële complexen en een aantal woningbouwprojecten. Vaststelling Woonprogramma wordt uitgesteld Als gevolg van onvoorziene personele omstandigheden is er onvoldoende capaciteit beschikbaar om nog dit jaar het Woonprogramma ter vaststelling aan de gemeenteraad aan te bieden. Dit wordt in 2024 opgepakt.

Prestaties • Woonprogramma Moerdijk gereed • Prestatieafspraken met Woonkwartier, huurdersvereniging Fijn Wonen en Gemeente Halderberge • Oplevering woningen Bosselaar Zuid • Afronding initiatieffase van grote woningbouwontwikkelingen Zevenbergen Oost en Willemstad Oost, besluitvorming raad • Prestatieafspraken met Woonkwartier, huurdersvereniging Fijn Wonen en Gemeente Halderberge (2024-2026) Vanaf 2024 zullen naar verwachting ook zorg- en welzijnsorganisaties onderdeel uitmaken van de prestatieafspraken • Om de ambities op het gebied van wonen waar te maken, wordt in alle kernen aan woningbouwprojecten gewerkt. Voor de grotere projecten verwachten wij als eerstvolgende mijlpaal: • Afronding Waterwijk Fijnaart • Afronding Bosselaar Zuid Zevenbergen • Vaststellen omgevingsplan Westschans Klundert

2023

2024

2025

2026

24

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

THEMA BEREIKBAARHEID EN VERKEERSVEILIGHEID Strategisch doel • Verkeersveiligheid en bereikbaarheid in een groeiend en verduurzamend Moerdijk waarborgen en duidelijke kaders bieden voor de implementatie van de Omgevingswet. • Woningen en (noodzakelijke) voorzieningen zijn goed en veilig bereikbaar • Werklocaties zijn goed en veilig bereikbaar voor zowel personen als goederen

Ontwikkelingen Fietsverbinding Moerdijk-Zevenbergen De realisatie van de fietsverbinding MoerdijkZevenbergen gaat mee in de aanpak van verkeersveiligheid en bereikbaarheid van de kern Moerdijk en van het Logistiek Park Moerdijk. Randweg Klundert Voor de Randweg Klundert is een wijziging van het bestemmingsplan in voorbereiding. Het is nog niet in beeld te brengen wanneer tot verwerving van gronden kan worden overgegaan. Herziening van de laadvisie De herziening van de laadvisie (visie op het laden van elektrische auto's) staat in de planning voor 2024, na aanbesteding van een nieuwe leverancier. Doeslief geannuleerd Dit programma is geannuleerd, dit was gerelateerd aan klachten en meldingen in Zevenbergen Centrum. Die stroom van klachten en meldingen is/wordt nu op een andere manier behandeld, o.a. participatie bij actualisatie visie Zevenbergen Centrum. Ontwikkelingen ten aanzien van parkeren Verkeer gaat dit najaar aan de slag met afwijkend parkeerbeleid voor het centrum van Zevenbergen, omdat vrijwel geen van de omgevingsvergunningen voldoen aan het parkeerbeleid. Tegelijkertijd vindt ook harmonisatie plaats van de parkeerverordeningen voor de blauwe zones van Willemstad, Klundert en Zevenbergen.

Koppeling wegonderhoud en risicoanalyses Bij wegonderhoud worden verkeersveiligheidsopgaven gelijktijdig aangepakt. In maart is 835.000 gevoteerd als krediet voor de verbetering van verkeersveiligheid. Om werk met werk te maken worden verkeersveiligheidsverbeteringen aangebracht als onderhoud aan de weg plaatsvindt. Dit jaar zijn er nieuwe weginspecties uitgevoerd. De uitkomsten en analyse van deze inspectie wordt via een memo aan de raad aangeboden. Beheerplan waterbouwkundige objecten Het beheerplan waterbouwkundige objecten kan naar verwachting in december worden aangeboden aan de gemeenteraad. Er waren al middelen gereserveerd in de onderhoudsbudgetten om urgente situaties aan te pakken vanuit de inspecties (vooruitlopend op de vaststelling van het beheerplan). De inspecties laten op dit moment geen urgente zaken zien, waardoor er bij deze 2e berap € 130.000 kan worden afgeraamd. Grote onderhoudswerken In 2022 is gestart met de planvorming en voorbereiding van een aantal grote onderhoudswerken, te weten Zeestraat/Willem-Alexanderstraat in Zevenbergen, Predikenherenstraat en Kreekdijk/Weeldijk/Oudendijk in Standdaarbuiten. Dit zijn omvangrijke projecten waarbij diverse onderzoeken plaats moeten vinden om tot een juiste nieuwe inrichting te komen. Dit zorgt voor een lange voorbereidingstijd van maanden tot jaren.

De problematiek verschilt per locatie en vergt daarmee ook de inzet van maatwerk per locatie.

25

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Prestaties • Raadsbesluit haalbaarheid gebiedsontwikkeling Zevenbergen Oost (inclusief rondweg en tunnelverbindingen) • Fietsverbinding Moerdijk-Zevenbergen: Raadsbesluit; Inkoop ingenieursbureau, ontwerpen en voorbereiden, verwerven gronden en afstemmen stakeholders. • Randweg Klundert: Onherroepelijk bestemmingsplan en het verwerven van de gronden en wellicht start aanbesteding (onder voorbehoud van bezwaar/ beroepsprocedures) • Uitvoeren onderhoud Neerhofstraat Zevenbergen • Kadevernieuwing Waterfront Moerdijk • Vaststellen laadvisie • We starten met het schrijven het Moerdijks mobiliteitsverhaal • Campagne opzetten om aantal klachten en meldingen met een gedragscomponent te laten dalen (Doeslief) • Startnotitie gereed voor onderhoud en herinrichting Doelstraat en Molenstraat te Zevenbergen. • Uitvoeren • Onderhoud Zeestraat/Willem-Alexanderlaan/ Dr Ariënslaan in Zevenbergen • Onderhoud Frederik hereenstraat Standaardbuiten eo • Onderhoud Buitengebied Oudendijk, Kreekdijk en Weeldijk tussen Standaarbuiten en Noordhoek • Omlegging Noordelijke randweg Zevenbergen • Afschaling N285, inclusief brug over Roode Vaart met inlaatvoorziening • Wegonderhoud en verkeersmaatregelen worden aan elkaar gekoppeld door middel van risicoanalyses verkeersveiligheid. • Op basis van de risicoanalyse wordt bijdrage aangevraagd via het landelijke en regionale SPV en RMP.

Gemeente Moerdijk

2023

2024

2025

2026

26

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

THEMA VEILIGE BUURT Strategisch doel • We hebben veilige kernen met een sterke sociale structuur • De buurt is goed ingericht, schoon en heel • Het verbeterde beheer Openbare Ruimte is zichtbaar voor bewoners

Ontwikkelingen Versterking BOA-team Op 11 mei 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd met de structurele uitbreiding van de boa-capaciteit. De invulling van het nieuwe boa-team loopt op schema. Op 1 oktober is een senior-boa aangesteld. Gesprekken met kandidaten lopen op dit moment. Zodra het nieuwe team is gevormd gaan we aan de slag met de herverdeling van taken en gebieden. Verkeer krijgt op dit moment al hoge prioriteit. Uitgestelde start nieuwe beleidsregel evenementen Door uitval van personeel in combinatie met een hoge werkdruk is het niet mogelijk gebleken nieuwe beleidsregels voor evenementen op te stellen. We streven ernaar de nieuwe beleidsregels in de eerste helft van 2024 vast te stellen. Succesvolle integrale bijeenkomst evenementen In maart 2023 zijn alle bij ons bekende organisaties die evenementen organiseren in de gemeente Moerdijk uitgenodigd voor een bijeenkomst waarbij vanuit de disciplines vergunning, subsidie, hand- en spandiensten en promotie, informatie werd gegeven over het organiseren van een evenement. Een goed bezochte en gewaardeerde avond die in een behoefte voorzag. Digitalisering APV-vergunningverleningsproces Het project digitalisering APVvergunningverleningsproces is nagenoeg afgerond.

Met uitzondering van het formulier voor het aanvragen van een evenementenvergunning zijn alle oude PDFformulieren vervangen door webformulieren met de mogelijkheid om in te loggen met Digid of e-Herkenning. Zodra de beleidsregels voor evenementen zijn vastgesteld zal het huidige aanvraagformulier vervangen worden door een webformulier.

Gerealiseerde wegreconstructies Er is een forse slag gemaakt met de reconstructie van wegen. Zo zijn de rotonde aan de Markweg (Standdaarbuiten) en aansluitende wegen vernieuwd, waarbij gelijktijdig de fietsveiligheid rond de rotonde is verbeterd. De Appelaarsedijk bij Fijnaart is versterkt en ingericht naar 60 km/h, evenals de Tonsedijk en de Zwingelspaansedijk. Daarnaast zijn de wegen in het industriegebied Zwanengat in Zevenbergen hersteld. De woonstraten Poststraat in Klundert, Ringweg in Langeweg en Bisschop Hopmansstraat in Noordhoek zijn vernieuwd. Vooruitlopend op het grootschalige project Kreekdijk – Weeldijk – Oudendijk bij Noordhoek (vanwege aanvullend flora en fauna onderzoek vertraagd), is de kruising met de Dreef direct na het verkrijgen van de benodigde grond verbreed. Planmatige aanpak Essentaksterfte (ETS) In vervolg op de vaststelling van de aanpak van de ETS heeft in 2022 wederom een boomcontrole op ETS plaatsgevonden. Om op een juiste manier om te gaan met deze gegevens is in 2023 gewerkt aan een systeem/ werkwijze om de voortgang van de aantasting goed te kunnen volgen en de gevolgen hieruit om te zetten naar een werkprogramma om de Essen gestructureerd en in combinatie met alle andere disciplines te kunnen vervangen. Deze is gereed waardoor er nu een uitvoeringsoverzicht is.

Contacten zijn gelegd met onder andere Staatsbosbeheer en in verschillende andere ruimtelijke ontwikkelingen om in samenhang de gevolgen van de ETS te begeleiden. Actualiseren groenbeleidsplan en groenbeheerplan Het huidige groenbeleidsplan en groenbeheerplan staan op de planning om herzien te worden. Het opstellen van de vergroeningsplannen gaan echter een groot effect hebben op onze nieuwe toekomstig groenstructuur en ook op het beheer. Er is dan ook voor gekozen om eerste de eerste vergroeningsplannen af te wachten en om daarna te starten met de herziening van het groenbeleidsplan en beheerplan. Naar verwachting zal dit eind 2024 zijn. Dit najaar wordt gestart met de eerste vergroeningsplannen.

27

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Afwikkeling brand Huizersdijk Zevenbergen Via een raadsinformatiebrief van 23 mei 2023 (914013) informeerden wij u over de vervolgaanpak van de gevolgen van de asbestbrand Huizersdijk en de vaststellingsovereenkomst (VSO) die wij op 24 mei 2023 met Lukok B.V. c.s. hebben gesloten. Op grond van de VSO was de nieuwe eigenaar Huizersdijk 1719 verplicht om binnen 10 weken de sloop van de bronlocatie af te ronden. De sloopwerkzaamheden zijn binnen de gestelde periode afgerond. Met de sloop van de bronlocatie zijn alle schoonmaak- en saneringswerkzaamheden afgerond. Overeenkomstig de VSO is € 10.000 bij de notaris in depot gehouden. Dit bedrag zou aan de gemeente toekomen wanneer de sloopkosten van de bronlocatie binnen een overeengekomen budget blijft. De nieuwe eigenaar heeft aangetoond dat de sloopkosten hoger zijn uitgevallen. Wij hebben de notaris toestemming verleend om dit bedrag aan de nieuwe eigenaar uit te betalen. Het enige wat nu nog dient te gebeuren is het herstel van het fietspad waar opdracht voor is verleend. Verder zijn alle gevolgen van de brand hiermee afgerond en kunnen wij een compleet inzicht geven van de financiële gevolgen van de brand.