Bijlage 2 - Jaarrekening incl. controleverklaring 2025

Samen versterken we de arbeidsmarkt met de talentenpoule Om talent optimaal te benutten en de krapte op de arbeidsmarkt aan te pakken, bundelen bedrijven op het Haven- en Industrieterrein van Moerdijk hun krachten. Met de Talentenpoule creëren 12 bedrijven een laagdrempelige, gezamenlijke aanpak waarmee (toekomstig) talent beter kan worden ingezet binnen de regio. Dit project is onderdeel van de NXT Moerdijk activiteitenkalender (fase 2). Via een gebruiksvriendelijk HR-platform delen bedrijven medewerkers met een loopbaanvraag, afgewezen sollicitanten en/of kandidaten die elders niet op de juiste plek terechtkwamen. De talentenpoule draagt op meerdere niveaus bij aan een weer- en wendbare arbeidsmarkt: • Werven is kostbaar, op deze manier helpen bedrijven elkaar door samen te werken. • Onbekend maakt onbemind, met dit project delen we de mogelijkheden binnen de sectoren voor potentieel talent. • Duurzame werving en behoud van mensen binnen de sectoren, in het gebied en binnen de regio.

Structurele inzet WINpunt Samen met WINpunt verkennen we momenteel voor 2026 op welke manier hun inzet kan worden uitgebreid en kan worden verankerd in een structurele werkwijze. Daarbij wordt onder andere gekeken naar mogelijkheden om hen op regelmatige basis aanwezig te laten zijn bij werkgevers op locatie en bij grootschalige huisvestingslocaties. Ook wordt onderzocht of het lokale spreekuur (deels) kan worden vervangen door hun aanwezigheid. In 2026 zal deze aanpak verder worden ontwikkeld en structureel worden ingebed.

Van projectaanpak naar programmastructuur NXT Moerdijk is in 2025 overgestapt van een projectmatige naar een programmatische werkwijze, met een samenhangende structuur en duidelijke rollen en verantwoordelijkheden. De nieuwe governance bestaat uit een stuurgroep, regiegroep en projectgroepen, waarmee de aansturing stevig en toekomstbestendig is georganiseerd. Het team is uitgebreid met een programmamanager en een marketing- & communicatieadviseur, en de provincie Noord-Brabant is in 2025 als nieuwe partner aangesloten om de regionale verankering te versterken. Hybride taalopleiding: van pilot naar resultaat Het hybride taalproject is in 2025 sterk gegroeid van 3 naar 9 deelnemende bedrijven, waarbij 50 medewerkers hun taalvaardigheid hebben verbeterd en velen doorstromen naar vervolgcursussen. Eind 2025 zijn plannen gemaakt om het project verder te professionaliseren en concrete doelstellingen vast te

Ontwikkelingen

Start voorbereiding Arbeidsvraag HIM 2030 De techniek- en chemiesector verandert snel door verduurzaming, automatisering, innovatie en digitalisering, waardoor functieprofielen en competenties mee veranderen. NXT Moerdijk is in 2025 gestart met het in kaart brengen van de toekomstige arbeidsbehoefte op het Haven- en Industrieterrein van Moerdijk, om vooruit te kijken naar de arbeidsmarktvraag richting 2030. Deze inzichten vormen de basis om tijdig te anticiperen op benodigde instroom, om- en bijscholing en de ontwikkeling van nieuw talent. Ontwikkeling Werkcentrum West-Brabant De oprichting van het Werkcentrum West-Brabant versterkt de regionale arbeidsmarkt doordat gemeenten, onderwijs, UWV en werkgevers structureel samenwerken op fysieke locaties, waarvan de eerste op 15 januari 2026 in Breda opent om werk, scholing en ontwikkeling laagdrempelig samen te brengen. NXT Moerdijk treedt binnen het Werkcentrum op als voorbeeld-hub voor duurzame inzetbaarheid en innovatie, waardoor de regionale ontwikkeling van human capital verder wordt versterkt.

46

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Effecten Openstaande vacatures per beroepsklasse in West‑Brabant In Q3 van 2025 zijn de volgende arbeidsplaatsen beschikbaar in West-Brabant: Beroep

Aantal openstaande vacatures West-Brabant 2025

Laders, lossers en vakkenvullers

650

Sociaal werkers, groeps‑ en woonbegeleiders

600

Verkoopmedewerkers detailhandel

600

Schoonmakers

550

Transportplanners en logistiek medewerkers

550

Vrachtwagenchauffeurs

400

Machinemonteurs

400

Deze cijfers geven een indicatie van de regionale urgentie om in de sectoren logistiek en techniek vraag en aanbod samen te brengen en talent te stimuleren richting deze sectoren. Bron: ArbeidsmarktInZicht - Werkgelegenheid Werkgelegenheid haven‑ & industriegebied Moerdijk (2025) De vraag naar technisch en logistiek personeel blijft, waarbij er naast meer dan de helft aan mbogeschoold talent ook ruimte is voor hbo'ers. Deze cijfers benadrukken het belang van het bij elkaar brengen van vraag en aanbod en het ontwikkelen van (toekomstig) talent en medewerkers.

Gemeente Moerdijk

• Totaal aantal banen: 20.700 banen in het haven‑ en industriegebied Moerdijk. Een toename van zo’n 200 banen ten opzichte van 2024. • Directe banen: ca. 11.075 banen bij bedrijven in het gebied. • Indirecte banen: bijna 9.700 banen verbonden aan uitbesteed werk. • Vast dienstverband: ongeveer 91% van de banen zijn structureel. • Opleidingsniveau: ruim 53% van de medewerkers heeft een mbo-opleiding, 22% heeft een hbo‑ of wo‑achtergrond. Bron: Werkgelegenheid groeit door in 2025: bijna 21.000 banen - Port of Moerdijk

Risico’s • Bedrijfsbetrokkenheid blijft een punt van aandacht. We zijn afhankelijk van bedrijven en onderwijs om succesvol te zijn. • Structurele uitvoeringscapaciteit is beperkt in verhouding tot ambities. Daarbij zijn projectsubsidies tijdelijk. Een structurele borging van de programmakosten is noodzakelijk om ambities waar te maken. • Strategische verankering (o.a. onder Port of Moerdijk) vraagt nadere keuzes in 2026.

Prestaties 2025 • Versterken van het Migratie Informatiepunt • Door ontwikkelen NXT Moerdijk app (fase 1) • Ontwikkeling van de NXT Moerdijk activiteiten kalender (fase 2)

2026

2027

2028

47

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Thema Vestigingsklimaat Strategisch doel • We beschikken over schone, veilige en duurzame bedrijventerreinen met voldoende ruimte voor ontwikkeling. • Onze bedrijventerreinen zijn goed en op een duurzame wijze te bereiken voor zowel het personenvervoer (fiets, deelmobiliteit en auto) als het goederenvervoer (spoor, buis, water en weg). • We faciliteren ondernemers in aansluiting op hun behoeften en stimuleren het realiseren van economische en maatschappelijke meerwaarde en samenwerking tussen ondernemers onderling. • We zoeken een goede balans tussen het type werkgelegenheid en het aanbod van beschikbare werknemers inclusief daarbij behorende huisvesting en aantrekkelijke leefomgeving.

Mijlpalen Uitvoeren actiepunten uit de in 2024 opgeleverde visie en werkagenda voor de Moerdijkse bedrijventerreinen tot 2040 De ambitie: een visie die past bij onze Moerdijks bedrijventerreinen, aansluit bij de vraagstukken van nu en adaptief is. We zetten in deze visie de algemene koers richting 2040 uit en belichten diverse accenten

per bedrijventerrein. We onderscheiden in deze visie acht speerpunten die richting geven aan de beoogde ontwikkelkoers voor op onze bedrijventerreinen. De speerpunten zijn: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Voldoende ruimte om te ondernemen Duurzame en klimaatadaptieve bedrijventerreinen Betrouwbare energievoorziening om te ondernemen Verhogen veiligheid en tegengaan ondermijning Aanpak fysieke- en digitale bereikbaarheid Geen nieuwe bedrijfs- en burgerwoningen op de terreinen 7. Opzetten organisatiegraad als hoeksteen toekomstbestendigheid 8. Ambities en doelen vereisen inzet gemeente én ondernemers De vaststelling op 4 december 2025 van de lokale bedrijventerreinenvisie is nog maar de start van alles wat er op de bedrijventerreinen de komende jaren nodig is en hiervoor willen we meteen aan de slag met het uitwerken van een programma bedrijventerreinen. Optimalisatie CRM-systeem In 2025 zijn belangrijke stappen gezet in de optimalisatie van het gebruik van het CRM-systeem. Dubbele

48

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

bedrijfsgegevens zijn opgeschoond, waardoor de database overzichtelijker en betrouwbaarder is. Daarnaast is het dashboard vernieuwd, wat heeft geleid tot sneller zoeken en eenvoudiger navigeren binnen het systeem. Ook hebben meerdere medewerkers een gerichte training gevolgd. Hierdoor werken collega’s efficiënter met het CRM-systeem, worden aanvragen sneller afgehandeld en hebben medewerkers beter inzicht gekregen in de bijbehorende werkprocessen. Hiermee gaan we de communicatie met ondernemers verbeteren. Om het bereik te vergroten is de optimalisatie afgesloten met een campagne waardoor we nu 1.277 ondernemers direct en gericht kunnen bereiken. Accountplan bedrijven Er is in 2025 een accountplan vastgesteld voor bedrijven. Net als met de optimalisatie van het CRM-systeem willen we met dit accountplan de relatie en communicatie met bedrijven verbeteren. Bedrijventerrein Zevenbergen-Noord Op 5 september 2024 heeft de gemeenteraad de wijziging van het omgevingsplan vastgesteld, dat de ontwikkeling mogelijk moet maken. Op 11 september 2025 heeft de gemeenteraad een herstelbesluit genomen, om de onderbouwing van de plannen nog nader aan te scherpen. De behandeling van het ingestelde beroep bij de Raad van State kan 1 tot 2 jaar duren. Kaveluitgifte staat gepland voor 2027.

Opwaardering buslijn 119 en ov havengebied Moerdijk lobbyt al langer voor een betere openbaar vervoer-bereikbaarheid, dit heeft geresulteerd in aanpassingen in optimalisering van de provinciale ovconcessie die medio 2025 is ingegaan. De voormalige Lijn 119 is nu Lijn 373 en is opgewaardeerd naar een Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV)verbinding. Dat houdt in dat de frequentie in (met name) de ochtendspits is geoptimaliseerd, bussen ingezet worden waar meerdere passagiers in kunnen en ook geavanceerdere faciliteiten mogelijk zijn in de bus (denk aan comfortabeler kunnen werken, WiFi, USB-(C) aansluiting e.d. Dit is de lijn die gaat van Breda naar Zevenbergen en vice versa en in combinatie met de gebiedsontwikkeling rondom station Zevenbergen is dit een belangrijke randvoorwaarde in ons Daily Urban

Gemeente Moerdijk

System (DUS). Dat wil zeggen dat inwoners van onze gemeente in hun leefsysteem beter kunnen voorzien doordat ze een snellere en betere bereikbaarheid hebben i.r.t. wonen, werken, recreëren en voorzieningen. Dit haakt ook in op de strategische doelen in programma 2: ‘woningen en (noodzakelijke) voorzieningen zijn goed bereikbaar'. Daarnaast rijdt vanaf medio 2025 een nieuwe, volwaardige ov-lijn (lijn 177) die vanaf station Lage Zwaluwe over het LPM naar het havengebied gaat. Deze lijn gaat van maandag t/m vrijdag 2x per uur rijden van 06.00-19.00. Dat is een enorme verbetering van de bereikbaarheid van onze voornaamste werklocatie. Niet alleen voor huidige werknemers, maar zeker ook voor studenten, stagiaires en nieuwe medewerkers. De eerste resultaten van deze nieuwe lijn (cijfers van het eerste half jaar) laten een mooie groei zien. De eerste maand maakten ca. 300-400 instappers per maand gebruik van deze lijn. Inmiddels zijn dit er ca. 800-900. Opwaardering fietsroute Breda-PrinsenbeekZevenbergen Opwaardering van de fietsroute loopt nog. Als gemeente hebben we toezegging van de provincie Noord-Brabant gehad dat zij € 3,75 mln mee co-financieren om dit fietspad op te waarderen. Dit gaat met name om het stuk van Zevenbergen naar Moerdijk.

Deze optimalisering van het fietspad moet bijdragen aan een (schaal)sprong in de multimodaliteit van bereikbaarheid van zowel woningen, voorzieningen als woon-werk gerelateerd. Ook dit raakt de strategische doelstelling(en) uit programma 2. Carbon Farming In 2023 is ZLTO in Moerdijk een koolstofboerenproject (carbon-farming) gestart met ondersteuning van de gemeente Moerdijk en het Havenbedrijf Port of Moerdijk. 11 agrarische ondernemers in de gemeente zijn gestart met het vastleggen van extra koolstof in hun landbouwbodems. Zij nemen hiervoor speciale maatregelen die ervoor zorgen dat CO2 uit de lucht wordt vastgelegd als koolstof in de bodem. Het gaat bijvoorbeeld om het langer laten staan van groenbemesters, de grond minder bewerken en het teeltplan aanpassen. De berekende vastlegging over het jaar 2025 bedroeg 833 ton CO2. Deze koolstofomzetting kan worden vertaald naar zogenoemde koolstofcertificaten. De bedrijven APP, Sivomatic en OBM hebben certificaten gekocht en geven daarmee invulling aan hun klimaatambities. Door de samenwerking met

49

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

agrariërs wordt op lokaal niveau invulling gegeven aan duurzaamheidsambities.

Ontwikkelingen Spooremplacement Roosendaal De mogelijke inpassing van het emplacement én de gevolgen hiervan voor Moerdijk worden meegenomen in de ontwerptafel Powerport. Op die ontwerptafel wordt een advies geformuleerd ten aanzien van de inpasbaarheid van tal van projecten op het gebied van energie, economie, bereikbaarheid etc. Onze ov-knooppunten (station Lage Zwaluwe en Zevenbergen) sterk gepositioneerd in regionale samenwerking-verbanden en -afspraken. Om tot een robuust mobiliteitssysteem op regionale schaal te komen, waarbij zowel het belang van de gemeente als gemeente overstijgend functioneel dient te zijn, moet je afspraken maken op diverse tafels. Die afspraken worden gemaakt op schaal van de stedelijke regio aan de hand van mobiliteitspakketten. In de Meerjarige Multimodale Mobiliteitsprogramma's (MMMP) worden mobiliteitsafspraken c.q. doelen geformuleerd die je als regio op (middel)lange termijn zo goed mogelijk wilt realiseren. Daarnaast is er nog het Regionaal Mobiliteits Programma, dat is afgeleid van het MMMP, en daarin worden afspraken gemaakt voor de kortere termijn. De realiteit is wel dat er in beide pakketten door regiogemeenten meer opgevoerd wordt dan realiseerbaar zal zijn in de praktijk. Daarom is een goede lobby en positionering op de juiste tafels als gemeente essentieel.

Voor zowel station Lage Zwaluwe als Zevenbergen geldt dat beide een belangrijke rol spelen in zowel de stedelijke regio West-Brabant als in de stedelijke regio Breda-Tilburg. In de pakketten voor beide stedelijke regio's zitten de propositie voor station Zevenbergen (gebiedsontwikkeling station Zevenbergen) en het maken van een volwaardige ov-hub van station Lage Zwaluwe goed gepositioneerd. Het doel is om in regionaal verband nut en noodzaak van de ontwikkeling van deze ov-knooppunten aan het licht te brengen, zodat we op regionale schaal kunnen besluiten over het investeren in deze knooppunten. Verder invulling geven aan ov-traject op het havengebied (haltes, last-mile-oplossingen e.d.) Zoals hierboven vermeld rijdt vanaf medio 2025 een volwaardige ov-lijn via LPM naar het haven- en industriegebied Moerdijk. De gebruikersaantallen lopen

Gemeente Moerdijk

op, maar parallel daaraan is het van groot belang dat ook de last-mile-oplossing op het terrein nog geoptimaliseerd wordt, zodat de lijn een nog groter succes kan worden. Op dit moment zijn alle betrokken partijen (PNB, DTV, Port of Moerdijk, Arriva, aanbieders van deelmobiliteit en de gemeente) aan het inventariseren welke middelen en daarbij behorende middelen haalbaar en effectief zijn. Landbouwtransitie De agrarische ondernemers worden geconfronteerd met onzekerheden vanuit aangepaste regelgeving en beleid, gerechtelijke en politieke uitspraken en besluiten. Een duidelijk toekomstperspectief waar de sector zich op kan richten is voorlopig niet in zicht. In 2025 is er gewerkt aan een werkprogramma landelijk gebied, is er aandacht besteed aan de standpuntbepaling agrarische sector powerportgebied en is aansluiting gezocht bij regionale ontwikkelingen. Het genoemde werkprogramma wordt opgeleverd in 2026 en maakt de complexiteit van het agrarische vraagstuk inzichtelijk en maakt het mogelijk om met een plan van aanpak de transitie op gemeentelijk en regionaal niveau te begeleiden.

Effecten Engagement rate versus benchmark (online betrokkenheid van volgers t.o.v. gemiddeld bij gemeenten) Gemeente Moerdijk behaalt een bovengemiddelde engagementratio in vergelijking met omliggende gemeenten. Afgezet tegen het aantal volgers presteert de gemeente boven verwachting, zeker in vergelijking met gemeenten van vergelijkbare omvang en met een vergelijkbaar aantal inwoners. Ontwikkeling van het aantal volgers Facebook – LinkedIn • Facebook Ondernemen: in 2025 een toename van 20 volgers, met een afname van 10 volgers. In totaal heeft deze pagina 604 volgers in 2025. • Facebook gemeente Moerdijk: in 2025 een toename van 873 volgers, met afname van 422 volgers. In totaal heeft deze pagina 7.987 volgers in 2025. • LinkedIn gemeente Moerdijk: in totaal heeft onze LinkedIn pagina 6079 volgers in 2025, waarvan er 728 ons zijn gaan volgen in 2025. Ontwikkeling online bereik Facebook gemeente Moerdijk– bereik en interactie De Facebook pagina van gemeente Moerdijk laat een sterk en groeiend bereik zien. In het afgelopen jaar zijn de zichtbaarheid en interactie met berichten duidelijk

50

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

toegenomen, wat wijst op een blijvende betrokkenheid van inwoners en andere volgers. In totaal zijn onze berichten 4,3 miljoen keer weergegeven. Het aantal interacties met content kwam uit op 24,5 duizend, wat een stijging betekent van 72,1%. Ook het aantal klikken op links nam aanzienlijk toe tot 24,3 duizend (+65,1%), wat aangeeft dat berichten gebruikers steeds vaker aanzetten tot actie. Daarnaast werden er 95,3 duizend bezoeken aan de Facebook pagina geregistreerd, een stijging van 46,5%. Het aantal volgers groeide met 59,9%, wat neerkomt op 873 nieuwe volgers in de gemeten periode. Deze cijfers bevestigen dat Facebook een belangrijk en effectief kanaal blijft voor de online zichtbaarheid van gemeente Moerdijk en voor het bereiken en informeren van inwoners. Facebook – Ondernemen Moerdijk: bereik en interactie De Facebook pagina Ondernemen Moerdijk laat een stabiel bereik en een toenemende interactie met de doelgroep zien. De pagina wordt actief gebruikt om ondernemers te informeren en te betrekken. In de gemeten periode zijn de berichten in totaal 83,1 duizend keer weergegeven. Het aantal interacties met content kwam uit op 238, wat een lichte stijging betekent van 1,3%. Het aantal klikken op links nam duidelijk toe tot 687, een groei van 32,9%, wat aangeeft dat ondernemers steeds vaker doorklikken naar aanvullende informatie.

Daarnaast zijn er 580 bezoeken aan de Facebook pagina geregistreerd. Dit betekent een daling van 31,3% ten opzichte van de vorige periode. Het aantal volgers nam toe met 20, wat neerkomt op een groei van 55,6%.

Gemeente Moerdijk

De cijfers laten zien dat Facebook Ondernemen Moerdijk vooral functioneert als een gericht informatiekanaal voor ondernemers, waarbij de betrokkenheid via interacties en linkklikken positief ontwikkelt. LinkedIn – bereik en interactie Het bereik van onze LinkedIn pagina is verder toegenomen. Vanwege de complexiteit van het platform en de relatief hoge advertentiekosten zetten wij momenteel beperkt in op betaalde campagnes via LinkedIn. Desondanks zien wij een duidelijke groei in zowel betrokkenheid als zichtbaarheid. Zowel het aantal interacties als het aantal volgers is gestegen. Daarnaast neemt het aantal paginaweergaven en zoekopdrachten naar onze LinkedIn pagina wekelijks toe. In 2025 registreerden wij in totaal 6.361 paginaweergaven en 2.593 unieke bezoekers. Het totale aantal impressies bedroeg 319.978. Deze zichtbaarheid resulteerde in 3.979 reacties, 139 commentaren en 63 reposts. De resultaten laten zien dat de LinkedIn pagina ook met beperkte inzet van advertenties een groeiend en betrokken bereik realiseert.

Prestaties 2025 • Uitvoeren actiepunten uit de in 2024 opgeleverde visie en werkagenda voor de Moerdijkse bedrijventerreinen tot 2040 • Opwaardering fietsroute Breda-Prinsenbeek-Zevenbergen door Provincie Noord-Brabant • Realisatie OV op en rondom Havengebied Moerdijk + LPM • Afspraken met Provincie (en Arriva?) over opwaardering buslijn 119 BredaZevenbergen tot HOV-verbinding • Start uitgifte fase 1 bedrijventerreinen ontwikkeling Zevenbergen Noord • Inventarisatie in hoeverre aanbod deelmobiliteit van en naar station Lage Zwaluwe rendabel is. Dit gekoppeld aan de ontwikkeling van bedrijventerreinen Bedrijvenpoort West-Brabant, LPM en HIM alsook mogelijke recreatiedoeleinden zoals De Biesbosch

2026

2027

2028

51

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Thema Veiligheid Strategisch doel

Ontwikkelingen

• We bestrijden integraal veiligheidsrisico’s en georganiseerde criminaliteit.

Port of Moerdijk Veiliger Na het vaststellen van het beleidsprogramma Port of Moerdijk Veiliger gaan de betrokken organisaties aan de slag met de diverse projecten uit het programma. Hiermee wordt voortgang gegeven aan de doorontwikkeling van veiligheidsthema’s in en rond het haven- en industrieterrein. Dit doet de gemeente in samenwerking met provincie, omgevingsdienst, veiligheidsregio (w.o. brandweer), en het havenbedrijf.

Mijlpalen Port of Moerdijk Veiliger In 2025 is het programma Port of Moerdijk Veiliger ondertekend door de gemeente Moerdijk, Port of Moerdijk, Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant en de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant. Hiermee worden diverse projecten in het kader van veiligheid op en om het haven- en industriegebied van Moerdijk opgestart. Crisisbeheersing In 2025 is er vanuit Veiligheid veel aandacht geweest voor crisisbeheersing en de lokale crisisorganisatie. De basis is gelegd voor een stevige lokale crisisorganisatie waarbij alle middelen, zowel digitaal als fysiek, op orde zijn gebracht. Ook zijn er structurele overleggen met de hoofden taakorganisaties om zo elkaar op de hoogte te kunnen houden van de laatste ontwikkelingen. Voor de hoofden taakorganisaties is er een training en table-top oefening geweest. Verder zijn we als Moerdijk goed vertegenwoordigd bij alle districtelijke, regionale en landelijke overleggen op het gebied van crisisbeheersing. Veiligheid havengebied / LPM / Mainportprogramma Zeeland West Brabant In 2025 zijn mooie resultaten geboekt vanuit het mainportprogramma. Zo zijn er hekwerken, poorten, thermische- en PTZ-camera’s geplaatst. Niet alleen de fysieke beveiliging is hiermee toegenomen, maar ook de digitale beveiling. Ook bij het nieuwe Logistiek Park Moerdijk is er veel aandacht geweest voor veiligheidsmaatregelen.

Hierbij is ook de Interne Baan voorzien van camera's die voorzien zijn van kentekenherkenning. Ondermijning Op het gebied van ondermijning zijn in 2025 mooie stappen gezet. Zo is er veel ingezet op de meldroute voor het verwerken en afhandelen van signalen van mogelijke ondermijning. Daaropvolgend, maar ook preventief zijn er succesvolle actiedagen gehouden.

WAS-palen Het verzoek om 2 WAS-palen bij te plaatsen is goedgekeurd en wordt verder in uitvoering gebracht. Crisisbeheersing De ontwikkelingen op het gebied van crisisbeheersing en de geopolitieke situatie worden op de voet gevolgd. We zorgen daarbij voor actuele trainingen en oefeningen en gaan in 2026 verder met de verdieping voor de hoofden taakorganisatie. Ook komt er een grote multidisciplinaire oefening voor de gehele crisisorganisatie in samenwerking met diverse (externe) partners. Koekoeksedijk De extra te nemen veiligheidsmaatregelen in het kader van (brand)veiligheid op en om het industrieterrein aan de Koekoeksedijk lopen door naar 2026. Dit project heeft nog niet de prioriteit op de projectenlijst gehad, waardoor deze ontwikkeling doorloopt in 2026. Het gaat hierbij met name om de bereikbaarheid van het terrein en bluswatervoorzieningen.

Effecten Een grote multidisciplinaire oefening met actuele en reële scenario's draagt bij aan een stevige lokale crisisorganisatie die is voorbereid op crises, een betere samenwerking tussen diverse partijen in geval van crises en een weerbare samenleving waarin overheid, bedrijven en inwoners elkaar kunnen helpen in geval van nood.

Risico’s Er zijn geen specifieke vooraf te voorziene risico's.

52

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Prestaties 2025 • Doorontwikkeling Moerdijk Veilig • Brandveiligheid en aanvullend te nemen veiligheidsmaatregelen industrieterrein Koekoeksedijk • Doorontwikkeling haven veiligheidsstrategie in samenhang met de uitrol van maatregelen, en het opzetten van een gemeentelijk haventeam, binnen de Mainport aanpak Zeehavens Zeeland-West Brabant • Een stabiele en getrainde crisisorganisatie met blijvende aandacht voor zowel mono- als multidisciplinaire oefeningen • Ontwikkelen aanpak ondermijnende activiteiten • Inzet op awareness • Uitvoering geven aan de doorontwikkeling van Moerdijk Veilig • Concretisering aanpak ondermijning • Inzet op awereness

2026

2027

2028

53

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Lasten en baten 2025 bedragen x € 1.000

Lasten € 14.920

Baten € 10.727

€ 177

€ 202

€ 168

€ 13

€ 970

€ 2.061

€ 389 € 222

€ 30 € 340 € 15 €5

€ 448 € 63 € 984 € 10.355

€ 19

€ 9.152

€ 34

2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie

5.4 Musea 5.5 Cultureelerfgoed 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.5 Arbeidsparticipatie 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerr)

54

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Overzicht taakvelden

Realisatie 2025 Onderdeel (bedragen x € 1.000)

Lasten

2.3 Recreatieve havens

Baten 177

2.4 Economische havens en waterwegen

Saldo -202

-25

168

-13

155

3.1 Economische ontwikkeling

2.061

-971

1.090

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

389

0

389

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

222

-30

192

3.4 Economische promotie

448

-340

107

5.4 Musea

63

0

63

5.5 Cultureelerfgoed

984

-15

969

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

19

-5

14

6.5 Arbeidsparticipatie

34

0

34

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerr)

10.355

-9.152

1.203

Saldo baten en lasten

14.920

-10.727

4.192

0.10 Mutaties reserves

1.315

-1.826

-511

Resultaat na bestemming

16.235

-12.553

3.682

Overzicht Programma 3

Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Begroting 2025 voor wijziging

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Verschil realisatie en begr. na wijz.

(Cijfers x € 1.000) (-/- is voordelig) Totaal lasten

11.138

17.354

14.920

-2.435

Totaal baten

-9.561

-14.800

-10.727

4.073

Saldo van baten en lasten

1.577

2.554

4.192

1.638

755

1.473

1.315

-157

Onttrekking aan reserves

-19

-1.707

-1.826

-119

Resultaat na bestemming

2.313

2.321

3.682

1.361

Storting in reserves

55

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Gemeente Moerdijk

Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben De gemeente Moerdijk staat voor goede, toegankelijke en betaalbare zorg en ondersteuning voor kinderen, jongeren, volwassenen en senioren die dat echt nodig hebben. Soms gaat het om een tijdelijk steuntje in de rug, soms om intensieve of langdurige hulp. Uitgangspunt is steeds dat inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen meedoen en, waar nodig, tijdig passende ondersteuning ontvangen. Ondersteuning raakt in de praktijk vaak meerdere leefgebieden tegelijk, zoals opvoeden en opgroeien, onderwijs, gezondheid, werk, bestaanszekerheid, wonen, veiligheid, dagelijks leven, financiën, mobiliteit en sociale participatie. Juist in de samenhang tussen deze domeinen ligt de opgave om problemen eerder te signaleren, ondersteuning beter te organiseren en zwaardere inzet waar mogelijk te voorkomen. De gemeente Moerdijk wil een inclusieve gemeente zijn waarin iedereen mee kan doen, ongeacht achtergrond, gender, leeftijd of beperking. Dat vraagt om een sterke sociale basis, goede samenwerking tussen beleid en uitvoering en ondersteuning die dichtbij inwoners is georganiseerd.

Mijlpalen In 2025 zijn binnen Programma 4 op meerdere onderdelen stappen gezet om ondersteuning dichter bij inwoners, meer samenhangend en beter beheersbaar te organiseren. Met de komst van nieuwe beleidsadviseurs op Jeugd en Onderwijs is de beleidsontwikkeling versterkt en beter verbonden met de uitvoeringspraktijk. Daarnaast zijn belangrijke stappen gezet in de verbinding tussen wonen, zorg en ondersteuning, onder meer via de Regionale Woonzorgvisie en het Volkshuisvestingsprogramma. Ook is verder gewerkt aan een meer integrale benadering van ondersteuning, waarbij de samenhang tussen jeugd, Wmo, participatie, bestaanszekerheid, onderwijs, gezondheid en veiligheid steeds nadrukkelijker in beeld komt. Binnen het sociaal domein is in 2025 daarnaast verder gewerkt aan de beweging naar voren: eerder signaleren, lichte ondersteuning beter organiseren en specialistische inzet gerichter inzetten waar dat nodig is. In dat kader is ook verder gewerkt aan de ontwikkeling van een integrale toegang en Stevige Lokale Teams. Voor Moerdijk is dit geen losstaand project, maar een bredere ontwikkelrichting waarin toegang, vroegsignalering, samenwerking met partners en versterking van de sociale basis samenkomen. Ook op het terrein van nieuwkomers, preventie,

gezondheid, participatie en bestaanszekerheid zijn stappen gezet om beleid, uitvoering en maatschappelijke opgaven meer met elkaar te verbinden. Daarmee is in 2025 op meerdere fronten gewerkt aan een sociaal domein dat beter in samenhang kan sturen op ondersteuning, toegankelijkheid en beheersbaarheid. Met de komst van de nieuwe beleidsadviseurs op Jeugd en Onderwijs is de beleidsontwikkeling op deze dossiers versterkt en is meer samenhang aangebracht tussen beleidsvorming en uitvoering. De aangekondigde Wet versterking regie volkshuisvesting heeft als kaderwet invloed op onder meer de Wmo 2015. Vooruitlopend op de komst van de wet is in 2025 domein-overstijgend het volgende gerealiseerd (zie ook programma 2): Regionale woonzorgvisie De raad heeft op 23 oktober ingestemd met de Regionale woonzorgvisie West-Brabant West. De regionale woonzorgvisie gaat uit van de vier kernwaarden: • eigen woonplek • in een vertrouwde omgeving • welzijn eerst, zorg als vangnet • samenwerking dichtbij huis Met twee onderdelen heeft de gemeenteraad niet ingestemd, namelijk: • Het bepaalde over maatschappelijk opvang en beschermd wonen, aangezien Moerdijk daarvoor onder

56

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

een andere regio valt. • De bepaling dat de gemeentegarantie geeft dat passende ondersteuning aanwezig blijft en dat daarin wordt geïnvesteerd, aangezien zorg en ondersteuning niet altijd een gemeentelijke taak is. De regionale woonzorgvisie wordt verder uitgewerkt in een regionaal uitvoeringsprogramma. Ook is een vertaalslag gemaakt in het volkshuisvestingsprogramma. Een belangrijk voorbeeld van deze samenhang is de verbinding tussen wonen, zorg, ondersteuning en de sociale basis. Volkshuisvestingsprogramma In december 2025 heeft het college het Volkshuisvestingsprogramma Moerdijk ter vaststelling op 29 januari 2026 aan de gemeenteraad aangeboden. Het Volkshuisvestingsprogramma is vormgegeven langs vier leidende principes: • We faciliteren de volgende stap op de woningmarkt • Moerdijk biedt goed wonen voor elke portemonnee • Iedere kern krijgt de kans zich vitaal te ontwikkelen • In Moerdijk bouwen we aan een inclusieve samenleving

Gemeente Moerdijk

In beide stukken komt duidelijk het belang van preventief (welzijn eerst) en wijk/kerngericht werken naar voren. Zo ook het werken vanuit de sociale basis, rakend aan de Moerdijkse ambitie voor de sociale basis (vastgesteld in de raad januari 2025) en doelen (Samendoen, Samen redzaam en Samenspraak) De vertaling naar het Wmo-beleidsplan zal na de vaststelling van het volkshuisvestingsplan en het aannemen van de Wet versterking regie volkshuisvesting plaatsvinden. Hiermee wordt de inhoudelijke lijn versterkt dat wonen, welzijn, ondersteuning en preventie niet los van elkaar kunnen worden gezien, maar in samenhang moeten worden ontwikkeld. Ook op het terrein van nieuwkomers, participatie en bestaanszekerheid is in 2025 gewerkt aan meer samenhang tussen maatschappelijke opvang, huisvesting, participatie, onderwijs en reguliere ondersteuning.

57

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Ontwikkelingen en prestaties programma nieuwkomers In 2025 heeft het Programma Nieuwkomers zich inhoudelijk en organisatorisch verder ontwikkeld. De bestuurlijk stabiele lokale koers in een werkveld waarin landelijk veel onzekerheid en discussie bestond, bood ruimte om inhoudelijke stappen te zetten en te bouwen aan een aanpak die verder is verankerd in de interne en externe samenwerking. Dit heeft eind 2025 geresulteerd in een vastgesteld programmaplan, waarin de strategische doelstellingen zijn vastgelegd. De verdere uitwerking naar operationele doelstellingen, activiteiten en werkzaamheden sluit hierop aan en krijgt in de komende periode verder vorm, met nadrukkelijke aansluiting op de reguliere inzet. Eind 2025 is daarnaast gestart met de werkgeversaanpak, gericht op het beter benutten van het arbeidspotentieel van nieuwkomers en het versterken van de verbinding met werkgevers en arbeidsmarkt. Daarmee krijgt de beweging naar duurzame participatie, zelfredzaamheid en aansluiting op reguliere gemeentelijke taken verder vorm. Opvang Oekraïense ontheemden Binnen de opvang van Oekraïense ontheemden zien wij een toenemende behoefte aan psychische ondersteuning. Deze behoefte wordt versterkt in periodes van onzekerheid over de toekomst.

De gemeente heeft onderzocht of het mogelijk was een eigen psycholoog aan te trekken voor de opvanglocaties, maar dit is niet gelukt doordat onze inkoopvoorwaarden niet verenigbaar waren met die van de te contracteren partij. Daarom is in 2025 ingezet op een regionale aanpak, waarbij samen met omliggende gemeenten wordt gewerkt aan het aantrekken van een Oekraïense psycholoog die regionaal inzetbaar is en beter kan aansluiten bij de taal en culturele achtergrond van de ontheemden. In 2025 is een verplichte eigen bijdrage ingevoerd voor bewoners van de opvanglocaties. Later in het jaar is deze bijdrage verder verhoogd. Voor de uitvoering is een duidelijke werkwijze vastgesteld en wordt gewerkt volgens een professionele en gestructureerde aanpak. Hierdoor verloopt de uitvoering efficiënt en zijn er nauwelijks achterstanden. De huidige verblijfsstatus van Oekraïense ontheemden loopt naar verwachting tot maart 2027. Het Rijk moet hierover nog definitieve besluiten nemen. Het Rijk heeft wel aangegeven voornemens te zijn om Oekraïense ontheemden een zogenoemd transitiedocument aan

Gemeente Moerdijk

te bieden. Met dit document zouden ontheemden hun momenteel gepauzeerde asielaanvraag beëindigen en voor een periode van drie jaar in Nederland mogen verblijven. Tegelijkertijd is het uitgangspunt van het Rijk dat Oekraïense ontheemden op termijn terugkeren naar hun land om daarbij te dragen aan de wederopbouw. Wij verwachten dat Oekraïense ontheemden, als zij in Nederland blijven na maart 2027, in het reguliere Nederlandse stelsel terechtkomen, bijvoorbeeld binnen de kaders van de Participatiewet. Dit zal naar verwachting een aanzienlijke impact hebben op de gemeentelijke uitvoering en een grotere ambtelijke inzet vragen. Ondanks de beperkte beschikbare informatie is de gemeente in 2025 al gestart met het verkennen van de impact van deze mogelijke wijzigingen. Daarbij zijn zowel interne als externe partners betrokken en worden de ontwikkelingen nauwlettend gevolgd, zodat tijdig kan worden ingespeeld op nieuwe landelijke besluiten. Dit laat zien dat de opvang van Oekraïense ontheemden niet alleen een uitvoeringsvraagstuk is, maar ook raakt aan participatie, bestaanszekerheid, gezondheid en de toekomstige belasting van de reguliere gemeentelijke taken. Asiel Op 1 juli is het AZC Zevenbergen geopend, waardoor de gemeente Moerdijk langdurig 200 asielplekken realiseert. Hiermee voldoen we aan de wettelijke opgave van de Spreidingswet.

De eerste maanden na opening heeft de focus gelegen op het opstarten van de nieuwe locatie en het realiseren van stabiliteit op de locatie. Eind 2025, een half jaar na de opening van het AZC, komt er steeds meer ruimte voor de verbinding met de lokale samenleving, waaronder (vrijwilligers)werk. In 2025 zijn door het COA de voorbereidingen getroffen om een meedoenbalie te openen. De regionale casemanager participatie van het COA heeft daarin een belangrijke rol. Het is zaak om hem te koppelen aan de hierboven genoemde werkgeversaanpak. Daarmee verschuift de opgave geleidelijk van opstart en stabilisatie naar duurzame verbinding met participatie, meedoen en aansluiting op de lokale samenleving. Inburgering Landelijk is in 2025 een tussenevaluatie van de wet Inburgering 2021 (Wi2021) uitgevoerd om een eerste beeld te krijgen van de werking van de wet. In deze landelijke tussenevaluatie wordt aangegeven dat voor een representatief beeld van het doelbereik en

58

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

de doeltreffendheid van de Wi2021 er gewacht moet worden tot meer inburgeraars hun traject hebben afgerond. De landelijke wetsevaluatie die in de tweede helft van 2027 gepland is, zal daar een beter beeld van geven. Dit geldt ook voor onze regio, Werkplein Hart van West-Brabant. Nog niet voldoende inburgeraars hebben hun traject afgerond om te kunnen evalueren. 11% van het totaal aantal vanuit Moerdijk ingestroomde inburgeraars in de Wi2021 heeft op dit moment het volledige inburgeringstraject afgerond. Dit benadrukt dat de doorontwikkeling van de inburgeringsaanpak nog tijd vraagt en dat sturing voorlopig vooral plaatsvindt op opbouw van inzicht, voortgang en uitvoerbaarheid. Huisvesting statushouders Er is in 2025 een vierde alternatieve huisvestingslocatie voor statushouders gerealiseerd, een 18+voorziening voor AMV’ers die met meer zelfstandigheid kunnen wonen, terwijl zij wachten op gezinshereniging. Naast deze woonvorm zijn er in Moerdijk de afgelopen jaren ook twee kleinschalige woongroepen voor AMV’ers gerealiseerd en een voorziening in Fijnaart waar statushouders tijdelijk gehuisvest worden in afwachting van hun definitieve woning. In dit HAR-project zijn in 2025 7 mensen ingestroomd (verwacht werd een instroom van 5).

Vanaf de start van het project in mei 2024 tot eind 2025 zijn in de HAR 19 statushouders ingestroomd en 15 statushouders uitgestroomd naar een eigen zelfstandige woning. De inzet die gepleegd wordt op het realiseren van alternatieve huisvestingsvormen past qua omvang bij de draagkracht van onze gemeente en de (wettelijke)

Gemeente Moerdijk

opdracht die wij hebben om statushouders te huisvesten. Daarmee wordt invulling gegeven aan een aanpak die zowel bestuurlijk haalbaar als maatschappelijk passend is bij de schaal van Moerdijk. Nieuwkomersonderwijs Eind 2025 zijn de bestuurlijke afspraken voor de centrale taalklas nieuwkomers in een convenant vastgelegd. Hiermee is een belangrijke stap gezet in de verbinding tussen onderwijs, taalontwikkeling en participatiekansen van nieuwkomers. Arbeidsmigratie In 2025 is, in afstemming met diverse interne betrokkenen, de huidige situatie rond de sociaalmaatschappelijke aanpak van arbeidsmigratie in kaart gebracht en zijn de eerste voorbereidingen getroffen voor een meer structurele werkwijze. In 2026 werken we deze lijn verder uit, samen met interne teams, in vaste werkprocessen voor bereik, doorverwijzing, registratie en opleidingsmogelijkheden. In 2025 is daarnaast één huisvestingsproject vergund en in uitvoering genomen. Drie andere huisvestingsprojecten bevinden zich nog in de vergunningsfase. Ook is een plan van aanpak opgesteld voor de handhaving op illegale huisvesting van arbeidsmigranten. Dit plan wordt vanaf 2026 uitgevoerd en verder uitgewerkt. Hiermee wordt toegewerkt naar een aanpak waarin huisvesting, handhaving, registratie en sociaalmaatschappelijke ondersteuning meer in samenhang worden opgepakt.

59

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Prestaties Sociaal domein breed • Er is een lokale woon-zorgvisie opgesteld als onderdeel van zowel het Woonprogramma als het Wmo-beleidsplan. Dit in navolging van de regionale woon-zorgvisie die begin 2025 wordt vastgesteld. Zie ook programma 2 • Het Actieplan Jeugd is in het 4e kwartaal van 2024 vastgesteld. Diverse acties en ontwikkelingen lopen van 2024 door in 2025. In 2025 zijn alle acties uitgevoerd en geborgd in bedrijfsvoering, capaciteit en werkwijze van team Jeugd • In 2025 wordt het onderzoek naar één integrale toegang uitgevoerd; We onderzoeken hierin de kansen en beperkingen voor het realiseren van één integrale toegang voor het sociaal domein. Resultaten worden eind 2025 voorgelegd aan college en raad • We leveren in 2025 een plan van aanpak op voor het vormgeven van een “Sterk Lokaal Team”. Dit sluit aan op regionale ontwikkelingen • Voor inwoners is het netwerk van ondersteuners in de omgeving zichtbaar en vindbaar in beeld gebracht.

Inwoners weten waar ze moeten zijn voor hulp en ondersteuning • Het netwerk van ondersteuners kent elkaar en weet de inwoner met een hulpvraag op de juiste wijze door te verwijzen • Er ligt een visie op anticiperen op vergrijzing Programma Nieuwkomers • Er zijn bestuurlijke afspraken en uitvoeringsafspraken over nieuwkomersonderwijs gemaakt • Er is een werkgeversaanpak nieuwkomers geformuleerd, gericht op beter benutten van het arbeidspotentieel van nieuwkomers en het stimuleren en ondersteunen van werkgevers • Er is een transitie gemaakt van crisisgerichte aanpak naar duurzame aanpak voor de opvang van Oekraïense ontheemden, door inrichting van werkprocessen zoals innen van leefgeld, ontwikkeling van beleid en uitvoering van hogere wet- en regelgeving • Er is inzicht in de behoefte aan inzet op mentale gezondheidszorg voor trauma, verslaving en psychische nood met daaraan gekoppeld een plan van aanpak voor de realisatie hiervan • De COA-locatie is gerealiseerd, inclusief contractuele afspraken.

Er ligt een plan van aanpak voor verbindingen met de lokale samenleving (onderwijs, sport, cultuur, welzijn, (vrijwilligers)werk, etc.) • Er zijn afspraken met Woonkwartier over het realiseren van de taakstelling statushouders en bestuurlijke borging hiervan • Er zijn alternatieve huisvestingsvormen geformuleerd en hierin zijn keuzes gemaakt • De Wet Inburgering 2021 is geëvalueerd door Werkplein en De6-gemeenten • Er is een plan van aanpak handhaving voor illegale huisvesting arbeidsmigranten • Sociaal-maatschappelijke aanpak arbeidsmigratie is bestendigd (o.a. verbeteren bereik en doorverwijzing, meer grip op registratie, opleidingsmogelijkheden in kaart brengen) • Goede initiatieven voor de huisvesting van arbeidsmigranten worden gefaciliteerd

Gemeente Moerdijk

2025

2026

2027

2028

60

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Gemeente Moerdijk

Thema Preventie en Meedoen Strategisch doel In 2025 is binnen dit thema verder gebouwd aan de beweging van zorg naar gezondheid en preventie. Daarbij is gewerkt aan het versterken van de sociale basis, het vergroten van ontwikkelkansen van kinderen en jongeren en het ondersteunen van inwoners om zo lang mogelijk mee te kunnen doen. De inzet op onderwijs, gezondheid, sport, cultuur, jongerenwerk en preventie hangt daarbij nadrukkelijk met elkaar samen. Meedoen • Jeugd en jongeren groeien op in een veilige omgeving waarin zij zich zo optimaal mogelijk kunnen ontwikkelen en kunnen meedoen. • De volwassenen zijn zoveel mogelijk zelfredzaam en kunnen participeren in de samenleving. • Er is divers en betaalbaar sport-, cultuur- en ander vrijetijdsaanbod, ook voor meer kwetsbare doelgroepen. • Ondersteunen van de sociale basis, door inzet op sociaaleconomische zekerheid, sociale inclusie, sociale cohesie en sociale empowerment. Preventie • Met samenwerkingspartners een beweging maken van zorg naar gezondheid en preventie. • Versterken van de sociale basis; bevorderen van zelfredzaamheid op individueel niveau naar samenredzaamheid binnen een gemeenschap. • Verminderen mentale klachten, zoals eenzaamheid en depressie, door middel van het inzetten van sport en cultuur. • Inzet van sport of cultuur bij de jeugd om groepsdynamische processen te doorbreken, zoals bij pestgedrag.

Mijlpalen Governance RBL West-Brabant De Gemeenschappelijke Regeling (GR) schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten regio West-Brabant/ het Regionaal Bureau Leren West-Brabant (RBL), is aangepast omdat twee gemeenten zijn uitgetreden, drie gemeenten hebben afgeschaald naar een ander uitvoeringsniveau, en enkele tekstuele wijzigingen zijn aangebracht voor de doorontwikkeling van de regeling. Het zienswijzeproces over de gewijzigde regeling van de GR is in 2025 doorlopen en de raad heeft het college

in januari 2026 toestemming gegeven om een definitief besluit te nemen. Het college heeft in maart 2026 definitief besloten in te stemmen met de gewijzigde governance. Hiermee is de bestuurlijke basis voor de regionale samenwerking op schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten geactualiseerd en toekomstbestendiger gemaakt. De mijlpalen binnen dit thema laten zien dat in 2025 zowel lokaal als regionaal is gewerkt aan versterking van preventie, ontwikkelkansen, gezondheid en participatie. Regionaal programma Voortijdig Schoolverlaters (VSV) 2025-2029 Het regionaal programma VSV 2021-2024 is met één jaar verlengd voor 2025 door het ministerie van OCW. Het ministerie heeft in 2025 het door de Doorstroompunt regio West-Brabant ingediende regionaal programma VSV & Jeugdwerkgelegenheid 2026-2029 goedgekeurd, waarvoor jaarlijks door de contactgemeente Breda en contactschool Curio € 3,5 miljoen wordt ontvangen. Ingezet gaat worden in de regio op vier programmalijnen: 1. Afremmen ongediplomeerde uitstroom uit VO; 2. Afremmen uitval mbo; 3. Versterken Doorstroompunt en Werk & Inkomen; 4. Versterken programma. Daarmee is een vernieuwde regionale basis gelegd voor het terugdringen van schooluitval en het versterken van de aansluiting tussen onderwijs, werk en ondersteuning.

Nieuwe overeenkomst JGZ Eind 2025 heeft het college ingestemd met de nieuwe overeenkomst jeugdgezondheidszorg met Thuiszorg West-Brabant (TWB). De De6-gemeenten (Roosendaal, Bergen op Zoom, Steenbergen, Rucphen, Woensdrecht en Moerdijk) hebben het aanbestedingstraject succesvol afgerond en daardoor is er een nieuwe overeenkomst van kracht voor de jaren 2026 t/m 2029 met de optie om 2 keer met 2 jaar te verlengen. Dit draagt bij aan continuïteit in de preventieve ondersteuning van jeugdigen en aan een stabiele basis voor de samenwerking tussen gemeenten en jeugdgezondheidszorg.

61

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Regionale samenwerking Integraal ZorgAkkoord (IZA) In de regio West-Brabant wordt intensief samengewerkt om de zorg betaalbaar en beschikbaar te houden. Vanuit het regioplan wordt gewerkt langs zes actielijnen, waaraan ook de gemeente Moerdijk actief bijdraagt. Een belangrijke mijlpaal binnen IZA is het transformatieplan mentale gezondheidsnetwerken, dat eind 2025 is goedgekeurd door de zorgverzekeraars en in 2026 in uitvoering wordt genomen. Uitvoering Lokaal Plan van Aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Binnen GALA is in 2025 verder gewerkt aan een meer samenhangende preventieve aanpak, in nauwe verbinding met de regionale ketenaanpakken vanuit IZA. Er is uitvoering gegeven aan het Lokale Plan van Aanpak GALA (Positief Gezond in Moerdijk). Ook zijn we aangehaakt op de regionale ketenaanpakken vanuit IZA, die overlappen met het lokale plan. Dit zijn: Kansrijke Start, Kind naar Gezonder Gewicht, Gezonde Leefstijlinterventie (GLI), Valpreventie en Sociaal arrangeren/Welzijn op Recept. Bij iedere aanpak zijn stakeholders uit verschillende domeinen betrokken.

Gemeente Moerdijk

Denk aan o.a.: jeugdgezondheidszorg, welzijnspartners, huisartsen, zorgverleners en uiteraard de gemeenten zelf. Hieronder de mijlpalen in het laatste kwartaal 2025 binnen de uitvoering van het lokaal plan. Voor het gehele jaarverslag 2025 kan RIB GALA 2025 worden geraadpleegd. Kansrijke Start In september 2025 is de zorgpadentool vanuit Pharos gelanceerd. De tool is bedoeld voor professionals in het sociaal en medisch domein met als doel dat er eerder en sneller naar elkaar kan worden doorverwezen indien dit nodig is bij een (kwetsbaar) gezin. Ook zijn er interviews onder de doelgroep afgenomen en is het huidige interventieaanbod in kaart gebracht. Het aanbod is uitgebreid met de erkende interventie Centering Ouderschap. Kind naar Gezonder Gewicht (KnGG) Zowel regionaal als lokaal zijn we aangesloten bij de ketenaanpak KnGG. Er is een plan van aanpak opgesteld op basis van een gezamenlijke visie en er is een sociale kaart vastgesteld met relevante samenwerkingspartners

62

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

binnen de keten. Het plan is erop gericht om passende zorg en ondersteuning te bieden aan kinderen met overgewicht en obesitas, en hun gezinnen. Ook zijn eind 2025 de centrale zorgverleners van start gegaan. Dit is een vereiste binnen de ketenaanpak. Om gezond eten structureel onderdeel te laten maken binnen het beleid van kinderopvanglocaties en gastouders konden alle locaties in onze gemeente deelnemen aan een e-learning over voedseleducatie. De e-learning bevat niet alleen kennis, maar ook praktische tools die direct toepasbaar zijn in de dagelijkse praktijk. Daarmee is de verbinding tussen het sociaal en medisch domein verder versterkt en is een basis gelegd voor vroegtijdiger signaleren en beter doorverwijzen. Welzijn op Recept Met aanvullende regionale middelen (SPUK IZA) zijn in het laatste kwartaal het aantal huisartsenpraktijken dat gebruikt maakt van Welzijn op Recept verdubbeld van 3 naar 6 praktijken. Dit betekent wel dat nog niet alle huisartspraktijken zijn aangesloten. De uitbreiding markeert een belangrijke stap, maar laat ook zien dat verdere opschaling nodig blijft om deze werkwijze breder te verankeren. Eén tegen eenzaamheid In september heeft de eerste netwerkbijeenkomst in de Week tegen eenzaamheid plaatsgevonden. Er waren ruim 60 deelnemers aanwezig in een heel gevarieerde samenstelling; formele en informele organisaties en individuele inwoners.

Dit onderschrijft de breed gedragen aandacht voor dit thema. De kerngroep met vertegenwoordigers van het lokaal netwerk heeft naast de organisatie van deze bijeenkomst ook de laatste hand gelegd aan een actieplan tegen eenzaamheid, dat in 2026 wordt aangeboden. Hiermee is in 2025 niet alleen aandacht gevraagd voor het thema, maar ook verder gebouwd aan een lokaal netwerk en een structurelere aanpak. Mentale gezondheid Na ‘Laat het licht aan’ is op initiatief van 2 basisscholen de voorstelling Pesten doet Pijn op 9 basisscholen uitgerold. Groepen 7 en/of 8 hebben de voorstelling te zien gekregen. Daarnaast zijn er verschillende ouderavonden georganiseerd. Na afloop stond het jongerenwerk klaar voor begeleiding in de klas of van de leerkracht. De inzet laat zien dat preventie op mentale

Gemeente Moerdijk

gezondheid het meest effectief is wanneer onderwijs, ouders en jongerenwerk in samenhang optrekken. Mantelzorgondersteuning In opdracht van 7 gemeenten (Altena, Etten-Leur, Geertruidenberg, Halderberge, Moerdijk, Oosterhout, Zundert) heeft Surplus een bewustwordingscampagne ontwikkeld voor de diverse groepen mantelzorgers. Deze campagne ‘Gooi je mantel open, maak je zorgen zichtbaar’ is gelanceerd rondom de dag van de mantelzorg (10 november). Het ontwikkelde materiaal is in een toolkit aan de gemeenten aangeboden. Op de dag van de mantelzorg is er een lokale activiteit aangeboden aan de geregistreerde mantelzorgers in de gemeente Moerdijk. Rond deze datum is ook gestart met de aanvraag van de mantelzorgwaardering (de Moerdijkse Cadeaubon) 2026. Inmiddels zijn er meer dan 1200 aanvragen ontvangen. Daarmee is zowel de zichtbaarheid van mantelzorgondersteuning als het bereik van mantelzorgers in de gemeente verder vergroot. Leefomgeving In 2025 zijn bij speelvoorzieningen in de gemeente 50 bomen geplant. Daarmee is vanuit vergroening bijgedragen aan een gezondere en aantrekkelijkere leefomgeving. Sociale benadering Dementie In 2025 is deze aanpak beschikbaar gekomen in onze gehele gemeente. De Sociale Benadering Dementie (SBD) kijkt naar de persoon achter de ziekte en niet alleen naar de symptomen van de ziekte zelf.

Deze benadering gaat over het verbeteren van de kwaliteit van leven door de sociale omgeving en netwerken van mensen met dementie te ondersteunen en te versterken. Voor het borgen van deze aanpak zijn in de toekomst wellicht gemeentelijke middelen nodig. De implementatie in 2025 laat zien dat deze benadering inhoudelijk waardevol is, maar dat voor structurele borging nog keuzes nodig kunnen zijn. Ambitie voor de sociale basis De in januari 2025 vastgestelde ambitie voor de sociale basis is in 2025 verder in uitvoering gebracht langs de lijnen Samendoen, Samen redzaam en Samenspraak. Daarmee is gewerkt aan meer samenhang tussen verschillende beleidsterreinen en aan de verbinding tussen bestaande inzet en nieuwe ontwikkelingen. Eind 2025 is daarnaast gestart met het opstellen van

63

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

een monitor, zodat de maatschappelijke impact van activiteiten gericht op versterking van de sociale basis in de komende periode beter zichtbaar en bestuurlijk beter volgbaar wordt. Valpreventie In 2025 zijn er verspreid over 6 Vitaliteitsdagen en een losse testochtend in totaal 584 inwoners getest op valrisico en algemene fysieke fitheid. Inwoners kregen in een eindgesprek de resultaten te horen en zijn doorverwezen naar vervolgaanbod. Dit vervolgaanbod was afhankelijk van of inwoners een laag, matig of hoog valrisico hebben. Voorbeelden hiervan zijn valpreventiedagen (theorie en praktijk), erkende valpreventieve beweeginterventies (Otago en Vallen Verleden Tijd) en beweegaanbod (Meer Senioren Actief, Meer Bewegen voor Ouderen, sportaanbieders). Hiermee is niet alleen ingezet op vroegsignalering van valrisico, maar ook op gerichte doorgeleiding naar passend preventief en beweegaanbod. Sportakkoord De meeste resultaten zijn behaald op het gebied van de thema's Sport en bewegen voor iedereen en Veilig en Gezond. Zo is er een vierde groep Parkinson Boksen gestart (aanbod in Zevenbergen, Fijnaart en

Gemeente Moerdijk

Moerdijk) en na het oprichten van een volwassenenteam rolstoelhandbal op initiatief van inwoners is er gestart met het oprichten van een jeugdteam bij Groene Ster. Daarnaast is er een plan van aanpak door de gemeente en een uitvoeringsprogramma door meer Moerdijk opgesteld om te werken aan sociaal veilige sport. De 4 v's staan centraal: VOG's, Vertrouwenscontactpersoon, Vastgestelde Gedragscode, Vakkundig geschoolde trainers – coaches. In Q4 is gestart met een 0-meting. Ook is er een stimuleringsactie opgezet voor een gezonde sportkantine. Er hebben 9 sportaanbieders meegedaan met de Water en Fruit-actie in samenwerking met lokale teler Roks: 10 weken lang ontvingen deze sportaanbieders 100 stuks fruit en een grote waterkan. Als tegenprestatie heeft er een gesprek plaatsgevonden met een Team Fit-coach over rookvrij beleid en gezonde sportkantines. De uitvoering van het Sportakkoord laat zien dat sportbeleid steeds nadrukkelijker wordt verbonden met gezondheid, inclusie en preventie. Brede Regeling Combinatiefuncties Via de Brede Regeling Combinatiefuncties is in 2025 verder gebouwd aan een samenhangende inzet op sport, cultuur en jongerenwerk.

64

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

De subsidie aan Sport en Welzijn Moerdijk (meer Moerdijk) wordt deels bekostigd vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties (rijksregeling). Hieronder worden een aantal nieuwe activiteiten of opvallende resultaten benoemd: • Sport: Voor inwoners met een beperking zijn er nieuwe activiteiten georganiseerd, zoals een buitenactiviteit voor kinderen met een beperking (Buitengewoon Spelen), een Diabetes Challenge samen met een huisarts in Willemstad en een beweegactiviteit voor de Hoofd-Hals-patiëntenvereniging. Voor jeugd zijn er tijdens het ‘meer Zomerprogramma’ in de vakantie 85 activiteiten georganiseerd waaraan 841 kinderen en jongeren hebben deelgenomen. Voor de doelgroep 65+ zijn er in het verlengde van het valpreventieproject verschillende inwoners gestart met beweegprogramma's Meer Senioren Actief of met het aanbod van Meer Bewegen voor Ouderen (MBvO). Structureel doen er circa 150 inwoners mee aan MBvOlessen. • Cultuur: Binnen het onderwijs zijn de cultuurprogramma’s stevig verankerd. Scholen met cultuurcoördinatoren zorgen voor een cultureel educatief programma en ondersteunen leerkrachten op de eigen school. In totaal zijn circa 2.900 basisschoolleerlingen van 18 scholen bereikt via cultuureducatiebegeleiding, 1.769 leerlingen via deelname aan het Kunstmenu en 100 leerlingen van het Markland College via het project Cold Cases.

• Jongerenwerk: Binnen de BRC-regeling richt het jongerenwerk zich op ontmoeting en talentontwikkeling zowel online als op plekken in de kernen. Activiteiten worden gekoppeld aan lastige thema's in het leven van de jongeren en aan talentontwikkeling. Binnen jongerencentrum Tune is het inloopaanbod doorontwikkeld en was de Kookkliek actief. Een opvallende activiteit was de jaarlijkse Halloweentocht, die uitgroeide tot een grootschalige wijkactiviteit met veel betrokkenheid vanuit inwoners. De tocht bracht jong en oud samen en versterkte de saamhorigheid binnen de kernen. Daarmee draagt deze regeling niet alleen bij aan deelname en talentontwikkeling, maar ook aan ontmoeting, preventie en sociale samenhang in de kernen. Sportconvenant Het college heeft de intentie uitgesproken om de provinciale samenwerking op het gebied van sportstimulering verder te versterken, ter aanvulling

Gemeente Moerdijk

op lokaal beleid. Inhoudelijke en financiële afspraken moeten nog worden uitgewerkt. De bestuurlijke intentie is daarmee uitgesproken, maar nadere concretisering volgt in de komende periode. Muziekeducatie Als onderdeel van de Cultuur- en Erfgoednota is in 2025 gewerkt aan de evaluatie en herziening van de regeling muziekeducatie. De verdere besluitvorming hierover heeft in 2026 plaatsgevonden. Rookvrije Generatie De gemeente Moerdijk is aangesloten bij de landelijke aanpak van de Rookvrije Generatie. In dit kader zijn diverse initiatieven en campagnes ondersteund. Zo is deelgenomen aan de campagne Rookvrije bushaltes en zijn bij alle gemeentelijke bushaltes rookvrijtegels geplaatst als signaalfunctie. Ook bij de ingang van het vernieuwde gemeentehuis is een rookvrijtegel aangebracht. Hiermee is ook in de openbare ruimte en rond gemeentelijke voorzieningen verder invulling gegeven aan de ambitie van een rookvrije generatie. Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) In juni is een projectleider gestart voor de implementatie van het vierjarige OKO-programma, ondersteund door het Trimbos-Instituut. Er is een actief kernteam ingericht met interne en externe partners, waaronder beleidsadviseurs, gebiedscoördinator, communicatie, GGD en NovadicKentron. Binnen het programma is sprake van een vaste cyclus; monitoring, dialoog, beleidsvorming en uitvoering.

In 2025 heeft op 9 oktober de startbijeenkomst plaatsgevonden in het Marklandcollege. Met een verscheidenheid aan betrokken partners en ouders hebben we gesproken over het programma en de ambities. In november hebben de klassen 2 en 4 van het middelbaar onderwijs in Zevenbergen de OKO-vragenlijst ingevuld. In de vragenlijst zijn vragen opgenomen die gaan over de 12 beschermende -en risicofactoren. Ook wel de 12 knoppen waaraan we kunnen draaien om de omgeving van jongeren te verbeteren. De uitkomst van deze vragenlijst vormt de basis van de dialoogsessie in 2026. Daarmee is in 2025 een belangrijke basis gelegd voor een meer data gedreven en gebiedsgerichte preventieve aanpak rond opgroeien en jeugd.

65

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Ontwikkelingen De ontwikkelingen binnen dit thema laten zien dat preventie en meedoen niet op zichzelf staan, maar nauw samenhangen met onderwijs, gezondheid, mentale weerbaarheid, cultuur, sport en de sociale basis. In 2025 is daarom niet alleen gewerkt aan concrete interventies, maar ook aan de verdere inrichting van een samenhangender stelsel. Wet van school naar duurzaam werk Deze nieuwe wet is in werking getreden op 1 januari 2026, waarmee de doelgroep is verbreed van 12-23 jaar naar 12-27 jaar, mét en zonder startkwalificatie. Ook het doel is uitgebreid: niet alleen voorkomen van VSV, maar ook verbetering van de overgang onderwijs-arbeidsmarkt en behoud van werk. In 2025 zijn in de Doorstroompunt regio West-Brabant voorbereidingen getroffen om de dienstverlening van het RBL West-Brabant hierop aan te passen. Hiermee wordt de regionale aanpak breder en sluit deze beter aan op de opgave om jongeren niet alleen op school te houden, maar ook duurzaam te begeleiden richting werk en participatie. SKIP die Trip Vanaf november is de regio West-Brabant west aangesloten bij de aanpak SKIP die Trip (ook wel SKIP genoemd). SKIP zet zich in om een nieuwe norm te realiseren over drugsgebruik en richt zich op jongeren