Bijlage 2 Gebruikersonderzoek Synarchis

Rapport

Toekomstperspectief De Niervaert gemeente Moerdijk

16 mei 2022

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

6.3

Alternatieve scenario’s

33

7.

Contractvormen en aanbesteding

35

4

7.1

Traditioneel contract

35

Bouwteamcontract

35

1.1

Aanleiding

4

7.2

1.2

Vraagstelling

4

7.3.1

Varianten op geïntegreerd contract

36

Marktanalyse

36

1.3

Aanpak

4

7.4

2.

Overzicht De Niervaert

7

7.4.1

Markt van zwembadbouwers

36

Kansen voor lokale markt bij realisatie

37

2.1

Sportcentrum De Niervaert

7

7.4.2

2.2

Gebruik en bezoekersaantallen

8

7.4.3

Prijsontwikkeling

37

Risico prijsontwikkeling

38

2.3

Organisatie en jaarrekening

9

7.4.4

3.

Marktanalyse

12

7.4.5

Exploitatievormen

38

Voorlopig advies aanbesteding

39

3.1

Inleiding

12

7.5

3.2

Concurrentieanalyse zwembaden

12

8.

Procedures en vervolgstappen

41

Locatie en ruimtelijke inpassing

41

3.3

Marktanalyse sociaal-culturele functie

12

8.1

3.4

Verzorgingsgebied

13

8.2

Procedures en doorlooptijd

42

Aandachtspunten

43

4.

Landelijke trends en ontwikkelingen

15

8.3

4.1

Sociaal-maatschappelijk

15

9.

Conclusies en aanbevelingen

45

Conclusies

45

Aanbevelingen

46

4.2

Sociaal-economisch

15

9.1

4.3

Sportparticipatie en bewegingsonderwijs

16

9.2

47

5.

Inventarisatie en beoordeling wensen en behoeften

19

Bijlage 1 Grootste gebruikers De Niervaert

5.1

Inleiding

19

Bijlage 2 Lijst met respondenten

48 49 50

5.2

Beleidsmatige kaders

19

Bijlage 3 Concurrentieanalyse zwembaden

5.3

Zwembad

19

Bijlage 4 Stichtingskostenraming

5.4

Sporthal

20

5.5

Sociaal-culturele functie

22

5.6

Overige functies

24

5.7

Mogelijke nieuwe commerciële functies

25

6.

Voorkeursscenario en opties

27

6.1

Voorkeursscenario

27

6.1.1

Beschrijving van het scenario

27

6.1.2

Investeringskosten voorkeursscenario

28

6.1.3

Uitgangspunten bij de exploitatie

30

6.2

Opties en investeringskosten

31

1.

Inleiding

Vraagstelling Voer een behoefte- en haalbaarheidsonderzoek uit naar een nieuw sport- en evenemen-

1.1

Aanleiding

In de kern Klundert van de gemeente Moerdijk bevindt zich sport- en evenementencentrum De Niervaert, verder genoemd ‘sportcentrum’. Het sportcentrum bestaat uit een zwembad, een sporthal, een zalencentrum met onder andere een ontmoetingsfunctie, een beachveld en horeca. De Niervaert nadert inmiddels het einde van haar levensduur en de gemeente

tencentrum in Klundert dat dient ter vervanging van het bestaande sport- en evenementencentrum De Niervaert, verder genoemd ‘sportcentrum’. Ontwikkel een drietal scenario’s voor het nieuwe sportcentrum waarbij in ieder geval sprake is van een beschrijving van de configuratie en de voorzieningen/faciliteiten. Per scenario dient verder een eerste investerings- en exploitatieraming te worden opgesteld met een vertaling naar de jaarlast.

Moerdijk ontwikkelt plannen om een nieuw sportcentrum te kunnen realiseren ter vervanging van De Niervaert. Er is nog geen sprake van een uitgewerkte visie op de aard en omvang van het nieuwe sportcentrum. Wel is duidelijk dat er wederom sprake dient te zijn van een combinatie zwembad, sporthal en ontmoetingsfunctie op de bestaande locatie.

Betrek bij dit onderzoek de plannen voor renovatie / nieuwbouw van scholen en bepaal mede op basis van een onderzoek naar de bestaande maatschappelijke voorzieningen de aard en omvang van de ontmoetingsfunctie in het nieuwe sportcentrum.

Naast De Niervaert bevindt zich in Klundert nog een aantal maatschappelijke voorzieningen zoals Huis vd Wijk/Mauritshof en De Stad. Als onderdeel van het onderzoek zal het gebruik

Bij de uitvoering van het behoefteonderzoek dient in ieder geval rekening te worden gehou-

en de bezetting van deze voorzieningen worden geïnventariseerd en zal mede op basis

den met de volgende aspecten: Betrek de huidige gebruikers en medewerkers van De Niervaert bij het onderzoek.

hiervan de aard en omvang van ontmoetingsfunctie in de nieuwe Niervaert worden bepaald.

De locatie van het nieuwe sportcentrum is de huidige locatie. Naast de plannen voor het vervangen van het sportcentrum voert de gemeente een onder-

Resultaat van het onderzoek is een document op basis waarvan een keuze kan worden

zoek uit naar de renovatie / nieuwbouw van 4 nieuwe scholen. Onderdeel van de onder-

gemaakt voor een scenario voor het toekomstige sportcentrum. Dat scenario dient ver-

zoeksvraag is te onderzoeken of op het bestaande perceel ook ruimte (te maken) is voor

volgens verder te worden uitgewerkt. Ook is in het betreffende document een aanbe-

de realisatie van eventuele nieuwbouw.

stedingsadvies opgenomen.

1.2

Vraagstelling

De gemeente Moerdijk heeft voor het onderzoek waarop deze rapportage betrekking heeft

1.3

Aanpak

Voor het onderzoek zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd.

de volgende onderzoeksvraag geformuleerd: Analyse exploitatie en gebruik De huidige exploitatie en het gebruik van De Niervaert zijn geanalyseerd op basis van de financiële gegevens van Optisport Moerdijk en de gebruiksgegevens van het complex. Verder zijn inventariserende gesprekken gevoerd met de volgende belanghebbenden den betrokkenen:

4

Optisport Moerdijk: met de regiomanager en de vestigingsmanager van Optisport Moer-

Analyse en uitwerking van een voorkeursvariant

dijk zijn gesprekken gevoerd over de huidige exploitatie en de kansen en beperkingen

Op basis van de analyse van de huidige exploitatie en het gebruik, de wensen van de ge-

van het huidige complex. Daarnaast is over dezelfde onderwerpen een gesprek gevoerd

bruikers en andere belanghebbenden en onze bureauexpertise is een analyse gemaakt

met de horecamanager. Verder is het gehele complex bezichtigd.

van de verschillende onderdelen van het complex en is een voorkeursvariant ontwikkeld.

de 10 grootste gebruikers van De Niervaert (bijlage 1). Tijdens die gesprekken is inge-

Daarbij zijn nog verschillende opties uitgewerkt, waar in deze rapportage verder op terug-

gaan op het huidige gebruik van het complex door de gebruikers, de voor- en nadelen

gekomen wordt.

van het huidige complex en de wensen voor een toekomstig complex. Vertegenwoordigers van de gemeente Moerdijk: voor het bepalen van de randvoorwaarden en de koppeling met het bestaande beleid op het gebied van maatschappelijke ontwikkeling, sport en onderwijs. Er is gesproken met een ambtelijke vertegenwoordiging en met de twee betrokken portefeuillehouders. Overige stakeholders: er is gesproken met verschillende maatschappelijke organisaties, waaronder de Stichting Behoud De Niervaert, WMO raad Moerdijk, Surplus, Meer Moerdijk en de Heemkundekring. Tijdens de inventariserende fase is eveneens gesproken met vertegenwoordigers van de Stadstafel Klundert. Vervolgens zijn de uitkomsten van de gesprekken en de eerste analyse van de exploitatie gedeeld met gebruikers en andere belangstellenden tijdens een bijeenkomst van de Stadstafel Klundert. Daarbij is een basisvariant voor een nieuwe accommodatie besproken en zijn verschillende opties (inclusief investeringen) toegelicht. Bureauonderzoek Voor het uitwerken van de trends en ontwikkelingen zijn onze bureaugegevens gebruikt. Daarnaast is bureauonderzoek gedaan naar de ontwikkelingen in de omgeving van De Niervaert, waaronder soortgelijke (concurrerende) voorzieningen, demografie en andere ontwikkelingen.

Voor de raming van de investeringskosten voor een nieuw complex is eveneens gebruik gemaakt van specifieke expertise en referentiegegevens van ons bureau. Hetzelfde geldt voor de exploitatieopzet voor het nieuwe sportcentrum.

5

2.

Overzicht De Niervaert

Repetitieruimte voor muziek: in het complex zit een repetitieruimte voor muziekverenigingen en koren van 145 m². In de ruimte zit een inpandige opslag voor muziekinstru-

2.1

Sportcentrum De Niervaert

Sportcentrum De Niervaert is een multifunctionele accommodatie met verschillende functies. Het complex is in verschillende fasen gerealiseerd.

menten van 25 m². De grote zaal: de grote zaal heeft een afmeting van 20 x 15 meter en is via een schuifwandconstructie op te delen in twee zalen. In de zaal is een bar aanwezig voor grotere bijeenkomsten, feesten en partijen (onder meer carnaval). De bar kan flexibel verlengd worden met mobiele delen.

Het complex beschikt over de volgende faciliteiten:

De kleine zaal (ongeveer 90 m²): de zaal kan gesplitst worden in twee kleinere zalen (6,5 x 8,5 meter en 7 x 6,5 meter). Deze zalen worden vooral gebruikt voor vergaderin-

Zwembad

gen, trainingen en presentaties.

Het zwembad telt drie bassins, die in verschillende perioden zijn gerealiseerd.

De biljartzaal (ongeveer 65 m²): in deze zaal staan permanent twee biljarts. De zaal

Het wedstrijdbad heeft een afmeting van 25 x 10 meter (4 banen). Daarmee is het wed-

wordt vooral gebruikt door de Stichting Plaatselijk Raad Ouderenwerk Klundert

strijdbad niet geschikt voor zwemwedstrijden, maar wel voor ander verenigingsgebruik,

(SPROK).

recreatief gebruik en banenzwemmen en instructiezwemmen. In het wedstrijdbad zit geen beweegbare bodem. Het bad is voorzien van opstaande randen. Het instructiebad heeft een afmeting van 11 x 9 meter en beschikt eveneens over opstaande randen. Een beweegbare bodem ontbreekt. Het recreatiebad heeft een vrije vorm (circa 90 m², inclusief het peuterbad), is het meest

Horeca De Niervaert beschikt over twee aparte horecaruimten. Bij de receptie ligt de centrale horeca met aangrenzend de keuken. Vanaf de horeca is er zicht op het wedstrijdbad en grenst daarnaast aan de sporthal.

recent gerealiseerd en beschikt over verschillende recreatieve elementen, zoals een glijbaan van 80 meter, een stroomversnelling, een whirlpool en een Turks stoombad. Het totale wateroppervlakte van de bassins is daarmee ongeveer 440 m².

Naast de centrale entree van het complex ligt De Babbelaar. Deze ruimte is af te sluiten voor besloten bijeenkomsten en feesten en heeft een eigen bar. Eten en hapjes voor de Babbelaar en de bar in de grote zaal worden geserveerd vanuit de keuken bij de centrale

Sporthal

horeca en receptie.

De sporthal heeft een omvang van 48 x 32 meter. Daarmee is de sporthal breder dan een gemiddelde sporthal (24 of 28 meter breed) en kan de hal voor alle takken van sport gebruikt worden. De hal is voorzien van een toestellenberging over de lengte van de hal en kan via twee scheidingswanden opgedeeld worden in drie zaaldelen van 16 x 32 meter. De hal beschikt verder over 6 kleedkamers en een tribune met 135 zitplaatsen.

Beachveld Sinds een aantal jaar is naast De Niervaert een beachveld gesitueerd. Het beachveld is bereikbaar via de centrale horeca en heeft een afmeting van 40 x 30 meter. De initiatiefnemer van het veld is Beach Soccer Klundert, gelieerd aan vv Klundert, samen met DSO Korfbal en Optisport. Het veld is via een gemeentelijke bijdrage en sponsoring gerealiseerd.

Zalencentrum

Ook andere takken van sport maken gebruik van het veld (onder meer volleybal, tennis,

Het zalencentrum van De Niervaert bestaat uit verschillende onderdelen:

korfbal). Het beachveld is in principe los van de andere delen van de accommodatie te gebruiken. Wel wordt de horeca opengesteld voor gebruikers en toeschouwers in combinatie met het gebruik van het beachveld. Voor het gebruik van het veld is een 7

gebruikersovereenkomst opgesteld tussen Optisport Moerdijk en Beach Soccer Klundert,

Grotere gebruikers qua verenigingsactiviteiten zijn met name DSO korfbal, volleybalvere-

waarbij het gebruik zonder vergoeding mogelijk is (mede vanwege de inspanningen van

niging SDC, de judovereniging en hockeyvereniging Zevenbergen (zaalhockey). Daarnaast

Beach Soccer Klundert om sponsors en fondsen te werven voor de realisatie).

zijn er verschillende kleinere gebruikers, waaronder VIOS (korfbal), badminton, tennis. In de huidige roosters zijn nog wel uren beschikbaar voor verhuur (zaaldelen of de hele sport-

2.2

Gebruik en bezoekersaantallen

Covid-19 Voor de analyse van het gebruik en de bezoekersaantallen is vooral gekeken naar het laatste jaar dat sprake was van regulier gebruik, het jaar 2019. Voor de jaren 2020 en 2021 is geen reëel beeld te krijgen in het gebruik, de bezoekersaantallen en de financiële resultaten, omdat vanaf maart 2020 sprake was van meerdere periodes waarin het complex gesloten was door lockdowns en/of andere maatregelen. Zowel de jaren 2020 als 2021 geven daarmee geen volledig beeld van het gebruik en de financiële resultaten. Gebruik algemeen Het complex kent meerdere functies en ruimten en daarmee ook een grote groep gebruikers. In totaal zijn er ongeveer 100 verschillende gebruikersgroepen te onderscheiden, waardoor er gedurende elke dag van de week behoorlijk tot veel toeloop is in het complex. Daarmee ontstaat een beeld van een levendig sport- en ontmoetingscentrum.

hal). De extra breedte van de sporthal wordt gewaardeerd door de zaalsportverenigingen. Daardoor is het eenvoudig mogelijk om op 1 gebruiksuur meerdere teams te laten trainen. Daarnaast biedt de extra breedte op wedstrijddagen de mogelijkheid voor teams om langs het wedstrijdveld een warming up te doen. De bezetting van de sporthal voor verenigingsgebruik is tijdens het zaalkorfbalseizoen (oktober – maart) redelijk tot goed. Tijdens het zaalhockeyseizoen (december – februari) is sprake van een goede bezetting, omdat de sporthal dan ook op zondag gebruikt wordt. Buiten het zaalkorfbalseizoen (de periode eind maart – half oktober) is er sprake van een matige bezetting van de sporthal en is er nog ruimte om (nieuwe) verenigingen en gebruikers te huisvesten. Naast sportverenigingen wordt de sporthal ook gebruikt voor grotere culturele uitvoeringen op het moment dat de grote zaal niet in de capaciteit kan voorzien. Onder meer Determinato maakt hier een aantal momenten per jaar gebruik van. Door de op- en afbouwtijd moet de sporthal daarvoor dan meerdere dagen door de gebruiker gehuurd worden. Ook wordt de

Sporthal

sporthal tijdens carnaval gebruikt.

De sporthal wordt gebruikt voor het reguliere gebruik: bewegingsonderwijs primair onderwijs, verenigingssport en overige gebruikersgroepen sport en bewegen. Daarnaast wordt de sporthal gebruikt als grotere uitvoeringsruimte voor culturele organisaties wanneer de grote zaal te klein is voor die uitvoeringen. Het aantal gebruiksuren bewegingsonderwijs in de sporthal is beperkt. Dit is ongeveer 15 uur per week 1 zaaldeel. Daarbij wordt op een aantal momenten door scholen tegelijk gebruik gemaakt van de sporthal, hetgeen mogelijk is door de scheidingswanden. Het rooster van de sporthal overdag biedt daarmee voldoende ruimte om extra uren bewegingsonderwijs te faciliteren, hetzij voor meer uren van de huidige gebruikers (kwaliteitsimpuls bewegingsonderwijs), hetzij om in te spelen op eventuele wetswijzigingen waarbij meer uren bewegingsonderwijs per week gefaciliteerd moeten worden.

Zwembad Het zwembad wordt vooral gebruikt voor recreatiezwemmen, doelgroepen, instructiezwemmen en verenigingen. Bovenstaand activiteitenaanbod wordt grotendeels ingevuld door exploitant Optisport. Daarbij komt uit de interviews naar voren dat er meerdere gebruiksuren zijn voor therapeutische zwemactiviteiten, voor een breed scala aan doelgroepen. Hoewel het 25-meter bad niet geschikt is voor zwemwedstrijden, worden door sportvereniging Het Rooie Paerd verschillende activiteiten aangeboden in het zwembad (duiken, verenigingszwemmen, de reddingsbrigade en doelgroep activiteiten voor minder validen). Het Rooie Paerd heeft op maandagavond haar verenigingsavond.

8

Door het relatief grote aanbod van zwemvoorzieningen in de gemeente Moerdijk en omge-

wordt dus ook zelfstandig verhuurd en gebruikt (bijvoorbeeld ook voor catering). Doordat

ving (zie ook hoofdstuk 3), is het aantal bezoekers aan het zwembad beperkt. In de jaren

beide horecavoorzieningen niet aan elkaar grenzen en De Babbelaar niet aan de keuken

voor de COVID-19 uitbraak lag het gemiddelde aantal bezoekers aan het zwembad op

grenst, is meer personeel nodig (of dienen bezoekers iets langer te wachten) voor de be-

ongeveer 50.000. In combinatie met de bezoekersaantallen van de andere zwembaden ligt

diening.

het animocijfer voor zwemmen in Moerdijk daarmee lager dan landelijk gebruikelijk is. Op basis van het aantal inwoners in Moerdijk en de landelijke animocijfers zouden gemiddeld

De zalen worden verhuurd aan maatschappelijke gebruikers (onder meer verenigingen in

tussen ongeveer 100.000 en 140.000 bezoeken (exclusief buitenbaden) gerealiseerd kun-

Klundert, politieke partijen en de gemeente), maar ook commercieel. Zo vinden er trainin-

nen worden.

gen, presentaties en andere bijeenkomsten plaats. Daarnaast worden er evenementen georganiseerd door de exploitant en zijn verschillende zalen (waaronder de grote zaal) in de

De zwembadvoorziening in Klundert staat daarmee niet per se in verhouding tot de omvang

accommodatie af te huren voor feesten en partijen.

van de kern en dient als een ruim bemeten ‘luxe’ voorziening voor de kern Klundert te

Tenslotte kent het complex een inloopfunctie. De welzijnsinstelling Surplus geeft desge-

worden gekenschetst.

wenst aan dat deze inloopfunctie (c.q. ontmoetingsfunctie) van belang is voor de inwoners in de wijken rondom De Niervaert. Voor specifieke doelgroepen (ouderen, mensen die min-

Zalencentrum en horeca

der mobiel zijn) is de ontmoetingsfunctie in het centrum van Klundert te ver af). Door Sur-

Het zalencentrum en de horeca worden door een grote diversiteit aan doelgroepen ge-

plus worden dan ook activiteiten en inloopmomenten georganiseerd in De Niervaert. De

bruikt. (Sociaal-)culturele verenigingen als muziekvereniging Determinato, het Westhoeks

inloopfunctie van De Niervaert wordt wel op een andere manier ingevuld dan bij andere

mannenkoor, vrouwenkoor C’est la Vie en SPROK zijn daarbij grotere structurele gebrui-

dorpshuizen in de gemeente. Momenteel zijn er geen aangepaste prijzen voor bijvoorbeeld

kers. Daarnaast wordt het zalencomplex sinds enkele jaren tijdens carnaval weer gebruikt

koffie en thee, lunches of een daghap voor deze doelgroepen. Vanuit de inloopfunctie is

door carnavalsvereniging LAK. Verder is er een veelheid aan grotere en kleinere gebruikers

die behoefte er wel: zowel voor het faciliteren van laagdrempelige activiteiten vanuit Sur-

die één of meerdere zalen in het complex gebruiken (structureel en incidenteel). Door het

plus, als ook voor ‘ongeorganiseerde’ ontmoetingsmomenten voor wijkbewoners.

grote aantal gebruikers en de diversiteit daarin, ontstaat zowel overdag als ’s avonds reuring in het complex en is er een continue loop.

Concluderend

De muziekzaal kent een goede akoestiek. De ruimte is in de afgelopen jaren kleiner gewor-

Concluderend kan gesteld worden dat De Niervaert het maatschappelijke hart in Klundert

den, omdat een inpandige berging voor muziekinstrumenten is gerealiseerd. Muziekvere-

is, een veelzijdig aanbod en dito gebruikers kent en met al haar functies nadrukkelijk voor-

niging Determinato geeft aan dat, mede door groei van het aantal leden de muziekzaal te

ziet in een behoefte in Klundert. Wel zijn er verschillen waarneembaar in de intensiteit van

klein geworden is. Bij de bouw van de Niervaert telde de vereniging 30 leden, inmiddels

het gebruik tussen de verschillende functies. Het zalencentrum en de sporthal worden daar-

zijn dat er 130 (waarvan 60 in het orkest zitten).

bij intensiever gebruikt dan het zwembad, dat een laag animocijfer heeft.

De sporthoreca bij de receptie wordt vooral gebruikt door bezoekers aan het zwembad, de

2.3

sporthal en in de zomer het beachveld. Deze horecavoorziening ligt centraal in het complex.

Optisport Moerdijk is de vennootschap die verantwoordelijk is voor de exploitatie van De

De (tweede) horecavoorziening De Babbelaar wordt vooral gebruikt door gebruikers van

Niervaert. Zwembad De Bosselaar in Zevenbergen wordt eveneens door Optisport geëx-

het zalencentrum en kan zelfstandig worden afgehuurd. De horeca in het complex is daar-

ploiteerd. De stichting die verantwoordelijk is voor de exploitatie van zwembad Het

Organisatie en jaarrekening

mee primair ondersteunend aan de functies van het complex, maar de horecavoorziening 9

Buitendiep in Willemstad, heeft Optisport ingehuurd ter ondersteuning bij de exploitatie. Daardoor ontstaan in de organisatie en exploitatie van de zwembaden efficiency voordelen. De financiële resultaten worden voor alle drie de accommodaties centraal verwerkt en gerapporteerd (jaarrekening Optisport Moerdijk). Door de verwevenheid van de verschillende organisaties en de financiën is het lastig om een uitgesplitst beeld te krijgen. Gezien het gebruik van de Niervaert (en het seizoensgebruik van de buitenbaden en het aantal bezoekers van die buitenbaden) kan aangenomen worden dat het grootste deel van de omzet en de kosten van Optisport Moerdijk toegerekend kan worden aan De Niervaert. In de jaren 2018 en 2019 was sprake van een financieel gezonde exploitatie, met een resultaat na belastingen van ongeveer € 50.000. De omzet en het kostenniveau tijdens die jaren liggen op ongeveer € 1,2 - € 1,3 miljoen.

10

3.

Marktanalyse

Moerdijk eerder een keuze gemaakt over de instandhouding van alle zwembaden (gezamenlijk amendement bij agendapunt Uitvoering motie toekomst zwembaden Moerdijk van

3.1

Inleiding

De functies van De Niervaert hebben een verschillende concurrentiepositie. Sporthallen zijn gemeentelijke voorzieningen, die vooral gebruikt worden door lokale verenigingen, onderwijsinstellingen en gebruikers. Datzelfde geldt voor het sociaal-cultureel gebruik van de zalen in het complex. De primaire gebruikers zijn verenigingen en andere gebruikers uit Klundert en/of Moerdijk. Voor commerciële verhuur (trainingen, presentaties, feesten en partijen) is wel sprake van een bovenlokaal verzorgingsgebied, maar wordt niet per se ge-

9 juli 2015). Binnen twintig minuten rijden liggen verschillende andere zwembaden. De Stok in Roosendaal is daarbij het enige combibad in de omgeving; het beschikt over een binnen- en buitenbad en heeft eveneens een recreatieve functie. Andere grotere overdekte zwembaden zijn De Warande in Oosterhout en De Wisselaar in Breda. Verder zijn in de directe omgeving verschillende buitenbaden gesitueerd (30 zwembaden binnen een afstand van 30 minuten rijden).

concurreerd met voorzieningen in de omgeving. Concurrerende voorzieningen kunnen ook 40 kilometer verderop gesitueerd zijn.

Door het grote aanbod aan zwemwater in de omgeving, ligt het voor de hand dat de primaire doelgroep voor het zwembad van De Niervaert de inwoners van Klundert en/of de ge-

Voor zwembaden kan wel sprake zijn van concurrentie in de omgeving. In de volgende

meente Moerdijk zijn.

paragraaf wordt een beknopte concurrentieanalyse gepresenteerd.

3.2

Concurrentieanalyse zwembaden

Bijlage 3 bevat een overzicht van de zwembaden in de gemeente Moerdijk en in de omgeving. Het gaat om zwembaden die vanaf zwembad De Niervaert binnen ongeveer twintig tot dertig minuten met de auto te bereiken zijn (de maximale reisafstand voor specifieke zwembaden). De concurrentiepositie ten opzichte van andere zwembaden heeft vooral be-

3.3

Marktanalyse sociaal-culturele functie

Voor de inloopfunctie (c.q. de ontmoetingsfunctie) van de Niervaert (en voor vergaderingen, feesten en partijen) zijn in de kern Klundert en de gemeente Moerdijk meerdere alternatieven voorhanden. Omdat de gebruikers van de Niervaert voor sociaal-cultureel gebruik vrijwel allemaal afkomstig zijn uit de kern Klundert en activiteiten ook in Klundert georganiseerd worden, beperken we ons tot gelijksoortige voorzieningen in Klundert.

trekking op recreatief zwemmen en eventueel doelgroepzwemmen. Voor instructiezwemmen, verenigingsactiviteiten en banenzwemmen is de reisbereidheid een stuk kleiner.

Er zijn twee accommodaties in Klundert waar sociaal-culturele gebruikers eveneens terecht kunnen. De Stad Klundert is een voormalige kerk, die momenteel in gebruik is als evene-

Binnen de gemeente Moerdijk zijn vijf andere zwembaden, hetgeen ruim genoemd mag worden voor een gemeente met de omvang van Moerdijk. Deze vijf zwembaden liggen in een straal van 10 kilometer van De Niervaert. Het Buitendiep in Willemstad en De Bosselaar in Zevenbergen zijn buitenbaden met drie bassins (wedstrijdbad, recreatiebad, peuterbad). De Oester in Fijnaart (geëxploiteerd door een stichting) en SGZ Sport & Wellness (een commerciële ondernemer) zijn binnenbaden die beschikken over één bassin. Daarnaast is in Zevenbergen een zwembad aanwezig bij fysiotherapeut Fysiowave, waar instructiezwemmen en doelgroep activiteiten worden aangeboden. De twee buitenbaden en De Niervaert hebben een recreatief profiel. Doordat sprake is van buitenbaden en een binnenbad (en dezelfde exploitant) is het recreatief gebruik complementair aan elkaar. In het kader van de spreiding van voorzieningen en zwembaden is door de gemeenteraad van

mentenlocatie, restaurant en locatie waar vergaderingen en bijeenkomsten gehouden kunnen worden. Woonzorgcentrum De Mauritshof (Huis van de wijk) biedt eveneens zalen en ruimten aan voor ontmoeting en activiteiten. Beide voorzieningen concurreren slechts in beperkte mate met de Niervaert: Voor feesten en partijen en grotere bijeenkomsten is de Stad Klundert een alternatief voor (potentiële) gebruikers van de Niervaert. Dit onderdeel van de exploitatie van de Niervaert kenmerkt zich echter meer als commercieel gebruik en minder als sociaalcultureel gebruik. Voor vergaderingen en sociaal-culturele activiteiten (ontmoeting, participatie) wordt de Niervaert als laagdrempeliger ervaren. Daarbij maken gebruikers van de Niervaert

(zoals de koren en muziekvereniging Determinato) voor grotere uitvoeringen en evene-

in de toekomst blijven stijgen. Dat betekent dat de doelgroep ouderen ook voor voorzienin-

menten bij voorkeur ook gebruik van de Niervaert, omdat dit hun ‘thuisbasis’ is.

gen zoals De Niervaert steeds belangrijker wordt. Niet alleen voor het georganiseerde ge-

Huis van de wijk De Mauritshof (eigendom van Woonkwartier, gehuurd door Surplus)

bruik in de sporthal, het zwembad en het zalencentrum, maar ook voor de

biedt een breed scala aan sociaal-culturele activiteiten, gericht op ontmoeting en parti-

ontmoetingsfunctie.

cipatie. Door Surplus zelf wordt tegelijk aangegeven dat een voorziening in de Niervaert voor specifieke doelgroepen uit de omgeving van de Niervaert (ouderen, mensen met

De gemeente Moerdijk kenmerkt zich verder door een hoge werkgelegenheid en lage werk-

een beperking) als minder of niet concurrerend wordt gezien, omdat de locatie De Mau-

loosheid onder de inwoners. Het besteedbaar inkomen van de inwoners van Moerdijk is

ritshof fysiek te ver weg is voor deze groep bewoners.

ook hoger dan het landelijk gemiddelde. Wel is evenals de landelijke trends, het aantal

Door (huidige en potentiële) gebruikers van de Niervaert wordt aangegeven dat be-

sporters in de gemeente de laatste jaren gedaald van 48,9 procent naar 46 procent. Dat is

hoefte is aan laagdrempelige mogelijkheden in het kader van ontmoetingsactiviteiten:

ook terug te zien in de beweegrichtlijn, die slechts door 43 procent van de bevolking ge-

de mogelijkheid om gebruik te maken van een zaal of ruimte voor ontmoeting en laag-

haald wordt. De gemeente Moerdijk is wel een beweegvriendelijke gemeente. Er zijn veel

drempelige activiteiten met goedkope koffie en thee (maatschappelijk tarief). Die moge-

sportaccommodaties per 10.000 inwoners. Dat heeft onder meer zijn achtergrond in de

lijkheden zijn er wel bij de Mauritshof, maar die locatie is voor verschillende doelgroepen

samenvoeging, de aanwezigheid van meerdere kernen, de uitgestrektheid van de ge-

qua reisafstand niet interessant.

meente en eerdere keuzes van de gemeenteraad om het voorzieningenniveau in de kernen in het kader van de leefbaarheid in die kernen op peil te houden.

Kort gesteld ondervindt de Niervaert concurrentie op het gebied van commerciële zaalverhuur (feesten, partijen, evenementen) van De Stad Klundert, maar is die concurrentie onderdeel van het ondernemersrisico van de exploitant (marktwerking). De beschikbare zalen van de Niervaert worden overigens (met name) ook gebruikt voor sociaal-culturele activiteiten door vaste gebruikers van de Niervaert. De voorzieningen van de Niervaert en de Mauritshof op het gebied van laagdrempelige activiteiten voor ontmoeting en participatie zijn complementair aan elkaar.

3.4

Verzorgingsgebied

Het aantal inwoners van de gemeente Moerdijk is sinds het jaar 2000 licht toegenomen. In de afgelopen twintig jaar zijn er ongeveer 800 inwoners bijgekomen. Voor de komende jaren wordt (zonder rekening te houden met eventuele inbreiding of nieuwbouw) eenzelfde groei verwacht. Zoals veel gemeenten in Nederland heeft ook Moerdijk te maken met vergrijzing en ontgroening. Waar in het jaar 2000 nog ruim 35 procent van de bevolking onder de dertig jaar was, is dat in 2021 gedaald naar 30 procent. De groep 65-plussers is in dezelfde periode gegroeid van ruim 12 procent naar meer dan 21 procent groeide. Naar verwachting zal dit 13

4.

Landelijke trends en ontwikkelingen

Conform de doelstellingen van het landelijke Wmo beleid blijven steeds meer senioren en mensen met een beperking (langer) thuis wonen. Hierdoor wordt de behoefte aan

De trends en ontwikkelingen worden beschreven op basis van bureau-informatie en bron-

zorg en welzijn in de wijk (of de kern) steeds groter. Het creëren van netwerken om

nen als het Sociaal en Cultureel Planbureau, het Mulier Instituut en de Nederlandse Sport-

passende zorg aan mensen te kunnen leveren wordt daardoor steeds belangrijker, net

raad.

als voldoende (bereikbare) voorzieningen in de buurt. Door de grote deelname van met name kinderen aan sport- en cultuuractiviteiten in

4.1

verenigingsverband speelt het verenigingsleven (de georganiseerde sport en culturele

Sociaal-maatschappelijk

verenigingen) een belangrijke rol bij de ontwikkeling van sociale vaardigheden. In een

Sportbeoefening wordt de laatste jaren steeds individueler en ook vaker in ongeorgani-

samenleving die individualiseert wordt het steeds belangrijker dat kinderen en volwas-

seerd verband.

senen via sport en cultuur ‘spelenderwijs’ en aan de hand van normen en waarden

Binnen de vrijetijdsbesteding, is de concurrentie voor sport en cultuur de laatste decen-

(lees: spelregels) leren om samen te winnen en te verliezen, samen te werken, met

nia steeds groter geworden. Vormen van vrijetijdsbesteding als bioscoopbezoek en

verschillende mensen om te gaan. Een positieve verenigingscultuur is echter geen

speelparadijzen concurreren steeds vaker met sport- en cultuurbeoefening. Daarnaast

vanzelfsprekendheid en verruwing van omgangsvormen in de samenleving komt ook

concurreert reguliere sport- en cultuurbeoefening (onder meer bij verenigingen) onder

binnen het verenigingsleven (met name ook de sport) helaas steeds vaker voor.

jongeren steeds vaker met zaken als gamen, tablets en televisie.

De laatste jaren wordt enerzijds meer ingezet op sportstimulering en anderzijds op de

De ontgroening en vergrijzing van de Nederlandse samenleving (lees: minder kinderen

verbinding tussen sport en de maatschappelijke agenda. Mede als gevolg van de de-

en meer ouderen) vormt een bedreiging voor sport- en cultuuraanbieders die zich vooral

centralisatie van zorgtaken (jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken

concentreren op de jeugd, maar biedt tegelijkertijd kansen voor die organisaties die

en ouderen) is er lokaal steeds meer oog voor de verbinding tussen sport, bewegen en

aantrekkelijke programma’s en activiteiten kunnen aanbieden voor senioren. Senioren

het sociaal domein. Tegelijk blijkt het in de praktijk lastig om voldoende concreet te

zijn niet alleen langer sportief of cultureel actief, maar blijven ook tot op steeds hogere

worden in de uitwerking. Sport kan teveel worden gezien als ‘wondermiddel’ bij de maat-

leeftijd vrijwilligerswerk doen. Dit draagt bij aan een gezondere veroudering.

schappelijke opgaven. In de uitwerking van de maatschappelijke impact van sport wordt

Als tegenhanger van de individualisering is de trend van nieuw collectivisme te zien.

inhoudelijk ingegaan op dit onderdeel.

Kenmerk van het nieuw collectivisme is dat mensen weer meer op zoek gaan naar een groep waarbij men zich thuis voelt en waartoe men wil behoren. Dit kan het gezin zijn, maar ook kleine of grotere groepen gelijkgestemden, waaronder sportverenigingen.

4.2

Sociaal-economisch

Daarnaast is er ook bij veel groepen inwoners behoefte aan ontmoeting en sociale ver-

In Nederland wordt € 5,7 miljard besteed aan sport. Overheden (met name gemeenten)

bondenheid. Ontmoetingsplekken als verenigingen, accommodaties en dorpshuizen

geven € 2,5 miljard uit aan sport, vooral aan sportaccommodaties en aan sport- en

hebben daarin voor verschillende groepen inwoners een belangrijke rol.

recreatiefaciliteiten in de openbare ruimte. Bij de meeste gemeenten bestaat de sport-

Door de toegenomen mobiliteit zijn mensen in de regel in staat en bereid langer te rei-

begroting voor ongeveer 85% uit accommodatie gerelateerde kosten. Sporters beste-

zen voor hun vrijetijdsbesteding. Senioren en kwetsbare groepen als mensen met een

den € 2,8 miljard aan activiteiten, waarvan € 1,8 miljard ten goede komt aan

beperking vormen op deze regel een uitzondering.

commerciële aanbieders en € 1 miljard wordt uitgegeven aan contributies en andere

Gebruikers van maatschappelijke accommodaties stellen hogere eisen aan de kwaliteit

uitgaven bij sportverenigingen.

van maatschappelijke accommodaties, zowel op het gebied van het voorzieningenni-

Ondanks de hedendaagse beleidsdoelstellingen om de arbeidsparticipatie te laten toe-

veau, het activiteitenaanbod als de dienstverlening.

nemen, zal de vergrijzing er toe leiden dat meer senioren vrijetijdsactiviteiten 15

ondernemen. De groep wekelijks sportende senioren groeit bijvoorbeeld sterk in Neder-

Het animo voor zwemmen is de afgelopen decennia gedaald. Waar ongeveer 25 jaar

land. Voor senioren interessante en geschikte accommodaties zullen meer gebruikt

geleden nog rekening gehouden werd met een animocijfer van 5 (elke inwoner van een

gaan worden. Voor organisaties is het van belang dat zij hun faciliteiten en activiteiten

gemeente zwemt gemiddeld 5x per jaar), is tegenwoordig sprake van een aanmerkelijk

meer af gaan stemmen op de behoeften van senioren. Daarnaast biedt de vergrijzing

lager animocijfer (4). Dit betekent dat het zwembadbezoek teruggelopen is. Voor de

kansen bij het invullen van het vrijwillige kader van verenigingen en voorzieningen,

gemeente Moerdijk betekent een animocijfer van 4 dat alle zwembaden ongeveer

doordat deze groep vanwege pensionering meer tijd heeft gekregen voor vrijwilligers-

148.000 bezoeken zouden moeten tellen (uitsluitend aan de binnenbaden). In de prak-

activiteiten.

tijk (tot en met 2019) gaat het om een behoorlijk lager aantal bezoeken per jaar.

Er is steeds meer inzicht in de sociaal economische waarde van sport en bewegen. In

In het verleden is door veel gemeenten geïnvesteerd in zwembaden en ook de recrea-

opdracht van het Kenniscentrum Sport is onderzoek gedaan naar de effecten van sport

tieve voorzieningen bij zwembaden. Dit heeft geleid tot een stijging van het aantal re-

en bewegen op onder meer de besparing op zorgkosten, de afname van ziekteverzuim

creatieve zwembaden in de jaren ’90. De afgelopen decennia is in zwembaden een

en de toename van arbeidsproductiviteit. Uit dit onderzoek komt naar voren dat elke

verschuiving zichtbaar van recreatief bezoek naar begeleide activiteiten, zoals doel-

euro die geïnvesteerd wordt in sport tot ongeveer € 2,50 aan ‘baten’ leidt (c.q. bespa-

groepactiviteiten (bijvoorbeeld voor ouderen of mensen met een beperking) en aqua-

ringen op kosten).

sporten. De concurrentie van andere vormen van vrijetijds besteding spelen hierbij een rol. Instructiezwemmen blijft een kerntaak van zwembaden en stabiel qua bezoek.

4.3

Sportparticipatie en bewegingsonderwijs

Nieuwe baden zijn daarom vaker functioneel en minder gericht op recreatie.

Veel Nederlanders zijn op diverse manieren sportief actief. Als gevraagd naar de plek

Waar voorheen Nederlanders vooral lid waren van een sportvereniging, stijgt het aantal

waar ze vooral sportief actief zijn, geven Nederlanders aan te sporten bij sportvereni-

mensen dat niet- of anders georganiseerd sport. Vooral bij volwassenen is deze ver-

gingen (23%), bij commerciële sportaanbieders (18%) en in de openbare ruimte, bij-

schuiving te zien. Hardlopen, fietsen, golf en padel groeien in populariteit. De openbare

voorbeeld om te fietsen of hard te lopen (47%). Iets meer dan de helft van de

ruimte (voor hardlopen en fietsen, maar ook voor wandelen) wordt daarmee een steeds

Nederlanders sport wekelijks. Een kwart van de Nederlanders sport niet.

belangrijkere voorziening voor sport en bewegen. Ook het aantal sporters dat gebruik

Mensen met psychische en/of medische klachten, mensen met een beperking en men-

maakt van commercieel sportaanbod groeit. In de commercieel aangeboden sporten is

sen met een laag inkomen sporten veel minder. Zeker ook voor deze kwetsbare groe-

groei vooral te zien bij bootcamp, yoga en kickboksen. Fitness, de grootste sport in

pen geldt dat sport en bewegen in het algemeen en aansluiting bij sportverenigingen in

Nederland, lijkt qua deelnemers te stabiliseren.

het bijzonder bijdraagt aan de kwaliteit van het leven en kansen biedt om deel te (blij-

De groep wekelijks sportende ouderen, met name 65-plussers, groeit sterk. Daarente-

ven) nemen aan de samenleving. Afhankelijk van de aard van de beperking sport 21%

gen is het deel van de jongeren (jonger dan 20 jaar) dat wekelijks sport de afgelopen

van de visueel en motorisch beperkten en 33% van de verstandelijk beperkten. Van de

jaren juist afgenomen. Vooral bij de overgang van primair naar voortgezet onderwijs is

sporters met een beperking ervaart 60% knelpunten, met name op het gebied van ver-

sprake van een sterke afname van de sportdeelname. Sportaanbieders zullen in moe-

voer, ondersteuning en niet toegankelijke sportvoorzieningen.

ten spelen op een gemiddeld ouder wordende sportpopulatie en tegelijkertijd proberen

Voorkeuren voor sportbeoefening zijn aan fluctuaties onderhevig. Bij de georganiseerde

om het aanbod aantrekkelijk te houden voor jongeren.

sport zijn de afgelopen jaren (meisjes)voetbal en hockey groeisporten gebleken, terwijl

Voor veel sportverenigingen is de opbouw van de vereniging qua leden de afgelopen

het aantal leden van binnensportverenigingen een aantal jaar achtereen is teruggelo-

jaren veranderd: minder volwassen leden. Het volwassen kader bij verenigingen be-

pen.

staat steeds vaker uit ouders van jeugdleden en de laatste tijd ook vaker uit senioren, die door pensionering meer tijd hebben gekregen voor vrijwilligerswerk.

16

De gemeente heeft een wettelijke rol bij het realiseren van accommodaties voor bewegingsonderwijs. Waar voorheen gymnastieklokalen (12 x 21 x 5,5 (verordening op onderwijshuisvesting van de VNG sinds 1960)) gerealiseerd werden, is de tendens de laatste jaren dat steeds grotere gymzalen, (voldoet aan de richtlijn van de KVLO waarbij een omvang van 14 x 22 x 5,5 voor bewegingsonderwijs wordt geadviseerd), sportzalen (minimaal 22 x 28 x 7 m) of sporthallen (minimaal 44 x 24 x7 m) gerealiseerd worden, zodat sprake kan zijn van dubbelgebruik van de accommodatie door verenigingen of andere sportaanbieders. Vooralsnog wordt door verreweg de meeste gemeenten uitgegaan van 1,5 klokuur bewegingsonderwijs voor het primair onderwijs per week (groepen 3 – 8), hetgeen wettelijk ook is opgenomen. In 2020 is door de Tweede Kamer een motie aangenomen om het aantal klokuren met ingang van 2023 vast te leggen op 2 lesuren per week (1,5 klokuur), zodat op alle scholen bewegingsonderwijs conform deze norm wordt aangeboden. In Moerdijk worden al 2 lesuren c.q. 1,5 klokuur per week bewegingsonderwijs voor het primair onderwijs aangeboden, waardoor hier geen toename in de behoefte is. De maatschappelijke en economische waarde rechtvaardigen ook de komende jaren inzet van de gemeente en haar partners op het gebied van sport, cultuur en welzijn.

Het stimuleren van sport en bewegen onder specifieke doelgroepen (jeugd, ouderen, kwetsbare groepen) blijft met name vanwege de impuls voor een gezonde leefstijl van belang. Hetzelfde geldt voor het stimuleren van sport, cultuur en sociaal-maatschappelijke activiteiten, onder meer om participatie te bevorderen.

17

5.

Inventarisatie en beoordeling wensen en behoeften

De sporthal moet bewegingsonderwijs en gebruik door sportverenigingen (trainingen en wedstrijden) kunnen faciliteren, waarbij multifunctionaliteit in het gebruik van belang is. Voor het zwembad ligt de focus op instructiezwemmen, doelgroepactiviteiten en gebruik door verenigingen. Waar het gaat om recreatief zwemmen is het zwembad vooral een

5.1

Inleiding

voorziening voor de inwoners van de kern Klundert en andere kernen van de gemeente

De gemeente Moerdijk heeft beleidsmatige uitgangspunten geformuleerd voor de verschil-

Moerdijk. De gemeente heeft met het zwembad geen ambities om recreatieve voorzie-

lende functies (en de doelgroepen die daarmee bediend worden) binnen de Niervaert. In

ning te realiseren voor gebruikers buiten de gemeente Moerdijk.

paragraaf 5.2 worden deze kaders op hoofdlijnen gepresenteerd.

De horeca en overige dienstverlening is ondersteunend aan de primaire functies in de accommodatie. Waar mogelijk kunnen activiteiten aangeboden worden die exploitatie-

Om (de omvang van) de functies voor de nieuwe accommodatie te bepalen, is het huidige

versterkend zijn voor de accommodatie.

gebruik van De Niervaert geanalyseerd. We hebben daarbij gekeken naar de momenten

De gemeente Moerdijk streeft ernaar nieuwe accommodaties, voor zover mogelijk,

van gebruik, de mogelijkheden van eventueel dubbelgebruik van voorzieningen en de mo-

energieneutraal te realiseren.

gelijkheden om (ook in de toekomst) vanwege bijvoorbeeld kwaliteitsimpulsen intensiever van de onderdelen van het gebouw gebruik te maken.

Het beoogde maatschappelijke resultaat is dat een goede zwemvoorziening voor de hele gemeente in stand wordt gehouden en dat deze voorziening op een professionele wijze

Verder zijn verdiepende gesprekken gevoerd met de grootste gebruikers en andere sta-

kan worden beheerd en geëxploiteerd. Daarnaast biedt de nieuwe accommodatie huisves-

keholders (waaronder een aantal welzijnsorganisaties, zie verder bijlage 2). In die gesprek-

ting aan activiteiten van het sportief en cultureel verenigingsleven en het bewegingsonder-

ken is ingegaan op het huidige gebruik, de huidige faciliteiten van De Niervaert en de

wijs en is daarmee een maatschappelijke voorziening met een bindende factor in de sociale

faciliteiten die in ieder geval terug moeten keren in de nieuwe accommodatie (noodzakelijk)

en fysieke infrastructuur van Klundert.

en de faciliteiten die in een ideale situatie in het nieuwe gebouw gerealiseerd zouden moeten worden (wenselijk).

5.3

Zwembad

Het zwembad kent een beperkt aantal gebruikers. Er zijn geen grote gebruikersgroepen in Per paragraaf wordt afgesloten met een beoordeling van de wensen. Op basis van deze

het zwembad, maar wel een aantal structurele gebruikersgroepen, zoals vereniging Het

analyses wordt in hoofdstuk 6 een voorstel gedaan voor de functies en ruimten in de nieuwe

Rooie Paerd. Hoewel er een beperkt aantal bezoekers is, zijn er op meerdere momenten

accommodaties. Daarbij worden ook de kaders inzake de investeringsruimte en de beleids-

in de week meerdere activiteiten tegelijk geprogrammeerd (recreatief, doelgroepen, instruc-

matige kaders vanuit de gemeente betrokken.

tiezwemmen). Op basis van die diversiteit in het gebruik geven zowel de exploitant als het Rooie Paerd aan dat in ieder geval twee bassins nodig zijn. Een derde bassin, zoals in de

5.2

Beleidsmatige kaders

huidige Niervaert, is te zien als een luxe voorziening.

De gemeente Moerdijk geeft aan dat het uitgangspunt voor de nieuwe accommodatie ter vervanging van de Niervaert is dat de huidige functies terugkeren. Daarbij wil de gemeente voor wat betreft de zalen focussen op ontmoeting, participatie

Inventarisatie van de wensen Vanuit de gebruikersgroepen zijn de volgende wensen geïnventariseerd.

en verenigingsgebruik, inclusief de mogelijkheid om een inloopfunctie te creëren voor verschillende doelgroepen uit de kern Klundert (ontmoetingsfunctie). 19

De huidige exploitant Opitsport geeft aan dat een wedstrijdbassin (6 banen) met beweeg-

Beoordeling van de wensen

bare bodem en een recreatief bassin de meeste levensvatbaarheid hebben en het best

Op basis van de diversiteit van het aanbod achten we de volgende functionaliteit voor het

gebruik worden. Hoewel het aantal bezoekers beperkt is (50.000 per jaar) is er met deze

zwembad realistisch:

configuratie van twee bassins een goede synergie mogelijk tussen bezoekersgroepen (ge-

Een wedstrijdbad met 6 banen en een beweegbare bodem

zinnen voor recreatief zwemmen, doorstroom van kinderen naar instructiezwemmen en,

Recreatief bad en peuterbad met recreatieve elementen zoals een stroomversnelling

daarna, eventueel naar de zwemvereniging).

en een waterval (100 m²), tevens geschikt voor specifieke doelgroepen. Bij de inventaris is verder rekening gehouden met verplaatsbare recreatieve elementen voor met name

Vereniging Het Rooie Paerd geeft tijdens de gesprekken eveneens aan een sterke voorkeur

kinderen.

voor (minimaal) twee bassins (en bij voorkeur drie bassins)., waarbij in ieder geval een 6-

Voldoende voorzieningen voor mensen met een beperking (minimaal 2 kleedruimten,

baans wedstrijdbad en een recreatiebad gerealiseerd zouden moeten worden. Een recre-

toiletvoorzieningen, tilliften in het zwembad

atiebad (met voorzieningen als een stroomversnelling en een waterval) is daarbij met name

Een bergruimte voor vereniging Het Rooie Paerd.

voor de doelgroepen gezinnen en mensen met een (verstandelijke) beperking interessant. Voor die doelgroep worden door zowel Het Rooie Paerd (in samenwerking met Meer Moer-

Voorzieningen die wat ons betreft niet opgenomen moeten worden in het basisscenario

dijk) als door SOVAK activiteiten georganiseerd. Daarnaast zijn er wensen voor een duik-

maar te kenschetsen zijn als mogelijke plusvoorziening, zijn de volgende voorzieningen en

kuil van 3,5 – 4 meter (voor de duikvereniging), een schuifpui naar het wedstrijdbad (voor

functionaliteiten:

gebruik van een reddingsboot in het zwembad) en tilliften in alle bassins (voor mensen met

Een glijbaan. Enerzijds is dit qua investering een dure voorziening. Daarnaast is bij ge-

een fysieke beperking). Verder zijn er wensen om een extra kleedkamer en toiletten voor

bruik van een glijbaan extra toezicht (formatiekosten) noodzakelijk. Verder achten we

mensen met een beperking te realiseren ten opzichte van de ene kleedkamer die er nu al

de investering in een glijbaan, gezien het relatief beperkte aantal bezoekers per jaar,

is en de bergruimte voor de vereniging iets te vergroten. Ten slotte zijn er wensen om de

niet in verhouding tot het gebruik per jaar.

losse recreatieve voorzieningen (Turks stoombad en whirlpool) terug te laten komen in een

Recreatieve voorzieningen als een Turks stoombad en een whirlpool. Hier geldt de-

nieuwe accommodatie.

zelfde afweging als bij de glijbaan: gebruik en investeringen zijn minder goed in verhouding. De glijbaan en de overige recreatieve voorzieningen worden in het volgende

Andere stakeholders die zich specifiek over faciliteiten in het nieuwe zwembad hebben uit-

hoofdstuk als optie opgenomen.

gesproken zijn de WMO-raad (vooral in het kader van toegankelijkheid van het zwembad

Een duikkuil: het aanbrengen van een extra diepte van 3,5 tot 4 meter vergt een hoge

voor alle doelgroepen, dus in aansluiting op de wensen die Het Rooie Paerd al had opge-

investering. De doelgroep duikers is (zeer) beperkt qua omvang. We achten het poten-

geven) en de Stichting Behoud de Niervaert (c.q. de stadstafel Klundert). Een glijbaan is

tiële gebruik daarom niet opwegen tegen de benodigde investering.

door een aantal geïnterviewde stakeholders eveneens genoemd. Tijdens de sessie eind november 2021 met alle betrokkenen is gepeild welke voorzieningen de voorkeur hadden. Uit die sessie kwam naar voren dat er een voorkeur is bij de verschillende gebruikersgroepen voor een wedstrijdbad met 6 banen en een recreatiebad (ook te gebruiken door en voor specifieke doelgroepen).

5.4

Sporthal

Inventarisatie van de wensen Op basis van de analyse van de gebruiksroosters hebben we geen knelpunten in de huidige inroostering geconstateerd. Voor onderwijsgebruik is nog veel capaciteit beschikbaar. De wetswijziging (2 lesuren c.q. 1,5 klokuur bewegingsonderwijs per groep) heeft geen

20

consequenties voor de scholen in Klundert; de 2 lesuren werden al gefaciliteerd. Een even-

mogelijk om aan de zijkant van het speelveld een warming up te doen, terwijl op het

tuele extra uitbreiding van het aantal uren bewegingsonderwijs (wanneer wettelijk overge-

speelveld een wedstrijd gaande is. Daarnaast biedt een extra brede sporthal extra mo-

gaan wordt naar 2 klokuren bewegingsonderwijs per groep) kan opgevangen worden

gelijkheden voor sociaal-cultureel gebruik (een aantal keer per jaar gebruik voor cultu-

binnen de beschikbare dagcapaciteit.

rele uitvoeringen en tijdens carnaval) en commercieel gebruik door de exploitant (beurzen en evenementen).

Ook de avondcapaciteit is toereikend. Dat heeft in de huidige situatie ook te maken met de

Voor de verenigingen zijn de afmetingen van een reguliere sporthal (48 x 28 meter)

flexibiliteit van de huidige sporthal. Met een extra breedte en met twee scheidingswanden

voldoende voor hun reguliere gebruik. Binnen deze reguliere afmetingen beschikt de

is er meer capaciteit beschikbaar dan in een reguliere sporthal (1 scheidingswand, reguliere

hal over 1 combiveld (wedstrijdveld voor zaalkorfbal/zaalhockey/zaalvoetbal), 1 tennis-

breedte van 28 meter).

veld, 3 basketbalvelden, 4 volleybalvelden en 9 badmintonvelden. Voor de wedstrijden zijn een adequate tribunefaciliteit en een scorebord noodzakelijk.

Basisschool Het Palet en turnvereniging Spido

Korfbalvereniging DSO geeft daarbij een scorebord inclusief zogenaamde schotklok als

Momenteel wordt een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar renovatie of nieuwbouw

wens mee (omdat de regelgeving vanuit de bond in dat kader de afgelopen jaren is

van vier basisscholen. Drie basisscholen maken al gebruik van de Niervaert. Het Palet

gewijzigd).

(school voor speciaal basisonderwijs) maakt samen met turnvereniging Spido gebruik een

DSO geeft verder aan dat de sporthal bij voorkeur beschikt over een doorgang naar

gymnastieklokaal bij de huidige schoollocatie van Het Palet. De school en het gymnastiek-

buiten, zodat verplaatsing van korfbalpalen (bij de overgang van het veld- naar het zaal-

lokaal zijn ongeveer 17 jaar oud en technisch en economisch nog niet afgeschreven.

seizoen) eenvoudig is. Exploitant Optisport heeft een voorkeur voor twee scheidingswanden in de sporthal.

Op basis van een analyse van het huidige gebruik van het gymnastieklokaal komt naar

Daarmee zijn de gebruikers flexibeler te programmeren dan met één scheidingswand

voren dat het bewegingsonderwijs van Het Palet (ongeveer 18,5 uur één zaaldeel en 1 uur

en blijven er meer mogelijkheden beschikbaar om losse gebruikers of extra gebruik door

één zaaldeel voor basisschool Het Bastion) eventueel ondergebracht zou kunnen worden

verenigingen te faciliteren. Wanneer twee scheidingswanden worden gerealiseerd, zul-

in de nieuwe Niervaert. Het avondgebruik door turnvereniging CSV Spido (11 uur één zaal-

len wettelijk gezien ook zes kleedkamers gerealiseerd moeten worden (twee per zaal-

deel) kan echter niet ondergebracht worden in de nieuwe Niervaert. Met name in de zaal-

deel).

korfbalperiode (oktober – maart) is er onvoldoende capaciteit om CSV Spido voldoende

De judovereniging opteert voor een eigen dojo binnen het complex. Daardoor is het niet

uren te bieden op gebruikelijke momenten.

nodig om tijdens trainingen op- en af te bouwen (de judomatten kunnen in een eigen ruimte / dojo blijven liggen). Daarnaast biedt het de judovereniging meer mogelijkheden

Bij een eventuele keuze voor nieuwbouw van de basisscholen zal het gymnastieklokaal

om wedstrijden te organiseren. Judoklub Klundert maakt nu ongeveer 8 uur per week

derhalve in stand gehouden moeten worden voor het gebruik door CSV Spido.

gebruik van 1 zaaldeel van de sporthal. Voor het onderwijsgebruik zijn onderwijskundige faciliteiten (klimrekken, ringen etc.) en

Uit de interviews en het gesprek met de exploitant komen de volgende wensen naar voren.

onderwijskundige inventaris noodzakelijk in de zaaldelen. Het college van B&W van de

We maken bij de beoordeling een onderscheid tussen noodzakelijk en wenselijk:

gemeente Moerdijk heeft, in overleg met de schoolbesturen, één basis inventarislijst

De sportverenigingen (DSO voorop) hebben een voorkeur voor een sporthal met een

voor vaste en losse toestellen en losse inventaris voor de gymnastieklokalen en sport-

extra brede maatvoering (32 meter). Voor trainingen biedt deze extra breedte meer ge-

zalen vastgesteld. Deze inventarislijst is ruimer dan de landelijke KVLO inventarislijst.

bruiksmogelijkheden (meer teams op 1 uur). Tijdens wedstrijden is het daardoor 21

Voor de verenigingen is een volledige sportinventaris noodzakelijk, inclusief balken en

Hetzelfde geldt voor de optie om de sporthal in drie delen te kunnen opdelen, met twee

netten (ter bescherming van de hal) voor zaalhockey.

scheidingswanden. Eén scheidingswand is programmatisch gezien voldoende voor het

Door de WMO-raad en de exploitant wordt aangegeven dat de sporthal goed toegan-

huidige gebruik. In het kader van extra / meer gebruiksmogelijkheden is echter wel te

kelijk moet zijn voor mensen met een beperking. Dat geldt zowel voor het gebruik van

overwegen om een tweede scheidingswand toe te voegen. De consequenties voor de

de sporthal als voor de bezoekers / toeschouwers.

investeringsraming van deze optie (inclusief de extra kleedkamers) worden in hoofdstuk

Voor sociaal-cultureel gebruik is er een voorkeur om voorbereidingen in de wanden en

6 verder uitgewerkt.

plafonds te treffen voor stroom, licht en audiovisuele apparatuur. Daardoor wordt de open afbouw van voor culturele uitvoeringen eenvoudiger en hoeft de sporthal door (sociaal-culturele) gebruikers minder lang afgehuurd te worden voor deze op- en afbouw.

5.5

Sociaal-culturele functie

Inventarisatie van de wensen Voor de wensen van de gebruikers van de zalen in De Niervaert zijn gesprekken gevoerd

Beoordeling van de wensen

met de grootste gebruikers. Daarnaast zijn gesprekken gevoerd met exploitant Optisport,

Noodzakelijke faciliteiten

waarbij ook de wensen van de kleinere of incidentele gebruikers in beeld zijn gebracht. Met

In het kader van het voorkeursscenario (hoofdstuk 6) achten we de volgende voorzieningen

betrekking tot de verschillende ruimten zijn de volgende wensen naar voren gekomen.

en faciliteiten noodzakelijk. Een reguliere sporthal van 48x28 meter, met één scheidingswand (2/3 – 1/3) en 4 kleed-

Voorzieningen

ruimten (naast separate kleedruimten voor scheidsrechters/docenten en een EHBO

De huidige ruimten (muziekzaal, grote zaal met scheidingswanden, kleine zaal/vergader-

ruimte). De sporthal heeft daarmee (min of meer) dezelfde afmetingen met de voorge-

zalen en biljartruimte) voorzien allemaal in een structurele behoefte van de gebruikers.

stelde sporthal in Zevenbergen. Daarnaast zijn de afmetingen vergelijkbaar met het

Door de diversiteit van de gebruikers en de intensiteit van het gebruik, wordt door zowel de

grootste deel van de sporthallen in Nederland.

gebruikers als Optisport aangegeven dat deze ruimten ook in de nieuwe accommodatie

De sporthal is voorzien van onderwijskundig materiaal in de zaaldelen en beschikt over

moeten worden gerealiseerd.

een ruime toestellenberging voor zowel onderwijskundig materiaal als voor overige (verenigings)inventaris. Voor het verplaatsen van de korfbalpalen wordt een verbindings-

Muziekzaal

deur naar buiten voorgesteld.

De muziekzaal wordt met name door muziekvereniging Determinato en de koren ge-

We stellen voor om in de sporthal voorbereidingen (licht, geluid, stroom) aan te brengen

bruikt.

voor (sociaal-culturele) voorstellingen.

Een nieuwe muziekzaal moet in ieder geval beschikken over een goede akoestiek (conform de huidige situatie).

Wensen die niet worden meegenomen in de voorkeursoptie

Door de inpandige berging en de groei van Determinato is de beschikbare huidige

Gezien het beperkte gebruik en de hoogte van de investering achten we een separate

ruimte (120 m²) te klein geworden voor het gebruik door de muziekvereniging. Determi-

dojo voor Judoklub Klundert niet realistisch. Daarnaast past een dojo (monofunctioneel

nato geeft in haar wensen aan dat de repetitiezaal in ieder geval een stuk groter moet

gebruik) ook niet in het kader van de gemeente om vooral te streven naar multifunctio-

worden dan nu het geval is, het liefst nog iets groter dan de oorspronkelijke zaal van

neel gebruik.

145 m².

Een eventuele extra breedte van de sporthal wordt in hoofdstuk 6 gepresenteerd als

Daarnaast moet voor de opslag van muziekinstrumenten een separate berging worden

optie.

gerealiseerd, waarbij ruime toegangsdeuren het mogelijk maken om ook grotere 22

instrumenten (slagwerk, harp) goed in de berging op te slaan. De huidige inpandige

Biljartzaal

berging is 25 m²; daarnaast beschikt Determinato nog over een kleine berging van on-

De biljartruimte wordt momenteel intensief en frequent gebruikt door SPROK (dagelijks elke

geveer 10 m².

middag, van maandag tot en met vrijdag). Voor deze doelgroep is een soortgelijke ruimte

Optioneel zou de muziekzaal via een scheidingswand verbonden kunnen worden met

(ongeveer 50 – 60 m²) noodzakelijk om 2 biljarts te plaatsen en daarmee hetzelfde activi-

de grote zaal, zodat voor uitvoeringen één grote ruimte kan worden gerealiseerd. Daar-

teitenaanbod aan haar doelgroep te kunnen aanbieden.

bij is het van belang dat een dergelijke scheidingswand dusdanig geluidsdicht is en akoestisch goed, dat andere gebruikers van het zalencentrum geen last hebben van de

Beoordeling van de wensen

repetities. We zijn echter van mening dat het zeer de vraag is of een akoestisch goede

We hebben de ingediende wensen van de verschillende gebruikersgroepen beoordeeld op

scheidingswand is te realiseren, die geluidsoverlast voor andere gebruikers afdoende

basis van het huidige gebruik en de exploitatiemogelijkheden. We achten de volgende fa-

tegengaat.

ciliteiten noodzakelijk in een nieuwe accommodatie: Realisatie van in ieder geval de huidige faciliteiten (muziekzaal, grote zaal, kleine

Grote zaal

zaal/vergaderzalen, biljartzaal).

De grote zaal kent een grote diversiteit aan gebruikers en gebruiksmomenten.

Een separate muziekzaal in de oorspronkelijke omvang (145 m²), met een aparte ber-

De huidige afmetingen (ongeveer 300 m²) van de grote zaal zijn qua gebruikersgroepen

ging voor muziekinstrumenten (35 - 40 m²); bij de berging wordt rekening gehouden met

en gebruik ook in de nieuwe accommodatie een nadrukkelijke wens van zowel de ex-

een ruime toegangsdeur voor de grotere instrumenten en een verbinding naar buiten

ploitant als de gebruikers. Voor het gebruik is het daarbij wenselijk dat de zaal zelf op

voor opslag van de instrumenten na uitvoeringen elders in het land. Determinato heeft

te delen is via een scheidingswand. Eventueel kan ook een scheidingswand aange-

aangegeven bij voorkeur te beschikken over een iets grotere repetitieruimte (160 m²)

bracht worden met de muziekzaal, zodat er voor uitvoeringen (en grotere repetities)

vanwege de groei van de vereniging.

meer mogelijkheden zijn.

Een grote zaal van minimaal 300 m², die door middel van een scheidingswand op te

Qua afwerking, inrichting en aankleding zou de grote zaal een intiemer en persoonlijker

delen is. In de grote zaal is een barmeubel opgenomen ten behoeve van uitvoeringen,

karakter kunnen krijgen.

feesten en partijen. Bij grotere bijeenkomsten kan conform de huidige situatie gebruik

Zowel de exploitant als verschillende verenigingen (waaronder de carnavalsvereniging

gemaakt worden van een mobiele bar (enkele malen per jaar).

en de muziekverenigingen) hebben een voorkeur voor een vast barmeubel in de grote

Een kleine zaal / vergaderzalen van ongeveer 90 m².

zaal (ter ondersteuning bij uitvoeringen, evenementen en feesten/partijen).

Een biljartruimte van ongeveer 50 – 65 m².

Daarnaast hebben verschillende verenigingen een voorkeur voor een (verzinkbaar) podium met een hoogte van 0,50 – 100 cm in de grote zaal. Het alternatief is de huidige

Niet meegenomen in het voorkeursscenario zijn de volgende opties. Deze opties worden

situatie, waarbij een verplaatsbaar podium op- en afgebouwd kan worden.

als plusoptie gepresenteerd in hoofdstuk 6: Een verzinkbaar podium.

Kleine zaal / vergaderzalen

Een (akoestisch geschikte) scheidingswand tussen de grote zaal en de muziekzaal.