Bijlage 1 Jaarverslag 2025

66

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

regelingen van te maken: Kunst en Cultuur, Culturele podia en Erfgoed. Besluitvorming is voorzien medio 2026. • Onderzoek Fort Sabina: onderzocht is wat toekomstige gebruiksmogelijkheden en -uitdagingen zijn bij de organisatie van activiteiten op het fort, bijvoorbeeld in de vorm van een openluchtpodium. Een groei van het aantal bezoekers vraagt om aanpassingen aan toegangswegen en vluchtroutes. In 2026 is verdere uitwerking nodig om ambities en mogelijkheden bij elkaar te brengen. • Nieuwbouw MFC Niervaert: er is rekening gehouden met het kunnen organiseren van grotere culturele voorstellingen. In het plan van eisen is een maximale bezetting van 800 personen opgenomen en er zijn technische eisen gesteld aan de licht- en geluidsinstallatie. Wet integrale suïcidepreventie Sinds juni 2024 is de initiatiefwet integrale suïcidepreventie verankerd in de Wet publieke gezondheid. De juridische inwerkingtreding is 1 januari 2026 (wijziging Wpg). Vanuit de regio wordt hierin samengewerkt met alle gemeenten en de GGD WestBrabant. In 2025 is er een plan van aanpak voor een regionaal netwerk opgesteld en in 2026 wordt dit verder uitgewerkt. Hiermee wordt toegewerkt naar een meer samenhangende regionale aanpak op een thema dat nadrukkelijk het sociaal en medisch domein raakt.

GGD ‘Samen Sterker’ GGD West-Brabant en GGD Hart voor Brabant verkennen in opdracht van beide besturen hoe zij hun samenwerking kunnen versterken (‘Samen Sterker’). Door gezamenlijke inhoudelijke, personele en financiële uitdagingen is intensievere samenwerking wenselijk voor toekomstbestendige publieke gezondheidszorg, om de continuïteit van de huidige dienstverlening te waarborgen. Twee opties worden de komende periode verder uitgewerkt: een herziene samenwerkingsovereenkomst en samenvoeging tot één GGD met district model. Er zijn nog geen definitieve besluiten genomen. Verdere besluitvorming volgt de komende periode. Deze ontwikkeling is van belang voor de bestuurlijke en organisatorische toekomstbestendigheid van de publieke gezondheidszorg in de regio.

Gemeente Moerdijk

Preventie In 2025 is een start gemaakt met het vullen van de preventiematrix vanuit het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ). Deze matrix helpt om activiteiten en interventies binnen de gemeente overzichtelijk in beeld te brengen en maakt tegelijkertijd zichtbaar op welke onderwerpen nog aanvullend aanbod of versterking nodig is. In de komende periode wordt hier verder aan gewerkt om toe te groeien naar een zo dekkend mogelijk preventief aanbod. Ook wordt er onderzocht hoe er beter kan worden doorverwezen naar het beschikbare aanbod van activiteiten en interventies door zowel interne als externe samenwerkingspartners. Een gedeelde agenda met een duidelijk overzicht van activiteiten en interventies én een centraal aanspreekpunt behoort tot deze mogelijkheden. Daarmee wordt gewerkt aan betere vindbaarheid, betere doorverwijzing en meer samenhang in het preventieve voorveld. Kinderopvang en onderwijs Ook binnen onderwijs en kinderopvang is in 2025 verder gewerkt aan meer samenhang, duidelijke afspraken en een sterkere doorgaande lijn voor kinderen en jongeren. In 2025 is binnen de Lokale Educatieve Agenda (LEA) verder geïnvesteerd in het versterken van de samenwerking met betrokken partners.

In afstemming met de kinderopvangorganisaties en de schoolbesturen voor primair en voortgezet onderwijs zijn stappen gezet om de bestaande overlegstructuur te herijken en de gezamenlijke doelen binnen de LEA voor Moerdijk verder te concretiseren. Er zijn leidende principes opgesteld die de samenwerking richting geven en bijdragen aan meer samenhang en duidelijkheid tussen de partners. Het creëren van draagvlak en onderlinge verbinding vormde daarbij een centraal uitgangspunt. De verduidelijkte doelen zijn uitgewerkt in een uitvoeringsagenda, waarin de beoogde resultaten helder zijn omschreven. De betrokken professionals leveren vanuit hun eigen expertise voorstellen voor acties en plannen die bijdragen aan het realiseren van deze resultaten. Daarmee is de LEA verder doorontwikkeld van overlegstructuur naar een meer gezamenlijke en resultaatgerichte aanpak. Daarnaast is in 2025 een aanvullende stap gezet op het gebied van voor- en vroegschoolse educatie (VVE). Om de kwaliteit en samenhang binnen de VVE‑keten

67

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

te versterken, is een VVE‑werkgroep opgericht met vertegenwoordigers van de kinderopvang, het consultatiebureau, het primair onderwijs en de gemeente. Binnen deze werkgroep wordt gestuurd op resultaatafspraken die bijdragen aan een doorgaande ontwikkellijn voor peuters en kleuters met een educatieve ondersteuningsbehoefte. Hierbij worden afspraken gemaakt over onder andere uniforme werkwijzen, de kwaliteit van het aanbod en de overdracht tussen voorschool en vroegschool. Hiermee wordt gewerkt aan meer kwaliteit, meer uniformiteit en een sterkere doorgaande ontwikkellijn voor jonge kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Op het gebied van toezicht en handhaving kinderopvang is in 2025 gestart met de ontwikkeling van regionaal handhavingsbeleid. Dit beleid wordt in samenwerking met GGD West‑Brabant en de VNG opgesteld en moet leiden tot een eenduidige en herkenbare werkwijze binnen de regio. Door deze uniformering wordt het voor gemeenten en toezichthouders beter uitvoerbaar en efficiënter om te handhaven. Voor houders biedt het nieuwe beleid bovendien meer duidelijkheid over de geldende regels en verwachtingen, waardoor zij beter weten waar zij aan toe zijn. Dit draagt bij aan een eenduidiger uitvoeringskader en aan meer duidelijkheid voor zowel toezichthouders als houders.

Effecten De eerste effecten van de ingezette koers worden op verschillende onderdelen zichtbaar. Zo is het percentage nieuwe voortijdig schoolverlaters gedaald van 1,77% in schooljaar 2022–2023 naar 1,61% in schooljaar 2023–2024. Daarmee is een positieve ontwikkeling zichtbaar op een belangrijk onderdeel van preventie en ontwikkelkansen van jongeren. Ook op andere onderdelen zijn in 2025 de voorwaarden versterkt om op langere termijn beter te kunnen sturen. Voorbeelden daarvan zijn de uitbreiding van Welzijn op Recept, de inzet op Kansrijke Start, Kind naar Gezonder Gewicht, valpreventie, mantelzorgondersteuning en de verdere uitvoering van de ambitie voor de sociale basis. Daarnaast is met de start van Opgroeien in een Kansrijke Omgeving een belangrijke basis gelegd voor een meer gebiedsgerichte en data gedreven preventieve aanpak.

Gemeente Moerdijk

Tegelijkertijd geldt dat veel van deze ontwikkelingen tijd vragen voordat zij volledig zichtbaar worden in maatschappelijke effecten of in een afname van zwaardere ondersteuningsvragen. Juist daarom is het van belang om de inhoudelijke ontwikkeling, de samenwerking met partners en de bestuurlijke borging in samenhang voort te zetten.

Risico’s In 2025 is de beweging naar voren verder versterkt, met nadruk op eerder signaleren en het vergroten van het aanbod van vrij toegankelijke, lichte en collectieve ondersteuningsvormen. Deze beweging is inhoudelijk kansrijk, maar vraagt ook om voldoende capaciteit, goede samenwerking tussen partners en een sterke aansluiting op de sociale basis in kernen en wijken. Een belangrijk risico is dat veel preventieve programma’s en ketenaanpakken in belangrijke mate afhankelijk zijn van tijdelijke middelen. Wanneer budgetten voor bijvoorbeeld IZA of GALA onder druk komen te staan, kan dat gevolgen hebben voor de continuïteit van ingezette programma’s en voor de mogelijkheid om preventieve inzet structureel te borgen. Daarnaast vraagt deze beweging om blijvende samenhang tussen beleid, uitvoering en maatschappelijke partners. Wanneer die samenhang onvoldoende tot stand komt, bestaat het risico dat signalen te laat worden opgepakt en alsnog een groter beroep op zwaardere ondersteuning ontstaat.

68

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Gemeente Moerdijk

Prestaties 2025 Leefgebied Onderwijs • De governance van het RBL West-Brabant is herijkt • Er is een nieuw regionaal programma VSV 2025-2029 vastgesteld • Via uitvoering van de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) is de samenwerking met onderwijs en betrokken partners versterkt. Via verbreding van de doelgroep definitie is eerder een aanbod voor het bestrijden en voorkomen van onderwijsachterstanden beschikbaar gekomen Leefgebied Sociale participatie • Er is een subsidieregeling Kunst, Cultuur en Erfgoed opgesteld waarin zowel de huidige begrotings- als budgetsubsidies van de culturele- en erfgoedinstellingen in onze gemeente zijn ondergebracht Leefgebied Gezondheid • Uitvoering Plan van aanpak GALA 2024-2026: - Er is een subsidieregeling voor sport, cultuur en jongerenwerk opgesteld - Welzijn op Recept is naar meerdere huisartsenpraktijken uitgerold - Een aanpak gericht op een gecombineerde leefstijlinterventie voor volwassenen is vastgesteld - Uitvoering geven aan de visie sociale basis die in 2024 is vastgesteld met daarin onder andere aandacht voor de ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers en bestrijding van eenzaamheid • Het aanbestedingstraject Jeugd Gezondheidszorg 0-4 jaar is afgerond, zodat er een nieuwe overeenkomst is vastgesteld vanaf 2026 Leefgebied Opvoeden en Opgroeien • Het vierjarig implementatietraject Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) is gestart

Leefgebied Financiële ondersteuning • Er is geïnvesteerd in voorlichting aan jongeren op school over het belang van een gezonde financiële situatie • Er is geïnvesteerd in ondersteuning aan ondernemers • Er is geïnvesteerd in voorlichting over de inkomensondersteunende mogelijkheden bij de doelgroepen

2026

2027

2028

69

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Gemeente Moerdijk

Thema Lichte ondersteuning waar mogelijk Strategisch doel • In 2025 is binnen dit thema verder gewerkt aan de beweging naar voren: eerder signaleren, lichte ondersteuning dichter bij huis organiseren en specialistische hulp gerichter inzetten waar dat nodig is. Deze beweging vraagt om een goede verbinding tussen jeugd, onderwijs, kinderopvang, welzijn en andere lokale partners. Daarmee is dit thema ook nauw verbonden met de bredere ontwikkeling naar een meer integrale en herkenbare toegang binnen het sociaal domein.

Mijlpalen In 2025 zijn binnen dit thema op meerdere onderdelen stappen gezet om ondersteuning eerder, toegankelijker en meer in samenhang beschikbaar te maken. Met het Koersplan Jeugd 2026 is inhoudelijke richting aangebracht in de verdere ontwikkeling van de jeugdhulp en in de beweging naar meer ondersteuning aan de voorkant. Daarnaast is gewerkt aan de verbinding tussen onderwijs en zorg, onder meer via het onderzoek naar een onderwijs-zorgarrangement op SBO Het Palet. Ook zijn processen rond kind-regelingen zoals SMI en VVE herijkt, zodat deze voor inwoners duidelijker en voor de gemeente beter uitvoerbaar worden. Met de vaststelling van het regionale plan Basisvaardigheden is bovendien een basis gelegd voor verdere lokale uitwerking in 2026. Daarmee zijn in 2025 belangrijke bouwstenen versterkt voor vroegsignalering, ontwikkelkansen en lichte ondersteuning dichtbij inwoners.

Ontwikkelingen De ontwikkelingen binnen dit thema laten zien dat lichte ondersteuning alleen effectief is wanneer signalering, toegang, opvoedondersteuning, onderwijs en voorliggende voorzieningen goed op elkaar aansluiten. In 2025 is daarom niet alleen gewerkt aan afzonderlijke maatregelen, maar juist ook aan de onderlinge samenhang tussen beleid, uitvoering en lokale partners. Koersplan Jeugd 2026 Om samen vooruit te komen zijn heldere kaders en richtlijnen nodig. Deze zijn uitgewerkt in het Koersplan Jeugd 2026. Daarmee is meer richting aangebracht

in wat we binnen de jeugdhulp willen bereiken, welke uitgangspunten leidend zijn en hoe we de beweging naar eerder en passender ondersteunen verder vormgeven. Hiermee is inhoudelijke richting aangebracht in een thema dat direct raakt aan tijdige ondersteuning en beheersbaarheid van de jeugdhulp. Ambulante hulp Onze jeugdprofessionals zijn opgeleid en gekwalificeerd om zelf jeugdhulp te verlenen. In de voorbije periode werden echter veel hulpvragen doorgeleid naar specialistische, niet vrij toegankelijke jeugdhulp. In 2025 is daarom verder gewerkt aan de beweging naar voren, waarbij jeugdprofessionals weer een groter deel van de ambulante ondersteuning zelf verlenen. Dit is een concreet voorbeeld van hoe lichte ondersteuning waar mogelijk in de praktijk verder vorm krijgt. In 2025 is onderzocht wat de wensen en mogelijkheden zijn voor een collectief onderwijs-zorgarrangement op SBO Het Palet. Met een dergelijk arrangement willen we de kwetsbaarheid van kinderen verkleinen en tegelijkertijd de handelingskracht van kinderen, leerkrachten en het schoolteam versterken. De inzet is erop gericht dat kinderen zo zelfstandig mogelijk onderwijs kunnen volgen en dat schoolteams beter kunnen omgaan met de problematiek van leerlingen.

Doordat een zorgprofessional structureel aanwezig is, ontstaat ruimte om ook leerlingen uit andere klassen laagdrempelig te ondersteunen of expertise te bieden aan leerkrachten. Op termijn is het doel dat de inzet kan afnemen doordat kinderen zelfredzamer worden en de ondersteuning in de school duurzamer wordt verankerd. Voor een deel van de kinderen geldt echter dat de problematiek structureel en blijvend is. Voor hen blijft inzet van jeugdhulp noodzakelijk. Hiermee wordt zichtbaar hoe onderwijs en ondersteuning dichter bij elkaar kunnen worden georganiseerd. Sommige problematiek is echter structureel en onoplosbaar. De inzet van jeugdhulp is voor die kinderen dan ook structureel van aard. Het beleid en het uitvoeringsproces van de kindregelingen Sociaal Medische Indicatie (SMI) en Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) worden herzien.

70

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

In het vernieuwde proces worden bijdragen voor SMI rechtstreeks uitbetaald aan de aanbieder in plaats van aan inwoners. Daarmee worden de regelingen voor inwoners duidelijker, voor de gemeente beter uitvoerbaar en worden financiële risico’s voor zowel gemeente als kinderopvangaanbieders verminderd. Daarmee wordt niet alleen de uitvoering verbeterd, maar ook de duidelijkheid voor inwoners vergroot. Plan Basisvaardigheden (voorheen Laaggeletterdheid) De oplevering van het Regionale plan Basisvaardigheden is vertraagd en in december 2025 vastgesteld door centrumgemeente Breda. De uitwerking in een lokaal plan is daarmee doorgeschoven naar 2026. Wel is hiermee een belangrijke basis gelegd om de verbinding tussen onderwijs, zelfredzaamheid en participatie verder uit te werken.

Effecten

Gemeente Moerdijk

De effecten van deze beweging zijn in 2025 vooral zichtbaar in een sterkere samenwerking, een duidelijkere ontwikkelrichting en betere randvoorwaarden voor lichte ondersteuning. Tegelijkertijd vraagt de verdere doorvertaling naar structurele werkwijzen, uitvoerbaarheid en meetbare maatschappelijke effecten nog verdere uitwerking in 2026. Juist op deze thema’s geldt dat inhoudelijke ontwikkeling, samenwerking en organisatorische borging hand in hand moeten gaan.

Risico’s De beweging naar lichte ondersteuning waar mogelijk vraagt om voldoende capaciteit, passende expertise en duidelijke werkafspraken tussen betrokken partners. Wanneer deze randvoorwaarden onvoldoende op orde zijn, bestaat het risico dat lichte ondersteuning niet tijdig of niet passend wordt ingezet en alsnog een groter beroep op specialistische hulp ontstaat.

In 2025 zijn binnen dit thema stappen gezet om ondersteuning eerder, toegankelijker en meer in samenhang beschikbaar te maken. Met het Koersplan Jeugd 2026 is meer richting aangebracht in de inhoudelijke ontwikkeling van de jeugdhulp en in de beweging naar meer ondersteuning aan de voorkant.

Daarnaast is het van belang dat deze beweging goed wordt ondersteund met heldere sturing, informatie en monitoring. Zonder voldoende inzicht in doorlooptijden, gebruik van voorzieningen en effecten van de inzet wordt het lastig om tijdig bij te sturen en bestuurlijk voorspelbaar te blijven.

Ook in de verbinding met onderwijs en kinderopvang zijn stappen gezet. Zo is onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor een onderwijs-zorgarrangement op SBO Het Palet en is gewerkt aan verbetering van processen rond SMI en VVE. Daarmee worden signalen eerder zichtbaar en kan ondersteuning sneller en passender worden georganiseerd.

Ook vraagt deze ontwikkeling om blijvende samenhang tussen jeugd, onderwijs, kinderopvang, welzijn en andere lokale partners. Als die samenhang onvoldoende tot stand komt, blijven kansen liggen om eerder en dichter bij huis passende ondersteuning te organiseren.

71

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Gemeente Moerdijk

Prestaties 2025 Leefgebied Opvoeden en opgroeien • Het CJG is aangesloten op het zorgdomein van de huisartsen om verwijzing naar CJG te vereenvoudigen • De doorlooptijd van aanmelding tot intake bij CJG is teruggebracht naar 6-8 weken • De uitgangspunten normaliseren en normeren, waaronder het begrenzen van verwachtingen over wat jeugdhulp kan oplossen en het versterken van eigen verantwoordelijkheid, zijn toegepast in het dagelijks werk. • Acties uit Aanpak Jeugd (in samenhang met regionale aanpak ‘Grip op verandering’) zijn geïmplementeerd binnen het sociaal domein/CJG Leefgebied Onderwijs • Op basis van het Regionale plan Basisvaardigheden is de lokale uitwerking voorbereid; verdere uitwerking volgt in 2026. Leefgebied Sociale participatie • Via de uitwerking van de visie op de sociale basis is meer samenhang ontstaan tussen verschillende ontmoetingsmogelijkheden, waardoor ontmoeting gerichter kan worden ingezet voor onder andere kwetsbare groepen.

2026

2027

2028

72

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Gemeente Moerdijk

Thema Gespecialiseerde, individuele hulp waar nodig Strategisch doel • Stevige lokale teams met voldoende kennis en expertise, en in goede verbinding met huisartsen, specialistische zorg en andere lokale voorzieningen, verlenen toegang tot jeugdhulp en bieden waar nodig zelf lichte ondersteuning en hulp, gericht op het versterken van het gewone leven en de veerkracht van gezinnen en jongeren. • Kinderen en volwassenen krijgen passende hulp en ondersteuning, zodat een duurzaam veilige thuissituatie ontstaat en er geen inwoners tussen wal en schip vallen. Ze voelen zich beter gezien en gehoord, waardoor er minder juridische maatregelen nodig zijn. • Jongeren en hun ouders hebben regie over hun eigen leven en lossen zoveel mogelijk zelf en samen met hun netwerk op. • We verzachten waar mogelijk de negatieve effecten van armoede en werken waar mogelijk aan verbetering van de inkomenspositie. Inwoners met schulden zijn zo snel mogelijk schuldenvrij. Binnen dit thema is in 2025 gewerkt aan betere samenwerking, betere triage en meer passende ondersteuning voor inwoners met complexe of meervoudige problematiek. Daarbij gaat het om vraagstukken op het snijvlak van jeugd, Wmo, veiligheid, bestaanszekerheid, wonen en zorgcontinuïteit. Juist hier blijkt dat goede ondersteuning vraagt om samenhang tussen inhoud, uitvoering, financiën en governance.

Mijlpalen De mijlpalen binnen dit thema laten zien dat in 2025 zowel lokaal als regionaal is gewerkt aan een sterker stelsel voor passende ondersteuning, met meer samenhang tussen preventie, toegang, specialistische hulp en veiligheid. In 2025 is een samenwerkingsovereenkomst Levensloopaanpak in het district Markiezaten aangegaan. Daarmee zijn de samenwerkingsafspraken voor Levensloop-cliënten regionaal afgestemd. Hiermee is de regionale basis versterkt voor ondersteuning aan inwoners met complexe en langdurige problematiek

Er is een uitbreiding van de capaciteit voor de aanpak Mensenhandel door Zorg- en Veiligheidshuis de Markiezaten. Daarmee is de uitvoeringskracht versterkt op een thema waar zorg, veiligheid en kwetsbaarheid direct samenkomen. De brede Adviesraad Sociaal Domein is in oprichting. Er zijn nieuwe leden geworven en de advisering wordt uitgebreid naar Jeugd en Participatie. Hiermee wordt de betrokkenheid van inwoners en ervaringsperspectieven breder verankerd binnen het sociaal domein. Ten behoeve van een betere overdracht tussen Veilig Thuis, CJG en maatschappelijk werk is een integrale werkwijze ingericht, waarin CJG en maatschappelijk werk de door Veilig Thuis doorgestuurde casuïstiek gezamenlijk beoordelen en aan de juiste partij toedelen voor passende ondersteuning. Daarmee wordt niet alleen de samenwerking ook de snelheid juiste opvolging vergroot. Scheidingsproblematiek Binnen de jeugdregio WBW (D9) is afgesproken dat er een dekkend preventief aanbod beschikbaar is voor complexe scheidingen. Voor Moerdijk is dit uitgebreid met de erkende interventie Kinderen in een Scheiding (KIES), uitgevoerd door Thuiszorg West-Brabant. Hiermee ontstaat er een dekkend preventief aanbod voor de verschillende doelgroepen. Hierdoor is de verbinding versterkt tussen regionale afspraken en lokaal passend aanbod voor gezinnen in kwetsbare scheidingssituaties.

Schuldhulpverlening Het beleidsplan Schuldhulpverlening 2021–2025 is eind 2025 geëvalueerd. De evaluatie laat zien dat op onderdelen verbeteringen zijn gerealiseerd. Zo hebben meer inwoners zich gemeld voor een intake en is de verbeterde schuldhulpverlening aan ondernemers een vast onderdeel van het aanbod geworden. Tegelijkertijd laat de evaluatie ook zien dat het bereiken van inwoners met financiële zorgen nog versterking vraagt. De geleerde lessen, in combinatie met landelijke ontwikkelingen, vormen input voor het nieuwe beleidsplan 2026–2030. Hiermee wordt verder gebouwd aan een aanpak waarin bestaanszekerheid, vroegsignalering en passende ondersteuning meer in samenhang worden benaderd.

73

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Armoede Op het terrein van bestaanszekerheid zijn in 2025 veel inwoners ondersteund. Voor kinderen zijn specifieke belemmeringen voor deelname aan binnen- en buitenschoolse activiteiten weggenomen. Via het Jeugdeducatiefonds zijn, in samenwerking met vier basisscholen, ruim 104 aanvragen toegekend, waarmee 4.956 kinderen zijn bereikt. In individuele gevallen betrof dit directe materiële ondersteuning. In het vierde kwartaal van 2025 is daarnaast samen met de De6-gemeenten een campagne uitgevoerd om meer inwoners via de online “ VoorzieningenWijzer” gebruik te laten maken van minimaregelingen. In 2026 wordt bezien welk effect deze inzet heeft gehad. Dit laat zien dat vraagstukken rond armoede en meedoen direct raken aan ontwikkelkansen, participatie en het voorkomen van zwaardere problematiek. Resultaten inzet op reablement in 2025 In 2025 zijn 33 inwoners die zich hebben gemeld bij het Wmo-loket (om in aanmerking te komen voor een maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning of die een hercontrole op de indicatie kregen) na het keukentafelgesprek doorgeleid naar de ergotherapeut. Hoewel een groep nog in het reablementtraject zit (21%) is al te melden dat slechts 3 inwoners daarna een aanvraag hebben ingediend voor een maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning.

Bij 11 inwoners was de huishoudelijke ondersteuning na het traject niet nodig en 10 inwoners zijn voldoende ondersteund met huishoudelijke ondersteuning light.

Gemeente Moerdijk

De inzet op reablement verhoogt aantoonbaar de zelfredzaamheid van inwoners en laat zien dat gerichte ondersteuning aan de voorkant ook bijdraagt aan de beheersbaarheid van ondersteuning.

Ontwikkelingen De ontwikkelingen binnen dit thema laten zien dat passende specialistische hulp niet los kan worden gezien van de bredere ontwikkeling binnen het sociaal domein. In 2025 is daarom niet alleen gewerkt aan afzonderlijke dossiers, maar ook aan betere samenhang tussen lokale ondersteuning, regionale samenwerking, specialistische jeugdhulp, Wmo, veiligheid en de ontwikkeling van integrale toegang. Thuiszitterspact: met de stakeholders van PO en VO (lokaal en regionaal) worden procesafspraken herzien en bestendigd om de groeiende problematiek van thuiszitters beter in beeld te krijgen, te voorkomen en op te lossen. In 2025 is verder gewerkt aan het verbeteren van de aansluiting tussen lokale ondersteuning, specialistische hulp en regionale samenwerking. Daarbij is ingezet op betere overdracht, helderdere rolverdeling en een sterkere verbinding tussen preventie, lichte ondersteuning en specialistische inzet. Ook regionaal zijn belangrijke stappen gezet. Zo is de Regiovisie Jeugd 2026–2031 vastgesteld, is gewerkt aan de Gemeenschappelijke Regeling Jeugd per 1 januari 2027 en aan de tijdelijke inkoopopdracht

74

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

voor toegangsprofessionals jeugd vanaf 2027. Deze ontwikkelingen vragen lokaal om een heldere positionering en goede aansluiting op de eigen koers. Voor Moerdijk hangt dit direct samen met de verdere ontwikkeling van integrale toegang en Stevige Lokale Teams. Deze ontwikkelrichting is nadrukkelijk breder dan alleen jeugd en raakt ook Wmo, schuldhulpverlening, welzijn, gezondheid, veiligheid en de verbinding met onderwijs en wijkgericht werken. Eind 2026 loopt het huidige contract voor de jeugdprofessionals bij Spring af. De negen gemeenten hebben in 2023 besloten gebruik te maken van de mogelijkheid om het contract nogmaals met twee jaar te verlengen. Daarmee is tijd en ruimte gecreëerd om de gemeenten zorgvuldig voor te bereiden op de aanbesteding van de toegangsprofessional Jeugd vanaf 2030. De tijdelijke inkoopopdracht voor de toegangsprofessional is gezamenlijk opgesteld door de negen gemeenten. Vanaf het begin van dit traject hebben beleidsadviseurs en lokale aanstuurders gezamenlijk opgetrokken om te komen tot een vernieuwde visie, opdracht en profiel van de jeugdprofessional, passend bij de huidige ontwikkelingen, waaronder de beweging naar Stevige Lokale Teams. Ook is ruimte gecreëerd om ervaren knelpunten expliciet mee te nemen in de verdere uitwerking richting de toegangsprofessional Jeugd 2027.

Hiermee wordt regionaal voorgesorteerd op een toegang die beter aansluit bij de lokale ontwikkelrichting en de veranderende opgave binnen de jeugdhulp. Regiovisie Jeugd 2026-2031 Eind 2025 is de nieuwe Regiovisie Jeugd vastgesteld. De Regiovisie Jeugd West-Brabant West 2026–2031 legt de gezamenlijke koers vast van de negen gemeenten in onze jeugdhulpregio. De visie geeft richting aan hoe we de jeugdhulp de komende jaren willen organiseren: dichtbij gezinnen, met aandacht voor preventie, samenwerking met onderwijs en een sterk netwerk rond jeugdigen. Met de nieuwe Regiovisie borduren we voort op het huidige jeugdstelsel en de manier van samenwerken. In 2026 wordt een meerjaren-uitvoeringsagenda opgesteld voor de concrete vertaling van de Regiovisie. Hiermee wordt focus aangebracht in de verschillende thema’s en uitdagingen. Voor Moerdijk is het van belang dat deze regionale koers goed aansluit op de lokale

Gemeente Moerdijk

ontwikkeling van integrale toegang en Stevige Lokale Teams. GR Jeugd In 2025 is een Gemeenschappelijke Regeling ontwikkeld voor de regionale samenwerking jeugd, zoals de wet vanaf 1 januari 2027 verplicht. De regionale samenwerking krijgt nu een stevige juridische basis. Met deze regeling kopen de gemeenten gezamenlijk jeugdzorg in, bewaken zij de kwaliteit en zorgen zij voor continuïteit in de ondersteuning. Daarnaast ontwikkelen de gemeenten samen het regionale beleid waar dat nodig is. De GR sluit aan bij de Regiovisie Jeugd 2026-2031. Daarmee krijgt de regionale samenwerking een steviger juridisch en bestuurlijk kader, terwijl lokaal de opgave blijft om de aansluiting op de eigen koers goed te organiseren. Afbouw JZPlus Het college heeft ingestemd met het plan om in 2026 twee kleinschalige woonvoorzieningen te realiseren binnen de regio WBW vanwege de opdracht van het Rijk voor de af- en ombouw van gesloten jeugdzorg. Hiermee wordt een noodzakelijke stap gezet om de continuïteit van zorg te waarborgen, de afbouw van gesloten jeugdzorg te ondersteunen en een inhoudelijk beter, toekomstbestendig alternatief te bieden voor kwetsbare jeugdigen. Hiermee wordt invulling gegeven aan een landelijke opgave die lokaal en regionaal direct raakt aan continuïteit, kwaliteit en beschikbaarheid van passende hulp.

Stevige Lokale Teams In 2025 is verder gewerkt aan de inhoudelijke voorbereiding van Stevige Lokale Teams. Voor Moerdijk is dit geen op zichzelf staand project, maar een ontwikkelrichting waarin lokale toegang, vroegsignalering, lichte ondersteuning, samenwerking met partners en versterking van de sociale basis samenkomen. De ontwikkeling sluit aan bij landelijke en regionale bewegingen, waaronder de Hervormingsagenda Jeugd, maar is voor Moerdijk nadrukkelijk breder dan alleen jeugd. In 2026 krijgt deze ontwikkeling verder vorm in de praktijk, in samenhang met lokale partners en andere ontwikkelingen binnen het sociaal domein. Kostenontwikkeling jeugdhulp Op basis van de voorlopige cijfers over 2025 zijn de kosten voor jeugdhulp ten opzichte van 2024 met circa

75

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

5% gestegen. De komende periode wordt bezien wat deze ontwikkeling betekent voor de ramingen vanaf 2026. Eventuele benodigde aanpassingen voor 2026 worden opgenomen in de 1e bestuursrapportage 2026. Aanpassingen vanaf 2027 worden verwerkt in de kadernota 2027-2030. De afgelopen jaren is landelijk sprake van aanzienlijke kostenstijgingen binnen de jeugdhulp. Het Rijk compenseert deze tekorten slechts gedeeltelijk. De belangrijkste inhoudelijke ontwikkelingen die ten grondslag liggen aan dit tekort zijn een toename van intensieve zorgtrajecten met een verblijfscomponent, de beweging naar nul gesloten plaatsingen, prijs- en loonstijgingen binnen de niet vrij toegankelijke zorg en indexatie van tarieven. In 2026 werkt het college verder aan de aanbevelingen uit het Rekenkameronderzoek jeugd zoals die in de raadsvergadering van 29 januari 2026 zijn vastgesteld. Daarbij blijven wij inzetten op tijdige signalering, samenhang tussen inhoud en financiën en bestuurlijke voorspelbaarheid. Dit onderstreept het belang van verdere sturing op tijdige signalering, samenhang tussen inhoud en financiën en bestuurlijke voorspelbaarheid. Binnen de Wmo is in 2025 verder ingezet op procesregie: opschalen waar nodig, afschalen waar het kan en terugleggen bij eigen kracht, het voorliggend veld of voorliggende wetgeving. Daarnaast wordt regionaal gewerkt aan de doorontwikkeling van het Wmotoezicht.

Naast calamiteitentoezicht wordt daarbij ook gekeken naar uitbreiding richting rechtmatigheid, zodat doelmatige inzet van middelen en kwaliteit beter met elkaar verbonden worden.

Effecten Binnen dit thema worden de eerste effecten zichtbaar van een meer samenhangende en gerichte aanpak. Zo is de overdracht tussen Veilig Thuis, CJG en maatschappelijk werk verbeterd door een integrale werkwijze, zijn regionale samenwerkingsafspraken gemaakt rond levensloopaanpak, mensenhandel en scheidingsproblematiek en laat de inzet op reablement binnen de Wmo positieve resultaten zien. In 2025 zijn 33 inwoners na het keukentafelgesprek doorgeleid naar een ergotherapeut. Hoewel een deel van deze trajecten nog loopt, hebben slechts 3 inwoners daarna alsnog een aanvraag gedaan voor een

Gemeente Moerdijk

maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning. Bij 11 inwoners bleek huishoudelijke ondersteuning na het traject niet nodig en 10 inwoners konden worden geholpen met huishoudelijke ondersteuning light. Dit bevestigt dat gerichte ondersteuning aan de voorkant effect heeft op zelfredzaamheid en op de beheersbaarheid van ondersteuning. Tegelijkertijd blijven de opgaven binnen jeugdhulp en bestaanszekerheid groot. De voorlopige cijfers over 2025 laten zien dat de jeugdhulpkosten ten opzichte van 2024 met circa 5% zijn gestegen. Dat is lager dan in voorgaande jaren, maar nog steeds substantieel. Dit bevestigt dat gerichte ondersteuning aan de voorkant effect heeft op zelfredzaamheid en op de beheersbaarheid van ondersteuning. Tegelijkertijd blijven de opgaven binnen jeugdhulp en bestaanszekerheid groot. De voorlopige cijfers over 2025 laten zien dat de jeugdhulpkosten ten opzichte van 2024 met circa 5% zijn gestegen. Dat is lager dan in voorgaande jaren, maar nog steeds substantieel. Dit benadrukt het belang van verdere sturing op samenhang tussen inhoud, uitvoering en financiën.

Risico’s Binnen dit thema blijven de opgaven groot. Belangrijke risico’s zijn de aanhoudende druk op de jeugdhulpkosten, de toename van complexe problematiek, verschuivingen tussen wettelijke kaders en de afhankelijkheid van samenwerkingspartners in een krappe arbeidsmarkt. Daarnaast vraagt de verdere ontwikkeling van integrale toegang en Stevige Lokale Teams om duurzame borging in opdracht, organisatie, capaciteit en middelen. De beweging naar eerder, dichterbij en meer integraal ondersteunen is inhoudelijk kansrijk, maar vraagt ook bestuurlijke duidelijkheid, realistische fasering en blijvende samenwerking met interne en externe partners. De aanpassing van de definitie voor Beschermd Wonen leidt daarnaast tot een verschuiving van zorg naar de Wmo. Dat past inhoudelijk bij de beweging naar lichtere ondersteuning waar mogelijk, maar kan ook extra druk leggen op gemeentelijke uitvoering en voorzieningen. Ook de bestaanszekerheid van inwoners blijft een aandachtspunt. Landelijke ontwikkelingen op het gebied van inkomen, zorg en sociale zekerheid kunnen ertoe leiden dat meer inwoners een beroep doen op gemeentelijke ondersteuning en minimaregelingen.

76

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Gemeente Moerdijk

Prestaties 2025 Leefgebied Algemeen dagelijks leven en huishouden • Het nieuwe beleidsplan Wmo is vastgesteld en er is een start gemaakt met de uitvoering ervan Leefgebied Opvoeden en Opgroeien • De doorstroom binnen het CJG is bevorderd via structurele verbetering van kwaliteit en processen • Grip op financiën is versterkt door analyse van zorgpaden en verbetering van het prognosemodel. • Doorlopende zorgpaden 18-/18+ geïmplementeerd • Het jeugdhulpstelsel van West-Brabant West is geëvalueerd (GRIP op verandering) • Er is onderzoek gedaan naar optimalisatie aanpak scheidingscasuïstiek • Er is duidelijkheid over de rol en functieprofiel van de toegangsprofessional (momenteel jeugdprofessional) vanaf 2027 Leefgebied Sociale veiligheid • Er is een integrale visie op sociale veiligheid opgesteld • De overdracht tussen Veilig Thuis, CJG en maatschappelijk werk is verbeterd. • Evaluatie en hernieuwde afspraken over triagering Veilig Thuis • Het onderdeel bewustwording uit het uitvoeringsplan mensenhandel van district De Markiezaten is samen met Veiligheid opgepakt Leefgebied Wonen • De Ethos-telling heeft een realistisch beeld gegeven van de dak- en thuislozen in de gemeente Moerdijk. Er wordt onderzoek gedaan naar een (woon)oplossing Sociaal domein breed • De brede Adviesraad Sociaal Domein is verder ingericht en versterkt.

• De doorstroom van specifieke casuïstiek naar passende zorg en/of overgang naar ander wettelijk kader verloopt beter (voorbeeld: Wmo-cliënten waarvoor toeleiding naar de Wet Langdurige zorg van toepassing is) • De samenwerkingsafspraken voor de Levensloopcliënten zijn regionaal afgestemd • Voor de ontwikkeling van Stevige Lokale Teams is gewerkt aan een duidelijke opdracht en verdere inhoudelijke voorbereiding. • De uitgangspunten eigen kracht/eigen verantwoordelijkheid, re-ablement, normeren en normaliseren zijn doorvertaald naar de verschillende leefgebieden

2026

2027

2028

77

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Gemeente Moerdijk

Lasten en baten 2025 bedragen x € 1.000

Lasten € 64.810 € 73 € 403 € 2.726 € 59 € 811 € -1.254 € 149 € 235

€ 703

Baten € 19.243 € 3.345 € 994 € 665 € 993

€ 310 € 18

€ 632

€ 1.090 € 234 € 23 € 37

€ 3.803 € 8.678 € 474

€ 6.697

€ 1.928 € 1.283

€ 2.198

€ 10.831

€ 6.068

€ 3.708 € 15.601 € 4.369

€ 2.320 € 873

€ 2.978

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.3 Cultuurpresentatie, prod., particip. 5.6 Media 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen jeugd 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorz. integraal 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.712 Begeleiding (Wmo)

6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 6.791 PGB Wmo 6.792 PGB jeugd 6.811 Beschermd wonen (Wmo) 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) 6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering 6.92 Coördinatie en beleid jeugd 7.1 Volksgezondheid

78

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Gemeente Moerdijk

Overzicht taakvelden

Realisatie 2025 Onderdeel (bedragen x € 1.000)

Lasten

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Baten

Saldo

3.345

-1.090

2.254

5.1 Sportbeleid en activering

994

-234

760

5.3 Cultuurpresentatie, prod., particip.

665

-23

642

5.6 Media

993

-37

956

8.678

-6.068

2.610

6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo

474

0

474

6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen jeugd

1.928

0

1.928

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen integraal

1.283

0

1.283

6.3 Inkomensregelingen

15.601

-10.831

4.770

6.4 WSW en beschut werk

2.978

0

2.978

6.5 Arbeidsparticipatie

873

0

873

6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

2.320

-18

2.302

6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)

4.369

-310

4.059

6.712 Begeleiding (Wmo)

3.708

0

3.708

6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal

2.198

0

2.198

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

6.697

0

6.697

6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk

703

0

703

6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal

0

0

0

6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal

3.803

0

3.803

6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk

0

0

0

6.791 PGB Wmo

235

0

235

6.792 PGB jeugd

149

0

149 -1.254

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

6.811 Beschermd wonen (Wmo)

-1.254

0

6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)

59

0

59

6.821 Jeugdbescherming

811

0

811

6.822 Jeugdreclassering

73

0

73

6.91 Coördinatie en beleid Wmo

0

0

0

6.92 Coördinatie en beleid jeugd

403

0

403

7.1 Volksgezondheid

2.726

-632

2.094

Saldo baten en lasten

64.810

-19.243

45.567

0.10 Mutaties reserves

1.559

-562

997

Resultaat na bestemming

66.369

-19.805

46.564

Overzicht Programma 4

Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

Begroting 2025 voor wijziging

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Verschil realisatie en begr. na wijz.

(Cijfers x € 1.000) (-/- is voordelig) Totaal lasten

60.621

64.058

64.810

753

Totaal baten

-19.853

-18.829

-19.243

-414

Saldo van baten en lasten

40.768

45.229

45.567

338

Storting in reserves

3.110

1.310

1.559

248

Onttrekking aan reserves

-482

-639

-562

77

Resultaat na bestemming

43.397

45.901

46.564

663

79

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

Partnerschap in een veranderende samenleving We streven naar een samenleving die zo is ingericht dat inwoners zich comfortabel, prettig en veilig voelen. We werken daarbij steeds meer en hechter samen met inwoners, partners en ondernemers. Wij geloven dat samenwerken door participatie en gebiedsgericht werken bijdraagt aan betere democratische besluitvorming. Moerdijk wil een luisterende, aanspreekbare, responsieve en samenwerkende gemeente zijn. Dit vraagt om een blijvende investering en om hierbij steeds de juiste vorm te kiezen. Bij alles wat we doen, hebben we extra aandacht voor dienstverlening en digitalisering & informatisering. De manier waarop we invulling geven aan deze onderwerpen bepaalt voor een belangrijk deel hoe onze inwoners naar de gemeente kijken.

Thema Regionale samenwerking Strategisch doel • Effectief vormgeven en professionaliseren van de regionale samenwerking om onze maatschappelijke opgaven en ambities te realiseren. • We hebben grip op onze verbonden partijen. • Adequate inrichting van de stedelijke regio’s BredaTilburg en West-Brabant en soepele overdracht van taken van de RWB naar de stedelijke regio’s.

Mijlpalen Samenwerkingsafspraken Stedelijke Regio West-Brabant In juni 2025 zijn de governance en het werkplan 20252026 voor de Stedelijke Regio West-Brabant (SRWB) vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe de colleges van de 7 deelnemende gemeenten en het dagelijks bestuur van Waterschap Brabantse Delta met elkaar samenwerken op diverse thema's, waarbij de provincie de belangrijkste samenwerkingspartner is. Deze afspraken worden nog verder geformaliseerd in een samenwerkingsovereenkomst. Er zijn samenwerkingsafspraken voor de Stedelijke Regio Breda-Tilburg De samenwerking binnen de Stedelijke Regio

Breda-Tilburg (SRBT) biedt een agenderings – en lobbyplatform richting provincie en het Rijk. Relevante samenwerkingspartners participeren namelijk binnen de stedelijke regio. In september zijn samenwerkingsafspraken tussen deze gemeenten gesloten. De schaal van de stedelijke regio (19 gemeenten, 4 waterschappen en de provincie) maakt deze samenwerking geschikt voor lobby en agendering, maar is eigenlijk te groot voor pragmatische samenwerking op de uitvoering. Daarom wordt voor de uitvoering van de hier gemaakte afspraken samengewerkt in twee subregio's: De Baronie en Hart van Brabant. De GR Regio de Baronie is ingesteld De tien gemeenten van Regio de Baronie stemmen met elkaar af over ruimtelijke- en economische opgaven. Gekozen is voor een samenwerking in een gemeenschappelijke regeling. In 2025 heeft besluitvorming rondom het instellen van Regio de Baronie plaatsgevonden en is de kernagenda vastgesteld. Samenwerking op de informatievoorziening De afgelopen twee jaar hebben gemeenten die

80

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

samenwerken binnen ICT-WBW ook ervaring opgedaan in het samenwerken op de informatievoorziening. Eind 2025 zou een samenwerkingsovereenkomst voor deze operationele samenwerking worden aangegaan om de samenwerking voor de komende jaren te borgen. Het uitstappen van de gemeente Roosendaal vlak voor eind 2025 heeft ertoe geleid dat er nog geen samenwerkingsovereenkomst is getekend. De overige gemeenten en het Werkplein hebben aangegeven wel door te willen gaan met de samenwerking op de informatievoorziening. Hoe dit geconcretiseerd zal worden (samenwerkingsovereenkomst of in een andere vorm) wordt nog nader onderzocht. De projecten waarmee we twee jaar geleden zijn gestart om te leren door te doen, zijn deels afgerond en de overige projecten of onderwerpen worden geborgd binnen het Werkprogramma informatievoorziening.

Ontwikkelingen GR Jeugd Regio West-Brabant De wet Verbetering beschikbaarheid jeugdzorg is ingegaan. Als gevolg van deze wet zijn gemeenten verplicht voor jeugdhulp samen te werken binnen een

Gemeente Moerdijk

jeugdregio. Deze samenwerking moet geformaliseerd worden in een gemeenschappelijke regeling. In december 2025 is de ontwerpregeling GR Jeugd Regio West-Brabant in het college van B&W besproken en voor zienswijzen voorgelegd aan de gemeenteraad. RWB nieuwe stijl In 2025 zijn stappen gezet met betrekking tot de doorontwikkeling van Regio West-Brabant (RWB). Een aantal van de taken van de RWB zijn overgedragen aan de stedelijke regio's en regio de Baronie. Voor de taken op het gebied van economie geldt dat een deel van de taken wordt overgedragen aan de regionale ontwikkelmaatschappij REWIN en een deel aan de stedelijke regio's of de Baronie. De gemeenschappelijke regeling RWB zal zich dan nog slechts richten op bedrijfsmatige en dienstverlenende taken: mobiliteitscentrum, kleinschalig collectief vervoer en regioarcheologie. In 2026 wordt de gemeenschappelijke regeling hierop aangepast.

Prestaties 2025 • Geactualiseerde procesbeschrijvingen voor de routing van de P&C-­ documenten van de verbonden partijen • Tot stand gebrachte samenwerkingsafspraken rond de SRBT/Baronie en SRWBW • Implementatie van de nieuwe Nota Verbonden Partijen • 4-tal projecten vanuit de regionale samenwerking informatievoorziening (zie thema informatisering)

2026

2027

2028

81

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

Thema Participatie Strategisch doel

Ontwikkelingen

• Participatie is verankerend in de werkwijze van de gemeente door het uitvoeren van het ‘Actieplan samenwerken en participatie’. • We werken gebiedsgericht samen aan vragen en opgaven. We kennen de gebieden, de netwerken daar en de behoeften van onze inwoners. • Participatie en samenwerking leiden tot democratische legitimering, draagvlak en uiteindelijk een prettige en fijne woon- en leefomgeving voor de inwoners van Moerdijk.

Stappenplan participatie Het Stappenplan participatie is aangescherpt en aangevuld. Het Stappenplan participatie wordt benut binnen de gemeente Moerdijk om de participatieaanpak te ontwikkelen. In het Stappenplan wordt onder andere stil gestaan bij de relevante belanghebbenden, de kaders vanuit de gemeente en de verbinding met lokale behoeften en wensen. In het Stappenplan is ook een verkorte ‘checklist’ opgenomen voor de kleinere projecten en is een overzicht gemaakt met verschillende participatiemiddelen.

Mijlpalen

Bewustwording Binnen de organisatie werken we aan het verder bewust maken van medewerkers van het belang van samenwerken met inwoners en organisaties, en aan het opleiden van medewerkers hierin. Dit doen we onder andere door het organiseren van inspiratiebijeenkomsten, intern participatieadvies en met Dilemma op Dinsdag, waarbij we participatie-dilemma's bespreekbaar maken.

Proces participatieverordening Het proces om te komen tot een participatieverordening is gestart. Het is verplicht vanuit het Rijk om 1 januari 2027 een participatieverordening te hebben. In 2025 is gestart met interne gesprekken om eerste hoofdlijnen op te halen. Dit traject loopt nog heel 2026 door en bestaat ook uit gesprekken met stakeholders, inwoners en de besturen van gebiedstafels. Eind 2026 zal de participatieverordening ter vaststelling naar de raad worden gestuurd Uitwerking hernieuwde afspraken We hebben samen met de gebiedstafels zoveel mogelijk gewerkt met de nieuwe samenwerkingsafspraken. Het proces van samenwerking is continu en we evalueren jaarlijks. Dit hebben we onder andere gedaan op de overleggen met de besturen van de gebiedstafels. Dit hebben we in 2025 ook weer twee keer georganiseerd. Ook in 2026 gaan we hiermee verder.

Effecten Door samenwerking en afstemming met de gebiedstafels zorgen we ervoor dat de tafels en de gemeente kunnen werken als partners. Collega's kunnen met een goed gevoel en met trots voor hun werk aan de tafels vertellen wat zij voor de inwoner doen.

Risico’s Gebiedstafelbesturen hebben en rol in het goed vormgeven van het participatieproces. In de praktijk lukt het niet altijd om uit de inhoud te blijven. De gebiedscoördinatoren hebben een rol om dit te signaleren.

Prestaties 2025 • Samen met de griffie starten we dit jaar in lijn met onze wettelijke taak het proces op om te komen tot een participatieverordening. • Uitwerking van de hernieuwde afspraken met de stads- dorps- en gebiedstafels in een concreet plan van aanpak. • Om te voorzien in verbinding en samenwerking worden de besturen van de gebiedstafels minimaal 2x uitgenodigd voor overleg/informeel samen zijn.

2026

2027

2028

82

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

Thema Informatisering Strategisch doel • We werken toe naar een goed (digitaal) informatiebeheer. • We zetten in op het verbeteren van de regionale samenwerking op het gebied van automatisering met ICTWBW en informatisering met de gemeenten Tholen, Roosendaal, Etten-Leur en het Werkplein. • We gaan het datagedreven werken verder professionaliseren en o.a. meer inzetten op datagovernance, infrastructuur en kwaliteit. • We (her)gebruiken data voor bestuurlijke en beleidsmatige keuzes zodat er efficiënter en effectiever gewerkt kan worden. • Door middel van risicoafweging vergroten we de digitale weerbaarheid, hierbij zoeken we steeds de balans tussen informatieveiligheid en privacy enerzijds en het doel van ons handelen anderzijds. • We werken toe naar digitale toegankelijkheid van de gemeentelijke websites en mobiele apps.

Mijlpalen Herzien Toegangsbeveiligingsbeleid Het herziene toegangsbeveiligingsbeleid, inclusief het aangepaste wachtwoordbeleid, is in 2025 vastgesteld. Op basis hiervan zijn direct technische beheersmaatregelen doorgevoerd, zoals Voorwaardelijke Toegang. Hierdoor krijgen uitsluitend de juiste personen, onder de juiste omstandigheden, digitaal toegang tot bedrijfsmiddelen. Daarnaast zijn de eisen voor wachtwoorden aangescherpt, zodat de digitale beveiliging verder wordt versterkt. Projecten Regionale samenwerking Informatievoorziening (Samenwerking op de I) Een project in de samenwerking op de I was leren door te doen met betrekking tot burgerzaken. In 2025 is er een regionaal partnership-contract gesloten met Pinkroccade voor i-burgerzaken. Ook willen we met een aantal gemeenten richting de toekomst gaan kijken en hiervoor stellen we een gezamenlijke roadmap op. Ook hebben we gezamenlijk met de deelnemende gemeenten een contract voor een nieuw klantgeleidingssysteem afgesloten wat voldoet aan alle toekomstige eisen. Een ander project was het starten met de inrichting voor het uniform gebruiken van MS365. Hiervoor zijn enkele

stappen gezet, maar het zal nog wel enkele jaren duren voordat de werkzaamheden in totaliteit ingericht en geborgd zijn. Project in de regio loopt tot en met 2028. Regionaal informatiebeleidsplan inclusief uitvoeringsprogramma In 2025 is het Regionaal informatiebeleidsplan inclusief een uitvoeringsprogramma vastgesteld door de colleges van de deelnemende gemeenten en de directies. Het beleidsplan vormt een koersdocument voor de komende jaren. De prestaties/projecten van het informatiebeleidsplan zullen ingebed worden in de p&cstukken van de gemeenten. Omzetten van software naar een Saas-omgeving In verband met de afloop van het contract met de datacenters moet de software verSaasd worden. In 2025 is een aantal applicaties verSaasd, maar qua capaciteit is het nog niet gelukt om alle applicaties te verSaasen. De omzetting vraagt nog wat extra's en hierdoor is in 2025 niet het volledige budget besteed. Toegankelijkheidsonderzoeken Er zijn in 2025 in totaal 22 toegankelijkheidsverklaringen opgesteld voor websites waar de gemeente verantwoording voor draagt. Drie websites zijn in het bezit van een A-status, de hoogste status. Dat betekent dat deze sites voldoen aan alle 50 eisen van de norm WCAG 2.1*. De overige 19 sites hebben een B-status. Met status A, B en C voldoet een overheidsorganisatie aan de wet. * WCAG staat voor Content Accessibility Guidelines.

Dit is een internationale standaard die richtlijnen biedt om websites en digitale content toegankelijk te maken voor iedereen, inclusief mensen met een beperking. Geactualiseerd social mediabeleid De sociale mediarichtlijnen zijn geactualiseerd. Ze beschrijven hoe de gemeente sociale media inzet en bieden houvast bij het maken van keuzes rondom contentcreatie en contentpublicatie. Informatiebeheer In 2025 is er een routekaart en een verbeterplan informatiehuishouding 2025-2028 opgesteld met een projectenkalender. Het verbeterplan loopt over een aantal jaren. In 2025 zijn al een aantal onderdelen afgerond. Het informatiebeheer is ook een onderdeel

83

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

in het regionaal informatiebeleidsplan en een aantal projecten zal dan ook regionaal opgepakt worden.

Ontwikkelingen Datagedreven werken Enkele prestaties met betrekking tot datagedreven werken zijn doorgeschoven naar 2026 omdat we, onder andere, met personeelswisselingen te maken hebben gehad. Wel zijn we in 2025 gestart met de ontwikkeling van een nieuw datawarehouse, gebaseerd op het gemeentelijke gegevensmodel (GGM). Dit legt een stevig fundament, zodat we als organisatie beter voorbereid zijn op nieuwe datavragen en aansluiten bij de visie en landelijke standaarden uit de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS). Ook dient dit fundament als basis om zowel de strategie als uitvoering van het datagedreven werken goed op te kunnen pakken. De verwachting is dat het datawarehouse in de tweede helft van 2026 operationeel is. Concretisering samenwerking op de informatievoorziening In het laatste jaar van de opstart van de samenwerking op de I heeft Roosendaal aangegeven niet meer door te willen gaan met de samenwerking en niet achter de voorgestelde samenwerkingsovereenkomst te staan. De overige gemeenten en het Werkplein gaan wel door met de samenwerking. In het eerste kwartaal zal duidelijk worden in welke vorm we de samenwerking zullen concretiseren en hoe we de samenwerking verder uit zullen bouwen de komende jaren.

Gemeente Moerdijk

Doorontwikkeling naar een servicegerichte (regie) organisatie Een aantal jaren geleden heeft het bestuur van ICT WBW het besluit genomen om zoveel mogelijk IT-diensten uit te besteden aan een externe leverancier en ICT WBW te ontwikkelen naar een regie-organisatie. Dit besluit was bedoeld om de IT-diensten te verbeteren en meer focus te leggen op onze kerntaken; het ondersteunen van onze deelnemers bij het uitvoeren van hun dienstverlening. In 2025 is er een aanbesteding geweest. In 2026 zal de overstap gemaakt worden naar een externe leverancier. Deze leverancier gaat ook de moderne werkplek implementeren bij alle deelnemers van ICT WBW. Deze overstap zal een beslag leggen op de capaciteit van de medewerkers van ICT WBW en op de capaciteit van de medewerkers van team Informatiemanagement. Informatiebeveiliging In 2026 worden de bestaande beleidsdocumenten herzien om de organisatie tijdig voor te bereiden op de inwerkingtreding van de Cyberbeveiligingswet (Cbw) en om volledige aansluiting te houden op de BIO2‑norm. Het aanstellen van een Information Security Officer (ISO) helpt de organisatie om beleid verder te operationaliseren.

Naast deze beleidsmatige actualisaties wordt blijvend geïnvesteerd in het versterken van de digitale weerbaarheid, onder meer door het opstellen en bijwerken van cybercrisisplannen en het uitvoeren van realistische oefeningen om de respons- en herstelcapaciteit te verbeteren.

84

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

Prestaties 2025 • Uitvoeren plan informatiebeveiliging rondom de wetgeving NIS2 • Om het aantal datalekken en informatiebeveiligingsincidenten omlaag te krijgen zal er inzicht (een 0-meting) gecreëerd moeten worden, de aanbesteding van de nieuwe regionale Monitoring & Response-partij is hierin ondersteunend • Herijken van de prioriteiten van het programma datagedreven werken • Uitvoeren van het bestaande programma datagedreven werken • Uitvoeren van het ‘Verbeterplan informatie- en archiefbeheer 2023-2026’ • Uitvoeren maatregelen ter verbetering van de digitale toegankelijkheid • Uitvoeren toegankelijkheidsonderzoeken en opstellen toegankelijkheidsverklaringen • Oplevering nieuwe website • Geactualiseerd social mediabeleid • Opleveren van een regionaal informatiebeleidsplan en een regionaal informatiebeveiligingsbeleid • Concretiseren van de samenwerking waar dit al kan. Leren en ontdekken binnen de regionale i-samenwerking burgerzaken • Plan van aanpak uniforme inrichting en gebruik MS 365 • Opstellen plan van aanpak van de toekomstige moderne werkplek

2026

2027

2028

85

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

Thema Toekomstbestendige organisatie Strategisch doel • Onze gemeentelijke organisatie is een flexibele organisatie die adequaat anticipeert op ontwikkelingen en reageert op initiatieven en regie vanuit de samenleving.

Mijlpalen Werving & selectieproces De prestatie is behaald. Het wervings- en selectieproces is uitgewerkt en geïmplementeerd. Vitaliteit De prestatie is behaald. In 2025 is gewerkt aan de ontwikkeling van het Vitaliteitsbeleid, volgens de inspanningsverplichting uit de cao Gemeenten. Het beleid biedt kaders om gezondheid, welzijn, ontwikkeling en veerkracht te versterken, wat bijdraagt aan duurzame inzetbaarheid en een gezonde werk-privébalans. Activiteitgericht werken De prestatie is behaald. Medewerkers wordt de mogelijkheid aangeboden hun wijze van werken optimaal aan te passen op hetgeen waar de activiteit om vraagt. Personeelsinformatie- en salarissysteem De prestatie is behaald. Na de gezamenlijke aanbesteding zijn we in 2025 hard aan de slag gegaan met het inrichten van Youforce en zijn we - zoals voorspeld - live gegaan op 5-1-2026. Vanaf deze datum worden contracten, declaraties en salarissen via Youforce verwerkt. Het finetunen van de bestaande digitale processen neemt nog wel enige tijd in beslag. Zodra dit is afgerond zal gestart worden het digitaliseren van nieuwe HR-processen. Duurzaam IKB De prestatie is behaald. Met de invoering van Duurzaam IKB laat Moerdijk opnieuw zien dat we bereid zijn om uitdagingen aan te gaan en creatief naar onze arbeidsvoorwaarden te kijken.

Daarmee zetten we onszelf neer als een aantrekkelijke werkgever, iets waar we trots op mogen zijn. Vanaf medio april 2025 konden medewerkers digitaal een aanvraag indienen. In 2025 zijn 241 aanvragen gedaan. De meest gekozen bestedingsdoelen waren sport, het eigen

risico van de zorgverzekering, ICT-middelen (zoals laptop en smartphone) en het verduurzamen van de woning. Dit laat zien dat medewerkers de regeling actief en breed benutten. Strategische Personeelsplanning (SPP) De prestatie is behaald. In april 2025 is de vervolgaanpak voor SPP vastgesteld. Daarmee is een nieuwe fase ingegaan, waarin het MT nadrukkelijk eigenaar is en teammanagers actief met SPP aan de slag zijn binnen hun eigen teams. Vanwege de voorgenomen wijzigingen in de teamindeling n.a.v. het programma organisatieontwikkeling is ervoor gekozen om deze eerst zorgvuldig te implementeren. Daarna zal een volgend meetmoment ingepland worden en worden eventuele vervolgacties verder uitgewerkt. Integriteit en veiligheid De prestatie is behaald. Integriteit staat het hele jaar door centraal. In 2025 zijn onder meer gesprekken gevoerd over het verantwoord gebruik van AI en zijn hiervoor richtlijnen opgesteld. Nieuwe medewerkers hebben deelgenomen aan eed- en beloftesessies. Ook is het aantal interne vertrouwenspersonen uitgebreid naar vier. Daarnaast besteden zowel raad als college jaarlijks aandacht aan integriteit. Instrumenten zoals vertrouwenspersonen, gedragscodes en meldingsregelingen ondersteunen hierbij waar nodig. Over de integriteit van het bestuur en de ambtelijke organisatie wordt jaarlijks gerapporteerd in de jaarrapportage.

Trainingen procesgericht werken zijn opgenomen in de Moerdijkacademie. De prestatie is deels behaald. Eind 2025 heeft een vervolgtraining plaatsgevonden voor de proceseigenaren. Ziekteverzuim In 2025 is het ziekteverzuim gedaald naar 5,9%, ten opzichte van 7,3% in 2024. Daarmee is de doelstelling voor 2025 (maximaal 6,0%) behaald. De daling komt mede doordat het aantal langdurige en extra langdurige verzuimgevallen licht is afgenomen. In de paragraaf bedrijfsvoering wordt nader ingegaan op het personeelsbudget.

86

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Het goede gesprek In vervolg op het voeren van het goede gesprek volgens de nieuwe gesprekkencyclus heeft eind 2025 een beoordelingsronde plaatsgevonden. Het doel blijft om het goede gesprek tussen medewerker en leidinggevende optimaal te stimuleren en te ondersteunen. Jaarrekening 2024 vastgesteld met goedkeurende accountantsverklaring Op 3 juli 2025 heeft de gemeenteraad de jaarrekening 2024 vastgesteld. De jaarrekening 2024 had een positief resultaat van € 4,1 miljoen. Voor het afronden in 2025 van een aantal specifieke onderwerpen is bij de resultaatbestemming een bedrag van € 0,9 miljoen opnieuw beschikbaar gesteld. Het restant van € 3,2 miljoen is toegevoegd aan de algemene reserve. Accountants moeten voldoen aan steeds strengere wet- en regelgeving om een goedkeurende accountantsverklaring te kunnen afgeven. Dit stelt hogere eisen aan de informatievoorziening vanuit de organisatie. De controle die in 2024 heeft plaatsgevonden over de jaarrekening 2023 verliep moeizamer dan gebruikelijk. Hierop heeft een evaluatie plaatsgevonden over het verloop van het proces met een afvaardiging van de gemeente (organisatie, college, griffie en auditcommissie) en de accountant. In de begroting 2025 gaven we hierover aan dat onze focus ligt op het realiseren van een effectief,