Bijlage 1 - Jaarverslag 2023 Gemeente Moerdijk

Jaarverslag 2023 Moerdijk zorgt, bouwt en groeit

Jaarverslag 2023

2

Gemeente Moerdijk

Colofon Ontwerp/opmaak: John Gaasbeek, johngaasbeek.nl Fotografie: Marcel Otterspeer, Gert van der Ros, gemeente Moerdijk, Adobe Stock Uitgave: mei 2024 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook en evenmin in een geautomatiseerd gegevensbestand worden opgeslagen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Gemeente Moerdijk.

Jaarverslag 2023

3

Gemeente Moerdijk

Inhoud Inleiding

4

Programma's Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben Partnerschap in een veranderende samenleving

6 18 33 55 72

Financiële paragraaf

91

Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Financiering Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf Grondbeleid Paragraaf Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf Woo Paragraaf Verbonden partijen Paragraaf Subsidies

96 107 113 125 134 142 148 150 173

Beleidsindicatoren

177

Jaarverslag 2023

4

Inleiding Beste raadsleden, Naarmate de bestuursperiode vordert, schrijven we steeds meer resultaten bij. De tijd van zaaien is grotendeels voorbij en dat betekent dat het oogsten begint. In dit licht laten de jaarrekening en het jaarverslag 2023 een positief beeld zien. In 2023 zien we dat we steeds meer resultaten uit het bestuursakkoord “Moerdijk zorgt, bouwt en groeit” realiseren. Binnen programma 1 “Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk” hebben we in overeenstemming met de eisen uit de Omgevingswet, en ruim binnen de wettelijke termijn van 3 jaar na inwerkingtreding van de Omgevingswet, in 2023 de Omgevingsvisie al vastgesteld. Ook is op initiatief van de gemeente Moerdijk de ontwerptafel Powerport opgestart waarin we integraal met ministeries, provincie en betrokken gemeenten de energie-infrastructurele projecten bespreken waarbij we de belangen van de gemeente Moerdijk goed voor ogen blijven houden. In programma 2 “Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk” zijn grote stappen gezet in de woningbouwopgave door het vaststellen van verschillende bestemmingsplannen en het raadsbesluit Zevenbergen Oost, allemaal nodig om de grote woningbouwopgave te kunnen realiseren.

In hetzelfde programma 2 zijn in 2023 de laatste beheerplannen op orde gekomen en zijn besluiten genomen over diverse grote investeringen zoals het zwembad de Niervaert, de verduurzaming van de andere zwembaden en de sporthal in Zevenbergen. De vorderingen in de programma-aanpak vitale centra zijn in programma 3 “Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk” een belangrijke mijlpaal. Hiermee investeren we actief in onze kernen voor (toekomstige) inwoners van de gemeente Moerdijk en voor zakelijke en recreatieve bezoekers. In programma 4 “Ondersteuning voor de mensen die het echt nodig hebben” hebben we in juli 2023 het besluit genomen om, naast het opvangen van Oekraïners, ook asielzoekers aan de Schansdijk op te gaan vangen. Een besluit waarmee Moerdijk actief haar verantwoordelijkheid neemt en een waardevolle bijdrage levert aan het oplossen van de vastgelopen asielketen. Andere belangrijke mijlpalen uit programma 4 zijn de plannen rond het Integraal Zorgakkoord (IZA) & Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) gericht op preventie. Een belangrijk doel uit het bestuursakkoord. Maar ook het vaststellen van de cultuur- en erfgoednota en de Armoedenota.

Gemeente Moerdijk

5

Jaarverslag 2023

Ten slotte zijn we ten aanzien van programma 5 “Partnerschap in een veranderende samenleving” trots op onze zichtbare arbeidsmarktcommunicatie. We hebben onze gemeentelijke organisatie met een eigen smoel en identiteit weggezet via diverse uitingen via sociale media en reclameborden langs onder andere de A16. Maar ook is nieuw beleid huwelijksvoltrekkingen & geregistreerd partnerschap vastgesteld en hebben Moerdijkse bruidsparen nu meer keuzemogelijkheden in de aankleding en entourage bij huwelijksvoltrekkingen of het aangaan van een geregistreerd partnerschap. Naast deze, in de ogen van het college, mooie resultaten lopen we financieel in 2023 goed in de pas. Na jaren van grote overschotten is het jaarrekeningresultaat van 2023 met ongeveer 3,5 miljoen beperkt. Fijn is ook dat we dit resultaat al op het netvlies hadden bij de tweede bestuursrapportage. Hiermee kenden we in 2023 een financieel stabiel begrotingsjaar. Ten slotte vragen we in deze inleiding nog even aandacht voor de kleuren die we in het jaarverslag gebruiken om de voortgang aan te geven. Groen betekent dat een prestatie in zijn geheel is gerealiseerd. Rood betekent dat de prestatie achterblijft. In alle andere gevallen gebruiken we de kleur oranje. Oranje betekent dat de prestatie nog niet is afgerond maar dat er wel voortgang is.

Omdat we er in de begroting voor hebben gekozen om zo min mogelijk tussenproducten te benoemen, kunnen we in het jaarverslag een prestatie alleen op groen zetten als het resultaat in zijn geheel is behaald. En dit maakt dat er relatief veel zaken op dit moment nog op oranje staan.

Gemeente Moerdijk

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

6

Gemeente Moerdijk

Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk Er ligt een grote opgave om tot een duurzaam Moerdijk te komen. Het tegengaan van klimaatverandering, aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering en een transitie naar een circulaire economie zijn randvoorwaarden voor het behoud van onze leefbaarheid. Energietransitie en klimaatadaptatie hebben ook impact op hoe we onze openbare ruimte inrichten en beheren. De klimaat- en energietransitie gaan ons landschap veranderen. Het vraagt om een ontwikkelend perspectief op onze ruimtelijke ordening, waarbij we opgaven slim combineren en de kwaliteit van het landschap bewaren.

THEMA ENERGIETRANSITIE

Strategisch doel • We leveren een evenredige bijdrage aan mondiale en Rijksdoelstellingen (inclusief het Klimaatakkoord), zoals minimaal 49% reductie van uitstoot van broeikasgassen in 2030 (t.o.v. 1990).

Mijlpalen Windmolens In het jaar 2023 zijn langlopende grote projecten zoals Windenergie A16 en Slimme Stappen afgerond. De windmolens langs de A16 draaien inmiddels en leveren energie. De Stuurgroep WindA16 is daarom in november 2023 voor het laatst bij elkaar geweest om het project officieel af te sluiten. Daarbij zijn ook de afspraken bevestigd over de governance voor het windfonds A16 (opgezet voor de opbrengsten uit het 25% aandeel voor de omgeving). In november 2023 heeft de eindbijeenkomst Slimme Stappen plaatsgevonden. Enkele honderden geïnteresseerden werden tijdens deze bijeenkomst bijgepraat over de ‘bewonersreis’ die dit project heeft opgeleverd. Deelnemende gemeenten gaan deze nu daadwerkelijk (samen) in praktijk brengen. En helpen zo hun inwoners de huizen verder te verduurzamen. Energiearmoede 2023 was ook het jaar waarin de aanpak van energiearmoede vorm heeft gekregen via de inzet van

een energieklusdienst. In 2023 hebben we in totaal 277 huishoudens geholpen met het nemen van kleine maatregelen om energie te besparen (bijvoorbeeld tochtstrips, ledlampen of een waterbesparende douchekop). In totaal zijn bij deze huishoudens 1338 energiebesparende maatregelen getroffen. Goed voor een jaarlijkse besparing van ongeveer €200 tot €300 per huishouden per jaar. Ook in 2024 gaan we hiermee door. We hebben met Energiebox een overeenkomst voor een vervolg. In totaal willen we 2000 huishoudens helpen. Ontwerptafel Powerport De opgave op het gebied van energietransitie is groot in Nederland. Er zijn diverse ingrepen nodig in de nationale energiehoofdstructuur. Onze gemeente krijgt, vanwege de positie in het nationale energiesysteem en de verduurzamingsopgave van onze industrie, te maken met een groot aantal energie-infra projecten die bijdragen aan een klimaatneutraal nationaal energiesysteem. Het energievraagstuk is echter niet de enige (rijks)opgave die een beslag legt op de beschikbare ruimte in onze gemeente. We zien de ruimte-en milieudruk, en daarmee de druk op de leefbaarheid, oplopen op met name de oostzijde van de gemeente. Om die reden hebben we stevig ingezet op een integrale benadering van al deze ontwikkelingen. Op basis van de door het college vastgestelde positiebepaling hebben we ingezet op gesprekken met

7

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

de provincie Noord-Brabant, het Rijk (de ministeries van BZK, EZK en I&W) en de gemeenten Drimmelen en Geertruidenberg. Dit heeft geresulteerd in de afspraak, verankerd in het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving van juni 2023, om met deze partijen te komen tot de Ontwerptafel Powerport Moerdijk. Na de zomer is deze Ontwerptafel gestart. Aan de Ontwerptafel worden alle ruimte-vragende opgaven van lokaal, regionaal en nationaal belang in het gebied integraal afgewogen, met daarbij nadrukkelijk aandacht voor de structurele verbetering van de leefbaarheid en toekomstbestendig perspectief voor de inwoners en ondernemers in het gebied. Dit Ontwerptafelproces leidt in 2024 en 2025 tot concrete adviezen en afspraken. Uitvoering transitievisie warmte In 2023 zijn enkele activiteiten uit de transitievisie warmte conform planning afgerond of uitgevoerd, zoals de energiebesparingscampagne. Wij zetten ons samen met coöperatie Energiek Moerdijk continu in om onze inwoners te stimuleren de woning te verduurzamen en hun gasverbruik terug te dringen. In 2023 hebben we hiervoor een collectieve inkoopactie (hybride) warmtepompen georganiseerd. Met als resultaat dat ruim 200 geïnteresseerde inwoners zijn geïnformeerd en 159 offertes aangevraagd. Energiek Moerdijk heeft circa 200 woningeigenaren van advies voorzien en/of een lekcheck in de woning uitgevoerd.

Via het energieloket zijn 22 adviezen/ vragen behandeld. In de landelijke klimaatweek zijn diverse activiteiten georganiseerd en is de klimaatkrant bezorgd om inwoners bewust te maken van het belang van verduurzaming voor zowel het klimaat als de eigen portemonnee. Pilot buurtaanpak Het initiatief dat we met Stichting Buurkracht hebben opgezet om in Willemstad (vesting) en Klundert (centrum) tot een buurtaanpak te komen is wegens gebrek aan belangstelling stopgezet. Er waren te weinig inwoners die zelf aan de slag wilden in hun buurt om een collectieve inkoopactie op touw te zetten voor deze twee specifieke delen van Willemstad en Klundert (veel oude en monumentale panden). Voor Willemstad wordt in overleg met de stadstafel nog wel naar een vervolg gekeken. Warmtenet/Amernet Het onderzoek naar de mogelijke aansluiting van een deel van onze kernen op het regionale warmtenet

Gemeente Moerdijk

(Amernet) is in 2023 afgerond. Dit onderzoek is in september 2023 met de raad gedeeld. Wijkuitvoeringsplannen In het laatste kwartaal van 2023 is op basis van onder andere een technische- en sociale analyse van de kernen in de gemeente Moerdijk gezocht naar een mogelijke ‘Startwijk Wijkuitvoeringsplan’. Oftewel een wijk of buurt waar we als eerste aan de slag kunnen gaan met het proces om te komen tot een wijkuitvoeringsplan (wat moet leiden tot een aardgasvrije wijk). Uit de analyse is Helwijk als meest kansrijk naar voren gekomen. Onder meer vanwege het hoge woningcorporatiebezit en de gelijksoortigheid van de woningen. In 2024 gaan we van start. In 2023 is ook de basis gelegd om met de inwoners van Moerdijk, Langeweg en Zevenbergschen Hoek aan de slag te gaan om tot een wijkuitvoeringsplan te komen, teneinde de opbrengsten vanuit de windmolens langs de A16 goed te kunnen besteden. Hierbij is het uitgangspunt dat iedereen mee kan doen en profiteert van deze opbrengst. Een collectieve warmteoplossing wordt daarom, mits realistisch en betaalbaar, geprefereerd. Het opstellen van een Actieplan om de CO2-uitstoot van de eigen organisatie te verminderen is door capaciteitsgebrek doorgeschoven naar 2024. Dit geldt ook voor het project om elektrische deelauto’s in te zetten voor de verduurzaming eigen dienstkilometers.

Ontwikkelingen Na enkele jaren van extreem hoge energieprijzen, zijn deze in 2023 weer gestabiliseerd en zelfs stevig gedaald (vooral gas) naar een stabiel maar historisch gezien nog steeds hoog niveau. De hoge energieprijzen hebben er wel voor gezorgd dat het gasverbruik in Nederland gemiddeld genomen met 21,6% is gedaald. In Moerdijk daalt het gasverbruik met 22,8% zelfs harder dan gemiddeld. Naast de hoge gasprijs speelt hierbij ook de zachte winter een rol. Of deze trend doorzet is dan ook nog onbekend. In 2023 is het Soortenmanagementplan afgerond (zie de paragraaf klimaatadaptatie). Om woningen te kunnen isoleren is een ontheffing van de provincie nodig. Deze wordt in de loop van 2024 verwacht.

8

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Effecten In begroting 2023 zijn de volgende indicatoren opgenomen: 1. Geïnstalleerd vermogen wind en zon eind 2023 Wind: 323 Gwh Zon op veld 35 GWh Zon op daken 76 GWh

Gemeente Moerdijk

3. Vermeden CO2-uitstoot concrete uitvoeringsacties In de afgelopen jaren hebben we gebruik gemaakt van de inzet van de energieklusdienst van Sobolt en Energiebox. Deze klusdienst heeft zich gericht op kleine maatregelen bij woningen (tochtstrips, radiatorfolie, etc.). Dit heeft geleid tot een jaarlijkse CO2-besparing van 58,6 ton.

Risico’s 2. Vorming en gebruik van Energietransitiefonds(en) Voor de diverse windfondsen is in 2023 een nieuwe samenwerkingsovereenkomst gesloten met Stichting Energietransitie Moerdijk. Zij beheren deze fondsen en zorgen dat deze aan goede projecten worden besteed. Voor het Windfonds A16 Moerdijk en de Windfondsen Moerdijk en Klundert (windpark HiM) zijn daarnaast nog aanvullende specifieke afspraken gemaakt en is een investeringskader overeengekomen. Het WindfondsA16 wordt op dit moment nog niet gevuld, omdat eerst de lening aan het Energiefonds Brabant moet worden afbetaald. De windfondsen Moerdijk en Klundert (HiM) zijn in 2023 wel weer verder gevuld. STEM is onder meer in overleg met Stadstafel Klundert over de besteding hiervan.

Netcongestie - oftewel een tekort aan capaciteit op het stroomnet - vormt een groot risico voor de realisatie van de energie- en warmtetransitie. In 2023 is de problematiek rondom de netcongestie verder toegenomen. Netbeheerders werken aan verzwaringen en uitbreidingen, maar de komende 10-15 jaar zullen we hier zeker nog last van houden. Lokaal opwekken, opslaan en gebruiken zal komende jaren noodzakelijk zijn om (nieuwe) ontwikkelingen mogelijk te maken. Nieuwbouwwoningen kunnen op dit moment nog wel worden aangesloten (kleinverbruik aansluiting).

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

9

Gemeente Moerdijk

Prestaties 2023 • We continueren onze inzet in en aan diverse regionale en provinciale projecten en overlegtafels om de transportschaarste op het elektriciteitsnet versneld op te lossen en beheersbaar te houden. • We dragen bij aan de totstandkoming van de RES 2.0. • We continueren onze inzet om de lokale energietransitie te versnellen middels de werkwijze ‘Moerdijkse Energiedeals’, die we komende jaren verder ontwikkelen. • Met onze samenwerkingspartners continueren we de inzet op het gebied van informeren en ontzorgen, sociale participatie en maatschappelijke betrokkenheid in de energietransitie. • We evalueren het gebruik van Lokale Energie Agenda’s per kern. • Uitvoering Transitievisie Warmte: - Uitvoeren energiebesparingscampagnes.

Buurtaanpak energiebesparing Willemstad en Klundert Buurtaanpak Helwijk - Onderzoek naar de kansen in verkenningsgebieden voor aansluiting op een regionaal warmtenet - Onderzoek naar de kansen voor kleine collectieve warmteoplossingen in verkenningsgebieden) - Opstellen Wijkuitvoeringsplan(nen) voor kansrijke gebieden warmtenet of kleine collectieve warmteoplossingen - Gemeentebreed actieplan stimuleren hybride warmtepompen - Ontwikkeling en uitvoering aanpak energiearmoede • We dragen bij aan de realisatie van noodzakelijke nieuwe energieinfrastructuur - Bijdragen aan locatiekeuze nieuw 380/150 kV station Moerdijk - Bijdragen aan planologische procedure 380/150 kV station Moerdijk - Faciliteren realisatie en ingebruikname Delta Corridor - Faciliteren realisatie en ingebruikname warmteverbinding Moerdijk-Amernet • We reduceren onze eigen CO2-uitstoot en compenseren hetgeen we niet kunnen reduceren zo veel mogelijk lokaal - Inzet elektrische deelauto’s voor verduurzaming eigen dienstkilometers, als onderdeel van een bredere verduurzaming van de eigen zakelijke mobiliteit. Hiervoor is in de begroting een bedrag van € 50.000 opgenomen voor 2023.

- Opstellen Actieplan Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeverschap en inkopen (MVOI) - Opstellen Actieplan lokale CO2-reductie eigen organisatie • Start ruimtelijke verkenning Repowering windparken Volkeraksluizen en Sabinadijk • Actualisatie Energieprogramma Moerdijk • Actualisatie Transitievisie Warmte

2024

2025

2026

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

10

Gemeente Moerdijk

THEMA KLIMAATADAPTATIE

Strategisch doel •

We handelen klimaatbestendig bij het (her)inrichten van onze ruimtelijke omgeving.

Mijlpalen Samen naar een groene, klimaat robuuste leefomgeving in 2050 In gezamenlijkheid met de Water en Klimaatkring West Brabant is in 2023 een nieuw gemeentelijk waterprogramma (GWP) opgesteld. Als gemeente Moerdijk hebben we ervoor gekozen om aan dit technische document extra focus en duiding te geven en heeft de gemeenteraad ingestemd met het focusdocument ‘Samen naar een groene, klimaat robuuste leefomgeving in 2050’. Met als doel om de in 2021 vastgestelde Klimaatstrategie gemeente Moerdijk te kunnen realiseren door concrete maatregelen en uitwerkingsprincipes: • Tegengaan van wateroverlast, maar water hoort op straat bij het nieuwe klimaat; • Hemelwater gaan we eerst hergebruiken voordat we het bergen en laten infiltreren of afvoeren; • Extra vergroening waarbij we uitgaan van de 3-30300 regel en de maatlat groene klimaat adaptieve gebouwde omgeving. Zie ook vergroeningsplannen. Om initiatiefnemers en projectontwikkelaars te helpen bij het bepalen van de waterberging, de norm is vastgesteld op 60 mm per m² verharding, hebben we opdracht verleend voor het opstellen van een rekentool. Dit is een innovatie waarmee gefaciliteerd wordt hoe de verplichte waterberging doelmatig is te realiseren en wat daarbij de meerwaarde is voor bijvoorbeeld natuur.

Hierbij kan gedacht worden aan het realiseren van tijdelijke wateropslag, groene daken, extra groen en/of bomen. Havenbedrijf Gemeente Moerdijk is wettelijk verantwoordelijk voor de invulling van de zorgplicht afval-, hemel- en grondwater. Het Havenbedrijf Moerdijk is volgens de huidige governanceregeling de uitvoerende partij voor het benodigde beheer en onderhoud ter uitvoering van deze zorgplicht binnen het beheergebied van Havenbedrijf Moerdijk. Het havenbedrijf verstrekt op jaarbasis informatie aan de gemeente ter vaststelling van de rioolheffing en controle op een adequate invulling van de uit te voeren watertaken. Realisatie ecologische verbindingszone Oud Dintel Op 13 oktober 2023 is de ecologische verbindingszone als onderdeel van het landschapsplan Oud Dintel eindelijk feestelijk geopend. Het heeft lang geduurd voordat deze ecologische verbindingszone kon worden gerealiseerd. Het goed uitwerken van de plannen, afstemmen met alle betrokken partijen en vervolgens het aankopen van de gronden en het doorlopen van de benodigde vergunning en procedures nam behoorlijk wat tijd in beslag, maar met resultaat. Het landschapsplan Oud Dintel waar deze ecologische verbindingszone onderdeel van is, is daarmee nog niet klaar. Er zijn nog meer wensen om het gebied te vervolmaken. Bijvoorbeeld meer opgaande begroeiing zoals bomen op bepaalde stukken grond.

Daarover zijn we nog in gesprek met grondeigenaren en buurgemeenten.

11

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Ontwikkelingen Soortenmanagementplan (SMP) Eind 2022 is gestart met de voorbereidingen van het opstellen van het SMP. In het voorjaar van 2023 is voor het bebouwd gebied van de gemeente (kernen, bebouwingsconcentraties en -linten) een inventarisatie gemaakt van de foerageergebieden, broedplaatsen, zomer-/winterverblijven en dichtheid van een aantal gebouw bewonende soorten. Bijvoorbeeld de laatvlieger (vleermuis), huismus en gierzwaluw. Belangrijkste conclusie was dat de gemeente Moerdijk rijk is betreffende deze soorten.

Gemeente Moerdijk

experimenteren hiermee. Op basis van landelijk onderzoek heeft gemeente Moerdijk drie strategische lijnen gekozen die we verder onderzoeken en uitwerken in de vergroeningsplannen: • Het principe van 3-30-300 • Boomkroonvolume i.p.v. het aantal stammen. • Maatlat groene klimaat adaptieve gebouwde omgeving.

Effecten Het SMP heeft tot doel het beter beschermen van deze kernsoorten en hun aantallen in onze gemeente te laten toenemen door het nemen van gepaste maatregelen overeenkomstig de behoefte van de desbetreffende locatie. Tevens heeft het SMP tot doel het beleid rondom de bouw of sloop van objecten te vereenvoudigen door het vaststellen van werkprotocollen hoe om te gaan met de soorten in een gebouw bij verschillend werkzaamheden. Hierbij is er veel overleg met de provincie en de woningcorporaties. Het SMP zelf komt in 2024 gereed. Vergroeningsplannen Een van de concrete uitvoeringspunten van de Klimaatstrategie is het opstellen van vergroeningsplannen. Die zijn erop gericht om onze kernen meer klimaat adaptief te maken. Zowel wat betreft de fysieke openbare ruimte als de manier van denken door onze inwoners wat betreft de inrichting van de openbare ruimte en hun eigen erf. Het klimaat adaptief maken van de gebouwde omgeving is sterk in ontwikkeling. Er wordt (landelijk) veel beleid op gemaakt en veel gemeenten

Net als in 2022 was het voor inwoners, Vereniging van Eigenaren (VVE's) en bedrijven mogelijk om klimaatsubsidie aan te vragen. In totaal is voor ruim € 55.000 aan projecten gerealiseerd op basis van € 18.000 subsidie vanuit de gemeente. Met als resultaten: • 11.000 liter hemelwater geborgen in reservoirs • 13.000 liter hemelwater geborgen op 336 m² aan nieuwe groene daken • 550 m² verharding aangepast in waterdoorlatende verharding of groen. In geld was de verdeling als volgt: • Installatie waterreservoir € 5.000 • Tegel eruit - groen erin € 4.000 • Afkoppelen hemelwater € 5.000 • Waterdoorlatende verharding € 11.000 • Groen dak tot 40mm (25% subsidie) € 5.000 • Groen dak vanaf 40mm (35% subsidie) € 25.000

12

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

(Klachten van) wateroverlast inclusief duiding

Risico’s Systeemanalyse Stedelijk Water (SSW) In lijn met het GWP is het SSW verder afgerond. De resultaten worden verwerkt in nieuwe beheer en onderhoudsprogramma's en het basis rioleringsplan (BRP). De inzichten kunnen leiden tot nieuwe planningen en of aanpak van het stedelijk watersysteem als onderdeel van de openbare ruimte. De jaarlijkse uitgaven voor dagelijks beheer en onderhoud zetten we zo efficiënt mogelijk in. Echter

door de uitbreiding van de arealen en toenemende dagelijks onderhoud werkzaamheden als gevolg van effecten van klimaatverandering, is het risico aanwezig dat de budgetten ontoereikend blijken. Dat kan betekenen dat de rioolheffing op termijn verhoogd moet worden om kostendekkend te blijven of dat verschuivingen plaats moeten vinden binnen de budgetten en kredieten. Als dit risico zich voordoet is een dergelijk besluit aan de gemeenteraad, die op voorhand wordt geïnformeerd over mogelijke lange termijngevolgen betreffende de voorziening.

Prestaties 2023 • Klimaat(adaptatie)akkoorden met onze partners en kernen (aan de hand van vergroeningskaarten, gemiddeld 3 per jaar) • Doorvertalen Systeemanalyse Stedelijk Water (SSW) naar de meerjarenplanningen voor (her)inrichting van de openbare ruimte • Doorzetten communicatiestrategie Klimaatstrategie inclusief nieuwe klimaatsubsidie(s) en acties gericht op burgerparticipatie • Uitvoering van het vGRP 2021-2024 • Start uitvoering Klimaatbos A17 • Soortenmanagementplan gereed

2024

2025

2026

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

13

Gemeente Moerdijk

THEMA LEEFOMGEVING

Strategisch doel • Bij vraagstukken rondom de ontwikkeling van het gebied streven we naar een beter evenwicht tussen economie en de (milieu)druk op mens en omgeving. Daarbij kijken we naar wat ontwikkelingen bijdragen aan het realiseren van doelstellingen ten aanzien van duurzaamheid, klimaat en leefbaarheid.

Mijlpalen Shredderafval Dintelmond opgeruimd In maart 2023 is illegaal gestort shredderafval afgevoerd naar een erkende verwerker in Barneveld. In 2020 ontdekte een toezichthouder de illegale stort van 5.200 ton afval op een locatie aan de Arbeidsweg op het industrieterrein Dintelmond. Deze was afkomstig van autodemontage bedrijven uit Oost-Brabant. De risico’s voor de gemeente waren aanzienlijk: de afvoerkosten werden geschat op ca. € 1 miljoen. Dankzij intensieve samenwerking tussen gemeente, functioneel pakket, politie, provincie en vier omgevingsdiensten is voorkomen dat deze kosten voor rekening van gemeenschap komen. Anno 2024 lopen nog drie handhavingsprocedures tegen de eigenaar van het perceel. Twee procedures hebben betrekking op invorderingsbesluiten over dwangsommen die wij hebben opgelegd over het onvoldoende afdekken van het shredderafval en één procedure over de verplichting tot het uitvoeren van een bodemonderzoek.

daarvan zijn diverse nieuwsberichten uitgegaan. Er is ook een flyer ontwikkeld over ‘welk afval hoort in de groene kliko’. Deze is verspreid aan alle huishoudens. De campagne wordt in 2024 voortgezet.

GFT-afval Dit doen we ermee

Wil je weten wat er in de groene kliko mag? Draai de flyer om! →

Dit hoort in de groene kliko Gekookte, gebakken en

Losse thee, theePasta en rijst

rauwe etensresten

Afwikkeling brand Huizersdijk Zevenbergen In 2023 is de afwikkeling van de asbestbrand Huizersdijk afgerond, zie ook de raadsinformatiebrief van 23 mei 2023 (914013). Het herstel van het fietspad en de weg heeft inmiddels ook plaatsgevonden. Alle gevolgen van de brand zijn hiermee in 2023 afgerond. Afvalscheidingscampagne voeren gericht op GFT Eind 2023 is een afvalscheidingscampagne gestart, gericht op GFT. Uit sorteeranalyses blijkt dat nog zo’n 30% van het restafval uit GFT-afval bestaat. Door GFT-afval beter te scheiden, kan het aantal restafvalkilo's worden verminderd. Om inwoners te informeren over het gewenste scheidingsgedrag is een communicatiecampagne gestart. De kennis op het gebied van afvalscheiding is getest en aan de hand

zakjes, koffiefilters en koffiepads

Brood, taart,

Schillen en

koek en deeg

resten van groente en fruit

Hooi, stro en zaagsel van kleine knaagdieren (met hun poep)

Vleesbotjes

Schillen van

Gestold jus en

en visgraten

aardappels

bakvet

Schelpen van Eierschalen

mosselen en

Kaas zonder korst

oesters

→

Bloemen, planten

Doppen van noten

Keukenpapier met

en tuinafval

en pinda’s

etensresten

14

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Ontwikkelingen Publiekscampagne openbare ruimte De publiekscampagne openbare ruimte die in 2021 is gestart, heeft ook in 2023 plaatsgevonden op diverse onderwerpen. Een van de onderwerpen daarin is zwerfafval, waarin inwoners gestimuleerd worden om zwerfafval te rapen. De publiekscampagne heeft ook een eigen website: www.zodoenwedat.nl waarop informatie wordt gedeeld over de andere onderwerpen van de campagne.

Gemeente Moerdijk

Opstellen Omgevingsplan De vaststelling van het pilot omgevingsplan Kern Zevenbergen heeft verdere vertraging opgelopen als gevolg van het (niet-)functioneren van het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Dit is overigens bij veel gemeenten een probleem. Hierover vindt intensief overleg plaats met de softwareleverancier en adviesbureau. Parallel aan het opstellen van het eerste Omgevingsplan Centrum Zevenbergen is een start gemaakt aan het handboek Omgevingsplan en het transitieplan. Het handboek is bedoeld voor structuur en inhoud van het Omgevingsplan. Het transitieplan beschrijft de fasering van de totstandkoming van het gebiedsdekkend Omgevingsplan Moerdijk tot 2032. Klaar voor inwerkingtreding Omgevingswet en Wkb Op 1 januari 2024 waren de minimale vereisten voor de invoering van de omgevingswet (randvoorwaarden, werkprocessen en systemen) gereed. De laatste twee weken van 2023 is het aantal aanvragen verdubbeld ten opzichte van voorgaande jaren. Aanvragers blijken huiverig voor de nieuwe wet. Zoals verwacht hebben zowel inwoners als ondernemers moeite met het doorgronden van het Omgevingsloket (DSO). Er wordt dan ook veel gebruik gemaakt van de extra capaciteit die hiervoor is georganiseerd.

Omgevingsvisie vastgesteld Het participatief proces vaststelling Omgevingsvisie is afgerond. De visie is op 14 december 2023 door de raad vastgesteld.

De programmaorganisatie Omgevingswet is verlengd tot 1 juli 2024 om nog lopende actiepunten af te ronden en zorg te dragen voor de overdracht naar de lijnorganisatie.

15

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Uitvoering geluidsaneringsprogramma Fijnaart / Heijningen Zoals reeds in 2e BERAP 2023 is vermeld, is dit project volledig afgerond in 2023.

Gemeente Moerdijk

niet alleen meer focust op de kilo's, maar ook op de zuiverheid van stromen. Dit laatste wordt de komende jaren steeds belangrijker voor het goed kunnen recyclen van grondstoffen.

Uitvoering VTH-taken Voor deze taken wordt een apart verantwoordingsdocument opgesteld. Over de uitvoering van de VTH-taken (vergunningverlening, toezicht en handhaving) rapporteren wij de raad voor 1 mei 2024 via het VTH-jaarverslag. Stop op natuurvergunningen m.b.t. stikstofdepositie Gedeputeerde Staten van Provincie Noord-Brabant hebben eind 2023 besloten, n.a.v. ontstane jurisprudentie, dat in bepaalde gevallen geen Wnb vergunning nodig is. Het gaat daarbij om een ontwikkeling die: • Een kleine, tijdelijke stikstofdepositie in de bouw- en verbouwfase (“aanlegfase”) veroorzaakt, én • Geen extra stikstofdepositie (0.00 mol N/ha/jaar) in de gebruiksfase veroorzaakt, én • Is onderbouwd met een voldoende gedegen ecologische voortoets. Actualiseren Uitvoerings- en handhavingsstrategie (voorheen VTH-beleid) Het actualiseren van de strategie heeft vertraging opgelopen. Vaststelling van de nieuwe strategie staat nu gepland voor het 2e kwartaal 2024. Hoge opbrengst leges omgevingsvergunning De opbrengst leges omgevingsvergunning is fors hoger dan geraamd in de begroting. Een substantieel deel van de opbrengsten zijn het gevolg van het verlenen van de vergunning voor twee logistieke complexen en een groot aantal nieuwbouwwoningen. De leges voor nieuwbouw vervallen per 2024 door de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.

Effecten Restafvalkilo’s per inwoner Het aantal restafvalkilo’s per inwoner is na een daling in 2022 in 2023 weer licht gestegen. Daar waar in 2022 per inwoner zo’n 172 kilogram aan restafval is vrijgekomen, is dit in 2023 gestegen naar zo’n 177 kilogram per inwoner. Het is goed om daarbij op te merken dat VANG (Van Afval Naar Grondstof)

In vergelijking met vergelijkbare gemeenten presteren we (ver) boven het gemiddelde van 115 kilogram restafval per inwoner (cijfer 2022). Ontvangen milieuklachten (uitgesplitst naar vier hoofdcategorieën) Klachtencategorie

Aantal

Ik hoor...

109

Ik ruik..

127

Ik voel...

34

Ik zie...

59

Totaal

329

Risico’s Prijsontwikkelingen afval Om het product afval ook de komende jaren betaalbaar te houden, moeten we de trend op het aantal restafvalkilo's zien om te buigen. We hebben daarbij te maken met marktontwikkelingen die zich niet altijd goed laten voorspellen. Indien de scheidingsdoelen niet worden gehaald lijkt een discussie over een andere wijze van inzamelen of tariefsverhoging noodzakelijk.

16

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Prestaties 2023 • Opstellen Omgevingsvisie via het doorlopen van een participatief proces en vaststellen • Opstellen handboek Omgevingsplan, zodat we vóór inwerkingtreding van de wet nieuwe initiatieven kunnen begeleiden • Start uitvoering totstandkoming gebiedsdekkend Omgevingsplan, realisatie loopt tot uiterlijk 2029 • Uitvoering van het geluidsaneringsprogramma Fijnaart Heijningen • Afvalscheidingscampagne voeren gericht op GFT • In samenwerking met De6 actualiseren we het VTH-beleid • Intensivering van het toezicht op en handhaving van naleving van de energiebesparingsplicht voor bedrijven (incl. Energielabel C kantoren) • Onderzoek naar mogelijkheden voor regionale aanpak sanering asbestdaken • Evaluatie instrumenten minimale eisen Omgevingswet

2024

2025

2026

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

17

Gemeente Moerdijk

LASTEN EN BATEN 2023 bedragen x € 1.000

LASTEN: € 16.089

BATEN € 15.771 € 406

€ 2.922 € 5.974 € 4.838

€ 8.330

€ 9.391

7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer

OVERZICHT TAAKVELDEN Realisatie 2023 Onderdeel (bedragen x € 1.000)

Lasten

Baten

Saldo

7.2 Riolering

8.330

-9.391

-1.062

7.3 Afval

4.838

-5.974

-1.136

2.922

-406

2.516

16.089

-15.771

318

7.4 Milieubeheer Saldo baten en lasten 0.10 Mutaties reserves Resultaat na bestemming

0

-24

-24

16.089

-15.795

294

OVERZICHT PROGRAMMA 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Begroting 2023 voor wijziging

Begroting 2023 na wijziging

Realisatie 2023

Verschil realisatie en begr. na wijz.

(Cijfers x € 1.000) (-/- is voordelig) Totaal Lasten

15.323

16.972

16.089

-883

Totaal Baten

-14.900

-16.219

-15.771

445

423

757

318

-438

-26

-24

2

423

731

294

-436

Resultaat voor bestemming Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

18

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Wonen in een fijne omgeving die prettig en veilig voelt is een belangrijke pijler van het dagelijks welzijn. Met elf woonkernen is daar binnen de gemeente dan ook dagelijks aandacht voor. Met de juiste woningen, beschikbare voorzieningen, een goede bereikbaarheid, een gevoel van veiligheid en gezondheid en een aangename sociale omgeving. In de openbare ruimte hebben we in 2023 net als voorgaande jaren weer veel werk verzet om te zorgen voor een prettige woonomgeving voor onze inwoners. Omdat we daar trots op zijn hebben we dat actief uitgedragen door middel van een artikel in de bode. Het jaar 2023 kende daarbij voor het gemeentelijk asset-management een bijzondere mijlpaal. We hebben sinds 2023 alle beheerplannen op orde voor de beheerelementen die een substantieel (financieel) risico kunnen vormen. Daarmee is een groot deel van de risico's goed in beeld en beheerst. Met een cyclus van inspecties, evaluaties en actualisaties, acteren we op nieuwe en/of onverwachte situaties. In gemeentelijk Nederland is dit een best een unieke prestatie. Zoals gebruikelijk worden niet alle resultaten op ons beheer in deze programmatekst verantwoord. Daarvoor verwijzen we u naar de paragraaf kapitaalgoederen.

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

19

Gemeente Moerdijk

THEMA WONEN

Strategisch doel • Tijdig voldoende woningen bouwen en de bestaande woningvoorraad verbeteren om in de kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte van huidige en nieuwe inwoners te voorzien.

Mijlpalen Grote stappen gezet in de woningbouwopgave In het kader van de (versnelling van de) woningbouwopgave is in 2023 een behoorlijk aantal besluiten genomen door de gemeenteraad, waaronder: • Vaststelling bestemmingsplan Den Bels Moerdijk • Start / versnelling planologie Zevenbergen Oost • Vaststelling ontwerpbestemmingsplan Woningbouw Julianastraat Moerdijk • Vaststelling ontwerpbestemmingsplan Woningbouw Koning Haakonstraat Moerdijk • Vaststelling afwegingskader instrumenten betaalbare woningen • Vaststelling startdocument Koning Haakonstraat Moerdijk • Vervolg deelprojecten gebiedsontwikkeling Zevenbergen Oost • Vaststelling optimalisaties woningbouwontwikkeling Westschans Actieve grondstrategie werpt vruchten af We willen op ondernemende wijze regie voeren op de woningbouwopgave. Meer dan in het verleden verwerven we actief grondposities. We zetten vaker het beschikbare instrumentarium grondbeleid in, waaronder de vestiging van het voorkeursrecht gemeenten en indien nodig zijn we bereid tot onteigening over te gaan. Deze ondernemende aanpak leidde in 2023 bijvoorbeeld tot het verwerven van significante delen van het projectgebied Westschans. We hebben daarnaast grootschalige strategische posities aangekocht in Zevenbergen Oost, in het plandeel Markvelden en in het stationsgebied.

Ook in het kader van de bedrijventerreinontwikkeling Zevenbergen Noord en de centrumontwikkelingen onder het programma Vitale Centra zetten we ons grondinstrumentarium actief in. Aanvullend proberen we agrarische ruilgronden in de grondportefeuille toe te voegen, zodat we meer mogelijkheden hebben

om tot minnelijke overeenstemming te komen in verwervingstrajecten. 238 nieuwbouwwoningen opgeleverd Om de vastgestelde groeidoelstelling te realiseren zetten we al enige tijd stevig in op de verhoging van de jaarlijkse woningbouwproductie. In 2023 was een mooi jaar. We leverden 238 nieuwbouwwoningen op in o.a. de projecten Waterwijk Fijnaart en Bosselaar Zuid Zevenbergen. Aantal verleende vergunningen In 2023 is vergunning verleend voor de nieuwbouw van 173 woningen. Aan Woonkwartier is vergunning verleend voor de renovatie en woningverbetering van 171 woningen in de bestaande voorraad. Diverse raadsinformatiebijeenkomsten georganiseerd In 2023 zijn diverse raadsinformatiebijeenkomst georganiseerd gerelateerd aan wonen: • Volkshuisvestelijk instrumentarium • Projectentour Extra formatie voor wonen De gemeenteraad heeft in 2023 besloten budget beschikbaar te stellen voor een extra fte op het gebied van wonen. Op 1 maart 2024 is de tweede adviseur volkshuisvesting gestart. Hierdoor ontstaat de noodzakelijke ruimte voor het ontwikkelen van beleid en sturingsinstrumentarium, monitoring en het behartigen van de Moerdijkse belangen in de regio (afstemming woningbouwprogramma). Regionale woondeal Op 9 maart 2023 is de Regionale woondeal WestBrabant West; afspraken woningbouw 2022-2030 ondertekend.

In de woondeal zijn onder andere afspraken gemaakt over de woningbouwopgave, versnelling, betaalbaarheid, aandachtsgroepen en verduurzaming. Partnerschap Woonkwartier Omdat Woonkwartier voor Moerdijk een belangrijke partner op de woningmarkt is, hebben we de afgelopen jaren geïnvesteerd in het intensiveren van het partnerschap. In 2023 hebben we onder andere

20

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

de integraliteit van onze opgaven geborgd door het fysieke domein en het sociale domein in onder andere bestuurlijk overleggen te verbinden, zijn we gestart met de verkenning om in gezamenlijkheid het woonprogramma vorm te geven en is een aantal themasessies georganiseerd om een goed beeld te krijgen van elkaars opgaven, de belemmeringen in die opgaven en de mogelijkheden om in die opgaven gezamenlijk op te trekken. Prestatieafspraken gemaakt met Woonkwartier – HV Fijn Wonen – gemeente Halderberge Woonkwartier is voor Moerdijk een belangrijke partner op de woningmarkt. Daarom stellen wij één keer in de vier jaar samen met Huurdersvereniging Fijn Wonen en Gemeente Halderberge kaderafspraken op en worden jaarlijks tussen de vier partijen afspraken gemaakt. Op 17 juli 2021 zijn de Kaderafspraken 2021-2024 ondertekend. In 2023 heeft de besluitvorming over de jaarschijfafspraken 2023 en 2024 plaatsgevonden. Deze jaarschijfafspraken zijn respectievelijk op 16 juli 2023 en 31 januari 2024 ondertekend. Het betreft afspraken over samenwerking en organisatie, beschikbaarheid en de gewenste ontwikkeling van de sociale woningvoorraad, betaalbaarheid, sociaal-maatschappelijke opgaven en zorg, kwaliteit en duurzaamheid van de woningvoorraad en de woonomgeving, inzet in kernen, wijken en buurten.

Huisvesting nieuwkomers In 2023 is aan de Schansdijk in Zevenbergen huisvesting voor de opvang van Oekraïners gerealiseerd. Ondanks alle inspanningen is de taakstelling huisvesting statushouders over 2023 niet volledig gerealiseerd. Dit betekent dat in 2024 de achterstand in de huisvesting van statushouders ingelopen moet worden. Zie ook programma 4.

Ontwikkelingen Het Rijk heeft in 2022 de Nationale woon- en bouwagenda vastgesteld. Daaronder hangt een zestal programma's. De Nationale woon- en bouwagenda inclusief de zes programma's is vertaald in afspraken tussen Rijk en corporaties en in afspraken tussen Rijk en provincies. Dit alles is vertaald in regionale woondeals. In 2023 heeft het Rijk aan de Wet versterking regie op de volkshuisvesting gewerkt. Deze wet heeft als doel het juridisch instrumentarium van gemeenten, provincies en het rijk te versterken, omdat de actuele opgave groot is en er gecoördineerde en

Gemeente Moerdijk

sturende inspanning van alle overheden nodig is. Deze wet zal naar verwachting in 2024 in werking treden. Dit alles leidt ertoe dat er meer taken naar de gemeente komen (waaronder het 5-jaarlijks vaststellen van een volkshuisvestingsprogramma en het vaststellen van een huisvestingsverordening (vooralsnog elke vier jaar). Dit vraagt extra capaciteit danwel het inhuren van externe expertise.

Effecten Aantal inwoners 01-01-2023: Aantal inwoners 31-12-2023: ==> Toename van inwoners:

37.711 38.071 +360

Ontwikkeling woningvoorraad: netto woningtoevoeging 214 Aantal verstrekte startersleningen: 54 Aantal verstrekte stimuleringsleningen: 36

Risico’s • Demografische ontwikkelingen vragen om een scherp kwalitatief woningbouwprogramma; • De opgave om 2/3 deel van de woningbouwopgave als betaalbare woning (huur en koop) te bouwen staat in veel projecten op gespannen voet met gestelde kwaliteitseisen en financiële haalbaarheid; • In algemene zin geldt dat de beoogde versnelling ook een voortvarend verloop van ruimtelijke procedures vergt. Zienswijzen en met name beroepsprocedures bij de Raad van State vanuit omwonenden en overige belanghebbenden kunnen van negatieve invloed zijn op doorlooptijden; • Macro economische ontwikkelingen, met name prijsstijgingen, oplopende levertijden en stijging woningprijzen, hebben een behoorlijke impact op zowel vraag als aanbod op de woningmarkt. Dit - in combinatie met de ontwikkelingen op het gebied van stikstof en ecologie en beroepsprocedures - zet de woningbouwproductie voor de komende jaren onder druk.

21

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Prestaties 2023 • Woonprogramma Moerdijk gereed • Prestatieafspraken met Woonkwartier, huurdersvereniging Fijn Wonen en Gemeente Halderberge • Oplevering woningen Bosselaar Zuid • Afronding initiatieffase van grote woningbouwontwikkelingen Zevenbergen Oost en Willemstad Oost, besluitvorming raad • Prestatieafspraken met Woonkwartier, huurdersvereniging Fijn Wonen en Gemeente Halderberge (2024-2026) Vanaf 2024 zullen naar verwachting ook zorg- en welzijnsorganisaties onderdeel uitmaken van de prestatieafspraken • Om de ambities op het gebied van wonen waar te maken, wordt in alle kernen aan woningbouwprojecten gewerkt. Voor de grotere projecten verwachten wij als eerstvolgende mijlpaal: • Afronding Waterwijk Fijnaart • Afronding Bosselaar Zuid Zevenbergen • Vaststellen omgevingsplan Westschans Klundert

2024

2025

2026

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

22

Gemeente Moerdijk

THEMA BEREIKBAARHEID EN VERKEERSVEILIGHEID

Strategisch doel • Verkeersveiligheid en bereikbaarheid in een groeiend en verduurzamend Moerdijk waarborgen en duidelijke kaders bieden voor de implementatie van de Omgevingswet. • Woningen en (noodzakelijke) voorzieningen zijn goed en veilig bereikbaar • Werklocaties zijn goed en veilig bereikbaar voor zowel personen als goederen

Beheerplan Bruggen Realisatie van het vervangen van 5 fiets- en voetgangersbruggen in Willemstad en Klundert waardoor deze weer 50 jaar mee kunnen. Renovatie Markbrug Standdaarbuiten is gereed. Hierbij is de levensduur met 30 jaar verlengd in plaats van sloop. Deze duurzame aanpak voorkwam 150.000 kilo CO2 uitstoot en het bouwteam won hierbij de Cobouw Infra Award.

Ontwikkelingen Mijlpalen Nieuwe ontwikkelingen bij wegbeheer. In januari 2024 is de gemeenteraad geïnformeerd over de ontwikkelingen in wegbeheer. Hierbij zijn tevens extra middelen aangevraagd voor onderhoud wegen aan Oude Heijningsedijk, Blaaksedijk en Postbaan.

Op basis van de risicoanalyse wordt bijdrage aangevraagd via het landelijke Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) en het Regionaal Mobiliteitsprogramma (RMP). Beheerplan waterbouwkundige objecten Het beheerplan waterbouwkundige objecten is in december aangeboden aan de gemeenteraad. Er zijn nu middelen gereserveerd voor jaarlijks groot onderhoud voor steigers, kademuren en damwanden en inspectie duikers. Beleidsplan Openbare Verlichting Het beleidsplan openbare verlichting is in mei 2023 vastgesteld door de gemeenteraad met daarin de keuze voor het scenario ‘vervangen op basis van afschrijving’. De opgave verduurzaming door de omvorming naar LED verlichting is hierin opgenomen voor de komende 10 jaar.

Fietsverbinding Moerdijk-Zevenbergen De realisatie van de fietsverbinding MoerdijkZevenbergen draagt bij aan de fietsveiligheid tussen de kern Moerdijk en Zevenbergen. Gezien de uitbreidingen zoals LPM maar ook Zevenbergen Noord (Koekoek II) is een veilige fietsverbinding welkom. Momenteel is het ingenieursbureau bezig met het uitwerken van het schetsontwerp op basis van de scopewijzing die in juli 2023 is vastgesteld door de raad. Op basis van het schetsontwerp wordt het ruimtebeslag bepaald en wordt duidelijk welke onderzoeken en vergunningen noodzakelijk zijn en hoeveel m² grond aangekocht moet worden. Randweg Klundert Voor de Randweg Klundert ligt het bestemmingsplan momenteel ter behandeling bij de Raad van State. Er is nog geen datum wanneer de zitting plaatsvindt. Momenteel wordt al wel gewerkt aan de verwerving van de gronden. De voorkeur is dit te verrichten middels een minnelijke verwerving. Indien minnelijk verwerving geen kansrijke wijze meer is kan de gemeente kiezen voor een onteigening. Herziening van de laadvisie De herziening van de laadvisie (visie op het laden van elektrische auto's) staat in de planning voor 2024, na aanbesteding van een nieuwe leverancier. Eind 2023 is gekozen om als gemeente deel te nemen aan de laadconcessie vanuit de provincie en vanuit deze concessie wordt de nieuwe leverancier gekozen.

Start opstellen Moerdijks Mobiliteitsverhaal In 2023 is een start gemaakt om te komen tot een Moerdijks mobiliteitsverhaal. Er zijn gesprekken gevoerd met diverse stakeholders om inzichtelijk

23

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

te maken waar specifiek behoefte aan is in het mobiliteitsverhaal en er is geschreven aan een eerste concept. Na een tussenevaluatie is echter besloten om het gekozen traject te beëindigen. Het in 2023 doorlopen proces heeft geen bruikbaar product opgeleverd. In 2024 wordt met een herziene opdracht en met gebruikmaking van de opbrengst van het doorlopen proces gestart met het schrijven van een Moerdijks mobiliteitsprogramma. Doeslief geannuleerd De wens bestond om aan de hand van klachten en meldingen over verkeersgedrag in het centrum van Zevenbergen en het ‘shared space’ inrichtingsprincipe mensgerichte acties uit te voeren. Deze acties waren bedoeld om gebruikers meer begrip voor elkaar te laten opbrengen en te zorgen dat zij rekening houden met elkaar. Hiervoor was bedacht de actie ‘Doeslief’ uit te voeren in het centrum. Bij nader inzien is besloten hier géén aparte campagne voor op te zetten, maar klachten en meldingen onderdeel te maken van het centrum-evaluatie en de toekomstige centrumvisie voor het centrum Zevenbergen. Aan de hand van deze evaluatie en visie wordt bekeken welke maatregelen kunnen worden uitgevoerd om de verkeerssituatie in het centrum waar mogelijk en wenselijk te verhelderen/ verbeteren.

Ontwikkelingen ten aanzien van parkeren (afwijkbesluit/ parkeerbeleid) Door de noodzakelijke prioriteringen op werkzaamheden bij cluster verkeer en de complexiteit van het vraagstuk in combinatie met de mogelijke impact op de omgeving (en juridisch) is het niet gelukt om in 2023 een afwegingskader op te leveren om in voorkomende gevallen af te wijken van beleid. Wel zijn de benodigde voorbereidende onderzoeken en analyses opgestart. Naar verwachting kan het college 2e kwartaal 2024 het beoogde beleid vaststellen.

Gemeente Moerdijk

en er is overleg (participatie) geweest met de bewoners over deze onderhoudswerkzaamheden. De volgende stap is aanbestedingen en daarna de uitvoering van onder meer: - Neerhofstraat (Zevenbergen), - de Wieken (Standdaarbuiten), - Zeestraat/Willem-Alexanderstraat (Zevenbergen), - Predikenherenstraat, van Glymestraat en Kreekdijk/ Weeldijk/Oudendijk (Standdaarbuiten). Startnotities die in 2024 worden opgepakt zijn Molenstraat/Doelstraat (Zevenbergen), Steenweg 3e fase (Moerdijk), Noordhoek St. Jozefstraat (Noordhoek), Grintweg (Moerdijk).

Effecten In 2022 waren er 14 mensen verkeersslachtoffer op gemeentelijke wegen. In 2023 waren er 15 verkeersslachtoffers. Er waren in 2022 en 2023 geen verkeersdoden op gemeentelijke wegen (bron: ViaStat). De ongelukken op rijkswegen en provinciale wegen hebben we niet meegerekend, omdat we daar minder invloed op hebben. Het aantal meldingen over onveilige verkeerssituaties is toegenomen van 237 tot 278. Dat heeft een relatie met de afsluiting van de Haringvlietbrug in 2023. We zien in de overige meldingen geen duidelijke lijn terug in het type meldingen, behalve dat een groot aandeel van de meldingen betrekking heeft op het gedrag van verkeersdeelnemers onder diverse omstandigheden. Uitgevoerd onderzoek toont aan dat de benodigde onderhoudsmaatregelen zwaarder en uitgebreider zijn dan aanvankelijk was gedacht. De oorzaak dat nu een zwaardere onderhoudsmaatregel nodig is, komt onder andere door schade aan de ondergrond door uitdroging (kleidijken) en intensiever gebruik van de weg dan waar bij aanleg van uitgegaan is.

Risico’s Grote onderhoudswerken Ook in 2023 is hard gewerkt aan groot onderhoud van onze wegen. Zo zijn in 2023 startnotities opgesteld voor een aantal onderhoudsprojecten openbare ruimte. De conditionerende onderzoeken zijn hiervoor gestart

Nog niet alle onderzoeken zijn uitgevoerd, de uitslagen van deze onderzoeken kan leiden tot extra kosten.

24

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Prestaties 2023 • Raadsbesluit haalbaarheid gebiedsontwikkeling Zevenbergen Oost (inclusief rondweg en tunnelverbindingen) • Fietsverbinding Moerdijk-Zevenbergen: Raadsbesluit; Inkoop ingenieursbureau, ontwerpen en voorbereiden, verwerven gronden en afstemmen stakeholders. • Randweg Klundert: Onherroepelijk bestemmingsplan en het verwerven van de gronden en wellicht start aanbesteding (onder voorbehoud van bezwaar/ beroepsprocedures) • Uitvoeren onderhoud Neerhofstraat Zevenbergen • Kadevernieuwing Waterfront Moerdijk • Vaststellen laadvisie • We starten met het schrijven het Moerdijks mobiliteitsverhaal • Campagne opzetten om aantal klachten en meldingen met een gedragscomponent te laten dalen (Doeslief) • Startnotitie gereed voor onderhoud en herinrichting Doelstraat en Molenstraat te Zevenbergen. • Uitvoeren • Onderhoud Zeestraat/Willem-Alexanderlaan/ Dr Ariënslaan in Zevenbergen • Onderhoud Frederik hereenstraat Standaardbuiten eo • Onderhoud Buitengebied Oudendijk, Kreekdijk en Weeldijk tussen Standaarbuiten en Noordhoek • Omlegging Noordelijke randweg Zevenbergen • Afschaling N285, inclusief brug over Roode Vaart met inlaatvoorziening • Wegonderhoud en verkeersmaatregelen worden aan elkaar gekoppeld door middel van risicoanalyses verkeersveiligheid. • Op basis van de risicoanalyse wordt bijdrage aangevraagd via het landelijke en regionale SPV en RMP.

2024

2025

2026

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

25

Gemeente Moerdijk

THEMA VEILIGE BUURT

Strategisch doel • We hebben veilige kernen met een sterke sociale structuur • De buurt is goed ingericht, schoon en heel • Het verbeterde beheer Openbare Ruimte is zichtbaar voor bewoners

Evenementen In 2023 is gestart met het actualiseren van het gehele proces rond evenementen. Dit omvat de nieuwe beleidsregels voor evenementen, nadere uitwerking toetsings- en toezichtstrategie, digitaal werkproces en realisatie nieuw webformulier We streven ernaar de nieuwe beleidsregels in het derde kwartaal van 2024 vast te stellen.

Mijlpalen Eigen verantwoordelijkheid van inwoners voor openbare ruimte wordt gestimuleerd door de publiekscampagne openbare ruimte voort te zetten (2023-2024). De publiekscampagne openbare ruimte die in 2021 is gestart, heeft ook in 2023 plaatsgevonden op diverse onderwerpen. Zoals zwerfafval en het schoonhouden van de eigen stoep. Onze inwoners worden door middel van de campagne gestimuleerd om zelf een steentje bij te dragen aan het schoonhouden van de openbare ruimte. De publiekscampagne heeft ook een eigen website: www.zodoenwedat.nl waarop informatie wordt gedeeld over de verschillende onderwerpen van de campagne. We hebben een (Europese) aanbesteding ingenieursdiensten afgerond, hierdoor kunnen we sneller werkvoorbereiding oppakken van de diverse openbare ruimte projecten en dragen we bij aan de versnelling van de woningbouwopgave.

Ontwikkelingen Versterking BOA-team Op 11 mei 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd met de structurele uitbreiding van de BOA-capaciteit. De tweede helft van 2023 heeft in het teken gestaan van werving. Ondanks stevige concurrentie van collegagemeenten en marktpartijen is het gelukt om een groot deel van de vacatures in te vullen, inclusief de benoeming van een senior-BOA. Naar verwachting is het cluster in de eerste helft van 2024 compleet. Hiermee is het team compleet. In 2024 wordt ingezet op de ontwikkeling van het team en het invullen van de randvoorwaarden om het handhavingscluster te ondersteunen, onder andere voertuigen en administratieve en juridische ondersteuning.

Gerealiseerde wegreconstructies Ook in 2023 is er flink doorgewerkt aan wegenonderhoud. Zo is in 2022 en 2023 in totaal 17,5% van het asfaltareaal aangepakt. Dat is 386.000 m², oftewel 66 kilometer asfalt. In 2023 is 5% van het areaal aan elementenverhardingen aangepakt, in totaal 88.000 m². Er is een forse slag gemaakt met grootonderhoud aan wegen, onder meer: - Rotonde aan de Markweg (Standdaarbuiten) - Asfaltonderhoud Appelaarsedijk (Fijnaart) incl. verkeersmaatregelen - Grootonderhoud asfalt Tonsedijk en de Zwingelspaansedijk. (Buitengebied) - Grootonderhoud asfalt industriegebied Zwanengat in Zevenbergen - Herstraten Poststraat in Klundert - Herstraten Ringweg in Langeweg - Herstraten Bisschop Hopmansstraat in Noordhoek - Herstraten Arkelhof - Asfalt onderhoud Oude Heijiningseweg (pilot koud asfalt) - Asfalt onderhoud Blokdijk, harsfalt (Buitengebied) - Asfalt onderhoud Hogeweg Willemstad - Asfalt onderhoud Prins Hendrikstraat (Zevenbergen) Planmatige aanpak Essentaksterfte (ETS) De ETS locaties uit 2023 bevinden zich hoofdzakelijk in integrale projecten in de openbare ruimte, de zogenaamde grote onderhoudswerken. Voorbeelden hiervan zijn Kreekdijk- Weeldijk – Oudendijk en De Wieken. Deze projecten zijn nog in voorbereiding en daarom zijn de werkzaamheden voor de ETS, het verwijderen en vervangen van Essen in 2023 nog niet uitgevoerd.

De onderhoudswerkzaamheden vanuit de 2-jaarlijkse ETS boomcontrole zijn wel uitgevoerd.

26

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Actualiseren groenbeleidsplan en groenbeheerplan Het huidige groenbeleidsplan en groenbeheerplan staan op de planning om herzien te worden. Het opstellen van de vergroeningsplannen gaan echter een groot effect hebben op onze nieuwe toekomstig groenstructuur en ook op het beheer. Er is dan ook voor gekozen om eerste de eerste vergroeningsplannen af te wachten en om daarna te starten met de herziening van het groenbeleidsplan en beheerplan. In het najaar van 2023 is gestart met de eerste vergroeningsplannen. Om onderhoud op straatniveau goed te kunnen aanpakken waren we voornemens om een projectmatige aanpak voor overhangend particulier groen uit te voeren. Door gebrek aan capaciteit is dit helaas niet gelukt. Omdat ook vanuit gesprekken in het kader van inclusie het overhangend groen als knelpunt is aangegeven onderzoeken we hoe we in 2024 hiervoor capaciteit kunnen vinden.

Gemeente Moerdijk

stijging wordt veroorzaakt vanuit service (bijvoorbeeld een aanvraag van een nieuwe container voor een nieuwbouwwoning (125 meer) en omdat inwoners een afvalpas zijn kwijt geraakt (300 meer)). Onze doorlooptijd van afhandeling is wederom iets teruggebracht en de klanttevredenheid is gestegen van een 5,8 in 2022 naar een 6,0 in 2023. Wegbeheer Voet- en fietspaden krijgen prioriteit in de risico gestuurde aanpak van het onderhoud. Ondanks de vele werkzaamheden door nutspartijen, is de kwaliteit van fietspaden met 2% verbeterd t.o.v. 2020. Door het uitvoeren functioneel, levensduurverlengend onderhoud in het buitengebied is het gelukt de stijgende lijn van oplopende achterstanden te doorbreken, en zo verdere kapitaalvernietiging te beperken.

Risico’s Effecten Meldingen Openbare Ruimte We hadden in 2023 bijna 19.000 meldingen openbare ruimte. In 2022 waren dat nog 17.500 meldingen. Dat is een stijging van bijna 10%. We zien geen categorieën die eruit springen en specifiek de oorzaak zijn voor de stijging. Ook kunnen we de stijging niet herleiden tot een specifieke kern. Hoewel op enkele categorieën iets minder gemeld is, kan over het algemeen gesteld worden dat er op de meeste categorieën iets meer gemeld is dan het jaar daarvoor. Een derde van de

Om onze eigendommen goed te beheren maken we gebruik van een beheersysteem. Het systeem dat we in 2020 hebben aangeschaft bleek onvoldoende geschikt om effectief en efficiënt te beheren. We onderzoeken in 2024 hoe we tot een oplossing kunnen komen. Het algemene risico van de krappe arbeidsmarkt geldt ook voor beheer. En doordat gelijktijdig met het ontwikkelen van nieuwe woongebieden het regulier beheer doorloopt is de druk op de formatie hoog.

27

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Prestaties 2023 • Raadsvoorstel Versterking gemeentelijk toezicht/handhaving • Nieuwe beleidsregel evenementen, inclusief toezichtstrategie • Een gedigitaliseerd APV-vergunningverleningsproces, waardoor de dienstverlening aan burgers en bedrijven sneller en efficiënter kan verlopen • Uitvoering werken die zijn opgenomen in de paragraaf kapitaalgoederen • Om onderhoud op straatniveau goed te kunnen aanpakken wordt een projectmatige aanpak voor overhangend particulier groen uitgewerkt en uitgevoerd • Eigen verantwoordelijkheid van inwoners voor openbare ruimte wordt gestimuleerd door de publiekscampagne openbare ruimte voort te zetten • Nu de eerste urgente gevallen van essentaksterfte zijn aangepakt, volgt een planmatige aanpak essentaksterfte nadat een dialoog met belangrijke stakeholders is uitgevoerd • Actualiseren van het groenbeleid en het groenbeheerplan • Opstellen nieuwe nota districtelijke integrale veiligheid

2024

2025

2026

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

28

Gemeente Moerdijk

THEMA ACCOMMODATIES EN VOORZIENINGEN

Strategisch doel • We faciliteren accommodaties en voorzieningen op basis van behoefte, draagvlak, kwaliteit en maatwerk • We bieden accommodaties en voorzieningen aan op kansrijke en aantrekkelijke plekken waar duurzame en veilige instandhouding en exploitatie mogelijk is • Er is in de accommodaties een samenhangend, zoveel mogelijk geclusterd aanbod van onderwijs, sport, cultuur en ontmoeting • We stimuleren eigen verantwoordelijkheid van gebruikers voor instandhouding en exploitatie van sociaal-maatschappelijke voorzieningen

Mijlpalen In september is het beleidskader ‘Gemeenschapshuizen, ontmoetingsfunctie in de kernen’ vastgesteld. De functies van gemeenschapshuizen en het belang van deze voorziening voor de participatie en zelfredzaamheid van (kwetsbare) inwoners en voor de sociale infrastructuur van de kernen zijn hierin vastgelegd. Er is capaciteit beschikbaar gesteld om invulling te geven aan het uitvoeringsplan, dat fasegewijs wordt opgepakt in een periode van 3 jaar. In 2023 is beleid vastgesteld voor een nieuw digitaal sleutelsysteem van gebouwen. De proefimplementatie is gestart. Zwembaden December 2023 heeft de gemeenteraad een besluit genomen over de toekomst van de zwembaden. Voor zwembad de Niervaert is besloten tot nieuwbouw. Voor de andere drie zwembaden is besloten te gaan verduurzamen. Gymaccommodatie Zevenbergen 1e fase (sporthal): Op 2 maart 2023 heeft de gemeenteraad besloten in te stemmen met de hoofdopzet voor de nieuwe sporthal bij zwembad de Bosselaar en deze te laten uitwerken tot een ontwerp bouwplan incl. inrichting openbare ruimte en vervolgens in uitvoering te nemen. Hiervoor is krediet beschikbaar gesteld. In 2023 is de aanbesteding opgestart. Begin 2024 heeft Wind Design+Build de opdracht gekregen en wordt in 2024 het ontwerp uitgewerkt en vergunning aangevraagd.