Bijlage 1 - Beleidskader Toekomstbestendige buitensportaccommodaties

Criterium noodzaak gemeentelijke investering Het derde criterium hangt samen met de beoordeling van de noodzaak tot gemeentelijke investering. Uitgangspunt daarbij is dat de investering ten alle tijden aanvullend is op (te verwachten) eigen

22

inkomsten. Verder kan uit het doorlopen van de vragen ook blijken dat een andere vorm van ondersteuning in financiering, zoals het verstrekken van een lening voldoet. Benutting alternatieve financieringsmogelijkheden

Verdienmodel

Kan de vereniging het zelf betalen? Zijn alle andere subsidiemogelijkheden benut? Ligt er een goed businessplan ten grondslag aan de vraag naar gemeentelijke (financiële) ondersteuning? Is te verwachten dat de investering zich binnen afzienbare tijd terugverdient?

In bijlage 4 is als voorbeeld een uitwerking opgenomen van het afwegingskader bij de vraag naar realisatie van padelbanen. Beleidsuitgangspunt 6: Plannen van aanpak voor realisatie van nieuwe sportvoorzieningen met daarin een verzoek voor een gemeentelijke bijdrage van maximaal 30% aan nieuwe initiatieven/sporten beoordelen we volgens een vast afwegingskader.

06.1.7. Capaciteit (vraag en aanbod) Er zijn ontwikkelingen (vergrijzing en op langere termijn ontgroening) die van invloed zijn op de benodigde capaciteit van buitensportaccommodaties. Naast de op demografische ontwikkelingen gebaseerde vraag spelen ook andere factoren een rol, zoals woningbouw en ambities van verenigingen. De gemeente Moerdijk stemt het aantal basissportaccommodaties zo veel mogelijk af op de (toekomstige) vraag van de gebruikers. Hierbij wordt uitgegaan van de actuele normen van de sportbonden en de richtlijnen NOC*NSF. In de huidige situatie is op basis van het inventariserend onderzoek een beperkt aantal knelpunten geconstateerd, waarvoor een oplossing moet worden gevonden. In het algemeen is echter sprake van voldoende accommodaties en voorzieningen. Bij toename van gebruik en het daarmee ontstaan van behoefte aan een extra capaciteit, kijken we eerst of gebruik kan worden gemaakt van capaciteitsruimte in de bestaande capaciteit op hetzelfde terrein. De actuele behoefte geldt als uitgangspunt. De gemeente wil kapitaalvernietiging voorkomen.

Als blijkt dat er in de bestaande situatie te veel capaciteit is binnen een bepaald sportpark zal de gemeente: • Deze inzetten om capaciteitsknelpunten van andere basissportvoorzieningen op te lossen, of: • Deze onderhouden als grasveld (beheren als een openbaar groen grasveld) • Deze afstoten en het beheer niet langer continueren. Wanneer uit prognoses blijkt dat op langere termijn structurele toename van het gebruik te verwachten is, zal de gemeente: • Zoeken naar mogelijkheden voor medegebruik van andere voorzieningen; • Optimaal zijn velden moeten gebruiken gedurende 7 dagen per week. Als dat niet mogelijk is, is uitbreiden dan wel inbreiden een optie. Daar waar natuurgrasvelden onvoldoende capaciteit kunnen bieden is de aanleg van hybride- of kunstgrasvelden een optie. Waar natuurgrasvelden een bespelingscapaciteit van ca. 300 uur per jaar bieden, is op een hybrideveld 600 uur per jaar te spelen en op een kunstgrasveld zelfs 1500 uur. Beleidsuitgangspunt 7: We brengen de capaciteit van de sportvoorzieningen in beeld en in overeenstemming met de richtlijnen van NOC*NSF-. Daar waar overcapaciteit beschikbaar is kan deze worden ingezet om knelpunten op andere accommodaties op te lossen.

23

06.1.8. Spreiding Vanuit het oogpunt van sportstimulering is van belang voor inwoners om te beschikken over toegankelijke en bereikbare buitensportaccommodaties. Als we dan kijken naar de huidige spreiding dan is deze in lijn met de indeling van kernen en daarbij behorende voorzieningen zoals opgenomen in de omgevingsvisie. Beleidsuitgangspunt 8: We richten ons in eerste instantie op het continu optimaal benutten van de huidige buitensportvoorzieningen. Hierbij streven we ernaar de bestaande faciliteiten efficiënt in te zetten

06.1.9. Kwaliteit en veiligheid De gemeentelijke basissportvoorzieningen moeten blijven voldoen aan de minimale eisen van de sportbonden en NOC*NSF. De verenigingen kunnen dan op een veilige en functionele manier hun sport beoefenen. Dit betekent o.a. dat er altijd sprake is van gecertificeerde kunstgrasvelden. Daarnaast zijn ‘Veilige accommodaties’ en ‘goed sportklimaat’ doelen uit het Sportakkoord 2.0. De gemeente draagt zorg voor de sociale en fysieke veiligheid op de sportparken, zodat mentale en fysieke drempels om een sport te beoefenen worden verminderd. De basis voor het creëren van succesvolle ruimten wordt gelegd door een combinatie van beleidsmatige uitgangspunten, samenwerking, gebiedskennis, beheerinspanningen en een juiste communicatie met de omgeving. Samen zorgen deze punten voor passende keuzes, die inspelen op de plaatselijke behoefte. De pijlers Inrichting, Gebruik en Beheer zijn onderling op de volgende wijze met elkaar verbonden: • Inrichting: een goede inrichting betekent dat het ontwerp is afgestemd op het huidige en toekomstige gebruik en dat de keuzes beheersbaar zijn, zodat de inrichting duurzaam in stand wordt gehouden. • Gebruik: het gebruik is een bewijs dat beheer en inrichting voorwaarden scheppen voor mensen om ruimte te gebruiken zoals deze bedacht is. Verkeerd gebruik kan een teken zijn dat de ruimte niet voldoet aan verwachtingen.

• Beheer: een goed beheer betekent dat het beheer de functionaliteit van de ruimte in stand houdt, zoals deze door inrichting is voorzien. Mensen gebruiken deze ruimte zonder overlast te ondervinden. De kwaliteit van de sportparken moet voldoen aan de CROW-kwaliteit B, m.u.v. de sportvelden. De Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte (KOR) beschrijft de beeldkwaliteit niveaus voor het onderhoud van de openbare ruimte. De kwaliteitsniveaus voor objecten in de openbare ruimte zijn opgenomen in beeldmeetlatten met foto's, beschrijvingen en prestatie-eisen. Deze meetlat beeldkwaliteit is een belangrijk instrument om te bepalen of de openbare ruimte aan de gewenste kwaliteit voldoet. Daarbij gelden andere normen voor het bedrijventerrein dan voor het centrum van de stad. De meetlat bevat de uitgangspunten, in de vorm van foto’s en normeringen, zodat de situatie getoetst kan worden aan de gemaakte afspraken. Wanneer het beeld niet voldoet, moet dit hersteld worden. In de landelijke systematiek van Stadswerk en het CROW, worden 5 kwaliteitsniveaus onderscheiden. In de meetlat zijn de meest gangbare niveaus, de middelste 3, opgenomen. Een korte toelichting: • A+ (zeer hoog): uitstekend onderhouden.

Als nieuw en volledig schoon • A (hoog): goed onderhouden, bijna niets op aan te merken en schoon • B (basis): voldoende onderhouden, wel wat op aan te merken en redelijk schoon • C (laag) sober en redelijk onderhouden, enige achterstand en pleksgewijs vuil • D (zeer laag): onvoldoende onderhouden, achterstanden en vuil Ter beoordeling van de kwaliteit van de voorzieningen voert de gemeente een periodieke kwaliteitsscan uit. De hieruit voortvloeiende Meerjaren-onderhoudsplanning voor accommodaties en groen geldt als leidraad. Veiligheidsgebreken worden aangepakt op basis van eerder gedane inventarisaties in het kader van de veiligheidseffectrapportage (VER). Dit is een procesinstrument

24

voor een gestructureerde veiligheidsdialoog tussen gemeente en verenigingen m.b.t. veilige en leefbare buitensportparken. Beleidsuitgangspunt 9: We brengen de kwaliteit van de sportvoorzieningen zoveel mogelijk in overeenstemming met de daarvoor geldende actuele minimumnormen opgesteld door de richtlijnen van NOC*NSF en normen van de sportbonden, zodat sportbeoefening binnen de daarvoor geldende regels kan worden beoefend. Beleidsuitgangspunt 10: We zorgen ervoor dat de sportparken (minimaal) voldoen aan CROW-kwaliteit B en de VER, zodat buitensportaccommodaties veilig en leefbaar blijven. De bestaande accommodaties voldoen op dit moment aan de gestelde normen van uitgangspunten 9 en 10. Dit leidt dus niet tot een verhoging van de kosten.

06.1.10. Toegankelijkheid De toegankelijkheid heeft betrekking op het letterlijk overal toegang hebben tot accommodaties voor mensen met een beperking. De Richtlijnen Toegankelijkheid Buitensportaccommodaties is een uitgave van de Branchevereniging Sport en Cultuurtechniek (BSNC) en Stichting Onbeperkt Sportief. De Richtlijn behandelt de fysieke toegankelijkheid van een sportaccommodatie1. De Richtlijn heeft betrekking op sporters en bezoekers van een sportaccommodatie. Sporters, publiek of gebruikers met een beperking in een sportaccommodatie hebben daarnaast te maken met diverse andere wet- en regelgeving. De Integrale Toegankelijkheid standaard (ITS) is dé (internationaal) erkende standaard voor toegankelijk bouwen in Nederland. In deze standaard zijn de algemene toegankelijkheidsrichtlijnen en -normen door ons omgewerkt naar bouwtechnische eisen, die worden toegepast bij het ontwerpen en realiseren van integraal toegankelijke projecten. Hier is ook een link te leggen met het Sportakkoord, waarin eveneens doelen zijn opgenomen over toegankelijkheid en veiligheid. Zie hiervoor het Sportakkoord 2.0. Daar waar gebouwen eigendom zijn van verenigingen zijn zij verantwoordelijk voor eventueel benodigde aanpassingen en wijzen wij de vereniging op de geldende normen en verwijzen wij door naar de desbetreffende sportbond voor verdere ondersteuning.

Beleidsuitgangspunt 11: We zorgen er voor dat nieuwe buitensportaccommodaties voldoen aan de Richtlijnen Toegankelijkheid Buitensportaccommodaties en de ITS-normeringen. Voor bestaande accommodaties geldt dat zij redelijkerwijs zo veel mogelijk moeten voldoen aan de Richtlijnen Toegankelijkheid Buitensportaccommodaties en de ITS-normeringen.

06.1.11. Duurzaamheid Duurzaamheid is een belangrijk thema, ook bij realisatie en beheer van sportaccommodaties. In het Sportakkoord 2.0 is het ook een thema. De volgende aspecten zijn daarbij van belang: Green Deal Sportvelden

1 De sociale toegankelijkheid, aspecten zoals omgang met- en adequate begeleiding van sporters met een

beperking, is uitermate van belang maar zal hier niet behandeld worden. Dit hoort thuis in de uitwerking van andere beleidsterreinen, zoals bijvoorbeeld het participatiebeleid.

25

Het milieuvriendelijk maken van sportveldbeheer komt voort uit de Green Deal Sportvelden (GDS). De GDS is een samenwerkingsovereenkomst tussen diverse partijen met als doel om vanaf 2020 sporadisch gewasbeschermingsmiddelen meer te gebruiken op sportvelden. De partijen die deze ‘Green Deal’ hebben ondertekend zijn o.a. de ministeries van Infrastructuur & Milieu en Economische Zaken, NOC*NSF, Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) en de Branchevereniging Sport en Cultuurtechniek (BSNC). Hierdoor stijgen de kosten omdat er ander onderhoudswerk moet worden toegepast (Zie hoofdstuk 7). Beheer kunstgrasvelden – zorgplicht milieuvriendelijk werken De gemeente heeft een zorgplicht in het kader van het voorkomen van milieuschade door verspreiding van kunststof- en rubberdeeltjes in het omliggende milieu van kunstgrasvelden. Hiervoor stellen we een protocol ‘Beheer kunstgrasvelden’ op. In het protocol nemen we de benodigde beheersmaatregelen op, zoals het aanbrengen van voorzieningen in de veldafrastering die verspreiding voorkomen, actief toezicht op het dagelijks beheer van de velden en de rol van de gebruiker in het beheer. Gemeente Moerdijk heeft een zorgplicht om te voorkomen dat rubberkorrels het veld niet verlaten. Velden moeten voorzien zijn van kantplanken en uitloopmatten. Voor schoonmaken van de kunstgrasvelden worden strikte regels gehanteerd m.b.t.

het gebruik van bladblazers. Bij verwijderen van blad en daarmee evt. ook rubberkorrels van het veld zal dit in een container weggegooid moeten worden. Door de invoering van de GDS is het noodzakelijk geweest ander onderhoud uit te voeren dan voorgaande jaren gebruikelijk is geweest. Hierbij is aangegeven dat door de veranderende weersomstandigheden (meer vocht en groeizaam weer) de onkruidgroei explosief is toegenomen. Dit is t.o.v. de situatie in 2023 tijdens opstellen van het beheerplan destijds niet waargenomen. Deze explosieve groei heeft ervoor gezorgd dat er meer mechanische bewerkingen op de velden nodig zijn (terwijl voorheen bestrijdingsmiddelen werden gebruikt). Dit heeft financiële gevolgen, die in hoofdstuk 7 nader zijn uitgewerkt. Energieprestatie – BENG Voor alle nieuwbouw, zowel woningbouw als utiliteitsbouw, geldt dat de vergunningaanvragen sinds 1 januari 2021 moeten voldoen aan de eisen voor Bijna Energie neutrale Gebouwen (BENG). Die eisen vloeien voort uit het Energieakkoord voor duurzame groei en uit de Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD). De gebouwen op de buitensportaccommodaties zijn veelal eigendom van de verenigingen.

De gemeente Moerdijk vervult een regierol en zal verenigingen op het gebied van verduurzamen van de eigen gebouwen zoveel mogelijk actief laten ondersteunen door deskundige partijen zoals Energiek Moerdijk om onderstaande uitgangspunten (mede) te realiseren. Beleidsuitgangspunt 12: We zorgen ervoor dat de sportvelden zo veel mogelijk milieuvriendelijk en conform de Green Deal Sportvelden (GDS) en het protocol beheer kunstgrasvelden worden beheerd. Beleidsuitgangspunt 13: We verduurzamen het sportvastgoed in het verlengde van de Klimaatafspraken en zorgen er voor dat nieuwbouw voldoet aan de Bijna Energie Neutrale Norm (BENG)-norm. Bestaande gebouwen zullen we zo veel mogelijk laten verduurzamen door verenigingen.

06.1.12. Eigendom In de gemeente zijn verschillende accommodaties aanwezig, waarbij de eigendomssituatie kan verschillen. Vaak is de gemeente (zowel juridisch als financieel) eigenaar van de accommodatie, maar in enkele gevallen ligt het eigendom bij een andere partij (vereniging, commercieel, etc.). De gemeente Moerdijk wil altijd eigenaar van de grond waarop basissportvoorzieningen zijn gevestigd zijn/blijven. Ook wil de gemeente Moerdijk eigenaar zijn van de basissportvoorzieningen. Dit met

26

name omdat de gemeente Moerdijk sport belangrijk vindt en daar strategisch grip op wil blijven houden. De gemeente investeert alleen in basisbuitensportvoorzieningen als dit op gemeentelijke gronden plaats vindt. Twee tennisaccommodaties van TV Klaverpolder in Moerdijk en TC Rally in Standdaarbuiten zijn niet in eigendom van de gemeente. Op dit moment vallen ze om die reden niet onder de basissporten. Toch worden de verenigingen wel op beperkte schaal gefaciliteerd: TC Rally huurt was- en kleedaccommodatie en kantine van de gemeente, TV Klaverpolder ontvangt een jaarlijkse bijdrage waarmee zij huur en onderhoud van hun accommodatie (deels) bekostigen. Verenigingen kunnen een verzoek doen tot overdracht van het eigendom zodat facilitering kan plaatsvinden als voldaan wordt aan alle criteria voor basissporten. Wanneer er géén overdracht van eigendom plaatsvindt zullen de verenigingen op dezelfde wijze zoals nu als niet-basissport beperkt worden gefaciliteerd. Beleidsuitgangspunt 14: We investeren alléén in basissportvoorzieningen als deze voorzieningen op gemeentelijke gronden komen en of staan.

06.1.13. Onderhoud en beheer Uit de analyse is gebleken dat er ‘grijze gebieden’ bestaan in het beheer van de buitensportaccommodaties. Vaak is niet duidelijk wie verantwoordelijk is voor bepaalde zaken, gemeente of vereniging. Aandachtspunt dat van toepassing is en cruciaal voor het succes van dit beleidskader is dat duidelijkheid wordt geschapen over de rolverdeling tussen de gemeente en de sportverenigingen. Er zullen concrete en eenduidige afspraken worden gemaakt die geldend zijn voor alle sportverenigingen én de Gemeente Moerdijk, tenzij in onderling overleg anders wordt besloten. De gemeente is, zoals ook aangegeven in Beleidsuitgangspunt 1, verantwoordelijk voor investeringen, renovaties en onderhoud van basisvoorzieningen bij voetbal, tennis, atletiek, handbal korfbal, hockey, jeu de boules. In bijlage 3 is een lijst van de bestaande gemeentelijke basissportverenigingen opgenomen.

06.1.14. Bruikleen- en onderhoudsovereenkomst Om de verdeling van verantwoordelijkheden in een juridisch kader te plaatsen sluiten we met elke vereniging een bruikleen- en onderhoudsovereenkomst af en een recht van opstal overeenkomst. Via deze bruikleen en recht van opstal overeenkomsten blijft het sportcomplex in eigendom van de gemeente maar wordt, net als in de huidige situatie, in bruikleen gegeven aan de gebruiker zonder dat hier huurpenningen tegenover staan. De taken en verantwoordelijkheden die de gemeente opdraagt aan de verenigingen en de rolverdeling tussen gemeente, gebruiker en aannemer(-s) zullen worden vastgelegd in een demarcatielijst, die concreet, duidelijk en eenduidig weergeeft wie waarvoor verantwoordelijk is. De demarcatielijst maakt onderdeel uit een nog op te stellen onderhoudsovereenkomst. De verenigingen voeren klein dagelijks onderhoud uit. De huidige bruikleenovereenkomsten (een aantal hiervan is verlopen) zullen voor de toekomst na vaststelling van dit beleidskader geactualiseerd moeten worden. Beleidsuitgangspunt 15: In overleg met de gebruikers zijn bepaalde eenvoudige (dagelijkse) beheer- en onderhoudstaken van basissportvoorzieningen overgedragen aan de gebruikers, omwille van de doelmatigheid. Deze taken zullen worden vastgelegd in een bruikleen en onderhoudsovereenkomst.

06.1.15. Natuurgrasvelden Het onderhoud aan de natuurgrasvelden is specialistisch werk en vraagt daarom een behoorlijke vakkennis. Het zijn intensieve werkzaamheden die het hele jaar door plaatsvinden en niet aan te merken zijn als dagelijks onderhoud. Wanneer deze werkzaamheden niet zorgvuldig en tijdig worden uitgevoerd loopt de gemeente risico op kapitaalvernietiging. Bovendien wordt met onbespeelbare velden het wezen van het complex aangetast. Er is daarom gekozen om het onderhoud aan de

27

natuurgrasvelden te beleggen bij de gemeente. Het onderhoud van de natuurgrasvelden wordt in opdracht verzorgd door een derde partij namens de gemeente Moerdijk. Beleidsuitgangspunt 16: De gemeente controleert jaarlijks door een externe partij het onderhoud van alle sportvelden, zodat de kwaliteit en de continuïteit gewaarborgd blijft.

06.1.16. Voetbal Kunstgrasvelden De kunstgrasvelden dienen gecertificeerd te zijn door een officiële keuringsinstantie (bijv. KIWA/ISA sport. Voor natuurgras sportvelden is de certificering niet nodig. Het onderhoud van de kunstgrasvelden is deels overgedragen aan de vereniging. Deels worden de (specialistische) werkzaamheden uitgevoerd door een door de gemeente te contracteren aannemer. De verdeling van de verantwoordelijkheden is opgenomen in de demarcatielijst. Kunstgrasvelden bevatten zogenaamde ‘infill’ die ervoor zorgt dat de kunststofvezels recht blijven en het de speleigenschappen van het veld voldoen aan de norm. Er zijn twee soorten infill: natuurlijke infill (bijv. kurk, kokos) of kunststof infill (SBR, TPE, EPDM)2. Deze stoffen kunnen door gebruik en beheer van de velden in het omliggende milieu terechtkomen. De gemeente heeft een zorgplicht als het gaat om het voorkomen van milieuschade door (de kunststof infill van de) kunstgrasvelden. De gemeente heeft maatregelen getroffen bij de kunstgrasvelden om vervuiling van milieu tegen te gaan. Bovendien stellen we een protocol op waarin de verantwoordelijkheden van gemeente, aannemer én vereniging worden vastgelegd. Alle partijen zijn gehouden aan naleving van het protocol. Vanaf 2030 is de toepassing van rubber in en onder kunstgrasvelden niet meer toegestaan.

Er wordt daarom veel onderzoek gedaan naar alternatieven voor de rubber infill. Bij renovatie van bestaande kunstgrasvelden of realisatie van nieuwe velden volgen we dan ook de ontwikkelingen in de markt en kiezen voor duurzame oplossingen die (bewezen) voldoen aan de richtlijnen van NOC*NSF. Dit houdt in dat het veld op de sportvloerenlijst het predicaat ‘goedgekeurd’ heeft. De nieuwe kunstgrasvelden die nu worden aangelegd in de gemeente worden aangelegd/gerenoveerd met kurk als infill product (i.p.v. TPE) Dit brengt ook een wijziging in de kosten met zich mee, zie hoofdstuk 7. Beleidsuitgangspunt 17: We investeren alléén in duurzame kunstgrasvelden, die voldoen aan de richtlijnen van NOC*NSF en zijn opgenomen op de sportvloerenlijst.

06.1.17. Onderhoud en beheer tennisaccommodaties Het onderhoud aan de tennisbanen is anders van aard. Het betreft eenvoudige werkzaamheden om de baan op peil te houden en die verenigingen zelf kunnen uitvoeren, zonder risico op kapitaalvernietiging. Het onderhoud verschilt per type baan. De praktijk leert dat tennisvereniging de Lobbelaer, de enige accommodatie met gravelbanen, goed in staat is dit totale onderhoud zelf uit te voeren. Hiervoor ontvangt de vereniging een gemeentelijke onderhoudsbijdrage die in verhouding staat tot de daadwerkelijke kosten (zie hoofdstuk 5). Voor de kunstgras tennisbanen wordt geen onderhoudsbijdrage ter beschikking gesteld gezien de lage jaarlijkse onderhoudskosten in relatie tot de hogere investeringen die voor rekening van de gemeente zijn. Dit geldt ook voor het kunstgrasveld voor de hockeysport. In de bruikleenovereenkomst met deze verenigingen zullen (bindende) onderhoudsadviezen van de leverancier worden opgenomen zodat werkzaamheden naar behoren worden uitgevoerd.

2 Op dit moment zijn ook velden in ontwikkeling zonder infill, de zogenaamde non-infill velden. Deze zijn

echter nog in de onderzoeksfase.

28

De tennisverenigingen ontvangen voor het snoei – en groen werk een snoei – en groenvergoeding van de gemeente. Het onderhoud aan de banen vindt, met uitzondering van de gravelbanen waarvoor een onderhoudsbijdrage ter beschikking wordt gesteld, volledig plaats voor rekening van de vereniging. Beleidsuitgangspunt 18: In overleg met de gebruikers draagt de gemeente Moerdijk bepaalde eenvoudige (dagelijkse) beheer- en onderhoudstaken van de tennisbanen over aan de gebruikers, omwille van de doelmatigheid. Deze taken zullen worden vastgelegd in de bruikleenovereenkomst.

06.1.18. Onderhoud en beheer asfalt (handbal) Op dit moment worden de asfalt velden onderhouden door de vereniging. In de praktijk betekent dit met name het vrijhouden van zwerfvuil en dergelijke. In geval van asfalt verbetering zal de gemeente de kosten voor haar rekening nemen. Vanwege de specialistische aard van het gemeentelijke onderhoudsdeel en de beperkte kosten handhaven we de huidige verdeling. Beleidsuitgangspunt 19 We handhaven de huidige wijze van facilitern bij beheer en onderhoud van asfaltvelden en leggen dit vast in een bruikleen- en onderhoudsovereenkomst.

06.1.19. Niet openbare Jeu de Boulesbanen Jeu de boulesbanen die niet openbaar toegankelijk zijn voldoen aan alle buitensportcriteria en gaan bij het vaststellen van dit beleidskader binnen de basis buitensporten vallen. De gemeente zal dan in overeenstemming met de huidige wijze van faciliteren het groot onderhoud uitvoeren en renovaties/investeringen doen op basis van een nog op te stellen meerjaren investeringsplan. De vereniging voert zelf het klein onderhoud uit en draagt van dit klein onderhoud de volledige kosten. Beleidsuitganggspunt 20 Niet openbaar toegankelijke jeu de boules banen kunnen op grond van de criteria vallen binnen de basissporten. De wijze van faciliteren blijft gehandhaafd, waarbij gemeente verantwoordelijk is voor het groot onderhoud en renovaties/investeringen en de vereniging voor klein onderhoud.

06.1.20. Onderhoud en beheer groenvoorzieningen, verharding, terreininrichting, verlichting. Het onderhoud aan de groenvoorzieningen op de sportparken (niet zijnde sportvelden) is op basis van de demarcatielijst (deels) overgedragen aan de verenigingen (zie tabel bladzijde 12). De demarcatie bij het onderhoud en beheer van groen, verharding, half verharding terreininrichting, ongedierte, armaturen en lichtmasten is op dit moment echter niet duidelijk. Bovendien zijn een aantal zaken niet of onjuist in het huidige beheerplan opgenomen. • • •

Het boomonderhoud wordt door de verenigingen met veel ouderen als vrijwilliger als onveilig en zelfs als onmogelijk ervaren. Tevens is er ook geen kennis om de bomen juist te behandelen. Het onderhoud van hagen is qua hoeveelheid in het bestek onvoldoende meegenomen. Dit onderhoud moet door de verenigingen gedaan worden. Het onderhoud van natuurgras anders dan de velden doelend op overig gras is in m2 onvoldoende in huidig bestek opgenomen. Oorzaak onder andere verenigingen hebben planten verwijdert en ingezaaid met gras.

29

• • • • • • •

Onderhoud aan heesters is niet in het bestek opgenomen. Dit is onderhoud voor de verenigingen. Bij strooien infill op intensief bespeelde delen van de kunstgrasvelden staat nu niet in bestek. Moet aannemer doen. Afvoeren blad als restafval staat onvoldoende in het bestek. Moet aannemer doen. Met betrekking tot de terreininrichting zijn diverse aspecten niet opgenomen in het bestek, dit is separaat opgenomen (hekwerken rondom het hoofdveld, kunstgrasvelden en rondom park, discuskooi, back stop, verspringbak en terreinafscheiding). Armaturen inspecteren en vervangen zijn werkzaamheden die door de verenigingen worden uitgevoerd. Gemeentelijke lichtmasten inspecteren en onderhouden door verenigingen. Vijf jaarlijks controleren van de gemeentelijke lichtmasten wordt uitgevoerd door de gemeente.

Uit de analyse blijkt dat verenigingen steeds meer moeite hebben met het vinden van voldoende vrijwilligers. De verwachting is dat er mogelijk te weinig vrijwilligers binnen de verenigingen zijn die voornamelijk het huidig groenonderhoud kunnen blijven uitvoeren.Na het vaststellen van dit beleidskader en bijbehorend uitvoeringsplan (zie hoofdstuk 8) wordt er een voorstel uitgewerkt om tegen betaling onderhoudswerkzaamheden te kunnen laten uitvoeren door de gemeente, die nu door de vereniging zelf worden uitgevoerd. Dit voorstel kan in de vorm van een cafetariamodel of keuzemodel m.b.t. beheer en onderhoud zijn, dit is een systeem waarbij verenigingen een onderhoudspakket kunnen samenstellen wat ze niet meer zelf kunnen uitvoeren vanwege onvoldoende vrijwilligers. In het cafetariamodel biedt de gemeente de vereniging een aantal uitruilmogelijkheden. De huidige door de vereniging uitgevoerde onderhoudswerkzaamheden zijn niet of weinig specialistisch werk dat mede om die reden door vrijwilligers uitgevoerd kan worden. Daarnaast is het huidig beleid dat m.b.t. deze werkzaamheden zoveel mogelijk door de verenigingen zelf gedaan wordt. Sommige werkzaamheden zijn zeer lastig uit te besteden aan een aannemer. Bijvoorbeeld blad opruimen is weergebonden en arbeidsintensief.

Indien dergelijke werkzaamheden worden uitbesteed aan een aannemer zullen de kosten fors stijgen voor de vereniging en de gemeente. Op dit moment voeren de verenigingen onder andere onderstaande werkzaamheden zelf uit: • Onkruid op verhardingen verwijderen • Kanten steken van veldenkanten steken van overige • Herstellen gebreken aan verhardingen • Natuurgras speelschade • Natuurgras belijning • Natuurgras blad ruimen Een aantal verenigingen ontvangt momenteel een groen- en snoeivergoeding, welke grotendeels ongewijzigd blijft. Zoals weergegeven in de tabel op pagina 10, bedraagt de totale jaarlijkse vergoeding € 32.000. Deze vergoeding wordt gehandhaafd tot het moment dat er, in overeenstemming met het uitvoeringsplan, een voorstel gepresenteerd kan worden. Dit voorstel zal gebaseerd zijn op de actuele groensituatie (aantal M2). Naast het inzichtelijk maken van de actuele groensituatie, wordt er ook gekeken of het groenonderhoud opgenomen kan worden in het cafetariamodel. In het raadsvoorstel stellen we voor om, in lijn met het huidige beleidskader, structurele middelen vrij te maken voor het boomonderhoud. Het is de bedoeling om het grotere boomonderhoud zelf in beheer te nemen. De verenigingen die momenteel betrokken zijn bij het groenbeheer, beschikken niet over de benodigde capaciteit en kennis om dit omvangrijke werk uit te voeren.

Ze hebben onvoldoende vrijwilligers en missen de specifieke expertise die vereist is voor het onderhoud van grotere bomen. Bovendien kan het werken op hoogte risico’s met zich meebrengen, wat de veiligheid in gevaar zou kunnen brengen.

30

Verenigingen kunnen echter nog wel klein, laag boomsnoeiwerk uitvoeren. Dit sluit aan bij hun mogelijkheden en draagt bij aan het onderhoud van het groen op een veilige manier. Het voorstel is dus om het grotere boomonderhoud weer in de handen van de gemeente te leggen, terwijl de Beleidsuitgangspunt 21: Er is in het uitvoeringsplan opgenomen dat er een voorstel wordt uitgewerkt de vereniging op grond van beschikbaarheid aan vrijwilligers en kennis, kan kiezen bepaalde delen van het onderhoud zelf uit te voeren of het via de gemeente te laten uitvoeren. Het boomonderhoud wordt door de gemeente uitgevoerd.

06.2. Monitoring De gemeente controleert het juiste gebruik van de gemeentelijke basissportvoorzieningen om te voorkomen dat extra onderhoud moet worden gepleegd. Door een jaarlijkse opgaaf van gepland gebruik door de vereniging toetst de gemeente of dit aantal uren in overeenstemming is met de toegestane maximale belastingsgraad van de basissportvoorziening. Om goede contractuele afspraken te kunnen maken, zowel met verenigingen als met de aannemer van het onderhoud, moet de uitgangssituatie helder zijn. Daarom doen we in 2025 een schouw van alle sportaccommodaties, om de juiste voorzieningen en hoeveelheden in kaart te brengen. De schouw dient als nulmeting op basis waarvan we de opdracht aan de aannemer en de afspraken met de verenigingen vormgeven. Om te bewaken dat de kwaliteit van het onderhoud voldoende is om de sportaccommodaties in goede conditie te houden zullen we de onderhoudstoestand van de accommodaties tweejaarlijks monitoren. Parrallel aan de monitor van het onderhoud evalueren we eveneens of de afgesproken rolverdeling wordt nageleefd en nog voldoet. Beleidsuitgangspunt 22: We houden elke twee jaar een schouw van de accommodaties om de kwaliteit van het uitgevoerde onderhoud te toetsen. Op dat moment evalueren we ook hoe de rollen met betrekking tot het beheer en onderhoud ingevuld en uitgevoerd worden.

31

07. Financiële gevolgen beleid, beheer en onderhoud 07.1. Algemeen. Het nieuwe beleidskader houdt een aantal beleidswijzigingen in, die om diverse inhoudelijke redenen m.b.t. de kosten afwijkingen van de huidige begroting opleveren. De extra kosten van de structurele en incidentele afwijkingen worden in dit hoofdstuk gepresenteerd. In de onderstaande tabel zijn financiële gevolgen van dit nieuwe beleidskader opgenomen voor het jaarlijks gemeentelijk onderhoud voor alle basis buitensportverenigingen exclusief tennis, handbal en jeu de boules. Dit zijn alle kosten van onderhoud velden, onderhoud vaste inrichting gekoppeld aan de velden en de overige inrichtingselementen van het terrein. De vereniging is verantwoordelijk en betaalt zelf de investeringskosten en de beheer & onderhoudskosten voor de losse buitensportinrichting. De totale jaarlijkse beheer en onderhoudskosten voor basis buitensportverenigingen zijn op basis van de eenheidsprijzen 2023, hoeveelheden en frequenties 2023 van de werkzaamheden geraamd op € 635.000, plus vaste inrichtingskosten gekoppeld aan de velden € 44.000. Boomonderhoud dat vanaf 2025 door de gemeente wordt uitgevoerd kosten € 40.000. NO

BESCHRIJVING

1

Jaarlijkse reguliere veldkosten Extra TPE (kunststofrubbers) € 20.000 Greendeal (op weg naar groene transitie, vergt meer en nadere werkzaamheden bijv. ter bestrijding weegbree) € 24.000 Natuurgras overig (graszones niet zijnde natuurgrasvelden) € 10.000

2 3

Vaste inrichtingskosten gekoppeld aan de velden (Klein onderhoud) Boomonderhoud

4

Groen en snoeivergoeding

5

TOTAAL JAARLIJKSE GEMEENTELIJKE ONDERHOUDSKOSTEN

BEGROTING 2025 € 581.000

BENODIGD BUDGET € 635.000

MEERKOSTEN

€ 32.000

€ 44.000

€ 12.000

Werd door de verenigingen uitgevoerd € 30.000

€ 40.000

€ 40.000**

€ 30.000

€

€ 643.000

€ 749.000

€ 106.000

€ 54.000

0

** Op boomonderhoud is de btw niet kostenverhogend, de overige bedragen zijn inclusief btw omdat hier de btw wel kostenverhogend is. Toelichting op de tabel Greendeal Door de intrede van de Greendeal is er noodzakelijk ander onderhoud uit te voeren dan voorgaande jaren gebruikelijk is geweest. Hierbij is aangegeven dat door de veranderende weersomstandigheden (meer vocht en groeizaam weer) de onkruidgroei explosief is toegenomen. Dit is t.o.v. de situatie in 2023 tijdens opstellen van het beheerplan destijds niet waargenomen. Deze explosieve groei heeft ervoor gezorgd dat er meer mechanische bewerkingen op de velden nodig zijn (terwijl voorheen bestrijdingsmiddelen werden gebruikt). Er was reeds rekening gehouden met extra

32

kosten hiervoor in de begroting 2025. Deze blijken echter nog € 24.000 hoger uit te vallen dan ingeschat. Kunstgrasveld Daarnaast zullen de nieuwe kunstgrasvelden die vanaf nu worden aangelegd/gerenoveerd worden uitgevoerd met kurk als infill product (t.o.v. TPE). Dit brengt € 20.000 extra aan kosten met zich mee qua onderhoud. Natuurgras overig In de oorspronkelijke aanbesteding blijkt niet alle arealen juist opgenomen te zijn van het overig natuurgras. Om dit ook te laten onderhouden kost dit € 10.000 extra. Klein onderhoud Voorheen werd in het budget geen rekening gehouden met de kosten van onderhoud van terreininrichting op buitensportaccommodaties. In de nieuwe situatie nemen we dit wel mee. Boomonderhoud Boomonderhoud vanaf 2025 door een aannemer uit te laten voeren. Verenigingen zijn niet in staat om boom onderhoud uit te voeren. Oorzaak is dat er onvoldoende vrijwilligers capaciteit/kennis voorhanden is. Soms onveilig om onderhoud op hoogte uit te voeren. Klein laag boomsnoeiwerk kan de vereniging wel uitvoeren. De kosten die voor rekening komen van de gemeente worden geschat op € 40.000 Structurele gemeentelijke onderhoudskosten tennis, handbal en twee niet openbare jeu de boules banen Het jaarlijkse beheer en onderhoud van de tennis en handbal wordt door de vereniging `zelf gedaan.

Deze beleidslijn willen we ook voor de twee niet openbare jeu de boules verenigingen toepassen. Deze werkzaamheden bestaan uit: • Velden: baanonderhoud • Inrichting: alle beheer en onderhoud die m.b.t. de (sport)inrichting gekoppeld zijn aan de baan. • Algemeen: alle beheer en onderhoud m.b.t. de niet baan gebonden aspecten. De meerkosten van de beleidswijzigingen ten opzichte van de huidige begroting bedragen voor de gemeente structureel jaarlijks € 106.000.

07.2. Onderzoek instellen naar overdracht taken van vereniging naar gemeente. De insteek is dat werkzaamheden zolang en zo goed mogelijk door vrijwilligers van verenigingen uitgevoerd kunnen worden. Pas wanneer de werkzaamheden niet meer door vrijwilligers uitgevoerd kunnen worden kan gebruik gemaakt worden van bijvoorbeeld een cafetariamodel. De verenigingen kunnen dan tegen betaling 1 of meerdere werkzaamheden overdragen aan de aannemer. We gaan onderzoeken welke taken wel of niet door een vereniging uitgevoerd kunnen worden, met behoud van gewenste kwaliteit. Een vereniging kan zelf beoordelen wat ze wel of niet zelf uit kunnen voeren. Te denken valt aan werkzaamheden als: • Kant steken van velden • Kant steken van overige gras • Herstellen gebreken aan verhardingen • Natuurgras speelveldschade herstellen • Natuurgras blad ruimen Hierdoor ontstaat maatwerk via bijvoorbeeld een cafetariamodel en volgt een aanpassing op de huidige onderhoudsbijdrage, groen en snoeivergoeding. Vooralsnog handhaven we nu de groen en snoievergoeding. Ook de zelfwerkzaamheid van het maaien bij Blauw Wit en gravelonderhoud door de Lobbelaar handhaven we voorlopig.

33

De gemeentelijke kosten van onderhoud van de sportaccommodaties zijn in de afgelopen jaren sterk gestegen. De bijdrage van de verenigingen in de kosten nagenoeg gelijk gebleven. We onderzoeken ook de mate waarin we meer dekking kunnen vinden voor de onderhoudskosten aan de aannemer. Een verhoging van de onderhoudsbijdrage van de verenigingen is daarin één van de mogelijke maatregelen.

07.3. Incidentele gemeentelijke kosten 07.4.1. Jeu de Boules verenigingen, tennisvereniging TC Rally FINANCIELE CONSEQUENTIE Financiële consequenties die nader onderzocht moeten worden hebben betrekking op een eventuele overname van de gemeente m.b.t. TC Rally (Standdaarbuiten) Op basis van een nulmeting m.b.t. de beide niet openbare jeu de boules verenigingen zal er een investeringsplan opgesteld moeten worden. Rekening houdend met de capaciteitsnormen.

07.4.2. Nieuwe Sport, Padel Er zijn diverse tennisverenigingen bezig met het eventueel aanleggen van padelbanen. Voor de padelbanen die voldoen aan de criteria om een basis buitensport te zijn, wil de gemeente bij de aanleg van de banen mede investeren. Dit onder voorwaarde dat de padelbanen wel gevestigd worden op gemeentelijke grond en er gezonde financiële plannen door de verenigingen worden overlegd (zie criteria nieuwe sporten). TV de Lobbelaer heeft twee padelbanen gerealiseerd, TV Polanen wil i.s.m. andere tennisverenigingen (TV Noordhoek, Fijnaart, mogelijk Willemstad) twee padelbanen aanleggen. In overeenstemming met dit beleidskader betekent dat Padelsport een basissport is en de gemeente 30% van de investering per padelbaan exclusief locatie gebonden kosten wil betalen. In de daaropvolgende jaren worden de padelbanen opgenomen in het Meerjaren onderhoudsplan en meerjaren investeringsplan. Anno prijspeil 2024 zijn de investeringskosten voor een padelbaan € 90.000 (prijspeil 2024). Voorstel is dat de gemeente 30% investeert per padelbaan. FINANCIELE CONSEQUENTIE De verwachting is dat er op basis van individuele aanvragen 4 padelbanen door tennisverenigingen in Moerdijk worden aangevraagd. Deze zullen per aanvraag aan de raad worden voorgelegd. Op basis van maximaal 30% investeringskosten voor de gemeente kost dit totaal € 108.000 incl. Btw.

Het jaarlijkse onderhoud van de padelbanen komt voor rekening van de verenigingen.

07.4.3. Totale extra incidentele gemeentelijke kosten No 1 2

Beschrijving van de incidentele gemeentelijke kosten Onderzoek uitvoeren m.b.t. haalbaarheid dat TC Rally overgenomen wordt door de gemeente Op voorwaarde dat de vereniging met verzoek tot Padelbanen voldoet aan alle (basis)criteria verstrekt de gemeente een eenmailige subsidie m.b.t. de investering om padelbanen aan te leggen

Bedrag PM € 108.000

34

08. Uitvoeringsplan In sommige gevallen sluiten de genoemde Beleidsuitgangspunten aan bij de huidige werkwijze van de gemeente. In een aantal gevallen dienen vervolgstappen te worden genomen om de uitvoering af te stemmen op het beleid. In onderstaande tabel vatten we de beleidsuitgangspunten samen, schetsen we de te nemen vervolgstappen en geven aan op welk onderdeel van de SWOT-analyse het beleidsuitgangspunt betrekking heeft. Analyse (5.01)

Beleidsuitgangspunt Op basis van een vijftiental criteria beoordelen we of een sport(-vereniging) beschouwen als basissport of niet-basissport.

Advies vervolgstappen Alléén wanneer een activiteit voldoet aan de criteria voor 'basissport' zorgen voor de nodige faciliteiten

We investeren in de aard en nagelvaste onderdelen van basissportvoorzieningen zoals deze zijn beschreven in NOC*NSF richtlijnen en actuele sportbond normen. Niet-basissporten ondersteunen we op maat. We streven naar een zo efficiënt mogelijk gebruik van beschikbare voorzieningen We faciliteren alléén accommodaties voor breedtesport

Daar waar activiteiten níet voldoen aan de criteria voor basissport, maar we toch de behoefte van sporters willen bedienen, maatwerkafspraken maken over gemeentelijke rol in realisatie en beheer Jaarlijks monitoren van actueel gebruik, toetsen aan trends en ontwikkelingen Investeringen in voorzieningen voor topsport aan de gebruiker laten. Na realisatie zorgen voor een goed recht van opstal, zodat de eigendomssituatie juridisch wordt geregeld.

Verzoeken voor een bijdrage aan nieuwe initiatieven beoordelen we volgens een vast, eenduidig afwegingskader

Volg het opgestelde kader bij de beoordeling van álle aanvragen

5, 9, 16, 54

We brengen de capaciteit in overeenstemming met actuele NOC*NSF normen We richten ons op concentratie van voorzieningen om een zo intensief mogelijk gebruik te realiseren

Monitor jaarlijks het actuele gebruik, toetsen aan trends en ontwikkelingen

3, 4, 6, 14, 16, 42, 47, 50

Mogelijkheid tot medegebruik opnemen in bruikleenovereenkomsten

3, 4, 6, 14, 16, 25, 26, 27,

We brengen de kwaliteit in overeenstemming met actuele NOC*NSF normen

De bestaande voorzieningen voldoen aan de normen. Op basis van de uitkomsten van de tweejaarlijkse schouw (zie Beleidsuitgangspunt 20) de nodige werkzaamheden in gang zetten om dit zo te houden

3,4, 14, 16, 42, 47, 49, 53

We zorgen dat sportparken minimaal voldoen Toets de sportvoorzieningen aan de CROWaan CROW-kwaliteit B en de VER norm en de VER, op basis daarvan eventuele vervolgstappen in gang zetten.

34, 35

We zorgen dat nieuwe buitensportvoorzieningen voldoen aan de Richtlijn Toegankelijkheid buitensportaccommodaties

Toetsen de sportvoorzieningen aan de richtlijn, op basis daarvan eventuele vervolgstappen in gang zetten. Daar waar de vereniging eigenaar is wijzen wij hen op hun verantwoordelijkheid

34, 35

We zorgen ervoor dat sportvelden zo veel mogelijk milieuvriendelijk en conform de Green Deal worden beheerd

Ontwikkel een protocol voor het onderhoud van het veld, waaraan alle betrokken partijen zich dienen te conformeren. Het protocol maakt onderdeel uit van de bruikleenovereenkomst met de clubs en de opdracht aan de aannemer(-s).

34

We verduurzamen het sportvastgoed in het verlengde van de klimaatafspraken

Onderzoek de mogelijkheden van verduurzaming van de buitensportaccommodaties, op basis daarvan eventuele vervolgstappen in gang zetten. Daar waar het eigendom van verenigingen betreft actief communiceren dat er mogelijkheden zijn tot ondersteuning door (bijvoorbeeld) Energiek Moerdijk

24, 28, 34

5, 15, 16 5, 15, 16

5, 24, 25, 26, 5, 16

35

We investeren alléén in basissportvoorzieningen als deze op gemeentelijke gronden komen of staan

Zorg dat voorzieningen die door de gemeente worden gerealiseerd en onderhouden ook daadwerkelijk (juridisch) gemeentelijk eigendom blijven

5, 7, 16

In overleg met gebruikers dragen we bepaalde eenvoudige werkzaamheden over aan gebruikers. Dit leggen we vast in een bruikleenovereenkomst

Stel een model bruikleenovereenkomst op die voor élke vereniging van toepassing wordt.

7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 17, 18, 34, 35, 36, 37, 38, 48

We geven op regiebasis opdracht aan een professionele partij om het onderhoud van de natuurgrasvelden uit te voeren

1.

Zorg voor een actualisatie van het onderhoudsbestek en de demarcatielijst, zodat rollen en verantwoordelijkheden helder zijn omschreven. 2. Overleg met Oranje Blauw hoe om te gaan met de vergoeding voor het maaien van de velden We investeren in duurzame kunstgrasvelden, 1. Kies in geval van renovatie van die voldoen aan de normen van NOC*NSF en bestaande velden of realisatie van zijn opgenomen op de sportvloerenlijst. nieuwe velden voor de meest milieuvriendelijke (goedgekeurde) variant. De meerkosten zijn op dit moment onduidelijk en brengen we te zijner tijd in beeld. 2. Bij bestaande velden kijken of wordt voldaan aan zorgplicht, financiële consequenties in beeld brengen Onderhoud van de tennisbanen wordt door Handhaaf het huidige beleid de verenigingen uitgevoerd. Voor het onderhoud van gravelbanen blijven we voorlopig een onderhoudsvergoeding beschikbaar stellen. We handhaven de huidige werkwijze bij Handhaaf het huidige beleid onderhoud van het asfalt (handbal-)velden Onderzoek doen naar de mogelijkheid om Geef verenigingen op basis van de vereniging zelf een aantal taken in het demarcatielijst en de aannemersprijzen de onderhoud of uit te laten voeren of het via de keus of zij bepaalde onderdelen zelfstandig gemeente te laten uitvoeren op basis van een uitvoeren of uitbesteden aan de partij die het ‘cafetariamodel’. gemeentelijke onderhoud uitvoert

7, 8, 9, 10, 11, 15, 48

7, 8, 9, 10, 11, 15

36, 37

7, 8, 9, 10, 11, 15 15, 18, 35, 36, 38

We houden elke twee jaar een schouw van de velden om de kwaliteit van het onderhoud te toetsen

Laat een onafhankelijk bureau de onderhoudssituatie van de sportvelden keuren

7, 15

We stellen een nieuw onderhoudsbestek op met geactualiseerde elementen en hoeveelheden.

Actualiseer het bestaande overzicht, zodat álle onderdelen van de accommodatie in beeld zijn en het onderhoud (op basis van de demarcatielijst) ook dadwerkelijk wordt uitgevoerd Oude overeenkomsten laten vervallen en nieuwe onder andere demarcatie gebaseerd op kruisjeslijst verwerken in de overeenkomsten tussen gemeente en verenigingen Onderzoek mogelijke dekking voor deze extra onderhoudskosten (zie hoofdstuk 7 De onderhoudsbijdrage eventueel verhogen van verenigingen die ze betalen aan de aannemer.

7 ,8, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 36

We laten nieuwe gebruikers – en bruikleenovereenkomsten opstellen

We werken een nieuw voorstel uit m.b.t. thema's als mogelijke dekking voor (formatie)kosten uit het verbeteren van kostendekkendheid van buitensport

We werken een nieuw voorstel uit gebaseerd Komen tot voorstel nieuw actueel groen en op actuele groenzones (inmeting) m.b.t. snoei snoeivergoeding -en groenvergoeding.

Gemeentelijke organisatie Op de verenigingsavonden 4 en 5 februari hebben de verenigingen nog eens unaniem aangegeven sterke behoefte te hebben aan een relatiebeheerder. Een vaste medewerker die structureel contact

36

heeft met alle buitensportverenigingen waardoor op basis van relatie het benodigde werk soepeler gaat verlopen. Daarnaast moet het beleid verder vorm gegeven worden via uitwerking van het uitvoeringsplan. In de begroting 2025 heeft de gemeenteraad akkoord gegeven op de (tijdelijke) uitbreiding van formatie en de bijbehorende financiële middelen van € 215.000. Deze middelen worden ingezet voor de inhuur van functies voor een periode van twee jaar, met als doel de effectiviteit van de sportorganisatie te evalueren. Daarnaast zal dit budget ook gebruikt worden voor het herzien en opstellen van nieuwe huur-, gebruikers- en erfpachtovereenkomsten tussen de gemeente en de sportverenigingen. Deze afspraken zijn essentieel om de samenwerking en de voorwaarden voor het gebruik van gemeentelijke accommodaties op de lange termijn te waarborgen. In 2026 zal er een voorstel worden gepresenteerd voor een eventuele structurele invulling van de organisatie.

37

BIJLAGE 1: Definities Investeringen Bij de aanleg van deze voorzieningen gaan we uit van de volgende onderdelen: Investeringen Voetbal ▪ Speelveld (natuurgras, kunstgras of semi-kunstgras ▪ Automatisch beregening (bij natuur- of semi-kunstgras) ▪ Drainage ▪ Ballenvangers ▪ Vaste Doelen ▪ Veldafrastering alleen bij hoofdveld en kunstgrasveld ▪ Dug-out alleen bij kunstgrasvelden ▪ Veldverlichting op trainingsveld (bij kunstgras op ander veld wordt de overgedragen naar vereniging) ▪ Terreinafrastering en poorten ▪ Maaitegels onder ballenvangers en veldafrastering ▪ Verhardingen ▪ Riolering? Investeringen Tennis ▪ Aanleg speelveld (gravel, kunstgras etc.) ▪ Aanleg drainage ▪ Veldverlichting (masten en lampen) ▪ Baanafrastering (ledikantmodel) ▪ Netpalen ▪ Terreinafrastering en poorten Investeringen Korfbal ▪ Aanleg kunstgras ▪ Drainage ▪ Grondkokers ▪ Veldafrastering ▪ Dug-outs (nl kunstgras) ▪ Veld verlichting ▪ Terreinafrastering en poorten Investeringen Hockey ▪ Aanleg kunstgras ▪ Drainage ▪ Veldafrastering ▪ Veldverlichting ▪ Ballenvangers ▪ Slagplanken ▪ Dug-outs ▪ Terreinafrastering en poorten Investeringen Honk- & softbal ▪ Drainage ▪ Speelveld ▪ Semi verharding ▪ Backstop ▪ Honken ▪ Automatisch beregening ▪ Veldverlichting ▪ Terreinafrastering en poorten

38

Investeringen Handbal ▪ Asfaltverharding (speelveld) ▪ Riolering ▪ Belijning ▪ Veldverlichting ▪ Veld afrastering ▪ Terreinafrastering en poorten Investeringen Atletiek ▪ Atletiekbaan (kunststof) ▪ Drainage middenterrein ▪ Veldverlichting ▪ Steeple chase ▪ Kogelstoot segment ▪ Poolstok hoogspring installatie ▪ Discus/kogelslingerkooi ▪ Verspringbak ▪ Blinde balken ▪ Hoogspring segment ▪ Terreinafrastering en poorten Investeringen Jeu de boules Beide banen zijn niet van gemeente RVO en huur ondergrond, dus hier nog geen vervangingen Regulier onderhoud Onder regulier onderhoud verstaan we het dagelijks onderhoud aan: ▪ Natuurgras (voetbal/ Honk- en softbal) ▪ Kunstgras (voetbal)_ ▪ Kunstgras zand (korfbal) ▪ Kunstgras water (hockey) ▪ Handbal (asfalt) ▪ Atletiekbaan (kunststof en natuurgras binnenveld) Groot onderhoud Onder groot onderhoud verstaan we het jaarlijkse onderhoud aan: ▪ Natuurgras sportvelden (voetbal, honk- en softbal, binnenveld atletiek) ▪ Kunstgras sportvelden (hockey, korfbal, voetbal) ▪ Halfverharding (honk- en softbal, atletiek) ▪ Kunststof (atletiek) Niet sport gerelateerde gebouwen Gebouwen in eigendom van de vereniging zoals een kantine. Deze komen qua onderhoud en investeringen volledig voor rekening van de sportverenigingen.

Maatschappelijke buitensportaccommodatie Hiermee wordt doorgaans gedoeld op een gebouw of terrein met een publieke functie op het gebied van onderwijs, sport, cultuur, welzijn, maatschappelijke opvang en/of zorg-medisch. Maatschappelijk vastgoed Een gebouw waarin maatschappelijke diensten aan burgers worden verleend of door burgers zelf worden gecreëerd, waarvan de exploitatie (gedeeltelijk) door publieke middelen mogelijk wordt gemaakt, waarin vraag (burgers) en aanbod (instellingen) fysiek bij elkaar komen en waar iedereen (voor wie het bedoeld is) toegang toe heeft.

39

BIJLAGE 2 Indeling basisbuitensport en niet-basisbuitensport Benoemen van basisbuitensporten/verenigingen is enkel relevant voor de wijze waarop de gemeente de verenigingen faciliteert. Het doet geen uitspraak over kwaliteit of mate van belangrijkheid. Overige buitensportverenigingen die aangesloten zijn bij een sportbond kunnen wel op andere wijze worden gefaciliteerd. De indeling ‘basisbuitensport’ en ‘niet-basisbuitensport’ wordt gemaakt op basis van criteria voor basisbuitensporten en verenigingen die deze aanbieden. Deze criteria passen binnen het bestuurlijk kader, het sociaal-maatschappelijk beleid en wet -en regelgeving. We maken onderscheid tussen: • Voorwaardelijke criteria: een basisbuitensport(vereniging) voldoet aan al deze criteria • Algemene criteria: het is aantoonbaar dat een basisbuitensport(vereniging) zoveel mogelijk hieraan voldoet Als niet of (in geval van algemene criteria) onvoldoende aan bovenstaande criteria wordt voldoen, spreken we van een niet-basisbuitensport(vereniging). Voorwaardelijke criteria basisbuitensport Q. De sport vindt niet plaats in de openbare ruimte R. De sport wordt niet op de commerciële markt aangeboden; S. De sport kan zonder gemeentelijke steun niet worden aangeboden. T. Het doel van de vereniging of organisatie die de sport aanbiedt is onder andere dat sportbeoefening plaats vindt zonder winstoogmerk; U.

De buitensportvereniging heeft een gezond financieel, een ledenaantal dat past qua capaciteit bij de voorzieningen, een toekomstbestendig bestaansrecht (op basis van kengetallen werkkapitaal, liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit); V. De buitensportvereniging staat ingeschreven bij de kamer van koophandel; W. De beheer- en eigendomssituatie is als volgt: - Sport gerelateerde accommodaties en basisvoorzieningen zijn in eigendom van de gemeente - Het beheer is deels in handen van de gemeente en een vrijwilligersvereniging of vrijwilligersorganisatie. - De gemeente is grondeigenaar. X. De buitensportaccommodaties en basisvoorzieningen voldoen aan de actuele NOC* NSF- en of betreffende sportbondnormen. Y. De sport zet mensen aan om structureel te bewegen (wekelijks, eventueel exclusief schoolvakantieperioden, wedstrijden en/of trainingen) Z. Vraag en aanbod sluiten op elkaar aan - Benodigde voorziening in relatie met behoefte - Investeringskosten in relatie met gebruiksmogelijkheid van voorziening - Maximale bezetting in relatie met vraag/behoefte/afzetgebied Algemene criteria basisbuitensport AA. De sport is voor iedereen bereikbaar, betaalbaar en toegankelijk (door externe toets op de norm Integrale Toegankelijkheid Standaard 2020) BB.

De sport levert een bijdrage aan de doelstellingen van het gemeentelijk buitensportaccommodatiebeleid of aan doelstellingen binnen het sociaal domein of sportbeleid, waaronder: - Sportstimulering van de verschillende doelgroepen in de samenleving en hun motorische en algehele ontwikkeling; - Specifieke aandacht voor jeugd (talentontwikkeling), ouderen (een leven lang in beweging) en mensen met een beperking (inclusie). - Participatie en zelfredzaamheid van de inwoners van gemeente Moerdijk. CC. De buitensportvereniging bestaat voornamelijk uit vrijwilligers die hoogstens vergoedingen ontvangen die jaarlijks passen binnen de fiscale regelgeving. DD. De buitensportvereniging is vooral gericht op inwoners van de gemeente (meer dan 70% van het aantal leden); EE. De buitensportvereniging meer dan 70% actieve leden heeft;

40

BIJLAGE 3 Basis- en niet basisbuitensportverenigingen Basisbuitensportverenigingen: • Tennisvereniging de Hoop, Noordhoek • Tennisvereniging ’76, Willemstad • Tennisvereniging de Lobbelaer, Zevenbergen • Tennisvereniging Het Bossche Lijntje, Zevenbergschen Hoek • Tennisvereniging Fijnaart, Fijnaart en Heijningen • Tennisvereniging Polanen, Klundert • • • • • • • • • • •

Voetbalvereniging Virtus, Zevenbergen Voetbalvereniging Noordhoek Voetbalvereniging TPO Moerdijk Voetbalvereniging SVC, Standdaarbuiten Voetbalvereniging Kogelvangers, Willemstad Voetbalvereniging Seolto, Zevenbergen Voetbalvereniging DHV, Zevenbergschen Hoek Voetbalvereniging Klundert, Klundert Voetbalvereniging de Fendert, Fijnaart Voetbalvereniging Oranje Blauw 14, Heijningen Voetbalvereniging VOV, Langeweg

• •

Jeu de Boules, Fijnaart, Fijnaart Jeu de Boules Groene ster, Zevenbergen

• • •

Atletiek Groene ster, Zevenbergen Atletiek AVS’90, Standdaarbuiten Hockeyclub Zevenbergen, HCZ, Zevenbergen

•

Handbal Groene Ster, Zevenbergen

•

Korfbalvereniging DSO, Klundert

• • • • • • • •

Niet-basisbuitensportverenigingen: Jeu de Boules Klundert Jeu de Boules, Helwijk Jeu de Boules Standdaarbuiten Jeu de Boules Langeweg Jeu de Boules Willemstad Jeu de Boules Moerdijk Jeu de Boules Zevenbergschen Hoek

• • • • • • •

Hengelsport t schietertje, Fijnaart; Hengelsport ’t wachtertje Klundert Hengelsport, altijd beet, Moerdijk; Hengelsport, de veste, Willemstad Hengelsport, Zevenbergen Hengelsport, Fed Zevenbergse hengelsportverenigingen, Zevenbergen Hengelsport, Hengelsportvereniging de natte dobber, Zevenbergen

41

• • • • • • •

Paardensport, LR en Ponyclub Prinses Irene, Zevenbergen Paardensport, longway rijders; Paardensport, Hippisch Centrum Langeweg; Paardensport de Manciaruiters; Paardensport Oranje Ruiters, Fijnaart, Willemstad; Paardensport Keeneruiters, Klundert; Paardensport, ruiterzorgcentrum De Nievaert;

•

Beachsport, Klundert;

• • • •

Watersport Noordschans; Watersport, zeekaderkorps Moerdijk; Watersport, watersportvereniging 100-199 Watersportvereniging Willemstad

• • •

IJssport, Klundert; IJssport t Griegje, Fijnaart; IJssport, stichting ijsclub Willemstad IJssport is niet structureel zoals beschreven in de afwegingcriteria

• •

Tennisvereniging Klaverpolder, Moerdijk Tennisvereniging Rally, Standaardbuiten

• •

Hondensport Kruisboogschieten

42

Bijlage 4 Voorbeeld uitwerking afweging nieuwe sport Voorbeeld: Padel Het afwegingskader is (als voorbeeld en omdat dit nu actueel is) ingevuld met het opkomend beweeginitiatief padel. We hebben 8 tennisclubs in onze gemeente. We zien dat het ledenaantal terugloopt, vooral onder de jeugd. Tennis is na voetbal de 2e sport in onze gemeente op basis van het aantal sporters. Padel kan de tennissport een positieve impuls gegeven om de jeugd te boeien en te binden. Hiermee het voortbestaan van de tennissport mede door padel in de kleine kernen meer geborgd wordt. Doel: Faciliteren van Padel als nieuwe sportontwikkeling Waarom? Padel is een opkomende snelgroeiende sport die het midden houdt tussen tennis en squash. Deze nieuwe vorm is geschikt voor jongeren (18 – 35 jaar) die het spel dynamischer vinden dan Tennis en ouderen die de tennisbaan te groot vinden. Padel is het stadium in Nederland van het experiment voorbij en is een goede aanvulling op de tennissport. Het heeft een eigen competitie. Inmiddels zijn ook in onze gemeente een aantal tennisverenigingen bezig met het onderzoeken van banen omdat daaraan behoefte bestaat. De gedachte hierachter is om met de toevoeging van padelbanen aan een tennispark de tennisvereniging wordt versterkt.

De verwachting is dat padel leidt tot ledenbehoud en ledengroei (vooral in de doelgroep 25 tot 45 jaar), meer inkomsten genereerd en dus meer financiële stabiliteit voor de vereniging geeft en meer vrijwilligerspotentieel biedt. Bovendien voldoet het aan de doelstelling om meer mensen aan het bewegen te krijgen door deze nieuwe vorm aan te bieden. In gemeente moerdijk kunnen van de acht er slechts twee tennisclubs padel gaan realiseren omdat bij de andere 6 tennisclubs niet kan worden voldaan om aan de gestelde geluidsnormeringen te kunnen voldoen. Padel kan, langs de lat van het afwegingskader, worden beoordeeld als een basisbuitensport. Wat gaan we doen? •

Het faciliteren door mee te denken vanuit de gemeente als verenigingen Padel banen willen aanleggen. • Padel banen bij voorkeur aan te leggen op de tennisaccommodaties en niet daarbuiten. • Onderzoeken of Padel in aanmerking komt voor een investeringssubsidie of een lening. Dit laten afhangen van de vraag of Padel een verdienmodel is en dus ook commercieel kan worden geëxploiteerd. Indien dat het geval is tennisverenigingen alleen helpen met een lening als dat nodig is voor de aanleg en dit niet met fondsen of eigen middelen kan worden aangelegd. Niet alle tennisverenigingen hebben de mogelijkheid tot het aanleggen van padel i.v.m. geluidsoverlast voor de omgeving. Er is een handreiking geschreven n.a.v. vele klachten. Beleidsmatig gaan we in de nadere regeling sportaccommodaties opnemen dat alleen nog investeringen worden verstrekt in accommodaties die door de gemeente als basis buitensport zijn aangewezen. Met welk resultaat? • Meer mensen gaan sporten en bewegen • Beter toekomstbestendige tennisverenigingen • Nieuwe sporten dicht bij huis Financiële consequentie Een padelbaan kost € 90.000 incl. Btw. (prijspeil 2024). Huidige wijze van investeren van basisporten komt dit neer op een bedrag van € 27.000 bij 30% investering door de gemeente van 1 padelbaan.

43