Beleidsbegroting 2024-2027

Het expertisecentrum vervult een adviserende en ondersteunende rol aan alle scholen op het gebied van taalonderwijs aan nieuwkomers.

Gemeente Moerdijk

2024

2025

2026

2027

56

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Gemeente Moerdijk

THEMA LICHTE ONDERSTEUNING WAAR MOGELIJK Ambitie Inwoners die onze ondersteuning nodig hebben, bieden we een passend aanbod dat bij voorkeur zo licht en zo snel mogelijk wordt ingezet. Lichte hulp wordt gestimuleerd en zorg en welzijn gaan hierbij hand in hand. Lichte hulp is alle niet-geïndiceerde ondersteuning en zorg die door de gemeente wordt geboden. Eigen kracht en het eigen, gewone leven zijn het continue streven. Lichte ondersteuning is gericht op zelfredzaamheid, waarbij inwoners (18+) zelf de weg (weer) weten te vinden naar hulp en ondersteuning, wanneer zij niet zelf kunnen voldoen in een of meerdere van de bestaanscondities inkomen, wonen, activiteiten, relaties of gezondheid.

Strategisch doel

input geven over de welke woonvormen bijdragen aan de woonzorgvisie. Voor de woonzorgvisie zie Programma 2, Thema Wonen. Pilot meedenkcoach binnen de Wmo Vanuit de maatregelen 2022 in de Scan Mens en Maatschappij zetten we sinds 2022 als pilot in op re-ablement van inwoners die zich melden voor huishoudelijke ondersteuning (HO). Dit is gericht ondersteunen op het weer (deels) zelf oplossen en weer (deels) voor zichzelf zorgen zodat mensen op termijn geen of minder ondersteuning nodig hebben. In 2024 bouwen we deze pilot uit met het inzetten van een adviesfunctie (meedenkcoach). Deze meedenkcoach bezoekt de mensen die een HO-aanvraag doen. Eerst worden alle vraagstukken besproken die er leven rondom beperkingen. De oplossing hoeft niet altijd HO te zijn.

• Inwoners weten de weg naar de lichte ondersteuning te vinden en samenwerkingspartners hanteren ook de visie ‘lichte ondersteuning waar mogelijk’. Zorg en welzijn werken nauw samen. • Signalen worden vroegtijdig opgepakt om tijdig te kunnen anticiperen, bijsturen en waar nodig ondersteunen.

Tijdig signaleren om voegtijdig te ondersteunen In de doorontwikkeling van het sociaal domein onderzoeken we wat de mogelijkheden zijn om problematiek nog eerder op te pakken. Vaak is ouderproblematiek de oorzaak en de jeugdhulpvraag een symptoom. De bredere triagemethode om oorzaak van de hulpvraag eerder boven tafel te krijgen zal voor zowel jeugd als volwassenen verder worden uitgebreid.

Effectindicatoren

Randvoorwaarden

• Door inzet Buurtkamers geen groei van het aantal indicaties voor de maatwerkvoorziening ‘Wmo dagbesteding. Deze blijven gelijk.

• Een goede samenwerking met de professionele partners

Nieuwe ontwikkelingen

• Onvoldoende personele capaciteit in de hele zorg- en ondersteuningssector

Initiatieven voor gemengd wonen In steeds meer gemeenten slaan zorgaanbieders, woningcorporaties, welzijn en de gemeente de handen ineen om inwoners met een beperking in de wijk te laten wonen. In gemengd-wonen-projecten wonen inwoners met en zonder beperking samen in één complex en wordt gewerkt aan het bouwen van een gemeenschap die over en weer voor elkaar zorgt. Een community builder faciliteert dit proces. Door deze inzet is minder zware ondersteuning nodig (uit de Wet Langdurige Zorg, Beschermd wonen of de lokale Wmo). Ook in gemeente Moerdijk is in 2023 een dergelijk gemengd wonen project gerealiseerd en zal de woonzorganalyse meer

Risico's

57

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Prestaties • De eerste stap is gezet om te komen tot een woonzorgvisie: inzicht in de (toekomstige) woonsituaties van kwetsbare inwoners. Dit biedt kansen voor de ontwikkeling van nieuwe vormen van wonen o.a. gemengd wonen dat wil zeggen een woonvoorziening waar mensen wonen die zorg vragen en zorg en hulp leveren. • Het ondernemersplatform ter ondersteuning bij financiële zorgen wordt intensiever gebruikt door het platform meer bekendheid te geven • De bestaande buurtkamers (indicatieloze dagbesteding) in Willemstad en Zevenbergen zijn voortgezet en op basis van de evaluatie waar nodig aangepast. Er is tevens in kaart gebracht of het meerwaarde heeft om het concept van de buurtkamers uit te breiden naar meerdere kernen. Dit leidt eventueel tot een advies aan het college. • Er is een integraal plan van aanpak voor taal opgesteld met oa voor- en vroegschoolse educatie, laaggeletterdheid en NT2 onderwijs, zodat taal als basisvoorwaarde om deel te kunnen nemen aan de maatschappij goed is geborgd. • De uitgangspunten ter begrenzing van de jeugdzorg zijn toegepast in het dagelijks werk: 'jeugdhulp kan niet alles oplossen', ouders wijzen op eigen verantwoordelijkheid/ niet alles is maakbaar.

Gemeente Moerdijk

2024

2025

2026

2027

58

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Gemeente Moerdijk

THEMA GESPECIALISEERDE, INDIVIDUELE HULP WAAR NODIG

Ambitie We ondersteunen onze inwoners waar nodig met individuele gespecialiseerde niet-vrij toegankelijke hulp. Dit zetten we in als eigen kracht, eigen verantwoordelijkheid en inzet van het sociaal netwerk niet voldoende zijn. We kijken daarbij naar eventuele achterliggende oorzaken van de hulpvraag door een brede triage over meerdere leefgebieden aan de voorkant uit te voeren. Ook zijn we kritisch naar wat onze verantwoordelijkheid als gemeente is en monitoren we de kwaliteit en het resultaat van geleverde zorg. Vanuit het uitgangspunt normaliseren, wordt de zorg ingezet tot de hulpvraag voldoende is opgelost en de inwoners zelf verder kunnen. Iedere inwoner in de gemeente Moerdijk heeft de mogelijkheid tot een bestaanszeker leven. Het zelf kunnen voorzien in de bestaanscondities inkomen, wonen, activiteiten, relaties of gezondheid zorgt ervoor dat inwoners minder een beroep hoeven te doen op gezondheidszorg, maatschappelijke ondersteuning, sociale zekerheid en jeugdhulp.

Strategisch doel • Gemeente, zorgaanbieders en maatschappelijke partners ondersteunen jeugd en volwassenen volgens de uitgangspunten: normaliseren, eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid, normeren/begrenzen, re-ablement en één gezin, één plan. Hulp en ondersteuning wordt zo dicht mogelijk bij de inwoners zelf georganiseerd. • We verzachten waar mogelijk de negatieve effecten van armoede door verbetering van kwaliteit van leven of verbetering van inkomenspositie. Inwoners met schulden zijn zo snel mogelijk schuldenvrij.

Effectindicatoren • Het aantal huisartsverwijzingen naar gespecialiseerde zorg is verder afgenomen. Het CJG is primaire verwijzer naar jeugdhulp, huisarts verwijst alleen naar enkelvoudige jeugdhulp • De doorlooptijden voor jeugdhulp vallen binnen de vastgestelde termijn • De inzet van specialistische jeugdhulp is aanvullend

op de vrij toegankelijke hulp en de hulp door de jeugdprofessionals. Overlap neemt af. Met het GRIP dashboard is inzicht in deze cijfers • In 2024 heeft de politie minder (herhaalde) E33meldingen (overlast personen met verward gedrag) ontvangen dan in 2023. Dit is zichtbaar vanuit rapportages van de politie

Nieuwe ontwikkelingen Houdbaarheid Wmo De maatregelen die nodig zijn voor de houdbaarheid van de Wmo op de lange termijn (waaronder de (her) invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo) zijn door de val van het Kabinet in juli 2023 op de lange baan geschoven. De eigen bijdrage Wmo van € 19 blijft hierdoor voorlopig in stand waardoor een eventuele terugloop van aanvragen langer uit zal blijven. Om aan de hulpvragen te blijven voldoen is structurele versterking in de begroting opgenomen (€ 49.600, het betreft omzetting van tijdelijke naar vaste formatie) Doorontwikkeling zorg en veiligheid Het Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming 0-100 jaar is een landelijk programma (opdrachtgevers VNG, Ministerie van Justitie en VWS). Met het programma moet in Nederland de ondersteuning en zorg voor inwoners in onveiligheid worden verbeterd. Een stevige vooral integraal en gezinsgerichte aanpak moet ervoor zorgen dat we huiselijk geweld, kindermishandeling en onveiligheid terugdringen. Het programma Geweld Hoort Nergens Thuis maakt onderdeel uit van het programma. De jeugdzorgregio West Brabant West, waar gemeente Moerdijk onderdeel van uitmaakt, is een van de landelijk proeftuinen waar sinds 2022 wordt beproefd en ontwikkeld wat werkt om de veiligheid in gezinnen structureel te herstellen. Hiervoor is in 2024 en 2025 € 50.000 opgenomen.

We zetten actief in op de verdere ontwikkeling van de verbinding tussen zorg en veiligheid om inwoners in een onveilige leefsituatie (o.a. huislijk geweld, kindermishandeling, seksueel geweld, mensenhandel, personen met onbegrepen gedrag, zorgmijders, etc) structureel te herstellen. Dit doen we door een (ver) nieuwde aanpak te ontwikkelen en implementeren waarbij we ons richten op het tijdig signaleren, gezinnen te ondersteunen met een integrale aanpak gericht op

59

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Gemeente Moerdijk

alle gezinsleden en het beschikbaar te stellen van de juiste zorg. Door een betere integrale afstemming van alle wetten en mogelijkheden binnen het sociaal domein kunnen we een gedegen integrale ondersteuning bieden.

• Privacy, Wet Politiegegevens en Archiefwetgeving. Aanscherpingen op het terrein van de privacy- en de archiefwetgeving zorgen voor aanvullende werkzaamheden.

Schuldhulpverlening op sterkte Financiële zorgen zijn vaak een oorzaak voor andere en meer problemen. Om de hoeveelheid hulpvragen en de te verwachten hulpvragen te kunnen behandelen zijn structueel extra middelen opgenomen voor personele inzet (€ 81.300)

Randvoorwaarden

Leerplicht en voortijdig schoolverlaten Landelijke richtlijnen en (nieuwe) wetgeving veranderen de leerplicht- en RMC (voortijdig schoolverlaten) functie door o.a. • Introductie van de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) bij leerplicht waarbij de aandacht wijzigt van handhavende naar meer maatschappelijk en regisserende rol om jongeren die verzuimen in samenwerking met school en ketenpartners terug te leiden naar school, arbeid of zorg in steeds meer complexe casussen. Een meer proactieve methodische aanpak geldt ook voor de trajectbegeleiding RMC. • Het kabinet Rutte IV was voornemens om de rol van RMC (voortijdig schoolverlaten) uit te breiden van 23 naar 27 jaar. • Thuiszitters: Er ligt een wetsvoorstel van het kabinet Rutte IV dat de thuiszittersaanpak verstevigt. Onduidelijk is het vervolg gezien de val van het kabinet. • Leerrecht: Er is een beweging te zien van leerplicht naar leerrecht. • Kansengelijkheid: De belangrijke maatschappelijke opgave is om de kansengelijkheid van jongeren te versterken.

• Goede samenwerking tussen de samenwerkende gemeenten in D9, De6 en Gemeenschappelijke Regelingen.

Risico’s • Toename van Wmo cliënten met meervoudige complexe problematiek waardoor casus en procesregie steeds vaker noodzakelijk is. • Personele capaciteit bij gemeente, zorgaanbieders, partners en veiligheidsketen. Na indicatie kan uitvoering lastig worden (bijvoorbeeld door gebrek aan chauffeurs bij leerlingenvervoer of het niet kunnen starten van de huishoudelijke ondersteuning door het gebrek aan hulpen) • Kwalitatieve en financiële risico's bij ketenpartners zoals faillissement jeugdzorgaanbieders door financiële problemen • Het aantal voortijdig schoolverlaters (effectindicator) wordt ook beïnvloed door externe factoren zoals de economische en arbeidsmarktontwikkelingen (b.v. zogenaamde ‘groenpluk' bij grote vraag vanuit arbeidsmarkt). • Afnemend vertrouwen in de overheid. • Onzekerheid doorvoering wetgeving vanwege vorming nieuw kabinet na verkiezingen. O.a. doorontwikkeling RBL, uitvoering toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming, hervorming van het jeugdstelsel. • Veel wisselingen bij samenwerkingspartners. Maakt relatieopbouw lastig.

60

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Prestaties • Huisartsen: het CJG is aangesloten op het zorgdomein van de huisartsen om verwijzing naar CJG te vereenvoudigen. • Alle huisartsen hebben een vaste contactpersoon voor Jeugd. Er vindt een jaarlijks relatiegesprek plaats met huisartsen. • De jeugdvisie Wonen is uitgevoerd: samen met jeugdhulpaanbieders toewerken naar zo veel mogelijk thuis opgroeien. Het kind volgt niet de zorg, maar de zorg volgt de woonplek van het kind. De afbouw van Jeugdzorg plus is ingezet en er wordt toegewerkt naar ‘zo thuis mogelijk’. • Er is een integraal en centraal punt binnen de gemeente voor meldingen voor Veilig Thuis, om vanuit brede blik meteen de juiste ondersteuning in te zetten. • Het onderdeel bewustwording uit het uitvoeringsplan mensenhandel van district De Markiezaten is samen met Veiligheid opgepakt: kennis over mensenhandel overdragen binnen en buiten de organisatie; onze eigen organisatie en de partners stimuleren om vermoedens van mensenhandel te melden bij de zorgcoördinator. De zorgcoördinator mensenhandel financieren en deze positioneren om vroegtijdig signalen op te halen (bv vanuit Oekraïners, arbeidsmigranten, doelgroep met licht verstandelijke beperking, jeugd).

• De opzet van het cliënttevredenheidsonderzoek Wmo is geactualiseerd • De doorstroom van specifieke casuïstiek naar passende zorg en/of overgang naar ander wettelijk kader verloopt beter (voorbeeld: Wmo-cliënten waarvoor toeleiding naar de Wet Langdurige zorg van toepassing is) • Onderzoek gedaan naar invoering digitalisering cliëntdossiers vanuit ZorgNed (zowel Jeugd als volwassenen) door implementatie ‘Over Mij’. Hierdoor heeft de inwoner direct toegang tot zijn/haar zorgdossier in ZorgNed. • De onderwijs-zorgarrangementen (OZA) zijn doorontwikkeld • Er is een nieuwe opzet voor accountgesprekken met gecontracteerde jeugdzorgaanbieders geïmplementeerd. Er wordt een check gemaakt op bedrijfsvoering. • De inzet van de wijk GGZ-er is doorontwikkeld: - Er is meer aandacht voor preventieve inzet van deze functie - Er is meer kennis in de wijken bij professionals en inwoners over psychische problematiek en bejegening van mensen met onbegrepen gedrag. - Wijk GGZ- er heeft stevige positie in de wijk met mandaat om in situaties waar dat nodig is een doorbraak te forceren Voor het structureel maken van de inzet van de Wijk GGZ is € 51.500 in 2024 en daarna € 99.000 per jaar in de begroting opgenomen.

• De Europese aanbesteding voor vervoerders van leerlingenvervoer is afgerond • Het Regionaal Bureau Leren is doorontwikkeld en de GR Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten is aangepast aan de gewijzigde Wet GR. • Er is een regionale bewustwordingscampagne gedaan voor inwoners en bestaande cliënten HO. Bewustwording dat er steeds meer beroep wordt gedaan op eigen kracht en sociaal netwerk vanwege de krapte op de arbeidsmarkt.

Gemeente Moerdijk

2024

2025

2026

2027

61

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

LASTEN EN BATEN 2024 bedragen x € 1.000

LASTEN: € 53.913

BATEN € 18.533

Gemeente Moerdijk

62

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Gemeente Moerdijk

OVERZICHT TAAKVELDEN

Begroting 2023 Taakveld (bedragen x € 1.000) 4. Onderwijs

Lasten 2023

Begroting 2024

Baten 2023

Saldo 2023 1.437

Lasten 2024 2.778

Meerjarenbegroting

Baten 2024

Saldo 2024

-990

1.788

Saldo 2025 1.782

Saldo 2026 1.781

Saldo 2027

2.810

-1.373

1.758

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

2.810

-1.373

1.437

2.778

-990

1.788

1.782

1.781

1.758

5. Sport, cultuur en recreatie

2.002

-57

1.945

2.028

-305

1.723

1.720

1.720

1.720

5.1 Sportbeleid en activering

518

-

518

632

-216

416

414

414

414

5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie

602

-20

582

576

-52

524

523

523

523

5.6 Media

882

-37

845

820

-37

783

783

783

783

6. Sociaal domein

45.089

-13.251

31.838

46.867

-17.021

29.846

29.979

29.974

29.942

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

6.581

-4.550

2.031

7.730

-8.213

-483

-499

-502

-503

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

3.220

-21

3.199

3.301

-

3.301

3.288

3.288

3.288

6.3 Inkomensregelingen

13.018

-8.453

4.565

13.037

-8.571

4.466

4.455

4.455

4.455

6.4 WSW en beschut werk

2.745

-

2.745

2.827

-

2.827

2.756

2.649

2.511

681

-

681

611

-

611

619

624

631

6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

3.092

-

3.092

3.046

-

3.046

2.992

2.992

2.992

6.71A Huishoudelijke hulp (Wmo)

3.228

-227

3.001

3.693

-237

3.456

3.619

3.719

3.819

6.71B Begeleiding (Wmo)

2.692

2.692

2.836

2.836

2.836

2.836

2.836

6.72A Jeugdhulp begeleiding

331

6.72B Jeugdhulp behandeling

1.914

6.72C Jeugdhulp dagbesteding 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73A Pleegzorg

-

331

441

1.914

1.850

-

441

435

435

435

1.850

1.850

1.850

1.850

765

765

800

800

800

800

800

1.206

1.206

1.200

1.200

1.200

1.200

1.200

623

623

638

638

638

638

638

6.73B Gezinsgericht

2.541

2.541

2.490

2.490

2.490

2.490

2.490

6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

1.270

1.270

1.250

1.250

1.250

1.250

1.250

6.74A Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf

112

112

114

114

114

114

114

6.74B Jeugdhulp crisis/ LTA/ GGZ verblijf

329

329

380

380

380

380

380

6.74C Gesloten plaatsing

232

232

296

296

296

296

296

6.81A Beschermd wonen (Wmo)

-239

-239

-465

-465

-325

-325

-325

-

-

6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)

75

75

93

93

90

90

90

6.82A Jeugdbescherming

590

590

629

629

625

625

625

6.82B Jeugdreclassering 7. Volksgezondheid en milieu

83

-

83

70

-

70

70

70

70

1.982

-42

1.940

2.240

-217

2.023

2.017

2.017

2.017

7.1 Volksgezondheid

1.982

-42

1.940

2.240

-217

2.023

2.017

2.017

2.017

Saldo baten en lasten voor bestemming

51.883

-14.723

37.160

53.913

-18.533

35.380

35.498

35.492

35.437

0.10 Mutaties reserves Resultaat na bestemming

261

-1.852

-1.591

2.706

-181

2.525

2.596

2.598

2.587

52.144

-16.575

35.569

56.619

-18.714

37.905

38.094

38.090

38.024

63

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Gemeente Moerdijk

ANALYSE PROGRAMMA 4

Baten en Lasten Programma 4

Rekening

Begroting

Begroting

Meerjarenbegroting

(Cijfers x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Totaal Lasten

46.828

51.885

53.913

54.278

54.192

54.039

Totaal Baten

-15.231

-14.724

-18.533

-18.780

-18.700

-18.603

Resultaat voor bestemming

31.597

37.160

35.380

35.498

35.492

35.437

Storting in reserves

2.344

261

2.706

2.708

2.710

2.675

Onttrekking aan reserves

-875

-1.852

-181

-112

-111

-88

Resultaat na bestemming

33.066

35.569

37.905

38.094

38.091

38.024

Verschil t.o.v. 2022

2.336

Samenvatting verschillen t.o.v. 2023

Het verschil op programma 4 tussen het begrote resultaat (na bestemming) in 2024 ten opzichte van 2023 bedraagt € 2,3 miljoen nadelig. Ten opzichte van de totale lasten binnen dit programma is dat een afwijking van ca. 5%. Ten opzichte van 2023 zijn de totale lasten binnen dit programma met ca. € 2 miljoen gestegen terwijl de opbrengsten met ca. € 3,8 miljoen zijn gestegen. Verder wordt per saldo ca. € 4,1 miljoen meer in de reserves gestort. Hogere lasten doen zich vooral voor binnen de Wmo, jeugdhulp en leerlingenvervoer. Ook m.b.t. de opvang van nieuwkomers worden voor 2024 hogere lasten begroot. Die worden echter meer dan gecompenseerd vanuit het Rijk. Het positieve saldo wordt gestort in de daarvoor ingestelde bestemmingsreserve, wat zich in bovenstaande tabel uit in een hogere storting in de reserves. Daarnaast wordt ten opzichte van 2023 minder onttrokken uit de reserves omdat in dat jaar diverse incidentele uitgaven uit de reserves worden gedekt.

64

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

Gemeente Moerdijk

Nadere toelichting verschillen In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2023 is weergegeven. Onderwerp

Bedrag

% V/N Toelichting

Opvang nieuwkomers

-2.512

-60%

V

Het saldo van alle kosten en opbrengsten in het kader van de opvang van nieuwkomers wordt verrekend met de daarvoor ingestelde bestemmingsreserve. Deze opbrengsten bestaan vooral uit een bijdrage vanuit het Rijk voor de opvang van Oekraïense ontheemden. Het saldo van de kosten (€ 4,8 miljoen) en opbrengsten (€ 7,5 miljoen) wordt voor 2024 begroot op ca. € 2,7 miljoen.

Inkomensregelingen

-292

-2%

V

Per saldo ontstaan ten opzichte van 2023 lagere lasten. Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2022 is besloten om de in 2022 ontvangen middelen t.b.v. de uitgifte en uitvoering van de energietoeslag (€ 988.000) opnieuw beschikbaar te stellen in 2023. Daar staat een hogere deelnemersbijdrage aan de GR Werkplein tegenover. De hogere deelnemersbijdrage is conform de begroting 2024 van het Werkplein, die (samen met de begrotingen van de andere verbonden partijen) in de commissievergadering van 31 mei 2023 en de raadsvergadering van 8 juni 2023 is behandeld.

Kostentoerekening primair proces

-197

-6%

V

De loonkosten en andere indirecte kosten van de primaire afdelingen worden op basis van de verwachte urenbesteding toegerekend aan de diverse programma's en taakvelden van de gemeente. Per saldo heeft deze verdeling geen invloed op het begrotingsresultaat. Aan programma 4 worden ten opzichte van 2023 meer primaire kosten toegerekend.

Jeugdvoorzieningen en kinderopvang

-146

-23%

V

Ten opzichte van 2023 vallen de lasten voornamelijk lager uit doordat voor dat jaar incidenteel budget beschikbaar is gesteld t.b.v. preventief jeugdbeleid (€ 200.000 V). Daarentegen nemen de kosten voor Kinderopvang in 2024 toe als gevolg van een toenemende bekendheid (en daarmee aanspraak) op deze regeling (€ 50.000 N).

Wet inburgering

-121

-22%

V

De bijdrage aan de GR Werkplein voor de uitvoeringskosten van de Wet inburgering is met ingang van 2024 in de reguliere bedrijfsvoering opgenomen en overgeheveld naar het onderwerp inkomensregelingen.

Sportbeleid en activering

-88

-27%

V

Met ingang van 2024 wordt de bijdrage van het Rijk voor de combinatiefuncties, waaronder de buurtsportcoach, uitgekeerd als een specifieke uitkering (die op programma 4 wordt verantwoord) in plaats van een decentralisatie-uitkering (die als onderdeel van de uitkering gemeentefonds op programma 5 werd verantwoord). Per saldo heeft dit geen effect op het begrotingsresultaat, echter ontstaat hierdoor binnen programma 4 een voordeel ten opzichte van 2023.

Kunstbeoefening en -bevordering

-55

-11%

V

In 2023 is eenmalig budget opgenomen voor het opstellen van het breed cultuurbeleid en een subsidie aan stichting carilllon Zevenbergen (€ 150.000 V). Verder wordt met ingang van 2024 de bijdrage van het Rijk voor de combinatiefuncties, waaronder de cultuurcoach, uitgekeerd als een specifieke uitkering (die op programma 4 wordt verantwoord) in plaats van een decentralisatie-uitkering (die als onderdeel van de uitkering gemeentefonds op programma 5 werd verantwoord). Per saldo heeft dit geen effect op het begrotingsresultaat, echter ontstaat hierdoor binnen programma 4 een voordeel ten opzichte van 2023 (€ 30.000 V). Het budget voor evenementensubsidies is ten opzichte van 2023 verhoogd (€ 120.000 N). In de subsidieregeling voor evenementen is in 2022 een wijziging aangebracht. Het maximale subsidiebedrag voor een evenement is verhoogd van € 3.000 naar € 10.000.

Sociale Werkvoorziening

81

3%

N

De bijdrage aan de GR WVS neemt ten opzichte van 2023 toe met ca. € 81.000. Deze stijging betreft echter grotendeels een verwachte hogere Rijksbijdrage m.b.t. de Wsw die de gemeente Moerdijk doorbetaald aan de WVS. De corresponderende Rijksbijdrage wordt verantwoord in programma 5, waardoor dit per saldo geen effect heeft op het begrotingsresultaat.

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

330

12%

N

Ten opzichte van 2023 nemen de lasten voor het leerlingenvervoer met ca. € 229.000 toe. Op grond van vervoerscontracten met taxibedrijven vindt indexering van de vervoerstarieven plaats op basis van de NEA-index van de taxibranche. Met ingang van 1 januari 2023 bedraagt die index 13,7%. Verder worden hogere lasten begroot m.b.t. leerplicht (€ 69.000 N) en kinderopvangtoeslag (€ 52.000 N).

Jeugdhulp

432

4%

N

De uitgaven voor Jeugdhulp nemen ten opzichte van 2023 toe met ca. € 432.000 ( 4%). Voornamelijk binnen de Niet Vrij Toegankelijke zorg worden hogere lasten verwacht (€ 256.000 N). Zoals ook in de kadernota 2024 is toegelicht is deze verhoging het gevolg van tariefwijzigingen, een verhogend effect op maatwerk door de invoering van het woonplaatsbeginsel en een stijging van de dure woonzorg-arrangementen. Verder stijgen de inhuurkosten van jeugdprofessionals als gevolg van indexeringen (€ 84.000 N) en vallen m.b.t. jeugdgezondheidszorg de bijdragen aan de GR GGD West-Brabant en Thuiszorg West-Brabant hoger uit (€ 88.000 N).

65

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben

WMO

Mutatie reserves

725

Gemeente Moerdijk

10%

N

De uitgaven m.b.t. beschermd wonen (waarvan centrumgemeente Breda de uitvoering doet) vallen voornamelijk lager uit doordat de rijksbijdrage voor beschermd wonen naar boven is bijgesteld (€ 226.000 V). Daar staat tegenover dat in 2024 hogere uitgaven voor huishoudelijke hulp (€ 504.000 N) en begeleiding (€ 281.000 N) worden verwacht. Voor de begroting 2024 is enerzijds rekening gehouden met een lagere groei op huishoudelijke ondersteuning en een stabilisatie op begeleiding ten opzichte van eerdere ramingen. Dat drukt de kosten. Aan de andere kant wordt dat teniet gedaan door de jaarlijkse indexeringen van de tarieven die wij aan de zorgaanbieders moeten betalen. Gemeenten zijn hierbij gebonden aan de AMVB Reële tarieven. Verder stijgen de kosten voor collectief vervoer (€ 158.000 N) conform de begroting 2024 van de GR RWB, die (samen met de begrotingen van de andere verbonden partijen) in de commissievergadering van 31 mei 2023 en de raadsvergadering van 8 juni 2023 is behandeld.

4.116 259%

N

Het saldo van alle kosten en opbrengsten in het kader van de opvang van nieuwkomers wordt verrekend met de daarvoor ingestelde bestemmingsreserve. Doordat er in 2024 meer opbrengsten worden verwacht dan kosten (zie ook toelichting bij ''opvang Nieuwkomers'') wordt naar verwachting ca. € 2,7 miljoen in de reserve gestort. Dat is ten opzichte van de begrote storting in 2023 een stijging van ca. € 2,5 miljoen. Daarnaast wordt ten opzichte van 2023 minder onttrokken uit de reserves. Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2022 is besloten om ten behoeve van de voortgang van een aantal overlopende zaken vanuit 2022 naar 2023 diverse budgetten opnieuw beschikbaar te stellen. Binnen programma 4 betreft dit € 1,3 miljoen, wat voornamelijk betrekking heeft op uitgaven m.b.t. de uitgifte en uitvoering van de energietoeslag (€ 988.000) en de inzet van ontvangen rijksmiddelen t.b.v. de versterking van de dienstverlening (€ 167.000). Tot slot wordt ten opzichte van 2023 € 345.000 minder onttrokken uit de reserve sociaal domein doordat in dat jaar diverse incidentele uitgaven uit die reserve worden gedekt.

N

Diverse kleinere verschillen (< € 50.000).

Overig

63

Totaal

2.336

5%

N

VERBONDEN PARTIJEN

Aan de realisatie van de doelstellingen “Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben” leveren de volgende verbonden partijen een bijdrage: • Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV) • Openbare Gezondheidszorg West-Brabant (GGD) • Stichting Openbare Onderwijs West-Brabant • Leerplicht en Regionale Meld- en Coördinatiefunctie Voortijdig Schoolverlaten regio West-Brabant. Voor een gedetailleerd overzicht verwijzen wij naar de paragraaf ‘Verbonden Partijen’.

66

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

Partnerschap in een veranderende samenleving We streven naar een samenleving die zo is ingericht dat inwoners zich comfortabel, prettig en veilig voelen. We werken daarbij steeds meer en hechter samen met inwoners, partners en ondernemers. Wij geloven dat samenwerken door participatie en gebiedsgericht werken bijdraagt aan betere democratische besluitvorming. Moerdijk wil een luisterende, aanspreekbare, responsieve en samenwerkende gemeente zijn. Dit vraagt om een blijvende investering en om hierbij steeds de juiste vorm te kiezen. Bij alles wat we doen, hebben we extra aandacht voor dienstverlening en digitalisering & informatisering. De manier waarop we invulling geven aan deze onderwerpen bepaalt voor een belangrijk deel hoe onze inwoners naar de gemeente kijken.

THEMA REGIONALE SAMENWERKING Ambitie

Nieuwe ontwikkelingen

Moerdijk stelt de opgaven centraal en werkt regionaal samen om haar doelstellingen te realiseren. In deze samenwerkingen zijn wij een betrouwbare partner en transparant over onze doelen en inzet. Samenwerken doen wij op basis van vertrouwen waarbij we oog hebben voor de belangen van onze samenwerkingspartners.

De Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT) was en is de komende jaren een belangrijke schaal van samenwerken voor het fysiek domein. Vanuit de focus op ons Daily Urban System is dit een logische schaal van organiseren die uiteenvalt in de Baronie en de regio Midden-Brabant. In het verlengde van deze ontwikkeling is de Baronieverkenning opgestart. Deze verkenning is gericht op een nauwere samenwerking tussen de Baronie-gemeenten in het fysiek en sociaal domein om in het geheel van de SRBT een goede tegenhanger en samenwerkingspartner te kunnen zijn voor de regio Midden-Brabant. De Baroniesamenwerking start vanuit het fysiek domein aangevuld met een voorzichtige verkenning van een samenwerking op het sociaal domein bovenop de De6/De9- samenwerking. De samenwerking is gericht op strategie maar vooral ook op uitvoeringskracht om in de SRBT samen met Midden-Brabant uitvoering te kunnen geven aan de verstedelijkingsagenda.

Strategisch doel • Effectief vormgeven en professionaliseren van de regionale samenwerking om onze maatschappelijke opgaven en ambities te realiseren. • Een goede implementatie van de WGR. • We hebben grip op onze samenwerkingsverbanden.

Effectindicatoren • Het aantal aangepaste gemeenschappelijke regelingen per 1 juli 2024.

67

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

In het licht van deze ontwikkeling kijken we ook met onze regiogemeenten samen naar de vormgeving van de samenwerking binnen de Regio West-Brabant (RWB) waarbij uitganspunten zijn dat de RWB focust op realistische doelstellingen die aansluiten op de behoeften, uitvoerbaar zijn en in samenhang worden bezien met de ontwikkelingen vanuit de SRBT. Voor Moerdijk geldt hierbij dat wij een tweebenige oriëntatie hebben omdat wij niet alleen naar de Regio SRBT kijken, maar ook naar de stedelijke regio aan de westkant van de gemeente.

Randvoorwaarden

In juli 2022 is de nieuwe Wet Gemeenschappelijke Regeling in werking getreden. Vanaf dat moment hadden we 2 jaar om de wet te implementeren. Doelstelling van de Wet is om de gemeenteraad meer invloed te geven op de gemeenschappelijke regelingen. Per 1 juli 2024 moet de nieuwe wet en de regionale nota verbonden partijen volledig zijn aangepast.

Een concreet risico voor de tijdige implementatie van de nieuwe WGR is het afstemmingsproces tussen de verschillende gemeenteraden, colleges en betrokken gemeenschappelijke regelingen.

We constateren dat we voor het realiseren van onze doelstellingen steeds meer afhankelijk zijn van wisselende netwerken. Dit vraagt professionaliteit van bestuur en ambtelijke organisatie ten aanzien van samenwerken, flexibiliteit en schakelkracht om kansen te zien én te benutten. Gezien onze tweebenige oriëntatie ten aanzien van de stedelijke regio’s is goede inzet en afstemming van de inzet van beschikbare capaciteit van groot belang.

Risico’s

Prestaties • Vaststellen van visie, agenda en handboek regionaal samenwerken. (1e kwartaal 2024) • Implementatie van de WGR • Aanpassing van de regionale nota verbonden partijen aan de gewijzigde WGR • Aanpassing van onze gemeenschappelijke regelingen aan de WGR

2024

2025

2026

2027

68

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

THEMA PARTICIPATIE Ambitie Op basis van de ervaringen met gebiedsgericht werken en de aanbevelingen van de Quick Scan Lokale Democratie is in 2023 het Actieplan ‘Samenwerken en participatie in Moerdijk’ vastgesteld; dit document vormt de basis voor de verdere doorontwikkeling van participatie en gebiedsgericht werken in Moerdijk. De Omgevingswet is de katalysator voor deze ontwikkeling. Participatie wordt een verplichting binnen deze nieuwe wet. Het Stappenplan Participatie zetten we actief in als behulpzaam instrument om passende vormen van participatie per opgave te bepalen.

Strategisch doel • Participatie is verankerd in de werkwijze van de gemeente door het uitvoeren van het ‘Actieplan samenwerken en participatie’. • We werken gebiedsgericht samen aan vragen en opgaven. We kennen de gebieden, de netwerken daar en de behoeften van onze inwoners. • Participatie en samenwerking leidt tot democratische legitimering, draagvlak en uiteindelijk een prettige en fijne woonomgeving voor de inwoners van Moerdijk. Dit doel wordt mede ondersteund door de invoering van de Omgevingswet en de omgevingsdialoog zoals beschreven in programma 2.

Indicatoren Meten en monitoren van de gemeentelijke score op gebied van samenwerken vanuit de burgerpeiling en www.waarstaatjegemeente.nl • Waardering alle inspanningen van de gemeente • Waardering samenwerking met de inwoners • Gemeente betrekt inwoners bij aanpak leefbaarheid • Tevredenheid over participatietrajecten (nog te ontwikkelen onderdeel van het actieplan samenwerken en participatie) • Kwalitatief oordeel over het functioneren van de stadsen dorpstafels door de tafels zelf en de gemeente (in 2022 is 0-meting gedaan middels een evaluatie en in 2025 volgt weer evaluatie).

Nieuwe ontwikkelingen Conform het bestuursakkoord wordt ook in 2024 € 75.000 beschikbaar gesteld voor (bewoners)

initiatieven en is tevens € 50.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het actieplan samenwerken en participatie. Participatieverordening Er is een wetsvoorstel in ontwikkeling dat gemeenten gaat verplichten een participatieverordening (vergelijkbaar met een inspraakverordening) op te stellen. Dit voorstel is inmiddels ingediend bij de Tweede Kamer en de inhoudelijke behandeling ervan was voorzien in de tweede helft van 2023. Bij het wetsvoorstel ligt een heel scherp advies van de Raad die heel kritisch is over deze wet. Onduidelijk is nog wat de val van het kabinet betekent voor de inhoud en planning van dit wetsvoorstel. Borgen en verbeteren van de kwaliteit van onze dienstverlening, communicatie en participatie met inwoners Wij zien een grote meerwaarde in het structureel en organisatiebreed borgen van de optimalisatie van onze dienstverlening, communicatie en participatie, zowel intern als extern. De inzet van een tijdelijke adviseur heeft geresulteerd in concernbrede dienstverleningsprincipes, met meer éénduidigheid in afspraken rondom dienstverlening als gevolg. Ook participatie wordt structureel en eenduidig ingebed aan de hand van het Moerdijks stappenplan. Ontwikkelingen die wij graag willen voortzetten in de toekomst.

Om die reden willen we structureel 0,8 FTE Adviseur dienstverlening en participatie (€ 72.000) toevoegen aan onze organisatie waardoor de kwaliteit van de dienstverlening en participatie met onze inwoners continu geborgd en verbeterd wordt.

Randvoorwaarden Als het over samenwerken en participatie gaat is het belangrijk dit te ontwikkelen en door te ontwikkelen in samenwerking met de samenleving en onze maatschappelijke partners. Dit betekent dat we als gemeente de samenleving willen uitnodigen, ondersteunen en faciliteren om samen rond de tafel te komen. Hierbij gaan we op zoek naar middelen en instrumenten die aansluiten bij de leefwereld van onze inwoners en maatschappelijke partners. Ook willen we op het gebied van communicatie zorgen dat we de taal van onze inwoners spreken om mogelijke drempels voor samenwerken en participatie zo veel mogelijk te verlagen.

69

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Samenwerken en participatie gaat ook over het teruggeven van invloed. Hiertoe moet de organisatie daadwerkelijk bereid zijn. Ook als na een mooi participatieproces de inhoud die op tafel ligt mogelijk anders is dan verwacht. Ten slotte is voor een goede samenwerking en participatie randvoorwaardelijk dat de gemeente helder, duidelijk, open, transparant en betrouwbaar is.

Gemeente Moerdijk

Risico’s • Samenwerken en participatie gaat over mensen en relaties. Inwoners hebben behoefte aan een vast aanspreekpunt per gebied, daarom zijn voor het gebiedsgericht werken personele wisselingen bij de gebiedscoördinatoren een risico. • Een ander risico is verhouding tussen de professionals van de gemeente en de betrokken vrijwilligers die namens inwoners aan tafel zitten. Rollen moeten duidelijk zijn, als ook de veiligheid voor het geven en ontvangen van feedback.

Prestaties 2024 • Het verder inbedden en bewust worden van participatie en gebiedsgericht werken in de werkwijze van de gemeente door middel van trainingen en opleidingen • Inwonersinitiatieven worden gestimuleerd, het proces van afhandelen wordt verder gestroomlijnd mogelijk door een centraal loket. • De rollen van stads- en dorpstafels en gebiedscoördinatoren zijn verduidelijkt, zowel binnen als buiten de organisatie • De kernkaarten zijn doorontwikkeld • Start project actualisatie gebiedsplannen • Er is een duidelijke visie ten aanzien van betrekken/samenwerken van (vaste) partners van de gemeente ten aanzien van samenwerken en participatie • Evalueren van het kernbudget en een advies over de inzet hiervan • De indicatoren voor de genoemde evaluaties zijn goed uitgewerkt • Voorbereiding op de Participatieverordening (onder voorbehoud besluitvorming wetgeving)

2025

2026

2027

70

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

THEMA INFORMATISERING Ambitie Om onze inhoudelijke doelen te kunnen blijven bereiken is investeren in digitalisering en informatisering belangrijker dan ooit. We blijven ons hierbij inzetten voor digitale toegankelijkheid, begrijpelijkheid en gebruiksvriendelijkheid. Op deze manier dragen we bij aan een inclusieve digitale samenleving. Belangrijke keuzes vragen om meer inzicht. Door het op orde houden van de informatiehuishouding en de juiste inzet van data kunnen we maatschappelijke vraagstukken beter oplossen en onze dienstverlening verbeteren. De gemeente Moerdijk wil een toekomstbestendige organisatie zijn op het gebied van informatisering en automatisering.

Strategisch doel • We werken toe naar een goed (digitaal) informatiebeheer. • Er wordt meer ingezet op het verbeteren van de regionale samenwerking op het gebied van informatisering en automatisering met ICTWBW. • We bouwen het datacluster verder uit als centraal punt voor de vertaling van beleidsvragen naar datavragen. • We (her)gebruiken data voor bestuurlijke en beleidsmatige keuzes zodat er efficiënter en effectiever gewerkt kan worden. • Door middel van risicoafweging zoeken we steeds de balans tussen informatieveiligheid en privacy enerzijds en het doel van ons handelen anderzijds. • We werken toe naar digitale toegankelijkheid van de gemeentelijke websites en mobiele apps.

Indicatoren

de actieve openbaarmaking. De eerste opzet is eind 2022 stopgezet. Vanuit het rijk wordt nu gewerkt aan een alternatief in de vorm van een verwijzingsindex, de zogenaamde Woo-index. Via de algemene uitkering uit het gemeentefonds ontvangt de gemeente extra middelen voor de uitvoering van deze wet. We gaan er vooralsnog vanuit dat die middelen toereikend zijn voor de extra kosten. Zodra de financiële effecten duidelijk zijn wordt dit aan de raad voorgelegd via een van de bestuursrapportages. De beleidsvoornemens met betrekking tot de uitvoering van de Woo staan in de Woo-paragraaf, de zogenaamde openbaarheidsparagraaf. Dit is een nieuwe paragraaf die conform art. 3.5 van de Wet open overheid, met ingang van de jaarrekening 2022 in de begroting en jaarrekening wordt opgenomen (als onderdeel van de paragraaf Bedrijfsvoering). Wet digitale overheid Met ingang van 1 juli 2023 is de Wet digitale overheid (Wdo) in werking getreden. Vanaf deze datum is de Wdo de wettelijke grondslag voor het Besluit Digitale Toegankelijkheid Overheid (voorheen Tijdelijk Besluit Digitale Toegankelijkheid Overheid). In het Besluit is bepaald dat websites en mobiele apps van Nederlandse overheidsinstanties – stapsgewijs moeten voldoen aan (Europese) toegankelijkheidseisen om te voorkomen dat de digitale informatie en dienstverlening mensen met een functiebeperking buitensluit.

Het is van belang dat iedereen kan (blijven) meedoen (inclusie) en dat de autonomie van de burger gerespecteerd wordt.

• Het aantal datalekken en informatieveiligheidsincidenten. • Het aantal processen waarvoor Indicatoren beschikbaar zijn, zal als gevolg van het programma datagedreven werken toenemen.

Overheidsinstanties moeten een toegankelijkheidsverklaring publiceren voor iedere website en app waarvoor zij verantwoordelijk zijn. Voor Moerdijk gaat het in totaal om meer dan 30 websites/ apps.

Nieuwe ontwikkelingen

We kunnen dit alles niet in één keer oppakken en richten ons daarom in eerste instantie op (het verbeteren van) de toegankelijkheid van de website Moerdijk. nl en websites met Moerdijk als domeinnaam. Voor deze websites laten we een (verplicht)

Wet Open Overheid De financiële effecten van de Woo zijn nog niet helder in beeld. Dit is mede het gevolg van de moeizame ontwikkeling van een landelijk publicatieplatform voor

71

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

toegankelijkheidsonderzoek uitvoeren om te bezien in hoeverre de betreffende websites nu al voldoen aan de digitale toegankelijkheidseisen en wat de overgebleven toegankelijkheidsissues zijn.

digitale vaardigheden en digitale weerbaarheid onderdeel zijn van ieders takenpakket. • Ambitieniveau moet aansluiten bij capaciteit, motivatie en gelegenheid van de organisatie.

Afhankelijkheid leveranciers Door meer uitbesteding van het technisch beheer van software en opslag van gegevens groeit de afhankelijkheid bij leveranciers. Niet alleen de software nemen we af als dienst maar ook de verwerking van de gegevens. Dit vraagt een andere vorm van leveranciersmanagement. Functioneel beheer wordt uitgebreid met het voeren van regie op de leveranciers. Contractmanagement speelt daarnaast ook een steeds belangrijkere rol.

Risico’s

Randvoorwaarden • Het verminderen van de technische afhankelijkheid én de aansluiting op technologische en maatschappelijke ontwikkelingen. • We creëren een balans tussen individuele en maatschappelijke belangen. Hiervoor is nodig dat we de privacybescherming en de informatiebeveiliging/ cybersecurity verder vormgeven. • Bij een Digitale Overheid hoort een organisatie waarin

• Informatiebeveiliging: ondanks de getroffen voorzorgsmaatregelen blijft het mogelijk dat we getroffen worden door informatiebeveiligingsincidenten. • Privacy en bescherming persoonsgegevens: datalekken kunnen een maatschappelijke impact hebben en een flinke boete opleveren. • Informatiebeveiliging komt in de verantwoording over output en financiën onvoldoende aan de orde. • Steeds meer processen waar we als gemeente verantwoordelijk voor zijn vinden binnen én buiten de organisatie plaats (samenwerkingsverbanden). Er is extra aandacht voor informatiebeveiliging in deze ketens nodig. In de overeenkomsten met ketenpartners moeten we afspraken maken over privacy en digitale veiligheid. • Te weinig urgentiegevoel in de organisatie om data compleet en zorgvuldig te beheren.

Prestaties • Implementatie van coördinatie op applicatiebeheer • Doorontwikkeling digitaal werken, inzet samenwerkplatform en verhogen digitale vaardigheden • Migratie en integratie van interne en externe (KCC) telefonie binnen het Microsoft platform • Uitvoering actieplan informatie op orde • Doorontwikkeling duurzame opslag en toegankelijkheid in het e-depot • Het opzetten van een regionaal samenwerkplatform voor datagedreven werken • Uitbreiding informatiecategorieën m.b.t. actieve openbaarmaking (Woo) • Doorontwikkeling functie Woo-contactpersoon • Treffen van maatregelen voor aansluiting op de Woo-Index • Uitvoeren toegankelijkheidsonderzoeken en opstellen toegankelijkheidsverklaringen • Uitvoeren maatregelen ter verbetering van de digitale toegankelijkheid

2024

2025

2026

2027

72

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

THEMA TOEKOMSTBESTENDIGE ORGANISATIE Ambitie Om onze ambities te bereiken is een goed draaiende ambtelijke organisatie nodig. De ontwikkelingen in de samenleving gaan snel en er is krapte op de arbeidsmarkt. Daarom moeten wij, misschien nog wel meer dan ooit, blijven investeren in goede medewerkers en hun ontwikkeling. We zijn als Moerdijk een interessante werkgever. En dat willen we graag blijven. De komende jaren blijven we werken aan het versterken van de samenwerking tussen bestuur en ambtelijke organisatie We contracteren in de vorm van duidelijke en realistische werkafspraken, waarbij we continu aandacht hebben voor evenwicht in bestuurlijke ambities en ambtelijke draagkracht.

• Personeelsverloop geeft een indicatie in hoeverre we in staat zijn talent aan ons te blijven binden

Nieuwe ontwikkelingen

Indicatoren

Arbeidsmarkt Om invulling te geven aan de opgaven hebben we de juiste mensen nodig. Dat is geen gemakkelijke opgave, mede door de grote diversiteit in het werk, een aantrekkende arbeidsmarkt, schaarste aan (jong) talent en de ontwikkelingen op het gebied van digitalisering en robotisering. Dat vraagt om een sterk intern én extern arbeidsmarktbeleid inspelend op de laatste trends en ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. De arbeidsmarktstrategie bouwt voort op een andere ambitie; toewerken naar een flexibele organisatie, waarbij we helder voor ogen hebben welke mensen we nodig hebben om de opgave van de gemeente aan te kunnen met zowel onze eigen medewerkers als inzet van externen. Hier geven we invulling aan door middel van strategische personeelsplanning. Doel van de arbeidsmarktstrategie is om de positie van de gemeente op zowel de interne als externe arbeidsmarkt te handhaven en te versterken. Voor de interne arbeidsmarkt ligt de focus op het goede gesprek (nieuwe gesprekscyclus) door kwaliteiten en ambities van eigen medewerkers zo goed mogelijk te laten aansluiten bij de opgaven van de organisatie én het behoud van talentvolle medewerkers (loopbaanontwikkeling). Extern ligt de focus op het versterken van het werkgeversmerk en het verleiden en aantrekken van nieuwe medewerkers passend bij de organisatie, nu én in de toekomst.

Dit laatste is gestart in 2023 en bouwen we in 2024 verder uit hierbij ligt de focus vooral op het versterken van de interne arbeidsmarkt (aanpak werkplezier/vitaliteit en loopbaanontwikkeling).

• Oordeel provincie in het kader van interbestuurlijk toezicht • Verklaring accountant over de getrouwheid • Afgeven rechtsmatigheidsverklaring door college • Door het volgen en analyseren van verzuimcijfers kunnen we blijven werken aan een veilige en gezonde werkomgeving • De mate waarin we vacatures kunnen invullen en de doorlooptijd daarvan geven zicht op hoe we als werkgever op de arbeidsmarkt presteren • Scores uit het medewerkertevredenheidsonderzoek geven aan hoe tevreden en loyaal medewerkers zijn

Verzuim Landelijk zien we binnen de gemeentelijke organisaties het verzuimcijfer stijgen. Het verzuim steeg in 2022 tot 6,7% (2021: 5,8%). Ook binnen de gemeente Moerdijk stijgen de cijfers (2022: 5,9%, 2021: 5,2%). Daarnaast zien we in het recent uitgevoerde medewerkersonderzoek dat medewerkers de herstelbehoefte als groot ervaren. In het kader van vitaliteit en duurzame inzetbaarheid zullen we in 2023 een vervolgonderzoek plannen om meer duiding te geven aan deze cijfers en te onderzoeken op welke

We werken aan een toekomstbestendige moderne organisatie, waar nieuwe talenten de kans krijgen om aan de opgaven van Moerdijk te werken. Dat vraagt wendbaarheid en flexibiliteit, ondernemend werknemerschap, voortdurend ontwikkelen, financieel bewust zijn en integer handelen. De gemeente Moerdijk is financieel gezond. Ons financiële beleid is erop gericht om Moerdijk ook voor de toekomst financieel gezond te houden.

Strategisch doel • Onze gemeentelijke organisatie is een flexibele organisatie die adequaat anticipeert op ontwikkelingen en reageert op initiatieven en regie vanuit de samenleving.

73

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

onderdelen verbeterpotentieel ligt. In 2024 wordt hier vervolgens uitvoering aan gegeven. Activiteitgericht werken In het kader van ons vernieuwd werkplekconcept wordt in 2023 gestart met de verbouwing van het gemeentehuis. Het jaar 2024 staat in het teken van het ‘juiste’ gebruik van het gebouw (activiteit gericht werken, samen werken aan opgaven). Onder andere de vaste werkplek verdwijnt. Dit vraagt om een gedragsverandering van medewerkers, hierop zetten we actief in. Al in de aanloop naar de oplevering wordt het gewenste gedrag gestimuleerd. Omdat we het gemeentehuis open willen houden, wordt er fasegewijs verbouwd. Dat brengt een roerige periode met zich mee in de vorm van geluidsoverlast, minder beschikbare werkplekken en dergelijke. Daarnaast krijgen we tegelijkertijd te maken met een ‘oude’ en een ‘nieuwe’ situatie. Als er een fase is afgerond, kan op die verdiepingsvloer worden gewerkt conform het nieuwe concept, terwijl elders in het gebouw het nog behelpen is. Aandacht voor onze medewerkers om zicht te houden hoe hiermee wordt omgegaan is deze periode essentieel. Gemeentefonds Vorig jaar is in de meicirculaire 2022 voor de jaren tot en met 2025 het effect van het regeerakkoord Rutte IV voor de gemeenten uitgewerkt. Voor de jaren 20232025 betekent dit een forse groei van de algemene uitkering uit het gemeentefonds.

De groei bestond naast een compensatie voor loon- en prijsontwikkeling ook uit de zgn. volumegroei. Hierbij nam de omvang van het gemeentefonds toe op basis van de afspraak samen ‘trap-op-trap-af’, waarbij de omvang van het gemeentefonds meegroeit met de omvang van de rijksuitgaven. Voor de jaren na 2025 is sprake van een forse terugval in de omvang van het gemeentefonds. Dit omdat het demissionaire kabinet de ontwikkeling van de rijksuitgaven alleen voor deze kabinetsperiode heeft meegenomen en men vanaf 2026 andere afspraken wil maken over de financieringssystematiek tussen het rijk en de provincies en gemeenten. Voor Moerdijk gaat dit dan om een bedrag van ca. € 5 miljoen. De wijziging van de financieringssystematiek is inmiddels doorgeschoven naar 2027. Voor het overgangsjaar 2026 zijn echter nog geen aanvullende maatregelen getroffen. Namens de gemeenten vindt er, via de VNG, overleg plaats met het kabinet hoe een

Gemeente Moerdijk

terugval van de gemeentefondsuitkering vanaf 2026 kan worden voorkomen. Uit de meerjarenbegrotingen van de gemeenten blijkt dat veel gemeenten zonder nadere maatregelen vanaf 2026 een tekort verwachten. Uitbreiding belastinggebied De Tweede Kamer heeft via een motie het kabinet opgeroepen om bij het uitvoeringsplan om te komen tot een nieuwe financieringssystematiek ook de mogelijkheid te betrekken voor een eigen groter belastinggebied. Dit uitvoeringsplan had voor de meicirculaire 2023 gereed moeten zijn. Tot op heden is het plan echter niet gepresenteerd. Het kabinet geeft op dit moment aan dat “in samenspraak met de VNG wordt bekeken welke mogelijkheden er zijn qua modernisering en uitbreiding van het belastinggebied.” Het blijft dus nog onduidelijk wat de ontwikkelingen op dit gebied worden. Tijdelijke en structurele uitbreiding formatie financieel advies Om tijdig in te kunnen spelen op vragen over vergrijzing, het behoud van kwalitatief goede medewerkers en de verwachte krapte op de arbeidsmarkt is voor het cluster financiën een Strategische Personeels Planning opgesteld. Daarnaast is er een scan gemaakt van alle producten en diensten van het team Financiën en heeft een herijking van taken versus beschikbare capaciteit en kwaliteit plaatsgevonden.

Dit leidt tot een aanpassing van de formatie waarbij het behoud van de continuïteit binnen het team is geborgd, ook na uitstroom van medewerkers in 2024 en 2025. Voor ondersteuning bij de taakoverdracht en wisseling van uitstromende medewerkers is een tijdelijk budget voor 2024 en 2025 nodig van € 45.000. Om structureel de financiële bezetting op orde te brengen en te houden is een budget nodig van € 110.000. Beide bedragen zijn in de meerjarenbegroting verwerkt. Ontwikkelingen digitalisering financiële administratie In 2023 is bij de financiële administratie begonnen aan het optimaliseren van zes tot acht financiële processen. De processen worden geoptimaliseerd met lean-management en bijbehorende tools. Het resultaat van de aanpak zijn nieuw ontworpen werkprocessen waarbij er efficiënter wordt gewerkt en verspillingen zijn geëlimineerd. Voorts worden alleen activiteiten verricht die voor de klant nodig zijn of vanuit wet- en regelgeving noodzakelijk zijn. Afronding van de upgrade van deze financiële processen is in 2024. Na de afronding beschikken we over processen die up-to-date

74

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

zijn, die het werkplezier vergroten en waarbij binnen de administratie steeds meer gebruik gemaakt wordt van geautomatiseerde gegevensverwerking. Dit heeft een positief effect op de uitvoeringskosten.

Randvoorwaarden Het werk verandert door verdergaande digitalisering, samenwerken met inwoners, nieuwe wetgeving - zoals de Omgevingswet - en nieuwe aandachtspunten vanuit de samenleving. Het is van belang continu de doorvertaling te blijven maken naar wat dit betekent voor onze organisatie en ons personeel. Het is ook belangrijk dat we ons blijven presenteren op de arbeidsmarkt als een aantrekkelijke werkgever.

Gemeente Moerdijk

De gespannen arbeidsmarkt maakt ook dat we meer moeten investeren in het talent dat we in huis hebben. Dit betekent dat interne mobiliteit, oftewel de doorstroming naar een andere functie binnen de organisatie, belangrijker wordt.

Risico’s • De gemeentelijke bezetting staat onder druk door de krapte op de arbeidsmarkt. • Het kost meer tijd en geld om vacatures in te vullen en de juiste mensen te vinden op de arbeidsmarkt. • De stijgende rentevoet en hoge inflatie geeft een extra druk binnen de lastenkant van de begroting, de diverse grondexploitaties en investeringen.

Prestaties 2024 • Arbeidsmarktstrategie op gebied van instroom, behoud en uitstroom vormgegeven • Invulling van het vernieuwde werkplekconcept • Verdere uitrol strategische personeelsplanning • Integriteitsbewustzijn vergroot • Onderzoek en plan van aanpak vitaliteit • Continu investeren in een lerende cultuur en organisatie • Evaluatie en actualisering van het actieplan Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen (MVOI) (jaarlijks) • Actualisering waarderings- en afschrijvingsbeleid • Actualisering beleid reserves en voorzieningen

2025

2026

2027

75

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

THEMA DIENSTVERLENING Ambitie

Nieuwe ontwikkelingen

Dienstverlening aan onze inwoners is een kerntaak van onze gemeente en moet ook zo ervaren worden. Inwoners moeten kunnen vertrouwen op onze reactietermijnen en de wijze waarop we onze dienstverlening uitvoeren: persoonlijk, meedenkend, betrouwbaar, volledige antwoorden en in duidelijke taal. We sturen op het borgen van de dienstverleningsprincipes en het behalen van reactietermijnen.

Kunstmatige intelligentie De laatste tijd is artificiële of kunstmatige intelligentie (AI) veel in het nieuws. Die aandacht is begrijpelijk, want AI is een sleuteltechnologie die de manier waarop we werken en leven transformeert. We staan er vaak niet bij stil dat AI nu al onderdeel uitmaakt van ons dagelijks leven. Bijvoorbeeld zoekmachines die snel de juiste informatie geven, of algoritmes die aanbevelingen doen voor producten die aansluiten bij behoeften. De overheid wil dat de Nederlandse samenleving optimaal gebruik gaat maken van AI. Maar wel op zo’n manier dat publieke waarden en mensenrechten zoals het verbod van discriminatie, privacy en autonomie voorop staan en geborgd zijn. AI wordt ook binnen gemeenten steeds meer toegepast. Bijvoorbeeld voor het monitoren van uitgaansgebieden, het herkennen van afval op straat en het opsporen van verschillende soorten fraude. In 2024 gaan we binnen het programma digitale dienstverlening onderzoeken wat AI kan betekenen voor Moerdijk. Dat doen we met verschillende disciplines om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen. In ieder geval informatiemanagement, de privacy officer, het datacluster, adviseur dienstverlening en cluster communicatie worden hierbij betrokken.

De digitale transformatie is een kans om te investeren in de kwaliteit van onze dienstverlening. Inwoners worden gestimuleerd om het antwoord op vragen eerst online te zoeken. Lukt het niet, dan is telefonisch contact mogelijk. Is dat onvoldoende, dan volgt het persoonlijk contact. Het doel van dit ‘click-call-face principe’ is dat we meer tijd en aandacht kunnen besteden aan complexere vragen en de minder zelfredzame inwoner die telefonisch of persoonlijk geholpen moet worden. We bouwen zo verder aan een stabiele, gedigitaliseerde organisatie.

Strategisch doel • Inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties voelen zich op een prettige manier door ons gefaciliteerd en ondersteund.

Indicatoren • Waardering inwoners voor gemeentelijke dienstverlening in het algemeen • Waardering inwoners voor gemeentelijk dienstverlening via digitale faciliteiten • Waardering ondernemers voor gemeentelijke dienstverlening in het algemeen • Waardering ondernemers voor gemeentelijke dienstverlening via digitale faciliteiten • Waardering inwoners & ondernemers voor de afhandeling van meldingen woon- en leefomgeving • Waardering inwoners & ondernemers vanuit de continu lopende klanttevredenheidsonderzoeken voor verschillende producten en diensten

Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer Op 9 mei 2023 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel Wet modernisering elektronische bestuurlijk verkeer (Wmebv) aangenomen. De beoogde datum van inwerkingtreding is 1 juli 2024, met een mogelijkheid tot gefaseerde inwerkingtreding van onderdelen van de wet. Hoe de fasering er precies uit komt te zien is nog niet bekend. De Wmebv regelt dat burgers en bedrijven hun zaken die ze met de overheid moeten doen, digitaal kunnen afhandelen. Zij krijgen daarmee het recht om officiële berichten, zoals aanvragen voor vergunningen en bezwaarschriften, elektronisch aan het bestuursorgaan te zenden. Dit betekent dat we als gemeente verplicht worden om voor ieder formeel bericht een elektronisch kanaal open te stellen. Daarnaast komt er een zorgplicht voor ondersteuning bij alle communicatie met de overheid (ook niet elektronisch).

76

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

De implementatie van de Wmebv is een forse opgave voor de gemeente, tegelijkertijd biedt dit ook mogelijkheden om de (digitale) dienstverlening te verbeteren. Een en ander wordt daarom in samenhang opgepakt. De implementatiekosten voor de Wmebv zijn nog niet in beeld. Dit wordt meegenomen bij het op te stellen plan van aanpak, afgestemd op een eventuele fasering van de wet. Het is wel duidelijk dat we rekening moeten houden met personeelskosten voor het aanpassen van de huidige processen en systemen. Vanuit het rijk is bij de aanname van de Wmebv aangegeven dat men vooralsnog niet bereid is compensatie van de kosten van de Wmebv aan de gemeenten te bieden, omdat de digitalisering in zijn algemeenheid (op termijn) tot besparingen zal leiden. Zodra meer bekend is over de definitieve inwerkingtreding van de Wmebv, de mogelijke fasering en eventuele financiering door het rijk, informeren we de raad daarover in een van de bestuursrapportages. Website De inrichting van de huidige gemeentelijke website is zo’n zes jaar oud. De website is momenteel hét belangrijkste dienstverlenings- en informatiekanaal van de gemeente en moet te allen tijde actueel, klantgericht en gebruiksvriendelijk zijn voor zowel inwoners als werknemers.

Een doorontwikkeling van de website, door onder andere een groter digitaal dienstenaanbod en het gebruik van video en beeld, zorgt voor minder vragen van inwoners bij het Klant Contact Center en voor snellere service vanuit de gemeente wanneer informatie gemakkelijk te vinden is. Dit bevordert zowel de interne als externe dienstverlening. Daarnaast is het algemeen bekend dat de rol van de website alleen maar groter wordt door wettelijke ontwikkelingen, zoals de Wet digitale overheid, Wet modernisering elektrisch bestuurlijk verkeer en de Wet open overheid, waardoor (grote) aanpassingen nodig zijn. De grootste impact heeft de Wet digitale toegankelijkheid waar we als gemeente aan moet voldoen, zodat de digitale dienstverlening via de website altijd toegankelijk is voor iedereen, dus ook voor mensen met een visuele en/of auditieve beperking. In de tweede helft van 2023 bepalen we het programma van eisen om daarmee in 2024 de markt op te gaan en de nieuwe website vervolgens in te voeren. Voor de nieuwe website is in 2024 éénmalig €100.000 opgenomen in de begroting.