Beleidsbegroting 2022-2025
Tekst van het document
Met behulp van een onderzoek naar multifunctionele accommodaties (MFA’s)/gemeenschapshuizen streven we naar een optimaal gebruik met een exploitatie die in balans is. Waar mogelijk combineren we nieuwbouw van scholen en gymaccommodaties met andere maatschappelijke voorzieningen.
Randvoorwaarden Een goede samenwerking met de betrokken partners.
Strategisch doel: Sociaal maatschappelijke voorzieningen dragen bij aan een stevige sociale structuur en hulp en ondersteuning dichtbij Zie "Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben" op pagina 54
Operationeel doel: We faciliteren accommodaties en voorzieningen op basis van behoefte, draagvlak, kwaliteit en maatwerk
Operationeel doel: We bieden accommodaties en voorzieningen aan op kansrijke en aantrekkelijke plekken waar duurzame en veilige instandhouding en exploitatie mogelijk is
Operationeel doel: Er is in de accommodaties een samenhangend, en zoveel mogelijk geclusterd aanbod van onderwijs, sport, cultuur en ontmoeting
Operationeel doel: We stimuleren eigen verantwoordelijkheid van gebruikers voor instandhouding en exploitatie van sociaal maatschappelijke voorzieningen
Operationeel doel: We bieden goede faciliteiten voor een waardig afscheid van en een laatste rustplaats/ asbestemming voor een overledene
28
Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
Prestaties 2022
Nieuwe ontwikkelingen
• Besluitvorming toekomst Complex De Niervaert In de jaarschijf 2025 is rekening gehouden met 50% van de kapitaallast van een investering van € 16 miljoen, namelijk € 320.000. • Resultaten onderzoek naar MFA’s/ gemeenschapshuizen • Brandveiligheid fase 2 afgerond • Nieuw digitaal sleutelsysteem voor gebouwen • Besluitvorming startdocument scholenontwikkeling in Klundert • Besluitvorming haalbaarheidsonderzoek scholenontwikkeling/multifunctionele accommodaties in Willemstad • Nieuwe locatie brandweerkazerne Willemstad vastgesteld • Aanbesteding bouw MFA in Zevenbergschen Hoek • Besluitvorming voor nieuwbouw en renovatie voor scholen in Fijnaart • Volgende stap voor ontwikkeling gymaccommodaties Zevenbergen • Mogelijk realisatie ontwikkeling d'Ouwe school Noordhoek
Exploitatiekosten nieuwe sporthal Zevenbergen Op dit moment loopt een onderzoek naar mogelijke varianten voor het bieden van bewegingsonderwijs in Zevenbergen. Omdat de sporthal in De Borgh wordt gesloten zal bij alle varianten een nieuwe sporthal nodig zijn om aan onze wettelijke taak te blijven voldoen. De locatie en grootte van de sporthal staat nog niet vast, maar vanaf 2024 zal er in de exploitatierekening gehouden moeten worden met deze nieuwe sporthal. Het financieel effect voor de jaarlijkse exploitatie wordt geschat op € 35.000 per jaar. Dit bedrag is evenals de kapitaallast van een investering van bijna € 5 miljoen opgenomen in de jaarschijven 2024 en 2025. Nieuw digitaal sleutelsysteem voor gebouwen Het huidige sleutelsysteem in de gemeentelijke gebouwen is verouderd en wordt vervangen door een nieuw (digitaal) sleutelsysteem. Deze slimme sloten worden elektronisch bedienbaar. Hiervoor is een eenmalige investering nodig van € 96.000.
29
Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
Besluitvorming haalbaarheidsonderzoek scholenontwikkeling en multifunctionele accommodaties in Willemstad. De haalbaarheidsonderzoeken op de ruimtelijke aspecten (zoals verkeer, archeologie, bodem etc.) zijn begin 2021 afgerond. De conclusie is dat de ruimtelijke aspecten geen belemmeringen vormen voor de ontwikkeling van de MFA op de voorkeurslocatie van de gemeenteraad. In juni 2021 zijn we met de betrokken partijen (scholen, kinderopvang en gemeenschapshuis), onder leiding van een ervaren externe partij, gestart met het onderzoek naar de programmatische, juridische en financiële haalbaarheid van de ontwikkeling. Naar verwachting leggen we medio 2022 het complete haalbaarheidsonderzoek aan de gemeenteraad ter besluitvorming voor. De vervolgstappen bestaan uit o.a. het sluiten van een overeenkomst met de partijen, het nader uitwerken van het ontwerp van de accommodatie en de start van de planologische procedure. Met voetbalvereniging De Kogelvangers wordt in 2021 een separaat traject opgestart en dat loopt door in 2022. De locatie van de voetbalvereniging is namelijk door de gemeenteraad aangewezen als voorkeurslocatie van de MFA. De voetbalclub moet dus verhuizen en dient dus verplaatst te zijn, voordat realisatie van de MFA mogelijk is. Er wordt nog bekeken in hoeverre zaken gelijktijdig aan de gemeenteraad worden voorgelegd.
Meer budget voor verduurzaming gemeentelijk vastgoed Het bestaande gemeentelijk vastgoed moet (al dan niet)
integraal verduurzaamd en/of aardgasvrij etc. worden. De focus ligt hierbij op de kernportefeuille. Vanaf 2022 wordt het budget voor het Meerjarenonderhoudsplan stapsgewijs structureel opgehoogd met € 100.000 euro per jaar tot € 450.000 in 2025 om in 2050 de duurzaamheidsdoelstellingen te kunnen realiseren. Besluitvorming toekomst Complex De Niervaert Complex de Niervaert in Klundert is aan vervanging toe en met tijdelijke maatregelen wordt de accommodatie nog vijf jaar in gebruik gehouden. In het tweede kwartaal van 2021 heeft de gemeenteraad zich uitgesproken voor het voorkeursscenario vervangende nieuwbouw. In 2022 legt het college de uitwerking van dit voorkeursscenario samen met een kredietaanvraag ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad. In de jaarschijf 2025 is rekening gehouden met 50% van de kapitaallast van een investering van € 16 miljoen, zijnde € 320.000. Aanbesteding exploitatie MFC de Standaert De exploitant van MFC de Standaert heeft aangekondigd het contract te willen opzeggen. In 2022 starten we daarom een aanbestedingsprocedure om een nieuwe exploitant te contracteren. Eventueel zullen we een tijdelijke oplossing moeten zoeken om de voorziening in de tussentijd open te houden voor onze inwoners.
Effectindicatoren Tevredenheid inwoners over maatschappelijke voorzieningen
30
Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
LASTEN EN BATEN 2022 bedragen x € 1.000
LASTEN: € 26.292
BATEN € 3.317
31
Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
OVERZICHT TAAKVELDEN
Taakveld (bedragen x € 1.000) 0. Bestuur en ondersteuning 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
Begroting 2021 Begroting 2022 Meerjarenbegroting Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo Saldo Saldo Saldo 2021 2021 2021 2022 2022 2022 2023 2024 2025 832 -157 675 755 -135 620 605 604 585 832
-157
675
755
-135
620
605
604
585
1. Veiligheid
4.544
-41
4.503
4.259
-42
4.217
4.268
4.312
4.366
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
3.476
-18
3.459
3.415
-19
3.396
3.447
3.491
3.545
1.2 Openbare orde en veiligheid
1.067
-23
1.044
844
-23
821
821
821
821
2. Verkeer, vervoer en waterstaat
13.322
-699
12.623
7.725
-694
7.031
7.720
8.148
8.344
2.1 Verkeer en vervoer
13.260
-693
12.567
7.635
-688
6.947
7.662
8.090
8.287
2.2 Parkeren
39
-6
33
68
-6
62
37
36
36
2.5 Openbaar vervoer
24
-
24
22
-
22
21
21
21
3. Economie
44
-
44
24
-
24
24
24
24
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 4. Onderwijs
44
-
44
24
-
24
24
24
24
1.762
-4
1.758
1.651
-5
1.647
1.651
1.644
1.545
4.2 Onderwijshuisvesting
1.762
-4
1.758
1.651
-5
1.647
1.651
1.644
1.545
5. Sport, cultuur en recreatie
7.789
-230
7.559
8.441
-567
7.874
7.603
7.725
7.696
5.1 Sportbeleid en activering
542
-20
522
519
-20
499
495
495
495
5.2 Sportaccommodaties
3.202
-188
3.014
3.435
-517
2.918
2.836
2.931
2.845
5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie
489
-18
470
483
-20
463
461
461
461
3.556
-4
3.552
4.004
-10
3.994
3.811
3.837
3.895
6. Sociaal domein
16
-11
5
17
-10
7
7
7
7
6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
16
-11
5
17
-10
7
7
7
7
7. Volksgezondheid en milieu
460
-228
232
428
-189
239
234
232
231
5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
460
-228
232
428
-189
239
234
232
231
8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 8.1 Ruimtelijke ordening
3.186
-1.876
1.310
2.991
-1.675
1.316
1.099
1.026
981
1.048
-33
1.016
793
-20
773
696
625
604
8.3 Wonen en bouwen
2.137
-1.844
294
2.198
-1.655
543
403
401
378
Saldo baten en lasten voor bestemming
31.954
-3.245
28.709
26.292
-3.317
22.975
23.210
23.722
23.780
0.10 Mutaties reserves
1.541
-8.980
-7.439
1.539
-1.789
-250
-320
-241
-151
Resultaat na bestemming
33.495
-12.225
21.271
27.830
-5.106
22.724
22.890
23.481
23.629
32
Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
ANALYSE PROGRAMMA 2
Baten en Lasten Programma 2
Rekening
Begroting
Begroting
Meerjarenbegroting
(Cijfers x € 1.000)
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Totaal Lasten
24.809
31.954
26.292
26.271
26.783
26.840
Totaal Baten
-3.710
-3.245
-3.317
-3.060
-3.060
-3.060
Resultaat voor bestemming
21.099
28.709
22.975
23.210
23.722
23.780
Storting in reserves
1.936
1.541
1.539
1.538
1.567
1.565
Onttrekking aan reserves
-2.762
-8.980
-1.789
-1.858
-1.808
-1.716
Resultaat na bestemming
20.273
21.271
22.724
22.890
23.481
23.629
Verschil t.o.v. 2021
1.453
Samenvatting verschillen t.o.v. 2021
Het verschil op programma 2 tussen het begrote resultaat (na bestemming) in 2022 ten opzichte van 2021 bedraagt € 1.453.000 nadelig. Ten opzichte van de totale lasten binnen dit programma is dat een afwijking van 6%. De grootste verschillen doen zich voor als gevolg van de vaststelling van de notitie 'wegbeheer 2021-2025' (raadsvergadering van 17 juni 2021). Daarbij is besloten om in 2021 een voorziening achterstallig onderhoud te vormen van € 6.9 miljoen, wat is gedekt uit de algemene reserve. Hierdoor vielen in 2021 zowel de lasten als de onttrekkingen uit de reserves aanzienlijk hoger uit. Daarnaast is de jaarlijkse dotatie aan de voorziening voor het groot onderhoud opgehoogd met € 600.000 in 2022. Tot slot zijn diverse (vervangings)investeringen opgehoogd, wat resulteert in hogere kapitaallasten.
33
Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
Nadere toelichting verschillen In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2021 is weergegeven. Onderwerp
Bedrag
% V/N Toelichting
Wegbeheer
6.441.000
75%
V
Bruggen en objecten openbare ruimte
362.000
55%
V
Sociale veiligheid
54.000
33%
V
Ruimtelijke ordening Verkeers maatregelen
48.000
21%
N
83.000
50%
N
Woningverkoop
155.000 100%
N
Groenbeheer
128.000
7%
N
Kapitaallasten
598.000
16%
N
Reservemutaties
7.188.000
-
N
Overig
110.000
1%
N
Totaal
1.453.000
N
Per saldo worden in 2022 lagere lasten verwacht dan in 2021. Dit komt voornamelijk voort uit de vaststelling van de notitie 'wegbeheer 2021-2025' (raadsvergadering van 17 juni 2021). Daarbij is besloten om in 2021 een voorziening achterstallig onderhoud in te stellen van € 6.900.000. Doordat dit is gedekt uit de algemene reserve heeft dit per saldo echter geen effect op het begrotingsresultaat 2021 (zie onderdeel 'reservemutaties'). Daarnaast is de jaarlijkse dotatie aan de voorziening voor het groot onderhoud opgehoogd met € 600.000 in 2022 en € 800.000 vanaf 2023 en verder. Ten opzichte van 2021 dalen de lasten. Dit komt voornamelijk doordat in 2021 (incidenteel) hogere uitgaven zijn begroot voor het opstellen van een MJOP, inspectie, advisering en onderhoud aan bruggen en objecten. Deze uitgaven worden deels (€ 196.000) gedekt uit de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2020 (zie ook onderdeel 'reservemutaties'). De jaarlijkse bijdrage aan het zorg- en veiligheidshuis is vanaf 2022 overgeheveld naar het budget 'zorg en veiligheid' binnen programma 4. Dit heeft dus geen effect op het begrotingsresultaat. Op basis van de verwachting over het aantal te actualiseren bestemmingsplannen worden voor 2022 hogere (externe) advieskosten verwacht.
De toenemende lasten ten opzichte van 2021 ontstaan voornamelijk doordat een groot deel van het verkeersbordenbestand is verouderd en hier en daar een overdaad aan borden is ontstaan. Voor de kern Zevenbergen is er al eerder een complete inventarisatie, sanering en grote onderhoudsronde uitgevoerd. Voor het buitengebied en diverse andere kernen is inmiddels ook een inventarisatie gedaan en opgeleverd. Om het bordenbestand juridisch kloppend en helemaal up- tot date te krijgen is de komende jaren jaarlijks € 60.000 aanvullend budget nodig. Als gevolg van een verkoop van een woning aan de van Bergenstraat te Zevenbergen is in 2021 een (incidentele) opbrengst ontstaan van € 155.000. In het afgelopen jaar is gewerkt aan het op orde krijgen van onze arealen in het openbaar groen. Gebleken is dat het areaal bomen aanzienlijk hoger is. Het Boombeheer wordt voor 2022 opnieuw op de markt gezet en gezien de huidige ervaringen is de verwachting dat op dit onderdeel hoger zal worden ingeschreven. Daarnaast zijn er diverse kleinere kostenstijgingen binnen dit budget (zoals kosten t.b.v. de bestrijding van ziekten en plagen). Als gevolg van nieuwe (vervangings)investeringen zijn meer afschrijvingen begroot dan in 2021.
Dit betreft onder andere hogere kapitaallasten binnen het product wegbeheer (wat een gevolg is van de investeringen die met de vaststelling van de notitie 'wegbeheer 2021-2025' beschikbaar zijn gesteld). Daarnaast worden vanaf 2022 o.a. afschrijvingslasten geraamd voor investeringen in het fiets- en wandelpadennetwerk en de herinrichting van de openbare ruimte en markt in Zevenbergen. De afschrijvingslasten van deze investeringen worden gedekt uit de reserve maatschappelijk nut. In 2022 wordt minder onttrokken uit de reserves. Dit komt voornamelijk doordat in 2021 nog een onttrekking van € 6.900.000 uit de algemene reserve heeft plaatsgevonden, waarmee de dotatie in de voorziening achterstallig onderhoud voor het wegbeheer is gedekt (zie onderdeel 'wegbeheer'). Daarnaast is bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2020 besloten om ten behoeve van de voortgang van een aantal overlopende zaken vanuit 2020 naar 2021 diverse budgetten opnieuw beschikbaar te stellen voor 2021. Binnen programma 2 betreft dit € 246.000, wat voornamelijk betrekking heeft op uitgaven m.b.t. bruggen en objecten (zie onderdeel ''bruggen en objecten openbare ruimte'). Diverse kleinere verschillen (< € 40.000).
34
Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
Reservemutaties 2022 Hieronder zijn de in 2022 begrote reservemutaties opgenomen die het resultaat na bestemming beïnvloeden. In principe geldt dat reservemutaties incidenteel van aard zijn (met reserves kunnen geen structurele lasten worden gedekt). Uitzonderingen hierop vormen reserves die zijn ingesteld ter dekking van kapitaallasten, waarmee de dekking van de kapitaallasten structureel is geregeld. Per reservemutatie is inzichtelijk gemaakt of het een incidentele (I) of structurele (S) mutatie betreft. Stortingen in de reserves 1.539.000 Huisvesting onderwijs. Storting jaarlijks vast bedrag in de reserve huisvesting onderwijs (I) 1.539.000 Totaal stortingen programma 2
Onttrekkingen aan de reserves 1.238.000 Huisvesting onderwijs. Bijdrage uit de reserve huisvesting onderwijs in de huisvestingskosten onderwijs over het jaar 2022 (I) 378.000 Maatschappelijk nut. Onttrekkingen aan de reserve maatschappelijk nut ter dekking van de afschrijvingslast van de volgende investeringen: • € 88.000 Uitvoering fiets- en wandelpadennetwerk (S) • € 82.000 Renovatie en overdracht woonwagencentrum Klundert (S) • € 78.000 Leefbaarheidsimpuls Zevenbergschen Hoek (S) • € 73.000 Herinr.openbare ruimte+markt Zevenbergen (S) • € 26.000 Investeringen o.b.v. diverse beheerplannen (S) • € 22.000 Overige infrastructurele werken (S) • € 9.000 Uitv.programma wegen buitengebied en schoolfietsroutes (S) 173.000 Bruto reserve. Onttrekkingen aan de brutoreserve ter dekking van de afschrijvingslast van de volgende investeringen: • € 95.000 Brandweerkazerne industrieterrein Moerdijk (S) • € 78.000 Aanleg openbare ruimte sportpark Klundert (S) 1.789.000 Totaal onttrekkingen programma 2
VERBONDEN PARTIJEN Aan de realisatie van de doelstellingen “Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk” leveren de volgende verbonden partijen een bijdrage: • Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Voor een gedetailleerd overzicht verwijzen wij naar de paragraaf ‘Verbonden Partijen’.
35
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk Onze gemeente heeft een sterke economische functie van regionale en nationale betekenis. Hierdoor ontstaat zowel werkgelegenheid voor onze eigen inwoners als voor de regio. De economische doorontwikkeling biedt kansen voor een inclusieve arbeidsmarkt en het aantrekken van nieuwe inwoners om de leefbaarheid te versterken en onze voorzieningen op peil te houden. De economische positie van de gemeente wordt verder uitgebouwd door economische kansen te benutten, met oog voor de effecten op de leefbaarheid van onze kernen. We kunnen de economische kracht van het haven- en industrieterrein waar mogelijk koppelen aan andere lokale en regionale opgaven. Er liggen kansen om de spin-off vanuit de industrie richting lokale bedrijvigheid te vergroten. De aanwezigheid van de zeehaven van Moerdijk en ons uitgestrekte buitengebied met agrarische bebouwing en recreatieterreinen hebben helaas een aantrekkingskracht op de georganiseerde criminaliteit. Die kan ondermijnende effecten hebben op onze samenleving.
36
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
THEMA HAVEN- EN INDUSTRIETERREIN Ambitie In de Havenstrategie Moerdijk 2030 is de gezamenlijke ambitie van gemeente, provincie en het Havenbedrijf Moerdijk omschreven: het Haven- en Industrieterrein Moerdijk is hét knooppunt in de Vlaams-Nederlandse Delta op gebied van duurzame logistiek en procesindustrie. Een goed functionerend Haven- en Industrieterrein levert een belangrijke bijdrage aan een vitale en duurzame gemeente Moerdijk. Zo fungeert het gebied als banenmotor voor de regio. We zetten in op het verder uitbouwen hiervan, mede gericht op het aantrekken van nieuwe inwoners en het realiseren van economische en brede maatschappelijke meerwaarde. In 2018 is samen met onze partners van het Havenbedrijf en de Provincie de Uitvoeringsagenda Havenstrategie 2018-2021 vastgesteld. Het realiseren van deze (en de hierop volgende) agenda blijft een belangrijk speerpunt voor de komende periode.
Randvoorwaarden De Havenstrategie Moerdijk 2030 is gebaseerd op het Triple P-principe (People, Planet en Profit). We zetten in op economische ontwikkeling, waarbij het Haven- en
Strategisch doel: Het Haven- en Industrieterrein ontwikkelt zich in balans met haar omgeving (People, Planet, Profit)
Strategisch doel:
Industrieterrein in balans is met z’n omgeving. Gelet op de beschikbare milieuruimte (met name op gebied van stikstof, geluid en CO2) vergt dit zorgvuldige afwegingen. In de op te stellen Omgevingsvisie gaan we hier nader op in.
Risico's De huidige uitvoeringsagenda Havenstrategie loopt tot en met 2021. De evaluatie hiervan vormt input voor de gesprekken over een nieuwe meerjarige agenda die naar verwachting in 2022 zal worden vastgesteld. Bij de begroting 2021 is vanaf 2022 sterk bezuinigd op het havenbudget. Hierbij heeft de raad opdracht gegeven aan het college om te proberen de kosten van de uitvoeringsagenda bij het Havenbedrijf onder te brengen. De haalbaarheid hiervan moet nog blijken. Aandachtspunt hierbij vormt de positie van de gemeente om gelijkwaardig aan het Havenbedrijf en de Provincie te kunnen blijven sturen op de doelen uit de Havenstrategie. Als gevolg van de ontwikkelingen op en rond LPM en als gevolg van de energietransitie is er veel dynamiek in het gebied rondom het Haven- en Industrieterrein en het
Operationeel doel: We dragen actief bij aan de ontwikkeling en realisatie van de huidige en nieuwe uitvoeringsagenda Havenstrategie
Operationeel doel: We ondersteunen de realisatie van het Logistiek Park Moerdijk (LPM)
We benutten de economische kracht van het Haven- en Industrieterrein ten behoeve van een vitaal en duurzaam Moerdijk
Operationeel doel: We realiseren het flankerend maatregelenpakket Moerdijk MeerMogelijk en voeren de Moerdijkregeling uit
Operationeel doel: We zetten in op het vergroten van de spin-off vanuit het Haven- en Industrieterrein
37
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
LPM, dorp Moerdijk, stationsgebied Lage Zwaluwe en Zevenbergschen Hoek. De balans tussen economie en omgeving zal in 2022 aan bod komen als onderdeel van de Omgevingsvisie.
Prestaties 2022 • Eerste paal in de grond op LPM en start aanleg interne baan (die het LPM gaat verbinden met het Haven- en Industrieterrein) • Vaststellen nieuwe meerjarige uitvoeringsagenda Havenstrategie • Vaststellen verstedelijkingsakkoord Breda-Tilburg en RIA West-Brabant West met in beide akkoorden een goede positionering van (Haven- en Industrieterrein) Moerdijk
Nieuwe ontwikkelingen Ruimte is schaars, focus op meerwaarde Ruimte is schaars en zowel het Industrial Park Moerdijk (voormalige Shell gronden) als LPM (logistiek) zal naar verwachting de komende jaren volstromen. Hierbij is het belangrijk dat bedrijven zich er vestigen die meerwaarde opleveren voor de gemeente en de regio en die bijdragen aan de realisatie van de Havenstrategie. Gemeenten en Havenbedrijf zijn hierover continu in gesprek. Als onderdeel van de Omgevingsvisie zullen we ook ingaan op de vraag “wat als het haventerrein en LPM vol zijn”? Dit mede in relatie tot de ruimtelijke reservering “Roode Vaart” die is opgenomen in de huidige Structuurvisie Moerdijk 2030. Verstedelijkingsakkoorden In het kader van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) wil het rijk graag met medeoverheden tot verstedelijkingsafspraken komen. In (West) Brabant zijn zowel het gebied Breda-Tilburg als Roosendaal-Bergen op Zoom aangewezen als verstedelijkingsgebied. Met onze tweezijdige oriëntatie positioneren we ons
in beide richtingen. Het economische belang van het haven- en industriegebied geeft Moerdijk een goede uitgangspositie aan deze tafels, ook om andere dan economische doelen te realiseren. • De in 2021 vastgestelde Regionale InvesteringsAgenda Breda (RIA-Breda) vormt een belangrijke bouwsteen voor het verstedelijkingsakkoord Breda-Tilburg. Deze agenda biedt kansen voor Moerdijk op gebied van wonen, mobiliteit, economie en de versterking van blauw-groene structuren. • De samenwerking met Roosendaal-Bergen op Zoom staat nog iets meer in de kinderschoenen en moet de komende periode vorm en inhoud krijgen. Nieuwe uitvoeringsagenda Havenstrategie De huidige uitvoeringsagenda Havenstrategie loopt eind 2021 af. In de 2e helft van 2021 vindt evaluatie plaats. Daarna zal naar verwachting een nieuwe uitvoeringsagenda worden geformuleerd. Om binnen de samenwerking van de Havenstrategie (Havenbedrijf en provincie) scherp te kunnen blijven sturen op onze gemeentelijke doelen, ontwikkelen we ons eigen "Havenkompas". Met dit kompas koppelen we de doelen uit de beleidsbegroting aan de opgaven uit de havenstrategie, en bepalen we de prioritaire inzet. Het Havenkompas is geen nieuwe visie, maar een intern hulpmiddel om focus en strategische inzet gericht te bepalen.
Effectindicatoren In 2021 wordt de strategische Havenmonitor opgeleverd. Deze door de Erasmus Universiteit ontwikkelde monitor geeft een geobjectiveerd inzicht in de mate van doelbereiking op de verschillende thema’s uit de Havenstrategie (people, planet, profit). Voornemen is om deze monitor jaarlijks op te laten stellen.
38
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
THEMA VITALE CENTRA Ambitie
Randvoorwaarden
We hebben ‘vitale centra’ in de kernen Zevenbergen, Fijnaart, Klundert en Willemstad, voor (toekomstige) inwoners van de gemeente Moerdijk en voor bezoekers (recreatief en zakelijk). De omliggende kleinere kernen hebben baat bij dit bereikbare voorzieningenaanbod, waarmee vitale centra een impuls geven aan de leefbaarheid van Moerdijk als geheel.
Deze ambitie vergt een focus op de genoemde vier kernen, met aandacht voor behoud van bestaande voorzieningen in de kleinere kernen. Het realiseren van vitaliteit vraagt om betrokkenheid van ondernemers, maatschappelijke organisaties en inwoners.
Risico's Potentieel risico voor de realisatie van de operationele doelen uit het programma vitale centra is dat de ambities groter zijn dan de beschikbare middelen.
Strategisch doel:
Operationeel doel: We realiseren de centrumontwikkeling Zevenbergen
Zevenbergen, Fijnaart, Klundert en Willemstad hebben een bereikbaar, compact winkelhart dat uitnodigt als ontmoetings plaats, met een aantrekkelijk aanbod van detailhandel, horeca, culturele en recreatieve functies en evenementen
Operationeel doel: We verbinden de omgeving rondom de oude suikerfabriek (project Zevenbergen Noord) met het centrum
Operationeel doel: Samen met de ondernemersverenigingen geven we uitvoering aan de ondernemersfondsen
Operationeel doel: We realiseren de centrumontwikkeling Klundert
Operationeel doel: We hebben een visie om tot een vitaal centrum in Fijnaart te komen (inclusief mogelijke verplaatsing van een supermarkt)
Operationeel doel: We formuleren een uitvoeringsprogramma voor een vitaal centrum in Willemstad
Operationeel doel: We onderzoeken wat er aanvullend op de lopende en beoogde projecten nodig is voor vitale centra in Zevenbergen, Klundert, Fijnaart en Willemstad. In Willemstad ligt daarbij de nadruk op de balans tussen toerisme en wonen
39
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Prestaties 2022
Effectindicatoren
• Afronding deelgebied Molenstraat Zevenbergen • Start realisatie deelgebied Stoofstraat Zevenbergen • Evaluatie centrumplan Zevenbergen • Projecten definiëren uit de Centrumvisie Fijnaart • Herinrichting openbare ruimte centrum Klundert • Evaluatie voortzetting Ondernemersfondsen • Vaststellen uitvoeringsprogramma vitaal centrum Willemstad
• Ontwikkeling leegstand (in verkooppunten en m2 winkelverkoopvloeroppervlak (wvo)) per vitaal centrumgebied • Ontwikkeling aantal commerciële verkooppunten (detailhandel, horeca en dienstverlening) per vitaal centrumgebied • Ontwikkeling omvang commercieel aanbod (detailhandel, horeca en dienstverlening) in m2 wvo per vitaal centrumgebied
Nieuwe ontwikkelingen We onderzoeken de mogelijkheden voor een overkoepelend Programma Vitale Centra, waardoor het programma beleidsmatig wordt verankerd.
40
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
THEMA TOERISME Ambitie We willen de toeristische potentie van onze kernen benutten om meer bezoekers aan te trekken en hen meer van onze gemeente te laten zien. We willen dat het ontwikkelen van onze toeristische potentie positieve spin-off genereert voor lokale ondernemers en dat ook onze eigen inwoners profijt hebben van een breder aanbod van toeristische voorzieningen.
Strategisch doel: Het gemeentelijk aandeel in het toeristisch product Moerdijk is en blijft op orde
Randvoorwaarden Er moet sprake zijn van een gebalanceerde ontwikkeling. In het bijzonder voor Willemstad verdient dit de aandacht.
Operationeel doel: We creëren een goed verbindingennetwerk over water (binnen- en buitenwater) dat belangrijke punten met elkaar verbindt
Operationeel doel: We optimaliseren het fiets- en wandelnetwerk door het toevoegen of aanpassen van verbindingen en het toevoegen van elementen die het gebruik en de beleving van het netwerk aantrekkelijker maken
Operationeel doel: We zorgen voor onderhoud en optimalisatie van de verdedigingswerken in Willemstad en Klundert
Operationeel doel: We zorgen voor behoud van onze monumenten
Operationeel doel: De Stelling van Willemstad heeft en houdt een bepalende positie binnen de Zuiderwaterlinie
Operationeel doel: We zetten Moerdijk door participatie in samenwerkingsverbanden, zoals Zuiderwaterlinie en NLDelta, ook thematisch en in het grotere toeristisch geheel op de kaart
Strategisch doel: Ondernemers versterken en dragen bij aan de doorontwikkeling van het toeristisch product Moerdijk
Operationeel doel: We zorgen voor versterking van de verbinding tussen ondernemers en gemeente en tussen ondernemers onderling. Wij doen dit langs de strategische lijnen vervoer, verblijf en vermaak
Operationeel doel: We informeren, faciliteren en stimuleren ondernemers om tot (gezamenlijke) productontwikkeling en nieuwe verdienmodellen te komen
41
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Strategisch doel:
Operationeel doel: We bieden informatie op een toegankelijke en inspirerende manier aan
We brengen samen met ondernemers het toeristisch product Moerdijk op een effectieve en inspirerende manier onder de aandacht van inwoners en bezoekers
Operationeel doel: We zorgen voor een goed functionerende en vindbare website
Operationeel doel: Het informeren van consumenten en het erbij betrekken van de ondernemers krijgt vorm in de door te ontwikkelen website
Operationeel doel: We zorgen voor een goede informatievoorziening in meerdere talen
Operationeel doel: We faciliteren en stimuleren ondernemers om op enthousiaste en inspirerende wijze bij te dragen aan de promotie van toeristisch product Moerdijk
Operationeel doel: We zetten in op een gezamenlijke promotiestrategie met partners in de regio
Risico's Bij het doorontwikkelen van het toeristisch product Moerdijk versterken we de verbinding met lokale en regionale partners. Hierdoor zijn we nog steeds zelf aan zet, maar stellen we ons ook afhankelijker op naar derden. Dit kan versterkend werken voor de sector, maar brengt ook risico’s met zich mee. Door samenwerkingen te intensiveren zijn we ook meer afhankelijk van onze partners in realisatie, planning en financiën.
Prestaties 2022 • Het openbaar gebied rondom de Stenen Poppen in Klundert is ingericht • Ondernemers en gemeente trekken samen op in de promotie van toeristisch product Moerdijk • De toeristische informatievoorziening (website, folders) is ontwikkeld tot een inspirerend en goed vindbaar aanbod dat voor bezoekers in meerdere talen (in ieder geval Engels en Duits) beschikbaar is • Groot onderhoud aan Tour Modèle en kazerne Fort Sabina is gestart
• Renovatie en invulling van de botenloods Fort Sabina is gestart • Een vaste verbinding tussen Fort Sabina en Fort Frederik in de zomermaanden is gerealiseerd • Het Toeristisch Fonds Moerdijk is na en door de evaluatie doorontwikkeld • Actualisatie archeologiekaart
Nieuwe ontwikkelingen Basis is op orde – tijd voor de volgende stap In de afgelopen jaren hebben we in het toeristisch werkveld vooral ingezet op het op orde krijgen van de basis van het toeristisch product Moerdijk. Met de lancering van de nieuwe huisstijl in website en foldermateriaal, de Engels vertalingen en de opening van het nieuwe Mauritshuis in de zomer van 2021 is hiervoor een goede basis gelegd. Nu is het tijd om door te pakken. Dit betekent dat we onze focus deels gaan verleggen naar de bredere verbindingen in de sector en het stimuleren van het gezamenlijk vermarkten van dit toeristisch product.
42
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
NLDelta In 2020 en 2021 heeft het programmabureau NLDelta, in samenwerking met gebiedssamenwerkingen in het plangebied (zoals Waterpoort), gewerkt aan de visie en ambities van het gebied. Deze hebben geleid tot een conceptaanvraag nationaal park nieuwe stijl. Vanwege een tweetal redenen wordt het indienen van de aanvraag uitgesteld: 1. Het draagvlak voor de aanvraag moet breder en sterker georganiseerd zijn. In 2022 wordt hier volop op ingezet; 2. De wettelijke toetsingscriteria en de ambities van de standaard Nationale Parken Nieuwe Stijl sluiten niet goed op elkaar aan. Dit wordt in 2022 gerepareerd. In 2022 wordt gekeken of beide punten zijn gerealiseerd en zo ja wanneer een vernieuwde aanvraag aan het ministerie van LNV aangeboden kan worden.
Groot onderhoud Tour Modèle en kazerne Fort Sabina In de begroting vanaf 2022 zijn de kapitaallasten opgenomen van een investering van € 750.000 voor het groot onderhoud. Als erfpachter van Fort Sabina is de gemeente hiervoor verantwoordelijk. De Provincie verstrekt subsidie voor het realiseren van de nieuwe laag op de Tour Modèle en de Kazerne (project ‘Het dak eraf’). Dit is dan ook het natuurlijke moment om het groot onderhoud op te pakken.
Effectindicatoren • Aantal overnachtingen van toeristische bezoekers • Aantal passagiers vaarverbindingen • Aantal bezoekers Mauritshuis • Aantal bezoekers toeristische website • Aantal archeologische onderzoeksverplichtingen voor burgers
43
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
THEMA ARBEIDSMARKT Ambitie Door onze economische positie ontstaat werkgelegenheid voor onze eigen inwoners en voor de regio. We willen de kansen die door deze werkgelegenheid ontstaan benutten voor een inclusieve arbeidsmarkt (met een arbeidsplaats voor iedereen die kan werken) en het aantrekken van nieuwe inwoners. Het is dan wel belangrijk dat we goed inzicht hebben in de huidige arbeidsvraag en de vraag van de toekomst. Zo kunnen we inspelen op de krapte en overige ontwikkelingen op de arbeidsmarkt (waaronder digitalisering).
Randvoorwaarden Een goed functionerende arbeidsmarkt is een randvoorwaarde voor een goed functionerende economie. De beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel wordt een steeds belangrijkere vestigingsvoorwaarde voor bedrijven.
Risico's De risico’s de we als gemeente lopen door onze deelname in het werkplein en de WVS zijn opgenomen in de risicoparagraaf en het weerstandsvermogen.
Strategisch doel: We hebben een inclusieve arbeidsmarkt met een arbeidsplaats voor iedereen die kan werken
Groei aantal uitkeringsdossiers vanwege coronacrisis bij het werkplein Hart van West-Brabant Het aantal uitkeringsdossiers zal toenemen, waardoor de kosten voor het Werkplein Hart van West-Brabant zullen stijgen. Tot op heden blijven we nog wél binnen de BUIG-gelden die we van het rijk krijgen, maar wanneer de groei doorzet kan het zijn dat we daar een tekort krijgen. Dit tekort zal dan moeten worden opgevangen, of, als het tekort erg groot wordt, via de vangnetregeling van het Rijk. Verwachte terugloop in exploitatieresultaat WVS De opdrachtportefeuille van de WVS, noodzakelijk voor een goed exploitatieresultaat, staat door de coronacrisis onder druk. Het Rijk heeft compensatie toegezegd voor sociale werkvoorzieningen om deze tekorten op te vangen. In 2020 hebben we compensatie ontvangen, voor 2021 ligt ook in de verwachting dat er compensatie voor SW-bedrijven komt. Daarnaast neemt het aantal FTE in de oude SW af door natuurlijk verloop. Hierdoor zijn er steeds minder werknemers beschikbaar om aan de opdrachtportefeuille te voldoen.
Operationeel doel: We scholen mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt om richting de sectoren waar in de toekomst veel werk te vinden is, zoals zorg, techniek en logistiek
Operationeel doel: We combineren participatie en integratie door het ontwikkelen van leer-werktrajecten voor statushouders
Operationeel doel: We zijn als gemeente een voorbeeld van goed werkgeverschap, onder meer door het bieden van arbeidsplaatsen voor mensen met een beperking
Operationeel doel: Wij bieden onze meest kwetsbare inwoners via beschut werk en leerwerktrajecten de mogelijkheid om te werken en zo onderdeel te zijn van de maatschappij
44
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Strategisch doel: Er is voldoende en goed gekwalificeerd personeel voor nieuwe en bestaande bedrijven
Operationeel doel: We verbeteren de aansluiting van onderwijs(aanbod) op de personeelsvraag van bedrijven
Operationeel doel: We benutten de synergiemogelijkheden met onze arbeidsmarkt door actief in te zetten op realisatie van het onderdeel arbeidsmarkt binnen de Havenstrategie Moerdijk 2030
Operationeel doel: We realiseren de gestelde beleidskeuzes van de integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk 2020
Onvoldoende arbeidskrachten in relatie tot economische ontwikkelingen De economische ontwikkelingen in het algemeen en de komst van LPM in het bijzonder zorgen voor een grote vraag naar geschoolde arbeidskrachten. ‘Voldoende beschikbare arbeidskrachten’ is een belangrijke vestigingsfactor voor bedrijven. We zetten ons extra in om Moerdijk aantrekkelijk te maken en te houden voor werknemers. Er wordt niet alleen ingezet op een kwantitatieve groei, maar ook op een kwalitatieve groei.
Prestaties 2022 • Businesscase hybride leeromgeving • Intensivering regionale samenwerking WerkgeversServicePunt (WSP) via het nieuwe regionale mobiliteitscentrum • Continuering Inclusief Moerdijk • Intensivering regionale samenwerking banenafspraak • Projecten van het Just Transition Fund (JTF) ten behoeve van arbeidsmarkt/energietransitie Moerdijk
Nieuwe ontwikkelingen Uitvoering integrale aanpak arbeidsmigranten Landelijk, provinciaal, regionaal én lokaal is sprake van een sterke groei van het aantal arbeidsmigranten en een groot tekort aan huisvestingsplekken. Er wordt in onze regio een verdere groei verwacht, mede door de komst van het LPM. Nadat de raad in 2020 de integrale aanpak arbeidsmigratie heeft vastgesteld, wordt stevig ingezet op uitvoering van de aanpak. Hierbij focussen we op de thema’s wonen, economie en sociaal. Ten behoeve van de uitvoering van de aanpak is budget beschikbaar gesteld voor de periode 2020-2021. Het blijkt niet haalbaar om de gehele aanpak in 2021 af te ronden.
Om de ambities te bereiken is daarom ook in 2022 een projectmatige inzet nodig. Banenmotor Moerdijk komt op stoom – extra inzet nodig om kansen te pakken De komende tijd zien we een aantal grote kansen ontstaan door de komst van het LPM en het IPM. Hierdoor komen er bijvoorbeeld in de komende jaren ongeveer 5000 arbeidsplaatsen bij. De regionale opgave, de verschillende agenda’s en programma’s geven veel aansluitingsmogelijkheden voor mooie projecten op het gebied van de arbeidsmarkt en onderwijs. Daar is echter onvoldoende capaciteit voor momenteel. We zien dat er op provinciale schaal vooral strategisch naar de arbeidsmarkt wordt gekeken, en op regionale schaal vooral uitvoerend. De koppeling is echter nauwelijks aanwezig. Daardoor landen projectenkansen niet in onze gemeente. Onze huidige invulling van de functie ‘adviseur arbeidsmarkt’ is onvoldoende om deze strategische thema’s samen verder te brengen. Daarom hebben we in deze begroting vanaf 2022 1 fte extra formatie opgenomen om meer te kunnen focussen op de gehele arbeidsmarkt in plaats van alleen op de onderkant van de arbeidsmarkt, en daardoor de kansen te kunnen pakken die zich voordoen. Met deze fte kunnen we na realisatie van de aanpak arbeidsmigratie ook zorgen voor de beleidsmatige borging ervan.
Hybride leeromgeving van concept naar project Het ontwikkelen van een hybride leeromgeving voor de logistiek is een grote kans in de nabije toekomst. In deze hybride leeromgeving wordt onderwijs gegeven (na)bij de bedrijven en sluit de inhoud van het onderwijs op de behoefte van de markt, zowel qua inhoud als qua
45
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
vorm (denk ook aan om/her/bijscholing). Een hybride leeromgeving kan ook bijdragen aan het aantrekken en behouden van studenten en werknemers voor de sector. Focus ligt op de logistiek, maar is mogelijk ook kansrijk voor andere sectoren. De projectorganisatie Havenstrategie (gemeente, provincie en Havenbedrijf) heeft samen met Curio, Rewin en gemeente Breda in 2021 de globale business case uitgewerkt. In 2022 vertalen we het concept van een sterke businesscase naar een boeiend en dynamisch project. SROI-coördinator gestart op het werkplein Bij het Werkplein Hart van West-Brabant is in 2021 een SROI coördinator gestart die de aanbestedingen van de gemeente Moerdijk zal controleren op de SROIcomponent. Hierdoor verwachten we meer plaatsingen te realiseren binnen projecten die de gemeenten van het Hart van West-Brabant hebben uitgezet. In 2022 wordt deze werkwijze gecontinueerd en geïntensiveerd. Mogelijke groei uitkeringsbestand door coronacrisis De coronacrisis heeft gezorgd voor een lichte stijging van het uitkeringsbestand van het werkplein Hart van West-Brabant en Moerdijk. Er zijn meer aanvragen voor een uitkering binnengekomen en goedgekeurd dan de jaren daarvoor. Daardoor zullen de kosten voor het Werkplein waarschijnlijk gaan stijgen. Het is nog onduidelijk of na het wegvallen van de rijksmaatregelen (zoals TOZO/TONK) de werkloosheid verder zal stijgen.
We houden rekening met een scenario waarbij de bestanden stijgen. Arbeidsmarkt herstelt zich Door de coronacrisis is de spanning op de arbeidsmarkt in 2020 afgenomen. Bedrijven met vacatures die ze eerder niet vervuld kregen zagen dat het eenvoudiger was om deze te vervullen. Inmiddels zien we echter dat de spanning op de arbeidsmarkt weer terug is. Het regionale mobiliteitscentrum heeft 5000 bedrijven benaderd om te kijken of zij mensen konden helpen aan een nieuwe baan. Echter, het overgrote deel van de gesproken bedrijven gaf aan juist personeel te zoeken. Er is nog steeds sprake van een mismatch op de arbeidsmarkt.
Regionale samenwerking WSP via mobiliteitscentrum West-Brabant Tijdens de coronacrisis is versneld een infrastructuur opgebouwd om de arbeidsmarktregio West-Brabant te versterken. Het mobiliteitscentrum West-Brabant zal een stevige positie krijgen als centraal werkloket voor de arbeidsmarktregio. De samenwerking tussen de verschillende West-Brabantse sub-regio’s zal hierdoor worden geïntensiveerd. Gemeente Breda is als centrumgemeente financieel verantwoordelijk voor het mobiliteitscentrum. Gemeente Moerdijk ondersteunt in de uitvoering via het Werkplein en met ambtelijke ondersteuning. Project statushouders bij DSV hervat Het project met statushouders bij DSV is door de coronacrisis gepauzeerd. De verwachting is dat we doorgaan wanneer de nieuwe Wet inburgering is gestart en de gevolgen van de coronacrisis achter ons liggen. In 2022 treedt de nieuwe inburgeringswet in werking. Alle partijen hebben uitgesproken door te willen met het project. Human capital agenda West-Brabant In West-Brabant gaan we aan de slag met een nieuwe human capital agenda om de belangen van WestBrabant op de arbeidsmarkt beter in beeld te krijgen. Dat versterkt het verhaal van West-Brabant en de regionale lobby naar Provincie, Rijk en Europa. Denk hierbij ook aan gelden uit het Just Transition Fund (JTF) en de positie van duurzame chemie in 2022.
Effectindicatoren • Aantal uitkeringsontvangers UWV • Aantal uitkeringsontvangers bijstand • Aantal personen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt dat een omscholingstraject volgt • Aantal plaatsingen uit het doelgroepenregister • Aantal plaatsingen van mensen binnen inclusief Moerdijk • Banengroei totaal
46
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
THEMA VESTIGINGSKLIMAAT Ambitie
Risico's
We willen onze economische positie (banenmotor voor de regio) en onze toeristische potentie benutten en uitbouwen om de vitaliteit van Moerdijk te versterken. Om dit te bereiken investeren we in een aantrekkelijk vestigingsklimaat om ondernemers en inwoners te behouden én aan te trekken. We zetten actief in op het uitdragen van deze boodschap. Door het aantrekken van nieuwe ondernemers en inwoners kunnen we onze lokale economie en het voorzieningenniveau van onze kernen op peil houden en waar mogelijk versterken.
Met de groeiende economie neemt de ruimtebehoefte van ondernemers toe. Het beschikbaar hebben en houden van voldoende passend huisvestingsaanbod voor bedrijven kan de komende periode een uitdaging worden. Er zijn plannen om een nieuw bedrijventerrein bij Zevenbergen Noord te ontwikkelen, maar het zal nog enige jaren duren voordat deze locatie op de markt beschikbaar komt.
Randvoorwaarden Een aantrekkelijk vestigingsklimaat creëren we niet alleen. Dit is het product van samenwerking met het bedrijfsleven, inwoners en regionale partners. Met onze acquisitie zoeken we naar bedrijven die een toegevoegde waarde bieden voor onze gemeente en de regio.
Strategisch doel: We positioneren en profileren Moerdijk als aantrekkelijke gemeente voor wonen, werken en recreatie om jonge gezinnen aan te trekken
Strategisch doel: We beschikken over schone, veilige en bereikbare bedrijventerreinen met voldoende ontwikkelruimte
Om de online strategie verder te kunnen ontwikkelen en de ingezette lijn van sterke verbetering van online bereik en betrokkenheid voort te kunnen zetten is budget nodig. Als gevolg van de bezuinigingen zal deze ontwikkeling niet meer dezelfde exponentiele groei doormaken als de afgelopen jaren. Hetzelfde geldt voor de ondernemersevents: het huidige budget is niet toereikend om de kwaliteit van de gewaardeerde ondernemersevents de komende jaar verder uit te bouwen, of op hetzelfde niveau voort te zetten.
Operationeel doel: We zetten in op het aantrekken en behouden van bedrijvigheid die waarde toevoegt
Operationeel doel: We zetten in op het versterken van de verbinding tussen woningbouwontwikkeling en de behoefte van de werknemers van de bedrijven in onze gemeente
Operationeel doel: Inrichting, beheer en onderhoud van de openbare ruimte sluiten aan op de behoefte van ondernemers en de functie van het bedrijventerrein
Operationeel doel: Door (her)ontwikkeling is er voldoende en kwalitatief toereikend aanbod aan bedrijventerreinen beschikbaar
47
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Strategisch doel: We faciliteren ondernemers in aansluiting op hun behoefte, waarbij er ook aandacht is voor economische en maatschappelijke meerwaarde
Operationeel doel: We ontzorgen ondernemers door vraaggerichte dienstverlening (online en offline)
Operationeel doel: We verbinden ondernemers met elkaar en met de gemeente door zowel online als offline communicatiekanalen, platforms, events en bijeenkomsten
Operationeel doel: We zetten in op het stimuleren van gebiedsgerichte samenwerking tussen ondernemers t.b.v. participatie bij beleid, projecten en andere lokale actualiteiten
Operationeel doel: We werken samen met regionale partners (Rewin, Ondernemersklankbord en de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij) om onze lokale ondernemers zo goed mogelijk te ondersteunen en kennis te bieden
Prestaties 2022
Effectindicatoren
• Het implementeren van de nieuwe regionale afspraken omtrent de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen • Het vaststellen van een bedrijventerreinenprogramma, waarin de visie en opgaven voor onze bedrijventerreinen zijn opgenomen • Afronden verkenning tijdelijke invulling gasfabriek Klundert • Vaststellen projectexploitatie (inclusief grondstrategie) met daarbij horend stedenbouwkundig ontwerp voor bedrijventerrein Zevenbergen Noord
• Ontwikkeling totaal aantal banen • Ontwikkeling aantal banen per sector • Ontwikkeling totaal aantal bedrijfsvestigingen • Beschikbaarheid aanbod aan direct uitgeefbare kavels • Leegstaand vastgoed op bedrijventerreinen • Engagement rate versus benchmark (online betrokkenheid van volgers t.o.v. gemiddeld bij gemeenten) • Ontwikkeling van het aantal volgers • Ontwikkeling online bereik van de doelgroep lokale ondernemers
Nieuwe ontwikkelingen Ontwikkelingen bedrijventerreinen Voor meerdere voormalige bedrijfslocaties die in gemeentelijke handen zijn voeren we verkenningen uit voor definitieve en tijdelijke invulling met andere functies, zoals wonen/flexwonen of natuur. Dit zorgt voor verdere schaarste op de korte termijn van het aantal beschikbare bedrijfspercelen in de gemeente Moerdijk. Mede daarom zetten we concrete vervolgstappen met de ontwikkeling van het bedrijventerrein Zevenbergen Noord. Dit met als doel om bij realisatie van de noordelijke randweg direct een impuls te geven aan het vestigingsklimaat voor lokale ondernemers.
48
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
THEMA VEILIGHEID Ambitie We willen criminaliteit en overlast in de verschillende kernen tegengaan en daarnaast het veiligheidsgevoel van inwoners versterken. We willen een extra slag maken op het gebied van fysieke veiligheid en ondermijnende criminaliteit, waarbij we de regierol van en de positie in het veiligheidsnetwerk van de gemeente versterken.
Randvoorwaarden De aanwezigheid van de vierde zeehaven van Nederland in onze gemeente en ons uitgestrekte buitengebied met
Strategisch doel: We bestrijden veiligheidsrisico’s en georganiseerde criminaliteit
agrarische bebouwing en recreatieterreinen hebben aantrekkingskracht op criminele ondernemers. De integrale aanpak van veiligheid en samenwerking met de vele ketenpartners is daarom van groot belang.
Risico's Als deelnemende gemeente houden we in ons weerstandsvermogen rekening met het afdekken van risico’s binnen de Veiligheidsregio Midden- en WestBrabant.
Operationeel doel: We beschikken over een actueel beeld van te beheersen risico’s in de gemeente
Operationeel doel: We zorgen ervoor dat de risico’s in onze gemeente beheersbaar zijn
Operationeel doel: We beschikken over een actueel beeld van (georganiseerde) criminaliteit en haar ondermijnende effecten binnen de gemeente
Operationeel doel: We zijn regisseur, facilitator en innovator binnen het regionale veiligheidsnetwerk
Operationeel doel: We optimaliseren de inzet van het Bibob-instrumentarium
Operationeel doel: We vergroten de operationele slagkracht voor het bestrijden van ondermijning
Operationeel doel: We werken actiegericht samen met alle Nederlandse zeehavens op het gebied van havenveiligheid, inclusief bestrijding van (milieu) criminaliteit en smokkel (drugs, mensen etc.)
Operationeel doel: We bevorderen de zelfredzaamheid en samenredzaamheid van inwoners en bedrijven
49
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Prestaties 2022
Nieuwe ontwikkelingen
De periode 2020/2021 heeft vanwege de coronacrisis veel energie gevraagd van de gemeentelijke veiligheidsorganisatie. Zowel gemeentelijk als regionaal is een belangrijke bijdrage geleverd in de bestrijding van de crisis. Dit heeft er wel toe geleid dat we een groot aantal acties noodgedwongen in 2022 verder moeten oppakken. 2022 wordt voor ‘veiligheid’ een jaar waarin de doelstellingen uit het huidige raadsprogramma zoveel mogelijk afgerond moeten worden en nieuwe planvorming voor de periode 2e helft 2022-2025 geschreven zal moeten worden.
Op het gebied van veiligheid verwachten we vanaf 2022 een aantal ontwikkelingen dat mogelijk om extra middelen zal vragen. Bij het opstellen van een nieuw integraal veiligheidsbeleid en de bijbehorende deelprogramma’s “Ondermijning” en “Omgevingsveiligheid” werken we deze behoefte nader uit. We beschouwen 2022 hierin als een overgangsjaar.
• Uitvoering geven aan het districtelijke integrale veiligheidsplan 2019-2022 en het actieprogramma Moerdijk Veilig 2.0 voor het Zeehaven- en industrieterrein Moerdijk • Opstellen van een nieuw integraal veiligheidsplan 2022-2025, dat recht doet aan de districtelijke actiepunten, maar ook een duidelijke koers geeft aan de lokale uitdagingen • Uitvoering geven aan een programmatische aanpak van de beleidsvelden “Ondermijning” en “Omgevingsveiligheid”, via een tweetal stevige deelprogramma’s • Binnen het programma “Ondermijning” hebben we aandacht voor de aanpak van ondermijning in de hele gemeente, met bijzondere aandacht voor het buitengebied, de zeehaven en het vestigingsbeleid • Ontwikkelen van meer risicogestuurd en omgevingsgericht (veiligheids-) beleid • Ontwikkeling omgevingsplatform (veiligheids dashboard), zelfredzaamheidsplan en bestrijdbaar heidsaanpak binnen bedrijventerrein Dintelmond • Op basis van de geactualiseerde havenverordening het toezicht in de zeehaven en de zorg voor nautische veiligheid verder in balans brengen met de risico’s • Aanpassing brandweerkazernes aan de uitgangspunten van “Veilig en gezond werken” • Versterking uitvoeringskracht havenveiligheid en aanpak ondermijning • In beeld brengen van de nieuwe veiligheidsrisico’s waarmee we als gemeente te maken kunnen krijgen op het gebied van informatieveiligheid en nieuwe duurzame technieken •
Inzet van datagedreven werken binnen het veiligheidsdomein • Vergroten awareness en weerbaarheid ten aanzien van cybercriminaliteit, zowel op het vlak van security als safety
Voor 2021 was een aanpassing van de diverse brandweerkazernes aan de arbeidsomstandighedenwet en de beleidslijn ‘veilig en gezond werken’ voorzien. Hiervoor was een bedrag van € 450.000 geraamd (incidenteel). In 2022 zal circa € 400.000 van dit bedrag nog uitgegeven moeten worden. Voor de realisatie van een nieuwe brandweerkazerne in Willemstad voorzien we een bijstelling van het krediet van € 100.000 voor grondverwerving. De kapitaallasten stijgen hiermee met ingang van 2023 (realisatie kazerne verwacht) met € 2.500. De interne veiligheidsorganisatie wordt tegen het licht gehouden, waarbij wordt gekeken hoe de slagkracht en de betrokkenheid binnen de organisatie vergroot kan worden, zodat we gesteld staan voor nieuwe ontwikkelingen en uitdagingen die zich binnen het veiligheidsdomein aandienen.
Effectindicatoren In programma 2 onder thema Veilige Buurt zijn indicatoren voor veiligheid opgenomen. Op het vlak van fysieke veiligheid en aanpak ondermijning zijn in het verleden geen effectindicatoren vastgesteld. Binnen de op te stellen programma’s “Omgevingsveiligheid” en “Aanpak Ondermijning” zal onderzocht worden of er effectindicatoren op deze gebieden te definiëren zijn.
50
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
LASTEN EN BATEN 2022 bedragen x € 1.000
LASTEN: € 9.023
BATEN € 6.066
OVERZICHT TAAKVELDEN Begroting 2021 Taakveld (bedragen x € 1.000) 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 3. Economie
Begroting 2022
Meerjarenbegroting
Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo Saldo Saldo Saldo 2021 2021 2021 2022 2022 2022 2023 2024 2025 259 -248 11 193 -251 -58 -31 -4 -16 144
-200
-56
114
-205
-91
-91
-92
-101
116
-48
68
79
-46
33
60
88
85
1.279
-267
1.012
1.349
-245
1.104
1.117
1.053
1.029
3.1 Economische ontwikkeling
769
-
769
922
-
922
896
833
818
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
165
-42
123
158
-33
125
121
121
115
3.4 Economische promotie
345
-226
120
269
-212
57
100
100
96
5. Sport, cultuur en recreatie
1.567
-553
1.014
409
-8
401
441
458
458
29
-
29
36
-
36
36
36
36
1.306
-553
753
374
-8
366
405
422
422
231
-
231
-
-
-
-
-
-
3.764
-
3.764
3.835
-162
3.673
3.418
3.359
3.330
182
-
182
293
-162
131
132
127
122
6.4 Begeleide participatie
2.787
-
2.787
2.888
-
2.888
2.682
2.602
2.550
6.5 Arbeidsparticipatie
795
-
795
654
-
654
604
630
657
8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
6.152
-7.479
-1.327
3.236
-5.401
-2.165
-346
-619
-176
6.152
-7.479
-1.327
3.236
-5.401
-2.165
-346
-619
-176
Saldo baten en lasten voor bestemming
13.022
-8.547
4.475
9.023
-6.066
2.957
4.599
4.248
4.625
0.10 Mutaties reserves
9.643
-9.457
185
941
-92
850
-31
-109
-109
Resultaat na bestemming
22.665
-18.004
4.661
9.964
-6.158
3.806
4.568
4.139
4.516
5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 6. Sociaal domein 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
51
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
ANALYSE PROGRAMMA 3
Baten en Lasten Programma 3
Rekening
Begroting
Begroting
Meerjarenbegroting
(Cijfers x € 1.000)
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Totaal Lasten
17.469
13.022
9.023
7.012
6.019
5.919
Totaal Baten
-28.636
-8.547
-6.066
-2.414
-1.771
-1.295
Resultaat voor bestemming
-11.166
4.475
2.957
4.598
4.248
4.625
Storting in reserves
16.301
9.643
941
70
0
0
Onttrekking aan reserves
-554
-9.457
-92
-100
-109
-109
Resultaat na bestemming
4.581
4.661
3.806
4.568
4.139
4.516
Verschil t.o.v. 2021
-855
Samenvatting verschillen t.o.v. 2021
Het verschil op programma 3 tussen het begrote resultaat (na bestemming) in 2022 ten opzichte van 2021 bedraagt € 855.000 voordelig. Ten opzichte van de totale lasten binnen dit programma is dat een afwijking van 9%. Dit voordeel ontstaat voornamelijk binnen de grondexploitaties. Ruimtelijke plannen en grondexploitaties zijn continu in beweging. Bij verwachte verlieslatende projecten moet een verliesvoorziening gevormd worden en bij een verwachte winst moet op basis van de voortgang van het project (tussentijds) winst worden genomen. Op basis van geactualiseerde berekeningen wordt verwacht dat in 2022 (ten opzichte van 2021) meer winstnemingen plaatsvinden.
52
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Nadere toelichting verschillen In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2021 is weergegeven. Onderwerp
Bedrag
% V/N Toelichting
Grondexploitaties
871.000
18%
V
Monumenten
461.000
65%
V
Kapitaallasten
336.000
74%
V
Haven - en industrieterrein
70.000
70%
V
Wet inburgering
50.000
27%
V
Re-integratie
48.000
8%
V
Sociale werk voorziening Mauritshuis Willemstad
101.000
4%
N
112.000 106%
N
Kosten primair proces
114.000
N
10%
Diverse ontwikkelingen binnen de grondexploitaties resulteren ten opzichte van 2021 in een voordelig saldo van € 871.000. Dit is voornamelijk het gevolg van wijzigingen in de begrote winstnemingen. Indien voldoende zekerheid bestaat over het (verwachte) resultaat van een grondexploitatie moet op basis van de wettelijk verplichte 'POC-methode' (tussentijds) winst worden genomen. Op basis van geactualiseerde berekeningen worden ten opzichte van 2021 hogere winstnemingen verwacht binnen Fijnaart West (€ 352.000 V), Stoofstraat Zevenbergen (€ 154.000 V) en Vlinderbuurt Standdaarbuiten (€ 420.000 V). In de paragraaf grondbeleid zijn de diverse grondexploitaties nader toegelicht. Ten opzichte van 2021 dalen de uitgaven binnen dit budget. Dit komt voornamelijk door het feit dat voor 2021 nog een (incidenteel) budget van € 632.000 beschikbaar is gesteld voor de uitvoering van instandhoudingsonderhoud aan diverse monumentale objecten (raadsvergadering 17 december 2020). Deze uitgaven worden deels gedekt uit een subsidiebijdrage van de RCE. Daarnaast wordt € 245.000 gedekt uit de algemene reserve (zie ook onderdeel 'reservemutaties'). Ten opzichte van 2021 dalen de kapitaallasten binnen dit programma.
Dit komt voornamelijk doordat de geraamde kapitaallasten voor de investering in de openbare ruimte en markt Zevenbergen zijn overgeheveld naar programma 2 (per saldo heeft dit dus geen effect op het begrotingsresultaat). Daarnaast vallen de kapitaallasten lager uit doordat op diverse geplande investeringen (zoals bijv. Waterfront Moerdijk) nog niet afgeschreven zal worden in 2022. Ten behoeve van de realisatie van de Havenstrategie 2030 is in 2019 een uitvoeringsagenda vastgesteld en een projectorganisatie opgericht. Gemeente, Havenbedrijf en provincie hebben zich t/m 2021 gecommitteerd aan een bijdrage van €100.000 per jaar. Bij de vaststelling van de begroting 2021 is op basis van de toen voorgelegde besparingsmogelijkheden, besloten om dit budget vanaf 2022 te verlagen naar € 30.000. De nieuwe Wet Inburgering treedt in werking op 1 januari 2022. Ten opzichte van 2021 ontstaat een voordelig effect doordat in dat jaar nog (incidenteel) hogere (voorbereidings) kosten worden verwacht. Deze uitgaven (€ 133.000) worden gedekt uit de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2020 waardoor dit per saldo geen effect heeft op het begrotingsresultaat 2021 (zie ook onderdeel 'reservemutaties'). Daar staat tegenover dat binnen dit programma een nadeel van € 83.000 ontstaat doordat de integratie-uitkering die hiervoor vanuit het Rijk wordt ontvangen wordt verantwoord binnen programma 5.
Op basis van de (ontwerp)begrotingen 2022 van de gemeenschappelijke regelingen Werkplein en Regio West-Brabant (RWB) daalt de gemeentelijke bijdrage ten opzichte van 2021. Op basis van de (ontwerp)begroting 2022 van de gemeenschappelijke regeling WVS stijgt de gemeentelijke bijdrage ten opzichte van 2021. Vanuit de wetgeving is het verplicht om directe uren (personeelskosten die direct aan een investering zijn toe te rekenen) toe te rekenen aan de betreffende investering. Hierdoor ontstaat in het jaar van toerekenen een (incidenteel) voordeel met daartegenover op termijn hogere afschrijvingslasten. Doordat in 2021 investeringen zijn gedaan in het Mauritshuis Willemstad viel de urentoerekening in 2021 incidenteel hoger uit. De (personeel)kosten van de primaire afdelingen worden op basis van de verwachte urenbesteding van medewerkers doorbelast aan de verschillende programma's. Per saldo heeft deze verdeling geen effect op het begrotingsresultaat (de totale primaire kosten worden alleen verdeeld over de programma's). Ten opzichte van 2021 wordt binnen programma 3 voornamelijk aan het taakveld 3.1. 'Economische ontwikkeling' meer kosten toegerekend. Dit komt voornamelijk doordat in 2021 tussentijdse wijzigingen (n.a.v.
raadsbesluiten met een effect op de primaire kosten) centraal zijn verwerkt binnen programma 5, terwijl dit in de ramingen voor 2022 rechtstreeks is verwerkt op het betreffende programma.