Begroting 2026-2029
Tekst van het document
2.083
-14
2.069
2.275
-17
2.258
2.252
2.251
2.253
6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)
4.495
-270
4.225
4.889
-283
4.606
4.772
4.871
4.972
6.712 Begeleiding (Wmo)
3.816
-
3.816
3.890
-
3.890
3.989
4.088
4.188
6.713 Dagbesteding (Wmo)
-
-
-
-
-
-
-
-
-
6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo)
-
-
-
-
-
-
-
-
-
6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal
950
-
950
1.015
-
1.015
1.013
1.013
1.013
6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal
6.955
-
6.955
7.321
-
7.321
7.320
6.902
6.904
6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk
350
-
350
586
-
586
585
585
585
6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk
-
-
-
11
-
11
10
10
10
3.261
-
3.261
3.642
-
3.642
3.641
3.641
3.642
-
-
-
11
-
11
10
10
10
-569
-
-569
-730
-
-730
-590
-590
-590
6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)
59
-
59
52
-
52
51
51
52
6.821 Jeugdbescherming
756
-
756
766
-
766
765
765
766
6.822 Jeugdreclassering
97
-
97
78
-
78
77
77
78
6.791 PGB Wmo
227
-
227
221
-
221
221
221
221
-
-
-
166
-
166
160
159
159
6.792 PGB jeugd
258
-
258
269
-
269
269
269
269
6.92 Coördinatie en beleid jeugd
374
-
374
593
-
593
428
428
428
7. Volksgezondheid en milieu
2.432
-217
2.215
2.347
-158
2.189
2.168
2.167
2.173
7.1 Volksgezondheid
2.432
-217
2.215
2.347
-158
2.189
2.168
2.167
2.173
Saldo baten en lasten
63.258
-19.997
43.260
66.799
-18.654
48.145
47.777
47.279
47.541
0.10 Mutaties reserves
3.110
-864
2.246
1.607
-665
942
1.247
1.447
1.441
Resultaat na bestemming
66.368
-20.861
45.507
68.407
-19.320
49.087
49.024
48.726
48.982
6.811 Beschermd wonen (Wmo)
6.91 Coördinatie en beleid Wmo
72
Gemeente Moerdijk
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
Analyse Programma 4
Baten en Lasten Programma 4
Rekening
Begroting
Begroting
Meerjarenbegroting
(Cijfers x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Totaal Lasten
60.790
63.258
66.799
66.077
65.370
65.471
Totaal Baten
-19.685
-19.997
-18.654
-18.300
-18.091
-17.930
Resultaat voor bestemming
41.105
43.260
48.145
47.777
47.279
47.541
Storting in reserves
5.982
3.110
1.607
1.575
1.575
1.575
Onttrekking aan reserves
-3.761
-864
-665
-328
-128
-134
Resultaat na bestemming
43.326
45.507
49.087
49.024
48.726
48.982
Verschil t.o.v. 2025
3.580
Samenvatting verschillen t.o.v. 2025
Het verschil op programma 4 tussen het begrote resultaat (na bestemming) in 2026 ten opzichte van 2025 bedraag ca. € 3,5 miljoen nadelig. Ten opzichte van de totale lasten binnen dit programma is dat een afwijking van 6%. Ten opzichte van 2025 zijn de totale lasten binnen dit programma met ca. € 3,5 miljoen gestegen en de opbrengsten met ca. € 1,3 miljoen zijn afgenomen. Verder wordt per saldo ca. € 1,3 miljoen minder in de reserves gestort. Hogere lasten doen zich vooral voor binnen de Wmo, jeugd en inkomensregelingen. M.b.t. de opvang van nieuwkomers worden voor 2026 lagere lasten begroot en tegelijkertijd ook lagere opbrengsten vanuit het Rijk. Desondanks ontstaat hier een positief saldo welke wordt gestort in de daarvoor ingestelde bestemmingsreserve.
73
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
Gemeente Moerdijk
Nadere toelichting verschillen In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2025 is weergegeven. Onderwerp
Bedrag (x € 1.000)
%
V/N
Toelichting
Mutatie reserves
-1.304
-42%
V
Reservemutaties hebben een incidenteel karakter en kunnen per jaar dan ook verschillen. Het saldo van alle kosten en opbrengsten in het kader van de opvang van nieuwkomers wordt verrekend met de daarvoor ingestelde bestemmingsreserve. Doordat er in 2026 minder opbrengsten worden verwacht dan kosten (zie ook toelichting bij 'samenkracht en burgerparticipatie') wordt naar verwachting ca. € 1,1 miljoen in de reserve gestort. Dat is ten opzichte van de begrote storting in 2025 een daling van ca. € 1,4 miljoen. Daarnaast wordt ten opzichte van 2025 € 106.000 minder onttrokken uit de reserve sociaal domein i.v.m. diverse incidentele uitgaven die uit de reserve worden gedekt. Voor een volledig overzicht van de incidentele reservemutaties die in de begroting 2026 zijn verwerkt wordt verwezen naar het overzicht incidentele baten en lasten. Daarnaast zijn de structurele reservemutaties terug te vinden in de bijlage. Hierbij dient te worden opgemerkt dat het muteren van reserves een raadsbevoegdheid is. Aan alle reservemutaties ligt dan ook ten alle tijde een raadsbesluit ten grondslag.
Gezondheidszorg
-116
-5%
V
De subsidie aan GGZ WNB voor collectieve jeugdpreventie GGZ is met ingang van 2026 overgeheveld naar Jeugdvoorzieningen (onderdeel 'samenkracht en burgerparticipatie'). Per saldo heeft dit dus geen effect op het begrotingsresultaat.
Arbeidsparticipatie
65
10%
N
De deelnemersbijdrage aan de GR Werkplein stijgt ten opzichte van 2025. De hogere deelnemersbijdrage is conform de begroting 2025 van het Werkplein, die (samen met de begrotingen van de andere verbonden partijen) in de commissievergadering van 20 mei 2025 en de raadsvergadering van 28 mei 2025 is behandeld.
Bibliotheek
205
21%
N
De bijdrage aan bibliotheek is gebaseerd op kostprijs, waaronder loon- en huisvestingskosten van de div. vestigingen en een aantal aanvullende taken, gebaseerd op de beschikking 2025. Verder wordt de stijging in de lasten veroorzaakt door indexering.
Kostentoerekening primair proces
252
5%
N
De loonkosten en andere indirecte kosten van de primaire afdelingen worden op basis van de verwachte urenbesteding toegerekend aan de diverse programma's en taakvelden van de gemeente. Per saldo heeft deze verdeling geen invloed op het begrotingsresultaat. Aan programma 4 worden ten opzichte van 2025 meer primaire kosten toegerekend.
Sociale Werkvoorziening
405
15%
N
De deelnemersbijdrage aan de GR WVS stijgt ten opzichte van 2025. De hogere deelnemersbijdrage is conform de begroting 2025 van WVS, die (samen met de begrotingen van de andere verbonden partijen) in de commissievergadering van 20 mei 2025 en de raadsvergadering van 28 mei 2025 is behandeld.
Inkomensregelingen
407
3%
N
Op basis van de begroting 2026-2029 van de gemeenschappelijke regeling Werkplein Hart van West-Brabant zijn de ramingen geactualiseerd. Daarnaast zijn de ramingen geactualiseerd van de hiermee samenhangende opbrengsten, te weten de rijksbijdrage BUIG en de specifieke uitkering Wet inburgering.
Wmo
632
7%
N
Zoals in de kadernota 2026-2029 is toegelicht worden in 2026 hogere uitgaven verwacht voor huishoudelijke hulp (€ 339.000 N) en begeleiding (€ 198.000 N).Tijdens het opstellen van de begroting is gebleken dat ook binnen diverse andere onderdelen binnen de Wmo budgetbijstellingen nodig zijn. Het budget t.b.v. Hulpmiddelen wordt met € 151.000 verhoogd op basis van actueel aantal uitstaande hulpmiddelen en prognose van de uitbreiding in 2025 en 2026. Daarnaast is gerekend met de geïndexeerde tarieven per 1 juli 2025 en een inschatting van de indexering per 1 juli 2026. Het budget t.b.v. woningaanpassingen is met € 85.000 verhoogd op basis van actueel aantal geplaatste trapliften en prognose van in 2025 en 2026 nieuw te plaatsen trapliften. Verder valt de bijdrage aan de gemeente Rucphen in de regionale kosten van het waspunt € 47.000 hoger uit. Om de continuïteit en toekomstbestendigheid van het Waspunt te waarborgen wordt de dienstverlening rondom het personeel en de aansturing van de bedrijfsprocessen vanaf 2026 uitbesteed aan WVS. De hiermee verband houdende kostenstijging wordt met name veroorzaakt door hieruit voortvloeiende frictiekosten. Daar staat tegenover dat een voordeel wordt verwacht m.b.t. beschermd wonen (€ 161.000 V).
Dit betreft voornamelijk een teruggave uit het positief saldo van de GR Beschermd wonen regio Breda doordat in de meicirculaire 2025 een hogere rijksbijdrage voor beschermd wonen is opgenomen dan was verwacht. Tot slot zijn diverse kleinere mutaties ontstaan (€ 27.000 V)
74
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
Onderwerp
Gemeente Moerdijk
Bedrag (x € 1.000)
%
V/N
Toelichting
Jeugd
1.234
8%
N
De lasten t.b.v. Jeugdzorg nemen ten opzichte van 2025 met ca. € 1,2 miljoen toe. Per raadsinformatiebrief d.d. 4 juni 2025 is de gemeenteraad geinformeerd over de ontwikkelingen binnen de jeugdzorgbudgetten. Zoals daarin is toegelich bedraagt de benodigde bijstelling ca. € 2,1 miljoen. In de 1e bestuursrapportage 2025 zijn de budgetten voor 2025 reeds met ca. € 1 miljoen bijgesteld, waardoor de stijging t.o.v. 2025 ca. € 1,1 miljoen bedraagt. Daarnaast is voor 2026 rekening gehouden met de indexering van de inhuurtarieven van de jeugdproffesionals.
Samenkracht en burgerparticipatie
1.743
23%
N
Dit nadeel wordt voornamelijk veroorzaakt doordat een ca. € 2 miljoen lagere rijksbijdrage wordt verwacht m.b.t. de vergoeding voor de kosten voor de opvang van Oekraiense ontheemden. Hier staat tegenover dat de lasten ca. € 0,5 miljoen lager uitvallen. Doordat het saldo van baten en lasten wordt verrekend met de reserve nieuwkomers, valt ook ook de storting in de reserve nieuwkomers ten opzichte van 2026 lager uit (zie onderdeel 'reserves'). Verder worden hogere lasten verwacht t.b.v. de budgetsubsidies. Dit betreft deels de een overheveling vanuit een andere begrotingspost (zie onderdeel 'gezondheidszorg').
Overig
57
Totaal
3.580
N 6%
Diverse kleinere verschillen (< € 50.000).
N
Verbonden Partijen
Aan de realisatie van de doelstellingen “Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben” leveren de volgende verbonden partijen een bijdrage: • Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV) • Openbare Gezondheidszorg West-Brabant (GGD) • Leerplicht en Regionale Meld- en Coördinatiefunctie Voortijdig Schoolverlaten regio West-Brabant. Voor een gedetailleerd overzicht verwijzen wij naar de paragraaf ‘Verbonden Partijen’.
75
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Gemeente Moerdijk
Partnerschap in een veranderende samenleving We streven naar een samenleving waarbij inwoners zich comfortabel, prettig en veilig voelen. We werken daarbij steeds meer en hechter samen met inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers. Wij geloven dat samenwerken door participatie en gebiedsgericht werken bijdraagt aan betere democratische besluitvorming. Moerdijk wil een luisterende, aanspreekbare, responsieve en samenwerkende gemeente zijn. Dit vraagt om een blijvende investering en om hierbij steeds de juiste vorm te kiezen. Bij alles wat we doen, hebben we extra aandacht voor dienstverlening, digitalisering en informatisering. De manier waarop we invulling geven aan deze onderwerpen bepaalt voor een belangrijk deel hoe onze inwoners naar de gemeente kijken.
Thema Regionale samenwerking Ambitie Moerdijk stelt de opgaven centraal en werkt regionaal samen om haar doelstellingen te realiseren. In deze samenwerkingen zijn wij een betrouwbare partner en transparant over onze doelen en inzet. Samenwerken doen wij op basis van vertrouwen waarbij we oog hebben voor de belangen van onze samenwerkingspartners.
Strategisch doel • Effectief vormgeven en professionaliseren van de regionale samenwerking om onze maatschappelijke opgaven en ambities te realiseren. • We hebben grip op onze verbonden partijen. • Adequate inrichting van de stedelijke regio’s BredaTilburg en West-Brabant en soepele overdracht van taken van de RWB naar de stedelijke regio’s.
Effectindicatoren • College- en raadsbesluit over de vaststelling van GR de Baronie • P&C producten tijdig en voorzien van goed advies naar de raad.
• De gemeenteraad wordt goed betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe samenwerkingsverbanden.
Nieuwe ontwikkelingen Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg De Tweede Kamer heeft op 15 april 2025 het voorstel Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg aangenomen. Op moment van schrijven ligt het stuk voor bij de Eerste Kamer. Wanneer zij deze wet aanneemt, worden gemeenten verplicht voor jeugdhulp samen te werken binnen een Jeugdregio. Deze samenwerking moet geformaliseerd worden in een gemeenschappelijke regeling. De voorbereidingen daarvoor zijn inmiddels gestart. Onder de GR jeugd wordt gestart met het ontwikkelingen van een uitvoeringsorganisatie voor de toegangsprofessionals jeugd. De negen samenwerkende gemeenten zien deze vorm van quasi-inbesteden als de meest wenselijk organisatievorm om meer grip en sturing te krijgen op de professional en de toegang.
76
Gemeente Moerdijk
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Ruimtelijk economische samenwerking Het samenwerkingslandschap in West-Brabant verandert: de ruimtelijk-economische samenwerking verschuift van de Regio West-Brabant naar de Stedelijke Regio’s. Moerdijk neemt vanwege haar ligging en ambities deel aan zowel de Stedelijke Regio BredaTilburg als West-Brabant. Binnen Regio de Baronie wordt gewerkt aan een gemeenschappelijke regeling, die naar verwachting op 1 januari 2026 ingaat. De GR Regio West-Brabant richt zich nu nog op het economisch vestigingsklimaat, maar gezien de verschuiving onderzoeken we of de economische agenda kan worden overgedragen aan REWIN en de Stedelijke Regio’s. Samenwerking informatievoorziening Op het gebied van informatievoorziening is een samenwerking ontstaan tussen de gemeenten die op het gebied van automatisering als samenwerking binnen ICT-WBW. Vanuit concrete projecten is deze samenwerking in 2024 en 2025 verkend. Dit heeft onder andere geleid tot een gezamenlijk informatiebeveiligingsbeleid en een beleidsplan informatiebeleidsplan en concrete samenwerking op het gebied van office365 en i-burgerzaken. In 2026 formaliseren we deze samenwerking door het aangaan een samenwerkingsovereenkomst.
Randvoorwaarden We constateren dat we voor het realiseren van onze doelstellingen steeds meer afhankelijk zijn van wisselende netwerken. Dit vraagt professionaliteit van bestuur en ambtelijke organisatie ten aanzien van samenwerken, flexibiliteit en schakelkracht om kansen te zien én te benutten. Gezien de veelheid aan regionale tafels en de beperkt beschikbare capaciteit is goede afstemming over de inzet van beschikbare capaciteit van groot belang.
Risico’s In regionale samenwerking zijn we altijd afhankelijk van anderen. Of we onze doelstellingen bereiken is afhankelijk van de mate waarin we andere gemeenten kunnen overtuigen van onze standpunten. Effectieve samenwerking vraagt niet alleen om te weten wat je ergens wilt halen, maar ook om duidelijk te maken wat je zelf bijdraagt. Als Moerdijk alleen deelneemt aan thema’s waarbij het directe eigen belang helder is, kan dat ten koste gaan van de gunfactor richting de gemeente. Tegelijkertijd is het, vanwege beperkte capaciteit, niet haalbaar om overal actief bij betrokken te zijn. Daarom is het cruciaal om weloverwogen keuzes te maken én hierover transparant te communiceren.
Prestaties • Vaststellen GR Regio de Baronie • Overdracht van taken van de RWB • Optimaliseren procesbeschrijvingen P&C verbonden partijen en vastleggen in processenhuis • Vaststellen GR jeugd • Sluiten samenwerkingsovereenkomst samenwerking op de I
2026
2027
2028
2029
77
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Gemeente Moerdijk
Thema Participatie Ambitie De gemeente Moerdijk werkt dagelijks samen met inwoners, organisaties en bedrijven in de gemeente in alle domeinen, of het nu gaat om het betrekken van de stad- en dorpstafels, participatieprocessen bij een nieuwbouwproject of in het sociaal domein. Participatie zit in het DNA van de gemeente Moerdijk en daar zijn we trots op. Het Actieplan ‘Samenwerken en participatie in Moerdijk’ heeft de basis gevormd voor de ontwikkeling van participatie en gebiedsgericht werken in Moerdijk. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet gaan we de participatie-aanpak door ontwikkelen. Zo vergroten we de helderheid en eenduidigheid van onze participatie aanpak en maken we de verwachtingen aan externe initiatiefnemers duidelijk. Dit doen we door een participatieverordening op te stellen waar de juridische kaders worden vastgesteld. Daarnaast werken we aan een Stappenplan Participatie als behulpzaam instrument om passende vormen van participatie per opgave te bepalen. Ook worden de samenwerkingsafspraken met onze stads- en dorptafels in 2026 geëvalueerd.
Strategisch doel • Participatie is verankerd in de werkwijze van de gemeente door het uitvoeren van het ‘Actieplan samenwerken en participatie’. • We werken gebiedsgericht samen aan vragen, opgaven en initiatieven. We kennen de gebieden, de netwerken en de wensen en behoeften van onze inwoners. • Participatie en samenwerking leidt tot democratische legitimering, draagvlak en uiteindelijk een prettige en fijne woon- en leefomgeving voor de inwoners van Moerdijk.
Effectindicatoren • Meten en monitoren van de gemeentelijke score op gebied van samenwerken vanuit de burgerpeiling en www.waarstaatjegemeente.nl. • Waardering alle inspanningen van de gemeente • Waardering samenwerking met de inwoners • Tevredenheid over participatietrajecten • Kwalitatief oordeel over het functioneren van de gebiedstafels door de tafels zelf en de gemeente
Nieuwe ontwikkelingen Evaluatie samenwerkingsafspraken Samen met de voorzitters van de stads en dorpstafels is het afgelopen jaar meer tijd besteed aan ontmoeting. Collegeleden en bestuurders van gebiedstafels hebben met elkaar meerdere keren evaluerend gesproken over samenwerken, rolzuiverheid, taken en verantwoordelijkheden. Dat leidde uiteindelijk tot een set samenwerkingsafspraken en een handboek voor samenwerking. Bovendien is gefaciliteerd in een appgroep waar voorzitters onderling afstemming kunnen zoeken over uitdagingen waar zij voor komen te staan. Dit resulteerde ook in een groepje met 3 vooruitgeschoven voorzitters. Zij zijn “de spreekbuis” en sparringpartner voor onderwerpen die alle tafels aangaan. Door middel van “klein naar groot werken” fungeren zij vaak als informant voor achterban voorzitters. In 2026 evalueren we de samenwerkingsafspraken en het handboek, Vanuit de pilot wijkgericht werken kijken we op dit moment naar de samenhang met de gebiedstafels Langeweg en Zevenbergen en wat het vraagt als deze pilot wijkgericht werken start. Participatieverordening en Stappenplan participatie De Wet versterking participatie op decentraal niveau is ingegaan per 1 januari 2025. De wet schrijft voor dat alle gemeenten voor 1 januari 2027 over een participatieverordening moeten beschikken.
In de participatieverordening staan de spelregels voor participatie: hoe inwoners en andere belanghebbenden betrokken worden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid en projecten van de gemeente. In 2026 ontwikkelen we de participatieverordening in een ambtelijke werkgroep, waarbij we de stads- en dorpstafels en breder de inwoners en organisaties in de gemeente consulteren. Gekoppeld aan de participatieverordening ontwikkelen we het Stappenplan participatie verder met concrete handvatten voor het betrekken van inwoners bij beleids- en planvorming. Sociale basis – participatie Samenwerken en participatie betekent ook het teruggeven van invloed aan inwoners. De op 30 januari 2025 vastgestelde Ambitie Sociale Basis is hierbij richtinggevend en benadrukt het belang van
78
Gemeente Moerdijk
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
zelfredzaamheid en een sterke sociale samenhang. De hoofdambitie – een sterke sociale basis in Moerdijk – vertaalt zich in de thema’s: Samen doen, Samen redzaam en Samen spraak, met vijf deelambities zoals ontmoeting, ontplooiing, ondersteuning, ontspanning en eigenaarschap. Deze ambitie vormt een belangrijk uitgangspunt voor participatie, ook als de uitkomst anders is dan verwacht. Heldere en betrouwbare communicatie vanuit de gemeente is daarbij essentieel, ondersteund door het beleidskader “sociale basis”.
Randvoorwaarden Als het over samenwerken en participatie gaat is het belangrijk dit te blijven evalueren en op basis daarvan bij te stellen en door te ontwikkelen in samenwerking met onze inwoners en onze maatschappelijke partners. Dit betekent dat we als gemeente de samenleving willen uitnodigen/ uitdagen, ondersteunen en faciliteren om samen rond de tafel te komen. Hierbij gaan we op zoek naar middelen en instrumenten die aansluiten bij de leefwereld van onze inwoners en maatschappelijke partners. Ook willen we op het gebied van communicatie zorgen dat we de taal van onze inwoners spreken om mogelijke drempels voor samenwerken en participatie zo laag mogelijk te houden. We vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen.
Prestaties • Evaluatie samenwerkingsafspraken inclusief handboek • Participatieverordening • Stappenplan Participatie
Risico’s Samenwerken en participatie gaat over mensen en relaties. Inwoners hebben behoefte aan een vast aanspreekpunt per gebied, daarom zijn voor het gebiedsgericht werken personele wisselingen bij de gebiedscoördinatoren een risico. Daarnaast kan het ook een risico zijn dat we de inwoners die vrijwilliger participeren overvragen in het investeren van tijd en energie om hun inbreng te leveren. Daarom is een gecoördineerde aanpak vanuit de gemeente van belang. In een participatietraject is het belangrijk dat ieders stem gehoord wordt, maar het leidt niet altijd tot een uitkomst die in ieders belang is. Dit leidt tot het risico dat inwoners, organisaties of bedrijven na het participatietraject teleurgesteld zijn met de uitkomst. Daarom is het van belang bij voorbaat de juiste verwachtingen te wekken. Een ander risico is verhouding tussen de professionals van de gemeente en de betrokken vrijwilligers die namens inwoners aan tafel zitten. Rollen moeten duidelijk zijn, als ook de veiligheid voor het geven en ontvangen van feedback. De gehele aanpak ten aanzien van gebiedsgericht werken en participatie is feitelijk gericht op het voorkomen van de risico's. Door hier bewust mee om te gaan, gaan we ervan uit dat de risico's zich niet of maar beperkt voordoen.
2026
2027
2028
2029
79
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Gemeente Moerdijk
Thema Informatisering Ambitie Informatiemanagement zorgt voor betrouwbare en toekomstbestendige informatiestromen en technologieën die bijdragen aan excellente dienstverlening en efficiënt procesgericht werken. Door datagedreven werken en digitale innovatie versterken we de slagkracht van de organisatie, bedienen we onze inwoners proactief en ondersteunen we collega's in het leveren van hoogwaardige gemeentelijke diensten.
Strategisch doel • Informatiebeheer, informatiebeveiliging en privacy vormen samen de basis voor een betrouwbare digitale overheid. • Het bevorderen van datagedreven werken zodat beslissingen en processen worden onderbouwd met betrouwbare en goed ontsloten data. Het doel gaat verder dan alleen technologie; het vraagt om een cultuur waarin data als strategische grondstof wordt ingezet voor beleid, dienstverlening en innovatie. • Wij bieden een toegankelijke en gebruiksvriendelijke digitale dienstverlening, waarmee inwoners, ondernemers en medewerkers makkelijk en zelfstandig hun zaken kunnen regelen. Online zelfbediening vormt de basis, met persoonlijk contact voor wie dat wenst of nodig is.
Effectindicatoren • Het verbeteren van de digitale dienstverlening verhoogt de toegankelijkheid en gebruiksvriendelijkheid van onze dienstverlening voor inwoners en bedrijven. • Samenwerking op basis van common ground, waarbij gebruik wordt gemaakt van een gezamenlijke datalaag van open data en standaardisatie van producten, processen en systemen. • We voldoen aan nieuwe en bestaande wet- en regelgeving op het gebied van dienstverlening, communicatie, privacy, informatiebeveiliging, informatiebeheer en toegankelijkheid.
Nieuwe ontwikkelingen We zien steeds vaker dat de ontwikkeling van beleidsstukken rondom informatievoorziening gerelateerd zijn aan elkaar of verweven zijn met elkaar. Zo hebben we een regionaal informatiebeleidsplan, wat de brug
vormt tussen de organisatiedoelstellingen en de inzet van informatie en digitale middelen, wat nauw samenhangt met het programma Dienstverlening van gemeente Moerdijk. Deze documenten kennen een duidelijke overlap in uitgangspunten en doelstellingen. Ook worden de ontwikkelingen op landelijk niveau en de VNG gevolgd. Een goed voorbeeld hiervan is de in juni 2025 gepresenteerde Nederlandse Digitaliseringsstrategie die uitgaat van samenwerking op basis van common ground, een gezamenlijke datalaag van open data en standaardisatie van producten, processen en systemen. Om de ambitie van de gemeente te realiseren en invulling te geven aan de strategische doelen gaan we vanaf 2026 werken vanuit een projectenportfolio die opgesteld wordt in regioverband. Het projectenportfolio is opgebouwd rondom de volgende thema's, mede vanuit het in 2025 opgestelde regionaal informatiebeleidsplan: • Persoonlijk & toegankelijk • Datagedreven werken • Slim organiseren • Verantwoord omgaan met informatie • Innovatie, nieuwe technologie en wendbaarheid De gemeente Moerdijk streeft naar een digitale dienstverlening die persoonlijk, toegankelijk en effectief is. Dit vraagt om gebruiksvriendelijke systemen, duidelijke communicatie en aandacht voor digitale vaardigheden en inclusie. Technologie ondersteunt hierbij de menselijke maat en maakt ruimte voor persoonlijk contact waar nodig.
Dit onderdeel van het informatiebeleidsplan hangt nauw samen met het lokale programma Dienstverlening. In dit programma werken we aan het realiseren van een brede aanpak van onze dienstverleningsdoelen en bouwen we aan een toekomstbestendige dienstverlenende organisatie. Datagedreven werken is essentieel voor moderne besluitvorming en vereist betrouwbare data en een strategische datacultuur. Een goede data-architectuur, governance en datakwaliteit vormen de basis. Binnen het lokale programma Dienstverlening ligt de focus op dataanalyse om klantprocessen te verbeteren en proactieve, geïnformeerde keuzes te maken. De gemeente werkt aan slimme en efficiëntere processen door digitalisering, duidelijke werkafspraken
80
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
en innovatieve methoden zoals agile en zelfsturing. Dit versterkt de wendbaarheid en verbindt domeinen en interne processen. Er wordt geïnvesteerd in een lerende organisatiecultuur en in de ontwikkeling van medewerkers, met nadruk op digitale vaardigheden en eigenaarschap. Vertrouwen in de digitale overheid vereist goede informatiebeveiliging, privacy en informatiebeheer. We gaan daarom verantwoord om met informatie. Zonder grip op informatie is er geen grip op risico’s, transparantie of toekomstbestendigheid. De gemeente investeert in technische maatregelen, bewustwording en naleving van wetgeving om een duurzame informatiehuishouding te waarborgen. Innovatie staat centraal met inzet van technologieën zoals AI, RPA (inzet software bij herhalende werkzaamheden) en Digital Twins (digitale spiegel van een omgeving. Dit kan helpen bij het voorspellen en verbeteren van bij voorbeeld nieuwbouwwijken, verkeersstromen of wateroverlast etc) om maatschappelijke uitdagingen slimmer aan te pakken. Tegelijkertijd wordt gebouwd aan een flexibele organisatiecultuur waarin experimenteren en leren centraal staan. Zo blijft de gemeente wendbaar en klaar voor toekomstige ontwikkelingen.
Gemeente Moerdijk
Randvoorwaarden • Bij een digitale overheid hoort een organisatie waarin digitale vaardigheden en digitale weerbaarheid onderdeel zijn van ieders takenpakket • Voldoende capaciteit beschikbaar te hebben om met nieuwe ontwikkelingen en kansen aan de slag te gaan • Prioritering van projecten moet aansluiten bij capaciteit, motivatie en gelegenheid van de organisatie en de medewerkers.
Risico’s • De waan van de dag vraagt zoveel tijd, dat dit ten koste gaat van de tijd die nodig is om goed voor te bereiden op steeds meer digitalisering en het beheer en kennis wat daarbij komt kijken. • De komst van de cyberbeveiligingswet zal resulteren in een intensivering van werkzaamheden en verdere verantwoording. Hiernaast blijft de dreiging van cybercriminaliteit onverminderd aanwezig. Deze ontwikkelingen zullen resulteren in een verdere uitbereiding van het takenpakket van de CISO. • Nieuwe manier van werken vraagt wat van de veranderbereidheid van onze medewerkers en nadrukkelijk sturen hierop door het management. • Afgelopen jaren hebben we gezien versaasing (software as a service) leidt tot stijgende kosten. Ondanks bijraming voor 2026 bestaat ook voor de komende jaren.
81
Gemeente Moerdijk
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Prestaties Persoonlijk en toegankelijk: • Ontwikkelen digitale strategie • Omnichannel strategie ondersteunen • Inzet klantpanels ondersteunen • AI toepassingen ontwikkelen Datagedreven werken: • Uitrollen Data platform &Azure foundation • Herijken datastrategie en – beleid • Data classificatie uitwerken-vertrouwelijkheidslabels - informatiebeheer • Inrichten datawarehouse- bepalen gegevensmodel • Datageletterdheid & training • Slim organiseren: • Procesbeheer en kwaliteitssysteem • Werken onder architectuur • Moderne werkplek Verantwoord omgaan met informatie: • Visie en roadmap informatiebeheer • Monitoring en auditing IB-processen • Verbeterplan informatiehuishouding Innovatie, nieuwe technologie en wendbaarheid: • Opzetten innovatiehub en –agenda (afgeleid van digitale Agenda 2028)
2026
2027
2028
2029
82
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Gemeente Moerdijk
Thema Toekomstbestendige organisatie Ambitie De samenleving verandert in hoog tempo, terwijl de arbeidsmarkt gespannen blijft. Daarom blijven we investeren in onze medewerkers en hun ontwikkeling. We zijn als gemeente Moerdijk een aantrekkelijke werkgever, en dat willen we blijven. We bouwen verder aan een moderne, toekomstbestendige organisatie, waarin nieuwe en bestaande talenten de ruimte krijgen om bij te dragen aan de opgaven van Moerdijk. In de komende jaren zetten we onverminderd in op het versterken van de samenwerking tussen bestuur en organisatie. We maken heldere en haalbare werkafspraken, met oog voor een evenwichtige balans tussen bestuurlijke ambities en ambtelijke uitvoeringskracht. De financiële basis van de gemeente Moerdijk is stevig. Met ons financiële beleid borgen we dat Moerdijk ook in de toekomst financieel gezond blijft.
Strategisch doel • Onze gemeentelijke organisatie is in staat om adequaat en flexibel te anticiperen op ontwikkelingen en reageert op initiatieven en regie vanuit de samenleving.
Effectindicatoren • Oordeel provincie in het kader van interbestuurlijk toezicht • Verklaring accountant over de getrouwheid van de jaarrekening • Afgeven rechtmatigheidsverklaring door college
Nieuwe ontwikkelingen Modern personeelsinformatiesysteem Met de introductie van ons nieuwe HR-systeem YouForce, dat per 1 januari 2026 in gebruik wordt genomen, zetten we een belangrijke stap richting een toekomstbestendige ondersteuning van onze organisatie. Dit systeem faciliteert zowel datagedreven als procesgericht werken, wat leidt tot meer efficiëntie, transparantie en zelfredzaamheid binnen de organisatie. Medewerkers krijgen eenvoudig toegang tot hun personeelsgegevens en kunnen mutaties zelfstandig en digitaal indienen.
Voor het management biedt het systeem duidelijke inzichten in personeelsontwikkelingen en signalen waar ondersteuning benodigd is. Hiermee versterken we niet alleen onze interne processen maar indirect ook de dienstverlening richting onze klanten. Arbeidsmarktstrategie In 2026 versterken we onze positie als werkgever. Dit doen we door arbeidsmarktcommunicatie structureel te verankeren, de ervaring van onze sollicitanten (de kandidaatreis) verder te professionaliseren en een onderscheidende employer branding. We zetten in op behoud van medewerkers via interne mobiliteit, strategische personeelsplanning en sterke onboarding. Deze inzet is essentieel om voldoende en gekwalificeerde collega’s aan te trekken en te behouden en als werkgever aantrekkelijk te blijven in een krappe arbeidsmarkt. Alleen zo kunnen we als organisatie blijvend invulling geven aan onze maatschappelijke opgaven en de dienstverlening aan inwoners op peil houden. Duurzame inzetbaarheid Duurzame inzetbaarheid gaat over verschillende zaken. Duurzame inzetbaarheid houdt in dat medewerkers gedurende hun gehele loopbaan in staat zijn om vitaal te blijven werken, zowel nu als in de toekomst. Dit betekent dat zij beschikken over de juiste middelen, ondersteuning en omstandigheden om hun werk met behoud van gezondheid en welzijn uit te voeren en in staat zijn hun kennis en kunde optimaal in te zetten.
Vitaliteit de vitaliteitscan van eind 2024 heeft in 2025 geleid tot een duidelijke opdrachtomschrijving en prioriteitenplan om vitaliteit verhogen. In 2026 investeren we in een RI&E voor het gebouw en een Medewerkeronderzoek met o.a. als focus mentale weerbaarheid, vitaal leiderschap en ziekteverzuim. In de CAO Gemeenten is een inspanningsverplichting opgenomen daarom zullen we in 2026 een vitaliteitsbeleid opstellen. Voor ziekteverzuim hebben we vanaf medio 2024 verhoogde aandacht en investeren we in verzuimbegeleiding en preventie, dit lijkt effect te hebben: het ziekteverzuimpercentage laat in Q1 en Q2 van 2025 een daling zien naar 6,1%. In het derde kwartaal van 2025 ronden we de aanbesteding af voor een nieuwe
83
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Gemeente Moerdijk
arbodienstverlening. We maken hierbij aanvullende afspraken over een proactieve en preventieve benadering van verzuim vanaf 2026, met oog voor duurzame ondersteuning van medewerkers.
morgen. Waarbij we in het bijzonder aandacht zullen hebben voor het verbeteren van digitale vaardigheden van medewerkers, zodat iedereen optimaal kan werken met nieuwe technologieën.
Na de verbouwing biedt ons vernieuwde pand een passende en stimulerende werkomgeving voor activiteitgericht werken. De eerste ervaringen zijn positief en vormen input voor verdere optimalisatie. De focus verschuift nu naar aanvullende randvoorwaarden, zoals het versterken van digitale vaardigheden binnen de organisatie. Zo zorgen we dat iedereen effectief kan blijven bijdragen in een steeds digitalere werkomgeving, wat essentieel is voor het realiseren van onze opgaven en goede dienstverlening aan inwoners.
Om deze ambitie te kunnen waarmaken hebben we in de stelpost nieuw beleid vanaf 2026 hier extra middelen voor gereserveerd.
Organisatieontwikkeling Waar Moerdijk bij het organisatiemodel Van Goed naar Beter (VGNB) in 2017 nog uitging van een stabiel personeelsbestand, is het aantal formatieplaatsen toegenomen door grotere en complexere opgaven. Daarom zijn we in 2025 gestart met het project ‘Organisatiesturing / Organisatiestructuur’. Hiermee onderzoeken we hoe we de organisatie in 2026/2027 zo ingericht kunnen hebben dat we beter aansluiten op de eisen van deze tijd en goed kunnen sturen op de opgaven én de medewerkers. Zo blijven we voor inwoners en bedrijven een betrouwbare, toegankelijke en wendbare partner, én geven we leidinggevenden de ruimte om medewerkers de aandacht te geven die zij verdienen. In de paragraaf bedrijfsvoering wordt dit nader toegelicht. Leren & ontwikkelen Leren en ontwikkelen is onmisbaar voor onze organisatie; stilstaan is geen optie. Om duurzaam inzetbaar te blijven in een dynamische arbeidsmarkt, wordt leren structureel ingebed in het dagelijks werk en actief gestimuleerd én gefaciliteerd. Zeker met de toenemende zijinstroom als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt, is een gericht leer- en ontwikkelaanbod essentieel om nieuwe medewerkers snel op vlieghoogte te brengen. Vanaf 2026 werken we met een Moerdijk academie waarin deze ook als LXP (Learning Experience Platform) fungeert.
Ook investeren we doelgerichter in de doorontwikkeling van medewerkers, van junior naar medior tot senior en zetten we in op leiderschapstrajecten die inspelen op toekomstige organisatiebehoeften. Deze investeringen sluiten nauw aan bij de uitkomsten van onze strategische personeelsplanning (SPP), waarmee we anticiperen op de benodigde kennis, vaardigheden en talenten voor
Overige ontwikkelingen businesscase gemeentehuis In de businesscase voor de verbouwing van het gemeentehuis is naast de € 200.000 taakstelling op de kosten voor personeel ook gerekend met huuropbrengsten en kosten voor schoonmaak en dergelijke. Naar nu blijkt blijven de inkomsten door verhuur achter en zijn de kosten voor schoonmaak sterker gestegen dan verwacht. Rekenkameronderzoek externe inhuur In 2025 heeft Necker in opdracht van de Rekenkamer een onderzoek uitgevoerd naar externe inhuur over de vraag: In hoeverre zijn er binnen de gemeente Moerdijk voorwaarden en beleid aanwezig omtrent de inhuur van externen, zodanig dat er sprake is van een doeltreffende en doelmatige sturing op de inzet van externen én een toereikende verantwoording daarover aan de gemeenteraad? De aanbevelingen vanuit de rekenkamer worden in 2026 opgepakt. We verwachten met het implementeren van de aanbevelingen meer grip te krijgen op externe inhuur. In de uitwerken zullen we bezien in hoeverre dit ook financieel doorvertaald kan worden. Gemeentefonds De uitkering uit het gemeentefonds is met een omvang van ruim € 80 miljoen veruit de grootste inkomstenbron van onze gemeente. De Rijksoverheid informeert gemeenten via circulaires in mei, september en december over de omvang en de verdeling van het gemeentefonds.
De raming van de uitkering gemeentefonds wordt in de begroting 2026-2029 – volgens een bestendige richtlijn – gebaseerd op de meicirculaire waarmee we voldoen aan de begrotingsrichtlijnen van de provincie als financieel toezichthouder. Op 28 mei 2025 is door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) de meicirculaire gemeentefonds 2025 gepubliceerd. In de raadsinformatiebrief (d.d. 24 juni 2025) is de gemeenteraad geïnformeerd over de uitkomsten van de meicirculaire 2025.
84
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Zoals in de Voorjaarsnota door het Rijk was toegezegd zijn extra middelen beschikbaar gesteld ter compensatie van de terugval in 2026 in het gemeentefonds (ook wel het ‘ravijnjaar 2026’ genoemd) en de landelijke tekorten binnen de Jeugdzorg. Dit onder andere naar aanleiding van het rapport ‘Groeipijn’ van de Commissie van Ark. Het ingroeipad van de verwachte besparingen uit de Hervormingsagenda Jeugd is opgeschoven naar 2028. Daarnaast neemt het Rijk 50% van de geconstateerde tekorten voor haar rekening, wat voor de jaren vanaf 2025 is verwerkt in de meicirculaire 2025. De compensatie over de jaren 2023 en 2024 is nog niet verwerkt in de meicirculaire. Het demissionaire kabinet heeft toegezegd om de komende maanden te zoeken naar middelen om gemeenten ook voor de tekorten over 2023 en 2024 te compenseren. Vanaf 2028 heerst er nog steeds onduidelijkheid en blijven de extra middelen beperkt. Het Rijk verwacht dan namelijk dat de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd gerealiseerd gaan worden. Doordat de maatregelen in 2028 pas tot verwachte besparingen leiden, gaat het Rijk uit van een groter besparingspotentieel, aangezien zowel de volumes als het prijspeil ten opzichte van de inschattingen ten tijde van de Hervormingsagenda Jeugd zijn toegenomen. Daarnaast wil het Rijk aanvullende maatregelen invoeren.
Dit betreft de invoering van een eigen bijdrage voor Jeugdzorg vanaf 1 januari 2028 en nadere afspraken over hoe beter gestuurd kan worden op de trajectduur binnen de Jeugdzorg, wat vanaf 2028 tot lagere lasten moet leiden. In de meicirculaire is dus een gedeeltelijke oplossing gekomen tot en met 2027. In haar vervroegde tweede advies zal de commissie Van Ark begin 2027 een zwaarwegend maatgevend advies uitbrengen over de uitvoering van de afspraken tussen Rijk en VNG mede vanwege het incidentele karakter van toevoegingen aan het gemeentefonds tot en met 2027. Daarbij wordt zowel vooruit gekeken (2028 e.v.) als teruggekeken (2025 t/m 2027) naar de uitgavenontwikkelingen en hoe om te gaan met de afwijkingen. Daarnaast betrekt de commissie bij haar oordeel ook voorstellen hoe te komen tot een houdbaar stelsel. De aanhoudende stijging van de jeugdzorguitgaven zoals die de afgelopen jaren landelijk is gezien is immers niet wenselijk noch houdbaar voor de toekomst. De ontwikkelingen binnen het gemeentefonds worden nauwlettend gevolgd, waarbij de meest actuele inzichten
Gemeente Moerdijk
worden verwerkt in de P&C documenten. Indien nodig wordt de gemeenteraad ook via raadsinformatiebrieven op de hoogte gehouden van actuele ontwikkelingen. Financieel perspectief Het college zet in op een sluitende begroting voor het jaar 2026. Hiervoor is, conform het voornemen uit de Kadernota 2026, een aantal maatregelen uit het rapport structurele begrotingsruimte ingezet. Het betreft de volgende maatregelen: • Kapitaallasten realistischer ramen: een reële(re) inschatting hanteren van het verwachte jaar van afronden van investeringen. • Raming teruggave btw-compensatiefonds: een minder voorzichtige inschatting hanteren wat betreft de verwachte afrekening van het btw-compensatiefonds. • -telpost nieuw beleid realistischer ramen: een reële(re) inschatting hanteren van het verwachte jaar waarin de in de stelpost nieuw beleid opgenomen middelen daadwerkelijk ingezet zullen gaan worden. Bovenstaande maatregelen en de financiële effecten daarvan zijn in de aanbiedingsnota bij deze begroting nader toegelicht. In de aanbiedingsnota is daarnaast een voorstel opgenomen over de inzet van reserves conform de aanbevelingen uit het rapport structurele begrotingsruimte. Ook voor de jaren na 2026 houden we de vinger aan de pols om financieel gezond te blijven.
Naast de blijvende onzekerheden over het gemeentefonds en de ontwikkelingen binnen de jeugdzorg, leggen ook de eigen ambities vanaf 2030 een extra belasting op de begroting. De komende jaren blijft dit extra aandacht en monitoring vragen. Zowel in de reguliere P&C cyclus als in tussentijdse besluitvorming zullen we nadrukkelijk stilstaan bij de structurele begrotingsruimte. Accountantscontrole jaarrekening en jaarverslag De accountant heeft op 3 juli 2025 het definitieve accountantsverslag 2024 opgeleverd en een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid afgegeven over de jaarrekening 2024. Daarnaast heeft het college een positieve rechtmatigheidsverklaring afgegeven in de jaarstukken 2024, welke verklaring door de accountant als getrouw is beoordeeld. Het controleproces is vervolgens geëvalueerd en heeft geleid tot een aantal verbeterpunten voor het controleproces rondom de jaarrekening 2025. Ook dat
85
Gemeente Moerdijk
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
proces zal in het eerste halfjaar van 2026 extra aandacht en extra middelen vragen. Hiervoor komen wij nog terug bij de raad.
en veranderende maatschappelijke verwachtingen. Het is essentieel om deze ontwikkelingen continu te vertalen naar de impact op onze organisatie en ons personeel.
Op basis van een aantal bevindingen uit de accountantscontrole 2024 zal in de raadsvergadering van december 2025 voorgesteld worden om zowel de financiële verordening als de nota reserves en voorzieningen aan te vullen.
Het onboarden van steeds meer nieuwe collega’s van buiten de gemeentelijke organisatie alsook interne mobiliteit vraagt extra tijd en aandacht. Dit vereist passende ondersteuning en faciliteiten om deze beweging succesvol te laten verlopen.
Migratie financieel systeem naar de cloud Eind 2025 migreren we het financieel systeem naar de cloud. Dit is onder andere nodig om aanbevelingen van de accountant door te kunnen voeren omdat updates voor ons huidige systeem niet meer geleverd worden. Doordat de leverancier het licentiesysteem wijzigt en de kosten per licentie verhoogt gaan we de werkwijze aanpassen en met minder licenties werken. Dit kan in 2026 tot verstoringen in het proces leiden. Dit geldt ook voor de technische migratie naar de cloud. Ook hierdoor bestaat een kans op verstoring met herstelacties als gevolg.
Risico’s
Randvoorwaarden Het werk binnen onze organisatie verandert voortdurend door factoren zoals verdere digitalisering, intensievere samenwerking met inwoners, nieuwe wet- en regelgeving
Modern personeel en informatiesysteem • Problemen bij overgang met correcte uitbetaling, dit wordt ondervangen door een duidelijk voorbereidend proces alsook het schaduwdraaien van het nieuwe systeem met het oude systeem eind 2025. Leren en ontwikkelen • De toenemende complexiteit van het werk vraagt om voortdurende persoonlijke en professionele ontwikkeling, waarbij gebrek aan scholing leidt tot verminderde productiviteit, hoger ziekteverzuim en verlies van moeilijk vervangbare medewerkers. Goed leiderschap, een positieve teamsfeer en voldoende aandacht en budget voor leren zijn cruciaal om talent te behouden en interne mobiliteit te stimuleren.
Prestaties • Het nieuwe personeelsinformatie en salarissysteem is live en flows worden verder geïntegreerd in de bestaande processen • Arbeidsmarktstrategie: Kandidatenreis is geprofessionaliseerd • Arbeidsmarktstrategie: Doorontwikkeling van onboarding en employer branding. • Nieuw LMS systeem waarbij LXP geïntegreerd is. • MD traject • Duurzame inzetbaarheid: RI&E gebouwen • Duurzame inzetbaarheid: MO • Duurzame inzetbaarheid: Er ligt een vitaliteitsbeleid dat zich richt op het bevorderen van de fysieke, mentale en sociale gezondheid binnen Moerdijk, met aandacht voor een gezonde werkcultuur en welke minimaal voldoet aan de kaders die aangegeven zijn in de CAO gemeenten (artikel 8.8). • Duurzame inzetbaarheid: samenwerking nieuwe arbo dienst • Aanbevelingen uit het rekenkamerrapport externe inhuur • Uitvoeren aanbevelingen accountant jaarverslag/jaarrekening 2024 • Actualisering waarderings- en afschrijvingsbeleid. • Actualisering beleid reserves en voorzieningen
2026
2027
2028
2029
86
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Gemeente Moerdijk
Thema Dienstverlening Ambitie Dienstverlening aan onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties is een kerntaak van onze gemeente. Dat moet ook zo ervaren worden. Inwoners moeten kunnen vertrouwen op onze reactietermijnen en de wijze waarop we onze dienstverlening uitvoeren: persoonlijk, meedenkend, betrouwbaar, volledige antwoorden en in duidelijke taal. We moedigen inwoners aan om eerst online naar antwoorden te zoeken of producten aan te vragen. Lukt dat niet, dan kunnen ze bellen. Is dat niet genoeg, dan helpen we hen persoonlijk. Dit noemen we het ‘click-callface’-principe. Op deze manier houden we tijd over om inwoners met complexe vragen of minder zelfredzame inwoners telefonisch of persoonlijk goed te helpen. De digitalisering van de samenleving en online ontwikkelingen gaan erg snel, ook de overheid is op dit vlak sterk aan het doorpakken. Verwachtingen van inwoners zijn hoog en zo ook de eisen die worden gesteld aan de manier en vooral de snelheid waarop ze geholpen worden. De digitale transformatie is een kans om te investeren in de kwaliteit van onze dienstverlening. Met het programma Dienstverlening wordt met een brede aanpak gewerkt aan het realiseren van onze dienstverleningsdoelen. Zo bouwen we aan een toekomstbestendige dienstverlenende organisatie.
Strategisch doel • Optimaliseren van de dienstverlening aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties door gebruiksvriendelijke processen, digitale oplossingen en het gebruik van data. • Versterken van de organisatie, mensen en systemen om goede dienstverlening te realiseren en het verstevigen van een dienstverlenende cultuur.
Effectindicatoren Het vaststellen en meten van passende effectindicatoren is integraal onderdeel van het programma dienstverlening en zal binnen dit programma geconcretiseerd en uitgewerkt worden. Dit kan betekenen dat uiteindelijk voor andere indicatoren gekozen gaan worden dan
hieronder zijn opgenomen. • Waardering inwoners en ondernemers voor gemeentelijke dienstverlening. • We voldoen aan afgesproken servicenormen en reactietermijnen. • We geven terugkoppeling en denken mee. • We voldoen aan nieuwe en bestaande wet- en regelgeving op het gebied van dienstverlening, communicatie, privacy, informatiebeveiliging en toegankelijkheid. • We werken landelijk en regionaal samen op basis van common ground, waarbij gebruik wordt gemaakt van een gezamenlijke datalaag van open data en standaardisatie van producten, processen en systemen. • Waardering inwoners & ondernemers voor gemeentelijke dienstverlening via digitale faciliteiten • Waardering inwoners & ondernemers voor de afhandeling van meldingen woon- en leefomgeving • Waardering inwoners & ondernemers vanuit de continu lopende klanttevredenheidsonderzoeken voor verschillende producten en diensten • Gestelde servicenorm voor aanvraag reisdocument wordt gehaald; wachttijden lopen niet (structureel) verder op
Nieuwe ontwikkelingen Programma Dienstverlening Met een programmatische aanpak ontwikkelen we onze dienstverlening versneld. Dit doen we in samenhang met regionaal informatiebeleidsplan. Dit vormt de brug tussen de organisatiedoelstellingen en de inzet van informatie en digitale middelen. De digitale transformatie zorgt dat we kansen kunnen benutten van de ontwikkelingen in: digitalisering, AI, informatisering, communicatie, datagedreven- en procesgericht werken. Het programma Dienstverlening bestaat uit vier programmalijnen waarin we investeren. Dit programma wordt vertaald in een uitvoeringplan. Dit uitvoeringsplan is in 2026 gereed om uit te voeren.
87
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
• Inwoner centraal: van behoefte tot proces Ontwikkelen en optimaliseren van dienstverleningsprocessen die de interactie van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties met de gemeente vereenvoudigen en verbeteren. • Digitale dienstverlening en AI Ontwikkelen van toegankelijke websites en apps die inwoners en ondernemers kunnen gebruiken voor hun interactie met de gemeente. Onderzoeken hoe AI kan bijdragen aan het verbeteren van digitale dienstverlening. • Datagedreven werken Het toepassen van data-analyse om dienstverleningsprocessen op orde te krijgen, vraaggericht te werken en geïnformeerde beslissingen te nemen die de dienstverlening proactief verbeteren. • Cultuur, leiderschap en competenties Investeren in een dienstverlenende houding, gedrag en competenties van medewerkers en in een cultuur van eigenaarschap, continu leren, reflecteren en verbeteren. Centraal platform: reisdocumenten informatiesysteem Vanaf eind 2025 wordt het landelijke systeem voor reisdocumenten vervangen door een moderner en efficiënter proces, waarbij gegevens actueler en betrouwbaarder zijn. Gemeenten kunnen digitale gegevens van andere instanties en van eerdere aanvragen gebruiken, waardoor de handmatige, papieren procedure verdwijnt.
Beleid trouwen alternatieve locaties Er is nieuw beleid nodig omdat het huidige proces voor het goedkeuren van alternatieve trouwlocaties veel tijd kost voor zowel de bruidsparen en geregistreerde partners als de gemeentemedewerkers. Bovendien sluiten de bestaande regels niet meer aan bij de actuele inzichten en regelgeving rondom vergunningverlening en veiligheid, waardoor herziening noodzakelijk is.
Gemeente Moerdijk
Randvoorwaarden • Het click-call-face-principe is leidend. Om de digitaal vaardige inwoner te bedienen en ruimte te maken voor complexe vraagstukken en minder digitaal vaardige inwoner. • Belangrijk is dat iedereen bewust wordt van het belang van onze dienstverlening. We werken allemaal voor onze inwoners in de gemeente Moerdijk. • Het programmatisch werken krijgt invulling in de gemeentelijke organisatie. • Er worden vanuit de lijnorganisatie capaciteit en middelen toegekend aan de prioriteiten uit het programma en daarmee aan de organisatie- en bestuurlijke prioriteiten.
Risico’s • Nieuwe manier van werken, het programmatisch werken, vraagt veranderbereidheid van onze medewerkers en sturing hierop door het management. • Samenhang van de ontwikkelingen en projecten op landelijk, regionaal en lokaal niveau. Kunnen elkaar versterken, maar kunnen elkaar ook gevangenhouden. • Veranderende dienstverlening naar meer digitaal kan door een deel van onze inwoners als minder prettig worden ervaren. • De digitale vaardigheden van medewerkers zijn niet voldoende ontwikkeld. • De waan van de dag vraagt zoveel, dat dit ten koste gaat van ontwikkeling van kennis en vaardigheden. • Servicenormen aanvragen reisdocumenten kan langer duren dan verwacht door de reisdocumentenpiek.
88
Gemeente Moerdijk
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Prestaties • Er is een samenhangend programma Dienstverlening en regionaal informatiebeleidsplan, waarlangs we de dienstverlening in de komende jaren ontwikkelen. Hieraan wordt uitvoering gegeven met een uitvoeringsplan. Onderdeel van het uitvoeringsplan zijn o.a.: • Systeem voor meldingen openbare ruimte • Website: positionering online team, doorontwikkeling, redactie en beheer • Beschrijving en optimalisatie dienstverleningsprocessen • Dashboard Dienstverlening • Visie op dienstverlening wordt vastgesteld door de gemeenteraad • Inzicht in vragen bij kanaal telefonie en of er sprake is van herhaalverkeer. Laten groeien van het afhandelingspercentage van de meest gestelde vragen aan kanaal telefonie & optimaliseren informatie op de website • Gebruik terugbelfunctie (call back module) door team KCC om de beller de de mogelijkheid om door ons teruggebeld te worden. Op het moment dat er een medewerker beschikbaar is wordt de beller automatisch teruggebeld. • Duidelijkheid inwoners over afhandelstatus productinformatie verkrijging Nederlandse nationaliteit • Geoptimaliseerde klantreis informatie verkrijgen over Nederlander worden • Geactualiseerd beleid inzake alternatieve trouwlocaties • Juiste expertise en kennis in internationaal privaatrecht om diverse groepen nieuwkomers te kunnen helpen/ondersteunen bij levensgebeurtenissen (bv.
geboorte, huwelijk, erkenning, overlijden) • Geactualiseerde verordening en beleidsegels begraven • Ingebruikname van nieuw reisdocumenten informatiesysteem • Voldoende capaciteit en kennis aan balie om reisdocumentenpiek op te vangen
2026
2027
2028
2029
89
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Lasten en baten 2026 bedragen x € 1.000
Lasten: € 29.811
Baten: € 115.270
Gemeente Moerdijk
90
Gemeente Moerdijk
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Overzicht taakvelden
Begroting 2025 Onderdeel (bedragen x € 1.000)
Lasten 2025
0. Bestuur en ondersteuning
25.410
0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen
555
0.62 OZB niet-woningen
462
0.64 Belastingen overig
17 -
0.7 Alg.uitk. en overig uitk.gem.fnd. 0.8 Overige baten en lasten
Begroting 2026
Baten 2025
Saldo 2025
Lasten 2026
Meerjarenbegroting
Baten 2026
Saldo 2026
Saldo 2027
Saldo 2028
Saldo 2029
-108.361
-82.950
29.342
-115.270
-85.928
-89.940
-91.356
-92.389
2.416
-2
2.414
1.725
-885
840
2.452
-1
2.451
2.409
2.395
2.392
1.884
-1.058
826
813
834
891
18.343
-608
17.735
-332
-3.646
-3.978
19.931
-619
19.312
18.387
18.293
18.059
324
-4.568
-4.244
-5.353
-5.272
-5.626
-4.669
-4.114
521
-4.816
-4.296
-4.381
-4.464
-4.601
-19.900
-19.438
437
-21.576
-21.139
-22.143
-23.147
-24.037
-35
-18
-
-
-
-
-
-
-77.626
-77.626
-
-81.799
-81.799
-81.918
-80.294
-81.613
2.183
-990
1.193
3.736
-832
2.904
2.189
243
2.090
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
41
-
41
58
-
58
57
57
57
6. Sociaal domein
735
-
735
469
-
469
267
266
270
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
735
-
735
469
-
469
267
266
270
26.145
-108.361
-82.215
29.811
-115.270
-85.459
-89.673
-91.090
-92.119
Saldo baten en lasten 0.10 Mutaties reserves Resultaat na bestemming
-
-257
-257
-
-98
-98
-98
-98
-98
26.145
-108.618
-82.472
29.811
-115.367
-85.557
-89.771
-91.188
-92.216
91
Gemeente Moerdijk
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Analyse Programma 5
Baten en Lasten Programma 5
Rekening
Begroting
Begroting
Meerjarenbegroting
(Cijfers x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Totaal Lasten
24.870
26.145
29.811
27.123
25.089
26.303
Totaal Baten
-103.642
-108.361
-115.270
-116.796
-116.179
-118.422
Resultaat voor bestemming
-78.772
-82.215
-85.459
-89.673
-91.090
-92.119
Storting in reserves
1.887
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
-2.204
-257
-98
-98
-98
-98
Resultaat na bestemming
-79.089
-82.472
-85.557
-89.771
-91.188
-92.216
Verschil t.o.v. 2025
-3.084
Samenvatting verschillen t.o.v. 2025
Het verschil op programma 5 tussen het begrote resultaat (na bestemming) in 2026 ten opzichte van 2025 bedraagt € 3,1 miljoen voordelig. Ten opzichte van de totale baten binnen dit programma is dat een afwijking van 3%. Ten opzichte van 2025 zijn de totale lasten binnen dit programma met ca. € 3,9 miljoen gestegen terwijl de opbrengsten met ca. € 6,9 miljoen zijn gestegen. Verder wordt er per saldo ca. € 0,2 miljoen minder onttrokken uit de reserves. De toegenomen opbrengsten zijn voornamelijk het gevolg van een hogere uitkering uit het gemeentefonds en hogere OZB opbrengsten. De lasten zijn voornamelijk gestegen doordat de middelen t.b.v. nieuwe beleidsdoelen in eerste instantie binnen dit programma begroot worden op de stelpost nieuw beleid, in afwachting van een (afzonderlijk) raadsvoorstel voor het daadwerkelijk beschikbaar stellen van deze middelen. Tot slot nemen de lasten t.b.v. overhead o.a. toe doordat in 2026 gestart wordt met het boekhoudkundig afschrijven van de investering die is gedaan t.b.v. de verbouwing van het gemeentehuis.
92
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Gemeente Moerdijk
Nadere toelichting verschillen In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2025 is weergegeven. Onderwerp
Bedrag (x € 1.000)
% V/N Toelichting
Uitkering gemeentefonds
-4.173
-5%
V
De uitkeringen uit het gemeentefonds hebben met een omvang van ruim € 80 miljoen een groot aandeel in de totale inkomsten van de gemeente. Als gevolg daarvan hebben ontwikkelingen binnen dat onderdeel ook een grote impact op het jaarlijkse begrotingsresultaat. Periodiek worden de gemeenten via circulaires geïnformeerd over de verwachte inkomsten vanuit het gemeentefonds. De raming van de uitkering gemeentefonds in deze begroting is - volgens een bestendige richtlijn – gebaseerd op de meicirculaire 2025 waarmee we op dit punt voldoen aan de begrotingsrichtlijnen van de provincie als financieel toezichthouder. In de beleidstekst van programma 5 wordt nader inzicht gegeven in de actuele ontwikkelingen rondom het gemeentefonds.
OZB
-1.825
-7%
V
Conform de kadernota 2025-2028 zijn de tarieven voor 2025 op basis van prognoses van het CPB met 3,4% geïndexeerd. Hierdoor worden ten opzichte van 2025 hogere OZB opbrengsten m.b.t. woningen verwacht (€ 147.000 V). Daarnaast is er een toename in opbrengsten voor de niet-woningen (€ 1,68 miljoen V). Een nadere toelichting is terug te vinden in de paragraaf lokale heffingen.
Kosten-toerekening primair proces
-439
-14%
V
De loonkosten en andere indirecte kosten van de primaire afdelingen worden op basis van de verwachte urenbesteding toegerekend aan de diverse programma's en taakvelden van de gemeente. Aan programma 5 worden ten opzichte van 2025 minder primaire kosten toegerekend. Dit komt voornamelijk omdat er in 2026 minder toegerekend wordt aan taakvelden bestuur, OZB en samenkracht en burgerparticipatie dan in 2025. Per saldo heeft deze verdeling geen invloed op het begrotingsresultaat.
Treasury
-266
-7%
V
De rentelasten en -baten van de gemeente worden binnen programma 5 centraal verantwoord op het taakveld treasury. Vervolgens worden deze via de zogenaamde renteomslag toegerekend aan de diverse taakvelden en programma's. De renteomslag voor 2026 (2,5%) valt iets lager uit dan de renteomslag 2025 (2,7%). Bij de berekening van de renteomslag 2026 is rekenening gehouden met het aantrekken van een lening van € 30 miljoen tegen een rentepercentage van 3,44%. Doordat in de berekening voor 2025 deels rekening is gehouden met deze lening nemen de rentelasten 2026 met 'slechts' ca. € 0,4 miljoen toe. Doordat de renteomslag wordt berekend door de rentelasten af te zetten tegen de totale boekwaarde van de grondexploitaties en diverse investeringen (die t.o.v. 2025 ook toeneemt) daalt de berekende renteomslag, maar wordt er op totaalniveau meer rente toegerekend aan de diverse taakvelden.
Bestuur
117
6%
N
Ten opzichte van 2025 stijgen de lasten voor een groot deel door een toename van de accountantskosten (€ 54.000 N). Verder is er sprake van een stijging van kosten voor diverse diensten.