Document · PDF

2e Bestuursrapportage 2020 Werkplein

Raadsvergadering 4 februari 2021, gemeente MoerdijkBij agendapunt: 2e Bestuursrapportage 2020, 2e begrotingswijziging 2020 Werkplein Hart van West-Brabant en notitie 'Analyse en prognose Coronagevolgen10.636 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Bestuursrapportage Q2

Na 1 week had ik al een reactie op mijn Tozo-aanvraag. Fijn dat

dit zo snel geregeld was! Na 1 week had ik al een reactie

Inleiding Voor u ligt de tweede bestuursrapportage van 2020. Via deze bestuursrapportage informeren wij u over de voortgang, realisatie en kosten van onze dienstverleningstaken. De afspraken die voor dit jaar met gemeenten zijn 1. vastgelegd in onze begroting en in de dienstverlenings-overeenkomst (inclusief bijbehorend Werkprogramma) vormen hiervoor het beoordelingskader.

Opbouw Deze rapportage is, in navolging van het werkprogramma 2020, uit een aantal verschillende onderdelen opgebouwd. Ieder hoofdstuk behandelt een ander onderdeel van de prestatieafspraken. 1. Rechtmatige uitkeringsverstrekking 2. Verticale groei van onze inwoners 3. Horizontale groei van onze inwoners 4. Bestandsontwikkeling 5. Effectieve dienstverlening

In de bijlage vindt u een overzicht van de prestatieafspraken en wordt inzicht gegeven in de financiële positie van het Werkplein op dit moment. Per programma worden de baten en lasten tot eind van dit jaar inzichtelijk. Vanwege de gevolgen van COVID-19 wordt er een tweede begrotingswijziging voor 2020 aan de gemeenten aangeboden. COVID-19 Vanaf half maart 2020 bereikte het coronavirus in zijn volle omvang ook de Nederlandse maatschappij. Over een tijdsbestek van een aantal weken heeft dit een gigantische impact gehad op onze organisatie. Zowel voor de inwoner als voor onze medewerkers. Zo kon een groot deel van onze activiteiten op het gebied van re-integratie van inwoners geen doorgang vinden. Dit vanwege de beperking van de fysieke contactmogelijkheden en de daarbij geldende richtlijnen van het RIVM. Dit heeft gevolgen gehad voor de ontwikkeling van inwoners, horizontaal dan wel verticaal. Ook voor 2

onze medewerkers hebben de fysieke belemmeringen gevolgen gehad, enerzijds in hun dienstverlening naar de inwoner en anderzijds naar elkaar. We hebben snel geanticipeerd op het onderhouden van contact met onze inwoners op afstand via telefoon en e-mail. Ondersteuningsmaatregelen Rijk (Tozo) Daarnaast kreeg de organisatie te maken met de uitvoering van de Tozo-regeling (ondersteuningsmaatregel van het Rijk voor zelfstandig ondernemers). Met ruim 3.200 Tozo 1 en 700 Tozo 2 aanvragen heeft dit een grote druk gelegd op het uitvoerend apparaat van de organisatie. De Tozo-aanvragen zijn bovenop de reguliere aanvragen om inkomensondersteuning gekomen. Vanwege de vrij abrupte beperking van onze dienstverlening hebben we binnen de eigen organisatie personeel uit de diverse teams ingezet om de Tozo-aanvragen snel af te kunnen handelen en om ondernemers te woord te staan. Bij de tijdelijke inzet van eigen personeel is uiteraard goed gekeken of de werkvoorraad en dienstverlening dit toeliet. Niettemin had het op onderdelen tot gevolg dat werkzaamheden op een lager pitje zijn komen te staan. In de tweede helft van dit jaar gaan herstelacties plaatsvinden, waarvoor op onderdelen tijdelijke versterking van de organisatie nodig is. Dit wordt bekostigd uit de van het Rijk (via gemeenten) ontvangen vergoeding voor de uitvoeringskosten van de Tozo-regelingen. Inmiddels (d.d.

28 augustus 2020) heeft het kabinet laten weten dat de Tozo-regeling per 1 oktober 2020 met negen maanden verlengd wordt. Deze verlenging gaat samen met een versobering van de regeling (invoering vermogenstoets). Gevolgen coronacrisis In het tweede kwartaal zijn de gevolgen van de coronacrisis steeds meer zichtbaar geworden voor het Werkplein als organisatie, de dienstverlening die we kunnen leveren, maar ook voor onze inwoners. Dit is ook terug te zien in de resultaten. Zowel op het gebied van re-integratie als op het gebied van inkomen. Dit wordt in hoofdstuk 3 ‘Rapportage’ verder toegelicht. Daarnaast is het de verwachting dat de coronacrisis de komende jaren een grote impact gaat hebben op ons uitkeringsbestand. Er is gekozen om de analyse van onze verwachtingen omtrent deze impact te behandelen in een apart document. In het tweede hoofdstuk van deze rapportage lichten wij wel de verwachtingen en de te nemen maatregelen toe. Continu verbeterproces Het Werkplein is continu bezig om onze interne en externe communicatie zo optimaal mogelijk vorm te geven. De bestuursrapportage is hier één van de onderdelen van. In deze tweede rapportage van 2020 sluiten we aan bij de doelstellingen die we in het werkprogramma 2020 met de zes gemeenten hebben afgesproken.

Daarnaast is de vormgeving en opmaak van de bestuursrapportage in lijn met de eerder ingezette koers om heldere documenten op te leveren. De bevindingen worden visueel weergegeven door middel van de pictogrammen: (onvoldoende).

(goed),

(in ontwikkeling) en

Hoogachtend, Namens het bestuur van het Werkplein,

Directeur Marko Does 3

Maatregelen bestandstoename

Inleiding Het Werkplein verwacht dat de coronacrisis de komende jaren een grote invloed gaat hebben op het uitkeringsbestand. In dit hoofdstuk bespreken we in hoofdlijnen wat deze verwachtingen zijn. Vervolgens benoemen we de beleidsopties die het Werkplein kan nemen op het gebied van werk en participatie. 2.1 Gevolgen COVID-19 in de komende jaren Verwachte toename bijstand De verwachting die wij voor de komende jaren uitspreken is dat er een bestandstoename zal zijn. Zoals al aangegeven verwachten wij dat deze in 2020 uit zal komen op 7,5% ten opzichte van 1 januari 2020. Voor 2021 en voor 2022 verwachten wij per jaar een bestandstoename van 10% ten opzichte van 1 januari 2020. Tot slot verwachten wij voor 2023 een toename van 5% ten opzichte van 1 januari 2020. Dit komt in totaal uit op een bestandtoename van 32,5% ten opzichte van 1 januari 2020 tegen het einde van 2023. Dit is inclusief de toename van 2,5% per jaar vanaf 2021 waar reeds rekening mee is gehouden in de programmabegroting voor 2021. Ook hierbij geldt dat niet duidelijk is wat en hoeveel er vanuit het Rijk gecompenseerd gaat worden. Zie voor een toelichting op deze cijfers de analyse die als bijlage is toegevoegd. Speerpunten 2020-2021 Met uitstroom bevorderende acties en intensivering van de reeds ingezette lijn beperken we de schade zoveel mogelijk.

Dit door in te zetten op uitstroom en door mensen die (nog) niet aan het werk kunnen zo dicht mogelijk bij de arbeidsmarkt te houden. In deze bestuursrapportage richten we ons vooral op hoe we de rest van dit jaar inzetten op het gebied van werk en participatie om onze resultaatafspraken te behalen. Op dit moment ligt de focus vooral op hoe we onze dienstverlening aan de inwoners weer op een zo goed mogelijke manier (volledig) kunnen aanbieden. De dienstverlening van werk en participatie valt en staat met (intensieve) begeleiding aan kandidaten en face-to-face gaat dit beter dan op afstand. Hierbij houden we er sterk rekening mee dat de dienstverlening vanaf locatie, bijvoorbeeld als gevolg

van een toename in het aantal coronabesmettingen, op een later moment dit jaar weer kan afnemen. Bij de vorming van het werkprogramma 2021, als onderdeel van de DVO, kijken we samen met gemeenten naar de inzet op langere termijn. De actualisatie van de opdracht van het Werkplein is een belangrijk thema waarin we gezamenlijk de koers bepalen en gemeenten prioriteiten stellen ten aanzien van de Werkpleindoelgroep. Bij de inzet in 2020 en 2021 kijken we uiteraard naar de maatregelen uit het aanvullend sociaal pakket (zie kamerbrief d.d. 28 augustus 2020, ‘steun -en herstelpakket’) die het kabinet voorstelt. Inzet 2020 Het Werkplein speelt continu in op vraag en aanbod als het gaat om de arbeidsmarkt en werkzoekenden. Zeker in deze onzekere tijden blijven we focussen op de meest effectieve aanpak voor onze inwoners. -

Korte lijn naar werkgevers en de arbeidsmarkt. We verwachten meer instroom en daardoor meer ‘verse’ inwoners om te kunnen plaatsen naar werk. Hierdoor blijven we inzetten op de groep die voor een korte periode, 0 tot 8 weken, bij ons in beeld is. Hierbij zetten we (nog steeds) in op broodbanen. Dit betekent dat er wordt ingezet op de kortste en meest duurzame weg naar betaald werk. We gaan niet uit van een droombaan. We leiden toe naar de 4 kansrijke sectoren; groen, logistiek, productie en schoonmaak. Voormalig zelfstandig ondernemers verdienen aandacht in deze crisistijd die deze groep eveneens hard treft. Bij de nieuwe instroom hebben we specifiek aandacht voor voormalig zelfstandig ondernemers. De verwachting is dat deze doelgroep toeneemt naarmate corona aanhoudt. We onderzoeken of deze groep inwoners gebaat is bij een maatwerkaanpak die gericht is op schuldenproblematiek, houding en gedrag/mindset en de kortste weg naar werk. Dit vergt een integrale aanpak in samenwerking met gemeenten (met name schuldhulpverlening). We zoeken actief de regionale samenwerking voor arbeidsmarktbewerking op. Via het virtueel Mobiliteitscentrum werken we samen met het brede WSP in de arbeidsmarktregio, Randstad, het UWV, gemeenten en overige sociale partners. Hierbij richten we ons op onderen overcapaciteit.

De vraag van de huidige arbeidsmarkt en aanbod van werkzoekenden die vanwege corona geen werk meer hebben worden bij elkaar gebracht. Bij voorkeur bemiddelen we inwoners van werk naar werk. We zetten in op kortdurende opleidingen zodat werkzoekende aansluiten op de vraag van de arbeidsmarkt. De groep die nu instroomt in de bijstand maar niet direct plaatsbaar is naar werk heeft extra ondersteuning nodig om zich aantrekkelijk te maken voor de arbeidsmarkt. We zetten in op opleidingen voor 6 á 7 maanden waar nu behoefte aan is. Op deze manier kan deze inwonergroep concurreren met de groep die later dit jaar zal uitstromen na een korte WW periode. Hiervoor kunnen de subsidies van het project ‘Nederland Leert Door’ gebruikt worden. We onderzoeken de mogelijkheid voor een vervolgproject WW – Bijstand. In 2018 hebben we dit project in pilotvorm gedraaid. Vanwege de lage instroom is besloten het project niet voort te zetten. Het kan een goed instrument zijn bij een minder gunstige arbeidsmarkt. Een 5

voorwaarde hiervoor is dat er een goede en professionele screening gedaan wordt als inwoners nog in een WW situatie zitten. Jongeren vormen een groeiende doelgroep in deze coronatijd. We bekijken of een aantal projecten die in het verleden zijn gedraaid van meerwaarde zijn om nu weer op te starten. Denk hierbij aan het project SchoolFirst. Dit project hebben we een aantal jaren achtereenvolgens gedraaid waarbij we de jongerenklantmanagers actief kijken naar de scholingsmogelijkheden indien een jongere nog geen startkwalificatie heeft. Rijks bekostigd onderwijs met studiefinanciering is immers een voorliggende voorziening op een bijstandsuitkering. Bovendien versterkt een afgeronde opleiding de baankansen op de langere termijn wat leidt tot duurzame uitstroom. Dit project is vorig jaar niet ingezet omdat de groep geschikte jongeren te klein was. Doordat de nieuwe instroom uit met name jongeren bestaat, onderzoeken we of dit project per 1 september 2021 opnieuw uitstroom gaat genereren. Daarnaast kijken we naar het initiatief van de Harde Leerschool. Hierbij krijgen jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt dankzij een re-integratieprogramma een nieuwe kans om deel te nemen aan de maatschappij in de vorm van werk of scholing. Rugby is dit geval het middel om gedragsverandering te bewerkstelligen.

We bekijken of het Werkplein, tezamen met andere (maatschappelijke) organisaties, voldoende jongeren in het kandidatenbestand hebben die baat hebben bij een dergelijk uitstroom bevorderend traject.

Rapportage

1. Rechtmatige uitkeringsverstrekking

1. Inwoners van het Hart van West-Brabant krijgen uiterlijk binnen de wettelijke termijn het geld waar zij recht op hebben op hun rekening gestort om in hun levensonderhoud te voorzien.

1.1 Het Werkplein geeft zo snel mogelijk duidelijkheid over de uitkeringsaanvraag. Inwoners krijgen binnen zes weken een besluit over hun aanvraag (norm 85%), maar we streven naar vier weken (65% van de aanvragen). 100% van de aanvragen is correct afgehandeld binnen 8 weken.

Doorlooptijd uitkeringen levensonderhoud - Doelstelling versus resultaat Wet: 8 weken

Norm: 6 weken

Streven: 4 weken

0,0%

20,0%

40,0%

60,0%

Doelstelling

Behaald Q2

Behaald Q1

80,0%

100,0%

Toelichting: Wanneer het langer dan 8 weken duurt om de aanvraag af te handelen, heeft de inwoner in (bijna) alle gevallen een hersteltermijn gekregen. Dit gebeurt indien de inwoner nog aanvullende stukken aan moet leveren om de uitkeringsaanvraag goed te kunnen beoordelen. De doorlooptijden blijven in het tweede kwartaal iets achter bij de doelstellingen. Dit terwijl de doorlooptijden voor vier (67,8%) en zes weken (84,5%) in het eerste kwartaal beter of gelijk waren ten opzichte van de doelstelling. Op dit moment is dit geen reden tot zorg. We houden de ontwikkeling van de doorlooptijden in de gaten. We zien in het tweede kwartaal 50 aanvragen meer dan in het eerste kwartaal. Daarnaast heeft de uitvoering van de Tozo een negatieve invloed gehad op de doorlooptijden. Deze zijn bovenop de normale aanvragen gekomen. Dit verklaart dat de doorlooptijd iets oploopt. 2. Verticale groei

2. Inwoners uit het Hart van West-Brabant met een uitkering (en/of een arbeidsbeperking) worden actief ondersteund in hun ontwikkeling op weg naar werk/participatie. (verticale groei)

Nog indelen

Doelgroep C

Doelgroep B

Doelgroep A

21%

70%

68%

2E KWARTAAL 2019

2E KWARTAAL 2020

2.1 Iedere inwoner die zich meldt bij het Werkplein (nieuwe instroom) weet binnen vier weken welke ondersteuning hij/zij krijgt in zijn ontwikkeling op weg naar werk of participatie (of het wegnemen van belemmeringen). Toelichting: De doestelling dat iedereen binnen 4 weken weet welke ondersteuning de inwoner geboden krijgt, is gericht op een kwalitatieve ontwikkelslag die het Werkplein wil maken. We zien in de praktijk zo’n 85% van de inwoners die het dichtst bij de arbeidsmarkt staan en voor een traject richting werk in aanmerking komen snel opgepakt worden. Voor de inwoners uit doelgroep C duurt dat op dit moment langer. Ten opzichte van het eerste kwartaal is het aandeel inwoners dat binnen 4 weken aan een ontwikkeltraject begint hoger. Het is afwachten of deze ontwikkeling zich de rest van het jaar doorzet. Er wordt op dit moment gekeken naar een actieve aanpak bij binnenkomst van inwoners. Hiermee wordt in het kader van het koplopersproject cliëntondersteuning vanuit de gemeente Roosendaal (in samenwerking met MEE) al mee geëxperimenteerd. Deze resultaatafspraak wordt steeds verder ontwikkeld.

2.2 500 mensen duurzaam geplaatst op werk via het Werkgeversservicepunt (per jaar). a. 50 statushouders worden actief begeleid naar werk via het Werkgeversservicepunt (per jaar). b. 80 mensen met een arbeidsbeperking aan het werk bij een werkgever. Daarmee haalt de subregio de subdoelstelling van de Banenafspraak (per jaar). 9

c. Naast deze nieuwe plaatsingen heeft het Werkplein bij 150 lopende garantiebaan-aanstellingen nazorg geleverd (loonwaarde-herindicatie, aanpassing loonkostensubsidie, herplaatsing).

Plaatsingen WSP - Doelstelling (kwartaal) versus resultaat (kwartaal) Reguliere plaatsingen Arbeidsbeperking Statushouders Totale plaatsingen 0

Norm per kwartaal

Behaald 2e kwartaal

100

120

140

160

Behaald 1e kwartaal

De bovenste balk in de grafiek geeft de norm per kwartaal weer. De tweede balk geeft de resultaten van het tweede kwartaal weer en de derde balk zijn de resultaten behaald in het eerste kwartaal.

Toelichting: Het aantal reguliere plaatsingen ligt nog steeds op koers, ondanks alle beperkende coronamaatregels. Het WSP bleef in contact toen de bedrijven geen nieuwe medewerkers konden gebruiken en in quarantaine waren. Door de grotere toestroom van jongeren zijn de medewerkers van het WSP en de klantmanagers jongeren nog intensiever gaan samenwerken. Gesprekken met kandidaten en werkgevers zijn via Teams doorgegaan. Juni was qua aantal plaatsingen zelfs de beste maand dit jaar. Dit komt mede door de goede, warme contacten die we hebben met werkgevers. Het aantal plaatsingen van mensen met een arbeidsbeperking en statushouders is de afgelopen maanden wel achter gebleven bij de doelstelling. Vanwege de complexiteit van de doelgroep is plaatsing in de coronatijd een stuk moeilijker dan voor de reguliere doelgroep. Bij de statushouders zijn telefonische afspraken, vanwege de taalbarrière, moeilijk gebleken. Leveren van nazorg op lopende garantiebaan-aanstellingen Net zoals Berenschot adviseert, blijven we actief inzetten op deze kwetsbare groep inwoners. Indien we nu niet blijven inzetten, krijgt deze groep inwoners een grote achterstand op de rest van de werkzoekenden. In dit jaar willen we meer focus op nazorg van deze groep die aan het werk gaat om uitval te voorkomen.

Met een krapper wordende arbeidsmarkt is dit mogelijk een groep werknemers waar een werkgever als eerste afscheid van neemt. Dit willen we voorkomen. Een verdere discussie over hoe actief in te zetten op deze groep inwoners volgt bij de actualisatie van de opdracht en de prioritering die bestuurders hieraan geven. Dit past binnen de nieuwe koers die het Werkplein heeft ingezet. We maken een onderscheid tussen enerzijds de verplichte nazorg en anderzijds een meer uitgebreide variant. In de verplichte variant richten we ons op onderdelen die gedaan moeten worden om de plaatsing te continueren. Denk hierbij aan de indexering van de structurele loonkostensubsidie en het inzetten van een her-loonwaardemeting. De doorontwikkeling die we willen maken gaat over welke interventies nodig zijn om de werknemer duurzaam aan het werk te houden. Hierin is het contact met de werkgever en de 10

werknemer belangrijk. Dit gaat over de ontwikkeling van de werknemer en wat nodig is om dit te bevorderen. Het kan ook zijn dat het werk of de werkplek aangepast moet worden zodat de inwoner zijn werk kan behouden (baancreatie). Het aantal garantiebaan-aanstellingen waarbij nazorg wordt geboden kan (nog) niet inzichtelijk gemaakt worden middels het registratiesysteem. Hierover wordt dus nog niet apart gerapporteerd. Dit onderdeel is volop in ontwikkeling binnen het Werkplein.

2.3 80 mensen zijn via een leerwerktraject gegroeid in hun ontwikkeling en stromen uit via het WSP (daarbij onderdeel van doelstelling 2).

Uitstroom naar werk in relatie tot de doelstelling uitstroom naar werk bij een leerwerktraject Tot en met 2e kwartaal 2020 Tot en met 1e kwartaal 2020 0

Resultaat per kwartaal

Doelstelling norm

Toelichting: Vanaf het moment van de lockdown in Nederland zijn er geen mensen meer geplaatst in een leerwerktraject. In het tweede kwartaal is daardoor een minimaal aantal inwoners uitgestroomd naar werk. Inwoners die net voor de coronasituatie aangemeld waren of tijdelijk on hold stonden, zijn eind kwartaal twee langzaamaan weer gestart. De volgende stap is om op korte termijn nieuwe inwoners te plaatsen in een leerwerktraject. Het gaat om een 50-tal aanmeldingen. Hierbij volgen we de RIVM richtlijnen. Iedere kandidaat krijgt een goede uitleg over het toepassen van de 1,5 meter op de diverse WVS locaties. Eind tweede kwartaal stonden er enkele tientallen kandidaten klaar om aangemeld te worden voor een leerwerktraject.

2.4 620 mensen worden gemiddeld geplaatst via Werkplein Actief. Werkplein Actief activeert mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, waarbij ontwikkelpotentieel continu aandacht heeft. Het Werkplein begeleidt de plaatsing.

Gemiddeld aantal plaatsingen Werkplein Actief in relatie tot doelstelling Norm

Inwoners aan de slag

100

200

300

400

500

600

700

Toelichting: De inwoners die actief zijn via Werkplein Actief hebben allemaal een concreet plan met groeidoelstellingen. De inwoners die niet verder ontwikkelbaar zijn blijven vaak wel vrijwilligerswerk doen maar dan niet meer via Werkplein Actief. Zij komen niet meer terug in deze aantallen. Er wordt steeds meer de focus gelegd op de doorstroom van inwoners uit doelgroep C naar Werkplein Actief. Ten tijde van de coronacrisis hebben de medewerkers van Werkplein Actief vooral een sociale functie naar zowel de inwoners als de lokale organisaties. Zij bleven in ieder geval in contact met de inwoners. Naar de toekomst toe willen we een verbeterslag maken in de aansluiting tussen Werkplein Actief en de klantmanager C. Hiervoor zal de inwoner bij binnenkomst een diagnosegesprek krijgen met de klantmanager en de trajectbegeleider van Werkplein Actief. De vorm waarin dit gerealiseerd wordt en de consequenties worden in een aparte notitie uitgewerkt.

2.5 Alle inwoners zijn in beeld (er wordt gemonitord of zij aan de slag zijn met groei op weg naar werk, of dat zij bij andere partijen in beeld zijn om hun belemmeringen weg te nemen).

INGEZETTE ACTIVITEITEN 2E KWARTAAL 2020

Coaching naar werk of naar participatie Forfaitaire loonkostensubsidie Jobcoach/begeleiding op de werkplek Loonkostensubsidie (Participatiewet) Niet nader in te delen

14% 0%

22%

1% 2%

Overige faciliterende voorziening Overige sociale activering

Overige werkplekken

0% 5% 3% 0%

Beschut werk

Proefplaatsing t.b.v. loonwaardebepaling Tijdelijke loonkostensubsidie Training/cursus/opleiding

36%

Vervoersvoorziening

UITSPLITSING VAN 'NIET NADER IN TE DELEN' ACTIVITEITEN 2E KWARTAAL 2020 0% 10%

2% 5%

Aansturen hulpverlening 7% Activeren naar vrijwilligerswerk Diagnostiek algemeen 17%

JO Plan van Aanpak Jongeren Motiverende coaching Oriëntatie arbeidsmarkt

0% 8% 45%

Persoonlijke begeleiding algemeen Psycho sociale ondersteuning Sollicitatiebegeleiding

Aantal ingezette activiteiten Aantal individuele inwoners die zich ontwikkelen mbv een activiteit

1e kwartaal 2e kwartaal 2020 2020 4268 3464 2304

2508

Toelichting: In het tweede kwartaal zijn de openstaande activiteiten ingezet voor 2.508 unieke inwoners. Dit is fors hoger dan in het eerste kwartaal. Dit betekent dus dat meer individuele kandidaten een traject hebben. In de tabel is te zien dat het aantal lopende activiteiten is afgenomen. Deze afname komt door de opschoning van de bestanden die de afgelopen maanden intensiever hebben plaatsgevonden. In het eerste kwartaal stonden er activiteiten open die niet meer actueel waren. In het eerste cirkeldiagram wordt een uitsplitsing gegeven naar hoofdcategorie. Deze hoofdcategorie wordt uitgesplitst in nader te benoemen activiteiten. Het tweede cirkeldiagram geeft een uitsplitsing van de ‘niet nader in te delen’ categorie van het eerste diagram. Hiermee geven we inzicht in de diversiteit aan trajecten dat ingezet wordt voor onze inwoners. 3. Horizontale groei

3. De inwoners uit het Hart van West-Brabant worden ondersteund bij hun zorg/hulpvraag zodat zij mee kunnen doen in de maatschappij.

3.1 Alle mensen met een indicatie beschut werk die kúnnen werken en binnen de taakstelling beschut werken vallen, zijn aan de slag bij een werkgever of bij de WVS.

De taakstelling voor 2019 bedroeg 85 plaatsingen voor de zes gemeenten gezamenlijk. De taakstelling voor 2020 is 105 plaatsingen beschut werk. Aan het einde van het 2e kwartaal 2020 zijn 83 plaatsingen gerealiseerd. Plaatsingen beschut werk zijn afhankelijk van het aanbod jobready kandidaten en het aantal inwoners dat een indicatie beschut werken heeft. In principe wordt iedereen die een indicatie beschut werken heeft en jobready is binnen de taakstelling geplaatst. De gemeente Etten-Leur heeft in kwartaal 2 een wachtlijst.

3.2 Het Werkplein experimenteert met een aantal verschillende aanpakken gericht op kandidaten uit doelgroep C waarbij de achterliggende zorgvraag om mee te kunnen doen in de samenleving centraal staat. Vanuit deze experimenten krijgt het Werkplein meer inzicht in de manier waarop zij samen met de andere partners in het Sociaal Domein die integrale ondersteuning organiseren die de klant nodig heeft. Pilot cliëntondersteuning; de gemeente Roosendaal is deelnemer aan het koplopersproject cliëntondersteuning. De hieruit volgende pilot wordt uitgevoerd door het Werkplein in samenwerking met MEE. Deze pilot is gericht op: 1. De inwoners die zich bij het Werkplein melden en wellicht een achterliggende zorgvraag hebben. 2. En op een deel van de inwoners uit doelgroep C. In deze pilotaanpak voert een medewerker van MEE en een medewerker van het Werkplein gezamenlijk het gesprek met de inwoner. Op deze manier komt niet alleen de ‘Werkplein-kant’ aan bod maar ook de ondersteuning die op de ‘zorgkant’ door MEE gegeven kan worden. Tot nu toe blijkt dat ongeveer de helft van de inwoners van Roosendaal die zich bij het Werkplein melden ook andere zorgvragen heeft waarbij MEE direct kan ondersteunen. Vanwege de coronabeperkingen heeft deze pilot gedurende het tweede kwartaal 2020 stil gelegen. In de zomer is het traject weer opgestart en samen met MEE trachten we de achterstanden in te lopen.

Pilot kleine kernen; In het 2e kwartaal 2020 is de evaluatie van de pilot kleine kernen (Stampersgat, de gemeente Halderberge) afgerond. Deze pilot was vooral gericht op de samenwerking en het lerend effect in klantbenadering van de klantmanager van het Werkplein en de meedenkcoach van de gemeente Halderberge. Deze twee professionals zijn samen het gesprek aangegaan bij de inwoners van Stampersgat met een uitkering. Hierbij werd onder andere besproken of er op andere terreinen nog hulpvragen waren. De eindevaluatie is recent opgemaakt. Proeftuinen Ketensamenwerking: De overall doelstellingen van de proeftuinen zijn het verder helpen van onze inwoners door te handelen in ‘de bedoeling’ in plaats van vasthouden aan indicaties en langdurige processen. We werken als 3 organisaties (Werkplein, 15

WVS en ISD Brabantse Wal) samen als ware we één organisatie en hebben lering getrokken uit deze experimenten. In verband met de uitbraak van het coronavirus staan de proeftuinen stil of op een laag pitje tot 1 september 2020 (afhankelijk van de ontwikkeling van de situatie rondom corona). Proeftuin doelgroep C; deze proeftuin richt zich op inwoners in doelgroep C die al langere tijd een bijstandsuitkering ontvangen. Vragen waarop we antwoord willen, zijn: wat is er nodig voor deze inwoners? Hoe werk je aan zelfvertrouwen, aan het ontkomen van een sociaal isolement? Hoe werken we daarin samen met andere partners? We zitten in de brainstormfase over hoe we deze groep binnen de proeftuin kunnen afbakenen en er een specifieke groep kunnen uitlichten. Proeftuin intensieve start; In deze proeftuin gaan we aan de slag om de nieuwe instroom van 25 inwoners gezamenlijk onder de loep te nemen. We gaan na hoe we de diagnose bij binnenkomst van de inwoner goed vorm kunnen geven. Aan de hand hiervan krijgen we de ontwikkelmogelijkheden en belemmeringen op het gebied van werk en zorg in beeld en welk instrumentarium nodig is om de inwoner te ondersteunen. Proeftuin beschut werk / arbeidsmatige dagbesteding; er zit overlap in de kenmerken van de inwoners die in aanmerking komen voor beschut werk en voor arbeidsmatige dagbesteding.

In deze proeftuin staat de ontwikkeling van de inwoner centraal en niet de indicatiestelling. Deze proeftuin is gericht op: 1. Het verbeteren van de aansluiting tussen beschut werk en arbeidsmatige dagbesteding en andersom. 2. Voor inwoners die mogelijk in aanmerking komen voor een indicatie beschut werk wordt eerst een (praktijk)diagnose/voorschakeltraject ingezet om de ontwikkelpunten in beeld te brengen en eventuele uitval uit beschut werk te voorkomen. 3. Indien een arbeidscontract beschut werk wordt beëindigd en er is geen sprake van switchen naar arbeidsmatige dagbesteding, wordt er nazorg geboden zodat de inwoner wel op een passende plek terecht komt.

3.3 Het Werkplein experimenteert vanuit een brede blik met een intensieve aanpak voor statushouders die gericht is op de nieuwe wijze van inburgering. De invoering van de Wet Inburgering is uitgesteld tot 1 juli 2021. De gemeentelijke portefeuillehouders hebben 23 april 2020 het voornemen uitgesproken dat de uitvoering met betrekking tot de nieuwe Wet Inburgering bij het Werkplein komt. In het tweede kwartaal is een projectleider aangesteld voor de invoering van de nieuwe Wet Inburgering. Er is inmiddels een aantal werkgroepen samengesteld die aan de slag zijn met de praktische uitwerking van de nieuwe Wet Inburgering. Het Werkplein blijft voorlopig actief met de 16

reguliere aanpak statushouders. Indien er relevante ontwikkelingen zijn rapporteren wij hierover.

3.4 Inwoners met een laag inkomen kunnen bij het Werkplein terecht voor ondersteuning via bijzondere bijstand (5.400 aanvragen). We geven zo snel mogelijk duidelijkheid over de aanvragen (70% binnen 4 weken, 80% binnen 6 weken).

Aanvragen bijzondere bijstand

Norm 1e halfjaar 2020

Aantal ontvangen aanvragen

500

1000

1500

2000

2500

3000

Doorlooptijd bijzondere bijstand - Doelstelling versus resultaat < 8 weken

Norm: 6 weken

Streven: 4 weken

20%

40% Doelstelling

60%

80%

100%

120%

Behaald

Toelichting: Het aantal ingediende aanvragen bijzondere bijstand is iets lager dan waar in de doelstelling rekening mee is gehouden (Prognose: 2.700 in 1e halfjaar 2020 – realisatie: 2.331). Hierin zitten

ook 1.086 aanvragen Individuele Inkomenstoeslag en 11 aanvragen Individuele Studietoeslag. Het aantal aanvragen is bovendien ook wat lager dan in het 1e halfjaar: - 2019 (realisatie: 2.470) en - 2018 (realisatie: 2.394. Met uitzondering van de Individuele Inkomenstoeslag en de Individuele Studietoeslag worden de aanvragen bijzondere bijstand niet op kostensoortniveau geadministreerd. Daarom is niet aan te geven of de daling zich concentreert op enkele kostensoorten, of breder is. Na het 3e kwartaal blijkt of het aantal aanvragen dit jaar toch nog zal aantrekken. De doorlooptijd < 8 weken ligt op 95%. Dit is een goed resultaat als rekening wordt gehouden met het feit dat er in dit tijdvak bij de bijzondere bijstand 654 maal sprake was van een incomplete aanvraag waarvoor een hersteltermijn is gegeven. Van de afgehandelde aanvragen zijn er 1.966 geheel of gedeeltelijk toegekend. Hierin zitten ook 918 toekenningen Individuele Inkomenstoeslag en 15 verstrekkingen Individuele Studietoeslag. 3.5 Inwoners met een laag inkomen kunnen bij het Werkplein terecht voor ondersteuning via minimabeleid (2.000 aanvragen). We geven zo snel mogelijk duidelijkheid over de aanvragen (70% binnen 4 weken, 80% binnen 6 weken).

Aanvragen minimabeleid Norm 1e halfjaar 2020

Aantal ontvangen aanvragen incl. ambtshalve toekenningen 0

200

400

600

800

1.000 1.200 1.400

Doorlooptijd Minimabeleid - Doelstelling versus resultaat < 8 weken

Norm: 6 weken

Streven: 4 weken

20%

40% Doelstelling

60%

80%

100%

120%

Behaald

Toelichting: 18

Het aantal aanvragen minimabeleid is in het 1e halfjaar 2020 hoger dan de doelstelling. Dit komt doordat in het 1e kwartaal de ambtshalve toekenningen maatschappelijke participatie zijn verwerkt. Ondanks dat het totaal aantal aanvragen met 1.205 (=incl. ambtshalve toekenningen) hoger ligt dan de periodenorm, ligt dit aantal nu 207 lager dan in dezelfde periode 2019 (=1.412). Meest waarschijnlijke verklaring hiervoor is dat door de coronacrisis met bijbehorende lockdown (= tweede helft maart tot juni) de mensen geadviseerd werd om zoveel mogelijk thuis te blijven. Bovendien moesten veel bedrijven (o.a. pretparken, bioscopen, musea e.d.) hun deuren sluiten. Verwachting is dat hierdoor minder mensen de behoefte hadden om deze regeling aan te vragen. Afgewacht moet worden hoe zich dit in het 3e kwartaal 2020 gaat ontwikkelen nu al die lockdownmaatregelen vanaf juni-juli 2020 zijn versoepeld. 3.6 We wijzen inwoners met een laag inkomen op deelname aan de collectieve ziektekostenverzekering. Dat resulteert in 7.000 deelnemers. Collectieve ziektekostenverzekering Doelstelling 7.000

Deelnemende inwoners per 1 juli 2020 7.305

Toelichting: Op 1 juli 2019 bedroeg het totaal aantal deelnemers 7.267. Geconcludeerd mag worden dat ondanks dat CZ ingaande 1 januari 2020 geen korting meer geeft op de basisverzekering, dit geen negatieve invloed heeft gehad op het deelnemersaantal. Op 1 juli 2020 waren er 7.305 deelnemers tegenover 7.392 in het 1e kwartaal (= 87 daling). De belangrijkste redenen van de daling zijn: premieachterstand van meer dan 2 maanden en overlijden van de verzekerden. Vanwege de capaciteitsinzet op de Tozo-regeling is in de maand juli 2020 het Werkplein gestart met de jaarlijkse inkomenscontrole. Voor de inkomenscontrole wordt gebruik gemaakt van informatie van het Inlichtingenbureau. Het onderzoek richt zich enerzijds op deelnemers met een te hoog inkomen en anderzijds op deelnemers met geen of een heel laag inkomen. Resultaat inkomensonderzoek: • deelnemers met een te hoog inkomen: 162 deelnemers zijn nader onderzocht. Resultaat: bij 106 deelnemers is de deelname beëindigd per 1 augustus 2020 omdat zij of een te hoog inkomen hadden, of niet reageerden op verzoeken om inkomensgegevens te verstrekken; • deelnemers met geen of heel laag inkomen: dit onderzoek wordt na de zomervakantie uitgevoerd.

4. Bestandsontwikkeling

4. Het Werkplein zorgt voor een goede en tijdige afstemming over de financiële producten en levert de producten voor het bestuurlijk besluitvormingsproces hierover aan. 4.1 Op basis van de landelijke prognoses (CPB sept. 2019) zal het bijstandsvolume gelijk blijven in 2020. In de begroting van 2020 (die is opgesteld toen de prognoses nog positiever waren), is uitgegaan van een dalend bestand, namelijk een afname van het aantal uitkeringsdossiers van 1% ten opzichte van de stand van 31 december 2019. Mocht in 2020 blijken dat de bestandsontwikkeling afwijkt van de begrote bestandsdaling dan zal bij een begrotingswijziging, de doelstelling in dit werkprogramma, worden bijgesteld. (In de begrotingswijziging die op 16 april 2020 aan uw gemeenten is verzonden gaan we voor nu uit van een gelijkblijvend bestand voor 2020, hier zijn de gevolgen van de coronacrisis nog niet in verwerkt).

Toelichting: Eind kwartaal twee zijn er 4.017 lopende uitkeringsdossiers. Dit terwijl er aan het begin van het eerste kwartaal nog sprake was van 3.851 uitkeringsdossiers. Waar we in de maand januari 2020 nog een lichte daling zagen, is deze inmiddels omgeslagen in een stijging met 166 dossiers (4,3%) ten opzichte van 1 januari 2020. Per 1 augustus is deze stijging opgelopen tot 4.050 dossier (5,1%). De verwachting voor het komende jaar is een totale stijging van 7,5%. Zie daarvoor de bijgevoegde analyse.

5. Effectieve dienstverlening

5a. Het Werkplein wil de komende jaren haar dienstverlening meer toekomstbestendig maken: de inwoner en haar ondersteuningsbehoefte staan centraal. Dit vraagt een doorontwikkeling van organisatie en medewerkers. 5.1 Het Werkplein zet samen met haar medewerkers een nieuwe koers in. Er is een organisatieontwikkelingstraject met aandacht voor de toon en identiteit van het dagelijkse werk. De doelgroep van het Werkplein groeit. Er is een toename van nieuwe doelgroepen door de invoering van de Participatiewet. Ook zijn er meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt die te maken hebben met brede problematiek. Het ontwikkelen van deze groep inwoners vraagt om een andere, bredere kijk op dienstverlening. We willen de stap maken van een op regels en wetten gerichte ‘blauwe’ organisatie naar een ‘groene’ organisatie die de mens centraal stelt. De projectstructuur zelf ademt meer groen uit, meer netwerkorganisatie, meer autonomie voor medewerkers. Zo hebben we er bewust voor gekozen om geen klassiek verandertraject in te zetten waarbij de top van de organisatie aangeeft wat de nieuwe stip op de horizon is. Het management fungeert als sponsor van de werkgroepen. We zijn mét de medewerkers samen op zoek naar een nieuwe identiteit en een nieuwe bedoeling. Deze identiteit wordt onze houvast: het Werkplein dat we willen zijn en uitstralen.

Vier werkgroepen, over klantreis, samenwerking in het sociaal domein, sturingsfilosofie en dienstverlening zijn aan de slag. We kijken daarbij van buiten naar binnen en gaan op zoek naar goede voorbeelden in het land. Helaas hebben in dit traject de beperkingen vanwege het coronavirus ook hun weerslag op het tempo van voortgang van de werkgroepen. Tijdens de coronabeperkingen is ‘de expeditie’ voortgezet middels een grote ‘Zoommeeting’. De werkgroepen zijn ook (vooral) via Teams bij andere gemeenten en organisaties aan het kijken hoe zij zijn georganiseerd.

5b. Het Werkplein wil door een effectieve werkwijze voor de inwoners een efficiënte dienstverlening organiseren waarbij de inwoner centraal staat. 5.2 Het Werkplein wil dat inwoners geholpen zijn met effectieve dienstverlening

Toelichting: Om het aantal hersteltermijnen te verlagen heeft binnen het Werkplein een interne werkgroep gekeken of en hoe het aantal opgelegde hersteltermijnen kon worden teruggebracht. Hierbij zijn de teksten en vraagstellingen in brieven en formulieren klantgerichter geformuleerd. We zien in het eerste halfjaar 2020 helaas een toename in het aantal hersteltermijnen ten opzichte van 2018 en 2019. Deze stijging is toe te schrijven aan het tweede kwartaal. Dit is te verklaren doordat de fysieke dienstverlening enige tijd stil heeft gelegen en klanten alle stukken per post of digitaal hebben ingeleverd. Normaal gesproken worden het aanvraagformulier en de bewijsstukken doorgenomen tijdens een persoonlijk inlevermoment. Omdat dit niet kan, zullen er vaker hersteltermijnen worden geboden.

5.3 Om de ontwikkeling van inwoners goed in beeld te hebben (6) zorgt het Werkplein voor een goede registratie van ingezette instrumenten. Dit is terug te zien in SRG en daarmee in CBSgegevens. Dit gaat per kwartaal met 10% omhoog. In 2021 zijn alle instrumenten geregistreerd.

Registratie SRG 2500

2000 302

302

1319

1306

65 230 30 jan-20

66 235 31 feb-20

1 314

298

289

285

1499

1484

1512

1509

70 234 42 mrt-20

65 244 27 apr-20

63 234 29 mei-20

55 231 30 jun-20

1500

1000

500

faciliterende voorzieningen

Financiele compensatie

Ondersteuning op de werkplek

Voorz.naar werk of naar participatie

Werkplekken

Anders

Toelichting: Het Werkplein levert maandelijks informatie over re-integratievoorzieningen die zijn ingezet. Deze zogenaamde Statistiek Re-integratie door gemeenten (SRG) leveren we aan het CBS. Hiervoor zijn een aantal verplichte categorieën benoemd die aangeleverd worden. Naast deze verplichte categorieën hanteert het Werkplein ook nog een aantal eigen categorieën (zie hiervoor 2.5). Hierdoor maken wij steeds meer inzichtelijk hoe onze inwoners zich ontwikkelen. Een constante focus op registratie is noodzakelijk om deze gegevens up-to-date te houden. Het eerste kwartaal stegen de aantallen. In het tweede kwartaal zijn deze redelijk gestabiliseerd. Tijdens de coronaperiode is er extra ingezet op administratieve klussen (waaronder registratie). Hierdoor zijn verouderde activiteiten verwijderd. Dit kan de stabilisatie veroorzaken. De verwachting is dat richting het einde van het jaar is pas een goede inschatting gemaakt kan worden van de daadwerkelijke ontwikkeling van de omvang van activiteiten voor onze inwoners. De categorieën en definities om beter te kunnen registreren blijven in ontwikkeling.

5.4 Het Werkplein zet in op zo min mogelijk onterechte uitkeringen te verstrekken. Daarmee loopt het aantal terugvorderingen terug. De verhouding tussen wat er jaarlijks geïncasseerd wordt en het totaal openstaande vorderingenbedrag (Pw-Ioaw-Ioaz-Bbz-bijzondere bijstand) wordt aangeduid als incassoratio. Het Werkplein streeft naar een incassoratio van 20% (gebaseerd op vorderingenbedrag per 1 jan. 2020).

Aflossingen Incassoquote Saldo per 1 januari

Tot 1 juli Fictief eind 2020 Doelstelling € 797.012,35 € 1.594.024,70 € 1.799.497,00 8,9% 17,7% 20% € 8.997.485,00 € 8.997.485,00 € 8.997.485,00

Toelichting: Het openstaande bedrag aan vorderingen op 1 januari 2020 was € 8.997.485. De aflossingen bedroegen € 797.012,35 op 1 juli 2020 . Als je dit doortrekt over heel 2020 kom je op een incassoratio van € 1.594.024. Ontwikkelingen door het Coronavirus lijken enige invloed te hebben op de ontvangsten. Ondanks deze invloed zullen de ontvangsten, bij lineair doorrekenen over geheel 2020, niet veel afwijken van de geraamde 1,8 mln. We verwachten dat er vanaf kwartaal drie weer meer geïncasseerd wordt. Dit kan eventueel negatiever uitvallen indien de financiële situatie van onze debiteuren verslechtert. Incasso is sowieso altijd grillig; sterk wisselend per periode/maand. Dit kan voorgaande doorrekening in resterende deel van 2020 nog (sterk) beïnvloeden 5.5 We geven heldere uitleg over de aanvraagprocedures en hebben meer contact met de inwoner. Het aantal gegronde bezwaarschriften/klachten loopt terug (normering afgelopen 3 jaar).

Aantal bezwaarschriften 1e halfjaar 2020 2019 2018 2017 0

100

150

200

250

300

350

400

450

Aantal gegronde bezwaarschriften Totaal aantal bezwaarschriften (incl. beroepszaken)

Toelichting: We zien een daling in zowel het aantal bezwaarschriften als in het aantal bezwaarschriften dat gegrond wordt verklaard. Dat is in een positieve trend.

5c. Het Werkplein draagt bij aan de samenwerking tussen gemeenten, maatschappelijke organisatie, werkgevers etc. Het Werkplein is een goede samenwerkingspartner Het Werkplein werkt binnen de ketensamenwerking samen met de ISD Brabantse Wal en het leerwerkbedrijf WVS. Gezamenlijk investeren we in de ontwikkeling van inwoners in de zin van participatie en het maken van stappen naar de arbeidsmarkt. Daarnaast werkt het Werkplein samen met de gemeenten aan een nieuwe visie op werkgeversdienstverlening, kijken we samen naar de actualisatie van de opdracht van gemeenten aan het Werkplein en richten we ons op de voorbereidingen op de nieuwe Wet Inburgering. In de coronatijd was het Werkplein een belangrijke uitvoeringsorganisatie voor de uitvoering van één van de landelijke regelingen om ondernemers te compenseren in de corona-crisis (Tozo). Binnen het sociaal domein is het Werkplein één van de spelers in het maatschappelijk speelveld. Samen met de maatschappelijk partners proberen wij onze inwoners zo goed mogelijk te ondersteunen. Momenteel ligt er het voornemen om op relatief korte termijn een klanttevredenheidsonderzoek op te zetten. Hiervoor zijn al een aantal offertes opgevraagd. Op basis van die offertes en in samenspraak met de cliëntenraad wordt er bekeken op welke wijze hier vorm aan gegeven kan worden.

Als gevolg van het uniforme SROI-beleid van de 6 gemeenten heeft het Werkplein een SROI coördinator aangesteld. Deze zal het gezamenlijke beleid uitdragen en toepassen met als doel om het sociaal ondernemen binnen het Hart van West-Brabant verder te stimuleren.

Bijlagen

Bijlage

Bijlage 1: Onze afspraken met gemeenten

Doelstelling

Resultaatafspraak

Per kwartaal 2020 1 2 3 4

100% van de aanvragen < 8 weken afgehandeld 1.1

Zorgvuldig en rechtmatige uitkeringsverstrekking

2.1

Ondersteuning in ontwikkeling naar werk en participatie

2.2

Ondersteuning in ontwikkeling naar werk en participatie

2.3

Ondersteuning in ontwikkeling naar werk en participatie

2.4

Ondersteuning in ontwikkeling naar werk en participatie Ondersteuning in ontwikkeling naar werk en participatie

2.5 en 5.3 3.1