X bijlage Jaarrekening 2024 (gewaarmerkt door accountant)

Gemeente Midden-Delfland

Jaarstukken 2024 worden onder andere woningen opgeleverd aan de Woudselaan. Voor centrum Den Hoorn, De Kreek fase IV, Equestrum en de Hoornbloem worden de woningbouwplannen (verder) voorbereid. In Schipluiden zijn er onder andere plannen in voorbereiding voor het toevoegen van woningen in het centrum, Keenenburg V en de Zuidrand. In Maasland worden er woningen opgeleverd in De Houve, de Maaslandse Zoom en op de Maaslandse Dam. Aandacht voor wonen met zorg De verwachte toename van het aantal ouderen maakt het noodzakelijk hier passende woningen voor te ontwikkelen. Voor het realiseren van deze woningen werken we samen met zorginstellingen en Wonen Midden-Delfland. Maximaal benutten subsidiemogelijkheden voor woningbouw Rijk en provincie bieden subsidiemogelijkheden aan voor stimulans woningbouwprogrammering. Het gaat hier om bijdragen die een impuls moeten geven aan het versnellen van woningbouw of het bijdragen bij een tekort. Het gaat om regelingen zoals de Vliegende Brigade, de Knelpuntenpot Sociale Woningbouw en de Startbouwimpuls. We bewaken welke projecten hiervoor in aanmerking komen en zorgen voor een tijdige aanvraag.

Instrumenten - Herziene Woonvisie (2023) - Motie van 8 november 2022, betreft het besluit om het bestaande beleid van 30% sociaal (waarvan 15% goedkope koop en 15% sociale huur) te wijzigen in: voortaan bij nieuwbouwprojecten 30% sociale huur en als uitgangspunt bij nieuwbouwprojecten minimaal 60% sociale en betaalbare woningen (tot NHG) toe te passen (incl. sociale huur) - Omgevingsvisie 1.0 - Visie Behoud door ontwikkeling (Vitale Dorpen 2025) - Huisvestingsverordening Midden-Delfland 2023 - Regionale Realisatie Agenda: gemeentelijk aandeel in regionale nieuwe woningmarktafspraken - Prestatieafspraken met Wonen Midden-Delfland - Wet maatschappelijke ondersteuning en de voorzieningen die daarop gebaseerd zijn (wonen, zorg en welzijn) - Bestuurlijke Tafel Wonen (de ambtelijke en bestuurlijke samenwerking in de woningmarktregio Haaglanden) - Anti-speculatiebeleid 2017 - Beleidsnotitie Afkoop Sociale Woningbouw (gekoppeld aan Omgevingsvisie)

Wat hebben we gedaan? Resultaten 2024

Met het woonbeleid willen we onze vitale dorpen gehouden. We doen dit door te streven naar een evenwichtig woningaanbod en bevordering van doorstroming. Voor het in stand houden van voorzieningen en daarmee de leefbaarheid in de dorpen van Midden-Delfland is (betaalbaar) wonen van groot belang. Samenwerking met Wonen Midden-Delfland Ook in 2024 is constructief samengewerkt met woningcorporatie Wonen Midden-Delfland. Samen met de corporatie en de beide huurdersverenigingen zijn nieuwe jaarlijkse prestatieafspraken gemaakt. Wonen Midden-Delfland en Wonen Wateringen vormen met ingang van 1 januari 2025 samen de nieuwe corporatie WoonWest.

Gemeente Midden-Delfland

79

Jaarstukken 2024 Herziening Huisvestingsverordening Per 1 januari 2024 is een wijziging van Huisvestingwet doorgevoerd. Dit heeft onder andere geleid tot een technische en beleidsarme wijziging van de huisvestingsverordening eind 2024. De huidige verordening loopt tot 1 juli 2027. Tot die tijd verwachten we tussentijdse wijzigingen. Ook afspraken uit de Regionale Woonzorgvisie, waar het afgelopen jaar in geparticipeerd is en nog aan gewerkt wordt, zullen verwerkt worden in de huisvestingsverordening. Uitvoering Woningbouwprogramma Ons woningbouwprogramma is vastgelegd in de Regionale Realisatie Agenda (de Woondeal) en door de Provincie Zuid-Holland vastgesteld. In dit programma is de ambitie opgenomen om 474 woningen te realiseren tot en met 2030. Ook zijn nieuwe woningbouwplannen verder voorbereid of gerealiseerd. Voor de Woudselaan is de omgevingsvergunning afgegeven en kan de bouw gestart worden. Voor Keenenburg V is na de tender de projectontwikkelaar gestart. De woningen voor De Houve en Maaslandse Dam zijn opgeleverd. Aandacht voor wonen met zorg Er is ingezet op de samenwerking met zorginstellingen en Wonen Midden-Delfland voor ontwikkelen en realiseren van passende woningen voor ouderen. Dit wordt ingegeven door de verwachte toename van het aantal ouderen binnen deze gemeente.

Zo is in 2024 gewerkt aan een stedenbouwkundig plan voor 30 woningen voor ouderen met zorg (en vestiging van huisartsenpraktijk) op de locatie Hoornbloem. Het stedenbouwkundige plan is gereed na een uitgebreide participatie met (direct) omwonenden. Woonwest zal het bouwplan realiseren en zorginstelling Pieter van Foreest zal de zorg leveren aan de bewoners. Spreidingswet en opvang ontheemden Oekraïne Voor de uitvoering van de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet) en de Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne is regionale afstemming en samenwerking wenselijk. Met een financiële ondersteuning vanuit het Rijk en provincie vindt dit plaats binnen de regio Haaglanden. In deze samenwerking is het wettelijk verplichte regionale spreidingsplan afgestemd. Meerwaarde van de samenwerking is de uitwisseling van praktische informatie bij de uitvoering van de wetgeving, uitwisselen van informatie op aanvullende beleidsterreinen en de feitelijke bemiddeling bij plaatsing van ontheemden Oekraïne in de regionale opvanglocaties. In het regionaal Spreidingsplan zijn de taakstellingen per gemeente opgenomen. Voor MiddenDelfland zijn dat 133 opvangplekken, waarvan 11 voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV). Met het COA is voor het AZC Den Hoorn contractueel afgesloten dat de locatie plaats biedt voor maximaal 225 mensen, waarvan 25 AMV.

Op 19 december 2024 heeft de minister van Asiel en Migratie het provinciaal verdeelbesluit Zuid-Holland vastgesteld. Hierin is voor Midden-Delfland een taakstelling van 225 opvangplekken opgenomen. Voor de opvang van ontheemden Oekraïne was de inspanningsverplichting voor Midden-Delfland om 65 opvangplekken te realiseren. Deze inspanningsverplichting neemt in 2025 toe tot 73 omdat meer Oekraïners in Nederland om huisvesting vragen. De locatie Euterpe heeft maximaal 52 opvangplekken en biedt onvoldoende capaciteit voor deze toegenomen inspanningsverplichting. In regionaal verband is het gemeentelijk standpunt dit capaciteitstekort vooralsnog niet in te vullen, ook vanuit de overcapaciteit AZC Den Hoorn en het ontbreken van ambtelijke capaciteit voor het opzetten van een extra project om een aanvullende locatie te realiseren. Realisatie AZC Na de raadsbesluitvorming in het najaar van 2023 om een opvanglocatie voor vluchtelingen te realiseren in de Harnaschpolder, stond 2024 in het teken van de voorbereidingen op de realisatie in

80

Gemeente Midden-Delfland

Jaarstukken 2024 2025. Binnen de gemeentelijke organisatie is in het voorjaar een projectorganisatie gevormd en is voor de zomer een projectplan opgeleverd, met hierin onder andere aandacht voor verkeersveiligheid, veiligheid, communicatie en participatie. Er zijn aanvullende werkafspraken gemaakt met het COA over zaken als onderwijs, gezondheidszorg, welzijn en dagactiviteiten. Gedurende het jaar is er veel aandacht besteed aan communicatie en participatie. Er zijn verschillende sessies georganiseerd voor omwonenden en geïnteresseerden. Maandelijks is een raadinformatiebrief verstuurd over de voortgang op de verschillende aspecten van het plan. Tussentijds is herhaaldelijk extra informatie gedeeld met de raad naar aanleiding van schriftelijke en/of technische vragen. Vanuit team communicatie is veel inzet gepleegd om vragen en mails van belanghebbenden zo goed mogelijk te beantwoorden. Met het indienen van de aanvraag voor de omgevingsvergunning door het COA in december, is het project eind 2024 een volgende fase ingegaan. Maximaal benutten subsidiemogelijkheden voor woningbouw Rijk en provincie bieden subsidiemogelijkheden aan om woningbouwprogrammering te stimuleren. Het gaat hier om bijdragen die een impuls moeten geven aan het versnellen van woningbouw of het bijdragen bij een tekort.

In 2024 is gebruik gemaakt van subsidieregelingen zoals de Vliegende Brigade en de Knelpuntenpot Sociale Woningbouw.

Wat heeft het gekost? Beschikbare middelen U Bouw- en woningtoezicht I Bouw- en woningtoezicht

Primitieve begroting 2024 € 1.817.374 € 1.817.374

Begroting incl. wijzigingen € 2.088.323 € 2.088.323

Werkelijk 2024

Verschil

€ 2.261.667 € 2.261.667

- € 173.344 - € 173.344

- € 1.457.962 - € 1.457.962

- € 1.792.755 - € 1.792.755

- € 2.251.219 - € 2.251.219

€ 458.464 € 458.464

€ 359.412

€ 295.568

€ 10.448

€ 285.120

Toelichting financiële afwijking Uitgaven

Overschrijding Bouw- en woningtoezicht (€ 173.344) Betreft enerzijds een onderschrijding op automatiseringskosten (€ -40.366) en een verschuiving van werkgeverslasten (€ -121.712). Anderzijds een overschrijding op welstand advieskosten (€ 23.261), als ook op inhuur personeel (€ 271.059), ureninzet realisatie AZC (€ 36.952) en adviezen derden (€ 6.747). Inkomsten Overschrijding Bouw- en woningtoezicht (€ 458.464) De overschrijding op dit taakveld wordt voornamelijk veroorzaakt door een toename van incidentele bouwleges bij zowel woningbouw als bedrijventerrein (€ 455.598).

Gemeente Midden-Delfland

81

Jaarstukken 2024

Beleidsveld grondzaken Beleidsdoel

De gemeente wil een regierol vervullen bij ruimtelijke ontwikkelingen. Het grondbeleid is ondersteunend aan de beleidsvelden Midden-Delfland® 2025 en Vitale Dorpen in 2025.

Wat willen we bereiken?

Gewenst maatschappelijk effect Het beschikbaar hebben van gronden, tegen (maatschappelijk) acceptabele kosten, om de doelen van andere programma’s te kunnen bereiken.

Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld?

Het beleidsveld grondzaken heeft een indirecte relatie met Cittaslow. De grondexploitatie is gericht op het bereiken van voorafgaand geformuleerde doelstellingen vanuit andere beleidsvelden. Daarbij zijn de waarden van Cittaslow uitgangspunt, zoals het betrekken van inwoners, een hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte, sociale woningbouw en duurzaam bouwen.

Wat gaan we daarvoor doen?

Het volgens planning beschikbaar hebben van gronden voor de doeleinden van andere programma’s, zoals onderwijs en welzijn. De planningen zijn onderdeel van de door het college van burgemeester en wethouders vastgestelde projectplannen. Concrete doelen/acties voor 2025 De huidige Nota Grondbeleid dateert uit 2019. Wij willen dit beleid in 2025 actualiseren. Deze actualisatie hangt samen met de actualisatie van de woonagenda en de Omgevingswet. Binnen de looptijd van deze meerjarenbegroting willen wij gemiddeld 75 -100 woningen per jaar realiseren. Instrumenten  

Nota Grondbeleid; Jaarlijkse herziening grondexploitaties, en bijbehorende risicoanalyse en het meerjarenprogramma grondexploitaties (ontwikkeling reserve grondexploitaties).

Wat hebben we gedaan? Resultaten 2024

Het volgens planning beschikbaar hebben van gronden voor de doeleinden van andere programma’s, zoals onderwijs en welzijn. De planningen zijn onderdeel van de door het college van B&W vastgestelde projectplannen. Concrete doelen/acties voor 2025 De huidige Nota Grondbeleid dateert ui 2019. Wij willen dit beleid in 2025 actualiseren. Het huidige beleid is uit 2019. Deze actualisatie hangt samen met de actualisatie van de woonagenda en de Omgevingswet.

82

Gemeente Midden-Delfland

Jaarstukken 2024 Binnen de looptijd van deze meerjarenbegroting willen wij gemiddeld 75 -100 woningen per jaar realiseren. Instrumenten  

Nota Grondbeleid; Jaarlijkse herziening grondexploitaties, bijbehorende risicoanalyse en het meerjarenprogramma grondexploitaties (ontwikkeling Reserve Grondexploitaties).

Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen

Met de deelname aan Bedrijvenschap Harnaschpolder wordt onder meer beoogd de werkgelegenheid en de lokale en regionale economie een impuls te geven, een kwalitatieve invulling te geven aan het bedrijventerrein en zorg te dragen voor de beleidsmatige afstemming met de woningbouw in de Harnaschpolder. Verder is de gemeente Midden-Delfland een volwaardig partner bij de ontwikkeling, waarmee een sterke externe oriëntatie vanuit de gemeente Midden-Delfland is gewaarborgd.

Wat heeft het gekost? Beschikbare middelen U Grondexploitatie s I Grondexploitatie s

Primitieve begroting 2024 € 4.295.120 € 4.295.120

Begroting incl. wijzigingen € 4.827.035 € 4.827.035

Werkelijk 2024

Verschil

€ 1.735.326 € 1.735.326

€ 3.091.709 € 3.091.709

- € 5.647.684 - € 5.647.684

- € 6.545.909 - € 6.545.909

- € 4.517.015 - € 4.517.015

- € 2.028.894 - € 2.028.894

- € 1.352.564

- € 1.718.874

- € 2.781.689

€ 1.062.815

Toelichting financiële afwijking Uitgaven en inkomsten Grondexploitaties Bij zowel de uitgaven als de inkomsten is de feitelijke uitvoering van grondexploitaties sterk afhankelijk van procedures die doorlopen moeten worden en de momenten waarop kavels grond (kunnen) worden afgenomen. Inhoudelijke wijzigingen in de plannen worden aan de raad voorgelegd middels de jaarlijkse herzieningen van de grondexploitatieberekeningen (grexen). Hierna zijn de grote verschillen ten aanzien van de begroting en realisatie 2024 toegelicht. De grootste verschuivingen bij de lasten zijn: Keenenburg V 

Door de gevonden pfas zijn de te maken kosten voor saneren en het bouwrijp maken naar 2025 doorgeschoven. Ruimte voor Ruimte

Gemeente Midden-Delfland

83

Jaarstukken 2024 

Door de gevonden pfas op de Zuidrand locatie zijn een groot deel van de kosten naar 2025 geschoven. Een aantal te maken kosten op de Maaslandse Dam zijn ook vervallen. Centrum den Hoorn 

Door de vertraging van de vergunningprocedure is het merendeel van de werkzaamheden doorgeschoven naar 2025. Bedrijventerreintjes Hooipolder 

Door het verkennen van de locatie voor tijdelijke woningbouw zijn de kosten doorgeschoven naar 2026. Kreekzone 

Door de aanwezigheid van de tijdelijke woningen zijn de kosten voor het bouwrijp maken naar 2025 doorgeschoven.

De grootste verschuivingen bij de baten zijn: · Woudselaan 

Opbrengsten zijn opnieuw ingeschat op basis van een globaal ingetekend programma. De opbrengsten zijn op basis van deze nieuwe berekening afgenomen. Tegenover de afname van de opbrengsten staan aanvullende opbrengsten door het verlengen van de looptijd van de tiny houses.

· Centrum Den Hoorn 

Door de vertraging van de vergunningprocedure zijn de opbrengsten naar 2025 doorgeschoven. Bedrijventerreintjes Hooipolder 

Door het verkennen van de locatie voor tijdelijke woningbouw zijn de opbrengsten doorgeschoven naar 2026. Keenenburg V  Door de gevonden pfas zijn de te ontvangen opbrengsten naar 2026 doorgeschoven. Ruimte voor Ruimte 

Door de gevonden pfas op de Zuidrand locatie zijn de opbrengsten doorgeschoven naar 2027.

Mutaties reserve Mutaties reserves programma 7 Uitgaven Inkomsten Totaal

84

Werkelijk 2023 € 451.809 - € 2.565.501 - € 2.113.692

Primitieve Begroting incl. begroting wijzigingen 2024 € 18.248 € 435.773 €0 - € 714.143 € 18.248 - € 278.370

Werkelijk 2024

Verschil

€ 1.442.461 - € 676.438 € 766.023

- € 1.006.688 - € 37.705 - € 1.044.393

Gemeente Midden-Delfland

Jaarstukken 2024 Uitgaven Storting in de reserve grondexploitaties: 

Het grootste verschil wordt verklaard door de storting in de reserve grondexploitaties. In deze reserve is in 2024 een bedrag van € 990.853 gestort die van te voren niet begroot was. Deze storting betreft de winstneming grexen 2024.  Het overige verschil wordt verklaard door meerdere kleine mutaties. Inkomsten Onttrekking uit de Algemene reserve: 

Het verschil wordt verklaard door meerdere kleine bedragen onder de € 25.000. De volgende doorschuifbudgetten uit 2023 hebben in 2024 een onderbenutting en verklaren het verschil: Budget grondbeleid (€ 10.000), Uren uit het projectbudget Euterpe (€ 16.305), Budget Hoornbloem (€ 9.845) en uitvoeringsbudget centrumplan Schipluiden (€ 1.555).

Investeringen programma 7

Omschrijving investering

Bedrag begroot

Bedrag werkelijk

Bedrag Afsluiten restant ja/nee krediet € 0 Ja

Opmerkingen

Grond Harnaschpold er erfpacht Delta HH-C2 (2024) Bouw- en woonrijp maken Euterpe Maasland Grondexploita tie Woudselaan Complex 13 Hooipolder Complex 14 (Centrumont wikkeling Den Hoorn) Complex 17 (Keenenburg V) Complex 22 Grondexploita

€ 7.422.324

€ 7.422.324

€ 48.588

€ 56.746

- € 8.158 Nee

Loopt door in 2025

€ 135.047

€ 3.319

€ 131.728 Nee

Loopt door in 2025

€0

€ 17.008

- € 17.008 Nee

€0

€ 167.411

- € 167.411 Nee

Loopt door in 2025 Loopt door in 2025

€0

€ 624.259

- € 624.259 Nee

Loopt door in 2025

€ 1.955.484

€ 147.049

€ 1.808.435 Nee

Loopt door in 2025

Gemeente Midden-Delfland

Grond is aangekocht. Krediet sluiten.

85

Jaarstukken 2024 Omschrijving investering tie Ruimte voor Ruimte Complex Kreek zone Look West Voorbereiding skrediet centrumontwi kkeling Maasland Voorbereiding skrediet Hoornbloem Grondexploita tie vastgoedzone Den Hoorn Grond in erfpacht

86

Bedrag begroot

Bedrag werkelijk

Bedrag Afsluiten restant ja/nee krediet

Opmerkingen

€ 1.384.575

€ 2.292

€ 1.382.283 Nee

Loopt door in 2025

€ 25.000

€ 28.152

- € 3.152 Nee

Loopt door in 2025

€ 60.000

€ 38.312

€ 21.688 Nee

Loopt door in 2025

€0

€ 36.977

- € 36.977 Nee

Loopt door in 2025

€ 142.000

€ 155.250

- € 13.250 Nee

Loopt door in 2025

Gemeente Midden-Delfland

Jaarstukken 2024

Algemene dekkingsmiddelen Overzicht van algemene dekkingsmiddelen

Het overzicht algemene dekkingsmiddelen is geen (beleids)programma en heeft daardoor een aparte plaats. De financiële middelen in al hun verschijningsvormen zijn dienstbaar aan het beleid. Tegelijkertijd zijn de financiële middelen de randvoorwaarden voor het te voeren beleid. Daarbij wordt een evenwicht gezocht tussen ambities en mogelijkheden. De voorschriften en regelgeving met betrekking tot het financiële beleid nemen ieder jaar toe. Hierdoor wordt de financiële ruimte beperkt maar tegelijkertijd wordt voorkomen dat onverantwoorde toepassingen worden gekozen. In algemene termen kan gesteld worden dat het financiële beleid erop gericht is op korte en lange termijn te voorzien in voldoende financiële middelen om mogelijkheden en ambities met elkaar in evenwicht te houden. Omdat de voorgeschreven meerjarencijfers niet verder gaan dan het begrotingsjaar en de drie daaropvolgende jaren is een financieel perspectief opgesteld voor de langere termijn (zie Financieel meerjarenperspectief). Op deze manier wordt bereikt dat het korte termijnbeleid past in en bijdraagt aan de noodzakelijke aanpassingen op langere termijn. In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van de algemene dekkingsmiddelen. Onder de tabel worden de onderdelen toegelicht.

Wat heeft het gekost? Beschikbare middelen U Algemene baten en lasten OZB niet woning OZB woning Treasury I Algemene uitkering OZB niet woning OZB woning Treasury

Primitieve begroting 2024 € 1.534.007 € 6.000

Begroting incl. wijzigingen € 1.789.400 € 6.000

Werkelijk 2024

Verschil

€ 1.817.209 €0

- € 27.809 € 6.000

€0 € 416.756 € 1.111.251 - € 37.905.740 - € 28.344.569

€0 € 459.576 € 1.323.824 - € 39.723.036 - € 29.411.192

€ 1.542 € 529.758 € 1.285.909 - € 40.365.692 - € 29.985.781

- € 1.542 - € 70.182 € 37.915 € 642.656 € 574.589

- € 2.298.833 - € 4.264.545 - € 2.997.793 - € 36.371.733

- € 2.448.833 - € 4.182.045 - € 3.680.966 - € 37.933.636

- € 2.512.100 - € 4.173.456 - € 3.694.355 - € 38.548.483

€ 63.267 - € 8.589 € 13.389 € 614.847

Toelichting financiële afwijking Uitgaven

Overschrijding OZB woningen (€ 70.182) Deze overschrijding is met name het gevolg van hogere kosten voor de implementatie van nieuwe software bij het team Belastingen. Dit heeft onder meer geleid tot opleidingskosten die buiten de opdrachtsom vielen en extra personele inzet om naast de lopende werkzaamheden de implementatie te kunnen realiseren.

Gemeente Midden-Delfland

87

Jaarstukken 2024 Onderschrijding Treasury (€ 37.741) Extra rente ontvangen vanuit de belastingdienst inzake een BTW suppletie uit 2021. Verder is de rente in de loop van het jaar gedaald. Hierdoor zijn de kosten inzake opgenomen kasgeld lager uitgevallen. Daarnaast hebben we in het jaar een kortere periode kortgeld aangetrokken. Baten Overschrijding Algemene uitkering (€ 574.589 ) Door het jaar heen wordt de raming van de algemene uitkering aangepast aan de verschillende circulaires. De decembercirculaire komt echter te laat om de financiële consequenties daarvan nog te kunnen verwerken in de begroting (€ 242.931). Dit keer zat er onder andere een extra bijdrage voor de energietoelage in (€ 129.850). Daarnaast hebben er verrekeningen plaats gevonden over voorgaande jaren die per saldo een positief resultaat vormen. Overschrijding OZB niet-woningen (€ 63.267) Voor het begroten van de te verwachten opbrengst wordt rekening gehouden met de te verwachten waardeontwikkeling van de niet-woningen. Ook wordt ingeschat wat er aan areaalontwikkeling en gegronde bezwaren te verwachten is. Voor de niet-woningen is er ook een gebruikersbelasting OZB, daarom wordt een inschatting gemaakt van de leegstand. Wanneer één of meer van deze factoren afwijkt van waar rekening mee is gehouden, zorgt dit voor een meer- of minderopbrengst, in dit geval een meeropbrengst.

Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen?

De BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. Het dienen van het maatschappelijk belang bindt de bank met de gemeente. Daarom houdt de gemeente een beperkt aantal aandelen in de bank. Met de deelname aan Juva N.V. is een ongestoorde levering van gas en elektriciteit aan burgers en bedrijven binnen de gemeente gegarandeerd. Het doel van Evides is het altijd kunnen leveren van schoon en hoogwaardig drinkwater en het continu beschikbaar hebben van industriewater dat aan strenge normen voldoen. Voor de bovenstaande partijen geldt dat er naast het maatschappelijk belang eveneens sprake is van een financieel belang voor de gemeente. De jaarlijkse winstuitkeringen (dividend) vormt een relevante inkomstenpost.

Mutaties reserve Mutaties reserves algemene dekkingsmidd elen Uitgaven Inkomsten

88

Werkelijk 2023

Primitieve begroting 2024

Begoting incl. wijzigingen

Werkelijk 2024

Verschil

€ 149 - € 944.494 - € 944.345

€ 151 - € 529.900 - € 529.749

€ 44.785 - € 429.375 - € 384.590

€ 44.785 - € 429.375 - € 384.590

€0 €0 €0

Gemeente Midden-Delfland

Jaarstukken 2024

Overhead Overzicht van de kosten Overhead

In het gewijzigde Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) worden baten en lasten van de overhead niet meer onder de afzonderlijke programma’s geregistreerd, maar centraal onder een afzonderlijk taakveld. Hiermee vervalt de noodzaak van een complexe en veelal ondoorzichtige kostentoerekening aan alle gemeentelijke taken en activiteiten. Hiermee wint de begroting en verantwoording aan transparantie. De gemeenteraad kan beter sturen op de bedrijfsvoering. Bovendien kan door het hanteren van een eenduidige systematiek een betere vergelijking worden gemaakt met andere gemeenten. Om te voorkomen dat er verschillen gaan optreden in de wijze van toerekening van overhead is een algemene definitie van overhead voorgeschreven: Alle bedrijfskosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Uitgangspunt van deze definitie is dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken/activiteiten. Volgens deze nieuwe methodiek wordt in de begroting en verantwoording niet meer gerekend met de integrale kostprijs. In een aantal gevallen speelt het hanteren van een integrale kostprijs nog wel een rol. Dit om te voorkomen dat dit voor deze gevallen leidt tot een tekort in de begroting.

Als voorbeelden kunnen worden genoemd: de grondexploitaties, investering en andere (subsidie)trajecten, die gepaard gaan met activering en afschrijving, waar vaak specifieke dekkingsposten voor bestaan. Voor deze gevallen is het toerekenen van overhead en (eventueel) rente wel toegestaan. Ten aanzien van taken/activiteiten en daarmee samenhangende diensten waarvoor kostendekkende tarieven berekend mogen worden (bijvoorbeeld afval en riolering), geldt dat het niet meenemen van overhead betekent dat voor die producten een positief resultaat kan ontstaan. Dit komt doordat gemeenten overhead wel mogen meenemen in de berekening van de tarieven. Om die reden is in het gewijzigde BBV de verplichting opgenomen om in de paragraaf lokale heffingen toe te lichten hoe de algemene overhead zich verhoudt tot taken/activiteiten/heffingen volgens een nader omschreven systematiek. Hieronder volgt in lijn met het format van onze begroting het overzicht van de overhead:

Wat heeft het gekost?

Beschikbare middelen U Overhead ambtelijke organisatie

Primitieve begroting 2024 € 9.745.788 € 5.075.788

Gemeente Midden-Delfland

Begroting incl. wijzigingen € 10.984.265 € 5.973.644

Werkelijk 2024

Verschil

€ 11.286.988 € 5.815.127

- € 302.723 € 158.517

89

Jaarstukken 2024 Beschikbare middelen Overhead bestuursorgaan Overhead openbare werken Overhead voorlichting en informatievoorzi ening I Overhead ambtelijke organisatie Overhead bestuursorgaan Overhead openbare werken Overhead voorlichting en informatievoorzi ening

Primitieve begroting 2024 € 1.190.868

Begroting incl. wijzigingen € 1.050.082

Werkelijk 2024

Verschil

€ 1.292.868

- € 242.786

€ 161.324

€ 155.259

€ 136.179

€ 19.080

€ 3.317.808

€ 3.805.280

€ 4.042.814

- € 237.534

- € 84.550 - € 82.300

- € 287.084 - € 183.057

- € 439.267 - € 247.195

€ 152.183 € 64.138

- € 2.250

- € 2.250

- € 2.250

€0

€0

€0

- € 9.832

€ 9.832

€0

- € 101.777

- € 179.990

€ 78.213

€ 9.661.238

€ 10.697.181

€ 10.847.721

- € 150.540

Toelichting financiële afwijking Uitgaven Onderschrijding ambtelijke organisatie (€ 158.517) De overschrijding bestaat voornamelijk uit de storting in de voorziening verlofsparen ad € 178.866. Daarnaast hebben we een onderschrijding op werkgevers lasten ad 320.000. De werkgeverslasten zijn in feiten niet lager, maar de budgetten zijn verschoven naar Overhead bestuursorgaan en Voorlichting en informatievoorzieningen. Daar spreken we namelijk over een overschrijding. De verschillende Overhead afdelingen samen is per saldo nihil. Overschrijding Overhead bestuursorgaan (€- 242.786) De overschrijding bestaat voornamelijk uit hogere werkgeverslasten (€- 273.290). Dit komt doordat budgetten zijn verschoven. Bij de ambtelijke organisatie spreken we van een onderschrijding en hier van een overschrijding, per saldo is het verschil nagenoeg nihil. Overschrijding Overhead voorlichting en informatievoorziening (€- 237.534) De overschrijding bestaat voornamelijk uit hogere werkgeverslasten (€ 185.000). Er zijn een aantal taken van onze IT leverancier door onze eigen organisatie opgevangen. Hierdoor ontstaat een stijging/overschrijding op werkgeverslasten informatievoorziening, maar tevens een baten/overschrijding eveneens op informatievoorziening (€ 75.814). Daarnaast zijn er collega's met ouderschapsverlof waarvan het werk door externe is opgevangen.

een deel van deze lasten zijn opgevangen door hogeren inkomsten WAO / AAW. Inkomsten Overschrijding Overhead ambtelijke organisatie (€ 64.138) Betreft hoofdzakelijk een overschrijding vanwege hogere inkomsten WAO / AAW (€ 49.665).

90

Gemeente Midden-Delfland

Jaarstukken 2024 Overschrijding Overhead voorlichting en informatievoorziening (€ 78.213) Er zijn een aantal taken van onze IT leverancier door onze eigen organisatie opgevangen. Hierdoor ontstaat een stijging/overschrijding op werkgeverslasten informatievoorziening, maar tevens een baten/overschrijding eveneens op informatievoorziening. Extra gerealiseerde baten ad (€ 75.814).

Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen?

Met de deelname aan de gemeenschappelijke regeling archiefbeheer Midden-Delfland wordt beoogd op een efficiënte en doelmatige wijze invulling te geven aan de gemeentelijke verplichtingen als bedoeld in de Archiefwet 1995.

Mutaties reserves Mutaties reserves overhead Uitgaven Inkomsten

Werkelijk 2023 €0 - € 240.958 - € 240.958

Primitieve Begroting incl. begroting wijzigingen 2024 €0 € 92.273 - € 169.833 - € 583.302 - € 169.833 - € 491.029

Werkelijk 2024

Verschil

€ 87.946 - € 491.893 - € 403.947

€ 4.327 - € 91.409 - € 87.082

Inkomsten Reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen: 

Het verschil wordt voornamelijk verklaard door lagere onttrekking uit de reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen. De volgende onderhoudsbudgetten hebben in 2024 een onderbesteding en verklaren het volgende verschil: Onderhoudsbudget huisvesting Schipluiden (€ 7.133), Onderhoudsbudget KP buitendienst Maasland (€ 12.102) en Onderhoudsbudget gemeentehuis (€ 40.000). Het overige verschil wordt verklaard door meerdere kleine mutaties.

Investeringen programma Overhead Omschrijving investering

Bedrag begroot

Bedrag werkelijk

Implementati e digitalisering inwonerszake n (2018) Vervanging installaties gemeentehuis 2024 Vervanging installaties gemeentehuis 2023

€ 20.618

€0

€ 71.000

€0

Gemeente Midden-Delfland

Bedrag Afsluiten restant ja/nee krediet € 20.618 Nee

Opmerkingen

€ 64.099

€ 6.901 Nee

Restant einde jaar doorschuiven

€ 185

- € 185 Ja

Project afgerond

Loopt door in 2025

91

Jaarstukken 2024 Omschrijving investering

Bedrag begroot

Bedrag werkelijk

Informatiebel eidsplan 2023 Docudistri (2024) Investering nieuw meubilair werkplekken (2024) Verv. gevelbekledin g Brandweer Den Hoorn (2021) Vervangen Hardware WIFI (2021) Vervanging Centric applicaties naar SaaS 2022 Audio videoinstallatie raadzaal Vervanging verouderde server (2024) Eigentijdse ICT (2024) Ford Transit V-55-FZG (verv. VW Crafter 5-VBZ67) Ford Transit V-56-FZG (verv. VW Crafter 4VBN-69) Ford Transit VRH-53-K (verv. Ren.Master 2VNX-01) Vervangen VW Crafte

€0

€ 9.546

€ 115.000

€ 116.746

- € 1.746 Ja

€ 26.000

€ 17.968

€ 8.032 Nee

€ 25.350

€ 11.449

€ 13.901 Nee

Loopt door in 2025

€ 27.476

€0

€ 27.476 Ja

Krediet afsluiten

€ 236.899

€ 18.126

€ 218.773 Nee

Loopt door in 2025

€ 69.928

€ 52.261

€ 17.667 Nee

Loopt door in 2025

€ 50.000

€ 37.502

€ 12.498 Nee

Loopt door in 2025

€ 50.000

€0

€ 50.000 Nee

€ 76.700

€ 77.613

- € 913 Ja

Loopt door in 2025 Project afgerond

€ 71.700

€ 77.613

- € 5.913 Ja

Project afgerond

€ 49.400

€ 42.403

€ 6.997 Ja

Project afgerond

€ 71.000

€0

€ 71.000 Nee

Loopt door in 2025

92

Bedrag Afsluiten restant ja/nee krediet - € 9.546 Nee

Opmerkingen Loopt door in 2025 Project afgerond Loopt door in 2025

Gemeente Midden-Delfland

Jaarstukken 2024 Omschrijving investering Pick-up V590-DH 2024 Vervangen snippermachi ne (2026) OpzetnatzoutStrooimachin e (2021)

Bedrag begroot

Bedrag werkelijk

Bedrag Afsluiten restant ja/nee krediet

Opmerkingen

€ 52.000

€ 46.088

€ 5.912 Ja

Project afgerond

€ 18.000

€0

€ 18.000 Ja

Project afgerond

Gemeente Midden-Delfland

93

Jaarstukken 2024

Paragrafen

94

Gemeente Midden-Delfland

Jaarstukken 2024

Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering Organisatie en personeel

Het Cittaslow denken en Thuis! In Midden-Delfland vormen de basis voor de manier waarop wij (samen)werken en omgaan met de uitdagingen die er zijn. Dit betekent dat we werken met aandacht voor elkaar; dat we handelen vanuit gastvrijheid en vakmanschap en werken vanuit de bedoeling van wetten en regels. Zo ontwikkelen we een organisatie waar de focus ligt op mensen die met plezier bijdragen aan de ontwikkeling van Midden-Delfland. Dit heeft zich vertaald in een organisatievisie die door het directieteam in samenwerking met de teamleiders eind 2022 is vastgesteld. Deze organisatievisie is leidend bij het inrichten van ons sociaal beleid. Wij streven naar een hoge kwaliteit van werk, zodat we een goede en kwalitatieve dienstverlening blijven bieden naar onze inwoners en ondernemers. In 2024 hebben we deze koers voortgezet. De arbeidsmarkt heeft zich verder ontwikkeld De arbeidsmarkt was in 2024 landelijk gezien iets minder krap, wat een positieve ontwikkeling is in vergelijking met voorgaande jaren. Deze trend was ook zichtbaar binnen onze gemeentelijke organisatie. In tegenstelling tot het historisch hoge aantal vacatures bij andere gemeenten, zagen wij een daling in het aantal openstaande vacatures. Ook was de vraag naar personeel was minder groot dan voorgaande jaren.

Onze opgaven, het unieke landschap, de kleinschalige structuur en de welkome cultuur dragen we uit tijdens de werving van nieuw personeel. Hierin onderscheiden we ons van andere gemeenten in de regio, wat zorgt voor een aantrekkingskracht op nieuwe kandidaten. Nog steeds zijn er vacatures die erg moeilijk in te vullen zijn, dit geldt met name voor juridische- en (management) functies binnen het ruimtelijk domein. Administratieve en uitvoerende functies waren sneller ingevuld. In 2024 zijn regionaal twee initiatieven gestart waar wij ons bij aan hebben gesloten: 1. Regionale arbeidsmarktsamenwerking geïnitieerd door de provincie Zuid-Holland. Dit initiatief richt zich op het verbeteren van de arbeidsmarkt in Zuid-Holland door middel van regionale samenwerking. Het doel is om de vraag en het aanbod op de regionale arbeidsmarkt beter op elkaar af te stemmen. Dit kan onder andere door het versterken van de samenwerking tussen gemeenten. De provincie heeft een coördinerende rol. 2. Regionale samenwerking inzet gepensioneerden geïnitieerd door gemeenten in de regio. Dit initiatief richt zich op het activeren van gepensioneerden in de regio, zodat zij hun ervaring en kennis kunnen inzetten binnen de gemeentelijke organisatie.

Beide initiatieven zijn een reactie op regionale uitdagingen zoals het vinden van geschikt personeel en het benutten van de vaardigheden van gepensioneerden, die vaak over een schat aan ervaring beschikken. Formatie, bezetting en vacatures De formatie is stabiel gebleven in 2024. De bezetting is iets hoger en de vacatures zijn iets afgenomen. We hebben kwalitatieve, betrokken en gemotiveerde mensen aangetrokken. Tijdens de werving van nieuw personeel hebben we ingezet op ons sterke merk. Kandidaten kiezen bewust

Gemeente Midden-Delfland

95

Jaarstukken 2024 voor werken binnen gemeente Midden-Delfland. Zij voelen zich verbonden aan de identiteit van onze gemeente en zij hebben vaak hoge behoefte aan veelzijdig werk. Die afwisseling kunnen wij de medewerkers bieden. In totaal zijn 24 medewerkers ingestroomd en 16 medewerkers uitgestroomd. Inhuur bleef noodzakelijk Hoewel we de meeste vacatures snel en met gekwalificeerde kandidaten hebben vervuld, bleef het noodzakelijk om extern personeel in te zetten. Dit gold ook voor de toename van (tijdelijke) taken. Door extern personeel in te schakelen, konden we de basisbezetting op peil houden, voldoende uitvoeringskracht borgen en de kwaliteit van onze dienstverlening op peil houden. Net als in 2023 was het inhuren van extern personeel de meest effectieve manier om (erg) moeilijk vervulbare vacatures te vervullen, ziekte op te vangen en tijdelijke expertise in te zetten. We blijven duurzame inzetbaarheid bevorderen Duurzame inzetbaarheid houdt in dat medewerkers nu en in de toekomst gezond en met plezier waardevol werk kunnen blijven doen dat past bij hun talenten, ambities en mogelijkheden. Duurzame inzetbaarheid van medewerkers wordt bevorderd door verschillende factoren. Onze organisatie heeft in 2024 vooral ingezet op opleiding en ontwikkeling om de inzetbaarheid van de medewerkers te stimuleren.

Door te investeren in duurzame inzetbaarheid verbinden we de medewerker nog meer aan onze organisatie. Leren en ontwikkelen als middel De organisatie is en blijft in ontwikkeling en zo ook de teams en de individuele medewerkers. Belangrijk is dat de juiste medewerker op de juiste functie is geplaatst met de juiste randvoorwaarden, zodat de medewerker met plezier zijn werk verricht en goede prestaties levert. We geven de medewerkers de middelen om ons hogere doel te bereiken: het leveren van hoogwaardige en kwalitatieve dienstverlening aan de burgers, ondernemers en de gemeenschap. In 2024 hebben we de medewerkers gestimuleerd nog meer de regie te nemen op hun talent- en loopbaanontwikkeling. Voorop stond het leren en ontwikkelen van vaardigheden en vergroten van kennis. Niet alle individuele opleidingen waren voor 2024 begroot. Het opleidingsbudget heeft daardoor een overschrijding. Door het stimuleren van ontwikkeling zijn medewerkers meer in beweging gekomen en hebben zij in 2024 meer opleidingen, trainingen en coaching gevolgd. Dit beleid heeft onder andere geleid tot doorstroom van 15 medewerkers. Deze medewerkers hebben een nieuwe uitdaging gevonden binnen de organisatie. Zij groeien en ontplooien zich verder.

Voorlopig geen opleidings- en leerplatform Het ontwikkelen van een opleidings- en leerplatform in 2024 om beter grip te krijgen op de trainingen, opleidingen en coaching is niet gerealiseerd. Wel is een verdeling in het opleidingsbudget gemaakt om de kosten te monitoren en inzicht te krijgen in de effectiviteit van de aanvragen. Dit helpt om de uitgaven voor leren en ontwikkelen effectief te volgen en te beheren. Een belangrijke stap richting een meer gestructureerde aanpak van de leer- en ontwikkelingsactiviteiten binnen de organisatie.

96

Gemeente Midden-Delfland

Jaarstukken 2024 Introductie van Het Goede Gesprek In 2024 hebben we het 'Goede Gesprek' geïmplementeerd, waarbij leidinggevenden en medewerkers met elkaar in gesprek gaan over onder andere prestaties, groei, welzijn en veiligheid. Dit gesprek voeren zij niet eenmalig, maar doorlopend. Tijdens het Goede Gesprek spreken leidinggevenden en medewerkers ook over houding en gedrag. We stimuleren een open en proactieve werkhouding. Een houding die gericht is op samenwerking met inwoners en ondernemers. Waarbij het doel is om positief, oplossingsgericht en volgens de bedoeling te handelen. Er vond een managementtraject plaats De teamleiders spelen een belangrijke rol in zowel de ontwikkeling van het team als de groei van individuele medewerkers. Ze zorgen ook voor het behalen van goede resultaten die bijdragen aan de doelen van de afdeling en de organisatie. Om deze rol goed uit te voeren, volgden de teamleiders ook in 2024 een speciaal managementtraject. Dit programma is op maat gemaakt en biedt naast trainingen ook ruimte voor coaching, intervisie en de ontwikkeling van het managementteam zelf. Het ziekteverzuim is gestegen In onderstaand tabel leest u het ziekteverzuimpercentage van de afgelopen jaren van gemeente Midden-Delfland, alle gemeenten én het landelijk gemiddelde onderzocht door het CBS. 2021 Gemeente Midden-Delfland Alle gemeenten gemiddeld Landelijk gemiddeld

2022

2023

2024

4,5%

5,4%

6,3%

7,4%

5,8%

6,7%

6,5%

nog niet bekend

5,4%

5.6%

5,3%

nog niet bekend

Het ziekteverzuimpercentage in 2024 is hoog te noemen. Dit betekent dat een aantal medewerkers minder gezond, inzetbaar en productief is geweest. De medewerker levert in op zijn vitaliteit en het kost de gemeente geld. Bovendien heeft ziekteverzuim invloed op de maatschappelijke doelen en resultaten die we willen behalen. Tot slot zorgt een hoog verzuim in potentie ook voor een hogere druk op de andere medewerkers. Positief is het percentage nul-verzuim: 69 procent. Dit betekent dat 69 procent van het personeelsbestand zich in 2024 niet heeft ziek gemeld. Landelijk ligt dit percentage gemiddeld op 50 procent. De oorzaken van verzuim zijn te verdelen in: werk, privé en pech. Samen met de bedrijfsarts hebben we de ziekteverzuimcijfers uitgediept. Het hoge verzuimpercentage komt door langdurig ziekteverzuim (43 – 366 dagen ziek). Voor de helft van het langdurig ziekteverzuim ligt de oorzaak in medische klachten (fysiek). De andere helft van het ziekteverzuim komt voort uit mentale klachten. Daarvan is de oorzaak deels werk- en deels privé gerelateerd. Langdurig zieke medewerkers begeleiden we naar duurzame re-integratie. In 2024 waren er meer re-integratietrajecten dan verwacht. Daardoor hebben we een overschrijding op het budget arbodienstverlening.

Gemeente Midden-Delfland

97

Jaarstukken 2024 Aan de slag met drie belangrijke pijlers Vitaliteitsbeleid, arbobeleid en inzetbaarheidsbeleid zijn drie belangrijke pijlers. Daarmee bevorderen we de gezondheid, het welzijn en de duurzame inzetbaarheid van medewerkers binnen de organisatie. De drie pijlers kunnen elkaar versterken en aanvullen als je ze samen oppakt. Het verbinden van deze beleidsgebieden helpt bij het creëren van een preventieve cultuur binnen de organisatie. Door vitaliteit-, arbo-en inzetbaarheidsbeleid in te zetten, kan de organisatie medewerkers ondersteunen in hun fysieke en mentale gezondheid. Dit verkleint de kans op langdurige ziekte of uitval. Wij gaan met deze drie pijlers aan de slag. Ons streven is om de stijgende trend die de ziekteverzuimcijfers van de afgelopen jaren laten zien te stoppen. Ons doel is het verhogen van de inzetbaarheid van onze medewerkers en daarmee het verlagen van het ziekteverzuim. Hybride werken wordt verder uitgediept De kaders voor hybride werken staan en hybride werken wordt steeds verder ontwikkeld onder de noemer 'passende werkplek'. In 2024 is in kaart gebracht welke aanvullende maatregelen nog nodig en verplicht zijn. De kosten die daarmee gepaard gaan zijn opgenomen in de begroting 2025 - 2028. Per 1 april 2025 liep de cao af De cao liep van 1 januari 2024 tot en met 31 maart 2025.

In deze cao waren meerdere salarisstijgingen afgesproken:  Per 1 januari 2024 zijn de salarissen gestegen met 4,75%.  Op 1 oktober 2024 is daar nog een salarisverhoging van 1,25% bijgekomen. Dit betekent een loonstijging van 6% in 2024.

Regionale samenwerking

We werken op veel beleidsterreinen nauw samen in de regio. Dit doen we omdat een aantal gemeentelijke taken eenvoudigweg niet door individuele gemeenten kan worden opgepakt. Wij zijn alert op mogelijkheden en kansen voor samenwerking. We beoordelen doorlopend of het uitbesteden van taken of samenwerking in de uitvoering daarvan leidt tot betere dienstverlening, meer continuïteit of lagere kosten. Of dat het juist beter is om het werk ‘in huis’ te organiseren. Ook is van belang dat wij regionaal de belangen van Midden-Delfland blijven vertegenwoordigen en een sterke partner zijn in de samenwerkingen.

Dienstverlening

De gemeente streeft naar een hoge kwaliteit van dienstverlening. De vragen en behoeften van onze inwoners staan hierin centraal. Wij vinden het belangrijk dat onze inwoners zich gehoord en begrepen voelen. Wij meten regelmatig de klanttevredenheid van onze inwoners. Dit doen we voor uiteenlopende terreinen. Er vindt bijvoorbeeld jaarlijks een cliënttevredenheidsonderzoek plaats voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Dit soort onderzoeken bevestigen dat de dienstverlening in onze kleinschalige organisatie nabij en op orde is. In het kader van de dienstverleningsvisie heeft eind 2023 een breder onderzoek plaatsgevonden. Met de uitvoeringsagenda die daarop volgde, zetten we duidelijk stappen in de verbetering van dienstverlening. Ook de telefonische bereikbaarheid heeft blijvend onze aandacht nodig, zeker in de tweede lijn. De kwaliteit van de dienstverlening staat centraal.

98

Gemeente Midden-Delfland

Jaarstukken 2024

Informatiemanagement en digitalisering Digitalisering

Digitalisering is noodzakelijk voor gemeenten. Goed toegepast verbetert het de dienstverlening, wordt het werk efficiënter en ondersteunt het gegevensgestuurd beleid. Dit vraagt om een digitale transformatie met zowel kansen als uitdagingen. De komende jaren bepalen we welke taken we zelf uitvoeren en welke we uitbesteden. Meer data betekent meer koppelingen tussen applicaties, wat de infrastructuur ingewikkelder maakt. Om wendbaar te blijven, is goed inzicht onmisbaar. We zoeken een balans tussen digitalisering, uitbesteding en eigen regievoering voor effectieve dienstverlening. Dit komt terug in onze samenwerking met de gemeente Westland en andere partners. VerSAASing Het gebruik van het SaaS-model (voluit: Software as a Service) noemen we VerSAASing. Dit is nu en de komende jaren een belangrijke trend voor gemeenten. Een trend waar we niet aan ontkomen. Het biedt ons voordelen zoals flexibiliteit, eenvoudig onderhoud en updates, schaalbaarheid en verbeterde toegankelijkheid en samenwerking. Maar het vraagt ook een aanpassing van onze organisatie, met nieuwe functies, rollen en vaardigheden voor medewerkers. In 2024 hebben we de rollen en functies voor informatievoorziening aangepast en zijn we gestart met de manier van werken die past bij deze ontwikkeling. Ook de rol van de functioneel beheerders verandert hierdoor.

In 2024 hebben we onderzoek gedaan naar het functioneel beheer in onze organisatie. De besluitvorming hierover vindt aan het einde van de eerste helft van 2025 plaats. VerSAASing vraagt ook dat we zorgvuldig zijn in het selecteren van en samenwerken met onze serviceproviders. Daarbij houden we rekening met de afhankelijkheid en het minimaliseren van risico's, zoals de risico's voor beveiliging. Vooral Centric heeft aangegeven hoe zij de nog lokaal geïnstalleerde applicaties willen migreren. Ook hierin hebben we in 2024 flinke stappen gezet en zitten we in het einde van de uitvoeringsfase. De verwachting is dat we in het tweede kwartaal 2025 alles hebben afgerond. Dienstverleningsovereenkomst ICT met Westland De overeenkomst met de gemeente Westland is in 2024 aangepast. Volgens de nieuwe overeenkomst beheert gemeente Westland de cloud-omgeving waarin systeemsoftware draait. Ook is daarin afgesproken welke diensten wij afnemen voor bestaande en nieuwe uitvoerende ICTbeheertaken. In 2025 evalueren we de nieuwe dienstverleningsovereenkomst en bepalen we wat de beste keuze is voor onze organisatie. Wellicht is een andere contractvorm of samenwerking nodig of past deze beter bij de ontwikkelingen op get gebied van informatievoorziening. In dat geval onderzoeken we ook de mogelijkheid om zowel in technische als organisatorische zin afscheid te nemen van gemeente Westland.

Programma Eigentijdse ICT Wij werken samen met de gemeente Westland aan het overkoepelende, uitgebreide programma Eigentijdse ICT (EICT). Doel van EICT is het bieden van een stabiele, veilige, flexibele en schaalbare omgeving voor medewerkers zodat het werk zonder ongewenste onderbrekingen door kan gaan. Veel lopende en geplande projecten maken onderdeel uit van EICT. Denk bijvoorbeeld aan de cloudomgeving van Microsoft Azure en het moderniseren van de (digitale) werkplek.

Gemeente Midden-Delfland

99

Jaarstukken 2024 In 2024 brachten we ons datacenter naar de cloud. Dat betekent dat we geen investering meer doen in hardware, maar dienstverlening vanuit exploitatiebudgetten afnemen. In 2024 startten we ook met nieuwe digitale werkplekken en onderzochten we de vormgeving van bedrijfscontinuïteitsmanagement zoals uitwijk bij storingen of uitval van ICT (zie kopje uitwijk bij calamiteiten). Het lopende project voor de transitie naar Office365 is ook onderdeel van het programma. In 2024 hebben we de pilots voor 'De nieuwe werkplek' succesvol afgerond. In 2025 gaat de rest van de organisatie over. Bij ongewijzigde omstandigheden is dit deel van het programma voor de zomer afgerond. De overstap heeft grote impact op de werkwijze van onze medewerkers. We geven het daarom extra aandacht in de vorm van training en ondersteuning. Dit is in 2024 in gang gezet en loopt door in 2025. Europese aanbesteding vervanging storageomgeving naar cloud De storageomgeving moet worden vervangen. In de meerjarenbegroting zijn al middelen opgenomen voor 2025. De voorbereiding is in 2023 gestart. Door nieuwe ontwikkelingen bleek het aantrekkelijker en uiteindelijk goedkoper om dit project in 2025 uit te voeren. We werken hierin samen met de gemeente Westland.

Informatieveiligheid en Privacy

Beveiliging informatie en continuïteit bedrijfsvoering Het bedrijfscontinuïteitsmanagementbeleid (BCM) is in 2024 vastgesteld. We zijn gestart met plannen voor processen waarbij dienstverlening een grote rol speelt. Het eerste vastgestelde plan gaat over het proces 'betalen uitkeringen' en verzekert dat de betalingen doorgaan bij verstoringen. In 2025 bekijken we stapsgewijs meer processen. Hiermee waarborgen we de continuïteit van kritieke bedrijfsprocessen. We besteden structureel aandacht aan digitale bewustwording rondom informatieveiligheid. Om krachtig en duidelijk te communiceren over deze thema's, werken we samen met het privacyteam. In 2024 hebben we verschillende middelen ingezet, zoals e-learnings en een social hackgame. Daarmee stimuleren we blijvende bewustwording. Ook hebben we een barometeronderzoek uitgevoerd om de stand van zaken binnen de organisatie te meten. De uitkomst kan worden vergeleken met eerdere metingen en geeft richting voor onze aanpak in 2025. We zien nu al een duidelijke verbetering ten opzichte van voorgaande jaren. SIEM-SOC Om cyberaanvallen op tijd op te sporen en tegen te gaan is het slim bewaken van ons IT-landschap noodzakelijk. Beide oplossingen (SIEM en SOC) zijn noodzakelijke onderdelen in een moderne beveiligingsinfrastructuur.

Ook zijn ze wettelijk verplicht volgens de nieuwe Europese regelgeving op het gebied van informatiebeveiliging. In 2024 zijn we gestart met de de aanbesteding voor de SIEM(Security Information & Event Management) en SOC -oplossing (Security Operations Center. Dit doen we in samenwerking met de gemeente Westland, zodat we onze krachten kunnen bundelen. De voorbereiding van de aanbesteding is afgerond in 2024 en de implementatie vindt plaats in het

100

Gemeente Midden-Delfland