CConstaterende datMidden-Delfland
Koppel je AI →
Document · PDF

Notulen - openbare vergadering van 3-11-2026 (begroting)

Gemeenteraad 24 november 2026, gemeente Midden-DelflandBij agendapunt: Vaststellen van de notulen vorige vergaderingen40.427 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Van den Akker. Mevrouw Van den Akker: Ik heb er nu op dit moment geen antwoord op. Dat is eigenlijk gewoon het antwoord. 15 De voorzitter: Daar zult u het even mee moeten doen, mijnheer Knaap, maar ik zag ook nog een andere interruptie. Daarbij wil ik nu het woord geven aan de heer Eijgenraam van het CDA. Aan u het woord. De heer Eijgenraam: Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Van den Akker, u sprak uw zorg uit over mensen die het wellicht allemaal niet meer kunnen betalen. Dat is natuurlijk een terechte zorg, want die leeft ook bij ons, maar hoe rijmt u die zorg met de lastenverzwaring die door uw partij is doorgevoerd met betrekking tot bijvoorbeeld afvalstoffenheffing? Mevrouw Van den Akker: Tot de afvalstofheffing? Ik zie niet direct de relatie, want het gaat over een euro of zo per huishouden. Het is niet direct een heel grote actie. Het heeft te maken ook met, als we straks gaan kijken naar, hoe heet het, als we het afval gaan wegen en als we het dan allemaal gaan scheiden, dan zullen er ook voor die huishoudens gevolgen zijn. Dat is niet per se iets wat dan minder zou zijn als dat het nu zou zijn. Ik zie daar niet het verband in. De voorzitter: Dank u wel voor dit moment, maar ik zie nog een vervolgvraag bij de heer Eijgenraam. Aan u het woord.

De heer Eijgenraam: Het gaat per huishouden toch om beduidend meer dan een eurootje, wat u zegt. Het gaat om zoals u in de begroting kunt lezen, € 18 per vervuilingseenheid. Daarbij was de bedoeling natuurlijk dat het scheiden van het afval een besparing zou opleveren. Mevrouw Van den Akker: Dat is € 18 per jaar. De heer Eijgenraam: Mensen die weinig afval opleveren, zullen dan op dat moment ook minder gaan betalen. Er zou voor de huishoudens met minder afval een aanzienlijke hogere besparing kunnen plaatsvinden en de lastenverzwaring, juist bij mensen die het niet kunnen dragen, zoals u zegt, hoe gaat u dat repareren? Mevrouw Van den Akker: Dat is niet per se een verband, want het kan best zijn dat iemand die toch al in de zorgen zit, toch veel afval produceert. Je kan niet zeggen dat iemand dat niet heeft, want dan heb je jonge kinderen en dan heb je luiers en dan zijn er toch dingen die daar ook zijn. Je kan niet een-op-een dat verband leggen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van den Akker. Ik zie nog een vervolgvraag. Ik denk dat het de laatste vraag op dit onderwerp is. De heer Eijgenraam. De heer Eijgenraam: Dank u wel, voorzitter. De vraag was eigenlijk hoe u het gaat repareren. De voorzitter: U heeft de vraag misschien niet helemaal duidelijk gesteld, mijnheer Eijgenraam aan mevrouw Van den Akker.

Kunt u de vraag nog een keer helder herhalen? De heer Eijgenraam: Zeker, voorzitter. Dank u wel. De vraag was hoe u de tariefsverhoging voor bijvoorbeeld afvalstofverheffing gaat repareren voor de inwoners die dat uiteindelijk niet kunnen betalen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van den Akker. Mevrouw Van den Akker: Ik denk dat daar de gewone kanalen voor zijn van het maatschappelijk werk en bij de bijstand, waar nog dingen zijn. Dat zijn de normale routes hiervoor. De voorzitter: Ik wil u tevens vragen om uw betoog te willen vervolgen. Mevrouw Van den Akker: Dank u wel voorzitter. Ik ga even terug, voor jullie ook, want dan weten we weer waar we het over hebben. Ik wil graag enkele specifieke onderwerpen benoemen. Als eerste de jeugdzorg, die gaat financieel op zijn kop. De vraag is of dit een openeinderegeling blijft houden en welke kant dit op zal gaan. In de begroting zijn hierover aannames gedaan, comfortafspraken met de VNG. Dit is een veilige keuze. Een ander spannend punt is onder andere 16 verschuivingen van het rijk naar de gemeente, zoals het versterken en opschalen van het lokale zorgteam. Een punt dat we al vaker ter tafel hebben gebracht, maar waar deze begroting ook geen inzicht in geeft, is, omdat bijna alles onder de post vreemdelingen staat, de financiën met betrekking tot het azc.

Een helder gedetailleerd overzicht van alle inkomsten en uitgaven rondom het azc, dat zou toch een wens zijn die wij hebben en die wij nog niet in deze begroting ook terugzien. De begroting voor 2027 is onzes inziens ambitieus. Qua planning van investeringen misschien wel te ambitieus en daarom verwachten wij dat het eigenlijk niet haalbaar is. Er staan veel werken en bouwprojecten voor 2027 in de planning. De voorzitter: Ik onderbreek u, mevrouw Van den Akker, want ik zie een lampje branden bij mevrouw Koppert van de OGP Midden-Delfland. Mevrouw Koppert, aan u het woord. Mevrouw Koppert: Dank u wel voorzitter. Mevrouw Van den Akker, ik hoor u zeggen dat u graag apart inzichtelijk wil hebben hoe het azc financieel ervoor staat in kosten en baten. Is dat ook een vraag aan het college of stelt u die vraag hier in het algemeen? De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Koppert, het woord is aan mevrouw Van den Akker. Mevrouw Van den Akker: Ik ben hier nog niet goed in. Ik stel hem nu in het algemeen, nog niet specifiek aan het college. We hebben het een aantal keer gevraagd. Ik geef hem mee voor de volgende begroting. Er staan veel werk- en bouwprojecten voor 2027 in de planning die naar onze mening gezien de benodigde inspanning en historie niet realistisch is.

Denk aan de bouw van de Mariaschool in Den Hoorn in 2027 en in het investeringsoverzicht genoemde werkzaamheden en vervanging van diverse bruggen en het onderhoud hieraan. Alles staat gepland in één jaar en is met de huidige capaciteit en personeelstekorten in de bouw niet haalbaar. Te veel zaken tegelijk is soms financieel ook niet een goed plan. Inmiddels zijn projectplanningen ook alweer ingehaald door de tijd. Beter is het om dit soort zaken te spreiden over de komende jaren en ze realistisch neer te zetten. Daardoor is er een vertekend beeld ontstaan in deze begroting. Ik heb begrepen dat dat dan bij de eerste begrotingswijziging allemaal wordt rechtgezet. Daarbij staat in het investeringsoverzicht niet alles in de juiste jaren gepland. Een voorbeeld hiervan is de Westgaag. Deze kan pas worden opgepakt nadat de N468 gereed is. Mijn Partij heeft liever een realistische planning met duidelijke prioriteiten dan een overvolle agenda die uiteindelijk tot vertraging leidt. We gaan ervan uit dat het college de volgende begrotingsjaren hier meer oog voor heeft en dat dat bij de komende begrotingswijzigingen wordt aangepast. Het viel ons ook op dat er dit jaar een aantal fouten in de tekst en bedragen staan en we begrepen dat dit wordt gecorrigeerd door middel van een addendum op de begroting.

Een vraag aan het college is: waar stemmen wij nu vanavond mee in? Met de begroting waar al die dingen in staan? Of is het addendum inmiddels ook gereed? Ik heb het niet gezien bij de stukken. In de voorliggende begroting wordt uitgegaan van ongewijzigd subsidiebeleid inzake PUUUR. Bij oprichting van PUUUR in 2019 was het uitgangspunt dat de gemeentelijke bijdrage als startsubsidie zou dienen en dat PUUUR daarnaast de substantiële financiële bijdrage van andere partijen zou verwerven. De huidige situatie laat zien dat dit anders uitgepakt is en niet alle recreatieve ondernemers meedoen en vindbaar zijn. Graag willen wij het beleid en de subsidieregeling aanpassen, onder de loep nemen en komen tot een andere aanpak. Hiervoor gaan wij een motie indienen samen met de VVD. We doen dit aan het eind van mijn betoog. Het laatste punt dat ik wil opmerken gaat over veiligheid en met name digitale veiligheid, op dit moment een actueel item. In de begroting staan wel plannen, maar geen budgetten opgenomen. Het lijkt ons verstandig om voor dit onderwerp in de breedste zin wel een budget vrij te maken de komende jaren en een financiële paragraaf voor het digitale domein toe te voegen.

Voor Mijn Partij is digitale veiligheid van jongeren en basisschoolkinderen een belangrijk onderwerp, met name gericht op voorlichting, omdat ik weet uit ervaring dat er nog steeds veel jongeren, kinderen en ouders zich niet bewust zijn van de gevaren en hoe die eruitzien, ook bijvoorbeeld in onschuldig uitziende games. Wij willen inzet op veilig internetgebruik, respectvol onlinegedrag, bewust worden van de gevolgen van cyberpesten en herkennen van de gevaren. We zullen daarom de motie van het CDA hierover straks medeondertekenen. De voorzitter: Ik onderbreek u, mevrouw Van den Akker, want ik zie een interruptie van de heer Renzen van de VVD, aan u het woord. 17 De heer Renzen: Dank, voorzitter. Ik hoor u zeggen, ik weet dat er sprake is van digitale onveiligheid. Uit welk lokaal onderzoek blijkt dat? Mevrouw Van den Akker: Nou, het is niet van een lokaal onderzoek. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Renzen. Ja, ik blijf gewoon lekker opvoeden, hoor. Aan u het woord. Mevrouw Van den Akker: Ik weet het vanuit mensen die mij aanspreken, gaat vooral over basisschoolkinderen, dat daar situaties zijn die vallen in die categorie die ik net genoemd heb. We hebben hier ook een voorlichting gehad met het marktje. Daar stonden ook mensen die daarin werken, hier al in Midden-Delfland, die zelf online gaan en dan de jongeren ook tegenkomen met problemen. Dat zijn de eerste bronnen.

Voor de rest is het, van mijn ervaring vanuit de basisschool zelf, dat ik weet dat het heel veel, overal speelt, ook in Midden-Delfland. Duizend zeker. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van den Akker, maar u mag tevens vervolgen, want ik zie het lampje niet meer branden. Aan u het woord. Mevrouw Van den Akker: Wat geven wij het college mee? Voorzitter, we willen constructief afsluiten met zes aandachtspunten. Ja, het zijn eigenlijk tips voor het college. Het eerste is, doe alleen wat gedekt is. Neem alleen beleidsvoornemens op in de begroting die financieel onderbouwd zijn en waar geld voor is gereserveerd. Dat maakt de begroting duidelijk leesbaarder. Een voorbeeld, het verhaal over de digitale veiligheid en de voorlichting blijkt dat daar geen financiën achter staan. We missen een risicoanalyse. Dat is het tweede punt. We missen een integraal overzicht van de belangrijkste financiële risico's. Wat zijn de tien grootste risico's voor onze gemeente? Hoe groot is de kans dat dat zich voordoet? Wat is de mogelijke financiële impact? Nu staan deze risico's verspreid door de begroting. Dat maakt het lastig om een totaalbeeld te overzien. Het volgende punt heb ik eigenlijk al benoemd. Het is toch het realistisch plannen. Plan de bouwprojecten realistisch. Lever gefaseerd en haalbaar dan te veel willen in 2027. Neem in de begroting ook de actuele stand op.

Dan staat er: zonder fouten. Laten we streven naar een begroting zonder fouten en herleidbare tabellen. Als we vragen van waar komt de tabel vandaan, dat we dan ook antwoord kunnen krijgen. De eerste vier punten maken dat we gaan aansluiten bij de motie van D66, die zij gaan indienen over de verbetering van de begroting. Dan het punt 5, de bezuinigingen. We zullen met elkaar, college en raad, het gesprek moeten voeren over hoe we de komende jaren kosten gaan besparen om tot een sluitende begroting te komen. Ik dacht al, er komt er een. De voorzitter: Mevrouw Koppert, OGP Midden-Delfland, vanuit de interruptie, aan u het woord. Mevrouw Koppert: Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Van den Akker gaf heel duidelijk aan, kijken hoe we kosten kunnen besparen om tot een sluitende begroting te komen. Vindt u dan ook dat de zwaarste schouders de zwaarste lasten kunnen dragen? Is dat voor u ook wat dat betreft iets waarmee te spelen valt en de minder zware schouders ook mindere lasten gaan krijgen? De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van den Akker: Nee, ik wil echt gewoon kijken op items waar het over gaat. Voorzitter, dank u wel. Ik ga nog een keer wachten. De voorzitter: Nee, u mag het antwoord nu geven, aan u het woord. Mevrouw Van den Akker: Ik zie haar lachen, ja. Nee, we gaan met elkaar kijken waar de kosten zijn die we kunnen gaan besparen en hoe we dat kunnen gaan doen.

Daar zullen we met elkaar het gesprek over moeten voeren. Dan niet vanuit die standpunten die u nu aangeeft in principe. Nee, gewoon eerst kijken wat nodig is om tot een goede begroting te komen, maar vooral om te kijken wat goed is voor Midden-Delfland. Ruimte voor nieuw beleid. Laten we financiële ruimte maken voor de plannen van de coalitie. Het kan zoveel beter in ons mooie Midden-Delfland. Zoals het oplossen van de verkeersproblematieken in de drie kernen. Verdere ruimte en beweging in de 18 woningmarkt, zoals de voorrangsregels voor eigen inwoners die nu al ingevoerd zijn, zorg en welzijn dichtbij, transparante gemeentelijke financiën en vergroten van de veiligheid. De voorzitter: Mevrouw Van den Akker, ik onderbreek u wederom. Er is een vraag vanuit de OGP Midden-Delfland, de heer Knaap. De heer Knaap: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor mevrouw Van den Akker, zij begint haar hele eerste rijtje met tips. U zegt netjes tips. Dat is vrijblijvend. Mijn vraag aan mevrouw Van den Akker, want een deel kunnen wij heel goed volgen, betere planning, betere begroting, risico- inschatting. Stelt u die ook als vraag aan het college of gaat u dat uitstellen naar de volgende begroting van volgend jaar? Het is informatie die we nu al willen weten. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Knaap. Het woord is aan mevrouw Van den Akker. Mevrouw Van den Akker: Dank u wel.

Ja, ik begrijp ook dat u het wil weten. Dat willen wij eigenlijk zelf ook, maar voor nu, op dit moment, zijn het inderdaad dingen die we graag de volgende begroting gaan evalueren of dat ook nu meegenomen is en dan zullen wij daar sterker op inzetten. Nu is het vertrouwen dat dat gaat gebeuren. De voorzitter: Ik zie de heer Knaap fronsen, maar ik begrijp, als het goed is, dat het de tips echt zijn die u meegeeft, maar niet een vraag nu concreet aan het college is. Mevrouw Van den Akker: Nee. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaat u waarschijnlijk toe naar een stukje afronding. Mevrouw Van den Akker: Ik ga zeggen tot slot. Bijna, bijna. Helpend bij dit punt is om te komen tot een kritische beoordeling van de exploitatie en te komen met voorstellen tot beëindiging van activiteiten waarvan de beoordeling negatief uitpakt. Eigenlijk een open deur, maar goed. Dat is handig om te kijken. Tot slot, voorzitter. De voorzitter: Ik zie toch nu het lampje branden. Wederom de heer Knaap, OGP Midden-Delfland. De heer Knaap: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor weer een abstractie. Er zijn blijkbaar dingen die niet exploitabel zijn.

We hebben het hier over een maatschappelijke opgave, dus ik zou toch graag van mevrouw Van den Akker willen weten wat zij dan bijvoorbeeld voor ogen heeft, want als het idee er is, dan zult u daar ongetwijfeld ook iets kunnen aangeven welke voorbeelden dat dan, wat u betreft, zijn. Mevrouw Van den Akker: Ik heb wel een aantal voorbeelden. De voorzitter: Aan u het woord, mevrouw Van den Akker. Mevrouw Van den Akker: Dank u wel, voorzitter. Er zijn inderdaad daar voorbeelden van, maar het gaat mij nu te ver om dat met naam en toenaam te gaan noemen, omdat dat ook voor onrust gaat zorgen. Dat doe ik nu liever niet. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van den Akker. Ik zie nog een andere interruptie van de heer Vieira van D66. Aan u het woord. De heer Vieira: Ja, dank u wel, voorzitter. Op dit punt, maar ook terugkomend op een ander punt. U zei dat de ambities voor 2027 best ambitieus zijn. U noemde daar wel concrete voorbeelden, bijvoorbeeld de Mariaschool, dat dat voor 2027 niet realistisch is. Nu zit ik te denken aan de exploitatie, waar u aan refereert. Wat is het beeld van, voorzitter, mevrouw Van den Akker bij de Mariaschool, wat daar gaat gebeuren? Wat is uw boodschap aan de Mariaschool? Wat vindt u realistisch? Ik denk dat de voorzitter u de beurt wil geven. 19 De voorzitter: Dat is helemaal het geval, mijnheer Vieira. Dank u wel. Het woord is aan mevrouw Van den Akker.

Mevrouw Van den Akker: Ja, wij zien natuurlijk eigenlijk al een uitvoering voor de Mariaschool in 2027 gepland, terwijl het realistischer zou zijn dat naar het jaar daarna te zetten, omdat nu het nog niet zover is dat dat ook gaat kunnen. Dan toch tot slot, voorzitter. We kunnen instemmen met deze begroting, maar met de nadrukkelijke oproep aan het college om bovenstaande punten mee te nemen. We vertrouwen in het college dat het met overtuiging aan de slag gaat om Midden- Delfland op een positieve manier vooruit te brengen. Dan heb ik nog een motie die ik moet dichten. Het gaat over PUUUR. Ik heb net toegelicht waarom wij van mening zijn dat het tijd wordt om de subsidie onder de loep te nemen. Het gaat als volgt: "Verzoekt het college om in de gemeentelijke begroting van 2028 uit te gaan van een lagere bijdrage aan PUUUR, waarbij het voorstel is om uit te gaan van € 50.000 subsidie, dit voorstel van de raad ook reeds aan te geven aan PUUUR, zodat ze er alvast rekening mee kunnen houden met hun organisatie." Het gaat over 2028. "Voor de jaren daarna het subsidiebedrag verder af te bouwen en te kijken wat echt nodig is voor de gebiedsmarketing gericht op Midden-Delfland.

Hier voor 1 september 2027 met een voorstel naar de gemeenteraad te komen en na te denken over een betere subsidieverantwoording aan de gemeente waar de Stichting PUUUR zich aan dient te houden en hier voor 1 september 2027 met een voorstel naar de gemeenteraad te komen. En gaat over tot de orde van de dag." Motie 4.4 ingediend door Mijn Partij en VVD Breder PUUUR "De raad van de gemeente Midden-Delfland, in vergadering bijeen d.d. 3 november 2026, behandelend de begroting 2027-2030, gehoord de beraadslaging; constaterende dat: - de gemeente Midden-Delfland de Stichting PUUUR heeft aangewezen als uitvoeringsorganisatie voor de gebiedsmarketing; - hiervoor momenteel een structurele gemeentelijke bijdrage van € 90.000 per jaar beschikbaar is; - bij de oprichting van PUUUR in 2019 het uitgangspunt was dat de gemeentelijke bijdrage als startsubsidie zou dienen en dat PUUUR daarnaast substantiële financiële bijdragen van andere partijen zou verwerven; - PUUUR een zelfstandige stichting is en de gemeentelijke invloed met name via het beleidskader en de subsidievoorwaarden verloopt; - er in de regio meerdere organisaties actief zijn op het gebied van gebieds- en stadsmarketing, zoals Ervaar Maassluis, S'DAM (Schiedam), Vlaardingen Partners, Bezoek Westland, Delft Marketing en Rotterdam Partners; overwegende dat: - er mogelijkheden kunnen zijn voor een intensievere samenwerking met de

bestaande ondernemersverenigingen en recreatieve organisaties binnen Midden-Delfland, zoals in de gemeente Vlaardingen; - het wenselijk is dat zoveel mogelijk recreatieve, toeristische, agrarische en culturele ondernemers en organisaties binnen de gemeente profiteren van het gemeenschapsgeld; - met financiële en andere prikkels of met een ander model meer organisaties betrokken kunnen worden bij de gebiedsmarketing; - tot heden het budget, behalve de komende aanpassing naar € 90.000, nooit is gewijzigd naar de daadwerkelijke wensen en inzet; - budget toeristenbelasting meer is dan een bijdrage aan PUUUR; verzoekt het college: - om in de gemeentelijke begroting van 2028 uit te gaan van een lagere bijdrage aan PUUUR. Waarbij het voorstel is om uit te gaan van € 50.000 subsidie.

Dit voorstel van de raad ook reeds aan te geven aan PUUUR zodat zij hier alvast rekening mee kunnen houden in hun organisatie; 20 - voor de jaren daarna het subsidiebedrag verder af te bouwen en te kijken wat nodig is voor de gebiedsmarketing gericht op Midden-Delfland; - hiervoor vóór 1 september 2027 met een voorstel naar de gemeenteraad te komen; - na te denken over een betere subsidieverantwoording aan de gemeente, waar de Stichting PUUUR zich aan dient te houden en hiervoor vóór 1 september 2027 met een voorstel naar de gemeenteraad te komen; en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Daarmee heeft u uw betoog beëindigd en mag u ook inderdaad de motie die u net qua dictum heeft voorgelezen, brengen. Hier hebben we dan de meest verse versie. Prima, dank u wel. Dat is motie 4.4, 'Breder PUUUR' genaamd en genoteerd. Dank u wel ook, mevrouw Van den Akker. Het was niet uw maidenspeech, maar wel de eerste keer dat u in de begrotingsbespreking woordvoerder was en u heeft het volbracht waarbij ik ook vanuit nu de volgorde, zoals we geloot hebben, het CDA mag uitnodigen. Mevrouw Langeveld zie ik ondertussen opstaan en het spreekgestoelte is voor u. Gedurende vijftien minuten exclusief de interrupties. Aan u het woord. Mevrouw Langeveld: Dank u wel, voorzitter. Ik hoop dat ik wat tijd kan inhalen en dat ik wat minder nodig heb dan de vijftien minuten.

Daar ga ik wel van uit. Voorzitter, laat ik beginnen met waar het mee hoort te beginnen, een woord van dank. Een begroting van ruim 230 pagina's maakt zichzelf niet. Onze oprechte waardering gaat daarom uit naar de ambtenaren en in het bijzonder naar de afdeling Financiën, die deze begroting met veel zorg heeft samengesteld. Ook dank aan de ambtenaren die onze vragen hebben beantwoord. Dat waren er best veel en soms op een moment dat ze ook gewoon andere dingen te doen hebben. We weten dat de organisatie niet groot is, des te knapper dat dit weer is gelukt. Ook complimenten voor het feit dat de begroting voor 2027 sluitend is. Dat is niet vanzelfsprekend en dat zeggen we met overtuiging. Voorzitter, dan een opmerking vooraf. Wie een begroting leest, wil weten wat dit college komend jaar gaat doen. Een begroting is een verhaal in cijfers. Alleen… De voorzitter: Mevrouw Langeveld, ik onderbreek u, want ik zie een interruptie van de heer Hedges van de VVD. Aan u het woord. Mevrouw Langeveld: Dat is snel. De heer Hedges: Dank u wel, voorzitter. Ik heb even een vraag. Mevrouw Langeveld bedankt het college niet. Ik ben even benieuwd of dat bewust is of niet. De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Langeveld.

Mevrouw Langeveld: U gaf aan dat ik het college niet bedank? Dan ga ik eens even goed in mijn tekst kijken, want dat moet natuurlijk wel en ik weet in ieder geval dat ik daar op het eind nog even iets ga zeggen tegen het college. Goed dat u me daarop attent maakt, maar uiteraard, mijn dank gaat ook uit naar het college. Op het eind hoop ik het nog even goed te maken. Even kijken waar ik ben gebleven. Wie een begroting leest, wil weten wat dit college het komend jaar gaat doen. Een begroting is een verhaal in cijfers. Alleen, er ligt nog geen collegewerkprogramma. Daar is net ook al iets over verteld. We lezen de hoofdstukken, maar de rode draad ontbreekt. Het is een beetje als een recept krijgen zonder te weten wat er gekookt gaat worden. We zien de ingrediënten, maar we weten niet of het soep wordt of een taart. Volgens mij heeft de heer Knaap deze uitspraak ook een keer gebruikt bij een van zijn betogen. Dat maakt het voor ons als raad lastig om te beoordelen of de keuzes in deze begroting de goede zijn, omdat we niet weten waarvoor ze gemaakt worden. Dan de financiën. We hebben de conceptbegroting zorgvuldig gelezen en eerlijk gezegd groeide daarbij een zorgelijk gevoel. Niet over 2027, want die is sluitend, maar de jaren 2028 tot en met 2030 laten tekorten zien waar we later nog dekking voor moeten vinden.

Het resultaat over 2026 staat tot nu toe op een tekort van € 2,3 miljoen. Intussen loopt de inflatie op, gaan de WOZ-waarden en de toeristenbelasting al in 2027 fors omhoog en vallen onderhoud en vervanging steeds duurder uit. De begroting zelf noemt het Sociaal Domein, de Jeugdwet, en deels de WMO, een van de grootste financiële risico's met een open eind. Dan het weerstandsvermogen, op pagina 153, landelijk beoordeeld als matig. Dat wordt technisch 21 gecompenseerd door onze onroerend goed- en erfpachtconstructie erbij te trekken. Dan komen we uit op een voldoende, maar een voldoende is geen goed en als je weet dat er tegenvallers voor de deur staan, wil je meer dan een zesje. De voorzitter: Mevrouw Langeveld, ik onderbreek u, want ik zie een interruptie van de heer Hedges. De heer Hedges: Wellicht was ik te voorbarig, want het weerstandsvermogen werd als matig beoordeeld, maar dat is natuurlijk niet matig, dat is voldoende. Volgens mij corrigeerde mevrouw Langeveld zichzelf daarna. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hedges. Mevrouw Langeveld: Oké, ik hoor geen vraag. De voorzitter: Geen vraag inderdaad. Mevrouw Langeveld: Geen vraag, ik ga verder. De voorzitter: Zo is dat. Mevrouw Langeveld: Even kijken hoor. We willen dus meer dan een zesje.

Wat ons daarnaast opvalt, is dat inwoners al een flinke lastenverzwaring voelen terwijl we tegelijk zien dat eerder gedane investeringen worden teruggedraaid. Denk bijvoorbeeld aan de flexwoningen, aan de Mariaschool, waar het niet toekennen van een voorbereidingskrediet mogelijk tot desinvestering leidt en aan de afvalkosten, waar investeringen door een beleidswijziging niet het beoogde rendement halen. Dat betekent dat geld is uitgegeven zonder dat de maatschappelijke opbrengst wordt gehaald. Dat is lastig uit te leggen aan een inwoner die net zijn WOZ-aanslag heeft gezien. Tegelijk zien we uitgaven waarvan nut en noodzaak ons niet direct duidelijk zijn. € 50.000 voor kerstverlichting en de grote witte letters die ons mooie landschap mogelijk gaan ontsieren. Nu houden wij ook van gezelligheid voorzitter, maar als we aan de ene kant moeten bezuinigen, en aan de andere kant letters neerzetten, dan is dat een verhaal dat je niet makkelijk vertelt. Ondertussen lopen bij echt noodzakelijke projecten, zoals de kunstgrasvelden, de kosten op en worden budgetten overschreden, zonder dat er voldoende dekking nog voor is gevonden. Het college schrijft zelf… De voorzitter: Ik zie een interruptie, mevrouw Langeveld. Mevrouw Langeveld: Weer mijnheer Hedges. De voorzitter: Weer mijnheer Hedges. Ik geef daarmee ook het woord aan de heer Hedges. De heer Hedges: Dank u wel.

Toch even over die letters. Ik snap dat het in de beeldvorming makkelijk is om te zeggen, die letters kosten ook een hoop geld en je mag ervan vinden wat je wilt. Dat debat hebben we al gevoerd, over waarom we dat marketingtechnisch een goed idee vinden. Ik denk dat het wel belangrijk is om even te zeggen dat de letters, en even kijken of mevrouw Langeveld dat nog goed weet over hoe het voorstel in elkaar zit, dat de financiering, er moet een voorstel voor komen, en is mevrouw Langeveld er ook mee eens, dat die financiering uit de verhoogde toeristenbelasting, of de bijdrage straks van PUUUR, die wellicht gaat dalen, dat die daaruit gehaald kan worden? Staat uw standpunt dan nog steeds? De voorzitter: Dank u wel de heer Hedges. Het woord is aan mevrouw Langeveld. Mevrouw Langeveld: Dank u wel, voorzitter. Ik kan er een kort antwoord op geven. Wij wachten graag de beantwoording van de motie af, of de uitwerking van de motie. Dan zullen wij ook met een reactie komen. Dank u wel. Ik ga verder met mijn betoog. Het college schrijft zelf op pagina 4 dat binnen de programma's weinig ruimte is om tegenvallers op te vangen en dat de gekozen koers doordachte keuzes en 22 scherpe monitoring vraagt. Daar zijn wij het helemaal mee eens. Wij vragen alleen dat het college dat ook doet.

Daarom dienen wij de motie 'Geen geld in de Gaag' in en het dictum zal ik aan het einde van deze alinea aan u voorlezen. De motie vraagt het college terughoudend te zijn met nieuwe uitgaven, zorgvuldig om te gaan met gedane investeringen, desinvesteringen te voorkomen en geen geld uit te geven aan niet-noodzakelijke zaken waar geen financiële ruimte voor is. Het doel is simpel. De gemeentelijke financiën op lange termijn gezond houden, zodat we vrij en onafhankelijk kunnen blijven in onze keuzes. Hand op de knip, zonder de gezelligheid uit het oog te verliezen. Dan zal ik nu het dictum voorlezen: "Verzoekt het college terughoudend te zijn met nieuwe uitgaven, zorgvuldig om te gaan met reeds gedane investeringen en het kostenaspect van beleidswijziging voor de besluitvorming actief aan de raad te communiceren." Het tweede punt: "Bij desinvesteringen de raad eveneens voor de besluitvorming actief te informeren over het financiële aspect van de betreffende desinvestering." Het derde punt: "Geen middelen uit te geven aan niet-noodzakelijke zaken waarvoor feitelijk geen financiële ruimte bestaat en daarbij bij de eerstvolgende periodieke begrotingswijzigingen de budgetten voor kerstverlichting en het onderzoek naar reclameletters terug te laten vloeien naar de algemene reserve. En gaat over tot de orde van de dag." Ik ga verder. Jongeren.

Daar heeft mevrouw Van den Akker ook al het een en ander over aangegeven. Het online veilig opgroeien. Voorzitter, naar iets wat niet in euro's te vangen is, maar wel in zorgen. De meeste jongeren in Midden-Delfland doen het goed en groeien gezond op. Dat willen we nadrukkelijk zeggen. Er is helaas een online leefwereld die razendsnel verandert en waar veel ouders niet bij kunnen komen. Jongeren worden via social media en game- platforms benaderd door onbekenden, onder druk gezet, soms gechanteerd. Ze worden, vaak zonder het zelf te beseffen, aangezet tot criminele activiteiten, zoals het afleveren van pakketjes of het doorsluizen van geld en ze krijgen te maken met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Dat kan dus allemaal. Eén ding weten we eerlijk gezegd niet. Hoe groot dit probleem in onze gemeente is. Daar zit precies het punt. Vorig jaar vertelde de hoofdofficier van de politie in deze raad dat in onze gemeente jeugd- en jongerenwerk ontbreekt. Dat werk kan actief op zoek gaan naar jongeren waarover de politie zich zorgen maakt, want die jongeren zijn er wel in Midden-Delfland, en kan jongeren en ouders voorlichten. Tijdens de Kadernota 2026 hebben we het college gevraagd of het die zorgen deelt en bereid is naar jeugd- en jongerenwerk te kijken. Een reactie is nog niet gekomen. We zijn inmiddels een jaar verder en een jaar is in de digitale wereld een eeuwigheid.

Wij vragen niet om geld, wij vragen om kennis. Daarom dienen wij, samen met de Mijn Partij en D66, de motie in 'Online Veilig Opgroeien in Midden-Delfland'. Aan het eind van deze alinea zal ik het dictum voorlezen. De motie vraagt het college in kaart te brengen wat er bekend is over de omvang en aard van digitale onveiligheid onder jongeren in onze gemeente, via politie, scholen, sportverenigingen en jeugdhulp, en ook aan te geven waar we geen zicht op hebben. Daarnaast vragen we te onderzoeken of en hoe jeugd- en jongerenwerk en schoolmaatschappelijk werk kunnen bijdragen, wat dat kost en wat het oplevert en te kijken welke landelijke projecten er al bestaan, want die bestaan er, zodat we niet zelf het wiel hoeven uit te vinden. Het uitgangspunt is dat het werk mogelijk ook dure specialistische jeugdhulp kan helpen voorkomen, maar dan wel met een zeer heldere opdracht en dat moeten we eerst onderzoeken. De uitkomsten willen we voor de zomer van 2027 hebben, zodat de raad een afgewogen keuze kan maken en er in het schooljaar 2027-2028 daadwerkelijk iets kan gebeuren. Dat sluit ook aan bij het eerste deel van mijn betoog. Eerst weten wat er speelt en dan pas geld uitgeven. Dat is precies de terughoudendheid waar we om vragen. Ik zal nu het dictum voorlezen. Het is best een lange motie.

Dit gaat niet van mijn tijd af: "In kaart te brengen wat er bekend is over de omvang en de aard van het probleem van digitale onveiligheid onder jongeren in Midden-Delfland, onder meer via de politie, scholen, sportverenigingen en de jeugdhulp, en daarbij aan te geven op welke punten de gemeente geen zicht heeft op de omvang van het probleem." Het tweede punt: "Te onderzoeken of en hoe de inzet van jeugd- en jongerenwerk en schoolmaatschappelijk werk voor kinderen vanaf groep 5 van de basisschool een helpende bijdrage kan leveren aan de veiligheid van jongeren in Midden-Delfland, in het bijzonder bij digitale onveiligheid, wat het kost en wat het kan opleveren." Het derde punt: "Te onderzoeken welke landelijke projecten en aanpakken er zijn gericht op digitale onveiligheid onder jongeren en voorlichting aan ouders, en of en hoe Midden-Delfland hierbij kan aansluiten." Het vierde punt: "Te komen tot een programma waarin onder andere is opgenomen veilig internetgebruik, respectvol onlinegedrag, gevolgen van cyberpesten en het herkennen van de online gevaren." Het laatste punt: "De uitkomst daarvoor de zomer van 2027 met de raad te delen, zodat de raad een afgewogen keuze kan maken en een actie gezet kan worden in het schooljaar 23 2027-2028. En gaat over tot de orde van de dag." Voorzitter, nog een woord over het Sociaal Domein. De voorzitter: Mevrouw Langeveld.

U heeft net een heel mooi het dictum voorgelezen en ondertussen is er een interruptie van mevrouw Geense van de VVD. Aan u het woord. Mevrouw Geense: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag aan mevrouw Langeveld. Ik hoor mevrouw Langeveld zeggen 'eerst onderzoeken en daarna geld uitgeven'. Ziet u dan niet… Hoe wij dit zien is dat ook ambtelijke capaciteit gaan gebruiken voor een bepaald onderzoek, dat zien wij ook als geld uitgeven want daarmee gebruik je de capaciteit van ambtenaren, waar ook een bepaald financieel plaatje aan zit, om een bepaald onderzoek te doen. Hoe ziet u dit? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Geense. Mevrouw Langeveld. Mevrouw Langeveld: Ja, daar kan ik kort een antwoord op geven. Alles wat we eigenlijk vragen aan het college, iedere vraag, ook iedere motie voor de uitwerking, dat kost geld. Dat geldt net zo goed voor uw moties en voor uw vragen en ik ben straks heel erg benieuwd wat het college gaat antwoorden bij deze motie en of het inderdaad ook uitvoerbaar is, ja of nee. Dan kunnen we daar straks in de tweede termijn nog uitgebreid bij stilstaan. Dank u wel. Ik ga verder met mijn betoog. De voorzitter: Lampjes uit. Goed. Mevrouw Langeveld, aan u. Mevrouw Langeveld: Voorzitter, nog een woord over het Sociaal Domein. In de begroting is voor 2027 € 100.000 en voor 2028 € 200.000 opgenomen voor de doorontwikkeling van een Stevig Lokaal Team.

Het CDA is blij met dit voorstel om meer aanbod van zorg zelf in te kopen. Dat geven wij als fractie al een aantal jaren aan. Voor onze inwoners is het beter om hulp dicht bij huis te krijgen en uiteindelijk zal dit ook goedkoper zijn. Daarom hebben we een concrete vraag aan het college. Wilt u een deel van deze middelen inzetten voor een praktijkondersteuner Jeugd bij de huisarts? De huisarts is voor veel ouders en jongeren de eerste deur waarop ze kloppen. Een praktijkondersteuner Jeugd kan vroeg meekijken, kort ondersteunen en veel verwijzingen van dure specialistische hulp voorkomen. Dat is goed voor het kind en het gezin en het past precies bij de lijn die we vandaag kiezen. Eerst dichtbij en doordacht, dan pas zwaar en duur. Ik heb dan ook een vraag aan het college, wat ik graag straks wil horen is of het college bereid is dit mee te nemen in de uitwerking van het Stevig Lokaal Team. Voorzitter, tot slot iets vrolijks. Midden-Delfland is een groene gemeente en dat willen we graag zo houden. Het vastgestelde Groenbeleid 2026-2030 geeft inwoners al de ruimte om zelf meer initiatief te nemen met het openbaar groen in hun straat. Een prima uitgangspunt. Alleen, wie dat daadwerkelijk wil, loopt vast. Er is geen eenvoudige aanvraagprocedure. Je moet inloggen met je DigiD, een kadastrale kaart of luchtfoto invoeren en pas daarna kun je de voorwaarden vinden.

Dat is zoiets als een bos planten, maar eerst de vergunning moeten aanvragen voor de schep. Tijdens ons werkbezoek op 1 september jl. bleek bovendien dat het grootste deel van het groenbudget opgaat aan maaien en vegen. Er blijft weinig over voor nieuw groen, verbetering en extra onderhoud. Als inwoners een stukje groen zelf of samen willen beheren, is dat winst voor iedereen. Een prettigere leefomgeving, betere gezondheid, een hechtere buurt, minder klachten over onkruid en afval en een lastendruk die voor de gemeente iets afneemt. Een vrijwilliger met de hark is een van de goedkoopste en vriendelijkste investeringen die we kennen. Daarom dienen wij ook de motie in 'Samen groen samen doen'. Het dictum zal ik zo meteen aan u voorlezen. De motie vraagt het college een centraal aanspreekpunt te creëren voor vragen en coördinatie over onderhoud en beheer van openbaar groen, het proces voor een bruikleenovereenkomst eenvoudig en duidelijk te maken, de kansen en voordelen voor inwoners en gemeenten actief onder de aandacht te brengen en inwoners te ondersteunen en de raad hierover uiterlijk voor de kadernota te informeren. Ik lees nu het dictum voor.

Dat heb ik net eigenlijk al een klein beetje gedaan: "Verzoekt het college uit reeds bestaande formatie een centraal aanspreekpunt, een persoon of een loket binnen de gemeente te creëren voor vragen en coördinatie voor onderhoud en beheer openbaar groen en daar bekendheid aan te geven. De informatie, het aanvraagproces en voorwaarden voor een bruikleenovereenkomst eenvoudig en duidelijk te maken op de website van de gemeente, de drempel wegnemen om eerst verplicht in te loggen met je DigiD. De kansen en voordelen voor inwoners en gemeenten expliciet te benoemen en te benutten, hieraan publiciteit te geven en de inwoners hierbij actief te ondersteunen en de 24 raad uiterlijk voor de kadernota van 2027 te informeren over bovenstaande punten." Deze motie wordt mede ingediend door de OGP Midden-Delfland. Afsluiting. Voorzitter, ik rond af. Drie moties, één lijn, 'Geen geld in de Gaag', ga zorgvuldig om met wat we hebben. 'Online veilig opgroeien', weet eerst wat er speelt voordat je uitgeeft. 'Samen groen samen doen', benut de kracht van onze inwoners, want die is goedkoper dan welke maaimachine ook en minstens zo effectief. Wij waarderen het werk dat in deze begroting zit en we kijken uit naar de samenwerking in de komende jaren.

Dank nogmaals aan het college, maar we vragen het college wel om scherp te blijven, keuzes uit te leggen en ons zo snel mogelijk te laten weten waar het naartoe wil, want dan helpen wij ook mee. Dank u wel. Motie 4.5 ingediend door CDA Geen geld in de Gaag "De raad van de gemeente Midden-Delfland, in vergadering bijeen op 3 november 2026; onderwerp: Begroting 2027-2030; overwegende dat: - het resultaat over 2026 tot nu toe € 2,3 miljoen negatief is; - de begroting voor de jaren 2028-2030 niet sluitend is; - het weerstandsvermogen van de gemeente de kwalificatie matig kent; constaterende dat: - de inwoners reeds worden geconfronteerd met stijgende lasten; - er sprake is van forse desinvesteringen en oplopende projectkosten; verzoekt het college: - terughoudend te zijn met nieuwe uitgaven, zorgvuldig om te gaan met reeds gedane investeringen en het kostenaspect van beleidswijzigingen voor de besluitvorming actief aan de raad te communiceren; - bij desinvesteringen de raad eveneens voor de besluitvorming actief te informeren over het financiële aspect van de betreffende desinvestering; - geen middelen uit te geven aan niet-noodzakelijke zaken waarvoor feitelijk geen financiële ruimte bestaat en daarom bij de eerstvolgende periodieke begrotingswijziging de budgetten voor kerstverlichting en het onderzoek naar reclameletters terug te laten vloeien naar de algemene reserve;

bovenstaande helpt de gemeentelijke financiën op langere termijn gezond te houden en hiermee onze keuzevrijheid en onafhankelijkheid als gemeente te waarborgen; en gaat over tot de orde van de dag." Motie 4.6 ingediend door CDA, Mijn Partij en D66 Online veilig opgroeien in Midden-Delfland "De raad van de gemeente Midden-Delfland, in vergadering bijeen op 3 november 2026; constaterende dat: - de meeste jongeren in Midden-Delfland het goed doen en gezond opgroeien, maar dat er gezien het landelijke beeld zorgen kunnen bestaan over een groep jongeren; - een groep jongeren zich beweegt in een online leefwereld, die razendsnel verandert en ouders vaak onwetend zijn over wat er zich online afspeelt en welke gevaren er zijn; - jongeren via sociale media en gameplatforms door onbekenden worden benaderd, online onder druk worden gezet en soms worden gechanteerd; - jongeren, vaak zonder het zelf goed te beseffen, worden aangezet tot criminele activiteiten, zoals het afleveren van pakketjes of het overmaken van geld; - jongeren online worden geconfronteerd met seksueel grensoverschrijdend gedrag en onder druk worden gezet om beeldmateriaal te delen; 25 - het de raad niet duidelijk is hoe groot dit probleem onder jongeren in Midden-Delfland is en welke jongeren het raakt; - de hoofdofficier van politie vorig jaar in deze raad heeft aangegeven dat in onze gemeente jeugd- en jongerenwerk

ontbreekt. Dit werk kan actief op zoek gaan naar jongeren waarover bij de politie zorgen bestaan en kan jongeren en hun ouders voorlichten; - jeugd- en jongerenwerk mogelijk kan bijdragen aan het voorkomen van dure, specialistische jeugdhulp, mits dit gebeurt met een zeer heldere opdracht, en dat onderzocht moet worden of dit in Midden-Delfland ook zo is; - het goed is om, voordat de gemeente zelf iets opzet, te bezien welke landelijke projecten en aanpakken gericht op digitale onveiligheid onder jongeren er al zijn en of daarbij aangesloten kan worden; - het college tijdens de behandeling van de Kadernota 2026 is gevraagd of het de zorgen over de leefwereld van deze jongeren deelt en bereid is de inzet van jeugd- en jongerenwerk te onderzoeken, en dat hierop nog geen reactie is gekomen; - de veiligheid van onze jongeren onderdeel hoort te zijn van een veiliger Midden-Delfland; - de raad zicht moet hebben op de omvang van het probleem, de mogelijkheden, de opdracht en de kosten van jeugd- en jongerenwerk, voordat hij hierover keuzes maakt in een begroting; roept het college op om: 1.

in kaart te brengen wat er bekend is over de omvang en de aard van het probleem van digitale onveiligheid onder jongeren in Midden-Delfland, onder meer via de politie, scholen, sportverenigingen en de jeugdhulp, en daarbij aan te geven op welke punten de gemeente geen zicht heeft op de omvang van het probleem; 2. te onderzoeken of en hoe de inzet van jeugd- en jongerenwerk en schoolmaatschappelijk werk (voor kinderen vanaf groep 5 van de basisschool) een helpende bijdrage kan leveren aan de veiligheid van jongeren in Midden-Delfland, in het bijzonder bij digitale onveiligheid, wat het kost en wat het kan opleveren; 3. te onderzoeken welke landelijke projecten en aanpakken er zijn gericht op digitale onveiligheid onder jongeren en voorlichting aan ouders en of en hoe Midden-Delfland hierbij kan aansluiten; 4. te komen tot een programma waarin o.a. is opgenomen: veilig internetgebruik, respectvol onlinegedrag, gevolgen van cyberpesten en het herkennen van de online gevaren; 5.

de uitkomsten vóór de zomer van 2027 met de raad te delen, zodat de raad een afgewogen keuze kan maken en er actie gezet kan worden in het schooljaar 2027-2028; en gaat over tot de orde van de dag." Motie 4.7 ingediend door CDA en OGP Midden-Delfland Samen groen samen doen "De raad van de gemeente Midden-Delfland, in vergadering bijeen op 3 november 2026; onderwerp: Begroting 2027-2030; constaterende dat: - inwoners van Midden-Delfland nu al zelf meer initiatief mogen nemen met openbaar groen in hun leefomgeving, maar een eenvoudige aanvraagprocedure ontbreekt en veel inwoners niet weten hoe te beginnen of aan welke voorwaarden (ecologisch, veilig) het moet voldoen; - het aanvragen van een bruikleenovereenkomst nu onnodig ingewikkeld is door verplicht in te loggen via DigiD en het verplicht in te voeren van een kadastrale kaart of luchtfoto; - tijdens het werkbezoek van de raad 1 september 2026 bleek dat het merendeel van het groenbeheerbudget opgaat aan maaien en vegen, waardoor weinig budgetruimte overblijft voor nieuw groen en extra onderhoud; - het zelf en/of samen met inwoners een stuk openbaar groen beheren bijdraagt aan een fijne gezonde leefomgeving, fysieke en mentale gezondheid en een zorgzame gemeenschap; - meer onderhoud en beheer van openbaar groen door inwoners de druk verlicht bij het groenbeheer en het gemeentelijk budget.

Hiermee kan een kostenefficiëntie voor de gemeente gerealiseerd worden; 26 - meer bewustwording, verantwoordelijkheid en beheer van het lokale openbaar groen aanstekelijk werkt op bewoners wat ze zelf kunnen bijdragen aan de leefomgeving wat leidt tot minder klachten over onkruid, afval of verwaarlozing; verzoekt het college: - uit reeds bestaande formatie een centraal aanspreekpunt (persoon/loket) binnen de gemeente te creëren voor vragen en coördinatie voor onderhoud en beheer openbaar groen en daar bekendheid aan geven; - de informatie, het aanvraagproces en voorwaarden voor een bruikleenovereenkomst eenvoudig en duidelijk te maken op de website van de gemeente. De drempel wegnemen om eerst verplicht in te loggen met je DigiD; - de kansen en voordelen voor inwoners en gemeente expliciet te benoemen en te benutten, hieraan publiciteit te geven en de inwoners hierbij actief te ondersteunen; - de raad uiterlijk voor de kadernota van 2027 te informeren over bovenstaande punten; en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Langeveld, voor uw betoog en de afsluiting met de motie 'Samen groen samen doen'. Een drietal moties die wij hierin ontvangst hebben genomen. Waarvoor dank en die zijn geregistreerd. We begonnen over de taart en de smaak. We hebben vijf taartpunten vanavond die een kwartier spreektijd hebben.

Het laatste taartpunt is toebedeeld aan de heer Vieira als fractievoorzitter van D66. Aan u het woord. De heer Vieira: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik ben in mijn leven voor heel veel uitgemaakt, maar taartpunt stond nog niet in het lijstje. De voorzitter: Ik noemde het laatste stuk taartpunt als, nou ja, u snapt mij helemaal. De heer Vieira: Maakt verder niet uit. Ik laat me niet afleiden. Overigens, als je als laatste aan de beurt bent, ja, dat is best wel vervelend. Dan stel ik meestal voor om er maar een interactieve sessie van te maken, maar ik moet eerlijk zeggen dat wordt op zo een avond vaak meer gepingpong dan dat het echt een mooi dialoog wordt. Voel je vrij om te interrumperen als dat nodig is. Ik heb geprobeerd goed te luisteren naar van alles wat voorbijgekomen is en daar mijn presentatie op te maken. Ik heb heel veel zitten krabbelen. Het ziet er ietwat slordig uit, maar ik hoorde natuurlijk heel veel over de begroting en die begroting die natuurlijk gewoon, wat iedereen al eigenlijk al aangaf, natuurlijk ja, als je het woord zelf laat vallen, dan is dat best wel saai natuurlijk, maar de onderwerpen die voorbijkwamen over het wonen waar OGP Midden-Delfland mee begon, over onderwijs of de wegenveiligheid, dan zie je pas waar het echt om gaat. Die begroting, laat ik allereerst iedereen bedanken die hier een bijdrage aan geleverd heeft.

Het is best wel een dik document geworden, met af en toe herhaling. Het verbaast me niet. D66-programma's in het verleden kon je net als deze soms als deurstopper gebruiken. Het heeft hoe dan ook zijn nut, maar ook de inhoud doet ertoe en er staan goede dingen in deze begroting. Tegelijkertijd is de samenhang wat ons betreft niet altijd even goed te volgen. Als je gewoon een willekeurig hoofdstuk pakt, laat ik zeggen programma 1. Ik wil u niet belasten met meteen honderden bladzijdes te lezen, maar dan staat er een bepaalde ambitie over van alles en nog wat. Vervolgens één bedrag en vervolgens is niet te volgen van, te toetsen, wordt het nou gehaald of niet gehaald? Dan staan de kerncijfers achterin en dat heeft er mede toe geleid dat wij bij de technische ronde met elkaar pak hem beet 130, 140 vragen hebben gesteld en eigenlijk zou je dat niet willen wat ons betreft, maar ook wat anderen betreft. Dat brengt ons eigenlijk tot een eerste motie over de begroting wat ons betreft en zo kijken wij ook naar een begroting die we leesbaar willen hebben voor onszelf, maar zeker voor onze inwoners. Je moet gewoon je buurvrouw of buurman voor ogen hebben en kijken, als hij hem openslaat, wil je gewoon zien 'dit gebeurt er, zoveel kost het, zo controleren wij' en uit de begroting zoals die nu is, was dat gewoon heel lastig.

Daarom voorzitter hebben we een eerste motie over dit onderwerp, die overigens misschien door meerdere gesteund wordt, maar mede-indieners zijn het CDA en de OGP Midden-Delfland. Dan wilt u waarschijnlijk dat ik het dictum voorlees, wat overigens uit zes delen bestaat. Ik begin daar maar vast. Het gaat van mijn spreektijd af geloof ik. "Verzoekt het college bij de voorbereiding van de programmabegroting 2028-2031 verbeteringen door te voeren in de leesbaarheid, overzichtelijkheid en navolgbaarheid 27 van de begroting." Dat is punt 1. Punt 2 is: "Daarbij per programma duidelijk inzichtelijk te maken welke concrete doelen worden nagestreefd, welke activiteiten worden uitgevoerd en welke financiële middelen gemoeid zijn en hoe de voortgang en de resultaten kunnen worden beoordeeld." Derde punt: "De beantwoording van technische vragen aan raadsleden anders en beter in te kleden. De relatie tussen de kadernota, bestuurlijke prioriteiten en de begroting duidelijker weer te geven. De gemeenteraad tijdig te betrekken bij de gewenste verbeteringen, waarbij ook voorbeelden uit andere gemeenten kunnen worden benut en de verbetering zoveel mogelijk binnen de bestaande begrotingscyclus en ambtelijke capaciteit te realiseren." Ik kan hem indienen, maar ik kan ook wachten tot het einde van mijn betoog, voorzitter. De voorzitter: Dat laatste is prima.

We weten nog niet wat u verder nog in petto heeft. De heer Vieira: Nog een aantal moties kan ik verklappen. De voorzitter: Kijk aan. De heer Vieira: Een van die moties gaat over onderwijs. Waarom zou D66 niet een keer daarover beginnen? Dat doen we vanavond ook weer. Specifiek hadden wij in beeld voor ons de kinderen die op scholen zitten. We weten dat in de zomer die lokalen gewoon hartstikke warm worden en vaak te klein zijn. Wij hebben, en velen van ons, dat weet ik zeker, het beste voor voor onze kinderen. Daarvoor hebben wij ook een IHP vastgesteld. Het is voor ons echter niet altijd even duidelijk wanneer wat uitgevoerd wordt, wat de plannen zijn. Er werd al gerefereerd aan de Mariaschool, kan het niet in 2027, maar wat dan wel. Voor ons is het niet duidelijk waarom dat eventueel later zou moeten. Ik denk dat het wat ons betreft begint met eerst daar inzicht in te krijgen. Ik lees dan de volgende motie voor. Zij heet 'Zicht en grip op IHP'. Dat bestaat uit een aantal punten. Wij verzoeken het college het eerste kwartaal van 2027 een inhoudelijke bijeenkomst met de gemeenteraad te organiseren over de uitvoering van het IHP, waarin de voortgang van de financiële opgaven, leerlingenprognoses, benodigde capaciteit en mogelijke alternatieven en de belangrijkste dilemma's worden toegelicht. Indien noodzakelijk, wordt dat in beslotenheid besproken.

Tweede punt: "Uiterlijk in het tweede kwartaal van 2027 de gemeenteraad te informeren over de voortgang en voorbereiding van de huisvesting van De Schutse, inclusief uitgewerkte businesscase". Derde punt: "Jaarlijks en uiterlijk voorafgaand aan de behandeling van de kadernota geactualiseerde meerjarenplanning voor de uitvoering van het IHP aan de gemeenteraad voor te leggen", zodat wij weten waar we het met elkaar over hebben, want het gaat om miljoenen, dus dan wil je wel weten waar je op stuurt of niet op stuurt. Vierde punt: "De raad daarbij inzicht te geven in de benodigde voorbereidingskredieten." Het vijfde punt: "Bij eventuele vertraging inzichtelijk te maken wat hiervan de oorzaak is en welke actieven overwogen worden en welke volgen dit heeft voor de kwaliteit en de continuïteit van de onderwijshuisvesting." Dan, voorzitter, veel van het werk dat wij krijgen, begint vaak met een startnotitie of een document, een voorstel van het college, iets wat wij toegestuurd krijgen. Er zijn ook situaties die anders lopen. Bijvoorbeeld signalen vanuit de samenleving. We maken ze allemaal mee en in dit geval specifiek ons commissielid Lidia Spindler. Ja, die kreeg signalen over gevaarlijk en hard rijden in Schipluiden en specifiek aan de Zouteveenseweg.

Wat zij toen gedaan heeft is, zij is gewoon in gesprek gegaan met Veilig Verkeer Nederland om te kijken 'wat gebeurt hier nou eigenlijk?' Wat je zag is dat in het 30km-gedeelte van de Zouteveenseweg, in Schipluiden, 75% van de gemeentevoertuigen harder reed dan 35 km per uur, met uitschieters van 71. Uit een enquête van onder tientallen respondenten bleek dat 76% de verkeerssituatie echt als onveilig tot zeer onveilig ervaart en omwoners zich zorgen maken over de veiligheid, onder meer van voetgangers, fietsers, in ieder geval kwetsbare verkeersdeelnemers. Zij is daarmee aan de slag gegaan. Na die metingen willen wij, en dat doen wij niet alleen, maar ook de VVD en het CDA een motie indienen op dit vlak. Dat dictum lees ik hierbij aan u voor: "Uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 concrete op korte termijn uitvoerbare maatregelen treffen om de gereden snelheden op het 30km-gedeelte van de Zouteveenseweg terug te dringen, waarbij ten minste wordt onderzocht welke direct uitvoerbare verkeersremmende maatregelen kunnen worden ingezet, waaronder snelheidsdisplays, wegversmallingen, markeringen en andere passende voorzieningen. Parallel hieraan, in overleg met omwonenden, politie en verkeersdeskundigen, een voorstel uit te werken voor een structureel veilige inrichting van het 30km-gedeelte, waarbij de weginrichting aansluit op de maximale snelheid.

De structurele maatregelen af te stemmen op toekomstige ontwikkelingen, 28 zoals bijvoorbeeld de Keenenburg V. Daarbij geen maatregelen treffen die weer problemen en gevaarlijke situaties creëren. Na uitvoering van de kortetermijnmaatregelen opnieuw snelheidsmetingen uit te voeren en uiterlijk in het tweede kwartaal van 2027 de raad te informeren over de uitgevoerde maatregelen. Als dat niet lukt, de raad hierover te informeren." Hier moeten nog een paar krabbels op, maar dat even ter kennisgeving. Ik denk dat mevrouw Spindler hier graag bij was geweest vanavond. Zij is heel trouw in haar maatschappelijke volgen van situaties. Helaas is deze week haar moeder overleden. Het is tussen het overlijden en de uitvaart in, dus helaas. Ook vanaf deze plaats de condoleance aan ons commissielid hiervoor. Ja, dan is de overgang een beetje gek van zo een situatie naar het laatste onderdeel waar ik het met u over wil hebben, althans de laatste motie. Wat ik zei is, op het moment dat wij aan de slag gaan met een begroting of met vraagstukken, dan kijken wij wat er in de samenleving speelt. Wat wij mooi vinden, is dat in Midden-Delfland de toekomstvisie is vastgesteld, maar daar voorafgaand duizenden mensen deelgenomen hebben op allerlei manieren aan enquêtes, waarvan ruim duizend aan online-enquêtes. Wij keken door wat onze inwoners nou zeggen.

Daarbij gaf meer, dus honderden inwoners, dus meer dan een derde, meer dan, rond de 34% geloof ik, gaf aan gebruik te willen maken van deelvervoer. Wij zien, dus dat is best wel een hoog percentage in onze ogen en wij zien tegelijkertijd dat de bereikbaarheid met openbaar vervoer in ons dorp verschilt of beperkt is, bijvoorbeeld in Schipluiden. Tegelijkertijd zien we ook verkeerssituaties, als je kijkt wat is de topergernis van mensen, dan zeggen ze parkeerdruk, gevaarlijk rijdend verkeer, allemaal dat soort aspecten. Ja, je zou met deelvervoer, als mensen kiezen voor deelvervoer in plaats van hun eigen auto, zou je de verkeersbewegingen terug kunnen brengen en binnen gevaarlijke situaties, maar dat is een aanname, dat als je deelvervoer hier neer zou zetten, mensen geen tweede auto kopen of überhaupt een auto kopen. Waar wij eigenlijk het college toe willen oproepen, is om, en dan lees ik het dictum voor, "een beknopte verkenning uit te voeren naar de kansen voor deelvervoer in Midden-Delfland, met bijzondere aandacht voor deelauto's en verschillende behoeften en mogelijkheden tussen de dorpskernen." Ik benoem expliciet deelauto's, omdat wij echt niet voor verrommeling van deelfietsen en scooters zijn. Daarom staat dit erin.

Punt 2: "Daarbij specifiek aandacht te besteden aan de mogelijkheden voor inwoners en huishoudens die niet beschikken over een auto, dan wel waarvoor deelvervoer een alternatief is, om niet meerdere auto's aan te hoeven schaffen", en als laatste punt: "De maatschappelijke meerwaarde, de haalbaarheid voor de aanbieder en de benodigde gemeentelijke inzet te beoordelen, met aandacht voor het voorkomen van ongewenste effecten, zoals verrommeling van de openbare ruimte, als vervanging voor loop- en fietsritten. Oh, sorry, nog twee punten. Excuses: "Hiervoor zoveel mogelijk gebruik te maken van bestaande praktijkervaringen, beschikbaarheid en kennis in andere gemeenten en de raad hier uiterlijk in het tweede kwartaal van 2027 te informeren." De voorzitter: De heer Vieira, ik onderbreek u even, want ik zie een interruptie van mevrouw Langeveld van het CDA. Mevrouw Langeveld: Dank u wel, voorzitter. De heer Vieira, u geeft aan een beknopte verkenning uit te voeren in de eerste bullet. Wat verstaat u onder een beknopte verkenning? Wat is het verschil tussen een gewone verkenning en een beknopte verkenning? Mevrouw Langeveld: Dank u wel, mevrouw Langeveld. Het woord is aan de heer Vieira. De heer Vieira: Ja, er zijn heel veel bestaande onderzoeken op dit vlak, dus met gemeenten die vergelijkbaar zijn met Midden-Delfland, met een populatie die hetzelfde is.

Daar is gewoon heel veel informatie over bekend, zowel bij andere gemeenten als bij CROW, als de Vervoerregio. Je kan al beginnen met een deskresearch, zal ik maar zeggen, door een ambtenaar zonder extra formatie, dus wij vragen niet om de externe inhuur, waar we al kritisch op zijn, maar gewoon naast de functie van een mobiliteitsmedewerker om dit erbij te doen. Dat bedoelen wij met beknopt. Dat is niet gespecificeerd in uren, maar dan heeft u een beeld waar we heen willen. Overigens brengen we deze motie samen met de OGP Midden-Delfland in. De voorzitter: U kunt vervolgen. De heer Vieira: Ja, ik heb nog een interruptie, voorzitter. 29 De voorzitter: Ik zie een nieuwe interruptie, inderdaad, een tweetal zelfs. Als eerste wil ik het woord geven aan de heer Van Lier van Mijn Partij. De heer Van Lier: Dank, voorzitter. In het kader van de motie en de onderzoeken schiet mij iets te binnen. We hebben ook MRDH, toevallig recent een keer samen met Aartje geweest als contactpersoon MRDH van onze gemeente en daar hebben ze een hele afdeling met deelmobiliteit en onderzoekjes. Ik zit niet in de motie. Is dat bewust of onbewust? Hoe ga je om met de onderzoeken van MRDH in dit verhaal? De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de heer Vieira. De heer Vieira: Als eerste een compliment dat u in die commissie zit.

Ik had de eer om de vorige periode erin te zitten en toen gingen ze net opstarten met dit gedeelte rondom deelvervoer en de onderzoeken daarnaar. We hebben ze niet bewust buitengelaten, maar we willen het niet beperken. We weten ook dat de VRA, de Vervoerregio in Amsterdam, hier onderzoek naar doet. Andere gemeenten zijn wat kleiner, want wij zijn in de Metropoolregio net een beetje afwijkend. We willen het niet daartoe beperken, maar dat zou er zeker onderdeel van kunnen zijn. De voorzitter: Dat is naar behoren beantwoord, zie ik. Dan wil ik graag ook de heer Hedges het woord geven voor een interruptie vanuit de VVD. De heer Hedges: Dank u wel, voorzitter. Vaak als er op plekken deelvervoer geregeld wordt, dan ligt het initiatief bij de bewoners, die met een commerciële partij contact opnemen, onderzoek laten doen, de gemeente wordt betrokken op een gegeven moment, en dan is dat toekomstbestendig. Waarom stelt de heer Vieira voor om hier dat om te draaien en de gemeente het initiatief te laten nemen? De voorzitter: Dank u wel, de heer Hedges. Het woord is aan de heer Vieira. De heer Vieira: Wij als gemeente, zal ik maar zeggen, hebben zelf de uitvraag gedaan bij onze inwoners hoe zij naar vervoer en leefbaarheid kijken. 35% heeft dit dus aangegeven, althans van het onderzoek, dus een substantieel aantal.

Wij als gemeente komen op voor een collectief belang en kunnen zaken breder uitzetten. Wij sluiten niet uit, wij zeggen niet, doe dat niet als individu, maar omdat dit signaal zo groot met zoveel grote aantallen is aangegeven bij ons, hebben wij zoiets van waarom zouden we dan niet als gemeente kijken naar die bestaande onderzoeken en naar de mogelijkheden? De voorzitter: Ik zie een vervolgvraag. De heer Hedges. De heer Hedges: Dank u wel, voorzitter. Inderdaad een vervolgvraag. Vanuit de VVD waren wij verbaasd dat als zoveel mensen het zouden willen, niet iemand dat eerder gedaan heeft. Verbaast u dat dan ook dat er geen bewoner is die al eerder een initiatief heeft genomen? Kennelijk waren de vragen in de enquête zo gesteld dat de indruk wordt gewekt dat de gemeente dit ook gaat doen en dat mensen achterover kunnen leunen. Deelt mijnheer Vieira die mening? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hedges. Het woord is aan de heer Vieira. De heer Vieira: Ik hoor eigenlijk twee zaken in de vraag van de heer Hedges. Allereerst, waarom doen inwoners dit niet? Op het moment dat je op een willekeurige deelauto-app gaat zitten en gaat kijken in het Midden-Delfland, dan staan er wel degelijk een aantal voertuigen, met bijvoorbeeld, ik zal dan geen naam noemen, ik mag geen commerciële uitingen doen geloof ik, maar die hebben wel een bewoner als beheerder.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://middendelfland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/f9182d1b-6ac0-43ad-bec6-1c1142668d1e?agendaItemId=9b36cb8f-315f-4069-9e2d-9daec4d136e7