Notulen - openbare vergadering van 3-11-2026 (begroting)
Tekst van het document
1 Notulen van het verhandelde in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Midden-Delfland, gehouden op dinsdag 3 november 2026, 19.30 uur. Voorzitter : mevrouw F.I. Noordermeer-van Slageren Griffier : mevrouw W. Tieman Aanwezig : mevrouw A. van den Akker (Mijn Partij), de heer P.C. Eijgenraam (CDA), mevrouw E.E. Geense (VVD), de heer R.A. Hedges (VVD), de heer N.C. Knaap (OGP Midden- Delfland), de heer M.J. de Kok (Mijn Partij), mevrouw S.A. Koppert (OGP Midden-Delfland), mevrouw D. Langeveld (CDA), mevrouw L.C. van der Lans (D66), de heer F.J. van Lier (Mijn Partij), mevrouw I.Y. van der Marel (VVD), de heer P.T.C. van Oyen (Mijn Partij), mevrouw A.C.A.J. Poels (CDA), de heer M.W. Renzen (VVD), de heer R.E. Vieira (D66) Afwezig : de heer B.J. Ammerlaan (Mijn Partij), de heer J.P. van der Spek (Mijn Partij) Tevens aanwezig: mevrouw W.J.W. Keijzer-Broers, mevrouw W. Renzen-van Leeuwen, de heer E.N.H. Roeling, wethouders; mevrouw M. van der Valk (Verblijfsaccommodaties Midden-Delfland, inspreker agendapunt 2) 1. Opening van de vergadering De voorzitter: Goedenavond, van harte welkom aan alle raadsleden, het college, de griffie en de anderen aanwezigen ook vandaag hier op de tribune en uiteraard ook de mensen die thuis meekijken vanavond. Ook een welkom aan Sonja Meijer die gisteren nu officieel is begonnen als nieuwe griffiemedewerker op de griffie.
Vandaag is een belangrijke vergadering waarbij de raad bijeenkomt voor de bespreking en besluitvorming over de gemeentebegroting 2027-2030. De raad stelt vandaag de financiële kaders vast waarmee het college aan het werk gezet kan worden weer om de komende jaren ons in te zetten voor de gemeente en haar inwoners. Deze vergadering is een bijzondere vergadering en die wijkt af van een reguliere vergadering. Ik vind het belangrijk om dat even een stukje toe te lichten. Zo behandelen we bijvoorbeeld geen ingekomen post van college of derden en besluiten we ook niet over de notulen. Ook is op voorhand al duidelijk dat deze vergadering mogelijk later eindigt. Als deze vergadering volgens planning loopt, dan zal de eindtijd omstreeks, let op, wel 00.00 uur kunnen zijn. Ik zal u dus ook geen ordevoorstel doen om 23.00 uur, zoals normaal gebruikelijk dan het geval zal zijn, maar ik zal dat wel duidelijk doen als 00.00 uur niet gehaald zal worden. Dan zal ik met een voorstel komen. Goed, we gaan ervoor om toch wel voor middernacht te kunnen afronden, maar dat is aan u. Ik wens dan ook de raad en het college een goede vergadering toe. Een bericht van verhindering is ontvangen van raadslid Joop van der Spek van Mijn Partij. Wij wensen hem heel veel beterschap en ook raadslid Bart Ammerlaan is vanavond afwezig met kennisgeving. Ik open hierbij de vergadering. 2.
Spreekrecht voor belangstellenden De voorzitter: Dan gaan we naar het spreekrecht voor belangstellenden en er heeft zich voor vanavond één inspreker gemeld. Dat is mevrouw Van der Valk. Mevrouw Van der Valk zal inspreken namens Verblijfsaccommodaties Midden-Delfland. Hierbij nodig ik ook mevrouw Van der Valk uit om naar voren te komen, naar het spreekgestoelte. U heeft al even wat gehoord, maar even voor de toehoorders ook. U heeft vijf minuten de gelegenheid om het woord te doen en hierna zal ik ook aan de raad vragen of er nog toelichtende vragen zijn voor u. Ik wil u ook verzoeken om na uw betoog van vijf minuten ook even te willen blijven staan om de raad in de gelegenheid te stellen om de vragen te kunnen stellen, voor zover dat nog het geval is. Dan bij dezen geef ik u van harte het woord. Mevrouw Van der Valk. Mevrouw Van der Valk: Dank u vriendelijk. Zoals de achternaam wellicht al zegt, ben ik mede- eigenaar van het Van der Valk Hotel hier in de Harnaschpolder en tevens voorzitter van de Stichting PUUUR Midden-Delfland. Vanavond spreek ik inderdaad namens alle verblijfsaccommodaties in onze gemeente. Sinds 2023, zoals u weet, wordt er in Midden-Delfland 2 toeristenbelasting geheven. Dit tarief was destijds in goed overleg met de sector en de gemeente overeengekomen, namelijk vergelijkbaar met andere Cittaslow-gemeenten.
Momenteel bedraagt dit € 1,50 per nacht voor hotels en B&B's en voor campings € 1. U wilt dit per 2027 verdubbelen. Dat is een verhoging van maar liefst 100% in één keer. Laat ik duidelijk zijn, wij zijn geenszins tegen toeristenbelasting, of het verhogen hiervan, maar ons punt is wel anders en dat wil ik u graag meegeven vanavond. Als een tarief in één keer wordt verdubbeld, moet u vooraf kunnen uitleggen waarom dat nodig is, waar het extra geld voor wordt gebruikt en wat de economische gevolgen hiervoor zijn. De juiste onderbouwing missen wij in de aangeleverde stukken, want als deze beslissing wordt genomen is dat niet zonder gevolgen. Onze sector wordt sinds 1 januari dit jaar namelijk al geconfronteerd met de landelijke btw-verhoging van 9% naar 21%. Dat betekent voor eenzelfde hotelkamer of B&B, welke in 2025 € 100 ex belastingen bedroeg, is dat inclusief belastingen in 2025 € 112. In 2026 € 124, en dat zou dan vanaf jaar 2027 een bedrag van € 127 worden. € 15 meer voor exact dezelfde kamer met exact dezelfde voorzieningen, zonder dat hier nog rekening is gehouden met stijgingen van gestegen personeels-, energie- of inkoopkosten. Deze zijn dan nog niet doorberekend. Uiteraard bent u niet verantwoordelijk voor de oplopende lasten en het landelijke besluit, maar voor onze gasten telt uiteindelijk één bedrag en dat is de totaalprijs.
De vraag is dus niet of € 3 toeristenbelasting op zichzelf veel of weinig is. De vraag is wel wat de opstapeling van deze lasten doet met onze concurrentiepositie, want zo werkt onze markt. Gasten vergelijken prijzen en maken op basis daarvan hun keuze. Wat gebeurt er als er een gast niet bereid is om een hogere prijs te betalen? Of ze komen niet, of wij als verblijfsaccommodatie moeten zakken met de prijs. Dit komt rechtstreeks ten laste van onze marges. Dat ervaren we dit jaar al flink met de btw-verhoging. Simpelweg alle kosten doorberekenen aan de gast is geen optie. Daar zitten grenzen aan. Ik maak mij tevens grote zorgen om onze mede-ondernemers die grotendeels afhankelijk zijn van voornamelijk de recreatieve gasten. Gezinnen en kampeerders voor wie betaalbaarheid een nog belangrijkere rol speelt. Een weekje op de camping met vier personen stijgt van € 14 naar € 28. Dat kan zo in de papieren lopen. De gasten van ons hotel zijn verreweg de grootste bijdrager van de toeristenbelasting in deze gemeente. Dit jaar verwachten wij zo een € 100.000 af te dragen. Bij een gelijk aantal overnachtingen in 2027 zou dat resulteren in € 200.000. Juist vanuit die positie voel ik me medeverantwoordelijk om juist ook over de kleinere ondernemers om ons heen na te denken.
Ondernemers die met passie hun bedrijf runnen en bijdragen aan het karakter en de aantrekkelijkheid van Midden-Delfland. De gevolgen reiken verder dan onze sector. Minder overnachtingen kunnen ook minder bestedingen betekenen bij horeca, recreatieondernemers en boeren met streekproducten. Dan vraag ik u ook: waarvoor is deze verdubbeling eigenlijk nodig? De gemeente ontving de afgelopen drie jaar ruim € 385.000 aan toeristenbelasting. In de stukken wordt gesproken over waardevolle doelen, zoals gebiedsmarketing, landschap en recreatieve voorzieningen, maar concrete koppelingen tussen de opbrengsten en de projecten of budgetten ontbreken. Tegelijkertijd zien we de subsidie aan bijvoorbeeld een Stichting PUUUR Midden-Delfland dalen, terwijl de toeristenbelasting fors omhooggaat. Daarmee ontstaat voor onze sector een moeilijk uitlegbare situatie. De bijdrage die van bezoekers wordt gevraagd neemt fors toe, terwijl de zichtbare investeringen in het aantrekken en bedienen van die bezoekers niet meegroeien. Wat wij ook missen is de samenwerking met de sector vanuit de gemeente. Persoonlijk ben ik gewend om met de gemeente een wederkerige relatie te onderhouden, waar ondernemers en overheid met elkaar in gesprek gaan, elkaars perspectief begrijpen en samen bouwen aan een aantrekkelijk gebied. Wij vragen jullie om serieus betrokken te worden.
Er is nu weinig overleg en dat baart me zorgen. Verblijfsaccommodaties zijn het gastvrije visitekaartje van deze gemeente en zouden dus ook graag betrokken willen worden bij de keuzes die ons allemaal raken. Daarom verzoek ik u vanavond drie dingen: ga met ons de relatie aan, maak een duidelijk bestedingsplan voor de extra inkomsten en onderzoek samen met de sector de daadwerkelijke economische gevolgen voordat u een hoger tarief vaststelt. Mijn oproep is daarom helder. Stem niet in met deze verdubbeling. Niet omdat de toeristische sector nooit meer zou mogen bijdragen, nooit méér zou mogen bijdragen, maar omdat een verdubbeling vraagt om een overtuigende onderbouwing en een duidelijk bestedingsplan met serieus overleg met de sector. Meer belastingen innen is eenvoudig. Aantonen dat Midden-Delfland daar daadwerkelijk beter van wordt, dat is een verantwoordelijkheid die ook bij u ligt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Valk, voor uw betoog. Ik kijk hierbij naar de raad met de vraag die voorligt of er nog verduidelijkende en toelichtende vragen zijn voor de inspreker en vooral verduidelijkend en toelichtend, want het is niet de bedoeling bij dit agendapunt om een 3 dialoog met de inspreker aan te gaan. Dat is even voor de duidelijkheid. Wie wenst daarvan gebruik te maken? Ik zie een tweetal lampjes branden.
Dan wil ik als eerste het woord geven aan de heer Van Lier van Mijn Partij. De heer Van Lier: Dank voor uw inspraak. Waar ik even mee zit, u zegt dat we het nu niet kunnen verantwoorden, het verdubbelen nu, maar deze beslissing is vorig jaar al genomen voor 2027. Wat is er veranderd ten opzichte van vorig jaar dat het nu een probleem is? Hebben we er vorig jaar niet over nagedacht? Wat is even de reden? De voorzitter: Dank u wel. Ik probeer even dat stukje te regisseren. Er is inderdaad een vraag van de heer Van Lier. Aan u het woord. Mevrouw Van der Valk: Onzes inziens is daar geen verandering van ons standpunt. Ik denk dat ons standpunt u niet of onvoldoende heeft bereikt. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Valk. Dan kijk ik vervolgens naar de heer Renzen van de VVD. Aan u het woord. De heer Renzen: Dank voorzitter. Ook dank voor het inspreken mevrouw Van der Valk. U geeft aan dat er onder meer weinig overleg is en dat we de keuzes niet zien. Op welke wijze zou u dat overleg vormgegeven willen hebben en welke keuzes zou u maken vanuit de toeristensector om met de opbrengst te doen? Hoe zou toerisme in Midden-Delfland kunnen worden verbeterd? De voorzitter: Dat spitst zich toe op de tarifering, begrijp ik. Daarmee geef ik het woord aan mevrouw Van der Valk.
Mevrouw Van der Valk: Wat ons betreft, en daar begon ik eigenlijk mijn betoog mee, is het helemaal niet erg om gestaag mee te bewegen en daar af en toe iets bij op te plussen om uiteindelijk meer mogelijkheden te bieden aan de recreatieve sector in de gemeente, maar een verdubbeling zien wij niet zonder onderbouwing wat daarvoor terugkomt, zien wij niet als redelijkheid. Als u mij vraagt wat dan wel, dan zouden we graag in gesprek gaan over een gestage groei in plaats van een verdubbeling ineen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Valk. Ik zie nog een vervolgvraag bij de heer Renzen. De heer Renzen: Dank u wel, voorzitter. Wellicht was mijn vraag niet helder. Het gaat mij niet zozeer om de tariefverdubbeling, maar meer om uw betoog, waarin u duidde dat u weinig overleg voelde en dat u oproept om aan de relatie te werken. In dat kader is de vraag hoe u dat graag voor u ziet, welke structuur. De tweede vraag ziet ook op uw betoog dat u ook niet terugziet welke keuzes er dan worden gemaakt ter besteding van onder meer dat bedrag dat wordt opgehaald met de toeristenbelasting, welke keuzes u daarin zou maken? Wat zou u ons daarin adviseren? Dat is meer mijn vraag. De voorzitter: Dank u wel, de heer Renzen. Het woord is aan mevrouw Van der Valk.
Mevrouw Van der Valk: De keuzes kan ik hier natuurlijk niet alleen op mijn antwoord toelichten, want dat zou heel eenzijdig zijn vanuit mij als persoon en als bedrijf, maar we zouden heel graag, kijk we hebben nu wel een overlegorgaan middels de Stichting PUUUR Midden-Delfland, dat is al een goede vooruitgang, maar op het moment dat het gaat om dusdanige bedragen moet er vooraf op tijd in gesprek gegaan worden. Ja, ik ben gewend dat dat heel plat en simpel gaat, dat we een kop koffie met elkaar drinken aan tafel voor degene die daarover gaat. Mevrouw Van der Valk: Dank u wel, mevrouw Van der Valk. Ik zie het lampje niet meer branden. Dat betekent dat ik vervolgens doorga naar de heer Vieira van D66. Aan u het woord. De heer Vieira: Dank u wel, voorzitter. U bedankt voor de toelichting. Ik snap heel goed dat u een koppeling wilt zien, want we maken natuurlijk heel veel kosten in het buitengebied voor de toerist. 4 Dat is duidelijk. Nu even naar mijn vraag. U heeft het over het tarief, waar het nu naartoe gaat. Tegelijkertijd zien we dat het tarief in Delft € 4,50 is, de A4 iets verderop. Als je doorrijdt, Van der Valk Hotel, betalen ze bij een kamer van € 100, € 7 toeristenbelasting. Bent u bang dat mensen daarnaar uitwijken? Daar zijn de tarieven hoger.
Het zou toch geen concurrentiepositie moeten geven als het hier naar € 2 gaat en het bij de buren ruim twee keer zoveel is? Hoe ziet u dat? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Vieira. Het woord is aan mevrouw Van der Valk. Mevrouw Van der Valk: Dank u wel. Ik snap dat u dat zegt en soms dan is misschien een eurootje of twee eurootjes, dat lijkt niet zo een verschil te maken. Als je het bij elkaar optelt natuurlijk wel, zeker de prijsbewuste gast, die maakt daar specifiek keuzes in. Het is ook niet voor niks dat de gemeente Delft dit jaar heeft besloten om het bedrag te bevriezen van de toeristenbelasting. Die gaan niet verhogen. Dat heeft natuurlijk mede te maken met de klappen die de sector op dit moment heeft op te vangen. Die 12% btw-verhoging die er dus bij opkomt, die moeten wij wel vragen. Logisch, want dat is een regel, maar onze gasten zijn niet bereid om dat bedrag al te betalen. Dat geldt voor heel Nederland, ongeacht welke regio je zit. Dat betekent dus dat onze sector deels de btw uit eigen zak betaalt, of in ieder geval dat de marges minder zijn. Normaliter zou ik zeggen, een paar euro of een paar cent verhoging verschil vanuit de concurrentiepositie, ben ik met u eens, is minimaal, maar alles bij elkaar opgeteld in dezen, vinden wij het een te grote stap op dit exacte moment. Dat is de reden dat ik graag onze mening met u deel.
De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Valk. Ik zie dat het antwoord voor de heer Vieira afdoende is. Dan wil ik door naar mevrouw Koppert van de OGP Midden-Delfland, aan u het woord. Mevrouw Koppert: Dank u wel, voorzitter, en dank u wel inspreker, mevrouw Van der Valk, voor het inspreken. U gaf net al aan dat de verdubbeling van de toeristenbelasting fors is voor onze sector. U gaf ook aan dat u graag wilde zien wat voor bestedingen daarvoor gedaan worden. Zou het wat u betreft logisch zijn als er een direct verband is tussen de gebiedsmarketing en de uitgaven die wij doen, of de inkomsten die wij krijgen vanuit de toeristenbelasting? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koppert. Het woord is aan mevrouw Van der Valk. Mevrouw Van der Valk: Ik zie dat zeker als een groot deel daarvan, omdat die uiteindelijk weer de belangen behartigen voor het hele gebied, zowel de inwoners als het inkomend toerisme. Ik zie daar zeker een koppeling. Niet een-op-een, maar dat is absoluut een wijze koppeling, waar ook mijn collega-verblijfsaccommodaties zich ook zeker in kunnen vinden. De voorzitter: Dank u wel voor de beantwoording. Ik kijk nog even rond of er nog aanvullende vragen zijn en die zijn er niet.
Dan wil ik u heel hartelijk danken voor de beantwoording van de vragen die ook nog gesteld zijn en die zullen ook vanuit de naar voren gebrachte punten door de raad betrokken worden bij het betreffende agendapunt. Ik nodig u uit om verder op de tribune plaats te willen nemen. U kunt daar de vergadering uiteraard van harte verder volgen. Dank u wel. Mevrouw Van der Valk: Hartelijk dank voor uw aandacht. 3. Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan gaan wij door naar agendapunt 3, het vaststellen van de agenda. Mijn vraag aan u is of u kunt instemmen met de agenda zoals die voorligt. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 4. Begroting 2027-2030 De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 4, het hoofdonderwerp van vanavond, Begroting 2027-2030. De raad heeft op 18 september jl. de ontwerpbegroting 2027-2030 mogen ontvangen. De behandeling van de begroting is van start gegaan met een avond waarin de fracties technische vragen konden stellen. Deze zijn vorige week schriftelijk beantwoord. We zijn ruim boven de honderd uitgekomen. Er zijn echt veel technische vragen gesteld, waarvoor dank. Vanavond behandelen we in een eerste en tweede termijn de begroting. Dat is ook het moment waarop een 5 amendement of een motie kan worden ingediend. Dan even praktisch. Per fractie is per termijn vijftien minuten spreektijd beschikbaar.
Het voorlezen van het dictum van de amendementen en moties, vertel ik even volledigheidshalve, gaat niet ten koste van die spreektijd. Die tellen niet mee. De spreektijd per fractie is echt de bedoeling dat we dat hier bij het spreekgestoelte doen vanavond, zodat ook de woordvoering daarvanuit plaatsvindt. We hebben vlak voor de vergadering, zoals goed gebruik, boven op mijn kamer de volgorde van de fracties die direct gaan spreken met lootjes getrokken. Het is tenslotte bijna Sinterklaas. De volgorde daarbij is geworden als eerste de OGP Midden-Delfland, als tweede de VVD, als derde spreker vanavond bij het spreekgestoelte Mijn Partij, als vierde het CDA en als vijfde D66. Volledig in willekeurige volgorde dus met elkaar bepaald. Als eerste dus de OGP Midden-Delfland. Dan wil ik u ook verzoeken om naar voren te komen, de woordvoerder, in dit geval ook de fractievoorzitter, de heer Knaap, met uw pasje. Ik stel voor dat u kunt starten. Gaat uw gang. De heer Knaap: Ja, dank u wel, voorzitter. Dat is natuurlijk een eer als eerste. Dan zijn de mensen nog wakker of misschien nog een beetje slaperig. Het hangt er een beetje van af. Voorzitter, collega's, college, natuurlijk beginnen we met een blijk van waardering en complimenten aan het college en de ambtelijke organisatie voor het verzorgen van de nu voorliggende begroting.
Het is ook de eerste begroting in deze cyclus, waarbij het in mei geïnstalleerde college, gevormd vanuit de coalitie van de collega's VVD en Mijn Partij, tot stand is gekomen, met een hoofdlijnenakkoord dat het college de opdracht geeft om te komen tot, en ik quote: "Een bestuur dat zijn financiële organisatie op orde heeft, waar dus de inkomsten en de uitgaven structureel in balans zijn, waar het niet vrij besteedbare budget van de algemene reserve niet gebruikt wordt om de begroting sluitend te krijgen. De coalitie geeft tevens aan te streven naar een begroting die na herstel meerjarig sluitend is, waarbij de vrij besteedbare reserve op peil blijft en niet langer wordt ingezet voor vermijdbare uitgaven." Met deze opdracht heeft het college een forse taak. Het beschikbare geld voor de komende jaren is nog niet voldoende voor alle zaken die nu in de planning staan. Weliswaar staat 2027 nog in zwart geschreven. De jaren erna zijn de cijfers voor nu nog rood. Dat vraagt voor de komende jaren dus een aantal keuzes. Wat kan wel en wat kan niet? Tegelijk zijn ook de nieuwe ambities nog niet verwerkt in deze begroting. Het collegewerkprogramma is nog niet af en in de technische vragenronde heeft het college aangegeven dat aanpassingen nog zullen worden gedaan via begrotingswijzigingen. Dat leidt bij OGP Midden-Delfland tot de eerste vraag aan het college.
Wat gaat het college schrappen uit de nu voorliggende begroting als nieuwe ambities uit het hoofdlijnenakkoord en het collegewerkprogramma moeten worden verwerkt? Voor deze algemene beschouwingen richten wij ons als OGP Midden-Delfland op een aantal zaken die wij belangrijk vinden om te blijven werken aan een vitaal, leefbaar en groen Midden-Delfland. In een vitaal Midden-Delfland wordt wat OGP Midden-Delfland betreft gewerkt aan een thuis voor iedereen. Voor mensen met lagere en hogere inkomens, voor nieuwkomers in onze gemeenschap en waar wordt geïnvesteerd in voorzieningen van jong tot oud, verenigingen, cultuur, maatschappelijke voorzieningen en zorg. In de dorpen, buurtschappen en het buitengebied is verbinding en kijken mensen naar elkaar om. Voor nu, deze avond, leggen we de nadruk op woningen. Een onderwerp waar we vanuit de OGP Midden-Delfland de afgelopen jaren stevig aan hebben gewerkt met als resultaat onder andere dat nu op basis van een lijst met potentiële locaties werk wordt gemaakt van woningbouw voor de komende jaren. Daar zijn we trots op, maar ook in 2022 in een samen met de VVD ingediende motie om bij nieuwe projecten 30% sociale huur te realiseren. Wonen voor jong en oud staat in alle programma's van alle partijen in deze raad. Daarover zijn ook stevige verkiezingsbeloftes gedaan.
Het hoofdlijnenakkoord van VVD en Mijn Partij spreekt alleen over, en ik quote: "Projecten met middeldure huur en betaalbare koop plus duurdere koopwoningen om het plan rendabel te maken." Tegelijk is vanuit de coalitie de locatie die vergaand in voorbereiding was voor flexwoningen geschrapt, zonder vooralsnog zicht op een locatie die misschien wel gaat werken. Hiermee zijn de dertig gratis flexwoningen verder weg dan ooit. Ook is recent bij monde van wethouder Roeling aangegeven dat het bouwen van 30% sociale huur wordt losgelaten. Dit betekent dat starters en mensen met lagere inkomens zijn aangewezen op middenhuur en betaalbare koopwoningen. Wij hebben gemeend met een paar voorbeelden maar eens te laten zien wat dat voorlopig betekent in onze gemeente. Ik begin met middenhuur. Een jong stel dat wil gaan samenwonen in een driekamerappartement in project Maaslandse Zoom, waarvan net bekend is geworden dat de huurprijs € 1.228 per maand bedraagt exclusief servicekosten. Dat vraagt een inkomen per maand van ruim € 4.400, als je het allemaal een beetje betaalbaar wil houden en ook nog een autootje wil aanschaffen of een dure fiets. Dat is € 58.000 6 euro per jaar. Hoeveel starters kunnen dit bedrag ophoesten? Betaalbare koop.
Een jong gezin dat graag in aanmerking komt voor een schaarse betaalbare nieuwbouwkoopwoning van € 435.000, want dat is tegenwoordig de grens van betaalbare koop en dat is ook de grens waar ze op worden verkocht, want het liefst zou er meer voor worden gevraagd. Het krijgen van een hypotheek voor zo een woning vraagt een inkomen van € 95.000 per jaar. Als die woning gekocht wordt, stijgt die meteen na aankoop meer dan € 100.000 in waarde en is hij niet meer te betalen voor de volgende koper met een vergelijkbaar inkomen. Dan hebben we nog de bestaande woningmarkt, want daar ben je dan ook op aangewezen. Die zijn nu al onbetaalbaar voor de jongerendoelgroep. We hebben wel een rekenvoorbeeld. Wethouder Roeling krijgt met zijn salaris bijna € 8.000 per jaar, per maand, was het maar € 8.000 per jaar, € 8.000 per maand een hypotheek van ongeveer € 470.000. Daarmee komt hij in aanmerking voor het aanschaffen van een driekamerstartersbovenwoning aan het Balkengat 22 in Den Hoorn, onlangs verkocht voor meer dan € 455.000. Laat dat even op u inwerken. Als je in de bestaande woningmarkt een woning zoekt, heb je een wethoudersalaris nodig om een starterswoning te kunnen bemachtigen. Wij vinden dat niet wenselijk.
Kort samengevat, met de afspraken die VVD en Mijn Partij nu gemaakt hebben, is hun signaal richting onze inwoners: verdien je minder dan € 100.000 per jaar, dan staat deze coalitie niet voor je klaar. Dat is niet wat wij als OGP Midden-Delfland zien als blijven werken aan een vitaal Midden-Delfland met wonen voor iedereen. Onze vraag aan de collega's van VVD en Mijn Partij is dan ook, wat gaat u doen voor de mensen in Midden-Delfland die op zoek zijn naar een betaalbare woning? Inwoners die geen € 100.000 per jaar verdienen, maar wel graag uit huis willen en of in hun eigen gemeente willen blijven wonen. Daarnaast zijn we als gemeente gebonden aan de woonafspraken die we regionaal gemaakt hebben en die in deze begroting als kader zijn opgenomen. Onze vraag aan het college is of deze afspraken, inclusief het bouwen van 30% sociale huur bij projecten, nog steeds nagekomen worden en wat zijn daar de gevolgen van? De OGP Midden-Delfland blijft zich de komende jaren inzetten voor aanvullende en meer betaalbare woonvormen voor jongeren en ouderen en dus willen wij wel blijven investeren in sociale huur. Bovendien willen we ook aan de slag met flexwoningen, Tiny Houses en modulair gebouwde woningen, die kunnen worden aangepast als de woonvraag verandert. Omdat daarbij alle woningen tellen, komen we ook met een motie 'Zelfbewoningsplicht in Midden-Delfland'.
Daarvan zal ik het dictum even voorlezen. "Wij verzoeken het college, uiterlijk in het tweede kwartaal van 2027, met een voorstel aan de gemeenteraad te komen op welke wijze en onder welke voorwaarden een zelfbewoningsplicht in Midden-Delfland ingevoerd kan worden voor woningen tot € 1 miljoen, daarbij rekening te houden met een eventuele overgangstermijn voor bestaande situaties en een eventuele uitzondering voor aankoop van huizen voor familie in de eerste en tweede graad, zoals ook in andere gemeenten is toegepast." Ik zal hem straks netjes formeel indienen. Een leefbaar Midden-Delfland. In een leefbaar Midden-Delfland zijn voor OGP Midden-Delfland de voorzieningen in de publieke buitenruimte op orde en ingericht voor ontmoeting en verbinding, zoals voor het organiseren van activiteiten, kunnen kinderen en ouderen, ouders met kinderwagens, senioren met hulpmiddelen op een goede en veilige manier hun weg vinden in hun omgeving, blijft ons landschap open en groen en een baken van rust in een drukke omgeving, zijn fietspaden en wegen goed onderhouden en zijn deze waar nodig verlicht en veilig ingericht. In deze begroting zien we terug dat er stevig geïnvesteerd wordt in de voorzieningen in onze gemeente. Dat vinden we ook belangrijk. In onze wegen en bruggen wordt in 2027 voor meer dan € 7 miljoen geïnvesteerd.
Daar zitten zaken bij zoals de openbare ruimtes in Schipluiden, de doorfietsroute en het Centrumplan in Den Hoorn, wegconstructies, er wordt een begin gemaakt met de reconstructie van de Maassluiseweg in Maasland en een groot aantal bruggen zal worden vervangen. Onze zorg hierbij is of deze ambitie ook haalbaar is en het feit dat een groot deel van dit budget de afgelopen vier jaar niet is geïndexeerd. Dat leidt bij ons tot twee vragen aan het college. Hoe realistisch is het dat alle plannen worden uitgevoerd? Twee, hoe toereikend zijn de nu geraamde budgetten? Wat gaat u doen als dit niet het geval blijkt te zijn? In onze openbare verlichting wordt het komende jaar € 220.000 geïnvesteerd. De vraag die we aan het college hebben is: welke investeringen worden gedaan op plekken die nog niet verlicht zijn en waar dat uit het oogpunt van veiligheid wel heel erg wenselijk is? Wat ons ook opvalt, is dat vergeleken met de grote bedragen die worden uitgegeven voor infrastructuur het budget voor verbinding en cultuur nogal mager is, terwijl dat voor ons juist hartstikke belangrijk is. Leefbaar is ook mensen verbinden. Vandaar dat wij komen met een tweede motie, 'Samen brengt licht', waarin we verzoeken een klein budget vrij te maken voor het samenbrengen van mensen.
Daar zal ik ook even het dictum van voorlezen: "Wij verzoeken het college met de eerstvolgende periodieke begrotingswijziging de beoogde investering van € 50.000 7 voor kerstverlichting in de dorpskernen terug te trekken en in plaats daarvan € 30.000 te besteden aan het stimuleren van laagdrempelige culturele en maatschappelijke initiatieven die ontmoeting tussen inwoners bevorderen in dorpskernen, buurtschappen en het buitengebied. Om hiermee verbinding tussen mensen onderling en het bijzondere karakter van Midden-Delfland te versterken en daarmee ook de overige € 20.000 terug te laten vloeien in de algemene middelen." Voor OGP Midden-Delfland is een leefbaar Midden-Delfland ook een gemeente waar ieder mens ertoe doet. Wij zijn tevreden dat het college inmiddels heeft geaccepteerd dat het azc tot 2031 zou blijven om vluchtelingen een veilige omgeving te bieden en onder menselijke omstandigheden de behandeling van hun asielaanvraag af te laten wachten met daarbij, zoals deze begroting ook laat zien, ook investeringen in het verkennen van voorschoolse educatie van peuters in relatie tot het azc, de komst van een Taalklas voor kinderen van arbeidsmigranten, inburgeraars en statushouders. Fijn dat daar oog voor is. Laatste punt. Een groen Midden-Delfland.
In een groen Midden-Delfland wordt vanuit OGP Midden-Delfland gewerkt aan vergroening in onze gebouwde omgeving, het openhouden van ons landschap met oog voor biodiversiteit en weidevogels, wordt ook gewerkt aan schoner water, gezonde lucht en een schone bodem plus het vergroenen van onze energievraag, warmte en elektriciteit. Wij zijn blij dat onze inspanningen de afgelopen jaren tot resultaat hebben geleid. Passend bij het buitengebied kan daar nu duurzame energie worden opgewekt met kleine windmolens en kleinschalig gebruik van zonnepanelen. Een nieuw kerngebied voor weidevogels in de Klaas Engelbrechtspolder is geopend en het programma Duurzaam Boer Blijven wordt gecontinueerd, wat ook op landelijk niveau wordt gezien en gewaardeerd als een voorbeeld dat navolging verdient. We staan goed op de kaart. Investeringen die zichtbaar zijn in de begroting en die wij als OGP Midden-Delfland ook belangrijk vinden. In 2027 wordt een nieuw warmteprogramma opgesteld om op termijn de vraag naar warmte in onze gemeente uit duurzame bronnen te krijgen. Wij zijn van mening dat het niet vanzelf gaat. Dit vraagt tijdige betrokkenheid van inwoners en vraagt ook tijd om ervoor te kunnen zorgen dat zoveel mogelijk mensen mee kunnen doen, zoveel mogelijk ook op wijk- en buurtniveau geregeld kan worden. Dat staat wel een beetje in een contrast met wat nu in het hoofdlijnakkoord te lezen is.
Geen collectieve warmtevoorzieningen, alleen individuele installaties. De vraag aan het college in dezen is ook: hoe u ervoor gaat zorgen dat de warmtevoorziening zo goed mogelijk collectief aangepakt wordt en dat daarbij ook een manier wordt gekozen dat iedereen mee kan doen, zodat geen energiearmoede zal gaan ontstaan. Het is ook fijn, dat vinden wij oprecht, dat het groenonderhoud meerjarig is ondergebracht, zodat ook langjarig kan worden gewerkt aan het goed onderhouden van al onze voorzieningen in de openbare ruimte. We willen graag weten van het college waar u extra in groen gaat investeren. Vanuit OGP Midden-Delfland vinden we de blijvende aandacht voor het vergroenen van onze dorpen en het gebied erg belangrijk. Goed voor de natuur, een fijne buitenruimte en het tegengaan van hittestress. Het zou mooi zijn als nieuwgeboren inwoners van Midden-Delfland dat ook omarmen, hoe klein ze dan ook al zijn. Met de motie 'Geboorteboom geworteld in Midden- Delfland' zouden we graag zien dat onze nieuwgeboren kinderen een welkom krijgen met een eigen boom in onze gemeente. Daar dienen we samen met de collega's van het CDA ook een motie voor in.
Het dictum luidt als volgt: "Verzoekt het college te onderzoeken hoe voor ieder in de gemeente Midden-Delfland geboren kind een geboorteboom kan worden geplant als blijvend symbool aan de verbondenheid tussen het kind, de gemeenschap en de leefomgeving van Midden-Delfland. Daarbij uit te gaan van bomen die worden geplant op door de gemeente Midden-Delfland aangewezen locaties in de openbare ruimte, waarbij de gemeente regie voert op locatiekeuze, aanleg en beheer. Te onderzoeken op welke wijze de relatie tussen het geboren kind en de geboorteboom zichtbaar kan worden gemaakt, bijvoorbeeld door een jaarlijkse plantdag, een certificaat, een digitale registratie of een andere passende vorm van herkenning." Hoe leuk zou het zijn als je als veertigjarige ziet dat je boom veertig jaar is geworden en er lekker een boterhammetje onder kan eten? "Bij de selectie van locaties en boomsoorten nadrukkelijk rekening te houden met biodiversiteit, klimaatadaptatie, verkoeling en schaduwwerking, waterberging, versterking van de landschappelijke kwaliteit en vergroting van de boomvoorraad binnen de gemeente. De financiële, organisatorische en ruimtelijke consequenties hiervan in beeld te brengen en de raad uiterlijk in het eerste kwartaal van volgend jaar te informeren over de resultaten van dit onderzoek en de mogelijke vervolgstappen.
En gaat over tot de orde van de dag." Ik ben er bijna hoor, vrees niet. Afsluiting. Voorzitter. Vanavond staat de begroting centraal. We hebben het dan over cijfers, projecten en investeringen. Wat de OGP Midden-Delfland betreft zijn de geldbedragen daarin niet de belangrijkste boodschap. Een begroting laat zien voor wie je er bent en welke keuzes je maakt. OGP Midden-Delfland kiest voor een Midden-Delfland waarin jonge mensen een woning kunnen 8 vinden, waarin ouderen prettig kunnen blijven wonen, waarin verenigingen en cultuur mensen met elkaar verbinden en waarin we blijven investeren in een groene leefomgeving voor toekomstige generaties. Wij vinden dat een gemeente sterk is als iedereen mee kan doen, of je nu een hoog of een laag inkomen hebt, wel of niet gezond bent, jong of oud, huurder of koper, inwoner of ondernemer. Daarom blijven wij graag de komende jaren werken aan wat voor ons centraal staat. Een vitaal Midden-Delfland, waarin iedereen een thuis kan vinden. Een leefbaar Midden-Delfland, waarin mensen elkaar ontmoeten en naar elkaar omzien. Een groen Midden-Delfland, dat we goed doorgeven aan toekomstige generaties. Dat is geen opdracht voor ons als één partij. Dat is ook geen opdracht voor twee partijen als coalitie of voor een college. Dat is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van ons allemaal.
Vanuit de OGP Midden-Delfland wensen wij het college veel succes bij de uitvoering van deze begroting. Wij blijven graag, samen met de raad, het college en onze inwoners en ondernemers bouwen aan een Midden-Delfland dat werkt voor iedereen. Ik dank u wel. Motie 4.1 ingediend door OGP Midden-Delfland Zelfbewoningsplicht 'Ieder huis telt mee' "De raad van de gemeente Midden-Delfland, in vergadering bijeen d.d. 3 november 2026, behandelend de begroting 2027-2030; overwegende dat: - het ongewenst is dat koopwoningen in onze gemeente voor speculanten/investeerders een middel zijn om geld te verdienen i.p.v.
dat deze woningen beschikbaar zijn voor inwoners van Midden-Delfland en hen die graag in Midden-Delfland willen wonen; - Midden-Delfland en haar inwoners er bij gebaat zijn dat de koopwoningen ook terechtkomen bij mensen die zich verbinden aan Midden-Delfland en daarmee volwaardig deel uitmaken van onze samenleving; - het invoeren van een zelfbewoningsplicht en daarmee het uitsluiten van investeerders een instrument is dat kan helpen om stijging van huizenprijzen tegen te gaan; constaterende dat: - in ons omringende gemeenten een vorm van zelfbewoningsplicht al is ingevoerd, waardoor de kans groter wordt dat investeerders gaan uitwijken naar Midden-Delfland; - het bij het invoeren van een zelfbewoningsplicht mogelijk is een uitzondering te maken voor familieleden uit de 1e en 2e graad en daarmee de mogelijkheid open te houden dat jongeren door hun (groot)ouders bij het verkrijgen van een woning nog steeds geholpen kunnen worden; verzoekt het college: - uiterlijk in het tweede kwartaal van 2027 met een voorstel aan de gemeenteraad te komen op welke wijze en onder welke voorwaarden een zelfbewoningsplicht in Midden-Delfland ingevoerd kan worden voor woningen tot € 1.000.000; - daarbij rekening te houden met een eventuele overgangstermijn voor bestaande situaties en een eventuele uitzondering voor aankoop van huizen voor familie in de eerste en tweede graad zoals ook in andere
gemeenten is toegepast; en gaat over tot de orde van de dag." Motie 4.2 ingediend door OGP Midden-Delfland Samen brengt licht "De raad van de gemeente Midden-Delfland, in vergadering bijeen d.d. 3 november 2026, behandelend de begroting 2027-2030; overwegende dat: - in juni 2026 op initiatief van VVD en Mijn Partij een amendement is aangenomen waarbij € 50.000 uit het positieve saldo van de jaarrekening 2025 wordt gebruikt voor de aanschaf van kerstverlichting in alle dorpskernen met als doel "verbinding"; 9 - (culturele) activiteiten inwoners samenbrengen, ontmoeting stimuleren en bijdragen aan een sterke gemeenschapszin, terwijl verlichting vooral een ondersteunende bijdrage levert aan de sfeer in de openbare ruimte; - publieke middelen zoveel mogelijk moeten bijdragen aan maatschappelijke meerwaarde en ontmoeting tussen inwoners; constaterende dat: - het zeer gewaardeerd wordt dat kerstverlichting in onze kernen tot op heden prima is verzorgd vanuit de ondernemersverenigingen en ProMaa. En de afgelopen jaren nog geïnvesteerd is in nieuwe verlichting; - met een relatief beperkte investering kunnen culturele initiatieven vele inwoners samenbrengen en bijdragen aan ontmoeting, talentontwikkeling, leefbaarheid en dorpsidentiteit. In alle kernen van Midden-Delfland worden nu al jaarlijks activiteiten georganiseerd die ontmoeting, samenwerking en gemeenschapszin stimuleren.
Deze initiatieven laten zien dat duurzame verbinding vooral ontstaat door gezamenlijke ervaringen en ontmoetingen tussen inwoners; verzoekt het college: - met de eerstvolgende periodieke begrotingswijziging de beoogde investering van € 50.000 voor kerstverlichting in de dorpskernen terug te trekken; - en in plaats daarvan € 30.000 te besteden aan het stimuleren van laagdrempelige culturele en maatschappelijke initiatieven die ontmoeting tussen inwoners bevorderen in dorpskernen, buurtschappen en het buitengebied. Om hiermee verbinding tussen mensen onderling en met het bijzondere karakter van Midden-Delfland te versterken; - en daarmee de overige € 20.000 terug te laten vloeien in de algemene middelen; en gaat over tot de orde van de dag." Motie 4.3 ingediend door OGP Midden-Delfland en CDA Geworteld in Midden-Delfland: een geboorteboom voor onze nieuwe generatie "De raad van de gemeente Midden-Delfland, in vergadering bijeen d.d.
3 november 2026; behandelend de begroting 2027-2030; constaterende dat: - Midden-Delfland bekendstaat om haar groene karakter en waardevolle leefomgeving; - bomen bijdragen aan biodiversiteit, klimaatadaptatie, luchtkwaliteit en het verminderen van hittestress; - vergroening van de woonomgeving steeds belangrijker wordt door klimaatverandering; - in Midden-Delfland jaarlijks ongeveer honderd kinderen worden geboren die vanaf hun eerste levensdag onderdeel uitmaken van onze gemeenschap; overwegende dat: - ieder geboren kind een nieuwe generatie vertegenwoordigt die de toekomst van Midden- Delfland vormgeeft; - een boom een passend symbool is voor groei, ontwikkeling en verbondenheid met onze gemeente; - het planten van een boom ter gelegenheid van een geboorte bijdraagt aan zowel een blijvende herinnering als een groenere en klimaatbestendige leefomgeving; verzoekt het college: 1. te onderzoeken hoe voor ieder in de gemeente Midden-Delfland geboren kind een geboorteboom kan worden geplant als blijvend symbool van de verbondenheid tussen het kind, de gemeenschap en de leefomgeving van Midden-Delfland; 2. daarbij uit te gaan van bomen die worden geplant op door de gemeente Midden-Delfland aangewezen locaties in de openbare ruimte, waarbij de gemeente regie voert op locatiekeuze, aanleg en beheer; 10 3.
te onderzoeken op welke wijze de relatie tussen het geboren kind en de geboorteboom zichtbaar kan worden gemaakt, bijvoorbeeld door een jaarlijkse plantdag, een certificaat, een digitale registratie of een andere passende vorm van herkenning; 4. bij de selectie van locaties en boomsoorten nadrukkelijk rekening te houden met biodiversiteit, klimaatadaptatie, verkoeling en schaduwwerking, waterberging, versterking van de landschappelijke kwaliteit en vergroting van de boomvoorraad binnen de gemeente; 5. de financiële, organisatorische en ruimtelijke consequenties hiervan in beeld te brengen; 6. de raad uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 te informeren over de resultaten van dit onderzoek en mogelijke vervolgstappen; en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Knaap, als fractievoorzitter van de OGP Midden-Delfland een eerste kans gekregen om uw vlammend betoog te kunnen doen. Dank u wel. Dan betekent dat dat u ook nog, u loopt weg, maar u gaat ons waarschijnlijk een drietal moties brengen, die we ook benoemd hebben als motie 4.1, 4.2 en 4.3, en die zullen ook uiteraard geregistreerd en in iBabs verschijnen straks. 'Zelfbewoningsplicht, ieder huis telt mee', 4.1. 4.2, 'Samen brengt licht'. De derde motie, 'Geworteld in Midden-Delfland, een geboorteboom voor onze nieuwe generatie'.
Dat betekent dat ik vanuit dit eerste betoog nu graag wil uitnodigen, vanuit de VVD, de fractievoorzitter, de heer Hedges. Hij is onderweg en ook u krijgt van mij vijftien minuten de tijd, exclusief de interrupties. Het is ook mooi om het betoog te gaan beluisteren. Aan u het woord. De heer Hedges: Dank u, voorzitter. Vandaag mogen alle partijen zich uitlaten over de begroting 2027-2030. Er komt heel wat af op gemeenten in de komende jaren. Dat vraagt om financiële discipline en de bereidheid om keuzes te maken. Voorzitter, laat ik beginnen met wat de VVD als goed nieuws ervaart. Het college is erin geslaagd om voor 2027 een sluitende begroting te presenteren. Sterker nog, de begroting laat een positief resultaat zien. Dat is een prestatie die waardering verdient. Tegelijkertijd wordt in de begroting veel gepland en er is ook veel ambitie om zaken voor elkaar te krijgen. We weten dat de financiële positie van gemeenten de laatste jaren onder druk is komen te staan door keuzes van de rijksoverheid. Dat gaat ons ook raken. De kosten voor jeugdzorg stijgen. De uitvoering van wettelijke taken wordt complexer. De financiële bijdrage van het uit het rijk blijft onzeker. Het is dus niet vanzelfsprekend dat gemeenten sluitende begrotingen kunnen presenteren. We zijn dus ook benieuwd hoe wij dat in de toekomst zelf voor elkaar zullen gaan krijgen.
De VVD wil nogmaals benadrukken en complimenten uitspreken voor de verantwoordelijk wethouder van Financiën, het voltallige college en eigenlijk ook het vorige college, de ambtenaren die elke dag hier hard aan werken. Voor nu zijn wij tevreden met het resultaat voor 2027. De uitdagingen en onze zorgen beginnen echt pas in 2028. Wie verder kijkt dan het komende begrotingsjaar, ziet een heel ander beeld. In 2028 verwacht onze gemeente namelijk een tekort van bijna € 1,5 miljoen. In de jaren daarna daalt dat tekort, maar de tekorten blijven wel aanmerkelijk. We zien dat, als we het dicht bij huis houden, de overheadkosten hier intern stijgen, van € 12,5 miljoen naar zo een € 14,5 miljoen. We zien onder andere dat de kosten voor verschillende afdelingen hier intern toenemen. We begrijpen, want we moeten dicht bij huis beginnen wat ons betreft, de VVD begrijpt dat de gemeentelijke organisatie moet meegroeien met haar wettelijke taken. Een dergelijke kostenontwikkeling vraagt wel om aantoonbare resultaten in dienstverlening en eigenlijk ook het terugdringen van de externe inhuur. Daar zien we ook netjes een goed plan voor liggen, althans ambities en cijfermatig. Dit gaat de VVD in 2027 nadrukkelijk volgen.
Hoe kan het dat de overheadkosten de komende drie jaar met ruim € 2 miljoen stijgen terwijl er ook verder geïnvesteerd wordt in digitalisering en verder samengewerkt wordt met omringende gemeenten op dit onderwerp? Wordt er ook daadwerkelijk een kwaliteitsimpuls genoemd? Het wordt ook tijd om het Uitvoeringsprogramma Dienstverlening dan onder de loep te gaan nemen tegen de achtergrond van deze kostenstijging. Voorzitter, we moeten erkennen dat de financiële uitdagingen niet verdwijnen zodra we de begroting vaststellen. De VVD vindt daarom dat we 2027 moeten benutten om ons goed voor te bereiden op de jaren daarna. Mijnheer Knaap heeft een interruptie. Ik zal hem dan zelf maar even aangeven. De voorzitter: Ik zie een interruptie van de heer Knaap. Aan u het woord. 11 De heer Knaap: Dank u wel, voorzitter. Het is even wennen. Ik heb een korte vraag aan de heer Hedges. Het is goed dat u kijkt naar alle kosten, ook de interne kosten. Die discussie wordt natuurlijk nu ook op landelijk niveau volop gevoerd, ambtenaren en hoeveel geld die ambtenaren kosten. Bent u ook bereid om dan uw ambitieniveau af te schalen naar het niveau van de kosten die u wel wilt betalen voor onze ambtelijke ondersteuning? De voorzitter: Dank u wel, de heer Knaap. Het woord is weer aan de heer Hedges. De heer Hedges: Dank u wel. In de basis niet natuurlijk. Onze ambities zijn wat ze zijn.
We zijn gekozen op basis van dat ambitieniveau. Hoe dat in de toekomst zich exact zal verhouden, zal de tijd leren. In 2027 sluiten we het jaar positief af. Als we naar de toekomst kijken, moeten er ingrijpende keuzes gemaakt worden. Welke ingrijpende keuzes er zijn, zullen we samen met het college en met jullie volgen. Het ambitieniveau is hetgeen wat er is. Als we dan ook kijken, dan verwachten wij namelijk, en wellicht dat dat ook een deel van een antwoord is, dat het college ruim voor de behandeling van de Begroting 2028 inzichtelijk maakt welke structurele keuzes mogelijk zijn om dat tekort ook om te buigen naar een neutrale begroting, inclusief de gevolgen voor onze inwoners en ondernemers. Daar nemen we gelijk het ambitieniveau mee waar wij op gekozen zijn en de coalitie op gevormd hebben. De financiële vooruitzichten dwingen ons om opnieuw na te denken over de rol van de gemeente. We zullen goed aan verwachtingsmanagement moeten doen richting onze inwoners en ondernemers. Wat zij verwachten, wat zij willen, wat zij aangeven in enquêtes en wat de gemeente kan waarmaken, is niet altijd hetzelfde. We hebben geluk dat de relatieve welvaart hoog is in Midden-Delfland en dat wij een sterke verenigingscultuur kennen. We moeten ons wel steeds vaker de vraag stellen wat een taak van de gemeente is.
Waarin kunnen inwoners, verenigingen, ondernemers en maatschappelijke organisaties zelf ook een grote rol vervullen en waar kunnen zij zelf hun verantwoordelijkheid in pakken? Niet alles wat wenselijk is, is ook financieel haalbaar. Niet ieder maatschappelijk probleem vraagt automatisch om een gemeentelijke oplossing. Uit de beantwoording van onze technische vragen blijkt dat de gemeentelijke formatie op 1 oktober 187 fte bedraagt. Ook blijkt dat, dan kijken we iets verder terug, in 2025 ruim € 3 miljoen is uitgegeven aan externe inhuur. In 2030 zou dat nog maar slechts 2% moeten zijn in verhouding tot de loonsom, maar zoals gezegd, dat is een aanzienlijk bedrag. De VVD begrijpt echt wel dat bij ons als kleine gemeente professionele, deskundige, soms externe inhuur noodzakelijk is. Immers, wij zijn een kleine club mensen, maar we moeten ons wel af blijven vragen wat extra capaciteit daadwerkelijk oplevert. Worden vergunningen sneller verleend? Verandert de dienstverlening? Waar levert de digitalisering aantoonbare efficiencywinst op? Voorzitter, gelukkig staat Midden-Delfland er financieel niet slecht voor. Onze gemeente beschikt over een stevige financiële buffer. De algemene reserve bedraagt volgens de begroting naar verwachting eind 2027 iets minder dan € 10 miljoen. Er is een afzonderlijk reserve weerstandsvermogen van zo een € 4 miljoen.
Al met al geen slecht uitgangspunt om financiële tegenvallers eventueel op te vangen. De VVD vindt het belangrijk om wel die financiële positie te beschermen. Wij laten in beginsel de algemene reserve ongemoeid en gelijktijdig met de opmerking: het geld is van de inwoners, niet van het gemeentehuis. De VVD vindt dat inwoners en ondernemers niet automatisch de rekening gepresenteerd moeten krijgen wanneer de gemeente financieel onder druk staat. Daarom zijn wij tevreden met de ozb, die niet verder wordt verhoogd dan de jaarlijks gebruikelijke 3%. De toeristenbelasting stijgt naar een niveau waarvan wij vinden dat die passend is in de regio. Wij vinden dat verdedigbaar, maar daar blijft het dan ook bij wat betreft de VVD. Nog één specifiek financieel risico dat genoemd moet worden. Zal ik hem benoemen dat u een interruptie hebt, mijnheer Knaap? De voorzitter: Ik zie een tweetal interrupties. Als eerste wil ik even het woord geven aan de heer Eijgenraam van het CDA. Aan u het woord. De heer Eijgenraam: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Hedges, u spreekt over een beperkte lastenverzwaring, maar ik meen me toch te herinneren dat de VVD ingestemd heeft met een lastenverzwaring vanwege de afvalstoffenheffing die toch ook rechtstreeks doorbelast wordt aan de burger. De voorzitter: Dank u wel, de heer Eijgenraam. Het woord is aan de heer Hedges. 12 De heer Hedges: Dat klopt.
Dat hebben wij gedaan voorzitter. Dat is wat ons betreft nog steeds uitstel, geen afstel. Dan hebben we het over een eenmalige verhoging. We kijken ernaar uit om volgend jaar weer het debat met elkaar te voeren en de cijfers te bekijken. Wie weet is uitstel geen afstel. De voorzitter: Dan wil ik vervolgens het woord geven aan de heer Knaap van de OGP Midden- Delfland. De heer Knaap: Dank u wel, voorzitter. Dat was ook onze vraag, maar we hadden nog een tweede in de reserve. Ik hoor hier een heel mooi betoog van de VVD over alleen externe inhuur als het nodig is. Hoe kijkt u dan nu aan op uw besluit om wel € 66.000 te gaan besteden om het verenigingsbeleid vorm te geven, Sportvisie? Daarbij, en ik quote de woorden van de wethouder daarover "Champions League-niveau" na te streven. De voorzitter: Dank u wel, de heer Knaap. Het woord is aan de heer Hedges en vervolgens kunt u ook vervolgen in uw betoog. De heer Hedges: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik denk dat dat een goede en terechte vraag is. Dat is iets waarbij wij, laten we zeggen dat als dat over een paar jaar was gebeurd, we misschien wat scherper in de wedstrijd hadden gezeten.
Dat is beleid, de spreekwoordelijke rijdende trein, dat echt door het vorige college is ingezet en om dan daar op dat moment de stekker uit te trekken met de gevolgen van dien en alle onduidelijkheid die bestaat bij verenigingen over hoe we daarmee omgaan en alle andere regelingen die bestaan, vinden wij dat de investering waard. Dat hebben we toen, volgens mij, ook toegelicht. De voorzitter: Ik zie wederom een tweetal interrupties. Het woord is aan de heer Knaap. De heer Knaap: Dank u wel, voorzitter. Een korte vervolgvraag. Het feit dat we er toen al slecht voor stonden was bij de VVD denk ik ook al bekend, want de kadernota lag toen al op tafel met een meicirculaire die niet uitspatte in kostenoverschot. U heeft er bewust voor gekozen om ook gewoon de participatieavonden en dat soort dingen door een externe te laten doen. Dat is niet een kwestie van dat dat noodzakelijk was voor dat Champions League-niveau. Zou u nu een andere keuze maken? De voorzitter: Dank u wel, de heer Knaap. Het woord is aan de heer Hedges. De heer Hedges: Voorzitter, de vraag is zou u nu? Nee, ik zou niet nu een andere keuze maken. Ik zei van in enkele jaren. Dan zou het kunnen dat we daar anders tegenaan hadden gekeken. Die trein was al deels rijdend, maar dan val ik een beetje in herhaling.
In het debat dat we daarover gevoerd hebben, is wat ons betreft duidelijk genoeg gebleken dat het beleidsstuk dat dat oplevert uiteindelijk veel meer gaat renderen en de kosten zichzelf terugverdienen door een veel duidelijker sportbeleid of verenigingsbeleid. De voorzitter: De heer Hedges, ik onderbreek u, want ik zie nog een interruptie van de heer Vieira, D66, aan u het woord. De heer Vieira: Ja, dank u wel, voorzitter. De heer Hedges gaf aan dat ze niet zomaar een stekker willen trekken uit het beleid van voorganger. Er is pasgeleden een stekker uitgetrokken bij een woningbouwproject voor flexwoningen dat € 125.000 gekost heeft. Hoe verhoudt zich dat tot, en trouwens ook bij het afval, wat meer dan € 100.000 was? Kan mijnheer Hedges uitleggen wanneer een stekker er wel uitgetrokken wordt en wanneer niet? Dat kan ik nu niet volgen, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, de heer Vieira. Het woord is aan de heer Hedges. De heer Hedges: Ja, dank u wel. Dat is een uitstekende vraag of daar beleid voor is. Ik ga toch inhoudelijk heel even op die twee punten in. Op het moment dat wij op basis van voortschrijdend inzicht denken dat er keuzes gemaakt zijn die niet de juiste zijn, dan hebben wij ook de mogelijkheid om dat anders in te dienen. De flexwoningen. Dat wij een ander inzicht hebben over 13 of de locatie een goede locatie is. Dat debat hebben we gevoerd.
Hoe wij dan ertegen aankijken wanneer iets een goede keuze en een slechte keuze is, daar gebruiken wij ons hoofdlijnenakkoord voor als richtlijn. Dan is het daarna een beetje lastig te zeggen of daar hele harde criteria aan zijn, maar ik zal eens kijken of wij criteria inzichtelijk kunnen maken, zodat u beter inzicht hebt over hoe wij besluiten nemen. Er is nog één financieel risico dat de VVD vandaag wil benoemen. Dat betreft de financiering van het azc in Den Hoorn. In de antwoorden van onze technische vragen blijkt dat de gemeente voor de aankoop van de grond een lening heeft afgesloten, een lening voor de duur van vijf jaar. Op deze lening betaalt de gemeente momenteel jaarlijks zo een € 250.000 aan rente. De lening loopt af in 2028 en moet worden geherfinancierd. Het probleem is dat de overeenkomst met het COA geen bepaling bevat die regelt dat hogere rentelasten bij herfinanciering door het COA wordt vergoed. Dat betekent dat een hogere rente rechtstreeks tot extra kosten voor onze gemeente kan leiden. Voorzitter, die mogelijke tegenvaller komt boven op het tekort dat we voor 2028 al verwachten. Dat vinden we zorgelijk. Dat wordt zo dadelijk ook een vraag die we aan de college stellen. Bij de komst van het azc is namelijk door het vorige college aangegeven dat de rentelasten op de financiering door het COA zou worden betaald. Die rente is nu 2,65%.
Een rente enkele percentages hoger komt als snel uit op enkele tonnen. We vinden daarom dat het college tijdig met het COA in gesprek moet gaan over de financiële afspraken voor de periode na 2028. We willen voorkomen dat inwoners van Midden-Delfland uiteindelijk moeten opdraaien voor deze extra financieringslasten. Onze vraag aan het college is daarom het volgende. Welke mogelijkheden ziet het college om het renterisico bij de herfinanciering in 2028 alsnog af te dekken? Wanneer wordt de raad hierover geïnformeerd? Voorzitter, bij de begrotingsbehandeling is het gebruikelijk dat politieke partijen met moties en voorstellen komen. Wij hebben naar de begroting gekeken. We hebben technische vragen gesteld. We hebben bepaalde risico's onderzocht. We hebben gekeken naar de ontwikkeling van onze gemeentelijke organisaties. We hebben besloten geen motie in te dienen, wel mee te tekenen met een motie. Wij hebben vertrouwen in het college en in de koers die is ingezet. Dat vertrouwen is uiteraard niet vrijblijvend, juist omdat we weten welke financiële uitdagingen ons vanaf 2028 te wachten staan. We verwachten dat het college tijdig en proactief met voorstellen komt, keuzes voorlegt om de gemeente structureel gezond te houden. Wij geven ook een duidelijke boodschap mee. 2027 mag geen jaar worden waarin we achteroverleunen, omdat de begroting sluit.
Over de jaren 2028 tot en met 2030 praten we namelijk over een gezamenlijk geraamd tekort van zo een € 3 miljoen. Daarbij zijn mogelijke nieuwe tegenvallers, misschien toch meer inhuur, de ambities zijn immers stevig op dat vlak, de herfinanciering van het azc en wie weet waar we nog meer tegenaan lopen met een niet al te stabiel rijksbegrotingsbeleid. Dan zijn die allemaal nog niet afgedekt. We openen met een compliment aan het college. We rekenen erop dat we als we hier volgend jaar staan, dat we allemaal een compliment aan het college kunnen geven. Dank u wel. De voorzitter: Ook u wil ik hartelijk danken, de heer Hedges, voor het vlammend betoog vanuit de VVD, als tweede in de rij. Als derde vanuit de loting wil ik nu graag naar voren vragen, fractievoorzitter van Mijn Partij, mevrouw Van den Akker. Zowel met pasje, als met volledig vijftien minuten spreektijd, exclusief de interrupties, geef ik u hierbij graag het woord. Mevrouw Van den Akker: Oké, mijn lampje brandt. Voorzitter, er ligt een lijvig document, 231 pagina's begroting 2027 met doorkijk naar 2030 van de gemeente Midden-Delfland. Beleid en financiën zijn hier aan elkaar gekoppeld. Daar is door veel ambtenaren in het college hard aan gewerkt. Een enorme klus om alles bij elkaar te brengen. Mijn Partij wil bij dezen iedereen die hieraan heeft meegewerkt hartelijk bedanken voor deze inspanning.
Het is ook een bijzondere begroting. Een jaar van verkiezingen met wisseling van college is het logisch dat er een vrij neutrale begroting is gemaakt. Een begroting die voortbouwt op al gemaakte afspraken, toezeggingen en gestarte projecten. De tijd is simpelweg nog te kort om de begroting helemaal om te zetten naar het gewenste beleid. Daar heeft Mijn Partij alle begrip voor. We vertrouwen erop dat dit de komende jaren wordt opgepakt en uitgewerkt. We hebben te maken met een sluitende begroting voor 2027. Daar zijn we blij mee. Een compliment aan het college en de ambtenaren daarvoor. Onze zorg ligt in de jaren erna, wanneer de begroting een negatief beeld en saldo laat zien. Vanaf 2028 doemt het ravijnjaar op en waar ook nog geen rekening is gehouden met nieuw beleid. Daar komt bij dat internationale spanningen en de energiecrisis hun weerslag kunnen krijgen op onze gemeentelijke financiën, maar nog belangrijker op onze inwoners. Er zijn huishoudens die nu al moeite hebben om financieel rond te komen. Juist voor deze inwoners moet 14 onze gemeente oog blijven houden, niet alleen met financiële ondersteuning, maar ook door aandacht, begeleiding en passende hulp. Graag willen we enkele onderwerpen specifiek noemen. Als eerste de jeugdzorg… De voorzitter: Ik zie een interruptie mevrouw Van den Akker, ik onderbreek u.
Ik zie een interruptie van de heer Knaap van de OGP Midden-Delfland. De heer Knaap. Als u de microfoon even uit wilt zetten. Dan geef ik bij dezen even het woord aan de heer Knaap. Hij heeft het lampje al branden. Aan u het woord. De heer Knaap: Dank u wel. Ik word even getriggerd door wat mevrouw Van den Akker zegt over de internationale zorgelijke ontwikkelingen, die ook gaan over energie. Ook de zorgen die u blijkbaar uitspreekt, herkennen wij heel erg, over of mensen dat allemaal kunnen betalen. In uw verkiezingsprogramma heeft u het erover dat u alleen maar gaat voor individuele oplossingen en niet wijkgericht. Dat betekent dat de mensen die geen individuele oplossingen kunnen betalen, niet mee kunnen doen. Hoe wilt u dat repareren? De voorzitter: Dank u wel, de heer Knaap. Het woord is aan mevrouw Van den Akker. Mevrouw Van den Akker: Dank u wel, voorzitter. Dan denkt u aan de stadsverwarming. Is dat dan het onderwerp waar u het over hebt? De voorzitter: Het woord is aan de heer Knaap. De heer Knaap: In het verkiezingsprogramma van Mijn Partij staat vrij duidelijk: "Wij geloven niet in wijkgerichte aanpak van duurzame warmte. Wij gaan voor individuele oplossingen." Mevrouw Van den Akker: Nou, dat is een prima standpunt, want het zal ook gaan over individuen en over mensen die hulp nodig hebben.
Daar hebben we altijd oog voor, om ook naar te kijken wat zal dat dan moeten zijn. Het zijn situaties die we gaan zien, wat het is, en dan gaan we kijken hoe we dat gaan oplossen, zeker. De heer Knaap: Ja, en die vraag stel ik u nu. Dat is de vraag die ik u stelde. Als u niet gaat voor collectief, dan gaat u voor individueel. Hoe gaat u dan die mensen die niet zoveel verdienen, die geen eigen huis hebben, hoe gaat u die dan helpen om toch onder al die internationale ellende van hoge gasprijzen, hoge energieprijzen hun huis warm te houden? De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van den Akker. Mevrouw Van den Akker: Ja, ik heb op dit moment niet daar nu een pasklare oplossing voor. We willen daar zeker verder over na gaan denken en dan zullen we het meenemen de komende tijd. Ik heb nu niet dat ik dat zo even voor u kan oplepelen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van den Akker. Dan zie ik een vervolgvraag nog op dit onderwerp. Even laatste vraag dan op dit onderwerp, de heer Knaap. De heer Knaap: Voorzitter, dit verbaast me, want de Mijn Partij schrijft dit in hun verkiezingsprogramma. Dan heb je daar een idee bij, neem ik aan, hoe je dat gaat doen. Het antwoord dat ik krijg van mevrouw Van den Akker is dat ze het meenemen. Dat zegt de manager ook altijd. Dan gebeurt er niks. Wanneer kunnen we dan een voorstel van de Mijn Partij hierover verwachten? Dank u wel.