Jaarstukken 2023 definitief v2 incl SiSa
Tekst van het document
59
Jaarstukken 2023
Mutaties reserve
Mutaties reserves programma 4 Uitgaven Inkomsten Totaal
Werkelijk 2022 € 57.326 - € 186.105 - € 128.779
Primitieve Begroting incl. begroting wijzigingen 2023 € 52.500 € 85.500 - € 325.820 - € 325.820 - € 273.320 - € 240.320
Geen toelichting opgenomen bedrag is namelijk kleiner dan € 25.000.
60
Werkelijk 2023
Verschil
€ 84.014 - € 325.820 - € 241.806
€ 1.486 €0 € 1.486
Jaarstukken 2023
Programma 5 programma 5: Sociaal Domein en Welzijn Beleidsveld Sociaal Domein a. Wmo b. Jeugdwet c. Participatiewet Voor de uitvoering van de Participatiewet verwijzen wij naar programma economische en sociale zaken (programma 6).
Beleidsdoel Met dit programma trachten we iedere inwoner–zelfstandig- te laten participeren in de maatschappij. Hierbij gebruik makend van hun kracht en eigen netwerk. Centrale notie hierin is het faciliteren, versterken en benutten van de eigen kracht van zowel individuele inwoners, als de netwerken en sociale verbanden in de gemeente. Daarnaast is een belangrijk doel het stabiliseren en terugdringen van de kosten in met name de jeugdzorg.
Wat willen we bereiken? • • • •
Iedereen neemt deel aan de samenleving. Jeugdigen groeien gezond en veilig op met voldoende mogelijkheden tot ontplooiing. Inwoners kunnen zo lang als mogelijk zelfstandig thuis wonen. Ondersteuning van de zelfredzaamheid en participatie van onze inwoners.
Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Midden-Delflanders zijn gewend om binnen hun eigen omgeving naar oplossingen te zoeken. Zij maken daarbij veelal gebruik van de algemene maatschappelijke voorzieningen die aanwezig zijn. Deze houding is de identiteit van de inwoners en past goed in de beleidsdoelen binnen het sociaal domein. We willen dat inwoners vanuit hun eigen kracht handelen. Wanneer inwoners daar ondersteuning bij kunnen gebruiken, organiseren wij met één plan maatwerk dichtbij de (sociale) omgeving van de inwoners. De inwoner houdt daarbij zelf de regie in handen en zet in op zijn aanwezige kwaliteiten. Op deze manier maken wij gebruik van de ondernemende identiteit van de inwoners.
Wat gaan we daarvoor doen? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken Waar mogelijk de zorg dichter bij de inwoners organiseren. In partnerschap en co-creatie hierbij een schakel vormen tussen burgers en zorgaanbieders. Hierbij inzetten op preventie en kwalitatief goede zorg wanneer dat nodig is. Concrete doelen/acties voor 2023 Wmo: Voortzetten van de ingezette transformatie binnen de Wmo. Hiertoe wordt in 2023 ingezet op: 1) continueren van het resultaatgericht werken, 2) stimuleren van innovaties in zorg en ondersteuning, en 3) structureel inzetten op preventie en het versterken van de eigen kracht. We doen dit samen met de H4 gemeenten. •
Aanbesteding Wmo-diensten voor 2023.
61
Jaarstukken 2023 •
Doorontwikkeling en decentralisatie van de beleidstaken Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang. Regionale aanpak en implementatie van Housing First voor thuis- en dakloosheid Onderzoeken Flexwoningen dak-en thuisloosheid Toezicht WMO GGD: voortzetten DVO 2023
• • • Jeugd: Uitvoering geven aan de ambities zoals opgenomen in het beleidskader Jeugd, vastgesteld in mei 2020 • Regionaal uitvoering geven aan het jaarplan volgend uit de regiovisie. • Doorontwikkeling van de lokale informatievoorziening. • Implementatie inkoop jeugdhulp 2021-2024 Instrumenten • • • • • • • • • • •
Algemene Subsidieverordening (ASV) Calamiteitenprotocol Sociaal Domein Midden-Delfland Besluit doorontwikkeling van het Maatschappelijk Team Beleidsnota Privacy in het sociaal domein Verordening en beleidsregels Wmo-Jeugd Beleidskader Jeugd 2020-2023 Beleidskader VVE Midden-Delfland Subsidieregeling Kwaliteit Peuteropvang en Voor- en Vroegschoolse Educatie Inkoopstrategie regio Haaglanden 2020-2024 Inkoopvisie en inkoopstrategie H4 2023 en verder Cliëntervaringsonderzoek Wmo en jeugd Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026
Wat hebben we gedaan? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken We hebben ingezet op het dichter bij de inwoners organiseren van de zorg. In partnerschap en cocreatie vormen we hierbij een schakel tussen burgers en zorgaanbieders. In de uitvoering van de ondersteuning van onze inwoners hebben we ingezet op preventie en bieden van kwalitatief goede zorg wanneer dat nodig is. We werken vervolgens zoveel mogelijk integraal vanuit de situatie van het huishouden of gezin. Een belangrijke ontwikkeling voor het onderwerp gezondheid is respectievelijk op landelijk, regionaal en lokaal niveau, het Gezond Actief Leven Akkoord (IZA), Regionaal Integraal GezondheidsAkkoord (RIGA) en Gezond Actief Leven Akkoord (GALA). Uitgangspunt zijn daarbij het concept positieve gezondheid en preventie. Concrete doelen/acties voor 2023 Wmo: De aanbesteding WMO-diensten is eind 2022 afgerond en in 2023 succesvol geïmplementeerd. Inwoners hebben geen negatieve gevolgen ervaren van de nieuwe aanbesteding. De uitkomsten van het cliënt ervaringsonderzoek 2023 laten zien dat onze inwoners tevreden zijn over onze WMOdiensten.
62
Jaarstukken 2023 De inkoop beschermd wonen en beschermd thuis is in 2023 afgerond en gaat per 1 januari 2024 in. Het woonplaatsbeginsel beschermd wonen is vanwege landelijke ontwikkelingen uitgesteld. We hebben daar wel voorbereidingen voor getroffen. We sluiten aan bij de regionale ontwikkelingen rondom Housing First en flexwonen dak- en thuisloosheid. Voor gezinnen in Midden-Delfland die acuut dakloos raken hebben we afspraken gemaakt met een plaatselijk hotel voor kortdurende opvang. Er is een pilot spoedzoekersregeling (Euterpe) gestart. Toezicht WMO is geactualiseerd. Jeugd: Samen met de regiogemeenten is samengewerkt aan het regionale jaarplan. Hierbij is onder andere gewerkt aan de omvorming van Jeugdhulp Plus, caseloadverlaging van de jeugdbescherming en grensverkeer van leerlingen in het speciaal onderwijs. We hebben verder gewerkt aan verfijning van het lokale dashboard Jeugd. Een stap hierin is dat in 2023 de koppeling is gerealiseerd tussen rapportage- en managementsysteem. Het lokale beleidskader Jeugd is geëvalueerd. De uitkomsten worden meegenomen in het nieuw op te werken beleidskader. Een van de uitkomsten is dat het lokale team stevig gepositioneerd is en in lijn met de uitgangspunten van de landelijke Hervormingsagenda. Positieve gezondheid Het onderwerp positieve gezondheid vraagt een integrale benadering en brede inzet.
In 2023 is het lokale GALA-plan opgewerkt. Dit vraagt inzet van diverse maatschappelijke organisatie om te komen tot een gezond en actief leven en krijgt nog een verdere uitwerking.
Instrumenten - Algemene Subsidieverordening (ASV) - Calamiteitenprotocol Sociaal Domein Midden-Delfland Besluit doorontwikkeling van het Maatschappelijk Team - Beleidsnota Privacy in het sociaal domein Verordening en beleidsregels Wmo-Jeugd - Beleidskader Jeugd 2020-2023 - Beleidskader VVE Midden-Delfland Subsidieregeling Kwaliteit Peuteropvang en Voor- en Vroegschoolse Educatie 2021 - Inkoopstrategie regio Haaglanden 2020-2024 - Inkoopvisie en inkoopstrategie H4 2023 en verder Cliëntervaringsonderzoek Wmo en jeugd
Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? GR GGD en VT Haaglanden. De GGD bewaakt en monitort de publieke gezondheid in de regio Haaglanden. Zij bevordert de gezondheid en beschermt tegen natuurlijke en/of opzettelijke bedreigingen van de volksgezondheid door toezicht of actief ingrijpen. Veilig Thuis Haaglanden draagt bij aan het voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld en kindermishandeling. Het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden sluit in opdracht van de 10 gemeenten in Haaglanden onder meer de contracten met de aanbieders van jeugdhulp die medeverantwoordelijk zijn voor de uitvoering van het door de raad vastgestelde inkoopplan Jeugd. Inzet van het servicebureau beperkt de administratieve last van partners en gemeenten. Gezamenlijk inkopen ondersteunt de kwaliteit en het behoud van de zorginfrastructuur.
63
Jaarstukken 2023
Wat heeft het gekost?
Beschikbare middelen U Jeugd Jeugdgezondheid szorg (uniform) Kinderopvang Maatschappelijk team Openbare gezondheidszorg Vreemdelingen WMO WMO en jeugd I Jeugd Openbare gezondheidszorg Vreemdelingen WMO Totaal
Primitieve begroting 2023 € 11.544.055 € 4.938.789 € 617.357
Begroting incl. wijzigingen € 12.239.959 € 4.857.010 € 656.895
Werkelijk 2023
Verschil
€ 11.761.482 € 4.735.590 € 642.910
€ 478.477 € 121.420 € 13.985
€ 155.493 € 802.243
€ 155.493 € 1.030.851
€ 156.338 € 785.805
- € 845 € 245.046
€ 299.948
€ 325.117
€ 325.342
- € 225
€ 138.496 € 3.963.236 € 628.493 - € 113.480 €0 €0
€ 420.161 € 4.144.241 € 650.191 - € 661.998 - € 10.222 - € 49.669
€ 527.827 € 3.998.808 € 588.863 - € 949.214 - € 10.262 - € 192.449
- € 107.666 € 145.433 € 61.328 € 287.216 € 40 € 142.780
€0 - € 113.480 € 11.430.575
- € 200.116 - € 401.991 € 11.577.961
- € 337.267 - € 409.236 € 10.812.268
€ 137.151 € 7.245 € 765.693
Toelichting financiële afwijking Algemeen Wmo, Welzijn en Sport In 2023 zijn met de IZA en GALA-middelen specifieke financieringsmogelijkheden ontstaan. Hoewel de regelingen en bijbehorende middelen in het eerste halfjaar bekend werden, kwam concrete informatie over toegestane inzet en mogelijke regionale projecten pas laat beschikbaar. Dit heeft ertoe geleid dat personele inzet alsnog verantwoord kon worden onder de specifieke budgetten. Als gevolg hiervan ontstaan voordelen op inzet van inhuur en dienstverlening door derden. De gedeclareerde kosten voor eigen personeel leiden niet tot lagere lasten, maar worden zichtbaar aan de inkomstenzijde onder Openbare gezondheidszorg Uitgaven Onderschrijding Jeugd (€ 121.420) Binnen de jeugdhulp zien we een onderschrijding van PGB €275.000 en overschrijdingen op enkele andere posten als gevolg van met name meerkosten die voortvloeien uit de afbouw van jeugdhulp plus (€35.000), en hogere kosten voor doelgroepenvervoer (€54.000). Het resterende verschil is een optelsom van kleine bedragen. Onderschrijding Maatschappelijk team (€ 245.046) Het grootste deel van de onderschrijding betreft tijdelijke inhuur die eind 2023 is gestart, maar waarvan het grootste deel van de inzet en kosten doorlopen in 2024. Een onderschrijding van € 95.000 is daarnaast het gevolg van gewijzigde toedeling van uitvoeringscapaciteit naar aanleiding
64
Jaarstukken 2023 van de eerder genoemde rijksregelingen zoals IZA en GALA. Het resterende verschil is een optelsom van kleine bedragen. Overschrijding Vreemdelingen (€ - 107.666) Het is in 2023 niet nodig gebleken om naast de reguliere inzet extra ondersteuning te bieden in het kader van vreemdelingenbeleid €33.000. Bij het vaststellen van het implementatieplan Inburgering is afgesproken meerjarig budget beschikbaar te stellen voor maatwerk statushouders. Hiervan resteert eind 2023 €46.000 De onderschrijding van €75.000 op de inburgeringsactiviteiten komen voort uit lagere aantallen en het feit dat de statushouders in de loop van het jaar starten. Op noodopvang zijn zowel voor Euterpe als het onderzoek naar de locatie van het AZC nadelen te melden van respectievelijk €167.000 en €77.000. Bij de start van de verkenning naar een AZC in de gemeente is een werkbudget geraamd voor additionele kosten van €50.000. De overschrijding van €77.000 op dit budget wordt voor € 40.000 verklaard door extra personele inzet vanuit de gemeentelijke organisatie. Daarnaast zijn kosten voor participatie (meerdere bijeenkomsten, zaalhuur, installaties, etc.) hoger uitgevallen en zijn er in 2023 kosten gemaakt aan vastgoedadvies en notariskosten voor het verwerven van de locatie. Tegenover de kosten voor Euterpe staat een ruime inkomst vanuit specifieke middelen.
Het resterende verschil is een optelsom van kleine bedragen. Onderschrijding Wmo (€ 145.433) Zowel de uitgaven als inkomsten voor GALA zijn in 2023 lager geweest dan wij in de begroting hadden voorzien €22.000. De onderschrijding op de Wmo bedraagt €76.000 op ingezette zorg. Deze valt deels te verklaren door de afgenomen inzet PGB ten gunste van de zorg in natura. De ingekochte zorg sluit beter aan op de zorgvraag van onze inwoners. In de uitvoeringskosten is sprake van onderschrijding op de onderdelen medische keuring, toezicht en bemoeizorg. Medische keuringen zijn op kleine schaal ingezet €24.000, toezicht is opgenomen onder kinderopvang €15.000 en bemoeizorg wordt uitgevoerd door eigen medewerkers €20.000 Het resterende verschil is een optelsom van kleine bedragen. Onderschrijding Wmo en jeugd (€ 61.328) De onderschrijding heeft betrekking op diverse subsidiebudgetten. Zo kon een deel van de lasten binnen GALA-onderwerpen gebracht konden worden €13.000. Het resterende verschil is een optelsom van kleine bedragen.
Inkomsten Overschrijding Openbare gezondheidszorg (€ 142.780) Op dit product is de bate verantwoord voor de specifieke regeling SPUK €142.600. Overschrijding Vreemdelingen (€ 137.151) Op de reguliere inburgeringsactiviteiten bestaat een onderschrijding €75.000 die verband houdt met lagere lasten. Het resterende verschil is een optelsom van kleine bedragen.
65
Jaarstukken 2023
Beleidsveld Welzijn Beleidsdoel De bedoeling is dat iedere inwoner de kans krijgt zichzelf optimaal te ontwikkelen en te ontplooien, zodat hij volwaardig aan de maatschappij kan deelnemen. Het behoud van ons erfgoed draagt bij aan het behoud van de eigen identiteit en de beleving van de dorpen en het buitengebied en daarmee ook aan het welzijn van de inwoners. Het culturele- en verenigingsleven in Midden-Delfland draagt in belangrijke mate bij aan de leefbaarheid in de dorpen in onze gemeente. De gemeente ondersteunt organisaties zodat zij in staat zijn hun activiteiten zo goed mogelijk uit te voeren.
Wat willen we bereiken? Gewenst maatschappelijk effect Om iedere inwoner mee te kunnen laten doen in de maatschappij is het belangrijk als gemeente te beschikken over goede basisvoorzieningen en een vitaal verenigingsleven. Daarnaast is het belangrijk dat er aandacht is voor sport en cultuur. Het lokaal welzijnswerk is hierin een belangrijke partner. Als onderdeel van het cultuurbeleid is ook het erfgoedbeleid. Op het gebied van erfgoed willen we de cultuurhistorische kwaliteiten van het landschap en de dorpen en buurtschappen behouden, versterken en beleefbaar maken. Dit is onderdeel van diverse beleidsvelden in het fysieke domein. Behoud, bescherming en de verbetering van de kwaliteit van rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, archeologische vindplaatsen, cultuurhistorische elementen in het landschap, het trekvaartverleden als ook het oeroude veenweidelandschap zelf behoren tot het gemeentelijk erfgoed en dragen bij aan de gemeentelijke identiteit. Deze elementen zijn onderdeel van de Omgevingsvisie 1.0 en worden integraal betrokken bij het landschappelijk en ruimtelijk beleid uit de programma’s 1 en 7.
Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Cittaslow vraagt specifiek aandacht voor toegang tot maatschappelijke voorzieningen en het behoud van culturele, lokale evenementen (het immateriële erfgoed). De identiteit van het landschap van Midden-Delfland en de dorpen Den Hoorn, Maasland en Schipluiden wordt medebepaald door cultuurhistorie en sterke maatschappelijke verbinding. Erfgoed, en beleefbaarheid zijn belangrijke waarden van Cittaslow om vanuit de eigen identiteit te werken aan ruimtelijke kwaliteit binnen de lokale gemeenschappen.
Wat gaan we daarvoor doen? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken •
Taalvaardigheid verbeteren, waardoor een beter functioneren in het maatschappelijk leven en kansen op de arbeidsmarkt verbeteren. • Adequate huisvesting voor het verenigingsleven in de dorpen van Midden-Delfland. • Verenigingen ondersteunen door o.a. bekendheid te geven aan de vele mogelijkheden voor sport en cultuur en hen te informeren over belangrijke ontwikkelingen. • Erfgoed (rijksmonumenten, kerken, gemeentelijke monumenten, cultuurhistorie en het landschap) behouden en beleefbaar maken en de kwaliteiten waar mogelijk versterken. • Stimuleren en faciliteren van vrijwilligerswerk en sociale verbinding • Bevorderen van sport/bewegen voor jong en oud Concrete doelen/acties voor 2023
66
Jaarstukken 2023 •
Voorbereiding van de herontwikkeling Hoornbloem waaronder alternatieven voor huidige gebruikers Hoornbloem. De herontwikkeling behelst ten minste het bouwen van zorgwoningen en een sociaal-maatschappelijke ruimte • Uitvoering geven aan het lokaal sportakkoord. • Het door ontwikkelen van het Cultuureducatie met Kwaliteit. Het Cultuurmenu verstevigen waarmee de gemeente gestart is in 2020. • Waarborgen voldoende plekken VVE in 2023 conform het beleidskader. • Uitvoering preventieakkoord • Vervolg uitvoering van projecten die kwaliteit en beleving van het trekvaartverleden versterken en waarvoor de provincie in 2020 een subsidie heeft toegekend. • Het actualiseren van de beleidsregels voor subsidie voor het onderhoud van gemeentelijke monumenten. • Het opstellen van een kerkenvisie over de toekomst van de monumentale kerkgebouwen in onze gemeente als input voor de omgevingsvisie 2.0. Voor het opstellen van de kerkenvisie hebben wij subsidie ontvangen van de rijksoverheid. Instrumenten • • • • • • • • • • • •
Maatschappelijke verenigingen en organisaties Lokaal Sport- en preventieakkoord Subsidieverordening (raad), subsidieregelingen (college) Uitvoeringsprogramma’s/samenwerkingsovereenkomsten rond subsidiëring Cultuurvisie In samenwerking met de afdeling landschap, wonen en economie (LWE)en Coöperatie coöperatief Beheer Groengebieden Midden-Delfland Erfgoedverordening Handboek Erfgoed Open monumentendag en Kindermonumentendag Notitie Delflandse Trekvaarten Gemeentelijke Kerkenvisie De visie over het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland
Wat hebben we gedaan? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken Om iedere inwoner mee te kunnen laten doen in de maatschappij is het belangrijk als gemeente te beschikken over goede basisvoorzieningen en een vitaal verenigingsleven. Daarnaast is het belangrijk dat er aandacht is voor sport en cultuur. Het lokaal welzijnswerk is hierin een belangrijke partner. Als onderdeel van het cultuurbeleid is ook het erfgoedbeleid. In 2022 hebben we gewerkt aan concrete faciliteiten en voorziening die hieraan bijdragen. Concrete doelen/acties voor 2023 - Ter versterking van de taalvaardigheid, hebben we afspraken gemaakt met partners zoals de bibliotheek, gericht op het stimuleren van leesvaardigheid. Hiermee dragen we bij aan een beter functioneren in het maatschappelijk leven en het verbeteren van kansen op de arbeidsmarkt. - In 2023 liepen verschillende activiteiten die bijdragen aan adequate huisvesting voor het verenigingsleven. Er zijn voorbereidingen getroffen die verband houden met de herontwikkeling van de Hoornbloem (DIOS, Mariaschool). Daarnaast hebben we invulling gegeven aan versterken van de verenigingen (vitaliteitsonderzoek) en bestuurskracht. - In het kader van het sport- en het preventie-akkoord hebben we verenigingen, onderwijs en maatschappelijke organisaties ondersteund in het stimuleren van beweging en een gezonde leefstijl.
67
Jaarstukken 2023 Dit onder andere door bekendheid te geven aan de vele mogelijkheden voor sport en cultuur en hen te informeren over belangrijke ontwikkelingen. De subsidieregeling Kunst Cultuur en Sociale Verbinding (KCSV) is flexibeler gemaakt en verenigingen zijn hierover geïnformeerd. - We hebben ingezet op het behouden en beleefbaar maken van Erfgoed (rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, cultuurhistorie en het landschap), en de kwaliteiten waar mogelijk versterkt. - We hebben door de inzet vanuit het professionele welzijnswerk gewerkt aan het stimuleren en faciliteren van vrijwilligerswerk en sociale verbinding. - We hebben uitvoering gegeven aan het programma Cultuureducatie met Kwaliteit door het lokale Cultuurmenu. Op de basisscholen zijn hiertoe weer diverse activiteiten voor leerlingen georganiseerd. - We hebben vervolg gegeven aan de uitvoering van projecten die kwaliteit en beleving van het trekvaartverleden versterken en waarvoor de provincie in 2023 een subsidie heeft toegekend. - We hebben de beleidsregels geactualiseerd voor subsidie voor het onderhoud van gemeentelijke monumenten. - We hebben de Kerkenvisie Midden-Delfland fase 1 vastgesteld. Deze visie is de basis voor de bescherming van de waarden die de monumentale kerkgebouwen toevoegen aan het landschap en de dorpen. De ruimtelijke aspecten van de visie dienen als input voor de omgevingsvisie 2.0.
Daarnaast is de kerkenvisie het startpunt voor een verdiepingsslag met de kerkeigenaren in fase 2. -De leden van de Commissie Omgevingskwaliteit zijn benoemd op basis van de uitgangspunten van de Verordening commissie Omgevingskwaliteit Midden-Delfland, van januari 2023. Inbreng van lokale kennis via maatschappelijke organisaties zoals de historische verenigingen is geborgd. - Wij hebben een nieuwe erfgoedverordening laten vaststellen vanwege de inwerkingtreding van de
Omgevingswet per 2024. Het gaat om wetstechnische aanpassingen. De verordening is inhoudelijk niet veranderd. Instrumenten - Maatschappelijke verenigingen en organisaties - Lokaal Sportakkoord - Subsidieverordening (raad), subsidieregelingen (college) - Uitvoeringsprogramma’s/samenwerkingsovereenkomsten rond subsidiëring - Regionale agenda Samenleving –programma Haaglanden - Cultuurvisie - Coöperatie coöperatief Beheer Groengebieden Midden-Delfland u.a. - Erfgoedverordening - Handboek Erfgoed - Open monumentendag en Kindermonumentendag - Notitie Delflandse Trekvaarten - Kerkenvisie Midden-Delfland fase 1 - De Visie en het uitvoeringsprogramma voor het Bijzonder Provinciaal Landschap MiddenDelflandWij
68
Jaarstukken 2023
Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? Met de deelname aan de gemeenschappelijke regeling archeologie Midden-Delfland wordt beoogd op een efficiënte en doelmatige wijze invulling te geven aan de gemeentelijke wettelijke verplichtingen op het gebied van archeologisch onderzoek en het scheppen van de mogelijkheid om vondsten uit opgravingen in een eigen depot onder te brengen. Dit is een zogenaamde ‘lichte’ gemeenschappelijke regeling tussen de gemeenten Delft en Midden-Delfland op basis waarvan de stadsarcheoloog Delft tegen vergoeding de wettelijke taken van een archeoloog in Midden-Delfland mag verrichten. Vanuit de gemeenschappelijke regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden biedt de afdeling gezondheidsbevordering ondersteuning bij de uitvoering van het lokale sport- en preventieakkoord.
Wat heeft het gekost?
Beschikbare middelen U Kunst Openbaar bibliotheekwerk Oudheidkunde/m onumenten Sport Volksfeesten I Kunst Openbaar bibliotheekwerk Oudheidkunde/m onumenten Sport Totaal
Primitieve begroting 2023 € 1.568.113 € 107.057 € 396.637
Begroting incl. wijzigingen € 2.083.527 € 97.853 € 414.908
Werkelijk 2023
Verschil
€ 1.634.095 € 86.751 € 422.549
€ 449.432 € 11.102 - € 7.641
€ 202.702
€ 192.702
€ 170.105
€ 22.597
€ 836.897 € 24.820 - € 224.920 - € 20.664 €0
€ 1.353.244 € 24.820 - € 308.839 - € 20.664 - € 18.271
€ 930.325 € 24.365 - € 317.003 - € 18.894 - € 18.272
€ 422.919 € 455 € 8.164 - € 1.770 €1
- € 1.357
- € 1.357
- € 5.953
€ 4.596
- € 202.899 € 1.343.193
- € 268.547 € 1.774.688
- € 273.885 € 1.317.092
€ 5.338 € 457.596
Toelichting financiële afwijking Uitgaven Onderschrijding Sport (€ 422.919) Een openstaande projectsubsidie €387.500 en het resterende deel van een extra budget voor de Dorpshoeve €26.000. Het resterende verschil is een optelsom van kleine bedragen.
69
Jaarstukken 2023
Mutaties reserve
Mutaties reserves programma 5 Uitgaven Inkomsten Totaal
Werkelijk 2022 € 419.905 - € 431.532 - € 11.627
Primitieve Begroting incl. begroting wijzigingen 2023 € 593.777 € 1.124.432 - € 640.119 - € 1.027.619 - € 46.342 € 96.813
Werkelijk 2023
Verschil
€ 1.124.178 - € 570.800 € 553.378
€ 254 - € 456.819 - € 456.565
Inkomsten Onderschrijding (€ 456.819) Algemene reserve: De totale onderschrijding op het doorschuifbudget implementatie resultaatgericht werken bedraagt € 26.000. Reserve investeringsprogramma: De totale onderschrijding op de subsidie DIOS bedraagt € 387.500. het restant verschil wordt verklaard door meerdere kleine verschillen onder de € 25.000.
Investeringen programma 5 Omschrijving investering
Bedrag begroot
Bedrag werkelijk
Renteloze lening SV Schipluiden(K) Uitbreiding SV Den Hoorn(K) SV Den Hoorn kunstgrasveld (2023)(K)
€0
70
Opmerkingen
- € 4.538
Bedrag Afsluiten restant ja/nee krediet € 4.538 Nee
€0
- € 26.829
€ 26.829 Nee
€ 628.589
€ 419.495
€ 209.094 Ja
Loopt door in 2024 Project afgerond
Loopt door in 2024
Jaarstukken 2023
Programma 6 Programma 6: Economische en sociale zaken Beleidsdoel Versterking en behoud van de gemeentelijke economische infrastructuur op basis van een actieve bijdrage aan het regionaal economisch vestigingsklimaat en lokaal maatwerk.
Wat willen we bereiken? Gewenst maatschappelijk effect Behoud van de vitaliteit van Midden-Delfland in de dorpen en voor het Bijzonder Provinciaal Landschap. Economisch beleid kan alleen effectief zijn met een sterke regionale samenwerking. Structuren voor overleg zijn georganiseerd door de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, de Greenport WestHolland en de provincie Zuid-Holland. Partijen als LTO, VNO-NCW, MKB, kennisinstellingen, onderwijs en bedrijven zijn bij die overleggen betrokken. De rol van de gemeente Midden-Delfland in regionaal verband is in hoofdlijnen gericht op het versterken van het economisch vestigingsklimaat vanuit het groene en duurzame karakter. Tevens is er door het glastuinbouwgebied en de Harnaschpolder sprake van een regionale economische inbreng. Het versterken van de economie en het economisch vestigingsklimaat en de transformatie naar een nieuwe economie zijn steeds meer een overheidstaak, waarbij van onze gemeente een sterkere regionale inzet gevraagd wordt. Lokaal is ons beleid specifiek gericht op maatwerk bij ondernemersvragen. Gezamenlijk uitgangspunt is een ontwikkeling die gebaseerd is op een evenwicht tussen economische, ecologische en sociale aspecten, die passen binnen de Sustainable Development Goals en aansluit op de waarden van Cittaslow.
Het gemeentelijk en regionale beleid wordt beïnvloed door de internationale transformatie naar een circulaire en digitale economie en de economische impact van COVID-19 maatregelen. Aanvullend maatschappelijk doel is om de komende periode vanuit de regionale samenwerking bij te dragen aan regionale en plaatselijke herstelmaatregelen die genomen worden om sectoren en bedrijven te ondersteunen bij de crisismaatregelen die voor de beperking van het COVID-19 virus getroffen zijn.
Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Het gemeentelijk lidmaatschap van Cittaslow biedt lokale ondernemers een instrument om zich te onderscheiden op duurzaamheid vanuit een innovatieve en maatschappelijke verantwoorde ontwikkeling. Bedrijven en organisaties die werken volgens deze principes en daarmee bijdragen aan de doelstellingen van Cittaslow en de Sustainable Development Goals kunnen zich als ‘Supporter Cittaslow Midden-Delfland’ aanmelden en vanuit de gemeente het daarbij behorende certificaat ontvangen.
Wat gaan we daarvoor doen? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken Versterken van de regionale samenwerking en ondersteunen van de transformatie naar een circulaire en digitale economie op basis van een optimaal evenwicht tussen economische, ecologische en sociale belangen vanuit de visies Midden-Delfland®2025 en Behoud door ontwikkeling.
71
Jaarstukken 2023 Zoveel mogelijk behoud en scheppen van banen in Midden-Delfland. Uit onderstaand staatje blijkt dat ook in 2021 het aantal banen en bedrijfsvestigingen in onze gemeente verder zijn gegroeid, mede door nieuwe bedrijven op Harnaschpolder. Kengetallen Banen (fulltimers, parttimers en uitzendkrachten): 2018 7.230 (recreatie en toerisme 300) 2019 7.480 (recreatie en toerisme 340) 2020 7.700 (recreatie en toerisme 417) 2021 8.570 (recreatie en toerisme 390) Vestigingen: 2018 1.590 (recreatie en toerisme 100) 2019 1.650 (recreatie en toerisme 110) 2020 1.750 (recreatie en toerisme 100) 2021 1.900 (recreatie en toerisme 110) Verdeling sectoren Midden-Delfland 2020: landbouw 190, industrie 300, handel 210, zakelijke dienstverlening 630, collectieve dienstverlening 330 en overige dienstverlening 90) Bron: LISA/CBS In 2020 waren in Midden-Delfland ongeveer 2.442 ondernemers gevestigd, waarvan 85% als ZZP’er. Deze categorie ondernemers is statistisch verdeeld over banen en vestigingen. Bron: KvK Vrije tijdseconomie: • camping 4 • B&B/ vakantiehuis 13 • horeca 25 • vergader-/feestlocaties 22 Bron: gemeentelijke toeristische inventarisatie 2020 Concrete doelen/acties voor 2023 Uitvoering van het economisch beleid vindt plaats vanuit de hieronder benoemde lokale en regionale actiepunten. Hieronder zijn enkele voor onze gemeente direct relevante onderwerpen nader toegelicht.
Ad 2 Fieldlabs en campusontwikkeling Doelstellingen richten zich op versterken van de regionale economie, oplossen van maatschappelijke opgaven en ondersteunen aansluiten onderwijs-arbeidsmarkt. Een voorbeeld hiervan is het internationale hippisch kennis- en innovatiecentrum Equestrum in Den Hoorn, welke in 2023 verder doorontwikkeld zal worden. Ad 3 Werklocaties en Bedrijvenschap Harnaschpolder Werklocaties zijn bedrijfsterreinen, kantoren en detailhandel. Harnaschpolder is voor MiddenDelfland de belangrijkste locatie in dit kader. In regionaal verband wordt beleid afgestemd t.b.v. intensiever gebruik door bijvoorbeeld verdichting en transformatie en gelet op uitbreiding van het aantal arbeidsplaatsen.
72
Jaarstukken 2023 Ad 5 Midden-Delfland®2025 Een economische pijler voor het landschap is de melkveehouderij. Midden-Delfland is vanuit IODS de bestuurlijk trekker van het kwaliteitsproject ‘nieuwe landbouw’. Aanvullende economische pijler is de vrije tijdseconomie. Vanuit de MRDH wordt hieraan in samenwerking met de gemeenten gewerkt, waarbij de focus ligt op de stedeling. Dit sluit volledig aan op de opgave voor MiddenDelfland om de stad-landrelatie te versterken Ad 6 Gebieds- en productmarketing Voor Midden-Delfland is gebieds- en productmarketing vanuit meerdere thema’s van toegevoegde waarde, zoals stad-landrelatie en de directe relatie met het MRDH-programma Vrije Tijdseconomie. Voor een verdere uitbouw van korte ketens vanuit de voedselproductie binnen het landschap is productmarketing van belang. Stichting PUUUR draagt bij aan deze opgave. Doelstelling is om Stichting PUUUR hier een permanente rol in te geven. Ad 8 Greenport West-Holland Grootste economische sector in Midden-Delfland is de Greenport. Samenwerking binnen de GPWH is voor Midden-Delfland en de sector noodzakelijk om te zorgen dat de Greenport ondersteund wordt in de transformatie naar een nieuwe circulaire economi Ad 9 Centrumontwikkeling Om de vitaliteit in de dorpen Den Hoorn, Maasland en Schipluiden te behouden en te versterken vindt in alle dorpen een centrumontwikkeling plaats.
In andere programma’s van deze begroting is daarop meer inhoudelijk ingegaan. Deze ontwikkelingen hebben alle ook een stevige economische component. Ad 10 Ondernemerscontacten Voor de vitaliteit en leefbaarheid in de dorpen zijn ondernemers onmisbaar. Zij zorgen voor economisch draagvlak en ontplooien initiatieven die realisatie van de overheidsdoelen mogelijk maken. Daarnaast zorgen zij voor ondersteuning van vrijwilligers van maatschappelijke organisaties en verenigingen. Maatwerk in onze dienstverlening is de basis, waarbij de bedrijfscontactfunctionaris voor hen het aanspreekpunt is. Instrumenten • • • • • • • • • • • • •
Midden-Delfland® 2025; Visie behoud door ontwikkeling (vitale dorpen) 2025; Meerjarenprogramma IODS Groen Ondernemen, een nieuwe landbouw 2021-2024 (Duurzaam Boer Blijven (kringlooplandbouw) en Grondinstrument); Omgevingsvisie 1.0 Gebiedsmarketing PUUUR Midden-Delfland Tweejaarlijkse Ondernemersmanifestatie, inclusief het uitreiken van de Ondernemer Award Cittaslow Midden-Delfland; Werkbezoeken portefeuillehouders Gemeentelijk inkoop- en aanbestedingsbeleid met gebruikmaking mogelijkheid duurzaam en lokaal aan te besteden; Bestemmingsplannen, onder andere Buitengebied gras en glas; Standplaatsenbeleid; Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag Gemeenschappelijke regeling Bedrijvenschap Harnaschpolder; Stichting Businesspark Haaglanden;
73
Jaarstukken 2023 •
Stichting Greenport West-Holland, met als belangrijkste instrumenten: o Aandeelhouderschap JUVA; o Aandeelhouderschap Waterbedrijf Evides
Wat hebben we gedaan? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken Versterken van de regionale samenwerking en ondersteunen van de transformatie naar een circulaire en digitale economie op basis van een optimaal evenwicht tussen economische, ecologische en sociale belangen vanuit de visies Midden-Delfland®2025 en Behoud door ontwikkeling. Zoveel mogelijk behoud en scheppen van banen in Midden Delfland.
Concrete doelen/acties voor 2023 Uitvoering van het economisch beleid vindt plaats vanuit de hieronder benoemde lokale en regionale actiepunten. Innovatie vanuit de transformatie naar een circulaire en digitale economie zijn onderdeel van deze actiepunten. Daarnaast hebben die punten onderling een relatie en betrekking op andere beleidsvelden van deze begroting. Bij de toelichting op deze actiepunten zijn deze relaties op hoofdlijnen benoemd. Actiepunten: 1. Innovatieprogramma’s 2. Fieldlabs en campusontwikkeling 3. Werklocaties en Bedrijvenschap Harnaschpolder 4. Digitalisering 5. Midden-Delfland®2025 6. Gebieds- en productmarketing 7. Human Capital Agenda (HCA) 8. Greenport West-Holland (GPWH) 9. Centrumontwikkeling 10. Ondernemerscontacten Ad 1 Innovatieprogramma’s Op dit moment zijn drie programma’s onder coördinatie van InnovationQuarter in uitvoering. Dit zijn: - Slimme Maakindustrie (SMITZH); - Energie&Klimaat; - ZorgTech Ad 2 Fieldlabs en campusontwikkeling Doelstellingen richten zich op versterken van de regionale economie, oplossen van maatschappelijke opgaven en ondersteunen aansluiten onderwijs-arbeidsmarkt. Een voorbeeld hiervan is het internationale hippisch kennis- en innovatiecentrum Equestrum in Den Hoorn, welke verder doorontwikkeld zal worden. Ad 3 Werklocaties en Bedrijvenschap Harnaschpolder Werklocaties zijn bedrijfsterreinen, kantoren en detailhandel.
Harnaschpolder is voor MiddenDelfland de belangrijkste locatie in dit kader. In regionaal verband wordt beleid afgestemd t.b.v. intensiever gebruik door bijvoorbeeld verdichting en transformatie en gelet op uitbreiding van het aantal arbeidsplaatsen. Bij de afstemming en samenwerking met lokale ondernemers gelden voor
74
Jaarstukken 2023 het ruimtelijk beleid de regionale beleidskaders. Lokaal is het belang gelegen in het behoud van het voorzieningenniveau vanuit de lokale georiënteerde bedrijfsterreinen en centrumontwikkelingen. Ad 4 Digitalisering Belang van Midden-Delfland is gericht op realisatie vanuit de samenwerking binnen het regionale kennisnetwerk ‘digitale connectiviteit’. De veranderende nieuwe economie is mede gebaseerd op digitalisering, terwijl dit tevens kansen biedt voor maatschappelijke opgaven. Vanuit de COVID-19 crisis is zichtbaar dat digitalisering extra mogelijkheden biedt voor economisch herstel. Afstemming in de realisatie van een digitale infrastructuur bij de uitrol van 5G is noodzakelijk. Realisatie is wenselijk voor stedelijk gebied en buitengebieden, zodat iedere ondernemer hier gebruik van kan maken, innovatie ondersteund wordt en ook mobiliteitsoplossingen regiobreed benut kunnen worden. Ad 5 Midden-Delfland®2025 Vanuit de transformatie naar een circulaire economie zijn de Kringlooplandbouw en het kennisnetwerk MIND van belang. In regionaal perspectief is het behoud en versterking van het Bijzonder Provinciaal Landschap van Midden-Delfland een belangrijke pijler voor het economisch vestigingsklimaat (zie ook programma 1). Een economische pijler voor het landschap is de melkveehouderij.
Midden-Delfland is vanuit IODS de bestuurlijk trekker van het kwaliteitsproject ‘nieuwe landbouw’. Aanvullende economische pijler is de vrije tijdseconomie. Vanuit de MRDH wordt gewerkt aan een inhoudelijke projectuitwerking hiervan, waarbij de focus ligt op de stedeling. Dit sluit volledig aan op de opgave voor Midden-Delfland om de stad-landrelatie te versterken. Ad 6 Gebieds- en productmarketing Voor Midden-Delfland is gebieds- en productmarketing vanuit meerdere thema’s van toegevoegde waarde, zoals stad-landrelatie en de directe relatie met het MRDH-programma Vrije Tijdseconomie. Voor een verdere uitbouw van korte ketens vanuit de voedselproductie binnen het landschap is productmarketing van belang. Stichting PUUUR draagt bij aan deze opgave. In 2023 is een start gemaakt met de evaluatie van gebiedsmarketing. De evaluatie wordt in 2024 afgerond en is mede de basis van herijking van de uitgangspunten ten aanzien van de gebieds- en productmarketing in Midden-Delfland vanaf 2025. Ad 7 Human Capital Akkoord Het HCA is afgesloten om de (inter)nationale concurrentiepositie van Zuid-Holland te verbeteren door een arbeidsmarkt die talenten optimaal benut. Het is een samenwerkingsverband tussen bedrijven, onderwijs en overheid.
Doelstellingen zijn om koploper te worden in een levenslang ontwikkelen, het realiseren van meest veerkrachtige arbeidsmarkt, activeren van onbenut arbeidspotentieel en aantrekken en behouden van (inter)nationaal talent. Ad 8 Greenport West-Holland Grootste economische sector in Midden-Delfland is de Greenport. Samenwerking binnen de GPWH is voor Midden-Delfland en de sector noodzakelijk om te zorgen dat de Greenport ondersteund wordt in de transformatie naar een nieuwe circulaire economie. Ad 9 Centrumontwikkeling Om de vitaliteit in de dorpen Den Hoorn, Maasland en Schipluiden te behouden en te versterken vindt in alle dorpen een centrumontwikkeling plaats. In andere programma’s van deze begroting is daarop meer inhoudelijk ingegaan. Deze ontwikkelingen hebben alle ook een stevige economische component. Ad 10 Ondernemerscontacten Voor de vitaliteit en leefbaarheid in de dorpen zijn ondernemers onmisbaar. Zij zorgen voor
75
Jaarstukken 2023 economisch draagvlak en ontplooien initiatieven die realisatie van de overheidsdoelen mogelijk maken. Daarnaast zorgen zij voor ondersteuning van vrijwilligers van maatschappelijke organisaties en verenigingen. Maatwerk in onze dienstverlening is de basis, waarbij de bedrijfscontactfunctionaris voor hen het aanspreekpunt is. Instrumenten - Midden-Delfland® 2025; - Visie behoud door ontwikkeling (vitale dorpen) 2025; - Meerjarenprogramma IODS Groen Ondernemen, een nieuwe landbouw 2021-2024 (Duurzaam Boer Blijven (kringlooplandbouw) en Grondinstrument); - Gebiedsmarketing PUUUR Midden-Delfland - Tweejaarlijkse Ondernemersmanifestatie, inclusief het uitreiken van de Ondernemer Award Cittaslow Midden-Delfland; - Werkbezoeken portefeuillehouders - Gemeentelijk inkoop- en aanbestedingsbeleid met gebruikmaking mogelijkheid duurzaam en lokaal aan te besteden; - Bestemmingsplannen, onder andere Buitengebied gras en glas; - Standplaatsenbeleid; - Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag - Gemeenschappelijke regeling Bedrijvenschap Harnaschpolder; - Stichting Businesspark Haaglanden; - Stichting Greenport West-Holland, met als belangrijkste instrumenten: - Aandeelhouderschap JUVA; - Aandeelhouderschap Waterbedrijf Evides
Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? Juva N.V. houdt zich bezig met het transporteren van energie en daaraan gerelateerde producten en diensten binnen met name de regio’s Midden-Delfland en Westland. Doel van de samenwerking binnen Stichting Businesspark Haaglanden is de ontwikkeling en uitgifte van (nieuwe) bedrijfsterreinen. De samenwerking tussen de ambtelijke accountmanagers van gemeenten en bedrijfschappen is binnen het businesspark georganiseerd.
Wat heeft het gekost?
Beschikbare middelen U Economie I Economie Totaal
Primitieve begroting 2023 € 749.118 € 749.118 - € 318.583 - € 318.583 € 430.535
Begroting incl. wijzigingen € 572.730 € 572.730 - € 656.538 - € 656.538 - € 83.808
Toelichting financiële afwijking Inkomsten Overschrijding Handel, ambacht en industrie (€ 37.212)
76
Werkelijk 2023
Verschil
€ 579.325 € 579.325 - € 693.750 - € 693.750 - € 114.425
- € 6.595 - € 6.595 € 37.212 € 37.212 € 30.617
Jaarstukken 2023 De overschrijding zit voornamelijk in een hogere huuropbrengst gebouwen, opstallen en gronden (€ 28.976). Het restant is een optelsom van verschillende posten.
Beleidsveld participatiewet en minimabeleid Beleidsdoel Iedereen doet mee in Midden-Delfland. De inwoner die in staat is om betaalde arbeid te verrichten, stimuleren en ondersteunen wij zo snel mogelijk richting de reguliere arbeidsmarkt. De inwoner die (nog) niet in staat is om te werken, participeert naar vermogen in de samenleving. Wij ondersteunen de inwoner die tijdelijk niet in staat is om zelfstandig in het inkomen te voorzien, en voorkomen en/of het bestrijden armoede onder onze inwoners. Belangrijke ambitie is het aantal mensen dat afhankelijk is van een gemeentelijke uitkering terug te dringen. Hiertoe voeren wij een actief en effectief re-integratiebeleid in combinatie met het handhaven van de wet- en regelgeving.
Wat willen we bereiken? - Iedereen in Midden-Delfland werkt, werkt aan of werkt mee! Zoveel mogelijk inwoners van Midden-Delfland werken om te voorzien in hun eigen onderhoud. De inwoner die (nog) niet in staat is om te werken, werkt aan het vergroten van zijn/haar mogelijkheden of participeert naar vermogen in de maatschappij. - Zo min mogelijk inwoners van Midden-Delfland leven in armoede. - De stijgende lijn van het uitkeringenbestand doorbreken.
Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Bestrijding van de sociale armoede is een belangrijk uitgangspunt van de filosofie van Cittaslow. Een eigen inkomen en maatschappelijke participatie dragen bij aan het vergroten van de kwaliteit van leven en de sociale cohesie. Het percentage uitkeringen en kinderen die leven in een ‘uitkeringsgezin’ is in Midden-Delfland lager dan het landelijke en regionaal gemiddelde, tegelijkertijd is sprake van een hoger besteedbaar inkomen.
Wat gaan we daarvoor doen? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken Ons motto is: Iedereen in Midden-Delfland werkt, werkt aan of werkt mee! Door extra inzet op bemiddeling naar werk, het ondersteunen bij re-integratie en het handhaven van wet- en regelgeving streven we naar daling van het bijstandsbestand. Onze inzet blijft er ook in 2023 op gericht de uitstroom naar (vervangend) werk zo groot mogelijk te houden. Meer mensen aan het werk en minder in de uitkering en het voorkomen van armoede en schulden. Daarnaast werken we eraan, door de uitvoering van de nieuwe inburgeringswet, dat asielzoekers en gezinsmigranten die zich in onze gemeente vestigen zo snel en goed mogelijk integreren. Op deze manier participeren zij zo snel mogelijk in onze samenleving, inclusief een betaalde baan. Concrete doelen/acties voor 2023 Wij blijven inzetten op re-integratie en participatie. Gezien de tekorten op de huidige arbeidsmarkt is nu het moment om met extra investering mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt richting werk te begeleiden. Hiervoor wordt in 2023 naast re-integratie ook ingezet op sociale activering en de extra inzet van het instrument loonkostensubsidie. Voortzetting van uitvoering van integraal armoedebeleid en schuldhulpverleningsbeleid, waarbij we 77
Jaarstukken 2023 gezien de huidige ontwikkelingen (bijvoorbeeld prijsstijgingen van levensmiddelen en energie) bezien welke extra ondersteuning we onze inwoners indien nodig kunnen bieden. In ieder geval zetten we vanaf eind 2022 in op het bestrijden energie-armoede. Dit wordt voortgezet in 2023. Instrumenten • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Uitgangspuntennota Participatiewet Uitvoeringsprogramma Werk en Inkomen 2017-2019 Actieplan versterken van de uitstroom naar werk; Beleidsplan armoedebestrijding en schuldhulpverlening; Handhavingsplan Sociale Zaken; Re-integratieverordening en beleidsregels re-integratie; Verordening tegenprestatie; Handhavingsverordening; Verordening cliëntenparticipatie; Verordening individuele inkomenstoeslag; Verordening individuele studietoeslag; Maatregelverordening; Beleidsregels beschut werk; Beleidsregels bestuurlijke boete Beleidsregels terugvordering en verhaal Beleidsregels vrijlating inkomsten en giften Beleidsregels bijzondere bijstand Beleidsregels Collectieve Aanvullende Verzekering (1 januari 2018); Beleidsregels krediethypotheek en -pand Beleidsregels schuldhulpverlening Beleidsregels bijstandsverlening zelfstandigen; Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang SMI (sinds 1 maart 2021); Beleidsregelwoonsituatie en commerciële verhuur; Regionale toolbox Jeugdsportfonds/ Jeugdcultuurfonds Beleidsregels Tozo terug- en invordering gemeente Midden-Delfland 2022
Wat hebben we gedaan? Het afgelopen jaar is wederom sterk ingezet op re-integratie van werkzoekenden, onder andere door de inzet van onze klantmanagers en Work8. Ondanks een relatief hoge uitstroom (34 huishoudens) is ons uitkeringen bestand vanwege nieuwe instroom stabiel gebleven met 157 uitkeringen. In het kader van de nieuwe Inburgeringswet hebben we statushouders en gezinsmigranten die zich in onze gemeente vestigden zo snel en goed mogelijk begeleid bij het integreren door in te zetten op taal en participatie. Concrete acties in 2023: • •
78
We hebben 34 uitkeringen beëindigd om verschillende redenen, 12 daarvan zijn beëindigd wegens werkaanvaarding of het starten van een opleiding. De instroom lag echter op hetzelfde niveau waardoor het uitkeringenbestand stabiel is gebleven op 157 uitkeringen.
Jaarstukken 2023 •
• • • •
In samenwerking met ROC Mondriaan zijn extra taallessen aangeboden aan werkzoekenden uit onze gemeente die nog onvoldoende de taal beheersen. Tevens zijn er fietslessen verzorgd door SWMD voor werkzoekenden, zodat zij niet afhankelijk zijn van het openbaar vervoer voor het bereiken van werk. In 2023 is een contract gesloten met Firma van Buiten voor het plaatsen van werkzoekenden op hun leerwerktrajecten. Het ingezette armoedebeleid is verder uitgevoerd en op basis van gedegen onderzoek is een nieuw integraal plan armoede, geldzorgen en schulden opgesteld. In 2023 is beleid vastgesteld en een begin gemaakt met de uitvoering van de energietoeslag. Het zwaartepunt van de uitvoering ligt in 2024. We hebben 578 energievouchers verstrekt aan inwoners met een laag inkomen en een slecht energielabel. Het aantal inwoners dat werkt met loonkostensubsidie gestegen van 24 naar 26 inwoners. We hebben voor 25 inburgeringsplichtige inwoners een Plan Inburgering en Participatie (PIP) vastgesteld en zij zijn begonnen met hun inburgeringstraject.
Instrumenten - Uitgangspuntennota Participatiewet - Uitvoeringsprogramma Werk en Inkomen 2017-2019 - Actieplan versterken van de uitstroom naar werk; - Beleidsplan armoedebestrijding en schuldhulpverlening; - Handhavingsplan Sociale Zaken; - Re-integratieverordening en beleidsregels re-integratie; - Verordening tegenprestatie; - Handhavingsverordening; - Verordening cliëntenparticipatie; - Verordening individuele inkomenstoeslag; - Verordening individuele studietoeslag; - Maatregelverordening; - Beleidsregels beschut werk; - Beleidsregels bestuurlijke boete - Beleidsregels terugvordering en verhaal - Beleidsregels vrijlating inkomsten en giften - Beleidsregels bijzondere bijstand - Beleidsregels Collectieve Aanvullende Verzekering (1 januari 2018); - Beleidsregels krediethypotheek en -pand - Beleidsregels schuldhulpverlening - Beleidsregels bijstandsverlening zelfstandigen; - Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang SMI (sinds 1 maart 2021); - Beleidsregels woonsituatie en commerciële verhuur; - Regionale toolbox - Jeugdsportfonds/ Jeugdcultuurfonds
79
Jaarstukken 2023
Wat heeft het gekost?
Beschikbare middelen U Bijstand Minimabeleid Participatiefonds Sociale werkvoorziening Vreemdelingen I Bijstand Minimabeleid Vreemdelingen Totaal
Primitieve begroting 2023 € 4.281.662 € 2.906.322 € 766.791 € 363.268 € 245.281
Begroting incl. wijzigingen € 5.758.840 € 3.642.643 € 1.388.824 € 440.092 € 245.281
Werkelijk 2023
Verschil
€ 5.737.045 € 3.780.924 € 1.386.038 € 338.716 € 188.030
€ 21.795 - € 138.281 € 2.786 € 101.376 € 57.251
€0 - € 2.219.445 - € 2.143.445 - € 76.000 €0 € 2.062.217
€ 42.000 - € 2.645.992 - € 2.527.992 - € 76.000 - € 42.000 € 3.112.848
€ 43.338 - € 3.082.826 - € 2.755.163 - € 261.644 - € 66.018 € 2.654.219
- € 1.338 € 436.834 € 227.171 € 185.644 € 24.018 € 458.629
Toelichting financiële afwijking Uitgaven Overschrijding Bijstand (€ - 138.281) De gestegen uitkeringslasten €50.000 hebben geleid tot een overschrijding van de uitvoeringslasten €85.000. Overschrijding Minimabeleid (€ 2.786) Hoewel er nagenoeg geen saldo zichtbaar is, zijn er toch twee onderwerpen het noemen waard. In 2023 is in samenwerking met LWE extra aandacht geweest voor energiearmoede. Zowel inkomsten als uitgaven waren nog niet volledig in de begroting geraamd. Op de uitgaven is een overschrijding €107.000. De uitkeringen voor de energietoeslag worden voornamelijk in 2024 uitgekeerd en leiden tot een onderschrijding van €110.000. Onderschrijding Participatiefonds (€ 101.376) Voor de werkgeversdienstverlening H5 (Regionaal Platform Arbeidsmarktbeleid) was ten behoeve van inburgering en jongeren incidenteel meerjarig in te zetten budget beschikbaar, waarvan een gedeelte in 2023 nog niet is ingezet €100.000 Onderschrijding Sociale werkvoorziening (€ 57.251) De doelgroep Sociale Werkvoorziening neemt af. De doelgroep beschut groeit minder snel dan verwacht. Inkomsten Overschrijding Bijstand (€ 227.171) De vangnetuitkering met betrekking op 2022 €271.000 vormt het belangrijkste deel in de overschrijding. De lagere debiteureninkomsten €34.000 een onderschrijding.
80
Jaarstukken 2023
Overschrijding Minimabeleid (€ 185.644) Op de inkomsten leidt het project energiearmoede dit tot een resultaat van €156.000. De rijksvergoeding voor de ondersteuning aan gedupeerden toeslagenaffaire €40.000 en diverse kleine bedragen vormen de rest van het bedrag.
Mutaties reserve
Mutaties reserves programma 6 Uitgaven Inkomsten Totaal
Werkelijk 2022 € 3.023 - € 201.908 - € 198.885
Primitieve Begroting incl. begroting wijzigingen 2023 € 345.000 € 477.536 - € 527.260 - € 527.260 - € 182.260 - € 49.724
Werkelijk 2023
Verschil
€ 473.888 - € 444.434 € 29.454
€ 3.648 - € 82.826 - € 79.178
Inkomsten Onderschrijding (€82.826) Algemene reserve - De totale onderschrijding op het doorschuifbudget Jongerenaanpak bedraagt € 27.773. - De totale onderschrijding op het doorschuifbudget Re-integratie bedraagt € 27.019. het restant verschil wordt verklaard door meerdere kleine bedragen onder de € 25.000.
Investeringen programma 6 Omschrijving investering
Bedrag begroot
Bedrag werkelijk
Stroomkasten (2023)(K) Totaal
€ 32.000
€ 16.011
Bedrag Afsluiten restant ja/nee krediet € 15.989 Nee
€ 32.000
€ 16.011
€ 15.989
Opmerkingen
Loopt door in 2024
81
Jaarstukken 2023
Programma 7 Programma 7: Ruimtelijke ordening, ontwikkeling en volkshuisvesting Beleidsveld ruimtelijke ordening Beleidsdoel In de ruimtelijke ordening spelen diverse belangen en ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen hebben invloed op de bestaande en toekomstige fysieke leefomgeving van de inwoners van onze gemeente. Wij willen mede door participatie van onze inwoners ruimtelijke projecten tot ontwikkeling brengen die bijdragen aan de doelen van het strategisch ruimtelijk beleid en de ruimtelijke kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Op deze wijze streven wij een groter maatschappelijk draagvlak na voor ruimtelijke ontwikkelingen, zoals de ontwikkeling van woningbouwlocaties en bedrijfsterreinen. Daarnaast biedt het ruimtelijk beleid, dat is vastgelegd in de omgevingsvisie 1.0 handvatten voor het bestuur om tot goede belangenafwegingen te komen.
Wat willen we bereiken? Gewenst maatschappelijk effect. Het ruimtelijk ordeningsbeleid is ondersteunend aan de missie van de gemeente en de Gebiedsvisie Midden-Delfland®2025 en Vitale dorpen in 2025. Met beleid en regelgeving ondersteunen we een proces waarbij ruimte zodanig wordt bestemd dat gebruikers ervan zich maximaal kunnen ontplooien. Daarnaast hebben we respect voor de medegebruiker en nemen we eenieders verantwoordelijkheid voor de wet in acht (ruimte maken en ruimte delen). Ook willen we komen tot een harmonieuze, evenwichtige, duurzame en leefbare samenleving. De componenten wonen, werken, verzorgen, recreëren, verkeer, natuur en milieu moeten ieder voor zich en in gezamenlijkheid de juiste aandacht krijgen. Wonen Voor het in stand houden van de voorzieningen en daarmee de leefbaarheid in de dorpen in Midden-Delfland is wonen van groot belang. Uitgaande van onze andere kerntaken zoals het in stand houden van het landschap zijn de mogelijkheden voor nieuwe woningbouwlocaties beperkt. Ook de dorpse uitstraling willen we behouden. Binnen de looptijd van deze meerjarenbegroting willen wij gemiddeld 75 (tot ongeveer 100) woningen per jaar realiseren. In alle drie de dorpen worden woningen aan de voorraad toegevoegd. In Den Hoorn worden onder andere woningen opgeleverd aan de Woudselaan.
Voor centrum Den Hoorn, De Kreek fase IV en Equestrum worden de woningbouwplannen (verder) voorbereid. In Schipluiden zijn er onder andere plannen voor het toevoegen van woningen in het centrum, Keenenburg V. De planvoorbereiding en formele processen zijn opgestart. In Maasland komen er onder andere woningen bij in het centrum, in de bebouwde kom (Maaslandse Zoom) en op de Maaslandse Dam. Omgevingswet Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Dit is een transformatie die beleidsmatig en procedureel vergelijkbaar is met de transities in het sociaal domein. Deze wet bundelt 26 verschillende wetten in één wet en richt zich op het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving. De hoofddoelen van deze wet sluiten aan op onze uitgangspunten voor het landschap, dorpen en buurtschappen:
82
Jaarstukken 2023 1. Bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit; 2. Doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving voor de vervulling van maatschappelijke behoeften. Op korte termijn is de implementatie gericht op de verplichte en noodzakelijke onderdelen die verbonden zijn aan deze stelselwijziging (de zogenoemde minimale acties van het VNG). Hiertoe is onder andere de Omgevingsvisie 1.0 vastgesteld in 2021, nieuwe software geïmplementeerd en het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet) ingevoerd. Per 1 januari 2023 kunnen we digitaal meldingen en vergunningen ontvangen en afhandelen en zijn de werkprocessen aangepast om aan de nieuwe wettelijke procedures te voldoen. In 2023 werken we met nieuwe werkprocessen en software volgens de filosofie van de Omgevingswet. Tevens wordt gewerkt aan de voorbereiding van het Omgevingsplan. Dit plan moet uiterlijk in 2029 vastgesteld worden. In het Omgevingsplan moet alle gemeentelijke regelgeving voor de fysieke leefomgeving worden ingebracht, zoals de bestemmingsplannen en plaatselijke verordeningen. Voor het Omgevingsplan en overige onderdelen van de Omgevingswet richten wij ons op vijf onderscheidende deelgebieden, te weten het Bijzonder Provinciaal Landschap, de glastuinbouwgebieden en de dorpen Den Hoorn, Maasland en Schipluiden.
Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Cittaslow richt zich op behoud en versterking van de ruimtelijke kwaliteit van de (fysieke) leefomgeving.
Wat gaan we daarvoor doen? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken Midden-Delfland werkt vanuit een ruimtelijke en landschappelijke samenhang tussen het Bijzonder Provinciaal Landschap en de daarin gelegen dorpen toe naar een Omgevingsvisie waarin kwaliteit van leven voor inwoners, ondernemers en bezoekers centraal staat vanuit een integrale afweging van de maatschappelijke belangen zoals die worden uitgewerkt in de Nationale Omgevingsvisie en Provinciale Omgevingsvisie. Concrete doelen/acties voor 2023 Voorbereiding invoering Omgevingswet: •
Afronden implementatie van de Omgevingswet en voorbereidingen treffen voor de Omgevingsvisie 2.0 en het definitieve Omgevingsplan; • Werken met de nieuwe werkprocessen vanuit de nieuwe wettelijke structuur en filosofie van de Omgevingswet, zoals kortere procedures (soms van 26 naar 8 weken), meer maatwerk en participatie. • Doorontwikkelen interne werkprocessen binnen het DSO en zorgen voor intern en extern digitaal koppelen aan nationale basisregistraties en gemeentelijke informatiesystemen; • Opstellen en starten plan van aanpak om te komen tot een Omgevingsplan; • Evalueren raadsbesluiten advies met instemming en (verplichte) participatie; • Evalueren nieuwe gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit (GAO); • Bepalen veranderopgave na 2023 met onder andere Omgevingsvisie 2.0 en definitief Omgevingsplan; • Op basis van praktijkervaring de structurele uitvoeringskosten vaststellen. Gekoppeld aan de invoering Omgevingswet is de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). De werkprocessen bouw- en woningtoezicht moeten we hiervoor aanpassen. Kern
83
Jaarstukken 2023 van deze wet is dat de ondernemer of aanvrager een onafhankelijke kwaliteitsborger aanwijst. Deze instelling toetst aan de wettelijke bouwkundige eisen en houdt toezicht op de bouw. De gemeente mag alleen toetsen aan de overige bouwkundige en ruimtelijke thema’s, zoals omgevingsplan, welstand e.d. Tevens beoordeelt de gemeente het borgingsplan en de risicoanalyse. Daarna heeft de gemeente feitelijk alleen nog de rol van handhaver. Verwachting is dat de workload gelijk blijft, maar inhoudelijk meer doorschuift naar de bouwfase en conflictbemiddeling tussen de diverse partijen. In 2023 geldt dit alleen nog voor gevolgklasse 1, daarna komen ook de overige bouwplannen aan de orde. Gekoppeld aan invoering Omgevingswet voorbereiden op samenvoeging van de geogerelateerde basisregistraties (WOZ, BOR, BGT en BAG) tot een samenhangende objectregistratie op 1 januari 2025. Tevens vervolgen we de processen voor de centrumontwikkelingen in Den Hoorn, Maasland en Schipluiden. De processen zijn gericht op een integrale ontwikkeling van: •
woningbouwplannen gericht op diverse doelgroepen (zie ook programma 7, beleidsveld Volkshuisvesting); • faciliteren van nieuwe en bestaande ondernemingen die passen in de dorpscentra en daarmee een bijdrage leveren aan de leefbaarheid en vitaliteit in de dorpen; • aandacht in de planontwikkeling voor een optimale verkeersafwikkeling en daarbij anticiperen op vraagstukken over toekomstige mobiliteit en mogelijke mobiliteitsbehoeften; • verbeteren van de langzaamverkeersverbindingen voor voetgangers en fietsers in de dorpen; • inrichting van woonwijken en dorpscentra met aandacht voor klimaatadaptatie, -mitigatie en energietransitie. Instrumenten • • • • • • • • • • • • • • • • •
Omgevingsvisie 1.0 Midden-Delfland®2025 Landschapsontwikkelingsperspectief Structuurvisie Midden-Delfland 2025 (5 juli 2011) Omgevingsbeleidsplan Midden-Delfland (2017) Bouwverordening Midden-Delfland 2007 Welstandsnota Midden-Delfland 2018 Verordening op de commissie Welstand en Erfgoed Midden-Delfland 2011 Handleiding Beeldkwaliteit Buitengebied 2016/Beeldkwaliteitsplannen Handboek Erfgoed Midden-Delfland Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht gemeente Midden-Delfland Grondbeleid inclusief grondexploitaties Aanwijzing Bijzonder Provinciaal Landschap (inclusief visie en uitvoeringsprogramma Gebiedstafel BPL) Grondinstrument (onderdeel Duurzaam Boer Blijven) Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) Stichting Groenfonds Midden-Delfland Gemeenschappelijke regeling archeologie Midden-Delfland
Wat hebben we gedaan? Resultaten 2023
84
Jaarstukken 2023 Voorbereiding invoering Omgevingswet Binnen het Digitaal Stelsel Omgevingsrecht (DSO) zijn interne werkprocessen aangepast en applicaties (Rx.Mission, Rx.Base, STTR Builder) geïmplementeerd om aanvragen omgevingsvergunningen en meldingen digitaal te kunnen ontvangen en afhandelen volgens de nieuwe wettelijke regelingen. De nationale basisregistraties en gemeentelijke informatiesystemen zijn gekoppeld aan de applicaties. Ook is inzet gepleegd op het kunnen ondersteunen van initiatiefnemers bij de voorbereiding van een aanvraag omgevingsvergunning via een integraal omgevingsoverleg, en het instellen van de Adviescommissie Omgevingskwaliteit. Wonen Binnen het beleidsveld Volkshuisvesting is de voortgang van de woningbouwprojecten weergegeven.