Adviescommissie_Ev_23_november_2022_23-11-2022.pdf

Strategische Agenda 2023 - 2026

23 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Opdracht 1

Opdracht 2

1.4 Impact: maatschappelijk en meetbaar Onze activiteiten om de bevolkingsgroei te faciliteren leveren een bijdrage aan brede welvaart. Brede welvaart gaat namelijk niet alleen om de kansen voor onze huidige inwoners, maar ook om de kansen voor onze toekomstige inwoners. Door de groeiopgave zowel multimodaal als gebiedsgericht te benaderen, verbeteren we de kansen voor mensen. De impact van onze activiteiten maken we meetbaar door de volgende indicatoren:

• in 2026 kunnen inwoners van de metropoolregio gemiddeld 12% meer arbeidsplaatsen bereiken binnen

45 minuten reizen met OV en 10% meer arbeidsplaatsen met de fiets t.o.v. 2015. In 2026 kunnen 12% meer inwoners de 11 economische toplocaties bereiken binnen 45 minuten reizen met OV en 10% meer inwoners reizend met de fiets t.o.v. 2015;

• in 2026 komt 80% van de groei van inwoners en arbeidsplaatsen terecht binnen het invloedsgebied van OVknooppunten.

Deze indicatoren zijn ook van toepassing op opdracht 3, 5 en 6.

1.5 Samenwerking en samenhang Voor de realisatie van de hierboven beschreven activiteiten en resultaten werken we onder andere samen met de vervoerders, de provincie Zuid-Holland, Havenbedrijf Rotterdam, de Verstedelijkingsalliantie, hoogheemraad- en waterschappen, recreatieschappen, andere regio’s in Zuid-Holland en het Rijk. Samen zorgen we ervoor dat onze inwoners, bezoekers en werkenden zowel op de korte als op de (middel)lange termijn prettig reizen in de regio en zich kunnen ontplooien. Daarbij zijn we voor deze activiteiten en resultaten afhankelijk van het herstel van het OV en de voortvarende realisatie van de projecten op de korte termijn. Bij de uitwerking van de activiteiten en resultaten geven we zoveel mogelijk voorrang aan actieve en collectieve vormen van mobiliteit.

1

Den Haag Scheveningen, -Internationale zone en -Centrum, Rijswijk Plaspoelpolder, Zoetermeer stationslocatie, TU Delft, RTHA, Rotterdam Centrum, -Alexander, -Brainport/Rivium en -Zuidplein.

24 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

25 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Toekomstbestendige economie stimuleren 2.1 Inzet Blijvende inzet Op dit moment zijn er veel bedrijven en sectoren die geen geschikte arbeidskrachten vinden. We zien dat vraag en aanbod op de arbeidsmarkt vaak niet goed op elkaar aansluit. Dit vraagt om toekomstbestendige banen. Deze banen hebben enerzijds een betere aansluiting tussen onderwijs op mbo- en hbo-niveau en de arbeidsmarkt nodig en inzet op Leven Lang Ontwikkelen (LLO: bij- en omscholing van medewerkers van bedrijven en organisaties) nodig. Hier blijft de Metropoolregio Rotterdam Den Haag op inzetten. De MRDH richt zich op de sectoren waar de arbeidsmarkt het meest knelt en waar het maatschappelijk nut groot is: de IT-, energie-, techniek-, greenport-, zorgen High Tech Systems Materials-sector en het haven industrieel complex. De MRDH verbindt deze sectoren met het juiste mbo- en hbo-onderwijs en LLO-skills-opleidingen. We zorgen voor goede regionale kennisdeling met als resultaat dat meer mensen in de regio de juiste vaardigheden hebben voor de banen van morgen. Anderzijds wordt er ingezet op het versterken van het mkb en het stimuleren van innovatie. Verhoging van de productiviteit is nodig en moet deels een antwoord zijn op de steeds verder oplopende personeelstekorten. Slimme innovaties bieden hier oplossingen voor. De MRDH stimuleert innovatie door met strategische partners zoals

hier komt een foto

InnovationQuarter en de provincie Zuid-Holland financiering en schaalvergroting van programma’s te organiseren waardoor deze meer maatschappelijke- en economische effecten opleveren.

Pavel werkt in een kas in Vernieuwde inzet

Lansingerland. Prima werken zo in de paprikateelt. En dit jaar is het nog beter geworden. Dankzij een bijdrage van de Metropoolregio hangt er nu een sensor in de kas die aangeeft wanneer de paprika’s geplukt kunnen

De sectoren IT, energie, techniek, zorg en High Tech Systems Materials krijgen meer aandacht, net zoals het havenindustrieel complex en de Greenport en het daarvoor noodzakelijke mbo- en hbo-onderwijs en LLO/skills onderwijs. Naast arbeid zijn productiviteit en nieuwe bedrijvigheid bepalende factoren voor economische groei. Hiervoor is innovatie nodig. De MRDH focust hierbij op startups, scaleups en het mkb.

worden. Zo blijft de regionale glastuinbouw wereldwijd voorop lopen.

26 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

27 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 6

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

MBO- en HBO campussen en LLO skillsopleidingen

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

2.2 Aanpak en rollen Aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt.

Voor een betere aansluiting tussen onderwijs en de arbeidsmarkt zetten we in op twee programma’s:

LEGENDA MBO & HBO campussen met MRDH bijdrage

Campusprogramma Minimaal twaalf campussen in de regio richten zich op het ontwikkelen van toekomstbestendige vaardigheden

1. IT & Security Campus, Den Haag 2. Dutch Innovation Park, Zoetermeer 3. Horti Science Park, Lansingerland 4. Digital Operations Centre (DOC), Delft 5. Innovatiecentrum Energie & Mobiliteit Delft (I-EM Delft) 6. Hippisch kennis- en innovatiecentrum Equestrum, Midden-Delfland 7. World Horti Center, Naaldwijk 8. Green Technology Campus, Brielle 9. Food Innovation Academy (FIA), Vlaardingen 10. Zorgcampus, Vlaardingen 11. Maritiem Onderwijs en Innovatie Centrum (MOIC), Schiedam 12. IT Campus, Rotterdam 13. Energietransitielab, Rotterdam

waaronder ondernemerschap, innovatie en kennisvalorisatie. Vanwege de krappe arbeidsmarkt ligt de focus op de IT-, energie-, techniek-, greenport- en zorgsector en het haven industrieel complex. De MRDH focust op de samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid en onderwijs op mbo- en hbo-campussen. Driekwart van het totaal aantal studenten in de regio is namelijk mbo-en hbo-student. Ook het merendeel van de banen in deze regio betreft mboen hbo-niveau. Daarom liggen hier de meeste kansen. Rollen: De Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) financiert samen met partners minimaal vier campusver-

Leven Lang Ontwikkelen 1. Hype Lab, Leidschendam-Voorburg 2. Digitale toekomst van de Nederlandse tuinbouwketen, Zoetermeer 3. De operator van de toekomst, Delft 4. Living Lab Schiedistrict, Schiedam 5. Passend MBO een Leven Lang voor Food & Agrologistiek, Vlaardingen 6. Leven Lang Ontwikkelen in de Zorg, Vlaardingen 7. Next Health Care professional, Rotterdam 8. Next Maritime Professional, Rotterdam

22

11

77

Region of the Future, YES!Delft

3 3

77

1

5

66

5

44

22

sterkingsprojecten per jaar. Individuele gemeenten hebben een rol in het aandragen van potentiële campusversterkingsprojecten. Daarnaast faciliteert de MRDH samen met individuele gemeenten kennisuitwisseling tussen de campussen en helpt de campussen met de ontwikkeling van communicatiemiddelen om hun ‘Unique Selling Points’ effectief naar bedrijven te communiceren. De MRDH levert maatwerk-subsidieoverzichten per campus voor regionale, internationale en Rijksmiddelen (bijvoorbeeld Groeifonds of Regiodeal). We stimuleren de samenwerking tussen mbo- en hbo-campussen en tussen deze campussen en wo-campussen. Daarnaast bieden we ondersteuning aan mbo- en hbocampussen bij de ontwikkeling van Groeifondsvoorstellen. Dit geeft een extra impuls en is aanvullend op de rollen van de Economic Board Zuid-Holland en de provincie Zuid-Holland, die met name gericht zijn op de versterking van universitaire campussen en lobby naar het Rijk. Leven Lang Ontwikkelen programma

55

9

8

8

9

33

10

10

44

11

11

6

6

88

12 12 13

13

LLO zorgt door om- en bijscholing van werkenden en werkzoekenden voor een kwalitatief goede beroepsbevolking, die op alle niveaus bijdraagt aan de regionale economie. Rollen: De MRDH stimuleert en ondersteunt, vanuit de focus binnen het campusprogramma, de ontwikkeling van LLO-trajecten in samenwerking met individuele gemeenten, bedrijven en campussen. We co-financieren minimaal vier LLO-projecten per jaar. Bij LLO sluit de MRDH aan op de Human Capital Agenda 2.0 (HCA 2.0) en de Greenport West Holland. De rol die de MRDH heeft is met name gericht op het stimuleren van de bij- en omscholing van medewerkers van bedrijven en organisaties in die sectoren die voor de metropoolregio de grootste opgave hebben (IT-, energie-, het haven industrieel complex, greenport en zorgsector) en in samenwerking met een mbo- of hbo-campus. We stemmen hierbij goed af met HCA 2.0 en de Greenport West Holland zodat we complementair en versterkend opereren binnen de metropoolregio.

N

28 |

0

5

Strategische Agenda 2023 - 2026

10

15

29 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Versterken mkb en innoveren

Voor extra productiviteit en bedrijvigheid zetten we in op: Versterken mkb Er is een grote groep mkb in de metropoolregio die behoefte heeft aan toegang tot informatie en advies om tijdig beslissingen te nemen om hun bedrijf gezond te houden, weer gezond te maken of tijdig te stoppen. Ondernemers hebben behoefte aan een transparant systeem van dienstverlening waarbij het aanbod van verschillende partijen onderling samenhangt, transparant en begrijpelijk is. Dit is in de praktijk nog te weinig het geval. Rollen: De MRDH helpt haar individuele gemeenten om de dienstverlening aan het mkb te verbeteren. Enerzijds door de samenhang tussen initiatieven te versterken en zo schaalvoordeel te krijgen én anderzijds door gericht te werken aan versterking van het accounthouderschap van gemeenten richting mkb. De focus ligt daarbij op toegepaste innovatie. De MRDH draagt financieel bij aan initiatieven van individuele gemeenten om hun mkb‘ers te ondersteunen en de lessen te delen met andere gemeenten, onder voorwaarde dat deze initiatieven regionaal economische impact hebben of krijgen.

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

2.3 Verwachte resultaten in 2026 (niet limitatief) Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt

• Verbeterde samenwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven via regionale mbo- en hbo-campussen en mogelijk via nieuwe samenwerkingen met onderwijsinstellingen.

• Jaarlijks nemen minimaal 1.000 studenten en 250 bedrijven per jaar deel aan campus’ of programma. • Minimaal twaalf fysieke mbo- en hbo-campussen, dichtbij regionale bedrijvigheid met een goede geografische spreiding in de regio.

Leven Lang Ontwikkelen

• Verbeterd aanbod LLO op de campussen en bij andere grote mbo- en hbo-opleiders in de regio. • Meer werkenden en werkzoekenden volgen een omscholing- en bijscholingstraject. Jaarlijks ronden minimaal 1.300 werkenden en zij-instromers een omscholing of bijscholingstraject aan een campus af.

Versterken innovatie-ecosysteem en innovatieprogramma’s Voor nieuwe werkgelegenheid is een nauwe samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheid van

Versterken mkb

groot belang. Dit komt samen in Region of the Future. Region of the future heeft een positief effect op stage- en afstudeerplaatsen op mbo-, hbo-, en wo-niveau. En op het creëren van nieuwe werkgelegenheid, stimuleren van ondernemerschap en het stimuleren van nieuwe bedrijvigheid. In ‘Region of the Future’ worden samen

• Een stijgend percentage mkb is ondersteund. • Meer samenhang tussen initiatieven voor het mkb in de regio.

met Yes!Delft oplossingen ontwikkeld voor regionale innovatievraagstukken. Startups ontwikkelen schaalbare, commercieel en technisch haalbare oplossingen. Gemeenten kunnen hier optreden als eerste klant, waardoor maatschappelijke opgaven direct worden gekoppeld aan de uitdagingen van individuele gemeenten. De nieuwe

Versterken innovatie-ecosysteem

producten en diensten die dit oplevert zorgen voor stageplaatsen, nieuwe bedrijvigheid, kostenbesparingen en productiviteitsgroei. Het programma heeft in eerste instantie een looptijd van 3 jaar (2022-2024) en wordt bij succes eventueel verlengd. Daarnaast stimuleren we sectorale innovatieprogramma’s en innovatieve programma’s/projecten op economische

• Toename percentage van startups en scaleups binnen de totale bedrijvigheid in de regio. • Adoptie van businesscases uit het innovatie-ecosysteem door minimaal 10 gemeenten en als bijvangst een kostenbesparing per jaar van € 15 tot € 45 miljoen voor de gemeenten.

toplocaties die zorgen ervoor dat bedrijven hun vernieuwende producten en diensten sneller ontwikkelen in testomgevingen (‘fieldlabs’). Hierbij ligt de focus op het toepassen van innovatie bij het mkb.

€ 9,6 miljoen*

Rollen: De MRDH betrekt individuele gemeenten als vragende en meedenkende partij. De wo-, hbo- en mboonderwijsinstellingen worden betrokken via stageplaatsen en afstudeeropdrachten. We ondersteunen de implementatie van innovaties en werken aan opschaling bij individuele gemeenten. De MRDH organiseert kennisdeling en zorgt voor de verbinding tussen de gemeenten en het innovatieve bedrijfsleven. Innovatie vraagt om nauwe samenwerking tussen publieke en private partijen. De MRDH is met haar brede netwerk een sterke sleutelspeler in het verbinden van deze partijen.

* Indicatie op basis van huidige begroting 2023-2026 exclusief apparaatslasten. De cijfers in de begroting zijn leidend.

30 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

31 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Voorbeeldproject per gebiedstype:

Metropolitaan en hoogstedelijk gebied

Stedelijk woon- en werkgebied

Hier werken we onder meer aan de regionale

Hier werken we o.a. aan Living Lab Nieuw Reyer-

mbo- en hbo-campussen, zoals Dutch Innovation Park Zoetermeer, IT-campus Rotterdam, IT- en Security Campus Den Haag en BioTech Camous

waard en resultaten van toepassingen uit Region of the Future op het gebied van data of robotica in de openbare ruimte.

Delft.

Ruimtelijk wonen en recreëren

Greenports en Mainport

Hier werken we o.a. aan Hippisch kennis- en in-

Hier werken we o.a. aan het campusproject en

novatiecentrum Equestrum in Midden-Delfland en Green Technology Campus Voorne-Putten.

LLO project op de Dutch Fresh Port.

2.4 Impact: maatschappelijk en meetbaar Het aanpakken van de mismatch tussen onderwijs en arbeidsmarkt en het verhogen van de productiviteit en bedrijvigheid zorgt voor de groei van welvaart en welzijn. Door een groei van het aantal arbeidsplaatsen en deze arbeidsplaatsen in te vullen door geschikt personeel groeit de arbeidsparticipatie. De extra arbeidsplaatsen en productiviteit dragen bij aan de ambitie van extra groei van welvaart en welzijn. De impact van onze activiteiten maken we meetbaar door de volgende indicatoren:

• jaarlijkse ontwikkeling arbeidsplaatsen binnen de focussectoren; • groeiend percentage studenten in de regio op mbo- en hbo-niveau binnen de relevante opleidingen; • groeiend aantal gediplomeerden (per leeftijd, geslacht en onderwijssoort) binnen relevante opleidingen; • het aantal campusversterkingsprojecten per jaar; • groeiend aantal deelnemende mkb aan de (innovatie)programma’s; • groeiend aantal mensen dat een LLO opleiding doorloopt binnen relevante sectoren/opleidingen.

2.5 Samenwerking en samenhang We werken met onze regionale partners zoals provincie Zuid-Holland, Human Capital Agenda 2.0,InnovationQuarter, de Port of Rotterdam, mbo-, hbo- en wo-onderwijsinstellingen, kennisinstellingen en Yes!Delft samen om de activiteiten te laten slagen. Er is een nadrukkelijke samenhang met bereikbaarheid en mobiliteit. Een betere bereikbaarheid draagt bij aan een betere toegankelijkheid van banen en dus meer kansen voor mensen. Hierdoor is een betere aansluiting op de arbeidsmarkt mogelijk. Via de activiteiten in de andere opdrachten wordt ingezet op het verbeteren van de bereikbaarheid van banen.

33 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren 3.1 Inzet Blijvende inzet We zetten in op actieve en/of collectieve vormen van mobiliteit (lopen, fietsen, OV en deelmobiliteit), omdat deze vormen de bereikbaarheid helpen verbeteren, minder ruimte innemen dan individuele automobiliteit, toegankelijk en betaalbaar zijn, de gezondheid bevorderen en minder emissies uitstoten. Hiermee benutten we de bestaande infrastructuur beter, bieden we mensen meer kansen om maatschappelijk mee te doen, ondersteunen we de mobiliteitstransitie die in verschillende (stedelijke) gebieden van de regio is ingezet en dragen we bij aan de klimaatopgave. We hebben daarbij verschillende aanpakken per gebiedstype voor ogen, omdat de mogelijkheden en behoeften in het (hoog)stedelijke gebied anders zijn, dan in het meer landelijke gebied. Naast fysieke ingrepen maakt mobiliteitsmanagement het mogelijk om lopen, fietsen, OV en deelmobiliteit te stimuleren en spreiding van mobiliteit over de dag/week aan te moedigen. We stimuleren het toepassen van Mobility as a Service (MaaS), innovaties en nieuwe technologieën om mobiliteit te verbeteren.

Efficiënt omgaan met de ruimte voor mobiliteit zorgt er in steden en dorpen voor dat er meer ruimte is voor het inrichten van een prettige leefomgeving en dat is noodzakelijk gelet op de verwachte groei van inwoners in de aankomende jaren en andere opgaven in de openbare ruimte zoals meer groen, voorzieningen en klimaatadaptatie.

Vernieuwde inzet

• De MRDH wil raakvlakken en kansen van de combinatie OV, WMO, maatwerkvervoer, last mile activiteiten en

deeldiensten benutten om het OV-systeem te verbeteren. Op initiatief van de individuele gemeenten wordt onderzocht wat mogelijke verbeteringen zijn. Met als uitgangspunt dat het voordelen oplevert voor de reiziger en de financiële situatie van het OV.

• Actieve en/of collectieve vormen van mobiliteit krijgen voorrang waarbij we dat vanuit regionaal perspectief uitwerken. Ten aanzien van de voetganger dragen we bij aan het verbeteren van looproutes van en naar OVknooppunten.

34 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Tony heeft een snelle fiets en een breed en direct fietspad tot zijn beschikking. Daardoor is de reistijd van zijn woonhuis in Maassluis tot zijn mbo-opleiding in Naaldwijk nog maar 25 minuten in plaats van drie kwartier. Extra tijd dus om op school een bakkie te doen en oh ja…het tentamen nog even voor te bereiden.

hier komt een foto

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

3.2 Aanpak en rollen We werken de komende vier jaar met de volgende aanpakken om actieve en collectieve vormen van mobiliteit te stimuleren: Programma Metropolitane fietsroutes Het programma helpt om hoogwaardige, regionale fietsroutes te realiseren om het gebruik van de fiets voor woon-werkverkeer te stimuleren. We helpen de individuele gemeenten bij het opstellen van een voorkeurstracé, schetsontwerp en financiële raming voor de gehele route. Rollen: De MRDH levert procesbegeleiding tot en met de samenwerkingsovereenkomst (incl. planuitwerking) en verleent subsidie aan wegbeheerders. Wegbeheerders leggen de fietsroutes aan en zorgen voor het beheer en onderhoud van de fietsroutes. OV-concessies: Rail Rotterdam, Rail Haaglanden, Bus Rotterdam en omstreken, Bus Voorne-Putten en Rozenburg, Bus Haaglanden-Stad en Bus Haaglanden Streek en jaarlijkse vervoersplannen Via de OV-concessies en de daarbinnen afgesproken jaarlijkse vervoerplannen kunnen wij de OV-maatregelen 'op straatniveau’ invoeren. Rollen: De MRDH verleent de concessies voor het OV (per bus, tram en metro). De vervoerders stellen jaarlijkse vervoersplannen op voor verbeteringen aan het OV en voeren de verbeteringen uit. De vervoerders doen, conform de afgesloten concessies, voorstellen en gemeenten adviseren ook vanuit lokaal perspectief op de vervoerplannen.

De besluiten over de (randvoorwaarden voor de) concessies worden genomen in de Bestuurscommissie Vervoersautoriteit. Vervolgens wordt een gedragen vervoersplan na een zienswijzefase goedgekeurd. Smart mobility, MaaS en programma AVLM We ontwikkelen en delen kennis op het gebied van Smart Mobility, Mobility as a Service (Maas) en Automatisch Vervoer op de first en Last Mile. We stimuleren het toepassen van innovaties die het regionale mobiliteitssysteem verbeteren en vernieuwen. Innovatie is geen doel op zich. We hanteren een afweegkader Smart Mobility en MaaS waarbij bijdrage aan de opdrachten uit de Strategische Agenda voorop staat. Rollen: De MRDH is kennismakelaar en subsidieverlener voor het toepassen van innovaties en nieuwe technologieën. Wegbeheerders voeren de toepassingen uit en ook andere partijen zoals de vervoerders realiseren, hiertoe gestimuleerd door de MRDH, innovatieprojecten.

Opdracht 1

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

de slag te gaan met deeldiensten. Rollen: De MRDH ontwikkelt,deelt kennis en onderzoekt de potentie in relatie tot de OV-concessies. Wegbeheerders en de andere partijen (grondeigenaren, vervoerders en marktpartijen) voeren projecten uit. Mobiliteitsmanagement via Zuid-Holland Bereikbaar De MRDH organiseert als mede-initiatiefnemer via Zuid Holland Bereikbaar het borgen van de bereikbaarheid (acceptabele hinder) in de regio. Dat doen we door mobiliteitstransitie met de ambitie voor duurzame toekomstvaste gedragsverandering. De grootschalige wegwerkzaamheden zijn mede de aanleiding om in te zetten op structurele gedragsverandering en reizigers met onder meer de fiets en OV te laten reizen. Onder andere door werkgeversaanpakken en een logistieke aanpak. Daarnaast werkt Zuid-Holland Bereikbaar aan gebiedsaanpakken waarbij bekeken wordt welke maatregelen nodig zijn om de hinder te beperken, de doorstroming op langere termijn te waarborgen en structureel duurzaam mobiliteitsgedrag te stimuleren. Rollen: De MRDH is mede-initiatiefnemer van Zuid-Holland Bereikbaar en bepaalt mede (met lokale inbreng van de gemeenten) welke activiteiten voor duurzame gedragsverandering worden uitgevoerd. De individuele gemeenten worden actief betrokken bij de ontwikkeling van de gebiedsaanpakken.

3.3 Verwachte resultaten in 2026 (niet limitatief) De aankomende vier jaar zetten we ons in om de volgende resultaten mogelijk te maken: Resultaten op straat

• Circa 100 km Metropolitane fietsroutes realiseren tot en met 2026. • Verbeterd OV-systeem zodat het makkelijker en aantrekkelijk wordt voor de reiziger om het OV te gebruiken en een OV-systeem dat is afgestemd op lopen en fietsen en past in de buitenruimte. Daarvoor:

•

voeren we aanpassingen van het OV-netwerk uit (vraag en aanbod), rekening houdend met andere opgaven, zoals inrichting van de buitenruimte, omgevingshinder, 30-50 km/u, lopen, fietsen en verkeersveiligheid in de gemeenten. Onder meer via het ‘Plan Toekomstvast Tramnet’, programma’s ‘Versnellen OV Regio Den Haag en Regio Rotterdam’ en het programma ‘Instroom Nieuwe Trams Haagse Regio’;

maatregelen die een effectieve bijdrage leveren aan verduurzaming zoals deelmobiliteit en de werkgeversaanpak

• •

te realiseren. Met deze activiteiten dragen we bij aan de Europese doelstelling 55% reductie van de CO2-uitstoot in 2030, die in het Regeerakkoord is onderschreven. Rollen: De MRDH is kennismakelaar, adviseert (gevraagd en ongevraagd) de individuele gemeenten over duurzame mobiliteit en stelt de vervoerders in staat om maatregelen voor duurzame mobiliteit uit te voeren. We agenderen uitdagingen en randvoorwaarden voor duurzame mobiliteit bij andere partijen zoals het Rijk en provincie Zuid-

•

Holland. De individuele gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor het uitvoeren van de maatregelen voor duurzame mobiliteit.

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 3

Deelmobiliteit in de regio We onderzoeken de potentie van deelmobiliteit in regionaal verband en in relatie tot de OV-concessies. We maken de koppeling met andere thema's zoals ketenmobiliteit, verstedelijking en actieve, duurzame mobiliteit. We bieden de individuele gemeenten (als wegbeheerder) en andere partijen (grondeigenaren) de juiste handvaten om zelf aan

Programma duurzame mobiliteit We ontwikkelen kennis en monitoren de effecten van duurzame mobiliteit op CO2-reductie en afname stikstof en fijnstof. Daarvoor gebruiken we het al ontwikkelde digitale platform: www.mrdh.nl/duurzamemobiliteit. We helpen

36 |

Opdracht 2

37 |

vergroten we de vervoercapaciteit waar de reizigersgroei dat op korte termijn noodzaakt; onderzoeken we de mogelijkheden van de combinatie van OV, maatwerkvervoer, WMO, last mile activiteiten en deeldiensten. Op initiatief van de individuele gemeenten wordt onderzocht wat mogelijke verbeteringen zijn. Het uitgangspunt is een win-win situatie voor reigers, de financiën van het OV en de financiën van de gemeenten in relatie tot WMO; voeren we in 2023 het landelijk anders betalen voor OV (OVpay) in. Het nieuwe systeem gebruiken we daarna voor nieuwe vormen van OV-tarieven.

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Opdracht 1

• Circa zes projecten per jaar voor het testen en uitproberen van innovaties en nieuwe technologieën die het

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

3.4 Impact: maatschappelijk en meetbaar

regionale mobiliteitssysteem verbeteren en vernieuwen.

• Minimaal 250 emissievrije bussen laten instromen in de concessies. Daarnaast realiseren de concessiehouders

verschillende projecten in de aankomende vier jaar die inzetten op duurzame mobiliteit zoals het plaatsen van zonnepanelen op de OV-assets, het inkopen van donkergroene stroom, het terugwinnen van remenergie en het benutten van de restcapaciteit van de elektriciteit van het metronet voor bijv. laadpalen bij metrostations.

Kennisontwikkeling en opdrachtverlening:

• Kennisontwikkeling van Smart Mobility en het toepassen van innovaties die het regionale mobiliteitssysteem

Door in te zetten op actieve en collectieve vormen van mobiliteit zorgen voor een prettige leefomgeving voor onze inwoners: dat ze werk, opleidingen, voorzieningen en ook vrienden en familie kunnen bereiken. Daarbij stimuleren we dat inwoners lopen, fietsen en gebruik maken van het OV zodat bestaande infrastructuur beter wordt benut en emissies worden verminderd. Dat leidt tot een verschuiving in de modal split: meer lopen, fietsen, OV en minder autogebruik. De impact van onze activiteiten maken we meetbaar door de volgende indicatoren:

• in 2026 is het gebruik van actieve en/of collectieve vervoerswijzen (lopen, (e-)fietsen en OV) als aandeel van de

verbeteren en vernieuwen. Belangrijke onderwerpen zijn de digitaliseringsopgave van verkeersgegevens, Automatisch Vervoer op de first en Last Mile (AVLM) en (samenwerking op het gebied van) slimme verkeerslichten.

totale hoeveelheid verplaatsingen toegenomen ten opzichte van 2022;

• Kennisontwikkeling en -deling van duurzame mobiliteit en monitoring van de effecten op de reductie van CO ,

• in 2026 is de emissie van CO door verkeer afgenomen om bij te dragen aan de Europese doelstellingen

• Kennisontwikkeling en -deling van deelmobiliteit. • We geven Zuid-Holland Bereikbaar opdracht om

3.5 Samenwerking en samenhang

2

2

55% reductie van de CO2-uitstoot in 2030 en 0% CO2-uitstoot in 2050;

stikstof en fijnstof.

mobiliteitsmanagement in de regio uit te voeren.

€ 1,836 miljoen*

* Indicatie op basis van huidige begroting 2023-2026 exclusief apparaatslasten. De cijfers in de begroting zijn leidend. Het bedrag bevat de gehele OV-concessies, zowel exploitatie als beheer en (vervangings)onderhoud.

Voor de beschreven activiteiten werken we nauw samen met de vervoerders, andere wegbeheerders en Zuid-Holland Bereikbaar. Onder meer bij de onderwerpen fiets, smart mobility en duurzame mobiliteit stemmen we af en delen we kennis met de provincie Zuid-Holland en het Rijk. Zij zijn beide ook een initiatiefnemers van Zuid-Holland Bereikbaar en we zijn dan ook actief in de aansturing van Zuid-Holland Bereikbaar. De focus van deze opdracht ‘actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren’ zetten we ook in bij opdracht 1, 5 en 6. De samenhang tussen deze vier opdrachten is groot.

Voorbeeldproject per gebiedstype

Metropolitaan en hoogstedelijk gebied

Stedelijk woon- en werkgebied

In dit gebiedstype werken we onder meer aan de Metropolitane fietsroute van Den Haag naar Pijnacker en het Plan Toekomstvast Tramnet

In dit gebiedstype werken we onder meer aan de verbetering van de fietsinfrastructuur ‘onderdoorgang Hoornbrug noordzijde’ in Rijswijk en

(regio Rotterdam).

de Parkshuttle 2.0.

Ruimtelijk wonen en recreëren

Greenports en Mainport

In dit gebiedstype werken we onder meer aan

In dit gebiedstype werken we onder meer aan

R-net Ridderkerk-Rotterdam en de Metropolitane fietsroute van Delft naar Naaldwijk door Midden-Delfland.

fietsstroken Veilingweg in De Lier, Automatisch Vervoer naar Rotterdam The Hague Airport en aan de Metropolitane fietsroute van Zoetermeer naar Rotterdam door Lansingerland.

38 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

39 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Vernieuwen van werklocaties

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Werklocaties LEGENDA Werkmilieus Regulier

4.1 Inzet

Gemengd stedelijk Grootschalige distributie Grootschalige productie Overig

Blijvende inzet Het economische en maatschappelijk belang van winkelgebieden, kantorenlocaties en bedrijventerreinen is groot. Deze plekken bieden werkgelegenheid aan een brede beroepsbevolking, bieden ondernemers en bedrijven de ruimte om te produceren, innoveren en slimme oplossingen te bedenken. Daarmee spelen ze (in potentie) een sleutelrol in grote transities, zoals de energietransitie, circulaire transitie en klimaatadaptatie (waaronder ruimte voor groenblauwe oplossingen op bedrijventerreinen) en digitalisering. De metropoolregio Rotterdam Den Haag telt 250 bedrijventerreinen, 80 kantorenlocaties en 100 winkelgebieden. Werklocaties vertegenwoordigen het overgrote deel van het verdienvermogen van de regio door de gevestigde MKB en zijn de plekken waar productie, creativiteit en innovatie hun basis vinden. Hier zijn de kenmerkende sectoren van de regio geclusterd, zoals de winkels in de binnensteden en de maakindustrie, logistiek en voedselindustrie op bedrijventerreinen. Het mobiliteitsaspect is hierbij van belang. Mensen werken over het algemeen het liefst dicht bij hun woonplaats. Dat geldt zeker voor mbo’ers.De ruimte voor werklocaties, en specifiek bedrijventerreinen, staat onder druk. Er is sprake van een tekort aan verschillende typen bedrijventerreinen en er ontstaat door diverse gebiedstransformaties een extra ruimtevraag.

In relatie tot de verstedelijking is er een opgave om de verhouding tussen bevolkingsgroei en ruimte voor werken en bedrijven te bewaken. Vernieuwde inzet

We zetten extra in op het beter benutten van de beschikbare ruimte voor werken. De Metropoolregio Rotterdam Den Haag helpt gemeenten proactief bij voldoende en kwalitatief goede ruimte om te werken en een goede balans tussen werken en wonen.

Roos heeft een goed lopend loodgietersbedrijf in Moerwijk. Ze hier komt een foto

40 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

groeit uit haar jasje daar. Maar er gloort nieuw perspectief: op de Binckhorst kan ze binnenkort meer vierkante meters krijgen en een energiezuinig bedrijfsgebouw en fijn: wonen doet ze boven haar onderneming.

N

41 |

0

5

Strategische Agenda 2023 - 2026

10

15

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

4.2 Aanpak en rollen We werken de komende vier jaar met onze partners aan de volgende activiteiten: Strategie Werklocaties MRDH Aan de hand van de Strategie werklocaties MRDH sturen de 21 gemeenten op het versterken van de ruimtelijke economische structuur van de regio door markevenwicht tussen vraag en aanbod van ruimte te stimuleren, het

Rollen: De MRDH levert bij de versnellingsaanpak bedrijventerreinen op de drie activiteiten projectondersteuning en cofinanciering, advies, kennisontwikkeling, monitoring en lobby voor financiering van projecten met een regionaal belang. Dat doen we in nauwe samenwerking met onze partners, zoals de provincie Zuid-Holland.

beter benutten van de bestaande werklocaties en het aanjagen van vergroening en verduurzaming. De strategie bestaat uit de modules ‘kantoren’, ‘detailhandel’ en ‘bedrijventerreinen’, waarin een visie, strategische opgaven en regionale afspraken zijn opgenomen.

Regionale kantorenvisie en -programmering Het coronavirus heeft een aantal bekende trends versterkt, zoals geconcentreerde vestiging bij knooppunten, de

Rollen: om voldoende en kwalitatief goede ruimte voor werklocaties te realiseren is goed samenspel met het ruimtelijk instrumentarium van de gemeenten en de provincie Zuid-Holland van belang. Dit geldt ook voor de organisatiegraad van ondernemers op bedrijventerreinen. Hier ondersteunt de MRDH bij met de beschreven

ontmoetingsfunctie van kantoren en een dalende kantoorquotiënt (m2 per werknemer). Daarom actualiseren we vanaf medio 2023 de Regionale Kantorenvisie en programmering op basis van een nieuw marktonderzoek wat dan door de provincie Zuid-Holland beschikbaar wordt gesteld. Daarnaast is de verduurzaming van het

programma’s. Regionale afstemming over passende ruimte voor werklocaties De MRDH organiseert de regionale afstemming tussen de individuele gemeenten om gezamenlijk te sturen op de voorraad van winkels, bedrijventerreinen en kantoren. Met een ontwikkelplan en afwegingskaders komt de MRDH

kantorenvastgoed een opgave. Vanaf 2023 gaat de verplichting van energielabel C in. Formeel mag een kantoor niet worden gebruikt als deze geen energielabel C of hoger heeft. Echter één derde van de huidige voorraad heeft geen of een te laag energielabel. Daarom ontwikkelt de MRDH een aanpak voor de individuele gemeenten op het gebied van verduurzaming van kantoren. Rollen: De MRDH levert een actualisatie van de kantorenvisie en adviseert de individuele gemeenten over

tot een regionaal advies. Door goede afstemming ontstaat een bij de marktvraag passende voorraad van kantoren, detailhandel en bedrijventerreinen, waarmee de regio inspeelt op trends en concurreert met andere grootstedelijke regio’s.

bijvoorbeeld verduurzaming van kantoren. Daarnaast delen we kennis, brengen trends en ontwikkelingen in beeld, ondersteunen pilots en monitoren de regionale vastgoedmarkt voor kantoren. We doen dit in samenwerking met de provincie Zuid-Holland. De vastgoedeigenaren zijn verantwoordelijk voor de realisatie van de verduurzaming.

De al gemaakte afspraken van de bestaande woonwerk-akkoorden zijn integraal meegenomen in de geactualiseerde regionale bedrijventerreinenvisie. Rollen: de MRDH geeft regionaal afgestemd advies aan de provincie Zuid-Holland en maakt afspraken met de individuele gemeenten over regionale programmering van kantoren en bedrijventerreinen, zodat inzichtelijk is waar nog extra (of juist vermindering van) het type bedrijfsruimte komt. Versnellingsaanpak bedrijventerreinen De versnellingsaanpak bedrijventerreinen maakt het beter benutten van bedrijventerreinen mogelijk. We onderscheiden daarin drie verschillende activiteiten: beter benutten, Next Economy Bedrijventerreinen en functiemenging. Beter benutten betekent actief aan de slag met planologisch optimaal benutten en vormen van

Versnellingsaanpak vitale stads- en dorpskernen Het revitaliseren van winkelgebieden is onvermijdelijk door het teruglopend winkelaanbod. De MRDH ondersteunt de individuele gemeenten die krimp, kwaliteitsverhoging, concentratie en/of transformatie verwerken in een gebiedsvisie/centrumvisie in winkelgebieden. De focus van de MRDH is hierbij niet alleen groeibewaking en detailhandel, maar ook het realiseren en behouden van vitale centrumgebieden. Rollen: De MRDH levert projectondersteuning en cofinanciering, advies over vitale stads- en dorpskernen, deelt kennis en monitort de regionale vastgoedmarkt voor detailhandel. In samenwerking met de provincie Zuid-Holland.

intensivering, te beginnen met een goede analyse van het feitelijk gebruik. Tevens wordt er gekeken naar een intensievere benutting van de ruimte bijvoorbeeld door de hoogte en/of de diepte in te gaan, of meervoudig ruimtegebruik toe te passen. Er is daarnaast veel behoefte aan hogere milieucategorie bedrijventerreinen (HMC) en aan watergebonden bedrijventerreinen in de regio. De MRDH werkt een regionale aanpak uit om het totaal areaal HMC/watergebonden bedrijventerrein beter te benutten. Daarnaast ondersteunt de MRDH de individuele gemeenten om in te zetten op de aandachtsgebieden die van belang zijn voor de kwaliteit van bedrijventerreinen: groenblauwe oplossingen op bedrijventerreinen, mobiliteit/ CO2-reductie, energie, circulariteit, informatie, personeel en financieringsvraagstukken. Kennisontwikkeling is gericht op het ontwikkelen van versnellingsmethodieken. Functiemenging is een belangrijk middel om bedrijfsruimte te behouden in transformatiegebieden. Functiemenging is niet het doel, maar een instrument. Dit instrument is relatief nieuw. Om doelstellingen daadwerkelijk te realiseren, met aandacht voor voldoende werklocaties, ondersteunt de MRDH de individuele gemeenten met kennisdeling en projectfinanciering.

42 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

43 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

4.3 Verwachte resultaten in 2026

4.4 Impact: maatschappelijk en meetbaar

• Lager percentage leegstand bedrijventerreinen, kantoren en detailhandel (o.b.v. vloeroppervlakten). • Beter benutten van geschikte locaties voor HMC bedrijven op bestaande bedrijventerreinen. • Beter benutten van geschikte locaties voor watergebonden bedrijven. • Hoger percentage kantoren met minimaal energielabel C. • Revitalisering/verduurzaming verouderd of leegstaand vastgoed op € 8,0

De inspanningen op een samenhangend ruimtelijke-economisch beleid zorgen voor een aantrekkelijk woon- en vestigingsklimaat wat bijdraagt aan brede welvaart. De aandacht voor duurzame kantorenlocaties in multimodaal

bedrijventerreinen voor nieuwe bedrijvigheid.

miljoen*

* Indicatie op basis van huidige begroting 2023-2026 exclusief apparaatslasten. De cijfers in de begroting zijn leidend.

Voorbeeldproject per gebiedstype:

Metropolitaan en hoogstedelijk gebied

Stedelijk woon- en werkgebied

In dit gebiedstype werken we onder meer met het Fonds vitale kernen Rotterdam.

In dit gebiedstype werken we onder meer aan verduurzaming bedrijventerrein in Nissewaard en Capelle aan den IJssel.

Ruimtelijk wonen en recreëren

Greenports en Mainport

In dit gebiedstype werken we onder meer aan het vergroenen van Capelle West om tot optimale kwaliteit te komen en versnellingsmethodie-

In dit gebiedstype werken we onder meer mee aan de Ruimtelijke Economische Strategie Greenport.

bereikbare gebieden draagt bij aan een aantrekkelijke leefomgeving. Banen bevinden zich nabij huidige en toekomstige inwoners. Door daarnaast winkelgebieden te vitaliseren, door het blijven aanbieden van een divers winkelaanbod, blijven voorzieningen bereikbaar op korte afstand van woningen. De impact van onze activiteiten maken we meetbaar door de volgende indicatoren:

• woonwerkbalans meer in evenwicht; • match tussen vraag en aanbod (per werkmilieu) op bedrijventerreinen; • match tussen vraag en aanbod (type) kantoren; • minder winkelleegstand; • terugdringen aantal gemeenten met meer dan 10% winkelleegstand; • terugdringen gemiddeld percentage leegstand kantorenvoorraad; • onttrekking kantoren op incourante locaties uit regionale voorraad.

4.5 Samenwerking en samenhang Voor de realisatie van de hierboven beschreven activiteiten en resultaten werken we samen met onder meer de provincie Zuid-Holland en het Rijk. Temeer omdat de integrale afweging van bovenlokale ruimteclaims in gebieden de formele taak van de provincie Zuid-Holland is (in nauwe samenwerking met de gemeenten). We houden rekening met de locaties voor werken bij de opdrachten die zich richten op het verbeteren van de bereikbaarheid.

ken voor meer zon op dak in bijvoorbeeld Halfweg-Molenwatering (gemeente Nissewaard).

44 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

45 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 5

Opdracht 4

Opdracht 6

Regionale mobiliteitsnetwerk 2023 - 2026 LEGENDA Snelwegen N-wegen Spoornetwerk HOV-netwerk Internationaal knooppunt Metropolitaan knooppunt

Metropolitane etsroutes 1. Den Haag CS - Monster 2. Den Haag HS - Naaldwijk 3. Den Haag - Pijnacker 4. Zoetermeer - Rotterdam 5. Naaldwijk - Delft 6. Delft - Rotterdam Alexander 7. Westland - Rotterdam 8. Dordrecht - Rotterdam 9. Dordrecht - Rotterdam

(IC-Stations en station Zoetermeer, HOV-knoop Beurs en Zuidplein)

Bovenlokaal knooppunt Sprinter station

5.1 Inzet

Overige door etsroutes Knooppunt ontwikkeling 1. Den Haag Laan van NOI 2. Rijswijk 3. Den Haag Hoornwijck 4. Den Haag Ypenburg 5. Nootdorp 6. Zoetermeer 7. Pijnacker Zuid 8. Langsingerland (Berkel) Westpolder 9. Rotterdam Alexander 10. Maassluis West 11. Schiedam Vijfsluizen 12. Schiedam 13. Rotterdam Beurs 14. Capelsebrug 15. Poortugaal 16. Rhoon 17. Barendrecht

Blijvende inzet De 21 gemeenten verbeteren de kwaliteit van het bestaande mobiliteitsnetwerk inclusief de knooppunten van verschillende vervoerssystemen zodat meer mensen het netwerk gebruiken en hoger waarderen. Zo verbeteren we de bereikbaarheid van de metropoolregio vanuit kwalitatief oogpunt en benutten we het bestaande netwerk beter. Een robuust, betrouwbaar en samenhangend netwerk in de metropoolregio is en blijft noodzakelijk. In het bijzonder voor de Mainport en de Greenport. Het logistieke verkeer maakt immers gebruik van hetzelfde autonetwerk. De aankomende decennia worden grootschalige werkzaamheden uitgevoerd in het kader van beheer en onderhoud van de infrastructuur. Dit is noodzakelijk om de kwaliteit van het huidige netwerk op orde te houden. Maar dit betekent structurele (forse) hinder als gevolg van verminderde capaciteit op het wegennetwerk. Daarom werken we met acht partners samen in Zuid-Holland Bereikbaar om de hinder te beperken en om duurzame gedragsverandering te realiseren (zie opdracht 3). De eigen OV-infrastructuur is op termijn steeds moeilijker te dekken uit onze

1

3

4

2

1

5

3

2

6

7

5

4

Opdracht 1

8

6

huidige BDU-gelden. Nu al gaat het merendeel van de BDU op aan beheer en onderhoud van OV-infrastructuur en de trend is stijgende door extra noodzakelijke areaaluitbreidingen.

9

7

Goe

10

e der

13

n

c or r id or

14

12 11

8B

A1 5

8A

16

17

id corr re n ede Go

15

16 or A

hier komt een foto Ahmed vindt dat hij op de mooiste plek op aarde woont: Brielle. Maar ja, elke dag van huis naar je werk -een kledingzaak op de Lijnbaan- dat was een hele onderneming. Blij dat er nu een R-Net bus naar metrostation Spijkenisse rijdt, want van daaruit ben je in no time in hartje Rotterdam.

46

|

Strategische Agenda 2023 - 2026

N

47

|

0

5

10

Strategische Agenda 2023 - 2026

15

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

5.2 Aanpak en rollen De MRDH zet voor de aankomende vier jaar in op de volgende activiteiten: Regionaal basisnetwerk fiets Het regionale basisnetwerk fiets bestaat uit ongeveer 1.400 km fietspad. In 2022 is het regionale basisnetwerk fiets geactualiseerd en kunnen gemeenten de komende jaren subsidie tot maximaal 50% subsidie aanvragen om fietspaden in het netwerk te verbeteren. Daarbij maken we de koppeling met het programma verkeersveiligheid en gaat het om verbeteringen die de kwaliteit en de verkeersveiligheid verhogen:

• fietspaden verbreden en met de juiste verharding; • fietspaden langs 50km-wegen zijn gescheiden; • op rotondes binnen de bebouwde kom heeft de fietser voorrang.

Rollen: De MRDH verleent subsidie voor verbeteringen op het regionale basisnetwerk fiets op basis van de samen afgesproken inhoudelijke randvoorwaarden. Daarnaast is de MRDH kennismakelaar. Wegbeheerders voeren de verbeteringen aan de fietspaden uit. Regionale UitvoeringsAgenda Verkeersveiligheid We werken vanuit de aanpak ‘Maak een punt van Nul’, aan het verminderen van het aantal slachtoffers in het verkeer. De vastgestelde verkeersveiligheidsagenda geeft een beeld van de risico’s van de infrastructuur, risico-gedragingen en risicogroepen in het verkeer. Vanuit dit beeld is duidelijk, waarop de komende jaren wordt ingezet. We onderscheiden vier onderwerpen:

• verbetering fietsinfrastructuur, zie het regionale basisnetwerk fiets; • verbetering van weginrichting conform Duurzaam Veilig met extra aandacht voor basisschoolomgevingen en 30-50 km/u;

• handhaving; • gedragsbeïnvloeding: educatie op scholen en voorlichting voor jongeren en ouderen. Voor elk onderwerp is in de aanpak een streefwaarden voor 2025 geformuleerd. Rollen: De MRDH ondersteunt de individuele gemeenten met kennis, accountmanagement en financiële middelen om gedragsinterventies en infrastructurele maatregelen tot uitvoering te brengen. De MRDH is gesprekspartner van het Rijk over het nationale verkeersveiligheidsbeleid en de Rijksinzet in nationale kaders en (financiële) middelen.

Doorstromingsprojecten uit OV Ontwikkelprogramma’s Haagse regio en regio Rotterdam In opdracht 1 zijn deze programma’s uitgebreid beschreven. Via deze programma’s werken wij met individuele gemeenten, vervoerders en andere partijen aan een aantal doorstromingsprojecten voor de tram en bus. Rollen: De MRDH is concessieverlener van het regionale OV en werkt met de individuele gemeenten en vervoerder de projecten voor de ontwikkeling van het OV uit. OV-concessies, onderdeel assets Binnen de railconcessies HTM en RET maken wij afspraken over het beheer en onderhoud van de gehele portefeuille voor het financiële langere termijnperspectief. Daarnaast maken we afspraken over de raakvakken met lopen, fietsen, deelmobiliteit, vervoer over water, kwaliteit buitenruimte en verkeersveiligheid. We faciliteren verbeteringen aan het OV-netwerk door de komende jaren extra remisecapaciteit toe te voegen, zowel in Den Haag als regio Rotterdam voor metro, tram én bus. Onder meer op de locaties GAVI Den Haag, ‘s Gravenweg en Waalhaven-Zuid Rotterdam, Beverwaard Rotterdam en Poeldijk Westland. Rollen: De MRDH is concessieverlener van het regionale OV en maakt financiële afspraken met HTM en RET over het benodigde beheer en onderhoud van de assets (incl. remises) op basis van de kaders die in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit worden vastgesteld.

Autonetwerk en verkeersmanagement via Zuid-Holland Bereikbaar We optimaliseren het bestaand wegennetwerk door te adviseren bij infrastructurele ingrepen in het netwerk door wegbeheerders en maken aanvullende kansen (zoals fietsverbindingen) mogelijk, waarbij ook ingezet wordt op andere mobiliteitsoplossingen en gedragsverandering. Bij de doorstromingsmaatregelen openbaar vervoer wordt samen met de wegbeheerders gekeken waar bus en tram sneller door het netwerk kunnen. We geven opdracht aan Zuid-Holland Bereikbaar voor het verkeersmanagement (monitoring en informatievoorziening bij ongevallen) en om de programmering van beheer- en onderhoudsprojecten op elkaar af te stemmen. Rollen: MRDH is adviseur voor de wegbeheerders bij infrastructurele ingrepen en is mede-initiatiefnemer van Zuid-Holland Bereikbaar. De gemeenten, provincie Zuid-Holland en het Rijk (als wegbeheerders) zijn verantwoordelijk voor de realisatie van infrastructurele ingrepen en de afstemming van de wegwerkzaamheden met Zuid-Holland Bereikbaar als helpende schakel.

Programma knooppunten De MRDH, stationsbeheerders en de individuele gemeente(n) hebben samen onderzocht en bepaald welke knooppunten worden aangepakt. Vervolgens helpt de MRDH om de opgave uit te werken, de raakvlakken tussen modaliteiten onderling en met de ruimtelijke omgeving (o.a. verstedelijking) te bespreken, de relevant partijen te betrekken en de oplossingsrichtingen te verkennen. Rollen: De MRDH helpt de individuele gemeenten en andere partijen met de planvorming en het opstellen van het startdocument. Daarnaast levert de MRDH subsidie voor de verbetering van het OV-knooppunt. De gemeenten (als wegbeheerder) of de stationsbeheerder is verantwoordelijk voor de realisatie van de verbetering.

48 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

49 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

5.3 Verwachte resultaten in 2026 (niet limitatief) Resultaten op straat

• Circa 100 km fietspad op het regionaal basisnetwerk fiets is verbeterd in 2026 (incl. verkeersveilige inrichting). • Circa 160 projecten voor verbetering van de verkeersveiligheid van het regionale mobiliteitsnetwerk. • Een toename van het aantal deelnemende basisscholen aan SCHOOL op SEEF van 33% naar 62% en toename

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Stedelijk woon- en werkgebied

In dit gebiedstype werken we onder meer aan

In dit gebiedstype werken we onder meer

OV-knooppunt Laan van NOI en Rotterdam Beurs en versnellen tramlijn 25 en bus 70 in Rotterdam.

aan Duurzaam Veilig inrichten Weteringlaan (Delft), herinrichten Dr. Van Noortstraat (Leidschendam-Voorburg) Bereikbaarheidsplan Mall of the Netherlands, Bereikbaarheidsplan Beatrixlaan en aan de OV-knooppunten station Nootdorp, Pijnacker-Zuid, Rijswijk, Spijkenisse en Westpolder.

Capelsebrug, Delft Campus, Den Haag Hoornwijck, Den Haag Ypenburg, Pijnacker Zuid, Nootdorp, Lansingerland Westpolder, Schiedam Vijfsluizen, Maassluis West, Rhoon, Poortugaal, Barendrecht, Zoetermeer Station, Schiedam Centrum, Den Haag Laan van NOI, Rotterdam Beurs, Rotterdam Alexander en Rijswijk

verkort. De tramlijnen voor de langere afstanden worden versneld, en aanvullend worden enkele buslijnen

omgebouwd tot volwaardige BRT-lijnen (bus rapid transit). In het hele netwerk worden bovendien vele kleinere ingrepen (afscheiding langs trambanen, optimaliseren van verkeerregelinstallaties en halteverplaatsingen) voorbereid, waar de maatregelen en impact per lijn zal verschillen.

• We geven in de aankomende 4 jaar opdracht voor beheer- en onderhoudsprojecten van het regionaal OV.

Voor het beheersen van de toenemende druk op de onderhoudsbudgetten voor de railinfrastructuur komen wij met inhoudelijke en financiële voorstellen inclusief lobby over de verhoging van de BDU-gelden. Om zo te voorkomen dat de nu gereserveerde bedragen aan het einde van de railconcessies rond 2034 ontoereikend blijken.

• De concessiehouders voegen de komende jaren extra remisecapaciteit toe zowel in de regio Haaglanden als regio Rotterdam voor metro, tram én bus.

Advisering en opdrachtverlening

• Advisering bij infrastructurele ingrepen en subsidiering voor optimalisatie in het wegennetwerk door wegbeheerders.

• Via Zuid-Holland Bereikbaar wordt het verkeersmanagement uitgevoerd en afstemming multimodale

programmering werkzaamheden spoor & weg georganiseerd. Zo worden ook problemen met verkeersmanagement en de programmering van wegwerkzaamheden gesignaleerd en geadresseerd bij de betreffende gemeenten.

€ 204 * miljoen

Opdracht 6

Metropolitaan en hoogstedelijk gebied

van het aandeel deelnemende voortgezet onderwijs scholen aan Totally Traffic van 38% naar 49%.

• We investeren in doorstromingsmaatregelen voor het OV om ervoor te zorgen dat de reistijd in het OV wordt

Opdracht 5

Voorbeeldproject per gebiedstype

• Circa 18 OV-knooppunten zijn verbeterd in 2026. De volgende knooppunten staan op de planning: Station.

Opdracht 4

Ruimtelijk wonen en recreëren

Greenports en Mainport

In dit gebiedstype werken we onder meer aan de fietsstraat Tijsjesdijk (Albrandswaard), de

Basisaanpak verkeersmanagement Zuid-Holland, Regioregie (afstemming onderhoudsprojecten

rotonde Burgemeester Aalberslaan – Koekoekstraat (Krimpen aan den IJssel) en OV-knooppunten Rhoon, Poortugaal en Barendrecht.

en evenementen incl. OV).

5.4 Impact: maatschappelijk en meetbaar Door de kwaliteit van het huidige netwerk op orde te houden en te verbeteren waar dat nodig is kunnen meer inwoners op een prettigere manier werk, opleiding, sociale contacten en voorzieningen bereiken. We dragen bij aan het veilig reizen en de gezondheid van onze inwoners. We verlichten de druk op het wegennet zodat er voldoende ruimte ontstaat om de ritten te faciliteren die niet op een andere manier gemaakt kunnen worden. De impact van onze activiteiten maken we meetbaar door de volgende indicatoren:

• in 2026 is 71% van het regionale basisnetwerk fiets breed genoeg; • in 2026 is de gemiddelde gebruikerswaardering van de OV-knooppunten minimaal 7,5 op 90% van de punten. Daarbij onderscheiden we (inter-)nationale OV-knooppunten (8), metropolitaan OV-knooppunt (7,5) en lokaal OV-knooppunt (7);

• in 2026 is de gemiddelde gebruikerswaardering in de concessies een 8,0; • in 2026 is de gemiddelde snelheid op 70% van de regionale tram- en buslijnen; • toegenomen met minimaal 2 km/u op de regionale tram,- en buslijnen ten opzichte van 2022; • in 2026 is de doorstroming en betrouwbaarheid van minimaal 90% van het regionaal autonetwerk minimaal voldoende*.

* Indicatie op basis van huidige begroting 2023-2026 exclusief apparaatslasten. De cijfers in de begroting zijn leidend.

50 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

* Na voltooiing van de Adaptieve Ontwikkelstrategie wegen en fietsnetwerk wordt bekeken of deze indicator gehandhaafd blijft of wordt aangepast.

51 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Opdracht 1

Opdracht 2

5.5 Samenwerking en samenhang Voor de activiteiten in deze opdracht werken we samen en stemmen we af met onder meer de vervoerders, provincie Zuid-Holland, omliggende regio’s en gemeenten in Zuid-Holland, hoogheemraadschappen, stationsbeheerders en het Rijk. Zeker voor de financiële en inhoudelijke ondersteuning van het Rijk bij verkeersveiligheid. Voor dat onderwerp is ook de samenwerking met de veiligheidsdriehoek belangrijk. Ook met uitvoerende partners zoals RWS, ProRail en het Havenbedrijf zoeken we de samenwerking op. Met Zuid-Holland Bereikbaar en de mede-initiatiefnemers werken we samen voor het verkeersmanagement (en mobiliteitsmanagement) in de regio. De activiteiten bij deze opdracht richten zich op het in orde houden van de basis (het regionale mobiliteitsnetwerk). Deze basis is van essentieel belang voor de activiteiten beschreven bij de andere opdrachten, zoals deel- en ketenmobiliteit en verstedelijking.

52 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

53 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Herstellen van het OV-systeem Disclaimer: de actualiteit kan de nuance van deze opdracht snel achterhalen. De grote lijn blijft staan. De besluitvorming in het OV-transitieprogramma is leidend.

hier komt een foto

6.1 Inzet Blijvende inzet Omdat het OV-gebruik door de coronacrisis en de gedragsverandering als gevolg daarvan langdurig is gedaald, hebben de OV-concessiehouders in de metropoolregio een forse opgave. In september 2022 was het aantal reizigers ongeveer 85% van de situatie ‘pre-corona’. De meest recente modellen en berekeningen van de concessiehouders gaan uit van 85% tot 95% in 2023. De huidige rijkssteunregeling (BVOV2022) eindigt per 31 december 2022. Het Rijk stelt een eenmalige vangnetregeling voor 2023 beschikbaar, maar die is ontoereikend om de lagere reizigersinkomsten in 2023 aan te vullen. Daarmee is de paradoxale situatie ontstaan dat, terwijl de coronacrisis voorbij is, de corona-opgave in het openbaar vervoer groter is dan ooit. De bestuurscommissie Vervoersautoriteit heeft daarom op 12 oktober 2022 de maatregelen uit het eerdere Transitieprogramma OV en corona verlengd voor de jaren 2023 en 2024. De MRDH stelt een eigen bijdrage beschikbaar van maximaal € 37 miljoen. Dit is aanvullend op reeds eerder genomen maatregelen om de vervoerbedrijven financieel te ondersteunen, om de transitie te maken naar een toekomstvast OV-systeem en aanvullend naast de reguliere concessiekosten.

Waar in de besluitvorming tot nu toe nog geen rekening mee gehouden is, zijn de kostenstijgingen waarmee de vervoerbedrijven te maken hebben, vanwege gestegen materiaal-, energie- en personeelskosten. In de concessieafspraken tussen de MRDH en vervoerbedrijven is vastgelegd hoe hiermee wordt omgegaan. Door indexatie van exploitatiesubsidies en doordat de MRDH risicodragend is voor het beheer en onderhoud van infrastructuur en railvoertuigen, komt een deel van de kostenstijgingen voor rekening van de MRDH. De bijdrage die de MRDH van het Rijk krijgt, de BDU-gelden, groeit echter onvoldoende mee.

Joke staat in de tram en kijkt om zich heen. Het OV is best wel weer goed gevuld. Dat was wel even anders tijdens de coronacri-

De MRDH voert een sterke lobby richting het Rijk gezien het belang van het OV voor de verstedelijkingsopgave, voor het economische vestigingsklimaat en en de klimaatopgave. Wij verwachten dat de reizigersaantallen en reizigersopbrengsten in 2025 weer zullen zijn teruggekeerd op het niveau ‘pré-corona’, en dat er vanaf 2025 een verdere

sis. Soms leek het wel of de tram alleen voor haar reed. Goed dat het OV toen op de rails gehouden werd en dat ook nu nog de Metropoolregio Rotterdam Den Haag geld

groei van het OV-gebruik plaatsvindt. Tegelijk moeten we rekening houden met scenario’s waarbij het herstel in een ander tempo plaatsvindt. Als de reizigersaantallen onverhoopt structureel lager blijven, ondanks inzet om reizigers weer terug te winnen en nieuwe inwoners als OV-reiziger te verwelkomen, dan is er sprake van een nieuwe werkelijkheid die rechtvaardigt dat eerder genomen beslissingen ter discussie gesteld worden. Daarbij zal samenhang

bijlegt om voldoende openbaar vervoer te laten rijden. Wie garant staat voor goed

moeten bestaan tussen de maatregelen die worden genomen bij de OV-exploitatie (de hoeveelheid vervoeraanbod) en de investeringsbesluiten die de MRDH neemt om de (eerder verwachte) groei van de vervoervraag tijdig op

OV, staat garant voor de toekomst van de mensen die hier wonen en werken.

te vangen. De jaren 2023-2024 kunnen gezien worden als overgangsjaren. Sterk uit deze (financiële) situatie komen betekent ook in de toekomst dat het vervoeraanbod zo goed mogelijk aansluit op de (gewijzigde) vervoervraag, en dat er ruimte is voor verbetering en investeringen in de mobiliteit en bereikbaarheid voor de groei van welvaart en welzijn van onze metropoolregio, zie opdracht 5.

54 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

55 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

6.2 Aanpak en rollen

6.4 Impact: maatschappelijk en meetbaar

Wij verwachten de aankomende twee jaar de volgende activiteiten uit te voeren:

Ons OV-systeem is financieel weer gezond in 2025. Op dat moment zijn de reizigersaantallen en inkomsten op

• sterke lobby richting het Rijk met onze partners voor het belang van en daarmee extra middelen voor het OV; • 2023 en 2024: indien nodig halfjaarlijkse periodieke herijkingen van het Transitieprogramma OV en corona om bij te sturen op de genomen transitiemaatregelen;

concessieniveau weer op het niveau van referentiejaar 2019. De erfenis van de pandemie, een systeem dat veel te weinig inkomsten geneert om in stand te kunnen houden, is opgelost. Reizigers zijn weer terug, er komen nieuwe OV-reizigers bij en het OV-systeem als geheel vertoont weer jaarlijks groei ten opzichte van 2019. Het OV-systeem is ook kwalitatief beter geworden. Het nieuwe betalingssysteem maakt het laagdrempelig voor incidentele reizigers.

het OV ook op langere termijn betaalbaar en wendbaar te houden, (zoals in een normale situatie) langdurige inhoudelijke en financiële afspraken te bereiken en het tijdelijke Transitieprogramma OV en corona te

De reistijd op veel OV-lijnen is meetbaar en merkbaar voor reizigers verkort. Op sommige plekken zijn deelmobiliteitsdiensten een logisch en betaalbaar onderdeel van de reis van onze inwoners geworden als vervanging van een verbinding die onvoldoende perspectief bleek te hebben. Overdag is het drukker in het OV, de spits is niet overal