ACCOUNTANT Gewaarmerkte jaarstukken 2022.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2022
Publieke Sector Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorende bij de controleverklaring d.d. 21 juni 2023 met kenmerk 312019002.23.220
W.K.R.
Inhoudsopgave Aanbiedingsnota ................................................................................................................................................. 4 Inleiding ........................................................................................................................................................... 5 Bestemming resultaat ..................................................................................................................................... 7 Financiële samenvatting..................................................................................................................................
9 Programma's .....................................................................................................................................................19 Programma 1 .................................................................................................................................................20 Programma 2 .................................................................................................................................................32 Programma 3 .................................................................................................................................................39 Programma 4 .................................................................................................................................................60 Programma 5 .................................................................................................................................................63 Programma 6 .................................................................................................................................................72 Programma 7 .................................................................................................................................................84 Overzicht alg.
dekkingsmiddelen ..................................................................................................................98 Overzicht van overhead ..............................................................................................................................100 Paragrafen .......................................................................................................................................................105 Lokale heffingen ..........................................................................................................................................106 Verbonden partijen .....................................................................................................................................113 Grondbeleid.................................................................................................................................................136 Onderhoud kapitaalgoederen .....................................................................................................................141 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................................146 Weerstandvermogen en risicobeheersing ..................................................................................................152 Financiering
.................................................................................................................................................159 Wet open overheid .....................................................................................................................................169 Jaarrekening ....................................................................................................................................................171 Overzicht van baten en lasten en toelichting .............................................................................................172 Analyse begrotingsrechtmatigheid .............................................................................................................177 Overzicht aanwending bedrag onvoorzien .................................................................................................180 Overzicht incidentele/structurele baten en lasten .....................................................................................181 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen .........................................................................................187 Balans ..............................................................................................................................................................189 Balans
..........................................................................................................................................................189 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ..................................................................................193 Toelichting op de balans .............................................................................................................................197 Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................................................222 Bijlagen ............................................................................................................................................................223 Gerealiseerde baten en lasten per taakveld ...............................................................................................224
Single information, Single audit (SiSa) ........................................................................................................226 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ...............................................................................227 Incidentele subsidies ...................................................................................................................................228 EMU Saldo ...................................................................................................................................................230 Rapportage interbestuurlijk toezicht ..........................................................................................................231 Beleidsindicatoren.......................................................................................................................................232 Staat van reserves en voorzieningen ..........................................................................................................233
Aanbiedingsnota
Inleiding Voor u liggen de jaarstukken van 2022. Met deze jaarstukken leggen wij aan de gemeenteraad verantwoording af over het gevoerde beleid. Zowel onze noodzakelijke taken als de punten uit ons collegeprogramma komen daarbij aan bod. Wij beschrijven welke doelen we hebben bereikt, wat we hiervoor hebben gedaan en wat dat heeft gekost.
Begroting In de aanbiedingsbrief bij de Begroting 2022 schreven wij dat het proces om te komen tot een sluitende begroting niet makkelijk is geweest, omdat we te maken hadden met flinke financiële en inhoudelijke opgaven. We schreven dat de coronacrisis en de anderhalve meter-samenleving impact hebben op iedereen en ieder beleidsterrein. Dat de maatschappelijke vraagstukken op onder meer het gebied van Jeugd, de implementatie van de nieuwe omgevingswet, de woningbouwopgave voor vitaliteit in de dorpen en de uitvoering van het landelijk Klimaatakkoord veel aandacht en inzet behoefden. Desondanks lukt het, mede dankzij een incidentele aanwending van de algemene reserve, wel om een sluitende Begroting 2022 te presenteren. Een waarin ruimte was voor de ambities én een lastenverlaging voor de burgers. Dit lukte zonder te bezuinigen, maar door wel kritisch te blijven op de uitgaven.
Financieel resultaat Wij zijn erin geslaagd om de uitgangspunten uit de begroting 2022 grotendeels te realiseren. En we sluiten 2022 af met een positief resultaat van bijna € 0,8 miljoen. Dit resultaat is het saldo van diverse mee- en tegenvallers. Deze zijn vooral incidenteel van aard. Alle budgetover- en onderschrijdingen (voor zover boven de verantwoordingsgrens) worden binnen de programma's afzonderlijk toegelicht. De algemene reserve sluit per 31 december 2022 op een stand van € 9,5 miljoen. Dit is een toename van bijna € 2,0 miljoen ten opzichte van de stand per 31 december 2021 (exclusief Resultaat Jaarrekening 2022). Van het huidige positieve resultaat stellen wij voor een bedrag van € 0,4 miljoen weer beschikbaar te stellen in 2023. Dat betekent dat wij voor het restant - een bedrag van € 0,4 miljoen - voorstellen om dit toe te voegen aan de algemene reserve. Deze neemt hierdoor toe tot € 9,9 miljoen.
Accountantscontrole Nog nader in te vullen na de accountants controle.
Toekomst Het is prettig om te constateren dat we in 2022 veel inhoudelijke resultaten hebben kunnen behalen. Temeer omdat we binnen de (financiële) kaders zijn gebleven en hierdoor een positief financieel resultaat behaald hebben. Desondanks realiseren we dat we alle zeilen bij moeten blijven zetten. De Coronacrisis lijken we definitief achter ons te hebben gelaten; de overige risico's en aandachtspunten die we voor 2022 voorzagen lijken onverminderd van toepassing. Het nog altijd uitblijven van duidelijkheid over de algemene uitkering uit het gemeentefonds vanaf 2026 draagt er sterk aan bij dat de toekomst onzeker en zorgelijk blijft. Daarbij is het, mede door de krapte op de arbeidsmarkt, een uitdaging om te realiseren wat we voornemens zijn. Ons uitgangspunt is en blijft echter om te focussen op wat nodig is voor een solide gemeente zonder losse
eindjes in bedrijfsvoering of dienstverlening. Dat betekent dat we kritisch blijven op het realisme van onze planningen en ramingen, op onze uitgaven en dat er weinig ruimte is voor extra impulsen of nieuwe ontwikkelingen.
Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. De jaarrekening is volgens de voorschriften uit het Besluit Begroting en Verantwoording opgebouwd zoals de begroting 2022-2025. Hierin zijn het beleid en de doelstellingen van de gemeente verdeeld over 7 programma’s. Daarnaast leggen we verantwoording af over de algemene dekkingsmiddelen en overheadlasten. Dit zijn voorgeschreven overzichten die apart worden verantwoord in de jaarstukken.
Bestemming resultaat Het gerealiseerd resultaat van de jaarrekening 2022 bedraagt positief € 0,8 miljoen. Volgens de regelgeving van het BBV is het voordelig resultaat als afzonderlijke post opgenomen onder het eigen vermogen op de balans. Het is de bevoegdheid van de raad om aan te geven hoe dit resultaat wordt bestemd. Wij stellen voor een bedrag van € 0,4 miljoen door te schuiven naar 2023 voor projecten/ werkzaamheden die in 2022 niet (volledig) afgerond zijn en die doorlopen in 2022. Voor het resterende saldo van € 0,4 miljoen stellen wij voor dit toe te voegen aan de algemene reserve. Voor een nadere verklaring van het resultaat wordt verwezen naar hoofdstuk 1.4 en de toelichtingen bij de programma’s (hoofdstuk 2.1). Doorschuifbudgetten In onderstaand overzicht (A) staan de doorschuifbudgetten ten laste van het resultaat. Dit overzicht telt op tot een bedrag tot € 0,4 miljoen. De afzonderlijke doorschuifbudgetten worden hieronder in tabel A toegelicht. Daaronder staan in tabel B de doorschuifbudgetten ten laste van de (algemene) reserve. Deze hebben geen invloed op de bestemming van het resultaat. A. Doorschuifbudgetten t.l.v. resultaat Baggerwerkzaamheden
€ 67.000
Project injecteren bomen
€ 50.000
Beleidsevaluatie gebiedsmarketing
€ 45.000
Energiearmoede
€ 49.146
Kosten VVE MFA 't Lint
€ 46.000
Huisvestingsprogramma
€ 21.836
Cultuurmenu
€ 8.560
Ontwikkeling dashboard
€ 35.000
Werkgeversdienstverlening H5
€ 81.824
Totaal
€ 403.916
Toelichting doorschuifbudgetten t.l.v. resultaat
Baggerwerkzaamheden Baggerwerk is (nog) niet uitgevoerd in afwachting van de bemonstering en het nog te schrijven Baggerplan. Voorstel om dit door te schuiven. Project injecteren bomen Eén van de projecten voor het injecteren van bomen is uiteindelijk (nog) niet uitgevoerd, omdat het Hoogheemraadschap van Delfland op die locatie nog werkzaamheden heeft gepland. Beleidsevaluatie gebiedsmarketing Het Ambitiedocument gebiedsmarketing Midden-Delfland 2019-2024 is het meerjarenprogramma voor het opzetten van gebiedsmarketing in Midden-Delfland. Een beleidsevaluatie is gewenst om de effecten van de afgelopen periode te kunnen meten. De door de gemeenteraad gestelde vragen bij de begrotingsbehandeling voor 2023 zijn onderdeel van de beleidsevaluatie. Een onafhankelijke deskundige begeleidt de beleidsevaluatie en betrekt daarbij de belangrijkste spelers. Vóór de begrotingsbehandeling 2024 komt het resultaat beschikbaar. De beleidsevaluatie is mede de basis voor het maken van keuzes over gebiedsmarketing na 2024. Energiearmoede De specifieke uitkering aanpak energiearmoede is toegekend voor de periode tot 31 december 2023. Het bedrag van € 161.851,- hebben wij in 2022 in 2 delen vanuit het Rijk ontvangen en middels de periodieke begrotingswijziging 1 en 2 toegewezen aan dit budget. De afwikkeling en verantwoording van het project vinden in 2022 en 2023 plaats.
Vandaar wordt verzocht het budget door te schuiven vanuit 2022 naar 2023. Het project wordt afgesloten op 31 december 2023.
B. Doorschuifbudgetten t.l.v. reserves Bedrag Omgevingswet uitvoeringsbudget
€ 42.750
Totaal
€ 42.750
Toelichting doorschuifbudgetten t.l.v. reserves Omgevingswet uitvoeringsbudget In november 2022 is duidelijk geworden dat de Omgevingswet niet op 1 januari 2023 zou worden ingevoerd maar verder uitgesteld werd. Inmiddels is de voorlopige inwerkingtredingsdatum op 1 januari 2024 gezet. Verschillende werkzaamheden benodigd voor de implementatie van de Omgevingswet zijn daarmee ook doorgeschoven naar 2023. Het betreft onder andere de opleiding en training van medewerkers, het testen en oefenen met nieuwe software, het testen en oefenen van nieuwe werkprocessen en het opstellen van en oefenen met het Omgevingsplan. De begroting voor de implementatie Omgevingswet loopt tot de invoeringsdatum, wanneer die wordt uitgesteld wordt het budget dus ook over een langere periode uitgesmeerd.
Financiële samenvatting In dit hoofdstuk leest u de financiële samenvatting van de jaarrekening. Hierin staat eerst het algemene financiële beeld en vervolgens de gemeentelijke belastingen en de gemeentelijke reserves.
Algemeen financieel beeld De jaarrekening 2022 laat een positief resultaat zien van € 799.391 Dit is ten opzichte van het begrotingssaldo van € 0. Tot en met 2022 hanteerden wij het gebruik om het resultaat op basis van de begroting tussentijds te muteren in de algemene reserve. Gedurende het begrotingsjaar 2022 is de begroting een aantal keer aangepast op actuele ontwikkelingen. Deze aanpassingen hebben geleid tot stortingen in of onttrekkingen aan de algemene reserve. Bij vaststelling van de Begroting 2022 was een onttrekking aan de algemene reserve van € 398.279 noodzakelijk om deze sluitend te maken. Vanuit de septembercirculaire 2021 kon de 1e begrotingswijziging 2022 a € 898.486 de eerdere onttrekking neutraliseren en daarnaast bijdragen aan een storting in de algemene reserve. De 1e Periodieke begrotingswijziging (PBW) 2022 sloot vervolgens met een tekort van € 947.403. De 8e begrotingswijziging 2022 bevat het voordeel aan kapitaallasten van € 307.962, vanwege het doorschuiven van kredieten bij de jaarrekening 2021. Evenals de 1e sloot ook de 2e PBW 2022 negatief, met het tekort van € 45.603. Het positieve saldo van de 3e PBW van € 113.511 leidde tenslotte tot een storting in de algemene reserve. Zoals blijkt uit onderstaand overzicht was per saldo een onttrekking van € 71.326 aan de algemene reserve nodig om de begroting 2022 op € 0 te laten sluiten.
Toelichting
Mutatie algemene reserve
Begroting 2022
€ -398.279
1e begrotingswijziging 2022 € 898.486 PBW 2022-1
€ -947.403
8e begrotingswijziging 2022 € 307.962 PBW 2022-2
€ -45.603
PBW 2022-3
€ 113.511
Saldo
€ -71.326
Analyse resultaat De belangrijkste oorzaken van het positieve resultaat van € 0,8 miljoen leest u hieronder. Een meer gedetailleerde toelichting leest u in de toelichting op de financiële afwijkingen in de programma’s.
Tegenvallers waren er in 2022 onder meer binnen het programma Ruimtelijke ordening, Ontwikkeling en Volkshuisvesting. Hier zijn de opbrengst van de leges omgevingsvergunning (€ 0,12 mln.) en de baten uit particuliere bouwinitiatieven (€ 0,17 mln.) lager dan geraamd. Daarnaast hebben we een incidentele storting in een voorziening moeten doen (€ 0,60 mln.). Verder is er sprake van een overschrijding binnen het programma Economische en sociale zaken op het beleidsveld participatiewet en minimabeleid (€ 0,35 mln.). Zowel de overschrijding van de lasten als de onderschrijding op de baten zijn hier voornamelijk toe te schrijven aan de Rijksregelingen om de gevolgen van de coronacrisis voor personen en bedrijven te compenseren die er in 2021 waren en in 2022 niet meer. Meevallers zijn er onder meer binnen het programma Beheer, verkeer en milieu (€ 0,28 mln.). Hier is onder meer sprake van (nog) niet uitgevoerd baggerwerk en werk aan openbaar groen, waarvoor in de Jaarrekening een voorstel tot budgetoverheveling volgt. Daarnaast is meer snippergroen verkocht dan verwacht. Binnen het programma Bestuur en veiligheid is sprake van onderbesteding op het taakveld Bestuursorganen door een lagere storting in de voorziening wachtgeld voor oud-bestuurders (€ 0,19 mln.).
Binnen het programma Overhead (€ 0,16 mln.) betreft het een onderschrijding van de personele lasten (kosten voor salarissen, inhuur, adviesvragen en doorbelastingen). Tot slot waren er hogere opbrengsten vanuit de algemene uitkering uit het gemeentefonds (€ 0,33 mln.) en de OZB niet-woningen (€ 0,09 mln.) Dit ziet u terug in de Algemene Dekkingsmiddelen. De grootste ‘plus’ zit echter in het programma Sociaal Domein en Welzijn. Binnen het programma Sociaal Domein en Welzijn gaat het om een onderbesteding binnen het beleidsveld Sociaal Domein van € 0,98 mln. en van € 0,17 mln. voor het beleidsveld Welzijn. In de prognosebrief jaarrekening 2022 hebben wij u geïnformeerd over het voorlopige resultaat (1,08 miljoen positief). Na controle door de accountant hebben wij nog een aantal correcties moeten doorvoeren waardoor het uiteindelijke resultaat is uitgekomen op € 0,8 miljoen (€ 799.391 positief). De uitgevoerde correcties hadden betrekking op diverse posten binnen het Sociaal Domein en een aantal facturen die aan het verkeerde boekjaar waren toegewezen. Hieronder treft u een overzicht van de belangrijkste verschillen op de diverse programma's. Per programma en de overzichten algemene dekkingsmiddelen en overhead, is het resultaat als volgt. Een nadere toelichting kunt u vinden bij de programma's.
Analyse resultaat: Programma
Bedrag
Voordelig/nadelig
01: Vitale dorpen in Midden-Delfland 2025
€ 108.223 Voordelig
02: Bestuur en veiligheid
€ 234.932 Voordelig
03: Beheer, verkeer en milieu
€ 273.523 Voordelig
04: Onderwijs
€ 12.857
05: Welzijn en Wmo
€ 911.087 Voordelig
Voordelig
Programma
Bedrag
Voordelig/nadelig
06: Economische- en sociale zaken
- € 464.490 Nadelig
07: Ruimtelijke ordening, ontw. en volkshuisvesting - € 887.591 Nadelig Algemene dekkingsmiddelen
€ 454.720 Voordelig
Overhead
€ 156.130 Voordelig Totaal € 799.391 Voordelig
Analyse lasten De totale uitgaven bedroegen in 2022 ca. € 52,0 miljoen. In onderstaand overzicht staat in hoofdlijnen (en in € miljoen) waaraan dit bedrag is besteed. In de programma’s worden de uitgaven nader toegelicht.
Uitgaven 2022
Bedrag (€ mln)
Bestuurlijke organisatie
1,9
Openbare orde en veiligheid (incl. brandweer)
1,6
Beheer onderhoud kapitaalgoederen (excl. afval en riolering) 4,9 Beheer afvalverwijdering en rioleringszorg
4,8
Onderwijs (incl. huisvesting onderwijs)
2,2
Sociaal domein (Jeugd, Wmo, Zorg)
10,8
Sport, Cultuur, Welzijn
1,6
Bijstand, Participatiewet, Minimabeleid
5,3
Bouw- en woningtoezicht en ruimtelijke ordening
2,7
Grondexploitaties
4,2
Personeel, organisatie en overige overhead
10,4
Uitgaven 2022
Bedrag (€ mln)
Diverse
1,6 Totaal 52,0
Ontwikkeling eigen vermogen Het saldo 2022 kan kort als volgt worden weergegeven: Omschrijving
Resultaat 2022
Totaal saldo baten en lasten (mutaties jaarrekening) € 1.548.423 Mutaties reserves jaarrekening
- € 749.033
Jaarrekening
- € 799.390
In de jaarrekening is in de tabellen een nadere uitsplitsing opgenomen.
Gemeentelijke belastingen en heffingen In 2022 zijn de volgende inkomsten uit gemeentelijke belastingen en heffingen gerealiseerd:
Overzicht geraamde inkomsten
Werkelijk 2021 Begroot 2022 Werkelijk 2022
Burgerlijke stand
€ 57.465
€ 57.809
€ 65.598
Rijbewijzen en reisdocumenten
€ 182.045
€ 209.439
€ 212.357
Leges gehandicaptenparkeerplaatsen € 5.606
€ 6.313
€ 8.629
Basisregistratie Personen (BRP)
€ 7.952
€ 4.224
€ 6.461
Monumenten
€ 3.527
€ 1.334
€ 3.937
Huisvestingsvergunning
€ 2.638
€ 106
€0
Algemeen plaatselijke verordening
€ 5.398
€ 24.388
€ 17.578
Overzicht geraamde inkomsten
Werkelijk 2021 Begroot 2022 Werkelijk 2022
Bijzondere transporten
€ 2.586
€ 2.586
€0
Afvalstoffenheffing
€ 2.753.307
€ 2.691.724
€ 2.644.615
Rioolheffing
€ 1.871.125
€ 1.721.896
€ 1.725.538
Bouwvergunningen
€ 935.520
€ 758.637
€ 629.606
OZB
€ 5.616.486
€ 5.940.800
€ 6.038.540
Gemeentelijke reserves en voorzieningen Onze werkwijze met betrekking tot onttrekkingen aan reserves spoort niet met de Kadernota rechtmatigheid. Hierin wordt aanbevolen om onttrekkingen aan reserves conform het begrote bedrag plaats te laten vinden. Het niet opvolgen van deze aanbeveling levert een onrechtmatigheid op bij de jaarrekening controle, tenzij de gemeenteraad expliciet besluit een nadere werkwijze te hanteren. Onze werkwijze is om onttrekkingen op basis van werkelijke uitgaven te doen. De gemeenteraad heeft hier op 17 december 2019 toe besloten. Na vaststelling van de 3e Periodieke Begrotingswijziging 2022 en verwerking van alle geraamde reservemutaties sluit de algemene reserve per 31 december 2022 op een stand van € 9,5 miljoen. Dit is een toename ten opzichte van de stand per 31 december 2020 (exclusief Resultaat Jaarrekening 2021) van € 2,0 miljoen. Van het jaarrekeningresultaat ad € 0,8 miljoen stellen wij voor een bedrag van € 0,4 miljoen weer beschikbaar te stellen in 2023. Voor het restant, een bedrag van € 0,4 miljoen, stellen wij voor dit toe te voegen aan de algemene reserve. Deze neemt hierdoor toe tot € 9,9 miljoen. In onderstaande tabel staat de ontwikkeling van de algemene reserve in 2022 weergegeven. Dit verloop van de algemene reserve is gebaseerd op besluiten van de gemeenteraad.
Algemene reserve
Saldo
Geraamd saldo per 31 december 2021 € 7.515.634 Resultaat jaarrekening 2021
€ 1.378.466
Beginsaldo 1 januari 2022
€ 8.894.100
Mutaties Algemene reserve
Bedrag
Vermeerderingen: Correctie op begrotingswijziging 5
€ 4.850
Saldo primitieve begroting
€6
Septembercirculaire 2021
€ 500.207
NPO gelden
€ 52.500
Voordeel kapitaallasten doorschuifkredieten jaarrekening
€ 307.962
Saldo PBGW-2
€ 372.447
Doorschuiven terugvordering subsidie MEE 2021
€ 21.852
Doorschuifbudget energietransitie
€ 72.564
Doorschuifbudget verbreding A4
€ 65.000
Doorschuifbudget Willemoordseweg
- € 15.000
Doorschuifbudget (assistent) projectleiding dossier luchthavenbesluit
€ 30.000
Doorschuifbudget controleren onderzoeken invoering omgevingswet
€ 13.000
Doorschuifbudget juridische begeleiding dossier luchthavenbesluit
€ 8.625
Doorschuifbudget werkzaamheden ODH
€ 22.257
Doorschuifbudget groot onderhoud asfaltverharding
€ 150.000
Doorschuifbudget onderhoud en markeringen
€ 67.000
Doorschuifbudget onderhoud wegmeubilair
€ 19.000
Doorschuifbudget inkoop nieuwe verkeersborden
€ 10.000
Doorschuifbudget verbeteren verkeerssituaties
€ 25.000
Vrijval krediet 721072 kruispunt oude veiling
€ 59.621
Doorschuifbudget verwerken BGT mutaties RVO
€ 10.000
Mutaties Algemene reserve
Bedrag
Doorschuifbudget implementatie WOO
€ 91.264
Doorschuifbudget aanpak eenzaamheid onder ouderen
€ 35.268
Doorschuifbudget POK gelden
€ 84.418
Doorschuifbudget doorontwikkeling maatschappelijk team
€ 34.000
Doorschuifbudget uitvoering inburgering
€ 90.549
Doorschuifbudget implementatie omgevingswet
€ 219.114
Doorschuifbudget omgevingswet
€ 57.855
Doorschuifbudget nieuwe bestemmingsplan procedures omgevingswet € 50.000 Doorschuifbudget frictiekosten invoering nieuwe taken
€ 44.848
Doorschuifbudget herinrichting centrum Schipluiden
€ 88.300
Doorschuifbudget herontwikkeling Hoornbloem
€ 45.000
Doorschuifbudget Kerkenvisie
€ 10.000
Doorschuifbudget uren project Hoornbloem
€ 85.080
Doorschuifbudget WOO
€ 26.000
Saldo PBGW-3
€ 113.511
Doorschuifbudget uitvoering van MOBW
€ 139.217
Doorschuifbudget werkgeverslasten naar inhuur
€ 90.000 Totaal € 3.101.315
Verminderingen: Onttrekking AR sluitende begroting 2021-2024
€ 603.428
Terugdraai onttrekking begrotingstekort 2022
- € 162.511
Instandhouding skateroutenetwerk (10 jr t/m 2024)
€ 10.665
Mutaties Algemene reserve
Bedrag
Frictiekosten OO-traject
€ 60.000
Compensatieregeling verenigingen
€ 75.000
Septembercirculaire 2020
- € 42.638
Aanbestedingsvoordeel onderhoud gemeentehuis
- € 50.000
Archiefbewaarplaats
€ 20.000
Visie 2040
€ 21.612
Nieuwe raad 2022
€ 25.000
Toegevoegde rente
€ 2.393
Septembercirculaire 2021
- € 398.279
Doorschuifbudget project verbreding A4 2021
€ 45.000
Doorschuifbudget gemeenteraad verkiezingen
€ 12.381
Doorschuifbudget markeringen plaatsen
€ 30.000
Doorschuifbudget intensieve uitvoering in het veld
€ 20.000
Doorschuifbudget inhuur meldingen openbare ruimte
€ 50.000
Doorschuifbudget Energieloket
€ 34.997
Doorschuifbudget warmtetransitievisie
€ 30.000
Doorschuifbudget NPO-gelden
- € 71.879
Doorschuifbudget sportakkoord
€ 41.756
Doorschuifbudget kerkenvisie
€ 20.000
Doorschuifbudget inburgeringswet
€ 70.000
Doorschuifbudget aanpak eenzaamheid onder ouderen
€ 35.422
Doorschuifbudget resultaat gericht werken lokale teams
€ 34.245
Mutaties Algemene reserve
Bedrag
Doorschuifbudget bijeenkomst voor ondernemers
€ 1.860
Doorschuifbudget herontwikkeling Hoornbloem LWE
€ 39.900
Doorschuifbudget herontwikkeling Hoornbloem Samenleving
€ 1.550
Doorschuifbudget implementatie omgevingswet
€ 318.371
Doorschuifbudget Waarderen op GBO
€ 35.000
Doorschuifbudget verbouwing gemeentehuis voor verhuur
€ 18.000
Doorschuifbudget telefooncentrale
€ 40.000
Implementatie wet inburgering
€ 26.000
Regionale aanpak ouderenzorg
€ 7.000
Herinrichting Centrum Schipluiden uit 4e PBW 2021
€ 94.500
Voorgeschoten kosten later verrekening rijk
€ 100.000
Saldo 1e PBGW 2022
€ 947.403
Doorschuifbudget bijdrage Stadsgewest Haaglanden (MRDH)
- € 56.000
Doorschuifbudget beschut werk
€ 14.000
Doorschuifbudget beschut werk
€ 21.000
Doorschuifbudget aanpak armoede
€ 84.418
Doorschuifbudget diverse uitvoeringskosten
€ 30.807
Doorschuifbudget diverse uitvoeringskosten
€ 10.400
Doorschuifbudget Corona nadeel buurthuizen
€ 10.000
Doorschuifbudget junior medewerker BVO
€ 17.819
Doorschuifbudget lokaal preventieakkoord
€ 14.500
Doorschuifbudget inzet Centric
€ 25.263
Mutaties Algemene reserve
Bedrag
Doorschuifbudget schilderwerk
€ 9.793
Doorschuifbudget asfalteren Kralingerpad
€ 145.120
Doorschuifbudget Omgevingswet
€ 37.654
Toevoeging rente aan reserves
€ 207 Totaal € 2.511.157
Het hierboven gespecificeerde verloop van de Algemene reserve is gebaseerd op besluiten van de gemeenteraad, die direct of indirect hebben bijgedragen aan de instandhouding en verdere ontplooiing van onze gemeente.
Programma's
Programma 1 Programma 1: Vitale dorpen in Midden-Delfland 2025 Beleidsdoel Versterken en behouden van het open agrarisch cultuurlandschap van Midden-Delfland en de kwaliteit van de vitale dorpen en de buurtschappen in Midden-Delfland.
Wat willen we bereiken? Gewenst maatschappelijk effect Midden-Delfland is nu en in de toekomst een vitaal landschap, met een agrarisch en recreatief karakter. De ‘koe in de wei’ is en blijft het symbool voor een grondgebonden veehouderij. De ‘Grutto in de wei’ staat voor een natuurlijk landschap met kansen voor weidevogels. Uit meerdere studies, blijkt dat het Bijzonder Provinciaal Landschap van Midden-Delfland een belangrijke pijler is voor het leefklimaat van haar inwoners. Het landschap van Midden-Delfland draagt daarnaast haar steentje bij aan de regionale economie in de vorm van voedselproductie vanuit korte ketens, een steeds verder ontwikkelde sector van ‘hospitality’ en andere vormen van dienstverlening aan het stedelijk gebied. In de visie Midden-Delfland® 2025 zijn de centrale thema’s vastgelegd. Het inspelen op economische uitdagingen en de veranderende behoeften vanuit steden binnen de MRDH vraagt flexibiliteit van het gebied, haar ondernemers c.q. veehouders en ons bestuur. Het gebied MiddenDelfland is groter dan de gemeente. De belangen van het gebied vragen een passende regionale positionering om goede invulling te kunnen geven aan de ruimtelijke inpassing van maatschappelijke vraagstukken (verstedelijking, biodiversiteit, recreatie, klimaat, energie en circulaire economie).
MiddenDelfland werkt, onder meer met het geld dat is ontvangen ter compensatie van de aanleg van de A4, aan optimalisering van eigendommen in het buitengebied (grondruil), aan verbetering van landschapskwaliteit en aan bedrijfsmatige vernieuwing (innovatie) die inspeelt op de economische kansen voor MiddenDelfland. Samenwerking en draagvlak bij bestuurders in de regio en maatschappelijke organisaties zijn daarbij belangrijk. Vanuit de MRDH zijn de mogelijkheden voor financiering ten behoeve van investeringen in onderhoud, exploitatie, toezicht en beheer van groene en blauwe gebieden in onder meer het Bijzonder Provinciaal landschap onderzocht. Besloten is toeristenbelasting in te voeren. De raad heeft de middelen geoormerkt met het doel zowel de recreatie als de naamsbekendheid te bevorderen. De inwoners van de dorpen Den Hoorn, Maasland, Schipluiden en de buurtschappen vormen met elkaar een gemeenschap waar persoonlijk contact centraal staat. Een dynamische en gastvrije gemeenschap die levenskracht uitstraalt en waar ondernemers een belangrijke plek innemen en bezoekers van harte welkom zijn. De dorpen beschikken over basisvoorzieningen op de terreinen van wonen, zorg en welzijn. Midden-Delfland is lid van de internationale beweging Cittaslow die nadruk legt op de authentieke waarden van gemeenten, op aandacht voor de kwaliteit van leven en voor eerlijk en gezond voedsel.
Lid zijn van Cittaslow betekent voor Midden-Delfland een bewuste oriëntatie op de lokale kracht van de samenleving, fijnschaligheid, duurzaamheid vanuit een optimaal evenwicht tussen economische, ecologische en sociale aspecten en de eigen authentieke waarden. De komende jaren wordt meer ingezet op de samenwerking met het Cittaslow-netwerk in onze gemeente en op de ‘branding’ van Midden-Delfland als een ‘slow’ en vooral ‘Bijzonder Provinciaal Landschap van Midden-Delfland’. In het kader van het versterken en behouden van de kwaliteiten van de vitale dorpen en buurtschappen in Midden-Delfland wordt de realisatie van 700 woningen en de ontwikkeling van de drie centrumplannen voortgezet. De centra van de dorpen blijven onze bijzondere aandacht houden. Zij bieden een mix van
wonen en voorzieningen Dit houdt in: uitvoeren van het bestemmingsplan Den Hoorn en zorgen voor herinrichting van de openbare ruimte. Ook de herontwikkeling van de Hoornbloem is daarbij een kans die we willen benutten. In Schipluiden voortgaan met de structuurvisie voor de centrumontwikkeling waaronder de bouw van woningen binnen het plan Hof van Keenenburg en het aanpakken van het openbaar gebied. In Maasland ontwikkelen van een plan voor de kantoorvleugel van het oude gemeentehuis en directe omgeving, Kerkplein en nabij Veldesteijn. Samen met de herbestemming van het oude gemeentehuis en Huize Barendrecht gaat dat leiden tot een impuls op de eerder benoemde kralensnoer van Maasland. Bijzondere aandacht gaat daarbij uit naar de vermenging van die functies. Dat maakt keuzes noodzakelijk omdat de beschikbare ruimte beperkt blijft en de kwaliteit en uitstraling van de dorpscentra daar niet onder mag leiden. In programma 7 onder volkshuisvesting staat meer over de overige woningbouwprojecten.
Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Midden-Delfland® 2025 en Cittaslow sluiten goed op elkaar aan. De kwaliteit van leven vanuit de Cittaslow gedachte past bij de kwaliteit van het landschap van Midden-Delfland. Midden-Delfland® 2025 en Behoud door ontwikkeling zijn het fundament van Cittaslow in Midden-Delfland. Beide visies sluiten naadloos aan op de filosofie van deze beweging. Deze filosofie refereert aan drie mondiaal bestaande factoren die de kwaliteit van leven negatief kunnen beïnvloeden, te weten armoede, de energiecrisis en voedselcrisis. Hiermee sluiten Cittaslow en de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties (Global Goals) nauw op elkaar aan.
Toelichting IODS "Groen ondernemen" Financiën De beschikbaar gestelde bedragen zijn gespreid uitgekeerd. Vanuit de Provincie na overhandiging van het meerjarenprogramma gevolgd door een beschikking en de uiteindelijke financiële verantwoording. Vanuit het Rijk is er geen verantwoordingsplicht, wel een bestedingsafspraak. In de beschikking van het Rijk is opgenomen: het aanwenden van middelen voor andere maatregelen, die als oogmerk ‘het versterken van de openheid van het authentieke agrarische cultuurlandschap’ hebben. test test In de notitie Groen Ondernemen 2010-2020 zijn zowel de uitgaven als ook de inkomsten opgenomen. Dit betreft het Grondinstrument en Duurzaam Boer Blijven. Hiernaast is een enkele uitgave ten laste gekomen van het IODS-budget, zonder operationeel raakvlak met de project/programma’s Grondinstrument en DBB. Inhoudelijk ligt er wel degelijk een relatie, en daarom is benutting van IODS-middelen voor deze onderdelen ook legitiem. Het gaat hierbij om de Polderarchitect en PUUUR. Einde 2019 zijn de gelden van het Recreatieschap (CBG/Staatsbosbeheer) volledig benut. Hetzelfde geldt einde 2020 voor wat betreft de gelden van de Provincie Zuid-Holland. Het saldo Rijksgelden laat eind 2022 een bedrag zien van € 13.025.362. Managementletter: IODS als aandachtspunt PSA PSA heeft dit punt opgenomen bij de jaarlijkse meldingen.
Aangezien de verantwoordingsplicht onveranderd is gebleven en de bestedingen ook in 2022 conform afspraak zijn blijft het aandachtspunt PSA zonder gevolgen. Het IODS-saldo blijft opgenomen op de overlopende passiva. Saldo IODS Grondinstrument Deze tabel laat kort samengevat de inkomsten, uitgaven en (restant) saldi zien. Dit betreft de gelden van het Rijk.
Jaar Beginsaldo
Ontvangsten
2012 € 0
€ 9.665.000 * € 1.068.000 € 8.597.000
2013 € 8.597.000 € -
Bestedingen Einde jaar saldo
€ 331.000
€ 8.266.000
2014 € 8.266.000 € 8.835.000 ** € 141.000
€ 16.960.000
2015 € 16.959.921 € -
€ 356.756
€ 16.603.165
2016 € 16.603.165 € -
€ 893.346
€ 15.709.819
2017 € 15.709.819 € 457.902
€ 157.819
€ 16.009.902
2018 € 16.009.902 € 55.449
€ 1.098.806 € 14.966.545
2019 € 14.911.126 € -
€ 414.282
€ 14.496.844
2020 € 14.496.844 € -
€ 532.337
€ 13.964.507
2021 € 13.964.507 € -
€ 505.032
€ 13.459.445
2022 € 13.459.445 €
€ 465.584
€ 12.993.890
*) 1e tranche: dit deel bevat 5,3 miljoen t.b.v. IODS Sanering verspreid liggende glastuinbouw **) 2e tranche: dit deel t.b.v. IODS Grondinstrument Voortzetting programma’s Ondanks de volledige benutting van de middelen van Provincie Zuid-Holland en het Recreatieschap, wordt het programma Duurzaam Boer Blijven vanuit de Rijksgelden voortgezet. Conform de evaluatienota is voor zowel het grondinstrument als ook Duurzaam Boer Blijven een meerjarenprogramma 2021-2024 en op hoofdlijnen een begroting opgesteld. Dit betekent dat er ook voor de periode na 2024 voldoende middelen beschikbaar zijn om de programma’s te kunnen continueren.
Wat gaan we daarvoor doen? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken De concrete doelen in dit programma zijn direct gerelateerd aan het behoud en versterken van het groene landschap van Midden-Delfland. In de Gebiedsvisie Midden-Delfland® 2025 zijn voor 2025 de volgende operationele doelen vastgelegd: 1. 2. 3. 4. 5.
Het Landschapsontwikkelingsplan Relatie stad-platteland Identiteit Instrumenten Een blijvende bestuurlijke, juridische en financiële verankering.
Concrete doelen/acties voor 2022 Basis voor de activiteiten in 2022 zijn de Gebiedsvisie Midden-Delfland®2025 en het uitvoeringsprogramma welke door de gemeenteraad zijn vastgesteld en de opdrachten die voortvloeien uit het gegeven dat het gebied Midden-Delfland een Bijzonder Provinciaal Landschap is. De vijf doelen van de Gebiedsvisie MiddenDelfland®2025 zijn vertaald in het uitvoeringsprogramma in vier opdrachten met bijbehorende actiepunten. • Opdracht A: Kwaliteit, Landschap van Stand; • Opdracht B: Betrokken en duurzaam beheer; • Opdracht C: Ontmoeting tussen stad en land; • Opdracht D: Het A-merk Midden-Delfland®2025. Ad A Kwaliteit, Landschap van Stand Versterking van de ruimtelijke kwaliteit is van belang voor de toekomst van Midden-Delfland. Dit geldt voor de veenweiden en cultuurhistorische (lint)bebouwing en -structuren. Het authentieke veenweidelandschap is kwetsbaar. Ontwikkeling is nodig om dit landschap in stand te houden. Bij nieuwe ontwikkelingen staat borging van kwaliteit voorop. Centraal bij deze opdracht staan draagvlak en bestuurlijke bescherming. Deze opgave voeren we uit met de partners die vertegenwoordigd zijn in de Landschapsstafel Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland. De voorzitter is de burgemeester van Delft, mevrouw Van Bijsterveldt. Actiepunten opgave A: •
• • • • •
•
• •
Implementatie visie voor het Bijzonder Provinciaal Landschap in het Omgevingsplan en andere (ruimtelijke) ontwikkelingen. Vanuit de Landschapstafel voor het Bijzonder Provinciaal Landschap werken aan de concretisering van de visie via een uitvoeringsplan. Aandachtspunten hierbij zijn, naast versterking en behoud van de landschappelijke kwaliteit en economische vitaliteit, klimaatadaptatie en energietransitie, in relatie met de vastgestelde Omgevingsvisie en Warmtetransitievisie; Inzet van de Polderarchitect, kwaliteitsversterking landschap met focus op strategie door strategische advisering bouwinitiatieven, agrarisch gebruik, relatie met de steden. Blijvend optimaliseren van de kwaliteit van de leefomgeving Voor weidevogels door het Weidevogelpact, maatregelen, zoals het bevorderen van kruidenrijk grasland en de aanleg plasdras; Biodiversiteit vergroten door onder andere het toepassen van ecologisch bermbeheer, aanleg van natuurvriendelijke oevers en het realiseren van een bijenlandschap; In 2022 ronden we de sanering van twee glascomplexen af. Het betreft locaties aan de Kwakelweg en Burgerweg. Hiermee geven we invulling aan de kwaliteitsversterking van het landschap, waaronder voortgang problematiek saneren verspreid liggend glas en verplaatsen niet agrarisch gebonden bedrijfslocaties.
Verantwoorde ruimtelijke en verkeerskundige in- en aanpassing van wegen en infrastructuur. Voor de N211 wordt de planologische procedure afgerond, De N223 is in uitvoering, Het (her)beplantingsplan valt in 2022. Uitvoeren/laten voeren bij het doorzetten van de provinciale of Rijksplannen opteren wij voor een goede ruimtelijke inpassing en het benutten van koppelkansen om de recreatieve en groene structuur rondom het tracé te verbeteren, zoals bij de spoorwegverbreding tussen Rotterdam en Delft. De aanpassingen aan de N211 en N223 vinden in 2022 hun voltooiing; Stakeholders blijvend enthousiasmeren om de beleving en de kwaliteit van de Delflandse trekvaarten verder te versterken; Start plan regionale aanpak klimaatadaptatie, lokaal aan de slag met het hoogheemraadschap van Delfland en boeren.
Ad B Betrokken duurzaam Centraal in deze opdracht staat het vergroten van de betrokkenheid van ondernemers, agrarisch en nietagrarisch, en gebruikers bij het beheer van het landschap. Het betrekken van lokale partijen bij beheer en onderhoud is het uitgangspunt. Actiepunten opgave B: •
Vaststellen en uitvoeren van een nieuwe (ecologische) beheervisie voor de gronden van het voormalig recreatieschap in samenhang met de gebieden in eigendom van gemeenten, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten; • Verder uitvoering geven aan het project Grondinstrument (IODS), met de onderdelen ruilverkaveling, grondruilbank, kwalitatieve verplichtingen en innovatie. LTO Delflands Groen vervult hierin een cruciale rol; • Uitvoering geven aan het Meerjarenprogramma IODS Groen Ondernemen, een nieuwe landbouw 2021-2024, waar het programma Duurzaam Boer Blijven in Midden-Delfland in is opgenomen. Het programma DBB kent drie onderdelen: Studieprogramma Kringlooplandbouw, het Jonge Boeren Netwerk en het innovatienetwerk Midden IN Delfland (MIND); • Permanent werken aan het versterken van korte ketens naar de direct omliggende stedelijke omgeving. Hierbij spelen lokale en gebiedspartijen (o.a. ook via de Stichting PUUUR MiddenDelfland), Stichting Groenfonds Midden-Delfland en andere private partijen een belangrijke rol; Wij verwachten in 2022 besluitvorming over structurele financiering PUUUR.
Eventuele gevolgen voor de begroting hebben we nog niet meegenomen in de voorliggende begroting, • Permanente aandacht voor mogelijkheden nieuwe en aanvullende financiering voor behoud en versterking van de kwaliteiten van het landschap Midden-Delfland; • Permanente aandacht voor (nieuwe) kansen en mogelijkheden van bedrijfsopvolging, in het bijzonder door jongeren, en hier een handelingsperspectief aan koppelen; • Permanente aandacht voor versterken van de biodiversiteit, in het bijzonder weidevogels en insectenlandschap Ad C Ontmoeting tussen stad en land Centraal in deze opgave staat de doelstelling tot betere (recreatieve) ontsluiting van het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland voor inwoners van de omliggende steden. Samen met andere overheden en private partijen zetten wij ons hiervoor in. Ondernemers en gebiedsorganisaties verzorgen de beleving, waarbij lokaal, eerlijk en duurzaam geproduceerd voedsel een volwaardige plek heeft. In 2022 volgt besluitvorming over structurele financiering van Stichting PUUUR Midden-Delfland Actiepunten opgave C: • • • •
Ondersteunen en eventueel subsidiëren van concrete maatschappelijke initiatieven die zorgen voor een versterking van de stad-land relatie; Blijvend verbeteren van de kwaliteit en de belevingswaarde van de Erfgoedlijn Delflandse Trekvaarten in samenwerking met Vlaardingen, Maassluis en Delft; Verder verdichten en variëren recreatieve routenetwerken en realiseren van faciliteiten voor recreanten Ondernemers stimuleren om verkoop van lokale producten in korte ketens te realiseren of uit te breiden. Hiertoe is in 2021 subsidie verleend voor het maken van een businesscase voor een streekcoöperatie;
•
Vestiging hotelketen op het Bedrijvenschap Harnaschpolder benutten om lokale producten te promoten bij bezoekers en recreatieve mogelijkheden Bijzonder Provinciaal Landschap MiddenDelfland te promoten. Het hotel opent najaar 2022; • Positieve houding t.a.v. maatschappelijk initiatief realisatie Historische scheepswerf. Ad D Het A-merk Midden-Delfland®2025 Centraal bij deze opgave is een eenduidige branding van het ‘product’ Midden-Delfland, gebaseerd op de kwaliteit van het landschap, de producten en evenementen. Actiepunten opgave D: •
Eenduidige communicatie gericht op ‘warme’ branding en bekendheid van het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland bij de stedeling; • Het groen in de MRDH op de kaart zetten bij de stedeling door samenwerking binnen de Alliantie Vrijetijdseconomie en de regionale samenwerking op het gebied van marketing binnen de Hoek van Zuid-Holland (fietsregio Westland, Hoek van Holland, Maassluis, Vlaardingen, Schiedam, MiddenDelfland en Delft); • Samen met agrariërs, groene gebiedsorganisaties, voedselproducenten, horeca en recreatieondernemers wordt verdere invulling gegeven aan de gebieds- en productmarketing PUUUR Midden-Delfland; • Nauwere samenwerking met de gemeente Maassluis op onder andere mogelijkheden waterrecreatie en de recreatieve ontwikkeling in het gebied tussen de Monstersche Sluijs en de Maaslandse Poort; • Ondersteunen initiatieven recreatieve sector gericht op uitbreiding fijnschalige voorzieningen en activiteiten gericht op verdere versterking stad-land relatie; • Versterking ruimtelijke kwaliteit historisch lint Oostgaag-Westgaag; Stimuleren met bijvoorbeeld bewegwijzering en story-telling dat de vindbaarheid en herkenning van recreatieve en cultuurhistorische locaties in het gebied wordt vergroot. Een goed voorbeeld hiervan is het project recreatieve routes in en rond de Maaslandse Poort. Dit pakken wij samen met de gemeente Maassluis op.
Instrumenten • • • • • • • • • • • • •
Gebiedsvisie Midden-Delfland®2025 Landschapsontwikkelingsperspectief Midden-Delfland® 2025 (gemeentelijke structuurvisie voor het buitengebied) Visie Behoud door ontwikkeling (Vitale Dorpen) Bestemmingsplannen, in het bijzonder buitengebied Gras en Glas IODS (Integrale Ontwikkeling Delft-Schipluiden), met als instrumenten: - Plan van aanpak Saneren verspreid liggend glas; - Plan van aanpak Duurzaam boer blijven in Midden-Delfland; - Evaluatie en uitvoeringsvoorstel Grondinstrument december 2015; Aanwijzing Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland op basis van Wet natuurbescherming/Omgevingswet (concept) Visie en uitvoeringsprogramma Gebiedstafel Bijzonder Provinciaal Landschap MiddenDelfland Lidmaatschap Cittaslow en realisatie Sustainable Development Goals VN (Global Goals), inclusief kennisuitwisseling binnen landelijk en internationaal netwerk Cittaslow Coöperatie Coöperatief beheer groengebieden Midden-Delfland U.A. Stichting Groenfonds Midden-Delfland
• • • • •
Landschapstafel Hof van Delfland en gebiedstafel Midden-Delfland met als belangrijkste beleidsdocumenten: - Visiedocument Blauwe Cirkels; - Visiedocument Ontbrekende schakels fietsnetwerk Stichting Landschapsfonds Hof van Delfland Stichting PUUUR Midden-Delfland
Wat hebben we gedaan? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken De concrete doelen in dit programma zijn direct gerelateerd aan het behoud en versterken van het groene landschap van Midden-Delfland. In de Gebiedsvisie Midden-Delfland® 2025 zijn voor 2025 de volgende operationele doelen vastgelegd: 1. Het Landschapsontwikkelingsplan 2. Relatie stad-platteland 3. Identiteit 4. Instrumenten 5. Een blijvende bestuurlijke, juridische en financiële verankering. Concrete doelen/acties voor 2022 Basis voor de activiteiten in 2022 zijn de Gebiedsvisie Midden-Delfland®2025 en het uitvoeringsprogramma welke door de gemeenteraad zijn vastgesteld en de opdrachten die voortvloeien uit het gegeven dat het gebied Midden-Delfland een Bijzonder Provinciaal Landschap is. De vijf doelen van de Gebiedsvisie MiddenDelfland®2025 zijn vertaald in het uitvoeringsprogramma in vier opdrachten met bijbehorende actiepunten. Opdracht A: Kwaliteit, Landschap van Stand; Opdracht B: Betrokken en duurzaam beheer; Opdracht C: Ontmoeting tussen stad en land; Opdracht D: Het A-merk Midden-Delfland®2025. Ad A Kwaliteit, Landschap van Stand Versterking van de ruimtelijke kwaliteit is van belang voor de toekomst van Midden-Delfland. Dit geldt voor de veenweiden en cultuurhistorische (lint)bebouwing en -structuren. Het authentieke veenweidelandschap is kwetsbaar.
Ontwikkeling is nodig om dit landschap in stand te houden. Bij nieuwe ontwikkelingen staat borging van kwaliteit voorop. Centraal bij deze opdracht staan draagvlak en bestuurlijke bescherming. Deze opgave voeren we uit met de partners die vertegenwoordigd zijn in de Landschapstafel Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland. De voorzitter is de burgemeester van Delft, mevrouw Van Bijsterveldt. Actiepunten opgave A: •
• •
Implementatie visie voor het Bijzonder Provinciaal Landschap in het Omgevingsplan en andere (ruimtelijke) ontwikkelingen. Vanuit de Landschapstafel voor het Bijzonder Provinciaal Landschap werken aan de concretisering van de visie via een uitvoeringsplan. Aandachtspunten hierbij zijn, naast versterking en behoud van de landschappelijke kwaliteit en economische vitaliteit, klimaatadaptatie en energietransitie, in relatie met de vastgestelde Omgevingsvisie en Warmtetransitievisie; Inzet van de Polderarchitect, kwaliteitsversterking landschap met focus op strategie door strategische advisering bouwinitiatieven, agrarisch gebruik, relatie met de steden. Blijvend optimaliseren van de kwaliteit van de leefomgeving
• • •
•
• •
Maatregelen voor weidevogels door het Weidevogelpact, zoals het bevorderen van kruidenrijk grasland en de aanleg plasdras; Biodiversiteit vergroten door onder andere het toepassen van ecologisch bermbeheer, aanleg van natuurvriendelijke oevers en het realiseren van een bijenlandschap; In 2022 ronden we de sanering van twee glascomplexen af. Het betreft locaties aan de Kwakelweg en Burgerweg. Hiermee geven we invulling aan de kwaliteitsversterking van het landschap, waaronder voortgang problematiek saneren verspreid liggend glas en verplaatsen niet agrarisch gebonden bedrijfslocaties. Verantwoorde ruimtelijke en verkeerskundige in- en aanpassing van wegen en infrastructuur. Voor de N211 wordt de planologische procedure afgerond, De N223 is in uitvoering, Het (her)beplantingsplan valt in 2022. Uitvoeren/laten voeren bij het doorzetten van de provinciale of Rijksplannen opteren wij voor een goede ruimtelijke inpassing en het benutten van koppelkansen om de recreatieve en groene structuur rondom het tracé te verbeteren, zoals bij de spoorwegverbreding tussen Rotterdam en Delft.
Stakeholders blijvend enthousiasmeren om de beleving en de kwaliteit van de Delflandse trekvaarten verder te versterken; Voor de uitvoering van de strategie Klimaatadaptatie dorp, glas en gras zijn onvoldoende middelen en menskracht, met uitzondering van het landelijk gebied: lokaal zijn we aan de slag met de pilot Water Vasthouden, samen met het Hoogheemraadschap van Delfland, LTO Noord afdeling Delflands Groen en de provincie Zuid-Holland. Voor een regionaal programma klimaatadaptatie is in de regio nog geen draagvlak gevonden. Ad B Betrokken duurzaam Centraal in deze opdracht staat het vergroten van de betrokkenheid van ondernemers, agrarisch en niet-agrarisch, en gebruikers bij het beheer van het landschap. Het betrekken van lokale partijen bij beheer en onderhoud is het uitgangspunt. Actiepunten opgave B: - Verder uitvoering gegeven aan het project Grondinstrument (IODS), met de onderdelen ruilverkaveling, grondruilbank, kwalitatieve verplichtingen en innovatie. LTO Delflands Groen vervult hierin een cruciale rol; - Uitvoering gegeven aan het Meerjarenprogramma IODS Groen Ondernemen, een nieuwe landbouw 2021-2024, waar het programma Duurzaam Boer Blijven in Midden-Delfland in is opgenomen.
Het programma DBB kent drie onderdelen: Studieprogramma Kringlooplandbouw, het Jonge Boeren Netwerk en het innovatienetwerk Midden IN Delfland (MIND); - Permanent gewerkt aan het versterken van korte ketens naar de direct omliggende stedelijke omgeving. Hierbij spelen lokale en gebiedspartijen (o.a. ook via de Stichting PUUUR MiddenDelfland), Stichting Groenfonds Midden-Delfland en andere private partijen een belangrijke rol; - Permanente aandacht gegeven aan mogelijkheden nieuwe en aanvullende financiering voor behoud en versterking van de kwaliteiten van het landschap Midden-Delfland; - Permanente aandacht gegeven aan (nieuwe) kansen en mogelijkheden van bedrijfsopvolging, in het bijzonder door jongeren, en hier een handelingsperspectief aan koppelen; - Permanente aandacht gegeven aan versterken van de biodiversiteit, in het bijzonder weidevogels en insectenlandschap. Ad C Ontmoeting tussen stad en land Centraal in deze opgave staat de doelstelling tot betere (recreatieve) ontsluiting van het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland voor inwoners van de omliggende steden. Samen met andere overheden en private partijen zetten wij ons hiervoor in. Ondernemers en gebiedsorganisaties verzorgen de beleving, waarbij lokaal, eerlijk en duurzaam geproduceerd
voedsel een volwaardige plek heeft. In 2022 heeft besluitvorming plaatsgevonden over financiering van gebiedsmarketing in 2023 en 2024.
•
Actiepunten opgave C: - Ondersteunen en eventueel subsidiëren van concrete maatschappelijke initiatieven die zorgen voor een versterking van de stad-land relatie; - Blijvend verbeteren van de kwaliteit en de belevingswaarde van de Erfgoedlijn Delflandse Trekvaarten in samenwerking met Vlaardingen, Maassluis, Schiedam en Delft; - Verder versterken van de recreatieve routenetwerken en realiseren van faciliteiten voor recreanten; - Ondernemers stimuleren om verkoop van lokale producten in korte ketens te realiseren of uit te breiden via Heerlijk van Dichtbij; - Vestiging hotelketen op het Bedrijvenschap Harnaschpolder benutten om lokale producten te promoten bij bezoekers en recreatieve mogelijkheden Bijzonder Provinciaal Landschap MiddenDelfland te promoten; Positieve houding ten aan zien van het maatschappelijk initiatief realisatie Historische Scheepswerf.
Ad D Het A-merk Midden-Delfland®2025 Centraal bij deze opgave is een eenduidige branding van het ‘product’ Midden-Delfland, gebaseerd op de kwaliteit van het landschap, de producten en evenementen. Actiepunten opgave D: - Eenduidige communicatie gericht op ‘warme’ branding en bekendheid van het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland bij de stedeling; - De samenwerking binnen de Alliantie Vrijetijdseconomie is afgebouwd nu de MRDH het onderwerp heeft afgevoerd van de Strategische agenda. De regionale samenwerking op het gebied van marketing binnen de Hoek van Zuid-Holland (fietsregio Westland, Hoek van Holland, Maassluis, Vlaardingen, Schiedam, MiddenDelfland en Delft) staat op een laag pitje.
De gebiedsmarketingorganisatie PUUUR Midden-Delfland zet zich in om de regionale samenwerking tussen de marketingorganisaties te verbeteren; - Samen met agrariërs, groene gebiedsorganisaties, voedselproducenten, horeca en recreatieondernemers wordt verdere invulling gegeven aan de gebiedsmarketing; productmarketing vindt plaats via Heerlijk van Dichtbij; - Nauwere samenwerking met de gemeente Maassluis op onder andere mogelijkheden waterrecreatie en een recreatieve verbinding in het gebied tussen de Monstersche Sluijs en de Maaslandse Poort; - Ondersteunen initiatieven recreatieve sector gericht op uitbreiding fijnschalige voorzieningen en activiteiten gericht op verdere versterking stad-land relatie; - Versterking ruimtelijke kwaliteit historisch lint Oostgaag-Westgaag; -Stimuleren met bijvoorbeeld bewegwijzering en story-telling dat de vindbaarheid en herkenning van recreatieve en cultuurhistorische locaties in het gebied wordt vergroot is onderdeel van het thema verbeteren van de bekendheid in de visie van van het Bijzonder Provinciaal landschap Midden-Delfland. Een goed voorbeeld hiervan is het project recreatieve routes in en rond de Maaslandse Poort. Dit pakken wij samen met de gemeente Maassluis op.
Instrumenten - Gebiedsvisie Midden-Delfland®2025 - Omgevingsvisie 1.0 - Landschapsontwikkelingsperspectief Midden-Delfland® 2025 (gemeentelijke structuurvisie voor het buitengebied) - Visie Behoud door ontwikkeling (Vitale Dorpen) - Bestemmingsplannen, in het bijzonder buitengebied Gras en Glas - IODS (Integrale Ontwikkeling Delft-Schipluiden), met als instrumenten:
o Plan van aanpak Saneren verspreid liggend glas o Duurzaam boer blijven in Midden-Delfland, Jaarplan seizoen 2022-2023 o Notitie IODS-kwaliteitsproject Groen ondernemen, een nieuwe landbouw 2021-2024 - Aanwijzing Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland op basis van Wet natuurbescherming/Omgevingswet - (concept) Visie en uitvoeringsprogramma Landschapstafel Bijzonder Provinciaal Landschap MiddenDelfland - Lidmaatschap Cittaslow en realisatie Sustainable Development Goals VN (Global Goals), inclusief kennisuitwisseling binnen landelijk en internationaal netwerk Cittaslow - Coöperatie Coöperatief beheer groengebieden Midden-Delfland U.A. - Stichting Erfpachtrechten Groengebieden Midden-Delfland - Stichting Groenfonds Midden-Delfland - Landschapstafel Bijzonder Provinciaal Landschap van Midden-Delfland met als belangrijkste beleidsdocumenten: • Visie voor het Bijzonder provinciaal landschap Midden-Delfland • Halfwegevaluatie Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland - Stichting Landschapsfonds Hof van Delfland - Stichting PUUUR Midden-Delfland
Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? Het doel van Stichting Landschapsfonds Hof van Delfland is om het beleid tot behoud, versterking en verdere ontwikkelingen te ondersteunen door middel van het reguleren van de financiële doorsluizing van subsidies naar projecten en de mogelijkheid voor het doneren van financiële bijdragen aan deze ideële stichting. De doelstellingen van de Stichting Groenfonds Midden-Delfland sluiten aan op de gemeentelijke missie, zoals ook vastgelegd in Midden-Delfland® 2025. De pijler van het open groene agrarische cultuurlandschap, de melkveehouderij, staat onder druk. Door ondersteuning van deze sector wordt gewerkt aan de doelen van de stichting, te weten: - Instandhouding van het open agrarisch cultuurlandschap - Verbetering van de relatie stad en platteland. Het doel van het Coöperatief beheer groengebieden Midden-Delfland U.A. is gericht op samenwerking tussen overheden en gebiedsorganisaties om te komen tot een permanent efficiënt en beleidsarm beheer van gronden in het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland. Het gaat hierbij om gronden die vanuit de liquidatie van het Recreatieschap Midden-Delfland in eigendom of erfpacht zijn overgedragen aan gemeenten.
Wat heeft het gekost?
Product U
Primitieve begroting 2022 € 1.166.656
Begroting incl. wijzigingen € 1.368.702
Werkelijk 2022
Verschil
€ 823.703
€ 544.999
Product Midden-Delfland en Vitale dorpen Toerisme en recreatie I Midden-Delfland en Vitale dorpen
Primitieve begroting 2022 € 1.047.169
Begroting incl. wijzigingen € 1.248.651
Werkelijk 2022
Verschil
€ 706.099
€ 542.552
€ 119.487
€ 120.051
€ 117.605
€ 2.447
- € 634.202 - € 634.202
- € 826.108 - € 826.108
- € 389.333 - € 389.333
- € 436.775 - € 436.775
€ 532.454
€ 542.594
€ 434.371
€ 108.223
Toelichting financiële afwijking Uitgaven Onderschrijding Midden-Delfland en Vitale Dorpen (€ 542.552) Deze onderschrijding heeft meerdere redenen. De uitgaven voor dit beleidsveld worden grotendeels gedekt door gelijke inkomsten. • • • • • •
De Landschapstafel Hof van Delfland (€402.165) betreft een terugvordering voor een niet uitgevoerde projectsubsidie (zie ook baten). De uitgaven IODS (€ 97.011) blijven achter op begroot (zie ook baten). De projecten vanuit het Plattelandsontwikkelingsprogramma de POP3 waarbij de kostenoverschrijding (€ -45.555) geheel gecompenseerd worden door direct gerelateerde opbrengsten van in dit geval de subsidie PZH. (zie ook baten) De uitgaven vanuit de Landschapstafel Bijzonder Provinciaals landschap lopen achter op begroot (€ 25.459) en vinden zodoende in 2023 plaats. Overigens worden deze geheel gecompenseerd door de partner bijdragen (zie ook baten). De post adviezen derden onder Midden-Delfland 2025 is nagenoeg niet benut (€ 48.764) mede hierdoor wordt verzocht om bij de jaarrekening een deel door te schuiven naar 2023. Hiernaast een verstrekte subsidie (zie ook baten) aan Equestrum (€ -34.528). Onder de post Midden-Delfland zijn er minder subsidies verstrekt (€ 12.013). Het restant zit in een verschuiving van werkgeverslasten (€ 37.223).
Inkomsten Onderschrijding Midden-Delfland en Vitale Dorpen (€ 436.775) Deze onderschrijding heeft meerdere redenen. • • • • •
De Landschapstafel Hof van Delfland (€ 402.165) betreft een terugvordering voor een niet uitgevoerde projectsubsidie (zie ook lasten). De bijstelling van de inkomsten IODS (€ 95.966) (zie ook lasten). De projecten vanuit het Plattelandsontwikkelingsprogramma de POP3 waarbij de kostenoverschrijding (€ -45.555) geheel gecompenseerd worden door direct gerelateerde opbrengsten van in dit geval de subsidie PZH. (zie ook baten) De uitgaven vanuit de Landschapstafel Bijzonder Provinciaals landschap lopen achter op begroot (€ 25.459) en vinden zodoende in 2023 plaats. Overigens worden deze geheel gecompenseerd door de partner bijdragen (zie ook lasten). Het restant zit in een ontvangen subsidie (zie ook lasten) van MRDH voor Equestrum (€ -30.000) en enkele kleine mutaties.