2025 m 08 d 26 Vsl raad

Notulen van het verhandelde in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Midden-Delfland, gehouden op dinsdag 26 augustus 2025, 19.30 uur. Voorzitter

: de heer N.C. Knaap (plv. voorzitter)

Griffier

: de heer A. de Vos

Aanwezig : de heer B.J. Ammerlaan (Mijn Partij), de heer J. van der Eijk (VVD), de heer A.J. Gebben (VVD), de heer J.G. Jongsma (OGP Midden-Delfland), de heer N.C. Knaap (OGP MiddenDelfland), mevrouw S.A. Koppert (OGP Midden-Delfland), mevrouw D. Langeveld (CDA), de heer F.J. van Lier (Mijn Partij), de heer J.J.C. Moerman (VVD), de heer P.W. van Rijs (CDA), de heer R.H.P. Ringeling (ChristenUnie), de heer H. Rodenburg (CDA), de heer E.N.H. Roeling (Mijn Partij), de heer P.W. Scholtes (D66), de heer J.P. van der Spek (Mijn Partij) en de heer R.H.G. Zwaard (CDA) Afwezig

: de heer R.E. Vieira (D66)

Tevens aanwezig: mevrouw F.I. Noordermeer-van Slageren, burgemeester, de heer M. Klijmij-van der Laan, mevrouw M. Oderwald-Ruijsbroek, de heer F.A. Voskamp, wethouders; de heer M. de Kok, de heer W. Koning, insprekers

1. Opening van de vergadering Tekst Voorzitter 2.

Spreekrecht voor belangstellenden

De heer De Kok: Beste voorzitter, college en raadsleden, dank dat ik vandaag het woord mag voeren. Het kost mij moeite om hier te staan, omdat ik mij door een fout van de gemeente publiekelijk kwetsbaar voel. Mijn persoonsgegevens zijn gedeeld in een document dat via de gemeenteraad en vervolgens naar een bredere groep belangstellenden is verspreid. Dat voelt alsof ik aan de schandpaal genageld ben. Het is een datalek, en daarmee is opnieuw het vertrouwen in het gemeentebestuur ernstig geschaad. Op 28 juli jl. werd de raad geïnformeerd over de beslissing op bezwaar tegen de omgevingsvergunning voor het azc. Een dag later ontvingen geïnteresseerden de stukken via een link. In een van die bestanden stonden de naw-gegevens van alle 132 bezwaarmakers, plus de namen van bedrijven en vertegenwoordigers. Daarmee lagen onze persoonsgegevens voor 285 ontvangers open en bloot op tafel. Dit gaat niet om een formaliteit, maar om privacy, veiligheid en vertrouwen. Want wat gebeurt er als mensen in het dorp of op hun werk zien dat iemand bezwaar maakte tegen een azc? Dat kan leiden tot spanningen of nare situaties. Toen ik dit op 29 juli jl. wilde melden, was er niemand bereikbaar. Via het KCC werd ik steeds doorverbonden en moest ik genoegen nemen met een terugbelverzoek. Dat is vreemd: een datalek wordt gemeld, maar er bestaat blijkbaar geen protocol om snel te handelen.

Dat is zorgwekkend. Daarna volgde een brief van de burgemeester, maar dat was een standaardbrief: "De gemeente betreurt de situatie en biedt haar excuses aan." en "U hoeft zelf geen actie te ondernemen." Voor ons voelt dat alsof de zaak is afgedaan. Maar dat is ze niet. Wat mij stoorde, is dat de burgemeester in de media zei: "De grond zakte onder mijn voeten weg" en "Ik baal als een stekker." Maar het waren niet haar gegevens die openbaar zijn gemaakt. Het waren die van ons, 132 inwoners en bedrijven. Het is ónze grond die wegzakte. Ook werd al gezegd dat het om een menselijke fout ging. Maar zolang de Autoriteit Persoonsgegevens nog onderzoek doet, kan je dat niet concluderen. Dan moet je zeggen: "We wachten het onderzoek af." Nu lijkt de ernst te worden gebagatelliseerd. En wat wringt: ons bewonerscollectief riep al op 29 juli jl. op om de gegevens niet te verspreiden. De gemeente deed dat pas op 2 augustus jl., weer een gemiste kans. We zijn inmiddels vier weken verder. Nog steeds geen open communicatie, alleen die ene brief. Als je nu iets wilt weten, moet je zelf het KCC bellen. Dat is geen dienstverlening, dat is afschuiven. Waarom is er geen bijeenkomst georganiseerd in Den Hoorn om ons bij te praten en vragen te beantwoorden? Waarom blijft het stil? In Den Haag noemen ze het stadhuis een ijspaleis.

Hier lijkt het alsof we een ijspaleis onder een rieten dak hebben: kil, afstandelijk, zonder warmte en betrokkenheid. 1

En dit is niet het enige datalek. Bij de vergunning voor de Sterappel, bij een Woo-verzoek over oud-burgemeester Van Hemmen, en bij de Harnaschpolder: telkens zijn persoonsgegevens openbaar gemaakt. Dat zijn geen incidenten meer, dit wijst op een structureel probleem. En dan dringt de vraag zich op: wie draagt hier de verantwoordelijkheid? De burgemeester politiek, of de gemeentesecretaris bestuurlijk? Voorzitter, raadsleden, vertrouwen win je niet terug met stilzwijgen of standaardbrieven. Vertrouwen win je terug door openheid, transparantie en door in gesprek te gaan met inwoners. Daarom mijn oproep: • Organiseer op korte termijn een bijeenkomst in Den Hoorn voor alle bezwaarmakers. • Wees volledig transparant over de omvang en gevolgen van dit datalek, richting raad én inwoners. • Stel een protocol op voor de omgang met datalekken, zodat inwoners in de toekomst serieus en snel geholpen worden. Tot slot. De burgemeester zei: "Vertrouwen komt te voet en gaat te paard." Dat klopt. Maar voor 132 bezwaarmakers is dat vertrouwen inmiddels te paard vertrokken. Het is nu aan u om te laten zien dat dit college en deze raad het waard zijn dat vertrouwen stap voor stap weer op te bouwen. Dank u wel. De heer Koning: Best college van burgemeester en wethouders, wat is uw plan B. Deze vraag zal ik aan het einde van mijn betoog nogmaals stellen.

Wat u betreft moet er koste wat het kost een mega-azc komen in Den Hoorn, midden in een woonwijk. En dat is toch wel bijzonder want: overal waar groepen jonge mannen en minderjarige gelukszoekers worden gevestigd is er verschrikkelijke overlast. Overlast in de vorm van: 1. Diefstal uit winkels en bij mensen thuis 2. Intimidatie 3. Inbraak 4. Steekpartijen 5. Aanrandingen 6. Verkrachtingen en zelfs 7. Moord zoals we vorige week hebben kunnen zien op het meisje uit Amsterdam: Lisa De afgelopen jaren waren er helaas tientallen voorbeelden van verkrachtingen in Nederland door asielzoekers. Ik heb de gemeente in vele brieven gevraagd hoe de gemeente Midden-Delfland dit denkt te kunnen voorkomen in Midden-Delfland. Op vele concrete vragen heb ik gewoon geen antwoord gekregen of slechts heel vaag: 1. "dat het COA haar best doet" of 2. "we hebben een veiligheidsplan". Zelfs op mijn simpele vraag of wij hier criminelen kunnen krijgen die moesten worden overgeplaatst van een ander azc omdat ze daar crimineel waren, komt geen duidelijk antwoord. U als college weet dus niet eens of wij hier zo meteen mensen kunnen krijgen die elders meisjes verkracht hebben. U weet het niet en het COA zegt het niet i.v.m. privacy... De voorbeelden die ik het afgelopen jaar heb gestuurd zijn slechts het topje van de ijsberg.

Vaak probeert men (gemeente, COA en politie) deze daden zelfs onder de pet te houden. De vader van een 15-jarig meisje uit Maashorst dat was verkracht door een Syriër, kreeg zelfs een dwangsom aan zijn broek, om te proberen hem te belemmeren om in te spreken op het gemeentehuis. De ouders van een verkracht 12-jarig meisje uit Wassenaar kregen het dringende verzoek om de afkomst van de dader niet bekend te maken. Ook hier was het een Syriër. Heel recent is er zelfs een meisje vermoord door een asielzoeker: de moord op de 17-jarige Lisa uit Amsterdam. Ik hoop dat niemand dit onberoerd liet. Wat een verschrikkelijk drama. Het zal je vriendin of kind maar zijn. Dit brengt mij wederom tot de vraag aan het college: hoe gaat u voorkomen dat er hier - zoals op ieder azc met veel jonge mannen - deze jongens en mannen crimineel gedrag gaan vertonen? Hoe? Vertel mij: Hoe? U leest toch ook wel de krant hoop ik, of bevindt zich op social media? Overal in het land is er verschrikkelijke overlast door jonge veelal Syrische asielzoekers. In Utrecht luidde (hoe ironisch) PVDA-burgemeester Sharon Dijksma de noodklok, hetzelfde werd vorige week bekend in de gemeente Den Bosch en Breda. Syrisch tuig struint in groepjes door een stad en beroven mensen, mishandelen mensen en erger. De wijkagent staat machteloos... er is geen capaciteit en hé, hij moet ook op vakantie kunnen....

2

Best college: wat gaat u nu exact doen om dit hier te voorkomen? Wat is uw plan? Uw echte concrete plan! En nu niet aankomen met het antwoord: "we hebben een veiligheidsplan" want uw veiligheidsplan is een grap. Uw veiligheidsplan is grotendeels gekopieerd van het internet. Mijn neefje van 15 kan dit plan in 5 minuten met ChatGTP of Grok van internet kopiëren en personaliseren naar Midden-Delfland. U heeft dus geen werkend plan maar doet hetzelfde wat vele gemeentes reeds geprobeerd hebben... maar... u verwacht een andere uitkomst. U werkt volgens de definitie van Albert Einstein: de definitie van krankzinnigheid. De definitie van krankzinnigheid wil zeggen keer op keer hetzelfde proberen, maar een andere uitkomst verwachten... Dit gaat dus 100% fout: dus kom ik terug op mijn vraag heeft u een plan B? Bent u wel bereid de gevolgen te dragen als het hier, zoals overal, fout gaat? Denkt u nu echt dat wij als inwoners, na al onze waarschuwingen, slechts de schouders zullen ophalen als hier een meisje wordt aangerand of erger? Doorlopen mensen, niks aan de hand hier... Denken jullie dat? Of hopen jullie dat? Plan B zou moeten zijn: met de kennis van nu, met de zeer beperkte middelen die we hebben, en alle geweld die we nu zien bij andere gemeentes, moeten we omkeren uit deze doodlopende weg.

Zeg het COA dat we ermee stoppen omdat we de veiligheid van de mensen in Den Hoorn niet kunnen garanderen. Verkoop die grond gewoon. Beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald. Dank u wel.

3.

Vaststellen van de agenda

4.

Datalek 29 juli 2025

Bijdrage Mijn Partij Bijdrage D66 De heer Gebben: Dank u wel voorzitter. Voor het eerst in mijn zevenjarig lidmaatschap van deze raad moeten we gebruik maken van de augustusraad. Terecht dat Mijn Partij deze datum wil gebruiken om te spreken over het datalek. Tot 16.00 uur was deze raad nog nergens van op de hoogte. Door de gestelde vragen door ons maar vooral Mijn Partij is er toch nog wat informatie boven tafel gekomen. Al is het summier. De antwoorden op de vragen van Mijn Partij kwamen echter veel te laat binnen om een goede voorbereiding mogelijk te maken. Het is eigenlijk ook eigenlijk ronduit vreemd dat wij als raad afhankelijk zijn van vragen om iets over de afhandeling van het datalek te weten te komen. Na 1 augustus zijn wij op geen enkele wijze meer geïnformeerd over wat er nu precies is gebeurd, welke stappen er na de melding bij de Autoriteit Persoonsgegevens zijn ondernomen en wat de potentiële verbeterpunten zijn. Het was muisstil. Dit alles vindt de VVD echt uitermate teleurstellend en wij vragen ons ook sterk af of er wel een goede bodem ligt voor een vruchtbaar debat. De aanleiding voor deze raadsvergadering is helaas een zeer serieuze. En wel het datalek waarbij de namen en adresgegevens van 132 inwoners op straat zijn komen te liggen. Dit is uitermate onzorgvuldig en schadelijk.

Dit mag natuurlijk nooit gebeuren en zeker niet op een dossier zo gevoelig als dit. Extra zorgvuldigheid was hier zeker op zijn plaats geweest. Wij begrijpen heel goed dat de gedupeerden zich flink in de steek gelaten voelen en weinig vertrouwen meer hebben in dit college en deze coalitie. Zorgvuldigheid lijkt er op dit dossier niet meer toe te doen en alle tegenstanders worden alleen maar als gezien als inwoners die uit zijn op problemen. Helaas voor dit college en deze coalitie: deze inwoners volgen gewoon de daarvoor openstaande paden en ook die maken gewoon deel uit van de participatieladder. Voorzitter, dit is overigens niet de eerste keer is dat er op dit dossier gekke dingen aan de hand zijn. Midden-Delfland is met dit dossier gestart om te voorkomen dat zij op het zogenaamde menu van het COA zou komen te staan. Kijk wat daarvan terecht is gekomen. Midden-Delfland zou alleen gezinnen gaan opvangen, statushouders zelfs volgens het CDA, maar kijk wat er nu gaat komen, vooral alleenstaande mannen en zelfs 25 alleenstaande minderjarige asielzoekers, de zogenaamde AMV-ers. De probleemgroep bij uitstek van het COA. Daarnaast is het oorspronkelijke plan, een geïntegreerd project met gezamenlijke huisvesting van zowel asielzoekers als eigen inwoners, volledig overhoopgehaald. Er ligt nu een geheel ander plan. Ook het zogenaamde wisselgeld is vooralsnog in rook opgegaan.

Tevens hebben we problemen gehad met fauna en asbest, zijn er de enorme hoeveelheid Woo-verzoeken en bezwaren en niet te vergeten vanaf het begin de dramatische verlopen participatie. Het blijft maar aanmodderen op dit dossier, met nu als klap op de vuurpijl het datalek. 3

Zoals reeds eerder aangegeven is het heel erg vreemd dat wij als raad tot nu toe nog niets vernomen hebben over wat er nu daadwerkelijk is gebeurd, hoe dat heeft kunnen plaatsvinden en wat eraan wordt gedaan om dit in de toekomst te voorkomen. Vooral omdat het erop lijkt dat dit niet om een incident gaat, maar dat er al vaker AVG-fouten zijn begaan. Het college heeft bijna vier weken de tijd gekregen hier onderzoek naar te doen, maar dat is kennelijk niet genoeg. Heel teleurstellend. Een goed oordeel geven lukt dan ook niet vanavond. Het enige wat de VVD wel kan doen is constateren dat er twee jaar lang bijna niets gebeurde m.b.t. het azc, maar dat nu alles binnen no time geregeld moet zijn. Het COA realiseert zich waarschijnlijk, om problemen te voorkomen, dat het azc er voor de verkiezingen moet staan. Immers er is nu nog een coalitie die alles voor zoete koek slikt en het prima vindt als het gaspedaal flink wordt ingetrapt. Snelheid, daar draait het nu om. Deze opgevoerde snelheid en de onverschillige houding tegenover opposanten lijken op het eerste gezicht de primaire oorzaak van dit datalek, maar schijn bedriegt, het zijn slechts symptomen van het feit dat dit college de regie op dit dossier volledig verloren heeft. Niet omdat het zo ingewikkeld is, maar omdat dit college alle touwtjes volledig in handen van het COA heeft gelegd.

Het college, net als de coalitie, staat erbij, kijkt ernaar en knikt alleen maar ja. En dat is heel erg schadelijk. Uiteindelijk is namelijk niet het COA, niet het college, maar de raad de baas in deze gemeente, of moet ik zeggen zou dat zou zo moeten zijn. Het is voor de VVD dan ook niet te begrijpen dat er partijen in deze raad zijn die met deze gang van zaken ogenschijnlijk lichtvoetig omgaan. De VVD begrijpt heus wel dat het azc voor de coalitie een principeproject is geworden en dat zij dit gerealiseerd wil zien ongeacht de prijs die daarvoor betaald moet worden. Dit is al zo vanaf het moment dat dit plan op tafel is gekomen en geldt nu nog steeds. Oogkleppen op en gaan. De VVD heeft hiervoor in november 2023 al gewaarschuwd, maar ook toen was er geen luisterend oor meer te vinden, want de prachtige beloften van de toenmalige burgemeester hadden de meeste partijen al in slaap gesust. Daar heeft de VVD zich toen bij neer moeten leggen en haar conclusies uit getrokken, maar dat een meerderheid van deze raad zichzelf zo buitenspel laat zetten als nu gebeurt is wel next level en zeer, zeer zorgelijk. Het enige wat de VVD vanavond hoopt is dat deze partijen zich dit realiseren. Excuses aan alle benadeelden is zeker op zijn plaats, maar dat alleen is niet genoeg.

Wij verwachten van een raad die zich serieus neemt niets anders dan dat hij het college vraagt veel zorgvuldiger te opereren. Dit kan niet langer zo door blijven gaan, dit moet anders en het liefst zien wij dan ook dat het azc-project in deze vorm wordt gestopt. De materiele en immateriële kosten worden veel en veel te hoog. Dit is ingrijpend, maar ook nu geldt nog steeds: beter ten halve gekeerd dan ten hele gewaald. Daarom heeft de VVD een motie opgesteld. De motie Stop het azc. Vanwege een storing in de geluidsopname start onderstaand deel bij de 56e minuut van de vergadering, tijdens het voorlezen van de motie Stoppen met het azc van de VVD bij agendapunt 4. De motie is voor de volledigheid in haar geheel opgenomen. Motie Stoppen met het azc "De gemeenteraad van Midden-Delfland, in vergadering bijeen op 26 augustus 2025, gehoord de beraadslagingen over het datalek bezwaarmakers omgevingsvergunning azc; constaterende dat: 1. de inwoners van Midden-Delfland massaal te kennen hebben gegeven het azc niet op de vastgestelde wijze en locatie gerealiseerd wensen te zien; 2. tegen het besluit waarmee de omgevingsvergunning tot realisatie van het azc is verstrekt 133 bezwaarschriften zijn ingediend; 3.

de gemeente door een interne fout een ernstig datalek heeft veroorzaakt, waarbij alle naam-, adres- en woonplaatsgegevens van de bezwaarmakers voor eenieder openbaar zijn geworden; 4. de bezwaarschriftencommissie heeft geoordeeld dat zonder inhoudelijke aanpassingen het besluit over de omgevingsvergunning niet in stand kon blijven; overwegende dat: 1. de gemeenteraad op basis van onjuiste en onvolledige informatie vanuit het college heeft besloten om in te stemmen met de realisatie van een grootschalig asielzoekerscentrum ('azc');

4

2. 3.

het college op 24 juli 2025 een beslissing op bezwaar heeft genomen, waarmee de omgevingsvergunning in aangepaste vorm in stand is gelaten; door het datalek de veiligheid van de bezwaarmakers, de direct omwonenden van het azc, daarmee ernstig in het geding is gekomen en op geen enkele wijze meer kan worden gegarandeerd;

verzoekt het college: • alle feitelijke- en rechtshandelingen te verrichten die nodig zijn om de realisatie van het azc te voorkomen; • een plan van aanpak op te stellen waarin die handelingen zijn uitgewerkt; • dat plan aan de raad te presenteren en de benodigde besluitvorming voor te leggen op de commissie- en raadsvergadering van november 2025; en gaat over tot de orde van de dag." De heer Gebben: Dit is het einde van mijn betoog. De voorzitter: Dank u wel. De motie is ontvangen en ondertekend. Daarmee maakt die straks onderdeel uit van de beraadslagingen. Ik neem aan dat de motie in iBabs wordt gezet voor de aanwezigen? Er worden handelingen verricht dus u ziet hem straks in iBabs en ik kan me voorstellen dat we straks even een korte schorsing hebben zodat alle fracties… U heeft een interruptie? Dan zat u in mijn dode hoek, mijnheer Roeling. Stelt u uw vraag. De heer Roeling: Voorzitter, mijn vraag aan de heer Gebben/VVD is: het college is nu van plan om een intern onderzoek uit te voeren. Bent u het met ons eens dat we beter een extern onderzoek kunnen laten uitvoeren? De heer Gebben: Ja, ik denk dat als je een partij bent die voor goed bestuur is, en dan kijk ik vooral even naar D66, je niet anders kunt dan een extern bureau hiervoor inhuren. Je moet je eigen vlees niet keuren, helemaal met u eens. De voorzitter: Even een verzoek aan de tribune.

Alstublieft, ik snap dat u het eens bent met mensen. Ik snap dat u het oneens met bent met mensen, maar klappen doen we hier niet. Het verstoort het debat. Ik kan hier niet goed verstaan wat er in de nasleep nog wordt gezegd, mensen thuis kunnen het ook niet verstaan, dus het verzoek is of u gewoon niet wilt klappen, alstublieft. Goed, we gaan naar de volgende spreker. De heer Jongsma, fractie OGP Midden-Delfland. Gaat uw gang. De heer Jongsma: Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Ja, we hebben heel slecht geluid. U bent wel te verstaan, maar heel slecht. Misschien kunt u uw stem iets harder laten klinken. Dat is het enige dat we op dit moment kunnen doen. De heer Jongsma: Allereerst wil de fractie OGP Midden-Delfland uitspreken dat wij het zeer vervelend vinden dat persoonsgegevens van inwoners onbedoeld openbaar zijn geworden. Onze oprechte excuses daarvoor. Wij kunnen niet… Maar ik vind het heel vervelend. Dat raakt mensen, zeker in een delicaat proces, zoals rond het azc. Inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat hun gegevens bij de gemeente veilig zijn. De burgemeester noemt het een menselijke fout. Dat kan gebeuren.

Maar hoe kon één fout leiden tot openbaarmaking van persoonlijke gegevens? Waren er geen checks en controles nodig? En hoe zorgen wij ervoor dat dit niet opnieuw gebeurt? Welke concrete maatregelen neemt het college om herhaling te voorkomen? Goed dat de gemeente melding heeft gedaan bij de Autoriteit Persoonsgegeven en de stappen volgt die daaruit voortvloeien. Inmiddels weten wij uit de antwoorden op de vragen van Mijn Partij, waarvoor dank, dat de Autoriteit Persoonsgegevens geen vervolgonderzoek instelt en daaruit dus geen verdere actie wordt verwacht.

5

Nu dat zo is en er geen vervolgonderzoek komt, moet de gemeente dit zelf doen want ook de fractie OGP Midden-Delfland wil graag meer inzicht in de vragen 'hoe heeft dit kunnen gebeuren?' en vooral 'welke verbeteringen en organisatorische aanpassingen worden doorgevoerd om dit soort fouten in de toekomst te voorkomen?' Het college geeft aan een intern onderzoek uit te voeren onder eigen verantwoordelijkheid. Dat is goed, maar leert het ons ook genoeg? Zou een externe partij niet zorgen voor maximale objectiviteit en transparantie? Dus in dat opzicht kunnen wij het idee dat Mijn Partij al aangaf, om daarvoor te kiezen, wel enigszins volgen. Er kan altijd iets misgaan, maar inwoners hebben recht op zekerheid. Zeker nu het vertrouwen in het azc-dossier bij een deel van onze inwoners al heel laag is of zelfs is verdwenen. Welke acties worden concreet genomen om het vertrouwen van de getroffen inwoners terug te winnen? Voorzitter, OGP Midden-Delfland staat pal achter de inwoners. Hun zorgen verdienen erkenning. Tegelijkertijd geven wij het college de ruimte om met verbetermaatregelen te komen. Laten we het duidelijk zeggen, fouten mogen menselijk zijn, maar vertrouwen, zorgvuldigheid en transparantie zijn niet optioneel, maar essentieel. Wie dat vertrouwen schendt of niet herstelt, ondermijnt de basis van onze democratie.

Daarom: laten wij ervoor zorgen dat dit niet meer gebeurt en dat onze inwoners erop kunnen vertrouwen dat hun gegevens veilig zijn. Zonder dat vertrouwen is er geen echte democratie. Tot zover onze eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Jongsma. Dan ga ik naar fractie ChristenUnie, de heer Ringeling. De heer Ringeling: Voorzitter, ik vroeg net aan de inspreker, de heer De Kok, 'wat ging er de eerste uren in u om?' omdat ik op vakantie was toen ik op een gegeven moment de mail las en zag 'hé, dit is gebeurd', zonder al te veel details. Op een gegeven moment zat ik daar en ik kon niet zoveel zeggen. Ik dacht 'is dit echt gebeurd? Is dit echt de zoveelste keer dat er in dit dossier weer iets misgaat?' Mijn medehuisgenoten, in dit geval vakantiegenoten, stelden de vraag 'is er iets?' Ik zei maar 'nee, nee, nee'. Het kostte een paar uren voordat ik wel antwoord kon geven over wat er precies aan de hand was. De eerste reactie was bijna in koor 'je meent het niet!' Dus ik snap de bewoners volkomen. Ik sta nog op afstand. Ik bedoel, ik heb er weinig schade van, anders dan dat ik er een beetje emotioneel kapot van was, of ben, maar zij ondervinden de gevolgen daarvan of kunnen de gevolgen ondervinden. Dus ik vind... Ik vond het, om het maar zo te zeggen, maar eigenlijk wil ik dat woord niet gebruiken, de zoveelste blunder in dit dossier.

Het wordt steeds een stukje erger, lijkt het. Daarom had ik hetzelfde punt als de heer Roeling. Ik ben trouwens de heer Gebben en de heer Roeling dankbaar voor de gestelde vragen. Daar werden we uiteindelijk iets wijzer van. Het werd mij pas vanmiddag duidelijk dat er intern onderzoek komt. Ik dacht langs de lijn dat het logisch lijkt als er zoiets gebeurt dat je van buiten naar binnen gaat kijken 'wat is er verkeerd gegaan?' Wat betreft de randvoorwaarden voor zo'n onderzoek en de vraag wat zo'n onderzoek moet opleveren, is dat in de eerste plaats onafhankelijkheid. Je gaat niet je eigen handelen onderzoeken. Dat kan ik ook doen, maar dan heb ik nooit iets fout gedaan. Het tweede belangrijke is dat je leert van wat er is gebeurd, zodat je niet dezelfde fout snel weer maakt. En het derde en misschien wel belangrijkste is dat herstel van vertrouwen misschien net iets te veel gevraagd is, maar dat er een begin van het herstel van vertrouwen richting de inwoners komt. Dat is ook een heel belangrijk aspect. Als je dan zegt 'het college is de opdrachtgever en die ambtenaren gaan het onderzoek uitvoeren', kunnen we nu al opschrijven wat er uit het onderzoek zal komen; een menselijke fout, het gaat niet meer gebeuren, prima, zand erover. We gaan over tot de orde van de dag. Maar dan zijn we verder van huis, ben ik bang. Dus ik sluit mij aan bij het voorstel van de heer Roeling.

Ik denk zelfs: waarom zou de raad geen opdrachtgever kunnen zijn van een onderzoek? Een extern onderzoek, zodat we echt grondig kijken en we de opdracht goed formuleren want je moet hem niet eng formuleren en beperken tot het datalek, maar belangrijker, wat mij betreft, is wat ik ook zag in een van de vragen, van de heer Gebben, meen ik dat het was, is dat inderdaad die balans tussen snelheid en nauwkeurigheid hier nu even een beetje zoek is. Ik heb het idee dat we snelheid willen maken en dat we daardoor aan nauwkeurigheid inboeten. Dus de vraag aan het college is: waarom die snelheid? Is het college het met mij eens dat die snelheid dan ook ten koste gaat van de nauwkeurigheid? Je merkt het ook. Ik heb die omgevingsvergunning gelezen en ook na de aanpassingen. Elke keer is het 'ja, dat onderzoek was nog niet af, maar dat hebben we daarna wel bijgevoegd' en zo. Dus blijkbaar waren 6

onderzoeken niet af. Toen is de omgevingsvergunning toch wel verleend. Misschien begrijp ik het verkeerd hoor, maar zo heb ik het uit de stukken kunnen halen, 'het was nog in concept of de resultaten waren nog niet bekend, maar we hebben alvast de vergunning verleend'. Dus daar gaan we voor snelheid in plaats van zorgvuldigheid. Daar wil ik ook antwoord op hebben. Wat is daar de drijfveer van? Tot zover mijn eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Ringeling. Dan ga ik als laatste naar de fractievoorzitter van het CDA, de heer Zwaard, gaat uw gang. De heer Zwaard: We zijn hier bijeengeroepen vanwege een datalek op 29 juli jl. Ik was op vakantie en ook ik werd erdoor verrast. Ik snap de emoties die hier vanavond in deze zaal rondgaan. Desondanks wil ik mij beperken tot het onderwerp datalek. Een delicaat onderwerp, de beide insprekers gaven dat al aan. Het raakt personen en ik snap dat. Uiteraard betreurt het CDA dat het datalek plaatsgevonden heeft. Dat had natuurlijk nooit mogen gebeuren. Daar is iedereen het over eens. Het raakt mensen en dat is iets dat wij als CDA niet willen. Het doet iets met mensen. Aan de andere kant, het is gebeurd. We draaien het niet meer terug en dat moeten we ons ook realiseren. Het college heeft direct nadat het bekend was de adressen van de site afgehaald, dus wat dat betreft denk ik dat er wel snel gehandeld is.

Mijnheer Ringeling geeft aan dat de snelheid af en toe te snel gaat. Mijn partij vindt dat het te langzaam gaat en dat er dingen blijven liggen. Bij ons spelen nog een paar vragen. Er is, wat ons betreft, heel snel een conclusie getrokken dat het een fout geweest is van één iemand. Aan de andere kant wordt er onderzoek naar gedaan. Dus wij zijn benieuwd naar dat onderzoek. Of dat intern of extern gebeuren moet, daarover is al het nodige gezegd. Ik ben benieuwd hoe het college daarnaar kijkt. Er werd door een van de insprekers aangegeven om een avond voor bewoners of met name de betrokkenen… De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Roeling. Mijnheer Roeling, stelt u uw vraag. De heer Roeling: Het CDA, de heer Zwaard, wil een beetje weglopen van de vraag 'intern onderzoek of extern?' De heer Zwaard zegt 'we zijn benieuwd wat het college ervan vindt'. We zitten hier als gemeenteraad, dus ik wil weten wat het CDA dan vindt. U bent de laatste spreker. Alle argumenten zijn gewisseld inmiddels. Deelt het CDA onze mening dat er sprake moet zijn van een extern onderzoek en geen intern onderzoek? De voorzitter: U mag daar antwoord op geven. De heer Zwaard: Dank u voor de vraag, ik snap hem ook.

Wij neigen naar extern, maar ik ben benieuwd naar de reactie van het college en hoe er vanuit het college naar gekeken wordt hoe dat intern onderzoek plaatsvindt en hoe dat effectief in zijn werk gaat en hoe er wordt gekeken naar een extern onderzoek. Maar ik snap de vraag van de overige fracties om tot een extern onderzoek over te gaan. Dus wij wachten eventjes de reactie van het college af voordat we daar een definitief antwoord op geven. Maar zoals ik al zei… De voorzitter: Ik wil de mensen op de tribune even verzoeken niet te praten want ik hoor het hier soms letterlijk. Het helpt mij heel erg om de sprekers goed in de gaten te kunnen houden. De heer Zwaard: Ja, voorzitter, dank u wel, inderdaad is het fijn als het wat rustiger is. Na afloop een applaus mag natuurlijk altijd. Nee, dat mag niet, dat heeft u net verteld. Ik had het daarnet over een bijeenkomst voor de inwoners, voor de 132 betrokkenen. Ik denk dat dat een goede zaak is. Als we dan kijken naar het terugwinnen van vertrouwen, zou dat een eerste stap kunnen zijn. Tot zover onze eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Zwaard. Daarmee hebben we de ronde voor de eerste termijn gehad. Er is voor het college een heel aantal vragen gesteld. U heeft ongetwijfeld meegeschreven.

De hoofdvragen zijn: waarom geen extern onderzoek? Wat wordt er gedaan om het vertrouwen te herstellen? Is het college bereid om het gemeentehuis te verlaten en ook echt 7

iets voor de getroffen inwoners te doen? Hoe zien de concrete vervolgstappen eruit? Er ligt een motie voor van de VVD waarop misschien gereflecteerd kan worden. Een vraag van de ChristenUnie was: waarom toch elke keer die snelheid? Gaat dat niet ten koste van de zorgvuldigheid? Daar heeft de heer Ringeling zo zijn vraagtekens bij. Die vragen zijn vooral richting het college gesteld. Ik geef het woord aan de portefeuillehouder in dezen en dat is mevrouw Noordermeer, de burgemeester. Portefeuillehouder Noordermeer: Dank u wel voorzitter. Goedenavond, welkom allen bij deze ingelaste raadsvergadering. Een ingelaste vergadering omdat het reces anders verliep dan we allemaal hoopten. We kregen op maandag 28 juli jl. namelijk te maken met een datalek. Een datalek waarbij de namen en adresgegevens van ruim 130 bezwaarmakers tegen het azc tijdelijk via de gemeentelijke website inzichtelijk waren. Dat is enorm schrikken. Dat is beroerd, ontzettend balen en pijnlijk, zoals ook gezegd, uiteraard en absoluut voor de inwoners over wiens namen en adresgegevens we het hier hebben. In de eerste plaats realiseer ik me dat betrokken personen in deze, zeer vervelende, positie zijn gebracht. Ten tweede zie ik ook, daar wordt ook over gesproken en dat herken ik ook en ervaar ik ook, dat het vertrouwen is geschaad.

Ik betreur dat enorm want wanneer het vertrouwen wankelt, raakt dat niet alleen de direct betrokkenen, maar dat raakt ons allemaal. We gaan hier dan ook niet lichtvaardig mee om. Als burgemeester zie ik het uiteindelijk als mijn verantwoordelijkheid dat dit is misgegaan. Die verantwoordelijkheid nemen wij hier vanavond door uw vragen te beantwoorden, die ga ik hierna ook beantwoorden, en door nogmaals oprechte excuses te maken voor deze fout. Inmiddels is een intern onderzoek gestart om te achterhalen hoe dit precies heeft kunnen gebeuren. Daarbij is de insteek lessen te trekken uit wat er is gebeurd om zo de risico's in de toekomst maximaal te beperken. Ik kan er bij deze kwestie niet aan voorbijgaan dat de steeds grimmiger sfeer in de samenleving mij raakt. Het publieke debat wordt gevoed door aannames, speculaties en onjuistheden. Daarbij zouden individuele politieke opvattingen van ambtenaren een drijfveer zijn voor het opzettelijk delen van gevoelige informatie en een motief vormen voor het zaaien van verdeeldheid in de samenleving. Dat beeld herken ik echt niet. Ik zie dagelijks ambtenaren werken met toewijding vanuit de overtuiging dat zij er zijn voor alle inwoners van Midden-Delfland. Een overtuiging die ik uiteraard deel en waarbij ik het zoeken van verbinding zie als de essentie van mijn rol als burgemeester.

Ik zeg dit niet alleen vanuit mijn rol, maar ook vanuit mijn persoonlijke overtuiging want samenhorigheid hoort bij wie we zijn en bij wat Midden-Delfland sterk maakt. De voorzitter: Mevrouw Noordermeer, u heeft een interruptie van de heer Roeling. Mijnheer Roeling, stelt u uw vraag. Portefeuillehouder Noordermeer: Ik ben bijna klaar met mijn verhaal. De heer Roeling: Dank u wel voorzitter. Nu is het nota bene de burgemeester zelf die suggereert dat er mensen of politieke groeperingen zijn die beweren dat ambtenaren vanuit een politiek argument dit bewust hebben gelekt. Dat is nu juist het hele probleem. Het college kan niet zeggen 'dit is onbewust gebeurd'. Dat is hetzelfde als dat wij als politieke partij niet kunnen zeggen 'het is bewust gedaan'. Ik zou toch vriendelijk willen verzoeken aan burgemeester om daarvan weg te blijven, voorzitter, want wij proberen juist te voorkomen dat er een welles-nietesspelletje komt. Wij zijn er niet mee begonnen om te zeggen dat het onbewust is gebeurd, maar wij vinden het zeer onzorgvuldig om richting de samenleving te zeggen 'ja, nee, we weten niets, er komt onderzoek, maar het is niet bewust geweest'. Kunnen we daar alstublieft mee stoppen en daaraan voorbijgaan? De voorzitter: Dank u wel. Dat was niet echt een vraag. U kunt uw betoog vervolgen, of uw antwoord vervolgen mevrouw Noordermeer.

Portefeuillehouder Noordermeer: Dat zo houden, vraagt iets van ons allemaal. Het is juist nu belangrijk dat we niet meegaan – en dan bevestig ik de opmerking van de heer Roeling dat we niet moeten meegaan – in wantrouwen of verdachtmakingen, maar elkaar blijven zien als partners en mensen in deze samenleving, ook wanneer er verschillen zijn. Alleen door het gesprek en door 8

vanavond het goede debat te voeren in openheid en met respect houden we verbinding vast die ons als gemeenschap juist sterker maakt. We zetten alles op alles omdat wij de lessen willen trekken en die samenwerking willen en willen werken aan het herstel van vertrouwen. Ik wil graag zuiver en met openheid het gesprek voeren, met u als gemeenteraad, over hetgeen nu voorligt. Ik vraag u om ons vanavond dan ook met elkaar te richten op de vragen die net ook gesteld zijn, over het datalek. Daarmee doen we recht aan elkaar, maar vooral ook aan het belang om dit onderwerp goed in debat met elkaar te bespreken. De voorzitter: Mag ik u verzoeken om ook in te gaan op de vragen die gesteld zijn? Mevrouw de burgemeester, wilt u uw microfoon even aandoen? Dan kan ik u het woord geven om ook verder in te gaan op de vragen die gesteld zijn. Portefeuillehouder Noordermeer: Dat klopt. Ik wil als eerste nog even kort terugkomen op de heer De Kok over de gemeente en de bereikbaarheid. Het terugbelverzoek is nagekomen, maar inderdaad, het was recestijd. Ik weet niet exact de tijd daarvan, maar er is teruggebeld. De brief die gestuurd is, is echt niet standaard. Daar wil ik duidelijk in zijn. Mensen kunnen nog steeds te allen tijde terecht en daar is ook gebruik van gemaakt. Daar hebben mensen gebruik van gemaakt.

Dus het is niet zo dat er geen verbinding is geweest, maar niet iedereen heeft daar gebruik van gemaakt. Maar enkele mensen hebben daar gebruik van gemaakt. Dat nog even als eerste. Dan een belangrijke vraag die door drie partijen gesteld is over het doen van een intern onderzoek of een extern onderzoek. Allereerst: het is aan de raad – dat wil ik sowieso zeggen – als de raad hiervoor zou kiezen. Het is niet gebruikelijk. Bij datalekken is het normaal gesproken zo dat daar intern onderzoek vanuit een gemeente op plaatsvindt, zoals op meerdere werkprocessen. Dat is hier ook de insteek geweest. Wij hebben als college de opdracht verstrekt om dat onderzoek uiterlijk eind september op te leveren. Teneinde met de conclusies en aanbevelingen uiteraard naar de toekomst toe te allen tijde maximaal te voorkomen dat we met datalekken te maken hebben, loopt dit onderzoek op dit moment intern. Dat is tevens gekoppeld aan de snelheid, waarover ook een vraag kwam van de ChristenUnie. Hoe loopt dat onderzoek? Die snelheid is onderdeel van het onderzoek, dus die vraag is uiteraard daarin meegenomen. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Ringeling. Ik geef even het woord aan de heer Ringeling om zijn vraag te stellen. De heer Ringeling: Mijn punt over nauwkeurigheid en snelheid ging met name om het verlenen van de omgevingsvergunning.

Ik heb het idee dat we daarin snel wilden handelen, dus er moest snel een vergunning worden gegeven, en dat we daarin dus soms onzorgvuldig waren. Gaan we in het verdere handelen in het hele proces – ik zeg niet dat het datalek komt door snelheid – fouten maken? Je merkte in het hele proces van die omgevingsvergunning 'joh, dat rapport was nog niet af, maar we hebben het daarna toegevoegd'. Dus de snelheid was zo dat we niet konden wachten tot de rapporten af waren, maar we moesten verder. Dat was mijn punt eigenlijk. De voorzitter: Dat is een kleine toevoeging, gaat u verder? Portefeuillehouder Noordermeer: Ik heb u gehoord en die nemen we ook mee en die loopt ook in het onderzoek. Ik kan u ook aangeven dat een dossier bijvoorbeeld zo'n 20.000 pagina's inhoudt. Een datalek zit soms in een klein hoekje, maar dit is wel waar je vandaag de dag met de documenten die wij verstrekken, maximaal in het proces… (… ontbreekt een werkwoord? 1.19.55) Dat is ook de reden van het onderzoek, om er heel scherp naar te kijken in hoeverre daar verbeterpunten in zitten. De vragen rondom het onderzoek. Dat loopt dus op dit moment.

Als u als raad vanavond vanuit uw debat dat u gaat voeren, vindt dat daar een extern onderzoek op zou moeten plaatsvinden, dan is dat aan u om dat te besluiten, maar daarbij wijs ik er ook op dat het ongebruikelijk is binnen gemeenteland om een datalek op die manier aan te pakken. Binnen de procesgang is het normaal dat je dat intern, binnen de gemeente oppakt en een extern onderzoek brengt kosten met zich mee. Dat is dan de enige opmerking die ik daarbij kan maken. Dat over een extern onderzoek. De voorzitter: Dan heeft u een interruptie van de heer Gebben. Die wil u een vraag stellen. Mijnheer Gebben, gaat uw gang. 9

De heer Gebben: Ik zat even te wachten op waar het onderzoek precies over gaat. Mijn vraag is: wat is de belangrijkste onderzoeksvraag die in het intern onderzoek wordt gesteld? Portefeuillehouder Noordermeer: De belangrijkste onderzoeksvraag die hierin wordt gesteld is: hoe heeft dit kunnen gebeuren? Dat is de centrale vraag. Daarbij is het zo dat er op dit moment uiteraard al interviews hebben plaatsgevonden. U zegt 'waarom komt u nog niet met een evaluatie?' Dat loopt op dit moment. Er zijn intern veel interviews geweest met alle betrokkenen om in beeld te brengen op welk moment er wat is gebeurd, hoe het is ontstaan, of is afgeweken van de reguliere processen en, tot slot, hoe we dit kunnen voorkomen, uiteraard. Dat is wat op dit moment intern loopt. Zoals gezegd, zullen we u daar eind september de conclusies en de aanbevelingen over terugkoppelen. Nadat dat in de raad besproken is, is dat ook openbaar. Dat is ook voor de inwoners en betrokkenen dan duidelijk in de conclusie en de aanbevelingen terug te lezen. Een avond voor bewoners.

Belangrijk is om ons dan af te vragen: wat is de hoofdvraag, los van het proces dat nu loopt en het onderzoek dat loopt? Wat is dan voor die avond vanuit de raad belangrijk? Wat zou u willen meegeven, mochten wij dat in overweging nemen? Wat vindt u belangrijk dat wij in die avond doen? Want vertrouwen herstellen in een avond… Uiteraard willen wij vanuit het college en ook vanuit het proces dat nu loopt werken aan herstel van vertrouwen en daar is uiteraard ook juist verbinding voor nodig. Maar de vraag aan de raad hierbij is: hoe ziet u dat voor u? Hoe ziet u zo'n avond voor u? Over concrete vervolgstappen heb ik net aangegeven wat er op dit moment loopt. Ik kijk even naar mijn collega's wat ik verder aan vraagstelling…? Er is een aantal vragen aan elkaar gekoppeld. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Ik denk dat u de meeste vragen in ieder geval heeft beantwoord. Ik denk dat, mocht dat niet zo zijn, de tweede termijn natuurlijk bij uitstek de gelegenheid is om daar nog even op te wijzen. Ik heb even met de griffier overlegd. We schorsen de vergadering even een minuut of tien zodat iedereen even die motie die is ingediend door de VVD goed kan lezen. Dan is het verzoek aan de fracties om in de tweede termijn op die motie terug te komen. Dan zie ik u om 20.45 uur weer terug aan deze tafel.

Schorsing De voorzitter: Goed, iedereen is weer aanwezig en we gaan weer verder met deze vergadering. Naar aanleiding van de schorsing: in de tussentijd is er ook een tweede motie in de maak van de fractie van Mijn Partij. Daar zullen ze straks, denk ik, een korte toelichting op geven. Ik stel voor dat we in de tweede termijn weer het volledige rondje doen. Wellicht is er nog een korte schorsing nodig om ook de motie die nog komt van de fractie Mijn Partij even goed te bekijken. Op die manier gaan we door dit agendapunt heen. Het verzoek aan de tribune is nogmaals om een beetje stil te zijn. Het geluid hier is waarschijnlijk net zo slecht als het geluid dat u hoort. Maar als het daar rumoerig is, kan ik hier echt helemaal niets horen. Dat helpt niet. Dus ik waardeer het zeer als er een beetje etherdiscipline is, zoals Ellie Lust ooit zei in 'Wie is de Mol?'. Ik begin dit rondje even met de fractie Mijn Partij en ik neem aan dat iedereen in de tweede termijn het woord wil voeren. Dan ga ik dat niet checken. Klikt u het microfoontje maar vast aan dan begin ik even bij de heer Roeling van Mijn Partij, dan kan hij meteen een toelichting geven op zijn motie. Mijnheer Roeling, aan u het woord. De heer Roeling: Portefeuillehouder, bedankt voor de beantwoording. De burgemeester zegt 'uiteindelijk is het aan de raad'. Dat het ongebruikelijk is, delen wij niet.

Dus we zullen op dat gebied een motie indienen en die staat open voor discussie en voor wijzigingen vanuit de gemeenteraad. Dat als eerste. We hebben ook gevraagd naar een plan van aanpak. Hoe ga je dat vertrouwen terugwinnen? Een extern onderzoek is een begin. Maar dat is nog steeds onvoldoende. Dus wij hechten er nog steeds aan dat het college zelf met een plan van aanpak komt waarin het aangeeft 'op deze wijze willen wij het vertrouwen terugwinnen, als dat nog mogelijk is'. De reactie daarop is mij ontgaan. En als het gaat over de bijeenkomst voor de bezwaarmakers denk ik dat het ook wel weer typisch is dat de burgemeester dan zegt 'wat verwacht de raad daar nou van?' Ga dat eens aan die 10

bezwaarmakers vragen. Het is juist bedoeld voor de bezwaarmakers. Ik ben geen bezwaarmaker. Mijn plek is hier, maar het gaat er juist om dat je in contact treedt met die bezwaarmakers en hen vooraf vraagt 'we zijn bereid om dit te doen. Hoe kunnen we ons voorbereiden, wat verwachten we van elkaar?' Et cetera. Vervolgens is er zo'n bijeenkomst. Dus ik denk niet dat de gemeenteraadsleden de juiste personen zijn om te vragen hoe dat moet en wat wij daarvan verwachten. We kunnen wel gissen, maar dat is niet handig in dit opzicht, voorzitter. Verder zullen we het er voorlopig mee moeten doen. We denken wel dat we, als de motie een meerderheid haalt, in ieder geval een goed signaal afgeven naar alle inwoners, niet alleen naar de bezwaarmakers, en dat we daaruit laten blijken als gemeenteraad dat het ons menens is en dat we daar als gemeenteraad ook bij betrokken blijven. Er wordt nu gezegd dat 'de raad instemming wordt gevraagd over de onderzoeksvragen'. Ik denk dat dat een goed begin is. Het zou nog kunnen worden gewijzigd in 'de gemeenteraad als opdrachtgever', maar dat idee gooi ik hier maar even in het midden, bij de gemeenteraad. Dus ik zal nu het dictum voorlezen, voorzitter.

Is dat goed? Constaterende dat het college bezig is met een intern onderzoek inzake hoe het datalek is ontstaan en de raad niet op de hoogte is van de onderzoeksvragen, overwegende dat zorgvuldigheid in het proces is gewenst, het vertrouwen van de inwoners hersteld dient te worden en met intern onderzoek neigt naar 'de slager zijn eigen vlees keurt', verzoekt het college om een extern onderzoek te starten naar de oorzaak van het datalek, de raad instemming wordt gevraagd over de onderzoeksvragen en gaat over tot de orde van de dag. Ik zal hem indienen, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Roeling, dat is de hele motie, dat weet u, niet alleen het dictum. Misschien is het goed voor de toeschouwers te weten dat dit gaat over de motie die de fractie Mijn Partij net indiende over het extern onderzoek. Dit gaat niet over de motie die de fractie VVD heeft ingeleverd. Dat even om verwarring te voorkomen. We hebben hier een tweede motie te pakken. Ja, u zult moeten ondertekenen, anders is hij niet… De heer Roeling: Ik wilde er nog een t'tje bij zetten, zodat er 'verzoekt' staat. De voorzitter: Dat mag ook nog. Dank u wel. Daarmee hebben we motie B, zo doen we dat netjes. Die zal ook in uw systeem worden gezet en dan kunt u daar straks ook nog even naar kijken en er eventueel nog iets van vinden.

Dat gezegd hebbende, was dat ook uw termijn, mijnheer Roeling? De heer Roeling: Ja. De voorzitter: Ja. Dan geef ik het woord aan de volgende spreker, dat is de heer Zwaard van het CDA. Gaat uw gang. De heer Zwaard: Dank voor het woord. Vertrouwen is een woord dat we hier veelvuldig horen. Ik denk dat dat iets is dat we terug moeten zien te winnen, als gemeente, als college en als raad. Die bijeenkomst voor de getroffenen van dit datalek is, wat mij betreft, daar een heel goede eerste stap voor. Wat dan de vraagstelling moet zijn? Ik kan mij voorstellen dat je iemand uitnodigt die goed op de hoogte is van datalekken, die daar wat over kan vertellen. Maar op zich is het niet eens zo belangrijk wat de onderwerpen zijn. Het gaat om hoor en wederhoor. Het gaat erom dat je mensen serieus neemt. Ik heb zelf een commerciële functie en als ik een klant heb die een klacht heeft, ga ik er als eerste op af. Gewoon het feit dat je iemand serieus neemt, helpt al heel erg. In dit geval zou het houden van zo'n bijeenkomst, denk ik, aangeven dat je die mensen serieus neemt. Dus wat ons betreft: die bijeenkomst organiseren. Wat het extern onderzoek betreft, zou het wat ons betreft ook zo kunnen zijn dat je zegt 'kijk eerst eens even wat het intern onderzoek voor resultaat brengt en start daarna, indien nodig, een extern onderzoek'.

Wij willen dadelijk even goed kijken naar de tekst van de motie en zullen er dan al dan niet mee instemmen, waarbij ik aangeef dat wij ernaar neigen om ermee in te stemmen, maar we willen even serieus naar de tekst kijken van die motie. Tot zover de tweede termijn van ons. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Zwaard. Dan gaan we naar de derde spreker, de heer Scholtes van de fractie D66. 11

De heer Scholtes: Voorzitter, we hebben in de eerste termijn inderdaad de vraag gesteld 'hoe ziet zo'n proces eruit en waar staan we nu in het proces van het interne onderzoek?' Wij vinden het nog wel belangrijk om mee te geven, voor zover dat nog kan, want de interviews lopen al, om juist te kijken naar het proces en waarborgen en niet naar de personen. Dus niet 'hoe heeft dit kunnen gebeuren?', maar 'welke processen hebben we wel of niet doorlopen bij hoe dit heeft kunnen ontstaan?' Ik denk dat dat uiteindelijk veel belangrijker is want dit soort dingen mogen nooit persoonsafhankelijk zijn, maar moeten altijd procesafhankelijk zijn. Dan over een avond of een gesprek. Het zou in ieder geval handig kunnen zijn om te vragen hoeveel animo ervoor is, voordat je een gesprek houdt met de bezwaarmakers en, inderdaad, welke vragen er leven. Ik denk dat het veel belangrijker is om vanuit die redenatie te bekijken 'hoe steken we dit dan in?' Zijn het er veel? Maak er een avond van. Zijn het er wat minder? Doe het in een een-op-eengesprek of in een kleiner groepsgesprek. Het lijkt mij echt aan een communicatiedeskundige om daar wat fatsoenlijks van te maken. Ik denk ook wel dat dat kan. Wij zijn niet principieel tegen een extern onderzoek. Wij denken dat een extern onderzoek in sommige gevallen ook echt heel belangrijk is.

Ik duidde er in mijn eerste termijn op dat het, op het moment dat je kijkt naar je interne processen, ook prima met een intern onderzoek of een interne audit af kan worden gedaan. Wij willen ook best goed kijken naar de tekst van de motie van Mijn Partij. Wij zijn er zeker niet principieel op tegen, maar ja, we moeten wel consensus hebben over de onderzoeksvraag want ik denk dat de onderzoeksvraag, zeker op het moment dat je die extern laat stellen, van groot belang is om te komen tot een fatsoenlijk rapport waar we ook wat mee kunnen en waar we het proces uiteindelijk mee kunnen verbeteren zodat het niet meer voorkomt in de toekomst. Ik denk dat dat heel belangrijk is en dat we dat als raad ook goed in ons achterhoofd moeten houden. Ik denk dat ik dan alle punten heb aangestipt, voorzitter, dus tot zover mijn tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel. Misschien even ter herinnering, er lag of er ligt ook nog een motie van de fractie VVD. Daar wordt nog niet op ingegaan. Dat kan een bewuste keuze zijn, maar ik dacht, voordat iedereen die vergeet, die is er. Dan geef ik het woord aan de ChristenUnie, de heer Ringeling, gaat uw gang. U moet hem natuurlijk niet uitdrukken, mijnheer Ringeling, want dan krijgt u het woord niet. De heer Ringeling: Nee, nu ben ik online. Dank. In de eerste ronde hadden we al gezegd dat wij zo'n extern onderzoek steunden.

Dat was ook een beetje ons idee. Wij zouden het sterker vinden als wij als raad de opdrachtgever zijn voor het onderzoek. Voor de onderzoeksvraag moeten wij dan samen even kijken zodat wij de goede onderzoeksvraag formuleren. Maar het lijkt mij sterker dat wij als raad niet de opdracht geven aan het college om dan vervolgens weer opdracht te geven aan een bureau, maar dat wij zelf als raad de opdrachtgever zijn van het onderzoek. Voor wat betreft de avond, zou het een eerste gebaar zijn als vanuit het college een avond wordt georganiseerd. Als er tien mensen komen, doen we dat net zo lief als wanneer er 150 mensen komen. Dan heb je in elk geval de eerste stap gezet vanuit ons bestuur. Dat waren mijn punten voor deze termijn. De voorzitter: Dank u wel, dan ga ik naar fractie OGP Midden-Delfland. De heer Jongsma, gaat uw gang. De heer Jongsma: Allereerst dank aan de burgemeester voor het beantwoorden van de vragen en haar vlammende betoog. Ja. Laat ik beginnen met het extern of intern onderzoek. Fijn dat er alvast wat voorwerk is gedaan. Maar de burgemeester heeft het erover dat een dergelijk onderzoek naar een datalek niet gebruikelijk is om extern te doen. Dat kan zo zijn, maar in deze situatie denken wij, omdat dat ook geen standaardsituatie is, maar een best bijzondere situatie, dat het juist heel verstandig is om ook een extern onderzoek te doen.

Dat de raad opdrachtgever is, lijkt me ook een goede zet want er zal ook wat budget bij moeten komen. De burgemeester had het ook over de snelheid. Intern zou sneller zijn dan extern. Ik denk dat als je een goede partij weet, die ook binnen een paar weken een heel goed onderzoeksrapport kan opleveren. Dus dat even als eerste reactie op de motie die door Mijn Partij is ingediend.

12

Het tweede punt is vertrouwen herstellen. Er is gesproken over het beleggen van een avond en over dat dat misschien een goede optie is. Wij zijn van mening dat je allereerst begint met degenen om wie het gaat vragen waar ze behoefte aan hebben. Aan één kant hebben we het over een datalek, over privacy, maar ik kan me ook voorstellen dat er een grote groep mensen is die denkt 'ja, maar ik wil helemaal niet massaal bij elkaar zitten' want het was nou juist de bedoeling dat je anoniem zou blijven. Dus als je dan ergens in een grote groep gaat zitten… Het kan, maar dat is niet aan ons. Ik denk dat het verstandig is dat het college in overleg met een groep of met iedereen kijkt waar zij behoefte aan hebben. Dat voor wat betreft het herstellen van vertrouwen. Daarnaast wil ik ook nog wel iets anders benoemen, maar voor ik dat doe, want anders ga ik het vergeten, de motie van de VVD. Wat OGP Midden-Delfland betreft, gaan we die niet steunen. Wij vinden dat de motie te veel aannames en veronderstellingen kent. Wij hebben destijds bewust gekozen voor een azc. Er zijn op dit moment, voor ons, nog niet voldoende redenen om daar nu ineens anders over te denken. Dus wij zullen deze motie niet steunen. Dan het volgende. Wij spreken vandaag over de spanning tussen openbaarheid en privacy. In onze democratie hoort iedereen met open vizier te kunnen zeggen waar hij of zij voor staat.

Dat is de kracht van een vrij debat. Maar die vrijheid stopt zodra mensen risico's lopen op intimidatie of bedreiging. De AVG is er niet om discussie te blokkeren, maar juist om die mogelijkheid te maken. Door persoonsgegevens te beschermen zorgen we dat het debat over de inhoud gaat, niet over de persoon. Inwoners krijgen zo de ruimte om hun visie te geven of bezwaar te maken, ook in gevoelige dossiers. Want wie zich niet veilig voelt om zijn stem te laten horen, verliest draagvlak en vertrouwen. Dat is schadelijker voor de democratie dan het afschermen van een naam of adres. Voorzitter, dit geldt niet alleen voor onze inwoners. Ook wij raadsleden, die hier open en eerlijk onze standpunten uitdragen, worden soms geconfronteerd met intimidatie en bedreiging. Dat raakt je als mens. Wie durft er nu nog iets te zeggen als de prijs angst is? Daarom moeten wij helder zijn, argumenten moeten openbaar en bespreekbaar zijn, maar persoonsgegevens verdienen bescherming. Zowel inwoners, als raadsleden moeten veilig en zonder angst hun stem kunnen laten horen. Alleen dan gaat het debat over inhoud en niet over de persoon. Laat mij het duidelijk zeggen: angst mag nooit de prijs zijn van meedoen aan onze democratie. Wie zwijgt uit angst, verliest niet alleen zijn stem, maar verliest ook de democratie zelf.

Zonder veiligheid en privacy is er geen meningsuiting en zonder vrije meningsuiting is er geen echte democratie. Daarmee sluit ik af. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik tot slot naar de fractie VVD. De heer Gebben, gaat uw gang. De heer Gebben: Allereerst, mijnheer Jongsma, hartelijk dank voor het gloedvolle betoog, vooral het laatste stuk. Dan ga ik nu over tot mijn eigen betoog. Het is goed dat de burgemeester namens het college ook hier haar excuses weer heeft gemaakt. Dat is belangrijk en het is een belangrijke eerste stap van wat er moet gebeuren. Maar zoals ik in de eerste termijn al heb aangegeven, is dit niet genoeg. Excuses laten onverlet dat er ook een gedegen onderzoek moet worden ingesteld naar de privacybescherming binnen het gemeentelijk apparaat. Het zou wijs zijn geweest als het college gedurende dit proces de raad beter bij alles had betrokken en niet had geprobeerd alles binnen zijn ivoren toren op te lossen. Inwoners moeten er 100% op kunnen vertrouwen dat de gegevens hier veilig zijn en dat zij, als zij een vergunning aanvragen en bezwaar maken of de gemeente op een andere manier, om een andere reden benaderen, hun gegevens niet op straat komen te liggen. De burgemeester blijft benadrukken dat het gaat om een menselijke fout. Dat is in de basis natuurlijk altijd het geval en dat zegt om die reden ook weinig.

De vraag die beantwoord zou moeten worden, staat nog steeds open. Dat is: kan het college garanderen dat privacygevoelige gegevens bij deze gemeente veilig zijn en dat er alles aan gedaan is om deze te borgen? Dan gaat het niet alleen om de hardware, dus wat er op papier staat, maar zeker ook om de software. Daar bedoelen we de bewustwording en houding binnen de organisatie mee. Vanavond krijgen wij geen antwoord op deze vragen en dat is jammer. Wij zijn zeker ook voorstander van een extern onderzoek omdat het ook meer vertrouwen geeft. Vertrouwen wordt hier heel vaak genoemd vanavond. Daar kom ik straks nog even op terug. Dat het niet om een incident lijkt te gaan, is de VVD inmiddels wel duidelijk geworden. Inwoners hebben ons gewezen op andere mogelijke schendingen. Zelf ben ik benaderd door een betrokken inwoner die als antwoord op een door hem geschreven brief in het antwoord een mail aantrof van een andere inwoner. Dat kan natuurlijk nooit de bedoeling zijn. Deze problemen moeten opgelost worden, en 13

wel zo snel mogelijk. Het vertrouwen van veel inwoners in de gemeente en haar bestuur is tot een dieptepunt gedaald. Dat moet het college zich aantrekken, temeer daar dit allemaal voorkomen had kunnen worden als het college de regie zelf wat meer in handen had gehouden en op de rem had getrapt. Daadkracht en verbinding, daar draait het om. De oproep aan dit college, maar vooral ook aan onze burgemeester, is dan ook: laat dit zien. Nu even over de motie. Veel partijen spreken over het terugwinnen van vertrouwen. Van de coalitiepartijen is alleen de OGP Midden-Delfland bereid om op de motie te reageren en dat vind ik eerlijk gezegd wel dieptriest en kwalijk. Ik denk dat wij moeten beginnen door onze eigen collega's serieus te nemen en ook al ben je er fel op tegen, zeg het dan gewoon eerlijk, maar negeer het niet. Dat vind ik echt beneden alle peil. Ik snap dat je misschien zegt 'deze motie heeft niets met het datalek te maken', maar volgens ons is dat wel zo. Wij gaan namelijk een azc plaatsen naast inwoners die getroffen zijn door dit datalek. Het datalek zelf zou volgens mij voor de coalitiepartijen ook de druppel moeten zijn die de emmer doet overlopen. Zeker – nu haal ik de heer Ringeling aan – met al het geblunder op dit dossier. Het houdt een keer op. Wanneer is het genoeg? De voorzitter: Dank u wel mijnheer Gebben.

Dan ga ik toch even voor de beantwoording in tweede termijn van het college naar de burgemeester. Er zijn niet veel vragen aan het college gesteld. Er wordt wel een duidelijke oproep gedaan tot zowel een extern onderzoek, als om de bewoners te bevragen op wat zij nodig hebben in de zin van een bijeenkomst. Misschien kunt u daar even op ingaan? Misschien kunt u daar iets over zeggen en misschien scheelt dat ook een motie, want het wordt vrij breed gedragen. Dus dat wil ik u als portefeuillehouder even meegeven. Aan u het woord. Portefeuillehouder Noordermeer: Dank u wel voorzitter. Ik wil allereerst ingaan op de bijeenkomst waarbij mijn vraag aan de raad puur bedoeld was om de suggesties op te halen, maar uiteraard, als we een bijeenkomst met de bezwaarmakers zouden houden, richt ik me tot de bezwaarmakers zelf om daar ook de vraagstelling en de behoefte op te halen van wat er wat jullie betreft voor die bijeenkomst echt belangrijk is om daar te bespreken en te kunnen behandelen. Dus ik richt me dan met name, eerlijk gezegd voorzitter, uiteraard tot de bezwaarmakers. Die bijeenkomst, daar zijn suggesties voor meegegeven, kan kleinschalig zijn omdat er minder mensen zijn die daar behoefte aan hebben, maar is er een grotere groep, dan is dat ook mogelijk.

Bij dezen een toezegging die ik vanuit het college hier doe, dat we daar zeker toe bereid zijn want het gaat uiteindelijk absoluut weer om het vertrouwen, maar ik wil dat woord eigenlijk voorzichtig in de mond nemen, want dat gaat gewoon heel langzaam. Ik hoop dat het sneller gaat maar gemiddeld genomen is het bij zo'n vertrouwenskwestie echt een kwestie waar je met elkaar in verbinding en in gesprek moet gaan. We gaan ons even beraden over hoe we dat aanpakken, maar dat betekent dat het ook kan zijn dat u een brief krijgt om de suggesties daarover aan ons kenbaar te maken, zodat we even kunnen kijken want er kunnen ook verschillende beelden en verschillende meningen zijn, ook van u, vanuit uw groep als bezwaarmakers en als platform. Dus daar is in ieder geval de bereidheid toe, voorzitter. Het kan ook best zijn dat dat niet de enige bijeenkomst is. We hebben ook een klankbordgroep. We hebben verschillende mogelijkheden waarop die communicatie en die participatie straks ook meer handen en voeten zal krijgen. Het tweede is het daadwerkelijk werken aan het, zoals ook OGP Midden-Delfland betoogde, vanuit de samenhang der dingen, vanuit de democratie, met elkaar het vertrouwen en die verbinding met elkaar, niet alleen als raad, maar inwoners en college, samen op te pakken. Dat onderschrijf ik van harte. U deed net een oproep vanuit de VVD.