2022 m 12 d 06 Vsl Commissie.docx

Notulen van het verhandelde in de openbare vergadering van de commissie van de gemeente MiddenDelfland, gehouden op dinsdag 6 december 2022, 19.30 uur. Voorzitter

: de heer N.C. Knaap

Griffier

: de heer A. de Vos

Aanwezig : de heer B.J. Ammerlaan (ChristenUnie), de heer M. de Bakker (ChristenUnie), de heer J. van der Eijk (VVD), mevrouw M.C. van der Ende (VVD), de heer A.J. Gebben (VVD), de heer J.G. Jongsma (OGP Midden-Delfland), mevrouw S.A. Koppert (OGP), mevrouw D. Langeveld (CDA), mevrouw L.C. van der Lans-Mastenbroek (D66), de heer J.J.C. Moerman (VVD), de heer P.W. van Rijs (CDA), de heer E.N.H. Roeling (Mijn Partij), de heer N.J. Ruiterman (Mijn Partij), de heer P.W. Scholtes (D66), de heer J.P. van der Spek (Mijn Partij), de heer R.E. Vieira (D66), mevrouw V. van 't Westeinde (CDA) en de heer R.H.G. Zwaard (CDA) Afwezig

:-

Tevens aanwezig: de heer A.P.J. van Hemmen, burgemeester; de heer F.J.M. ten Have, mevrouw W. Renzen-van Leeuwen en mevrouw M. Oderwald-Ruijsbroek, wethouders; de heer A. Overgaag, mevrouw N. van der Hoeven, insprekers

1.

Opening van de vergadering

De voorzitter opent de commissievergadering van 6 december 2022 en heet de aanwezigen en de kijkers thuis welkom.

2.

Spreekrecht algemeen

Er zijn geen aanmeldingen.

3.

Vaststellen van de agenda

De voorzitter heeft het verzoek gehad om agendapunt 14 en 15 naar voren te halen en te behandelen na agendapunt 6 in verband met insprekers. De vergadering gaat akkoord met voorgestelde wijziging van de agenda.

4.

Mogelijkheid tot het stellen van vragen door de commissie aan het college

Mevrouw Koppert komt later terug op het onderwerp WMO-cliëntenervaringsonderzoek. Mevrouw Langeveld leest in de beantwoording dat er een plan van aanpak wordt gemaakt. Wie maakt het plan van aanpak? En wanneer is dit gereed? Wethouder Oderwald antwoordt dat het niet zozeer een opdracht van het LEA is, het is een samenwerking met onderwijsorganisaties. Dat moet nog gestart worden, er is nog geen einddatum. Na de start kan ze melden wanneer de einddatum wordt verwacht.

5.

Openstaande toezeggingen en vaste onderwerpen en moties

Mevrouw Langeveld vraagt wanneer ze de schriftelijke vragen uit de raadswerkgroep Sociaal Domein kan verwachten. Wethouder Oderwald heeft hard teruggezocht, maar de vragen niet exact gevonden. Mevrouw Langeveld meldt dat die avond is bevestigd dat de vragen schriftelijk zouden worden beantwoord. Het gaat vooral over de vergelijking van de cijfers nu en voorheen. Ze kan de vragen weer op papier zetten en ze wil de antwoorden snel ontvangen. Wethouder Oderwald wil de vragen graag invulling geven en kijken of de vragen op dit moment van belang zijn of te betrekken bij de evaluatie. De heer Zwaard dankt voor de beantwoording van de vragen. 1

De heer Jongsma heeft technische vragen gesteld en vraagt de wethouder met gezwinde spoed het proces te doorlopen en de raad hierover zo snel mogelijk te informeren. Wethouder Renzen begrijpt de vraag of er een huisartsenpraktijk ontwikkeld kan worden. Ze wil ook dat de voorzieningen in Schipluiden op peil blijven. De huisartsen hebben behoefte aan huisvesting. Het college probeert daar invulling aan te geven en is goed met elkaar in gesprek. Ze vraagt ruimte en tijd om in overleg met de huisartsen en Wonen Midden-Delfland een mooi voorstel op te werpen dat te zijne tijd aan de raad wordt voorgelegd.

6.

Voorstel inzake Beleid Laadinfrastructuur 2022-2030

Inspreker de heer Overgaag krijgt het woord. De heer Overgaag woont aan de Anna van Raesfeltstraat. Hij laadt al ruim negen jaar zonder problemen aan de straatkant. In het beleid wordt dit de Verlengde Private Aansluiting genoemd. Met goede voorzieningen is dit mogelijk, hij deed dit met een kabelgoot en tegenwoordig met een rubberen loopmat. Er zijn ook stoeptegels met sleuf beschikbaar. Naar zijn mening is er geen gevaar voor laden aan de straatkant zoals APV art 2:10A stelt. Het voorgestelde beleid Laadinfrastructuur staat geen mogelijkheid toe om te laden op deze wijze maar stelt eisen afhankelijk van de particuliere situatie, bijvoorbeeld de mogelijkheid om op eigen terrein te laden. Daarom voelt hij zich achtergesteld bij particulieren die die mogelijkheid niet hebben en dat terwijl hij al negen jaar op deze wijze veilig laadt. Het voorgestelde beleid belemmert dus particulier initiatief en dat terwijl het doel van het beleid is om de aanleg van een laadinfrastructuur te stimuleren. Hij is voorstander van beleid dat het mogelijk maakt om particuliere initiatieven te ondersteunen. Wat aan de markt overgelaten kan worden moet de gemeente vooral niet zelf regelen. Daarmee wordt tevens de kloof overbrugd tussen bestuur en burger. Het lijkt erop dat het beleid rond laadinfrastructuur een gemiste kans wordt. Daarom heeft hij een zienswijze ingediend.

In de beantwoording van de ingediende zienswijze wordt verwezen naar het rapport Nationaal Kennisplatform Laadinfrastructuur (NKL) van 21 juni 2022, dat gaat daarbij uit van grootschalig toepassen van VPA's, de verlengde private aansluiting. Grootschalig toepassen is in dit geval niet aan de orde omdat het als een aanvulling op het beleid gezien kan worden. De zienswijze is voor een deel ingediend maar de motivatie erachter rammelt. Hij stelt nogmaals voor om in paragraaf 3.7 van het voorgestelde beleid de belemmerende paragraaf te schrappen om twee redenen: 1. Om achterstelling ten opzichte van andere particuliere situaties te voorkomen. 2. Om particulieren initiatieven te omarmen in plaats van te belemmeren. De heer Jongsma vraagt of de heer Overgaag in de afgelopen negen jaar door een BOA is aangesproken op het laden aan de straatkant. De heer Overgaag antwoord dat hij nooit is aangesproken door een BOA. Hij hoopt dat de BOA zich richt op foutgeparkeerde auto's op het trottoir waardoor voetgangers over de straat moeten, dit levert veel gevaarlijker situaties op. De voorzitter legt uit dat gevraagd wordt de nota Beantwoording zienswijzen van het beleid vast te stellen en daarmee ook het beleid vast te stellen.

De heer Zwaard kan instemmen met het voorstel en noemt twee punten: de veiligheid in de openbare ruimte is leidinggevend en private laadpalen gaan ten koste van openbare parkeerplaatsen. Daarnaast moet gehandhaafd worden als de nota wordt vastgesteld. Het is nu een wirwar van kabels over de trottoirs. De heer Ammerlaan is blij dat de inwoners van Midden-Delfland een visie hebben mogen geven en is voornemens het voorstel te steunen. De heer Moerman meldt dat de VVD zich kan vinden in de woorden van het CDA en kan instemmen met het voorstel. Het is goed om het op deze manier in te vullen om het claimgedrag te voorkomen. De heer Jongsma kan zich niet vinden in de woorden van het CDA. Het is fijn dat het beleid ter 2

inzage heeft gelegen zodat de inwoners een mening kunnen vormen. Er zijn twee of drie zienswijzen ontvangen. De heer Overgaag heeft uitgelegd hoe hij tegen het beleid aankijkt. Het is gek dat hij wordt achtergesteld ten opzichte van anderen en het feit dat niet al het mogelijke is geprobeerd om mensen vanaf huis te laten opladen. Deze zienswijze wordt specifiek op de situatie van de indieners behandeld en afgedaan. Er is een eigen inrit, dus dan kom je niet in aanmerking, maar er is een groep zonder eigen oprit die ook wil opladen vanaf eigen terrein, dat wordt niet mogelijk gemaakt. Sinds 21 juni 2022 is er een rapport Nationaal Kennisplatform Laadinfrastructuur. De gemeente kan hiermee afwegen of ze bepaalde zaken toestaat. Er zijn twee soorten laadkabels vanaf huis naar het openbaar gebied, een paal op de stoep of een aansluiting vanaf het eigen huis, dus privéterrein. Afwegend snapt hij dat de gemeente de paal niet op de stoep wil hebben met kabels en overlast van dien. Het rapport is genuanceerder over gebruik van kabels vanaf het eigen huis. De argumenten zijn dat veiligheid leidend is en door private laadplekken worden parkeerplaatsen geclaimd. Dat laatste gelooft hij niet zo en over veiligheid wil hij over twee weken een motie indienen. Het plaatsen op parkeerplaatsen in heel Midden-Delfland zorgt dat er ook plaatsen worden geclaimd.

De oplossing is een kabelgoot, net als Westland doet. Westland doet nu een kabelgootproef met veertig plekken. Dit wordt door de gemeente betaald. Laat het faciliteren. Als de gemeente het doet, kan de gemeente de regie houden. Een goot kost € 500,00, dit is veilig. Al negen jaar worden matjes en gevaarlijke dingen gedoogd. Als je echt iets wilt, moet je met zijn allen naar een structurele oplossing zoeken, sta dit toe omdat het mensen meer motiveert om een elektrische auto te kopen, dat draagt bij aan een duurzaam MiddenDelfland. Willen de collega's nadenken over de kabelgoten? In veel andere gemeenten liggen kabelgoten. Waarom niet in Midden-Delfland? Hij hoort graag of de commissie bereid is de wethouder met een motie ertoe te verzoeken kabelgoten toe te staan en de regel aan te passen in de APV. Dat staat toevallig vanavond ook op de agenda. Als het in één keer goed wordt geregeld zijn er veel blije inwoners. De heer Vieira meldt dat maar 3% van het wagenpark in Nederland uitstootvrij is. Het is goed dat er een plan ligt voor de aanleg van laadvoorzieningen. Het is goed dat niet direct alles wordt aangelegd. Want als er te weinig vraag is in een wijk, waarom zou je de voorziening dan aanleggen? De vraag is of de behoefte daar later wel komt. In de achterliggende zomer is in Nederland de aftrap geweest voor groene waterstoffabrieken op de Maasvlakte.

Dat is een ontwikkeling voor voertuigen waarbij je net zo snel laadt of tankt als regulier tanken. Hij gelooft dat dit de toekomst heeft en mensen eerder kiezen voor deze optie dan kiezen voor kabels over de weg of bij het huis. De vraag is hoe lang het laden met de voorziening, waar vanavond over wordt gesproken, standhoudt. De heer Jongsma vraagt of de heer Vieira dit binnen nu en tien jaar verwacht. Een goot is zo aangelegd. Waarom niet nu? De heer Vieira denkt het wel. Er zijn al diverse auto's met waterstof op de markt. Hij denkt dat dit binnen tien jaar gangbaar is. Dan de inrichting van de straat. De straat is primair voor wandelaars, mensen die gebruikmaken van de stoep om te spelen, fietsen en daarna pas een auto om te laden. Laten we het beleid, zoals het nu is voorgesteld in dit voorstel, vaststellen. Zonder aanpassing van de APV. De heer De Bakker meldt dat tijdens de behandeling van het eerder voorgenomen laadpalenbeleid de fractie heeft gevraagd of het flexibeler kan. Uit het voorliggende beleidsplan blijkt dat dit niet kan. Het plan getuigt van realisme maar ook van gebrek aan visie. Realisme omdat de gemeente niet de menskracht heeft om maatwerk te leveren voor iedere particulier die een laadpaal wil realiseren. De APV vindt laadpalen over de stoep onwenselijk door struikelgevaar en een beperking van een goede toegankelijkheid van het trottoir.

De inschatting is dat een laadpaaleigenaar alleen de parkeerplaats voor de eigen deur goed kan bereiken zodat er een voorzienbaar risico is dat er een particuliere claim op een openbare parkeerplaats gaat rusten. De ontwikkeling is onwenselijk. Het kunnen configureren van een particuliere laadpaal als algemene laadpaal is mogelijk, zelfs met verdienmogelijkheden, maar dat doet er in de ogen van de beleidsopstellers niets aan af. Het plan getuigt van gebrek aan visie omdat de voorgestelde concessie, onder uitsluiting van de VPA's er toe leiden dat degene die de aanschaf van een elektrische auto overweegt de auto verder weg moet parkeren naar de dichtbij zijnde laadpaal. Ze moeten dan meer betalen dan bij een eigen 3

laadpaal, het commercieel tarief. Zo wordt de energietransitie gehinderd. De tweede reden van gebrek aan visie is dat particulieren met veel zonnepanelen of windmolens met de nu voorgestelde opzet gedwongen zijn om alle elektriciteit terug te leveren aan het net in plaats van elektriciteit via de laadpaal rechtstreeks aan de buren te kunnen aanbieden. Dit leidt tot een grotere belasting van het net. Op dit moment is dat in deze regio nog niet cruciaal maar dat kan in de nabije toekomst van betekening worden. Het streven is een SMART-grid waarbij de wasmachine draait op de stroom van de buren. Die ontwikkeling wordt met het nu voorgestelde beleid niet bespoedigd. Kunnen de genoemde risico's en nadelen worden omgedraaid in een voordeel? De inspreker is welwillend en er zijn anderen. Kunnen mini-concessies worden verleend aan particulieren onder verplichte aansluiting bij een vereniging van VPA-eigenaren waarbij die vereniging de gesprekspartner van de gemeente is. Die vereniging waarborgt dat de aspirant-laadpaaleigenaren hun laadpaal plus kabelwerk overlastvrij realiseren en laten gebruiken. Op deze manier zou de gemeente regie kunnen voeren en alle particuliere initiatieven vanaf het begin kunnen bijsturen naar wat wenselijk is voor het algemeen belang.

Worden alle particuliere laadpalen, vanwege het aansluiten bij de vereniging, openbaar geconfigureerd, dan zou er veel sneller een netwerk met openbaar te benutten laadpalen ontstaan en zou de gemeente niet met een elektriciteitsbedrijf in gesprek hoeven gaan. De concessie van de openbare parkeerplaats kan licht worden geprijsd zodat er mensuren mee gefinancierd kunnen worden. De particulier kan nog iets verdienen aan de exploitatie van de eigen laadpaal. Wijkbezoekers met een elektrische auto kunnen altijd een laadpaal vinden. Het struikelblok blijft: wie garandeert een stoep zonder struikelgevaar. Handhaving hiervan zal zeker nodig zijn. Met het nu voorgestelde beleid moet ook worden gehandhaafd, richting bewoners die ondanks het APV-verbod al negen jaar een laadpaal aan hun gevel hebben gemaakt. Alle bestaande laadpaalgebruikers moeten worden teruggefloten en zelfs beboet. Het is beter om de genoemde regie te voeren en de genoemde vereniging op te laten richten en wellicht als eerste gemeente in Nederland een vooruitstrevend beleid vorm te geven en ruimte geeft aan het maatschappelijk middenveld. Ook bevordert het de energietransitie. De ChristenUnie juicht een kabelgoot toe. De heer Ammerlaan steunt de OGP. De heer Zwaard gaat niet mee met de vraag van de OGP. De heer Moerman antwoordt met nee op de vraag van de OGP.

Wethouder Ten Have stelt dat de heer Jongsma refereert aan de gemeente Westland die een proef doet met VPA's. Er is hierover contact met Westland. De proef loopt tot medio 2024. Hij stelt voor de ervaringen dan op te doen bij Westland. Hij kan naar dit soort constructies kijken, maar er is geen capaciteit en wil hij daar prioriteit aan geven gezien alle andere zaken op dat terrein. Hij hoort dat mensen goedkoper kunnen opladen aan een openbare laadpaal dan met een variabel elektriciteitstarief. De gemiddelde opwek van zonnepanelen is voldoende voor het huishouden en kan meestal niet worden benut om 's avonds ook nog anderen aan de eigen laadpaal te laten laden. De belasting van het net zal toch plaatsvinden. Hij adviseert nu niet de inzet en prioriteit op te zetten en de proef van het Westland te afwachten. De heer Jongsma waardeert de visie van de heer De Bakker. Zeker naar de toekomst moet er goed worden nagedacht over deze visie. Het is goed om te leren van Westland, maar er zijn diverse gemeenten waar het al gemeengoed is, misschien kan daar gekeken worden. Tot die tijd moet een aantal mensen met elektrische auto's aan de straat opladen. Dat betekent dat ze allemaal naar de laadpaal van de gemeente moeten. Is daar capaciteit voor, is daar in voorzien? De heer Moerman vraagt de heer Jongsma of de inwoners zelf de kabelgoot moeten betalen of de gemeente.

De heer Jongsma heeft al gezegd dat de aanvrager de € 500,00 zelf moet betalen. Het hoeft de gemeente geen geld te kosten. Met opstalrecht kan geregeld worden dat de verantwoordelijkheid bij de gemeente nagenoeg nul is. Er is eigenlijk geen enkele zorg dat de VVD niet zou kunnen meestemmen.

4

De heer Moerman denkt dat het claimgedrag alleen maar groter wordt als mensen hun eigen kabelgoot gaan aanleggen. Als je € 500,00 betaalt om een kabel naar een parkeerplek te leggen wil je daar zeker ook parkeren. De voorzitter herhaalt de vraag van de OGP of op korte termijn ook wordt voorzien voor alle mensen in Midden-Delfland die al privaat laden. Wethouder Ten Have antwoordt met ja. Deze actie is bedoeld om versnelling aan te brengen in het plaatsen van palen. Alleen heeft de raad in de zomer besloten dat het in een participatietraject moet komen. Dat is gevolgd. Nu kan men overgaan tot het locatieplan dat mogelijk maakt om alle locaties nu aan te duiden en op moment van aanvraag direct te kunnen aanleggen. Hopelijk kan dat ook zo snel mogelijk, daar is dit plan voor bedoeld. Hij gaat ervan uit dat er genoeg capaciteit is. Hij hoopt dat er een moment komt dat er niet genoeg capaciteit is want dan zijn ze al een stukje verder met het plaatsen van de palen. De heer Jongsma weet dat het een bespreekstuk wordt, hij gaat bij de raad een motie indienen op dit onderwerp. Hij hoopt alsnog partijen over te halen om mee te doen voor een kabelgoot. De heer De Bakker ziet de goede wil van de wethouder maar het een sluit het ander niet uit. Er kan een concessie komen maar dat betekent niet dat alle particuliere raadpaalbezitters moeten worden geserveerd.

De commissie adviseert het voorstel als bespreekstuk voor de raadsvergadering te agenderen. 14. Voorstel tot vaststellen derde periodieke Begrotingswijziging 2022 De heer Van der Eijk is blij met de door te schuiven budgetten. Het maakt het inzichtelijk en zo wordt de raad niet verrast bij de jaarrekening. De projecten kunnen begin volgend jaar doorgaan, want formeel vallen de budgetten pas vrij na het vaststellen van de jaarrekening, want dat zou tot nog meer oponthoud kunnen leiden. Hij complimenteert de heer Roeling, de opbrengst van de bouwleges zijn lager. De VVD stemt in met de begrotingswijziging. De heer Roeling noemt het positief dat er eerder inzage is in de doorschuifposten. Minder positief is het bedrag van € 5 miljoen dat wordt doorgeschoven. Wat doet de raad daarmee? Er zit een verklaring bij, maar € 5 miljoen is fors te noemen. Hij wil dat de projecten waarvan in de begroting is vastgesteld dat de gemeente ze gaat uitvoeren ook worden uitgevoerd. Alleen bij uitzondering kan een verklaring worden gegeven van waarom iets niet kan doorgaan. Veel posten worden jaar op jaar vooruitgeschoven, dat is niet de bedoeling van een begroting. Zo ontstaat er stilstand. Partijen weten die nu, maar wat gaat de raad er aan doen? De voorzitter concludeert dat de heer Roeling oproept om in de raad het debat over te voeren.

De heer Roeling beaamt dit, iedereen heeft dan twee weken de tijd om erover na te denken. De heer Scholtes hoort de vraag van de heer Roeling om in de raad terug te komen op de vraag hoe er beter gestuurd kan worden nu bekend is dat veel budgetten worden doorgeschoven. Wat is het voorstel van de heer Roeling? De heer Roeling legt uit dat Mijn Partij zich afvraagt waar het nu precies aan ligt en hoe realistisch is dit geweest om dit op te nemen in de verschillende begrotingen? Per project zou gemonitord worden. Het verbaast hem er nu weer mee geconfronteerd te worden. Is er onvoldoende projectmonitoring? Hoe realistisch zijn de opgaven? Hij leest bijvoorbeeld dat onderhoud of vervanging nog niet hoeft te gebeuren omdat het nog niet nodig is. Dat is blijkbaar al bekend. Ook hij is benieuwd naar de meer specifieke toelichtingen. Klopt het dat er nu projectmonitoring plaatsvindt? Staat het nog in de kinderschoenen? Wat heeft het opgeleverd? Als dat duidelijker is, kan de raad er beter op sturen. De heer Van Rijs is blij met het overzicht waarbij duidelijk is wat wordt doorgeschoven. De technische vraag is niet beantwoord, dat verbaast hem. 5

De heer Van der Eijk stelt dat de raad een kaderstellende functie heeft. Projecten worden om diverse redenen doorgeschoven. Het college moet met een stofkam door de projecten om te beoordelen of projecten moeten worden doorgeschoven. Hij ziet daarin geen raadstaak. Alles bij elkaar opgeteld is het een fors bedrag. Op projectniveau zijn er regelmatig goede redenen waarom projecten meerdere jaren vooruit worden geschoven. Hij was toen heel blij met het antwoord over de Westgaag, dat project wordt ook alweer vier tot vijf jaar doorgeschoven. Gekeken wordt of het project gekoppeld kan worden aan het opwaarderen van de N468, een legitieme reden. Hij is blij met dit eerlijke verhaal in plaats van de opmerking: daar komen we niet aan toe. Hij roept het college op de raad te vertellen wat de reden is maar hij roept de raads- en commissieleden op niet op microniveau naar iedere punt of komma te vragen. Want de gemeente zit krap in ambtelijke capaciteit. Wethouder Ten Have legt uit dat uit de septembercirculaire blijkt dat de gemeente € 800.000,00 van het rijk ontvangt. Delen zijn geoormerkt, dan is het een doorschuifbudget. Er zitten onderdelen in die nu beschikbaar worden gesteld maar dit jaar niet meer kunnen worden uitgegeven. De bedragen voor de energietoeslag en tegemoetkoming Omgevingswet zijn niet geraamd en worden nu pas duidelijk. Je kunt dat niet in twee maanden wegzetten.

Er zitten ook totaalkredieten in die gevoteerd zijn voor een project als de Hoornbloem, dat is voor de implementatie van het project nodig. Dan is het goed dat er nog restantbudget voor is omdat het project nog niet gereed is. Het zal nooit zo worden dat doorschuiven van het exploitatiebudget tot nul komt. Maar kritisch of nog kritischer er naar kijken is terecht. Er moet onderscheid zijn tussen exploitatiebudgetten en de investeringsbudgetten. Omdat een deel van de investeringsbudgetten doorschuift van 2022 naar 2023 ontstaat er in 2023 een cumulatie, daar moet naar gekeken worden. Die toezegging heeft de raad omdat het goed kan dat geconstateerd gaat worden dat een aantal projecten doorgeschoven moet worden vanuit de Begroting 2023 omdat er al een bulk uit 2022 doorschuift. De nuanceringen waardoor dit komt zijn belangrijk. De voorzitter vraag Mijn Partij of de vraag om in de raad van gedachten te wisselen blijft staan. De heer Roeling beaamt dit. De commissie adviseert het stuk als bespreekstuk voor de raadsvergadering te agenderen. 15. Voorstel tot vaststellen 2e begrotingswijziging 2023-2026 naar aanleiding van de uitkomsten 8-11 over keuzelijst posten voor Begroting 2023-2026. De voorzitter geeft het woord aan de inspreker, mevrouw Van der Hoeven van Stichting Welzijn Midden-Delfland.

Mevrouw Van der Hoeven begrijpt dat de commissie spreekt over het voorstel voor een wijziging in de begroting voor de komende vier jaar. Hierin is een post opgenomen voor Stichting Welzijn Midden-Delfland. Spreekster is directeur van deze organisatie en ze wil hierover graag inspreken, mede namens haar collega's, het bestuur en de vrijwilligers. Toen ze in 2019 door wethouder Horlings werd gebeld met de mededeling dat de subsidie voor SWMD werd gekort met € 80.000,00 schrok ze. Ze realiseerde zich dat dit een hele grote opgave voor de Stichting was, dit is 16% van het budget. Ze heeft geleerd ergens de schouders onder te zetten als het nodig is en met dit uitgangspunt ging het bestuur van SWMD, het team en de vrijwilligers, keihard aan de slag. Ze hebben oprecht geprobeerd om met het nieuwe budget te werken. Er zijn maatregelen genomen om de kosten te beperken en de inkomsten te verhogen maar sinds 2020 is de wereld totaal veranderd en vooral ook deze doelgroepen worden hierdoor getroffen. Midden-Delfland heeft ongeveer 19.500 inwoners. Het merendeel van deze inwoners kan zich heel goed redden maar er zijn ook inwoners die steeds meer moeite hebben zich staande te houden en dit zijn de mensen voor wie SWMD werkt. SWMD is een steuntje in de rug, een luisterend oor, ze helpen hen op weg zodat ze weer zelfstandig verder kunnen.

Bijvoorbeeld mantelzorgers die zorgen voor iemand die steeds meer ondersteuning nodig heeft. Of statushouders die hier al langere tijd wonen maar nog altijd moeite hebben met hun administratie en met het aanvragen van regelingen. Ouderen die langer zelfstandig blijven wonen en daar steeds meer moeite mee 6

hebben, met alle gevolgen van dien. Midden-Delflanders die graag vrijwilligerswerk doen maar niet weten wat er nodig is. SWMD is voor deze inwoners een plek waar ze terechtkunnen. Ervaring leert dat mensen langer zelfredzaam zijn als er een plek in de buurt is waar ze terechtkunnen met hun vragen, waar ze informatie en advies kunnen krijgen, waar ze dorpsgenoten kunnen ontmoeten en waar ze vrijwilligerswerk kunnen doen. Dit draagt enorm bij aan het welzijn van mensen. SWMD zet zich hier voor in. Natuurlijk doen ze dat niet alleen, maar ze zijn een belangrijke schakel en binnen SWMD wordt met plezier en motivatie gewerkt aan het welzijn van inwoners in Midden-Delfland. Ze kunnen gelukkig veel betekenen, maar er is meer nodig. De ontwikkeling in de samenleving, wachtlijsten, nasleep van corona, energiearmoede en de vluchtelingenstroom zorgen ervoor dat er steeds vaker een beroep op het team ons wordt gedaan. Er moeten keuzen worden gemaakt en niet iedereen kan direct geholpen worden. Met soms grotere, complexere en kostbare problemen als gevolg. Er is te weinig tijd voor de vrijwilligers. Dit maakt het lastig om vrijwilligers te vinden, te begeleiden en te behouden. Er zijn grenzen aan wat er van inwoners, vrijwilligers en professionals kan worden gevraagd. De grenzen zijn binnen SWMD bereikt. De afgelopen maanden heeft ze contact gehad met de wethouders Ten Have en Oderwald.

Het is nodig om kwetsbare inwoners goed te blijven ondersteunen. Ze is blij met het voorliggende voorstel om de subsidie de komende jaren te verhogen. Als deze verruiming van het budget er komt, geeft het de mogelijkheid om het team op sterkte te brengen. Ze is ervan overtuigd dat welzijn werkt. Welzijn werkt aan preventief, zelfredzaamheid, fit en vitaal ouder worden, inburgeren, een samenleving waar mensen naar elkaar omkijken en elkaar helpen. Niemand weet wat de komende tijd brengt, maar ze weet dat mensen elkaar nodig hebben. In deze turbulente tijden is het belangrijk samen de schouders eronder te zetten. De brief is hiermee persoonlijk toegelicht. De heer Vieira hoort dat de eventuele € 50.000,00 naar het team gaat. Wat zijn de taken waar de hoogste prioriteit ligt? Mevrouw Van der Hoeven wil meer rust in de organisatie brengen door vaste medewerkers op de locaties te laten werken. Want de organisatie werkt voor de drie dorpen en reist voortdurend heen en weer waardoor de vrijwilligers een vast aanspreekpunt missen. Het aanspreekpunt is er voor de inwoners van het dorp, de vrijwilligers en voor de samenwerkingspartners. De heer Jongsma noemt de motie van het CDA en de ChristenUnie bij de behandeling van de begrotingsvergadering.

In hoeverre wijkt dit af van hetgeen er voorligt? Mevrouw Van der Hoeven stelt dat de motie ook gaat over een nieuwe taak op het gebied van jeugd, die mogelijk bij SWMD zou komen. Ze pleit ervoor eerst te richten op de huidige taken en de basis goed in te richten met de inzet voor volwassenen, mantelzorgers, statushouders, ouderen en andere kwetsbare inwoners. Het team bestaat uit 4 fte, verdeeld over zes collega's. Dat is pittig voor het team. Uitbreiding van het team is zeer welkom. De heer Jongsma vraagt of iedereen binnen de keten de taak oppakt en niet zou afschuift. Is er de laatste tijd een toename van taken waarneembaar? Mevrouw Van der Hoeven antwoordt dat er zeker geen dingen worden doorgeschoven. Iedereen loopt tegen grenzen aan. Bij zorgaanbieders is het moelijker om voldoende personeel te krijgen, dan nemen de wachtlijsten toe waardoor zorg later in beeld komt en mensen langer zelfredzaam moeten zijn. De vragen nemen toe en zijn complexer. De vergrijzing, grenzen van mantelzorgers en wachtlijsten spelen een rol. De energiearmoede levert vragen op. De mogelijkheden om andere professionals in te schakelen nemen af. Er wordt een beroep gedaan op inwoners om zo lang mogelijk zelfredzaam te zijn, inwoners willen dat ook graag, maar er is altijd een plek nodig waar je terechtkunt voor een luisterend oor of advies.

Mevrouw Langeveld vertelt dat het CDA het SWMD een warm hart toedraagt. Ze complimenteert SWMD voor het afgelopen jaar, ondanks alles bleef de inwoner centraal staan. Als het extra budget wordt toegekend wil SWMD onder andere investeren in de begeleiding van vrijwilligers. Als de financiële toekenning er niet komt wat heeft dat dan voor gevolgen voor de hulp aan inwoners, want de organisatie draait voornamelijk op vrijwilligers. 7

Mevrouw Van der Hoeven heeft met het kleine team ongeveer 300 vrijwilligers die zich in de drie dorpen inzetten. Vrijwilligerswerk is niet vrijblijvend, er wordt veel van vrijwilligers gevraagd. Soms heeft een vrijwilliger met complexe zaken te maken en is het fijn om even met het team te overleggen. Vrijwilligers kunnen veel doen, maar niets gaat vanzelf en het kost tijd om een vrijwilliger te vinden omdat veel maatwerk is. Als de aandacht er voor de vrijwilliger er niet is en SWMD minder vrijwilligers tot zich kan binden heeft dat ook gevolgen voor de inwoners. Vrijwilligers hebben plezier in hun werk, het zou jammer zijn als dat afneemt. De heer Scholtes wil drie punten eruit lichten. Hij wil met de raad kijken naar de vernieuwde woonagenda. Door de motie van de VVD en de OGP is er al een stukje in de woonagenda aangepast om zo meer ruimte te hebben voor betaalbare koopwoningen waarbij 30% sociale huur is gegarandeerd. Hij wil de woonagenda scherp hebben om toekomstbestendig te kijken. Niet alleen over vier jaar, maar ook over vijf, tien, vijftien jaar. De heer Van der Eijk vraagt of vier jaar voor een woonagenda een reële termijn is. Of moet het juist een langere termijn zijn? Het moment van planvorming tot er iets staat duurt al langer. Met het vaststellen van een woonagenda voor vier jaar loop je een beetje achter de feiten aan.

De heer Scholtes zou het fijn vinden om een visie te hebben op wonen. Waar sta je als gemeenschap en hoe richt je dat in. Hij pleit voor een woonvisie om verder te kijken en met tussenpozen ook bij te stellen. Een visie of agenda moet over een langere termijn gaan. Wat zes of acht jaar geleden gold wordt nu opgeleverd. Er moet meer naar de toekomst worden gekeken. Hij hoopt als commissie dit met zijn allen te doen. De heer Jongsma vraagt de heer Scholtes of er nu geen visie op wonen is. De heer Scholtes vindt dat de raad tekort is geschoten door geen visie te hebben op wonen. Het college wordt niets kwalijk genomen als de raad de kaders niet meegeeft en niets vaststelt. Hij vraagt het college de raad op de hoogte te houden van de voortgang van de woningbouwprojecten. Er loopt een aantal woningbouwprojecten. Soms lijkt het of zaken stagneren. Het is een goede ontwikkeling dat er vanuit de gemeente huishoudens ondersteund worden in het verduurzamen van de woningen. Er is nog een lange weg te gaan om alle huizen toekomstbestendig te maken. D66 Midden-Delfland is blij met de rijksbijdrage en de dekking hiervoor en ziet dat deze wordt opgesplitst in drie uitvoeringsbudgetten te weten milieubeheer, energietransparantie en een energieloket.

Kan over de budgetten voor milieubeheer en de energietransitie in 2023 worden gecommuniceerd door het college? Kan het college de raad met regelmaat aangeven hoe het ervoor staat met de reductie van CO2-uitstoot? De leefomgeving. D66 Midden-Delfland is blij met de afspraken gemaakt met Dorpshoeve Schipluiden om hen een beter bestaansrecht te geven voor de komende jaar. Ziet het college mogelijkheden om de locatie Dorpshoeve beter energiebestendig/weerbaar te maken. Bijvoorbeeld door te ondersteunen in extra isolatie of de aanleg van zonnepanelen. Hij is blij met een structureel beheersplan en structurele aanvullende budgetten. Het is een goede ontwikkeling dat in deze begrotingswijziging een structureel budget komt voor de komende vier jaar voor Stichting Welzijn Midden-Delfland. Het was voor D66 een van de redenen om in 2019 niet in te stemmen met de begroting omdat D66 deze bezuinigingen ongepast vond. Het is fijn dat met deze stap weer wordt gekeken naar de toekomst. Het is fijn om een welzijnsinstantie met zoveel vrijwilligers, met impact in de maatschappij, toch weer de middelen te geven om nog beter te functioneren. De heer Jongsma hoort van de heer Scholtes dat het aan de raad is dat er geen woonvisie is. De raad heeft vorig jaar al aangedrongen op een nieuwe nota Woonvisie maar de wethouder zegt: ik heb daar geen geld voor, stel eerst geld beschikbaar.

Dat heeft de raad gedaan, dan ligt het niet bij de raad maar meer bij het college die met de inzet van extra geld een woonvisie kan maken. Hij complimenteert de wethouder van Financiën, hij heeft een goed stuk gemaakt naar aanleiding van de motie. Veel wensen zijn nu opgenomen in het stuk. Eén technische vraag is niet beantwoord, daarom zal het een bespreekstuk worden. 8

Ineens staat er een budget van € 50.000,00 voor SWMD. Ook hij draagt SWMD een warm hart toe en er moeten zeker voldoende financiële middelen voor zijn, maar ineens staat SMWD op de keuzelijst en de bibliotheek niet. Hij vindt het niet fair zoals het nu gaat. Want de raad stelt budgetten beschikbaar, nu lijkt het dat SWMD er ineens op staat en andere organisaties niet. Want in de vorige lijst stond SWMD er niet op. De heer Scholtes is zo alert de gemeente te vragen om alles te arceren. Spreker heeft het zelf uitgezocht en het niet kunnen terugvinden. Hoe kan het zijn dat deze post er nu wel opstaat? De heer Van der Eijk legt uit dat op de keuzelijst van de gemeente de Dorpshoeve ook niet stond. Is dat de heer Jongsma ook opgevallen? De heer Jongsma beaamt dat dit hem ook is opgevallen. De Dorpshoeve staat er niet specifiek op. Er staat energiekosten maatschappelijke instellingen. Daar is een motie voor geweest en daar valt de Dorpshoeve onder. De heer Scholtes vraagt of de heer Jongsma zich er bewust van is dat er wel een motie is geweest van SWMD, zou dat de aanleiding kunnen zijn om het toch op te nemen in de begroting? De heer Jongsma heeft het ook aan de inspreekster gevraagd. Het was een iets andere motie en die motie is verworpen. Mevrouw Langeveld stelt dat tijdens de begrotingsbehandeling de motie van SWMD inderdaad is verworpen.

De wethouder zei dat ze op korte termijn met SWMD in gesprek zou gaan en er bij de raad op terug zou komen. Zit dat nog in het geheugen? De heer Jongsma bevestigt dat het nog in zijn geheugen zit maar ergens op terugkomen is anders dan het op de keuzelijst te zetten. Dan zouden er ook andere toegevoegd kunnen worden. Hij snapt de urgentie maar is het verstandig om hem nu nog even te parkeren dan wel te kijken wat er nog meer is waar deze raad geld aan wil besteden. Dat lijkt hem netter naar andere organisaties die de vorige keer ingeleverd hebben, waaronder de bibliotheek. Ook Vogelopvang staat er niet op. De heer Van Rijs vindt dat er goed invulling is gegeven aan de discussies die er al sinds de zomer lopen. Destijds is de keuzelijst voorgelegd en er is goed over gesproken. De ontwikkelingen van de afgelopen maanden kun je niet negeren. De actuele situaties moeten worden besproken. Het CDA is dankbaar dat mevrouw Van der Hoeven heeft ingesproken. De zorgen zijn toegenomen. De raad heeft de kans om daarin te besluiten. Het CDA vindt het een goed stuk en ondersteunt het voorstel om vier keer € 50.000,00, zoals voorgesteld, op te nemen voor SWMD. De heer Van der Eijk stelt dat het college geslaagd is in de invulling van de keuzelijst. Er is veel besproken en er zijn vragen gesteld. Niemand heeft expliciet gezegd we willen dit en dat uit de keuzelijst.

Wel is hij verbaasd dat niemand over veiligheid en de BOA heeft gesproken. Dat is wel opgenomen in deze begroting, gelijk voor komend jaar maar het onderwerp is in de begroting niet besproken. De heer Jongsma hoorde de heer Van Rijs praten over voortschrijdend inzicht. Er is ook gesproken over vluchtelingen, daar is het zeker aan de orde geweest. Kan de heer Van Rijs zich dat herinneren. De heer Van Rijs beaamt dit en toen is gezegd dat het COA dit zou betalen en de burgemeester zou regelen bij buurgemeenten dat BOA's van andere gemeente ook bij Midden-Delfland bevoegd zijn. Kan dat wel? Maar deze BOA komt uit het eigen budget. De heer Roeling waarschuwt dat als collega's niet instemmen met agendapunt 11, het officeprogramma, er een voorbehoud gemaakt moet worden want het staat nu in deze begrotingswijziging. De voorzitter geeft aan dat dit commissie is en dit kan nog gecorrigeerd worden als het niet goed gaat in de raad. In dit geval gingen de insprekers voor de consistentie. 9

De heer Roeling steunt het voorstel van mevrouw Van der Hoeven. Wethouder Ten Have heeft de vraag van de heer Jongsma over de liquidatie Harnaschpolder nog niet beantwoord. Waarom moet de gemeente dit doen en niet het schap? Omdat het bij de liquidatie van het bedrijvenschap gaat over de verdeling van de boedel naar de twee deelnemende gemeenten en daar zit een belangentegenstelling. Het is daarom handig om, desgewenst, de gemeente te laten bijstaan in die liquidatie. De nodigde zaken zal het schap zelf voorbereiden. Maar als het gaat om welke gronden de ene of de andere partij overneemt, tegen welke waarde, hoe ga je om met claims, heb je wellicht expertise nodig. Daarom is dit bedrag opgenomen. Niet bij het schap maar voor de gemeente. Het is de vraag of het nodig is en wanneer. De raad heeft over de keuzelijst niet gezegd dat wel en dat niet. Dus heeft het college geprobeerd het zo te samenstellen dat het allemaal kan. Deze keuzelijst is voorgelegd als prioriteiten of wensen vanuit het college. Dan kan het geen verbazing zijn dat het er nu instaat, omdat die wens om extra handhavingscapaciteit, los van de opvangdiscussie, wenselijk is. Als de BOA tijdens de jaarwisseling verlof opneemt is, het heel dun bezet. Het is wenselijk vanuit continuïteit. Daarom stond het op de keuzelijst en de raad heeft niet gezegd dat dit onderwerp niet hoeft.

Geprobeerd is het hele conglomeraat mee te nemen en daarom staat het er in. Wethouder Renzen vertelt dat de raad wel degelijk zijn eigen lokale woonvisie vastgesteld. De woonvisie loopt tot 2025. Het college wil dit actualiseren. De raad krijgt vanuit de regio Haaglanden binnenkort een uitnodiging. Er is een regionale woonvisie, deze wordt binnenkort geactualiseerd. Parallel wordt de eigen woonagenda geactualiseerd. Op basis van de regionale woonvisie wordt ook een eigen actuele woonvisie opgesteld. De start is in deze periode. Het is handig om eerst een regionale woonvisie vast te stellen en dan een lokale woonvisie te actualiseren. De heer Jongsma vraagt welke periode 'deze periode' is. Wethouder Renzen bedoelt deze collegeperiode. De huidige lokale woonvisie loopt tot 2025. Dus voor die tijd moet er een nieuwe woonvisie komen. Ze gaat nu al aan de slag want regionaal wordt de woonvisie geactualiseerd, dan kijk je ook wat het betekent voor de eigen woonvisie. Dat gaat mee in het proces. Het is goed dat de raden worden uitgenodigd de regionale woonvisie te vaststellen. De voorzitter herhaalt de vraag van D66 of de raad op de hoogte gehouden kan worden van de woningbouwopgave. Wethouder Renzen vertelt dat ze in week 50 bij elkaar komen om het hierover te hebben. Landelijk, regionaal en lokaal komt volgende week aan bod. Wethouder Oderwald begint met SWMD.

In de raad is gesproken over steun voor deze motie. Ze heeft toen toegezegd het gesprek met SWMD aan te gaan. Haar beeld is dat de raad er wel voor voelt maar omdat de concrete invulling nog niet is gegeven heeft ze geadviseerd te wachten waarmee het college komt. Ze dankt de inspreker voor het inspreken en de brief waarmee het concreter is gemaakt. De heer Jongsma vraagt welke concrete invulling er is voor de € 50.000,00. Wethouder Oderwald vertelt dat er extra ondersteuning wordt geboden aan de vrijwilligers en aan de doelgroepen. Ook praktische ondersteuning intern in de SWMD-organisatie waarbij financiën, communicatie en facilitair nu door veel mensen wordt gedaan die nu niet aan doelgroepenwerk toekomen. Dat wordt om een andere manier belegd met het extra geld. ODH voert de taak milieubeheer uit, daar is geen behoefte aan monitoring, maar wel bij de energietransitie, de duurzaamheidsprogramma's, het isoleren van de huizen en van het gas af. Er is een duidelijke doelstelling voor 2030. Ze is benieuwd of het hard genoeg gaat. Andere duurzaamheidsonderwerpen zitten op CO2 en stikstof. Een deel valt binnen de portefeuille van Landbouw. Ze werkt hiervoor samen met de provincie die daar voor een groot deel de trekker is. 10

De focus voor de Dorpshoeve lag op korte termijn bij het staande houden van de Dorpshoeve, dat is gebeurd en nu kan weer vooruitgekeken worden. Ze trekt in dit project samen op met wethouder Renzen. Tweede termijn De heer Jongsma wil het onderwerp als bespreekstuk naar de raad sturen. Hij neemt het onderwerp SWMD mee terug naar de fractie. De heer Van der Eijk hoopt dat alle doelen komend jaar worden gerealiseerd. Office 365 moet eerst worden beslist, daarom kan het geen hamerstuk zijn. De heer Scholtes wacht de discussie Office 365 af. D66 Midden-Delfland maakt zich zorgen over het financiële gat in 2026. Het rijk geeft geen structurele financiering, dat maakt het lastig om een begroting rond te maken. Wellicht dat D66 landelijk duidelijk maken dat het noodzakelijk is voor gemeenten om een goede gezonde financiële huishouding te kunnen voeren. De commissie adviseert het stuk als bespreekstuk voor de raadsvergadering te agenderen.

7.

Voorstel Verklaring van geen bedenkingen KwikFit Sionsdreef 6 Den Hoorn

De heer Jongsma zegt het Fit en doet het Kwik en gaat akkoord. De heer Zwaard kan instemmen met de verklaring van geen bedenkingen maar heeft twee vragen. Kinderopvang Het Zonnetje zit daar dicht in de buurt. Heeft het consequenties voor de kinderopvang, met name richting veiligheid? Heeft het consequenties voor bouwplannen op met name het Meegaa-gedeelte? Wethouder Ten Have antwoordt met nee. Er is afstemming geweest met Het Zonnetje. Er is goed overleg geweest over de bereikbaarheid en de uitgang. Juridisch gesproken is er geen belemmering, ook niet als woningbouwontwikkeling op Meegaa komt. Dat laatste is nog onduidelijk. De commissie adviseert het voorstel als hamerstuk voor de raadsvergadering te agenderen.

8.

Voorstel tot herontwikkeling gebied Euterpe Maasland ten behoeve van woningbouw

De heer Van der Spek geeft aan dat het college van de twaalf vragen er negen heeft beantwoord met de tekst dat het moet worden onderzocht of in detail worden besproken met woningcorporatie Wonen Midden-Delfland. Waarschijnlijk gaat hij schriftelijk vragen terug stellen en hij hoopt voor de raad een antwoord te krijgen zodat hij een keuze kan maken over het voorstel. Nu zijn er nog veel onduidelijkheden die niet wijzen op een gedegen plan dat compleet is voorgelegd aan de raad. De heer Gebben heeft in een eerdere raadsvergadering over een ander soort opvang al aangegeven positief te staan ten opzichte van ontwikkelingen bij Euterpe. Het is een mooie manier om Oekraïense vluchtelingen op te vangen. Ook Midden-Delfland moet haar steentje bijdragen en ziet de oplossing in kleinschaligheid, behapbaarheid en proportionaliteit. Daar is Euterpe een goed voorbeeld van. Ook de samenwerking met Wonen Midden-Delfland en het integreren van woningen met andere woningzoekenden is een goed experiment. Hij constateert dat er veel ambtelijke uren in zitten inclusief een fors kostenplaatje. Door de onrendabele top zit er ook een stevig risico aan. Het is nu te dragen maar de gemeente moet opletten. De VVD vraagt of dit niet ten koste gaat van andere op de plank liggende bouwplannen. Geld en personeel zijn schaars, allebei kan niet.

In dit geval is het prima, het is een mooie manier om Oekraïense vluchtelingen op te vangen en iets te doen voor de woningzoekenden in de gemeente. Hij ziet het als een experiment en kijkt hoe het op de lange termijn uitpakt. De voorzitter vraagt of de opmerking of het ten koste gaan van andere bouwprojecten een vraag aan het college is.

11

De heer Gebben stelt dat dit vanavond kan, maar in de raad is er ook gelegenheid voor. De heer Zwaard is blij dat er voor de Oekraïners iets gedaan kan worden. Er zijn veel vragen gesteld, hij kan zich voorstellen dat er onvoldoende antwoorden zijn voor de indieners. Hij denkt dat het een bespreekstuk wordt. Hij stelt voor, als het zover is, af te stemmen met SWMD, scholen, huisartsen, sociale partners en om een goed communicatie- en participatietraject op te zetten met omwonenden. Er leven al vragen. De communicatie richting de omwonenden is van groot belang. De heer Jongsma stelt dat het college de komende tien jaar dit terrein beschikbaar wil stellen voor huisvesting van 51 Oekraïners en 35 starters en spoedzoekers. Daarvoor komen dertig flexwoningen, 24 woningen voor Oekraïners en zes voor starters en spoedzoekers. Er is € 7,5 miljoen voor dertig woningen. Dat is € 250.000,00 voor een woning, dat is veel geld voor een woning zonder fundering. Hij snapt dat Wonen Midden-Delfland minimaal twintig jaar nodig heeft. Je kunt dan goedkoper bouwen want het kan goedkoper. Als dat niet kan, moeten de huizen over tien jaar op een andere plek verder. Als er een ambitieuze woonvisie is dan is er over tien jaar geen ruimte meer en is alles volgebouwd, maar deze huizen zijn dan nog € 2,1 miljoen waard. De huur is € 600,00 per woning, dan is er een risico-inventarisatie van € 216.000,00.

Het is sociale woningbouw, is € 600,00 niet aan de lage kant? En is het aan de andere kant niet te hoog ingeschat? Er komen nog allerlei kosten bij zoals bouwrijp maken. Dan is het zo maar € 8 tot 9 miljoen. Dan zegt de VVD dat het een interessant experiment is. Hij weet niet of hij een experiment van € 8 miljoen wil. Hij vraagt of de wethouder of hij met een businesscase kan komen met flexwoningen voor tien jaar. De heer Gebben wil duidelijk weten waar de heer Jongsma het over heeft. Vraagt de heer Jongsma goedkopere woningen met een mindere kwaliteit en is hij niet bang dat het ten koste gaat van de leefbaarheid? De heer Jongsma weet dat een prijsverschil niet per se een slechtere kwaliteit betekent. Het gaat om veel geld, daarom wil hij de verschillen weten tussen de luxe en een goedkopere variant. Dat is nu niet bekend. Misschien is het goed om te kijken waar iets bespaard kan worden. Het kan op een andere manier worden gerealiseerd zonder dat het ten koste gaat van kwaliteit en leefbaarheid. De heer Gebben vraagt wanneer het voor de OGP goedkoop genoeg is. De heer Jongsma vindt het goedkoop genoeg als er een businesscase is die in tien jaar is rond te rekenen. De heer Scholtes stelt dat er eerder een afspraak is gemaakt over opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne. D66 Midden-Delfland staat achter deze afspraken en is blij dat de noodzakelijke stappen worden genomen.

Het lijkt of er nu een plan ligt met twee woonlagen. Het zou interessant zijn voor de businesscase om drie woonlagen te creëren. Dan zijn er meer woningen voor de eigen starters en spoedzoekers en dat maakt het traject wellicht beter kostendekkend. Kan er nog een verdieping op worden gezet zodat het traject beter financieel haalbaar wordt? Starters en spoedzoekers komen in een tijdelijke woning die bedoeld is om snel doorstroming te genereren in het dorp om mensen vanaf een starterswoning naar een iets passendere woning te laten gaan. Laat de mensen die er gaan wonen de woonjaren houden die ze hebben opgebouwd, omdat ze dan makkelijker kunnen doorstromen naar een andere woning en deze woningen dan juist beschikbaar blijven om sneller van de hand te gaan. Gesproken wordt over een periode van tien jaar. Wat zou het uitmaken als het vijftien of twintig jaar wordt? Wordt het dan interessanter? Uiteindelijk gaan de woningen weg en komt er wat anders. Wat gebeurt er dan met de huurders die er dan zitten? Hebben deze huurders recht op overplaatsing of niet? Dat is belangrijk om een goede beslissing over te maken. Wethouder Renzen noemt het een bijzonder project. Oekraïense vluchtelingen worden nu opgevangen in samenwerking met en op grondgebied van de gemeente Westland.

Westland kon daarin snel schakelen, daarmee konden we de Oekraïense vluchtelingen die aan Midden-Delfland zijn toebedeeld snel opvangen. Met Westland is afgesproken dat Midden-Delfland in de tussentijd 12

de tijd benut om ervoor te zorgen dat de Oekraïense vluchtelingen kunnen doorstromen naar Midden-Delfland. De gemeente heeft geen vrijstaand vastgoed of hotels waar vluchtelingen snel kunnen worden opgevangen. Daarom is gekozen direct in te zetten op langeretermijnopvang. Vandaar het voorliggende voorstel. Bewust is gekozen om verplaatsbare, tijdelijke woningen te realiseren op Euterpe die kwaliteit goed zijn. Kwalitatief betere woningen dan de woningen bij de Sterappel. Bewust omdat je mensen op een goede manier wilt huisvesten in kwalitatief goede, verplaatsbare woningen. Ook de leefbaarheid in de buurt moet gegarandeerd zijn. Waarom is gekozen voor dertig woningen waar maximaal 86 mensen kunnen wonen vraagt D66. Waarom niet gekeken naar meer? Dat is in overleg gegaan met Wonen Midden-Delfland. Ze wil meer realiseren dan 51 bedden voor de Oekraïense vluchtelingen. Het is bewust wat ruimer genomen zodat het ook tegemoetkomt aan starters en spoedzoekers. Het moet ook niet een te groot complex worden omdat de leefbaarheid gegarandeerd moet worden. Met Wonen MiddenDelfland kan gegarandeerd worden dat dertig woningen met 86 mensen behapbaar is. Ze wil dat de mensen volledig worden opgenomen in de gemeenschap daar. Kinderen moeten naar school, er moet goed worden geparticipeerd met omwonenden. De omwonenden is het participatietraject al schriftelijk meegedeeld.

In een later stadium wordt een beroep gedaan op de sociale partners, ze moeten erbij betrokken worden voor de mensen die er gaan wonen. De heer Jongsma vraagt of er voor minder geld kan worden gebouwd. Dit is een eerste raming. Ze denkt dat het wat lager gaat uitkomen, maar er moet een raming worden voorgelegd. Ze probeert dit transparant en open te doen. Een businesscase voor kwalitatief goede woningen op tien jaar gaat niet. Bij alle gemeenten die nu flexwoningen bouwen blijkt dat je 25 jaar nodig hebt om de investering terug te verdienen. Wonen Midden-Delfland loopt hierin ook een risico. Ook al wordt er goedkoper gebouwd, in tien jaar kun je het onmogelijk terugverdienen. Je blijft met het risico van een onrendabele top zitten. De heer Jongsma hoort dat Wonen Midden-Delfland ook een risico loopt. Welk risico is dat? Wethouder Renzen verduidelijkt dat ook na twintig jaar de investering nog niet volledig is terugverdiend. Wonen Midden-Delfland heeft er belang bij dat de woningen voor minimaal 25 jaar geëxploiteerd kunnen worden. De gemeente spreekt af dat na tien jaar Euterpe de woningen nog eens tien jaar elders geëxploiteerd kunnen worden. Dat kan ook in een andere gemeente zijn.

Het gaat erom dat Wonen Midden-Delfland niet wordt opgezadeld met een onrendabele top boven op die tien jaar als je nu al weet dat er 25 nodig zijn om met de exploitatie de investering terug te verdienen. Met een verkorte procedure, een tijdelijke vergunning kunnen de woningen voor tien jaar maximaal worden geplaatst. Dit kan snel en anders dan normaal in woningbouwprojecten. Het streven is de woningen in de zomer te kunnen plaatsen. Dat lukt niet met een uitgebreide bestemmingsplanprocedure. Dan zijn er andere termijnen en eisen. Het college en waarschijnlijk ook de raad wil snel iets regelen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Dat kan op deze manier. Dat is ook het antwoord op de vraag waarom niet alles bekend is. Er zijn nog veel onduidelijkheden. Stel dat de eigen jongeren daar gaan wonen, vervallen de inschrijfjaren dan? Nee, dat wil ze niet. Ze wil niet dat de inschrijfduur wordt doorkruist door een flexibele huurwoning te accepteren. Dit soort vragen liggen er ook regionaal en landelijk. Er moet een oplossing worden gezocht, die is er nog niet. De heer Scholtes hoort dat de vragen er regionaal en landelijk ook liggen. D66 zoekt niet het landelijke en regionale maar naar dit project. Zijn er al gesprekken geweest met Wonen MiddenDelfland? En zo niet, kunnen de gesprekken de komende twee weken plaatsvinden zodat er in ieder geval een indicatie is.

Wethouder Renzen vertelt dat ze niet een-op-een afspraken met Midden-Delfland kan maken. Gemeenten en Midden-Delfland zijn gehouden aan wet- en regelgeving van het toewijzingssysteem en is aan aangesloten bij Woonnet Haaglanden. Dat zijn landelijke regels. Er blijven veel vragen open, daar kan ze nog geen antwoord op geven. Ze hoort door de vragen heen wat de raad graag zou willen, het college wil hetzelfde. De eigen wooncarrière van starters en spoedzoekers mag niet worden doorkruist als deze eigen inwoners straks in deze tijdelijke woningen gaan wonen. Dat neemt ze zeker mee.

13

De heer Scholtes is de draad kwijt. Wat is het verschil tussen het huren van een tijdelijke sociale huurwoning of een permanente sociale huurwoning? Wethouder Renzen legt uit dat je in een permanente sociale huurwoning kunt blijven wonen. In een tijdelijke sociale huurwoning moet je op enig moment weer uit. Er is nu geen duidelijke regeling waar je daarna naartoe kunt. Je kunt er tien jaar wonen en daarna moet je eruit. Dat is niet wenselijk. De voorzitter noemt de vraag van de heer Scholtes wat er gebeurt als het project eindigt. Wethouder Renzen kan de vraag niet beantwoorden. Ze weet niet goed hoe ze hiermee moet omgaan. Het pakt op dit moment negatief uit. Een tijdelijke woning is tijdelijk. Dat betekent dat de huurder na die tijd daar niet meer tijdelijk kan wonen. Bij andere gemeenten en regio's die hier al op vooruit zijn, zie je dat mensen van een tijdelijke woning naar een tijdelijke woning gaan. Dat is niet wenselijk in de woningmarkt. Het liefst bied je een permanente woning en dat huurders zich niet druk hoeven maken over de tijdelijkheid van de woning en daarna weer een andere woning moeten zoeken. Tweede termijn De heer De Bakker stelt dat de nog niet-beantwoorde vragen belangrijk zijn. In de basis is het een goed plan, de ChristenUnie heeft geen bedenkingen. De heer Scholtes wil dat de starters en spoedzoekers de woonjaren kunnen bewaren.

Hij hoopt niet dat straks vanwege landelijke wet- en regelgeving dit niet kan. Hij heeft het idee dat de mogelijkheid tot behoud van jaren er wel moet zijn. Hij zoekt het terug, maar hoopt ook dat de wethouder er antwoord op kan geven. Hij hoorde van de wethouder dat er meer woningen gerealiseerd kunnen worden als er nog een laag op de woning komt maar meer financieel risico lopen, want de businesscase is nooit rond te krijgen, want meer woningen is meer financieel risico. Is deze constatering terecht? D66 vindt het belangrijk, ook omdat er afspraken zijn gemaakt voor woningbouw, ook voor de opvang van Oekraïners. D66 neemt het onderwerp mee terug naar de fractie en komt wellicht met aanvullende vragen. Het is in ieder geval een bespreekstuk, in afwachting van de gestelde vragen. De heer Gebben heeft gezegd dat het een experiment is, gezien de vele vragen en openstaande zaken. Het is de eerste keer dat de gemeente met flexwoningen gaat werken en dan ook nog gecombineerd met de opvang van Oekraïense vluchtelingen dat een mooie combinatie is en voordelen heeft. Het bevreemdt hem dat D66 en OGP het college altijd vragen creatief te zijn, verder te kijken en geld uit te geven. Nu doet het college het en nu is het moeilijk. Er is een risico van € 2,1 miljoen, dat is af te wenden door te zorgen voor een alternatieve plek voor de flexwoningen.

Het probleem met de huurders, dat D66 aankaartte, is een belangrijk punt en wacht de antwoorden hierover af. De heer Jongsma reageert op de heer Gebben. Inderdaad is OGP creatief en kijkt altijd naar mogelijkheden maar OGP kijkt ook naar de financiën. Dit gaat niet over € 100.000,00 – het gaat over een paar miljoen, daarom is OGP er iets kritischer op maar OGP wil ook dat er op korte termijn een plek komt voor de Oekraïners. Dat dit gecombineerd kan worden met starters en spoedzoekers is fijn. Hij hoort een onrendabele top. Midden-Delfland is niet de enige gemeente die dit op dit moment doet. Goeree Overflakkee heeft 100 van deze woningen in combinatie met starters en spoedzoekers en is iets verder in het proces. Hij stelt voor dat Midden-Delfland samen met Goeree Overflakkee kritisch kijkt en desnoods met minister De Jonge belt om de onrendabele top te kunnen afdekken. Een aantal gemeenten loopt daar tegenaan. Als de overheid de top financieel afdekt, kan dit worden uitgevoerd met kwaliteit, leefbaarheid en warm welkom. Hij is voor menselijkheid maar je moet ook naar de financiën kijken. Op dat punt kan er vanuit de overheid best wat geld komen. Hij hoopt meer zicht te hebben. Kan de wethouder toezeggen dat de OGP zich op dat punt iets minder druk mag maken omdat het risico te zijner tijd wordt opgelost. Daarmee maakt het de keuze een stuk eenvoudiger.

14

De heer Zwaard begrijpt dat de wethouder later met de sociale partners gaat praten. Hij stelt voor dit zo snel mogelijk te doen. De onrendabele top is een zorgenpunt, het is fijn als daar een goed antwoord op komt. Termijn van tien jaar is een logische keuze. De woningen in Den Hoorn moeten 25 jaar meegaan. De kwaliteit is een item, je moet er al die tijd op een goede manier in kunnen wonen. Hij ziet het niet als een experiment, het is een belangrijke stap, net als de financiële afdekking ervan. Er wordt gesproken over ruim vijftig Oekraïners. Hoe groot is de kans dat er in plaats van vijftig daar allemaal Oekraïners gaan wonen en er geen plaats is voor starters en spoedzoekers? De heer Van der Spek begrijpt dat de wethouder ook met veel vragen zit en geen opening heeft. Het is een stuk met veel bedenkingen en keuzes. Hij wil kijken naar het businessplan en komt ook uit op € 260.000,00 per woning. Jongeren willen graag meedenken over het flexwonen. Benadert de gemeente deze woningzoekenden ook in plaats van een bureau uit de Zuidas in Amsterdam? Dat zijn flinke kosten. Hij adviseert te kijken naar de input van eigen inwoners en een businessplan te maken met jongeren uit de kernen. Hij ziet dit als een kans. Mijn Partij staat achter het plan om mee te denken over opvang van Oekraïners, starters en spoedzoekers.

Het CDA zegt al dat het belangrijk is om een keuze te maken over het aantal op te vangen Oekraïners maar er zijn ook starters en spoedzoekers. Het is mogelijk maar lastig om starters en spoedzoekers tussen vluchtelingen te zetten. Het is belangrijk om goede keuzes te maken. De heer Gebben vraagt of het voor niet-vluchtelingen moeilijk is om tussen vluchtelingen te wonen? De heer Van der Spek beaamt dit. Daarom is de maatschappelijke zorg zo belangrijk. Hij heeft zelf een project in de gemeente Den Haag. Daar vangt hij 250 vluchtelingen uit Oekraïne op. Deze moet hij integreren met mensen uit Syrië, dat is een hele opgaaf. Je moet goed kijken naar de betrokkenheid. Wethouder Renzen stelt dat meer woningen realiseren meer kosten zijn. Dan wordt de investering groter. Je beslaat dezelfde grond, misschien zit daar een voordeel in, maar het wordt duurder als je meer woningen toevoegt. De heer Scholtes vraagt of meer woningen meer risico betekent. Wethouder Renzen legt uit dat als de investering groter wordt en je hebt nog steeds 25 jaar nodig om dit terug te verdienen het risico groter wordt. Er is van alles gaande in de wereld. De kans dat Midden-Delfland een nadere opgave krijgt om meer Oekraïners en andere vluchtelingen te moeten opvangen is reëel. Dat betekent niet dat we alle vluchtelinge die toegewezen worden op de locatie van Euterpe moeten opvangen.

Samenwerkingspartner is Wonen Midden-Delfland, zij huisvesten ook de statushouders die Midden-Delfland als taakstelling heeft. Ze proberen het zo goed mogelijk te doen in het bestaande woningbouwbezit. Ze kijken naar leefbaarheid in de verschillende wijken. Voor grote gezinnen is weinig aanbod, dan moet je de kans benutten. Ook Midden-Delfland heeft een maatschappelijke opgave om aan te voldoen. De heer Jongsma en anderen noemen het financiële risico. Ze is blij dat het in deze commissie voldoende aandacht en ruimte krijgt. De gemeente gaat nogal wat aan, het is goed dat de raad en commissie zich realiseren dat er een risico is. Er is tien jaar tijd om te kijken hoe het na tien jaar moet worden opgelost. Misschien komt er een verzoek vanuit een andere gemeente om de woningen over te nemen. Voor nu is het zuiver om het risico voor te leggen, het risico is behoorlijk. Verder kijkt ze welke subsidies beschikbaar zijn. Het rijk en provincie komen met verschillende regelingen en subsidies, maar nog niets concreets. Vandaag is er een bericht vanuit het rijk dat ook Hugo de Jonge oog heeft voor de onrendabele top vanuit de verschillende woningmarktregio's. Ze heeft nog geen tijd gehad om er naar te kijken. Bij de raadsvergadering kan ze er wel iets over zeggen. Het kan betekenen dat het risico wordt weggenomen of verlaagd.