08 bijlage Uitvoerings en Handhavingsstrategie Midden Delfland 2024 - Definitieve versie 06122024

Organisatieontwikkeling en samenwerking De samenwerking tussen verschillende teams en afdelingen en ook met de externe partners is cruciaal voor efficiënte en effectieve processen en voor bevordering van integraal werken. De VTH-taken zijn verspreid over verschillende teams bij verschillende afdelingen (teams VTH, Ruimte, Beheer, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken). Dit heeft geleid tot

29 onduidelijkheid over verantwoordelijkheden en inefficiënte processen. Hierom is het volgende aanbevolen: • Taakvelden die direct onderdeel uitmaken van de VTH-keten onderbrengen bij een zelfde organisatieonderdeel of hiërarchisch leidinggevende. Dit bevordert eenduidige processturing, termijnbewaking en focus op dezelfde prioriteiten in werkzaamheden. • De samenwerking tussen de verschillende teams of taakvelden verbeteren voor meer integrale en beter op elkaar afgestemde werkprocessen. Belangrijk hierbij is verbetering van informatieuitwisseling. Om samenwerking en onderlinge afstemming te bevorderen worden teams aangemoedigd om in dezelfde systemen te werken en fysiek dichter bij elkaar geplaatst te worden voor betere communicatie. • Bezien hoe de samenwerking met externe partners (zie bijlage 4) verbeterd kan worden door meer gezamenlijk en programmatisch te handelen op preventie en op toezicht en handhaving, zodat de informatie naar inwoners en ondernemers en integraal toezicht versterkt kan worden. Frontoffice Voor de middellange termijn wordt voorgesteld om te onderzoeken of het klantcontactcentrum (KCC) betrokken kan worden bij het afhandelen van eenvoudige vragen en wellicht ook de afhandeling van eenvoudige VTH-aanvragen en meldingen.

Voor een aantal APV-vergunningen gebeurt dit al (afhandeling vergunningaanvragen voor ophangen spandoeken en voor plaatsen van driehoeksreclameborden) Als het KCC dit ook kan doen voor bepaalde categorieën VTH zaken kan de belasting van VTH wordt verlicht, eenvoudige zaken door medewerkers in een lagere schaal worden uitgevoerd, en de dienstverlening aan inwoners en Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland

ondernemers sneller verlopen. Randvoorwaardelijk hiervoor zijn de digitale informatievoorziening en training van KCC-medewerkers.

VTH-Organisatie; personele capaciteit Functie

Formatie Inhuur 2024 2024

Wenselijke formatie 2025

Beleid & kwaliteit Senior beleidsmedewerker BWT/ Kwaliteitsmedewerker. Vergunningverlening

1,00

0

1,00

Bouwkundig mw. monumenten

0,89

0

4,00

Bouwplantoetser (incl. constructeur)

2,67

2,23

Casemanager

0

Toezicht & Handhaving Toezichthouder Bouwen en RO

1,00

Bijzonder opsporingsambt. (boa)

2,00

1,44

2,2 2,00

Juridische ondersteuning Juridisch mw. APV/ Bijz. wetten

1,00

0,44

1,50

Juridisch mw. handhaving

1,00

0

1,50

Coördinator Geo-informatie

1,00

0

1,00

Adm. Medewerker BWT

0,86

0

0,86

11.42

4,11*

14,06

Administratie

TOTAAL:

*Inhuur = incl. compensatie langdurige uitval +frictie vanwege implementatie Omgevingswet

30

De VTH-organisatie als dienstverlener De gemeente vindt een goede dienstverlening belangrijk. Met betrekking tot VTH-taken is het hierom van belang dat alle processen voldoen aan de wettelijke normen, gebaseerd zijn op correcte en actuele feiten en ook transparant en begrijpelijk zijn voor inwoners en ondernemers. Om de kwaliteit van de dienstverlening continu te verbeteren, stelt de gemeente zichzelf op dit moment ook enkele doelstellingen: Projectmatige aanpak en integrale benadering; Dit zorgt voor een gestructureerde en complete behandeling van VTH-taken. Objectiviteit en integriteit; Deze principes zijn fundamenteel om vertrouwen in de gemeentelijke dienstverlening te waarborgen. Communicatie; Nieuwe wet- en regelgeving nog duidelijker communiceren via diverse kanalen, en makkelijker vindbaar maken voor de inwoner en ondernemer. Planbegeleiding; Zorgen dat een aanvrager met éénzelfde persoon te maken heeft. Deze persoon dient het proces en afronding van de aanvraag te coördineren en proactief met de aanvrager te communiceren over de voortgang van de aanvraag. Initiatiefnemers worden niet meer naar verschillende loketten gestuurd.

Grenzen van dienstverlening De gemeente zorgt ervoor dat de verantwoordelijkheden met betrekking tot VTH-taken duidelijk zijn bij de aanvragers, met als doel een efficiënte en eerlijke dienstverlening: Rollen en verantwoordelijkheden: Aanvragers moeten hun eigen verantwoordelijkheid nemen. De gemeente neemt de aanvraag niet over maar biedt ondersteuning waar nodig. Compleetheid van aanvragen: Alle aanvragen moeten voldoen aan de gestelde indieningseisen. Dit zorgt voor een vlotte Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland

-

verwerking en voorkomt vertragingen en misverstanden. De gemeente biedt indien nodig de helpende hand, zonder de verantwoordelijkheden van de aanvrager over te nemen. Gelijkheid in behandeling: Consistentie in de behandeling van alle aanvragen verzekert dat gelijke gevallen gelijk behandeld worden. Dit komt de rechtvaardigheid en transparantie van het proces ten goede.

Aanvullende dienstverlening Naast de standaard VTH-diensten, biedt de gemeente aanvullende ondersteuning om de kwaliteit en effectiviteit van de VTHdienstverlening te verbeteren: Proactieve ondersteuning: Door de inzet van intakegesprekken en het omgevingsoverleg denkt de gemeente proactief mee met aanvragers, om de mogelijkheden te bezien van hun initiatieven. Samenwerking en doorverwijzing: Er wordt actief gezocht naar samenwerking met andere bestuursorganen en afdelingen en indien nodig worden aanvragen doorgezonden naar de juiste instanties. Legaliseringsmogelijkheden: De gemeente benut actief de mogelijkheden tot legalisatie om te zorgen voor een soepel en rechtvaardig verloop van vergunningsaanvragen en handhavingsprocedures. Bereikbaarheid: Door piketdiensten en een 24-uurs klachtennummer van de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) zijn er middelen en processen ingericht om buiten kantooruren voor burgers bereikbaar te zijn voor noodgevallen en urgente zaken.

31

BIJLAGE 1: Gevolgen Omgevingswet op VTH De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden en beoogt vier verbeterdoelen: het omgevingsrecht toegankelijker, voorspelbaarder en gebruiksvriendelijker maken, een samenhangende benadering hanteren, de bestuurlijke afwegingsruimte vergroten, en versnelde besluitvorming realiseren. De wet stelt ook twee maatschappelijke doelen: het waarborgen van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en het doelmatig beheren van de ruimte. Dit vereist een balans tussen bescherming van de leefomgeving en maatschappelijke wensen. Veranderingen door de wet: • Wet Kwaliteitsborging: Vanaf 2024 is de initiatiefnemer verantwoordelijk voor de bouwtechnische toetsing van bouwwerken. De gemeente blijft toezichthouder en ontvangt meldingen van de initiatiefnemer. Dit vergt praktische aanpassingen. • Bodemtaken: De Omgevingswet brengt bodemsaneringstaken van de provincie naar de gemeenten. • Digitale informatievoorziening: Het Omgevingsloket wordt het centrale punt voor digitale informatie, wat zorgt voor vereenvoudiging van aanvragen en meldingen, maar vereist de noodzakelijke aanpassingen van gemeentelijke systemen. • Medewerkers: De wet verandert de rol van de medewerkers, die meer als procesbegeleiders en adviseurs werken, met nadruk op samenwerking en vroegtijdige participatie. Medewerkers moeten digitaler en communicatief vaardiger worden.

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland

Gevolgen voor vergunningverlening: • Kortere behandeltijden: De standaard behandelingsduur voor vergunningen is maximaal 8 weken, met een mogelijke verlenging van 6 weken. • Eventueel minder aanvragen: Door algemene regels kan het zijn dat activiteiten niet meer vergund hoeven te worden. Dit is mede afhankelijk van de inrichting van het op te stellen Omgevingsplan en de keuzes die de gemeenteraad daarin maakt. In plaats daarvan zijn zorgplichten van toepassing, wat de verantwoordelijkheid van initiatiefnemers vergroot. • Vooroverleg: Het vooroverleg wordt belangrijker om vergunningaanvragen soepel en snel te kunnen behandelen. • Ketensamenwerking: De vergunningverlening vereist meer samenwerking tussen verschillende gezagen en partners, vooral voor complexe aanvragen. Gevolgen voor toezicht en handhaving: • Meer toezicht: Met de verschuiving van vergunningverlening naar meldingsplicht, komt er meer nadruk op toezicht achteraf. Dit vergroot de rol van gemeenten in het handhaven van de wet. • Wet Kwaliteitsborging: Het toezicht op de naleving van bouwtechnische voorschriften verschuift naar private kwaliteitsborgers, maar de gemeente blijft verantwoordelijk voor ruimtelijke en welstandscontrole tijdens en na de bouw.

• Handhaving: De nadruk verschuift van vergunningverlening naar handhaving achteraf, wat betekent dat gemeenten meer toezicht moeten houden en handhavingsprocedures meer tijd in beslag kunnen nemen door de complexiteit van de nieuwe regels.

32 •

Jurisprudentie en handhavingsstrategie: Onzekerheden over de verhouding tussen zorgplichten en vergunningen kunnen leiden tot juridische vraagstukken. Handhaving wordt belangrijker, maar vereist meer middelen en samenwerking tussen verschillende partijen om effectief te zijn.

Kortom: de Omgevingswet introduceert een nieuwe manier van werken, met meer verantwoordelijkheid voor initiatiefnemers en een grotere rol voor gemeenten in toezicht en handhaving. Het vergt aanpassingen in processen, systemen, en de vaardigheden van medewerkers.

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland

33

BIJLAGE 2:

Big 8- cyclus

De BIG 8-beleidscyclus wordt toegepast om de kwaliteit van de uitvoering van de U&H-taken te borgen. De vorm van de 8, zie onderstaand figuur, staat voor de verbinding tussen een beleidsvormende cyclus en een uitvoerende cyclus. Vanuit een strategisch kader wordt operationeel beleid opgesteld met als doel het waarborgen van de kwaliteit in de uitvoering van de U&H taken. Door deze cycli te volgen, zijn we in staat om te leren en verbeteren waardoor we een steeds betere kwaliteit van ons werk bereiken. Onze U&H strategie is dan ook ingericht volgens de 7 onderdelen van de BIG 8. Wat deze 7 onderdelen inhouden, staat hierna kort beschreven.

1. Strategische beleidsvoorbereiding en evaluatie Deze stap betreft het bijhouden en analyseren van veranderingen die invloed (kunnen) hebben op de uitvoering van onze U&H taken. Hierbij analyseren we ook de resultaten van wel of niet behaalde beleidsdoelen en hoe de risicobeheersing de afgelopen jaren is verlopen. Deze resultaten worden meegenomen bij het opstellen van nieuw U&H beleid. Daarnaast analyseren we welke actualiteiten en ontwikkelingen in onze regio spelen. Bij deze stap brengen we daarom ook de omgeving opnieuw in kaart. Zie hiervoor bijlage 3. 2. Beleidsvorming Op basis van de analyse die in de vorige stap is uitgevoerd, worden de doelen bijgesteld. Aan deze doelen worden prioriteiten gekoppeld. Dit geeft richting bij de uitvoering van de U&H taken. 3. Operationeel beleidskader In dit onderdeel vindt de vertaling van het strategisch kader naar het operationeel kader plaats. Dit gebeurt door doelstellingen en een naleefstrategie te formuleren. Het is belangrijk dat de personen die de U&H taken uitvoeren weten waarvoor en op welke wijze uitvoering gegeven moet worden aan het strategisch kader. Dit staat omschreven in de uitvoeringsstrategieën.

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland

34

4. Planning en controle Dit onderdeel ziet op praktische zaken zoals het inrichten van de U&H organisatie en het bepalen van de benodigde capaciteit en financiële middelen. Dit wordt onder andere vastgelegd in ons uitvoeringsprogramma. Hoe onze U&H organisatie er uitziet en met wie wij samenwerken, staat omschreven in hoofdstuk 4. 5. Uitvoeringskader (voorbereiden) Het uitvoeringskader is het wettelijk kader voor de uitvoering van de U&H taken. Dit komt voort uit de Omgevingswet. Binnen dit kader stellen wij onze uitvoeringsstrategieën op. Dit is verder niet concreet omschreven in één hoofdstuk, maar vormt wel de basis voor dit gehele U&H-beleid. 6. Uitvoering De uitvoering ziet op de praktijk en gaat over vergunningverlening, het houden van toezicht en handhaving. Om deze taken naar behoren uit te kunnen voeren, zijn kwantitatieve en kwalitatieve hulpmiddelen nodig. Deze middelen maken geen onderdeel uit van onderhavig beleid. 7. Monitoring Tot slot vindt monitoring van de resultaten en de voortgang van de uitvoering van het beleid plaats. De resultaten van deze monitoring worden vastgelegd in een jaarverslag en gebruikt voor bijsturing van de operationele beleidscyclus.

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland

35

BIJLAGE 3:

Omgevingsanalyse Groene gemeente in de Randstad

Samenvatting Uit de omgevingsanalyse komen de volgende onderwerpen die ondersteunend zijn aan de U&H-strategie: - Groene en duurzame gemeente: focus op natuur, duurzaamheid en sociale verbondenheid (Cittaslow); - Landschap: Bescherming van het Bijzonder Provinciaal Landschap, met aandacht voor het voorkomen van schadelijke activiteiten; - Bouw: Woningbouw zonder aantasting van het landschap, handhaving op illegale bouw; - Verkeer en recreatie: Duurzaam verkeer en recreatie bevorderen, met aandacht voor geluidsoverlast; - Landbouw: Duurzame landbouw en vermindering van stikstofemissies. De gemeente werkt samen met partners om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken en VTH-taken effectief uit te voeren.

In de omgevingsanalyse zijn belangrijke onderwerpen en unieke kenmerken van het gemeentelijke gebied geïdentificeerd, aangevuld met toekomstige wensen. Deze vormen de kern voor strategische en operationele inzet binnen de wettelijke kaders. De analyse is gebaseerd op documenten zoals de Omgevingsvisie 1.0, het Coalitieakkoord, de Toekomstvisie 2050 en werksessies met medewerkers.

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland

In het groene hart van de Metropoolregio Rotterdam – Den Haag (MRDH) ligt een gemeenschap waar landschap en natuur de boventoon voeren. Waar kwaliteit van leven, rust en ruimte de norm zijn. Waar mensen elkaar kennen en helpen. Dat is Midden-Delfland. Inwoners en ondernemers pakken er het initiatief en geven de dorpen Den Hoorn, Maasland en Schipluiden hun identiteit. Scholen bieden kinderen eigentijds onderwijs. Duurzame land- en tuinbouw en recreërende bezoekers brengen de gemeenschap economische kracht. Waar mogelijk versterkt en versnelt de gemeente initiatieven uit de gemeenschap. Ook staat zij mensen bij die niet op eigen benen kunnen staan. Buiten de gemeentegrenzen stimuleert ze samenwerking met bedrijven, kennisinstellingen en overheden. Zo verbindt de gemeente het authentieke platteland met het verlangen naar natuur, cultuur en ontspanning vanuit de steden. In 2008 verwierf Midden-Delfland als eerste gemeente in Nederland het Cittaslow-lidmaatschap. Dit wereldwijde keurmerk wordt toegekend aan gastvrije gemeenten die een duurzame samenleving nastreven waarvan natuur, agrarische productie, toerisme en sociale verbondenheid de kern zijn. De bescherming van het landschap vormt de kernprioriteit. De groene omgeving kenmerkt zich als echt oer-Hollands landschap met weidse uitzichten met aan de horizon de gebouwen van de steden binnen de MRDH.

Op basis van de Reconstructiewet MiddenDelfland 1977 kreeg het landschap zijn status en is het beschermd. Vanwege de aanwezige en te ontwikkelen kwaliteiten en de betekenis van het groen voor de stedelijke omgeving wees in 2017 de provincie

36 Zuid-Holland het landschap van Midden-Delfland als eerste in Nederland aan als Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL). Het BPL beslaat het grondgebied van 9 gemeenten. Het grootste gedeelte behoort tot het grondgebied van de gemeente Midden-Delfland. Overheden en maatschappelijke organisaties werken met elkaar samen om het landschap te beschermen, versterken en ontwikkelen. De (kringloop)boeren onderhouden het eeuwenoude landschap. Zij blijven de drager en beheerder van het landschap. In de weidevogelgebieden is de grutto het icoon. De rust, ruimte en stilte is waardevol voor de regio en wordt gewaardeerd.

Ontwikkelingen Landschap Het BPL kent bepaalde problematiek. Grasland wordt op enkele plekken strijdig gebruikt, zoals het omvormen naar moes- of siertuinen. Daarnaast hebben ongeoorloofde bedrijfsactiviteiten bij woningen en illegale grondwerkzaamheden binnen waardevolle landschapselementen een effect op het landschap. Ook nietvergunde graafwerkzaamheden die kreekruggen of historische slotenpatronen aantasten, en bodemverontreiniging of activiteiten zoals het verwijderen van beplanting, komen steeds vaker voor. De VTH-taken van de gemeente richten zich op het verbeteren van de omgevings- en waterkwaliteit en handhaaft op activiteiten die negatieve gevolgen hebben voor het landschap. Doel is behoud van het cultuurhistorische waardevolle landschap, met aandacht voor stilte, rust en verbeteren van de lucht-, water- en bodemkwaliteit. Landbouw De landbouwsector staat voor een aantal uitdagingen. Er is een noodzaak om stikstofemissies te verminderen en tegelijkertijd om activiteiten die de sector bedreigen aan te pakken. Enkele Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland

voorbeelden zijn het gebruik van agrarisch grond om te parkeren of als tuin, als deze activiteiten strijdig zijn met hun bestemming. Agrarische bedrijfsgebouwen worden zoveel mogelijk gebruik als bedrijfsfunctie en is er een nadrukkelijke wens om agrarische bebouwing niet om te zetten in burgerwoningen. We kiezen expliciet voor natuur als functie naast de agrarische bedrijfsactiviteiten en houden ons buitengebied zoveel mogelijk open. Bebouwing Er is behoefte aan woningen, maar deze mogen niet ten koste gaan van het open landschap. De uitdagingen zijn veelzijdig, variërend van illegale bouwactiviteiten in zowel bebouwde gebieden als ook in het buitengebied tot het onrechtmatig gebruik van bedrijfspanden. Er wordt gehandhaafd op bouwen in strijd met bestemmingsplannen (omgevingsplan). En ook op illegaal gebruik van bedrijfsgebouwen in de glastuinbouw, waarbij preventieve maatregelen zoals overleg met tuinders worden ingezet om naleving te bevorderen. De bouwopgave en behoud van de karaktereigenschappen van de dorpen en het landschap worden in balans bezien. Duurzaamheid Midden-Delfland streeft naar een CO2-neutrale gemeente. Duurzaamheidsinitiatieven worden gestimuleerd die bijdragen aan de energietransitie en klimaatadaptatie. Harnaschpolder speelt hierin een belangrijke rol als duurzaam bedrijventerrein.

Daarnaast is ruimte voor zonne- en windenergie mits passend in het landschap. Vrije tijdseconomie Het versterken en uitbreiden van het recreatieve netwerk voor wandelen, fietsen, varen, paardrijden en skaten staat hoog op de agenda. De gemeente wil de potentie als aantrekkelijk gebied voor

37 recreatief gebruik goed benutten. De balans tussen rust en recreatie wordt bewaakt door het reguleren van bevordering van waterrecreatie die past bij de Cittaslow-kenmerken. Overlast door versterkt muziekgeluid wordt gehandhaafd. Recreatie dat respectvol omgaat met landschap en natuur wordt gestimuleerd.

mogelijk binnenstedelijke locaties benut. Het behoud van het dorpsgezicht en de vitaliteit van de kernen staat hierbij centraal. Net zoals de complexe relatie tussen stedelijke druk en de ruimtelijke kwaliteit aan de randen van stad en land.

Evenementen Organisaties organiseren verschillende evenementen. De gemeente streeft naar een beheerste toename van evenementen waarbij geluidsoverlast wordt beperkt.

Erfgoed Daarnaast is de bescherming van cultuurhistorische gebouwen en monumenten en kenmerken van het cultuurhistorische landschap belangrijk. Midden-Delfland hecht groot belang aan het behoud van haar historische en culturele erfgoed.

Verkeer Verkeersmanagement is gericht op veiligheid en duurzame mobiliteit, zoals wandelen en fietsen en bevordering van het openbaar vervoer. Dit zorgt voor een vermindering van parkeeroverlast en het beheersen van de verkeersintensiteit. De gemeente streeft naar een oplossing tegen sluipverkeer en zwaar verkeer om de veiligheid en (geluids)overlast te beheren.

Sociale ontwikkelingen De gemeente wil dat iedereen zich welkom voelt, en wil de sociale binding van de inwoners behouden en het dorpsgevoel stimuleren. Zodoende wordt geïnvesteerd in het sociale netwerk en het lokale voorzieningenniveau met de menselijke maat als uitgangspunt. Lokale verenigingen en maatschappelijke organisaties spelen hierin een belangrijke rol.

Wonen De woonsector in Midden-Delfland kampt met diverse uitdagingen die de kwaliteit van leven beïnvloeden. Woningen zonder vergunning worden gesplitst en gebruikt voor kamerverhuur. Dit legt druk op de bestaande infrastructuur en sociale cohesie. Bovendien worden bedrijfsgebouwen soms gebruikt voor illegale bewoning en activiteiten die strijdig zijn met het omgevingsplan. De inwoners van dorpen uiten een groeiende behoefte om groter te wonen, maar vaak zijn de mogelijkheden beperkt. Dit benadrukt de noodzaak voor een evenwichtige benadering van woningbouw die zowel de behoeften van bewoners als het landschappelijk en cultureel erfgoed respecteert. Voor nieuwe woningen wordt zoveel

Veiligheid De gemeente zet zich actief in om de veiligheid van haar inwoners en bezoekers te waarborgen. Door nauwe samenwerking met politie, brandweer, en hulpdiensten worden risico’s in de openbare ruimte voortdurend gemonitord en aangepakt.

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland

38

Partners en samenwerking Niet alleen de gemeente Midden-Delfland maar ook andere organisaties dragen bij aan een veilige, gezonde, en duurzame leefomgeving. Deze organisaties zijn voor Midden-Delfland samenwerkingspartners binnen het aandachtsveld van VTH. De partners hebben een duidelijk gezamenlijk belang en vullen elkaar aan in de zogenaamde VTH-keten.. Manier van samenwerken Voor de realisatie van de doelstellingen is de gemeente mede afhankelijk van andere partijen. Hierom is samenwerking met de partners in de VTH-keten van belang. Samenwerking is gebaseerd op een collectieve verantwoordelijkheid voor de maatschappelijke uitdagingen en een gestructureerde aanpak van de naleving van weten regelgeving. Zowel de partners als de gemeente brengen waardevolle expertise, middelen en netwerkmogelijkheden in. Om effectieve handhaving uit te voeren in de regio is het van belang dat er geen versnippering ontstaat tussen partners en buurgemeentes. De gemeente heeft contact met deze partijen om informatie te delen en om zodoende een ‘waterbedeffect’ in de regio te voorkomen. Regionale samenwerking kan ook een oplossing zijn voor een capaciteits- en expertiseprobleem.

Door als gemeente meer in te zetten op regionale samenwerking kan er eventueel capaciteit en expertise gedeeld worden met partners waardoor ook gemakkelijker voldaan kan worden aan (wettelijke) verplichtingen met betrekking tot uitvoering van de VTH-taken en de inrichting van de VTH-organisatie binnen de gemeente. Een duidelijke beschrijving van taken en werkafspraken betreffende de samenwerking kan bijdragen aan de effectiviteit en pro activiteit Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland

van samenwerking. In bijlage 2 van dit document zijn de meest bekende samenwerkingspartners weergegeven.

39

BIJLAGE 4:

Samenwerkingspartners

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland

40

BIJLAGE 5:

Toelichting risicoanalyse

De gemeente heeft samen met haar VTH-medewerkers een risicoanalyse uitgevoerd. Die analyse handelt over kwalitatieve inschatting van risico’s op gevolgen voor onze fysieke leefomgeving door het niet-naleven van gestelde wet- en regelgeving, tijdens de uitvoering van bepaalde activiteiten/ thema’s binnen het omgevingsrecht. De gemaakte risicoanalyse is een belangrijke pijler om het VTH-werk vanuit kennis en ervaring te prioriteren. Risico & Effect Een risicoanalyse is een overzicht van bekende of potentiële risico’s die de fysieke leefomgeving in brede zin kunnen beïnvloeden, waarbij nader benoemde risico’s worden bepaald door het combineren van de kans dat een dreiging (op de thema’s in de relevante regels) zich voordoen en de gevolgen daarvan. De basis voor een risicoanalyse begint bij de bekende formule: Risico = effect x kans. Een effect is de mate van impact oftewel het ongewenste gevolg van niet-naleving van regelgeving. Een kans is de waarschijnlijkheid dat de niet-naleving van regelgeving een bepaalde impact heeft. Met de Omgevingswet komen alle onderwerpen uit de fysieke leefomgeving samen. Onderwerpen als gezondheid, veiligheid, geluid, natuur, bouw en water maken integraal deel uit van visies en beleid. Daarom is bij de risicoanalyse gekozen voor de onderwerpen uit de Omgevingswet. De gemeente heeft gekozen voor een iets ander benadering.

Tijdens de strategische sessie hebben de deelnemers bij elk onderwerp een keuze gemaakt tussen een laag risico, gemiddeld

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland

risico en hoog risico. Bij deze keuze hebben de deelnemers het effect en de kans meegenomen in hun overweging. Na de strategische sessie zijn dezelfde onderwerpen voorgelegd aan andere VTHmedewerkers van de gemeente, door middel van een vragenlijst. Hierdoor hebben een grote groep VTH-medewerkers deelgenomen aan de risicoanalyse waardoor de validiteit van de analyse is toegenomen. De onderwerpen zijn onderverdeeld in drie activiteiten. Alle onderwerpen komen voor in het VTH-werk van de gemeente. De volgende onderwerpen zijn in de risicoanalyse aan bod gekomen:

41

Milieu Afval

Sloop/ Monumenten Slopen met asbest Slopen > 10m3 (zonder asbest) Sloopwerkzaa mheden

(Afval) water

Bouw Energiezuinigh eid en milieu Bouwwerkzaa mheden

Bodem

Welstand

Energie/ duurzaamh eid (Externe)v eiligheid

Woningen en woongebouwe n Bedrijfsgebou wen

Slopen van een monument

Geluid

Logiesgebouw en

Geur

Maatschappelij ke gebouwen

Groen en ecologie

Bijbehorende bouwwerken

Lucht(kwali teit) Trillingen

Bouwwerken geen gebouw zijnde Veiligheid

Onderhoud aan een monument Uitvoeren van werken, geen bouwwerk zijnde (aanleg) Uitvoeren van werkzaamhed en Landschappelij ke waarden

Licht

Gezondheid

Wijzigen van een monument

Gebruik Gebruik van gronden Illegale bewoning bouwwerk

Verordening Bomen kappen Uitweg

Illegaal bedrijfsmatig gebruik bouwwerk Illegaal kamerverhuur

Reclame

Permanente bewoning op recreatieterreinen Huisvesting arbeidsmigranten

Evenementen

Overige gebruik van bouwwerken

Hout stoken

Verkeer & parkeren

Prioritering De resultaten zijn weergegeven in hoofdstuk 3. Hoe hoger het risico, hoe meer prioriteit aan het desbetreffende onderwerp kan worden gegeven. Het hoogst ingeschatte risico leidt in de basis tot de meeste aandacht (controlefrequentie, diepgang, prioritering in optreden) bij de werkzaamheden qua vergunningverlening, toezicht en handhaving binnen het omgevingsrecht. Deze onderwerpen worden dan ook actief en zelfs proactief opgepakt. Onderwerpen met een gemiddeld risico toetsen en controleren we aan de meest relevante voorschriften. Het niet-naleven van regels van onderwerpen met een laag risico hebben volgens de eerdergenoemde VTH-medewerkers van de gemeente weinig tot geen risico tot gevolg. Bij deze onderwerpen doen we uiteraard wel wat wettelijk vereist is.

Openbare ruimte

Ontwikkeling risicoanalyse

Opsporen explosieven Bijhorende bouwwerken

Bruikbaarheid

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland

Drank & horeca Ondermijning

Alcohol/ Drugshandel op straat Geluidsoverla st

Op basis van de uitkomsten van de risicoanalyse is een prioritering opgesteld. Het is een momentopname. Het is belangrijk dat de gemeente deze prioritering jaarlijks evalueert om in de organisatie draagvlak te creëren en omdat de actualiteit per thema kan veranderen door maatschappelijke ontwikkelingen of (nieuwe) wetgeving. Alle taken die de gemeente uitvoert om de leefomgeving te bevorderen zijn belangrijk, maar we kunnen niet alles tegelijk oppakken.

42

BIJLAGE 6: Toelichting LHSO en LHSO-interventiematrix Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) Als een burger of bedrijf niet voldoet aan de regels van het omgevingsrecht, kan de overheid handhavingsinstrumenten inzetten. Ook een belanghebbende kan verzoeken om handhaving bij de overheid. Er is een Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO, 2022) om te zorgen dat handhavende instanties de handhaving zo uniform mogelijk aanpakken. Overheden brengen hun strategie in lijn met de landelijke strategie omgevingsrecht en wisselen ervaringen uit. De LHSO is in 2022 vastgesteld (pdf, 957 kB). De LHSO wordt sinds mei 2023 ondersteund met de Leidraad handhavingsacties en begunstigingstermijnen (pdf, 1.1 MB).

Doorwerking LHSO Het Omgevingsbesluit stelt eisen aan de kwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Ook zijn alle organisaties die betrokken zijn bij handhaving verplicht een uitvoerings- en handhavingsstrategie vast te stellen in een of meer documenten. Daarin wordt gemotiveerd aangegeven welke doelen worden gesteld voor de uitvoering en handhaving en welke werkzaamheden met het oog op die doelen zullen worden verricht. Voor het handhavingsdeel wordt door gemeenten bij voorkeur de LHSO gebruikt. Voor de omgevingsdiensten is dit verplicht.

Uitgangspunten LHSO Midden-Delfland gebruikt het de LHSO als uitgangspunt voor de opstelling van het lokale beleid en uitvoeringsprogramma. De uitgangspunten van de LHSO zijn weergegeven in hoofdstuk 3; VTH-uitgangspunten.

Interventiematrix Centrale doelstelling van het omgevingsrecht is het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. Dit betekent dat bij handhaving van het omgevingsrecht herstel van de rechtmatige toestand altijd het eerste doel moet zijn, indien herstel uiteraard mogelijk is. Herstel wordt hier ruim opgevat: het beëindigen van de overtreding, het wegnemen of beperken van de gevolgen van de overtreding en/of het voorkomen van herhaling van de overtreding. Het aansturen op herstel ligt primair op de weg van het bestuur, dat zo nodig namelijk een herstelsanctie (last onder bestuursdwang of last onder dwangsom) kan opleggen en effectueren. Dit volgt ook uit de beginselplicht tot handhaving. Welke bestuurlijke interventie het Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland

43 meest passend is, hangt af van de omstandigheden van het geval, zoals de aard en ernst van de overtreding, kenmerken van de overtreder en de omstandigheden waaronder de overtreding is gepleegd of ontstaan. De keuze vindt plaats aan de hand van een stappenplan en de interventiematrix. Aan de hand van het stappenplan, waartoe de hierna weergegeven interventiematrix behoort, kan worden gekomen tot onderling afgestemd en effectief handelen van de handhavingspartners. Het stappenplan bestaat uit de volgende vijf stappen: 1. Positionering van bevindingen in de basisinterventiematrix. 2. Bepalen van de verzwarende aspecten die aanleiding kunnen geven voor een ingrijpender herstelsanctie of voor strafrechtelijk onderzoek of bestraffing. 3. Optreden aan de hand van de algemene of domein specifieke interventiematrix. 4. Bepalen of afstemmingsoverleg nodig is. 5. Vastleggen stappen en beslissingen. Soorten handhavingsinstrumenten Er bestaan verschillende soorten handhavingsinstrumenten. Instrumenten gericht op herstel - Last onder dwangsom (LOD) - Last onder bestuursdwang (LOB) Bestuurlijke boete - Stafrechtelijke sanctie - Bestuurlijke strafbeschikking (BSB) Strafbaarstelling op grond van de Wet op de economische delicten (Wed).

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland Exploitatieverbod/ sluiting, schorsen of intrekken vergunning certificaat of erkenning

-Bestuursrecht herstellend Tijdelijk stilleggen LOB/LOD

-Strafrecht PV -Bestuursrecht bestraffend Exploitatieverbod/ sluiting, schorsen of intrekken vergunning certificaat of erkenning -Bestuursrecht herstellend Tijdelijk stilleggen LOB/LOD -Strafrecht PV -Bestuursrecht bestraffend Bestuurlijke boete -Bestuursrecht herstellend Tijdelijk stilleggen LOB/LOD -Strafrecht PV -Bestuursrecht bestraffend Bestuurlijke boete -Bestuursrecht herstellend Bestuurlijk gesprek Waarschuwing

Exploitatieverbod/ sluiting, schorsen of intrekken vergunning certificaat of erkenning

-Bestuursrecht herstellend Tijdelijk stilleggen LOB/LOD

-Strafrecht BSB/ PV -Bestuursrecht bestraffend Bestuurlijke boete -Bestuursrecht herstellend Tijdelijk stilleggen LOB/LOD Verscherpt toezicht

-Strafrecht PV -Bestuursrecht bestraffend Bestuurlijke boete -Bestuursrecht herstellend Tijdelijk stilleggen LOB/LOD Verscherpt toezicht -Strafrecht BSB/ PV -Bestuursrecht bestraffend Bestuurlijke boete -Bestuursrecht herstellend Bestuurlijk gesprek Waarschuwing

Bestuurlijke boete

-Strafrecht BSB / PV -Bestuursrecht bestraffend Bestuurlijke boete -Bestuursrecht herstellend Tijdelijk stilleggen LOD/LOB Verscherpt toezicht

-Strafrecht BSB / PV -Bestuursrecht herstellend Bestuurlijk gesprek waarschuwing

-Bestuursrecht herstellend Aanspreken informeren

Aanzienlijk Bestuurlijke boete dreigend en/of -Bestuursrecht onomkeerbaar herstellend

-Bestuursrecht herstellend Aanspreken informeren

-Bestuursrecht herstellend Aanspreken informeren

overtreding

Goedwillend Gedrag van de Onbedoeld, overtreder: Proactieve beëindiging

Vrijwel nihil

Beperkt

-Strafrecht BSB / PV -Bestuursrecht bestraffend Bestuurlijke boete -Bestuursrecht Van belang herstellend Bestuurlijk gesprek waarschuwing

Calculerend Bewust belemmerend, risiconemend

Onverschillig ‘Moet kunnen’

Tijdelijk stilleggen LOD/LOB Verscherpt toezicht

Fraude, oplichting, ondermijning

Bewust, structureelnotoir / crimineel

-Bestuursrecht bestraffend

-Bestuursrecht bestraffend

-Bestuursrecht bestraffend

-Bestuursrecht bestraffend

Tijdelijk stilleggen LOD/LOB Verscherpt toezicht

PV

BSB/ PV

BSB / PV

BSB / PV

-Bestuursrecht herstellend

-Strafrecht

-Strafrecht

-Strafrecht

-Strafrecht

De (mogelijke) gevolgen

Interventiematrix

LHSO - interventiematrix

44

45

Gebruikte afkortingen • • • • • • • •

Bopa Bor BPL Fte LHSO VTH U&H-strategie Wkb

: buitenplanse omgevingsplanactiviteit : Besluit omgevingsrecht : Bijzonder Provinciaal Landschap : full time equivalent : Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht : vergunningverlening, toezicht en handhaving : Uitvoerings- en handhavingsstrategie : Wet kwaliteitsborging

Relevante documenten: • Grenzen aan gedogen (1996) Tweede Kamer der Staten-Generaal, 1996-1997/ 25085. • Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (2022) Bestuurlijk Omgevingsberaad. • Leidraad handhavingsacties en begunstigingstermijnen (2023) Bestuurlijk Omgevingsberaad. • Kwaliteitscriteria-deel-D-competentieprofielen-versie-2.3 (2022) VNG • Kwaliteitscriteria 3.0 Voor uitvoering en handhaving krachtens de Omgevingswet (2024) IBO IBP VTH. • Integraal Veiligheidsplan Midden-Delfland (2024) Midden-Delfland • Plan van Aanpak Ondermijning Midden-Delfland 2024–2026 (2024) Midden-Delfland. • Hoe ziet Midden-Delfland eruit in 2050?; Toekomstvisie MiddenDelfland 2050 (2024) Midden-Delfland

Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024, Midden-Delfland