Bijlage 01. Hart voor Midden-Groningen - Lokaal Programmaplan
Tekst van het document
2. 3.
hierbij aan het eerder in aanraking komen met het bedrijfsleven, of pas later
4.
hoeven te kiezen of een andere passende manier. Dit wordt verder uitgewerkt in de ambitie
voor werk.
13
Beoogde resultaten
5. 6.
Passend aanbod gemaakt met, door en voor jongeren. Versterken van het netwerk van jongeren. Vergroten van de kansen voor jongeren door in te zetten op talent. Passende ruimtes, waar jongeren echt bereikt worden. Doorgaande lijn in de inzet op extra tijd voor talent. Doel is om alle hiervoor genoemde projecten vast te kunnen houden en uit te bouwen. Dit verhoogt de kansen op werk en participatie in de samenleving. Dit versterkt de leefbaarheid in de wijken en dorpen. Uiteindelijk moet dit leiden tot een gezond en werkzaam leven in Midden-Groningen (betere arbeidsparticipatie, meer besteedbaar inkomen, een hogere SES, betere digitale vaardigheden).
58
Hart voor Midden-Groningen
9. Extra kansen voor jongeren
Nr.
Aandachtspunt
Doorontwikkeling Jongerenwerk+
Preventie betekent inzetten op jongerenwerk om meer jongeren te bereiken,
1
Aanvraag NPG-budget
eerder in beeld te brengen, laagdrempelig te helpen en een vangnet te bieden.
2
Mogelijke cofinanciering
→ € 3.100.000
Samen met bijvoorbeeld het GKB en Kwartier zorg en welzijn geven we een
3
Generaties
12 – 27 jaar
impuls aan het jongerenwerk. Vanuit het GKB met het project jongeren
4
Doelgroepen
Jongeren (en deels ook de ouders)
met schulden, dat verder uitgewerkt wordt in de ambitie
voor Midden-
5
Dorpen/wijken
Aanbod toegankelijk voor alle dorpen en wijken
Groningen (sociaal) en vanuit Kwartier zorg en welzijn, door een impuls te
6
Effect direct/lange termijn
Lange termijn
7
Bijdrage aan andere ambities/projecten
Van belang voor het sociaal domein, werk, gezondheid, werk, veiligheid
8
Gemeentelijk beleid
Strategische visie sociaal domein
9
Trekkend team
BWRI
10
Druk op gemeentelijke organisatie
Laag
11
Trekkend partner
Kwartier zorg en welzijn
12
Verwachte looptijd
10 jaar
geven aan het jongerenwerk en als organisatie de curatieve naar preventieve omslag te kunnen maken.
ZonMW
1. 2. 3. 4. 5. 6. 13
Beoogde resultaten
Vermindering kosten (lichte) jeugdhulp. Verbetering in gevoelde veiligheid. Versterking van het netwerk van de jongere. Minder voortijdig schoolverlaters. Laagdrempelige en eerdere ondersteuning. Doel is om alle hiervoor genoemde projecten vast te kunnen houden en uit te bouwen. Dit verhoogt de kansen op werk en participatie in de samenleving. Dit versterkt de leefbaarheid in de wijken en dorpen. Uiteindelijk moet dit leiden tot een gezond en werkzaam leven in Midden-Groningen (betere arbeidsparticipatie, meer besteedbaar inkomen, een hogere SES, betere digitale vaardigheden).
59
Hart voor Midden-Groningen
6.3.
Investeringen
voor jeugd
Voor deze ambitie kan voor ruim 25 miljoen aan NPG-
Nr.
Ambities
Speerpunten
3
Hart voor de jeugd
Doelen
Projecten
aanvragen worden ingediend. Hiervan kan een deel op
Talentontwikkeling stimuleren en (taal)achterstand verminderen
kortere termijn worden aangevraagd. Een ander deel zal
Kinderen behalen startkwalificatie en opleidingsniveau stijgt
eerst verder moeten worden uitgewerkt. Deze keuze wordt
3.1
Kansrijke start
in een separaat document uitgewerkt.
3.2
Inhoudelijke doorontwikkeling Kindcentra
3.3
Extra Talenttijd
3.4
Overgang PO-VO
3.5
Extra kansen voor jongeren
6.4.
Verantwoording
Totaal mogelijke NPG aanvragen
€
4.500.000
€
1.640.000
€
11.567.000
€
425.000
Jongerenwerk +
€
3.100.000
Innovatieve broedplaatsen
€
1.550.000
Een goed begin/kansrijke start
Extra tijd voor talent
Na het vaststellen van het Strategisch Kader is voor
3.6
Doorontwikkelen jongerencentra
de ambitie voor de jeugd gewerkt aan een gedragen
3.7
Zorg in de school en BSO
€
1.640.000
en gezamenlijke aanpak, door in de eerste plaats een
3.8
Studiekeuze
€
120.000
werksessie te organiseren met een aantal bestuurders
3.9
Taalaanbod 12+
€
1.165.000
€
25.707.000
van primair en voortgezet onderwijs, kinderopvang en de
Totaal Hart voor de jeugd
sociale teams. Hierin is het proces afgestemd en een eerste verkenning gedaan op inhoud. Vervolgens zijn diepteinterviews gehouden met jongeren, experts uit het brede netwerk en hebben we gekeken naar goede voorbeelden elders in het land. We hebben onder andere gesproken met vertegenwoordigers van groep 7 en 8, Ercan, Tara en Zein. Hieruit is de lijn voor de aanpak ontstaan. Vervolgens is dit getoetst met onder andere een schriftelijke ronde langs de geïnterviewden en uitgewerkt met experts in zes werksessies, waarin telkens een ander speerpunt of andere levensfase centraal stond. Daarna is de aanpak aangescherpt met de reacties vanuit onder andere inwoners.
60
Hart voor Midden-Groningen
7.
7.1.
voor Werk
Inleiding
Doel van het nationaal programma is toekomstbestendige economische groei voor de provincie als geheel en voor iedere gemeente afzonderlijk. Inzet is een gezonde economie met toekomstbestendige bedrijvigheid en banen waar Groningers trots op zijn. We willen de werkloosheid onder de inwoners van MiddenGroningen terugdringen en meer werkgelegenheid aantrekken. In principe heeft Midden-Groningen voldoende werkgelegenheid, maar er zijn te weinig mensen die dit kunnen invullen. Om meer mensen geschikt te krijgen voor de arbeidsmarkt, zullen we moeten investeren in onze inwoners. We gaan de arbeidsparticipatie verhogen.
61
Hart voor Midden-Groningen
7.
voor Werk
We gaan de verbinding tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt in Midden-
7.2.
Concreet
Groningen verbeteren. De eerste stappen naar werk worden gezet op school. We willen de jongeren in Midden-Groningen vasthouden binnen kansrijke
De volgende projecten worden in het kader van NPG opgevoerd:
sectoren in de omgeving. Dat doen we door hen al op school te inspireren voor deze sectoren. Ook willen we werknemers werkzaam in een ambacht,
1. Digitale vaardigheden jeugd
intensief laten begeleiden door mensen die dit ambacht beheersen.
We bieden de basisschooljeugd 21e-eeuwse vaardigheden zoals het leren
We willen dat ze trots worden op hun ambacht!
beheersen van programmeren, 3D printen, probleemoplossend vermogen en het gezamenlijk aangaan van uitdagingen. Dergelijke vaardigheden vormen
We gaan ons inspannen voor het aantrekken van nieuwe en andere
een belangrijke basis voor banen van de toekomst.
werkgelegenheid. Met ‘andere werkgelegenheid’ bedoelen we sectoren die niet afhankelijk zijn van de aardgasindustrie en minder kwetsbaar
Nr.
Aandachtspunt
Uitwerking Digitale vaardigheden jeugd
zijn voor economische schommelingen. We willen de potentie van onze
1
Aanvraag NPG-budget
regio uitdragen, door onder meer onze gunstige logistieke positie en de
2
Mogelijke cofinanciering
→ € 300.000 (digitale vaardigheden)
relatie met het achterland te benadrukken. Ook zorgen we voor de juiste
3
Generaties
Jongeren
vestigingscondities voor ondernemingen.
4
Doelgroepen
Jongeren
5
Dorpen/wijken
Alle dorpen en wijken
We bieden de bedrijven ruimte op de industrieterreinen door deze te
6
Effect direct/lange termijn
Direct en lange termijn
herstructureren en woonfuncties te verplaatsen buiten de milieucontouren.
7
Bijdrage aan andere ambities/projecten
Van belang voor werkgelegenheid en werk, onderwijs
8
Gemeentelijk beleid
9
Trekkend team
Sociaal beleid
Werk is geen zuiver lokale aangelegenheid. Midden-Groningen werkt in dit
10
Druk op gemeentelijke organisatie
Midden
domein samen onder andere met de stad Groningen en in Werk in Zicht
11
Trekkend partner
(WIZ).
12
Verwachte looptijd
Daarnaast zet Midden-Groningen in op een gezamenlijke aanpak van de A7-zone.
Ja
10 jaar 1. 2.
13
Beoogde resultaten
Digitale vaardigheden van de deelnemers is boven landelijk niveau. Door digitale vaardigheden aan te leren ontstaat meer kans op werk en vermindert het sociaal isolement. Dit versterkt de leefbaarheid in de wijken en dorpen. Uiteindelijk moet dit leiden tot een gezond en werkzaam leven in Midden-Groningen (betere arbeidsparticipatie, meer besteedbaar inkomen, een hogere SES, betere digitale vaardigheden).
62
Hart voor Midden-Groningen
2. Samen experimenteren, creëren en innoveren in Midden-Groningen.
Uitwerking Samen experimenteren, creëren en innoveren
Nr.
Aandachtspunt
Hoger beroepsonderwijs in de stad, met de regio. Dit doen we door
1
Aanvraag NPG-budget
het beroepsonderwijs te betrekken bij vraagstukken van overheid,
2
Mogelijke cofinanciering
→ € 500.000
maatschappelijke instellingen en bedrijven in onze gemeente. Daarmee
3
Generaties
Oudere jongeren
stimuleren we de regionale binding van de studenten, wordt er kennis
4
Doelgroepen
Oudere jongeren en startups
en praktijk naar de regio gehaald en motiveren we lokale partijen om
5
Dorpen/wijken
Alle dorpen en wijken
uitdagingen aan te gaan en te innoveren. Dit geven we vorm via bestaande
6
Effect direct/lange termijn
Direct en lange termijn
regionale initiatieven, zoals een gebiedscoöperatie of innovatiewerkplaats.
7
Bijdrage aan andere ambities/projecten
Van belang voor werkgelegenheid en werk, onderwijs
Ook stimuleren we het oprichten van een lokaal kenniscentrum, zoals een
8
Gemeentelijk beleid
thematische campus of experimenteerplaats. Het delen van kennis en
9
Trekkend team
Sociaal beleid
10
Druk op gemeentelijke organisatie
Midden
11
Trekkend partner
12
Verwachte looptijd
We versterken de relatie van het Middelbaar beroepsonderwijs en
het creëren van ideeën en innovaties geeft een boost aan zowel het lokale bedrijfsleven als aan het onderwijs.
Ja
10 jaar 1. 2.
13
Beoogde resultaten
20% meer sollicitanten van buiten de gemeente. Doel is om meer schooluitval te voorkomen en leerlingen die elders studeren betrokken te houden bij Midden-Groningen. Een afgeleid doel is om tot meer banen te komen, nieuwe bedrijven aan te trekken en meer tijd en geld te besteden aan R&D. Uiteindelijk moet dat leiden tot een hogere arbeidsparticipatie en een beter besteedbaar inkomen.
63
Hart voor Midden-Groningen
3. Inrichten ‘Gildeconstructies’ Bedrijfsleven en onderwijsinstellingen willen gezamenlijk Gildeconstructies inrichten. Gildecon-structies onderscheiden zich doordat leerlingen intensief begeleid worden door mensen uit de praktijk, de zogenaamde ‘meesters’, die zeer kundig zijn in het vak en de liefde voor het vak uitstralen. Zij brengen het vakmanschap over en zij stralen trots uit. Hiermee denken bedrijven leerlingen te kunnen trekken/interesseren en behouden. Het idee is dat bedrijven hierin gezamenlijk optrekken en geen afzonderlijke bedrijfsscholen inrichten. Dit maakt het principe minder kwetsbaar/-conjunctuurgevoelig. Nr.
Aandachtspunt
Uitwerking Gildeconstructies
1
Aanvraag NPG-budget
2
Mogelijke cofinanciering
→ € 500.000
3
Generaties
Alle leeftijden
4
Doelgroepen
Alle leeftijden
5
Dorpen/wijken
Alle dorpen en wijken
6
Effect direct/lange termijn
Direct en lange termijn
7
Bijdrage aan andere ambities/projecten
Van belang voor werkgelegenheid en werk, onderwijs
8
Gemeentelijk beleid
9
Trekkend team
Sociaal beleid/EPO/BWRI
10
Druk op gemeentelijke organisatie
Midden
11
Trekkend partner
12
Verwachte looptijd
Ja
10 jaar 1. 2. 3.
13
Beoogde resultaten
Een gezamenlijke bedrijfsschool. 100 gezellen onder begeleiding van een meester. Doel is om meer schooluitval te voorkomen en leerlingen te enthousiasmeren voor een vak en mensen uit de uitkering te helpen. Een afgeleid doel is om tot meer banen te komen en nieuwe bedrijven aan te trekken. Uiteindelijk moet dat leiden tot een hogere arbeidsparticipatie en een beter besteedbaar inkomen.
64
Hart voor Midden-Groningen
4. Naar een leer- en ontwikkelbedrijf
Nr.
Aandachtspunt
Uitwerking Naar een leer- en ontwikkelbedrijf
1
Aanvraag NPG-budget
2
Mogelijke cofinanciering
→ € 1.064.000
3
Generaties
Alle
4
Doelgroepen
Mensen met afstand tot de arbeidsmarkt
5
Dorpen/wijken
Alle dorpen en wijken
6
Effect direct/lange termijn
Direct en lange termijn
schoolverlaters en kwetsbare jongeren, werknemers die bij- of omscholing
7
Bijdrage aan andere ambities/projecten
Van belang voor werkgelegenheid en werk, onderwijs, leefbaarheid, sociale samenhang etc.
nodig hebben en inwoners die aan de slag willen en scholing nodig hebben.
8
Gemeentelijk beleid
9
Trekkend team
BWRI
10
Druk op gemeentelijke organisatie
Midden
11
Trekkend partner
-
12
Verwachte looptijd
4 jaar
Voor een aantal mensen is een ontwikkeltraject richting de arbeidsmarkt noodzakelijk. In een ontwikkeltraject kunnen inwoners werkervaring opdoen, een traject op maat volgen, een diploma halen en als dat niet haalbaar is een deelcertificaat. Alle inzet is erop gericht om een duurzame plek op de arbeidsmarkt te veroveren. De volgende groepen kunnen terecht bij het ontwikkelbedrijf: mensen met een bijstandsuitkering, mensen die werkzaam zijn bij de Wsw, Inburgeraars, mensen met een arbeidsbeperking, voortijdige
Wij hebben in onze gemeente een ontwikkelbedrijf nodig waar inwoners hun talenten kunnen ontwikkelen. Hiervoor kunnen we de infrastructuur van het SW Werkbedrijf BWRI gebruiken; dit kan uitstekend dienstdoen als een ontwikkelbedrijf. Samen met werkgevers en het onderwijs ontwikkelen we
1.
een scholingsaanbod. Zo zorgen we ervoor dat het scholingsaanbod aansluit aan de arbeidsmarkt. Dit aanbod zal gericht zijn op beroepen in de kansrijke sectoren techniek, bouw, metaal en zorg. Dit aanbod is niet statisch; juist door de intensieve samenwerking met zowel onderwijs als werkgevers, kan er
13
Beoogde resultaten 2.
100 mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt extra, die worden bemiddeld naar een duurzame werkplek op basis van nieuw ontwikkelde competenties. Doel is om vanuit de gemeente alle doelstellingen voor werken en leren beter te ondersteunen en realiseren.
ingespeeld worden op de wensen en de eisen vanuit de arbeidsmarkt.
65
Hart voor Midden-Groningen
5. Hulpteam versterking
Nr.
Aandachtspunt
Uitwerking Hulpteam versterking
1
Aanvraag NPG-budget
2
Mogelijke cofinanciering
→ € 360.000
3
Generaties
Alle
Overschild heeft als doel om mensen met een grote afstand tot de
4
Doelgroepen
Alle werkzoekenden en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt
arbeidsmarkt te begeleiden en te scholen richting arbeidsmarkt. Hierbij
5
Dorpen/wijken
Alle dorpen en wijken
willen we gebruik maken van samenwerking met het ‘1.000 banenplan’.
6
Effect direct/lange termijn
Direct en lange termijn
7
Bijdrage aan andere ambities/projecten
Van belang voor werkgelegenheid en werk, onderwijs
8
Gemeentelijk beleid
9
Trekkend team
BWRI/programma gevolgen gaswinning
10
Druk op gemeentelijke organisatie
Midden
11
Trekkend partner
12
Verwachte looptijd
In Overschild worden in het kader van de versterkingsopgave 120 huizen gesloopt en verbouwd. Ook komen er wisselwoningen voor mensen die tijdelijk gehuisvest moeten worden. De gehele versterkingsoperatie brengt een scala van werkzaamheden met zich mee. Het project Hulpteam
De ervaring die hier wordt opgedaan kan worden uitgerold en gebruikt op andere toekomstige versterkingsoperaties.
4 jaar 1.
13
Beoogde resultaten
2.
25 mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt extra, die worden bemiddeld naar een duurzame werkplek op basis van nieuw ontwikkelde competenties. Doel is de arbeidsparticipatie te verhogen, een beter besteedbaar inkomen te realiseren en de SES te verhogen. Bovendien draagt dit project bij aan de leefbaarheid van de kernen en de tevredenheid over de woonomgeving.
66
Hart voor Midden-Groningen
6. A7-zone
Nr.
Aandachtspunt
Uitwerking A7-zone
1
Aanvraag NPG-budget
2
Mogelijke cofinanciering
→ € 5.500.000
3
Generaties
4
Doelgroepen
5
Dorpen/wijken
6
Effect direct/lange termijn
Direct en lange termijn
7
Bijdrage aan andere ambities/projecten
Van belang voor werkgelegenheid en werk, onderwijs
De A7 geeft kansen aan Midden-Groningen. Vanuit het bedrijfsleven wordt
8
Gemeentelijk beleid
gewezen op de nu al goede ontwikkelingen op Rengers en de Gouden
9
Trekkend team
EPO/RO
10
Druk op gemeentelijke organisatie
Hoog
11
Trekkend partner
12
Verwachte looptijd
Midden-Groningen ligt aan het spoor richting Duitsland en langs de A7. Daarnaast ligt knooppunt A7/N33, het knooppunt Zuidbroek, ook binnen de gemeentegrenzen. De N33 is vanaf Zuidbroek verdubbeld tot de aansluiting op de A28, onder Assen, terwijl het deel van Zuidbroek naar de Eemshaven verdubbeld gaat worden. Dan is de gemeente wel ideaal gepositioneerd. Daar kunnen en moeten Midden-Groningen, en ook Oldambt en de regio meer mee doen.
Driehoek. Ondernemers kiezen heel bewust voor die locatie, omdat die Scandinavië makkelijker bereikbaar maakt. Kortom, voor een goede toekomst van de regio Groningen is het inzetten op kansrijke verbindingen van groot belang.
Ja
10 jaar 1. 2.
De provincie acht de ontwikkeling van de A7-zone van belang, waarbij niet alleen in samenspraak met de gemeenten Midden-Groningen, Oldambt en Veendam naar de ontwikkelingspotenties van de A7-zone wordt gekeken wordt gekeken. De gemeente Groningen wil samen met de gemeente MiddenGroningen werken aan de concrete invulling van de A7-zone tot en met het knooppunt Zuidbroek.
13
Beoogde resultaten
Voor ca. 500 mensen aan nieuwe banen. Doel van de ontwikkeling van de A7-zone is om de netto arbeidsparticipatie en het netto besteedbaar inkomen te verhogen. Deze zone naast de A7 biedt kansen een nieuw duurzaam industrieterrein te ontwikkelen. Bedrijven worden hier uitgedaagd om met innovatieve technieken de uitstoot van fijnstof, CO2 en stikstof te verminderen. Ook biedt de A7-zone mogelijkheden om bedrijven te verplaatsen (en te vernieuwen) vanuit de oude locaties in het centrum. Hierdoor verminderen hittestress en allerlei andere vormen van hinder en overlast.
Aan Midden-Groningen de taak om beide ontwikkelingen op elkaar af te stemmen.
67
Hart voor Midden-Groningen
7. Herstructureren bedrijventerreinen Dit programmabudget kan voor alle bedrijventerreinen in de gemeente worden ingezet en wordt dus niet beperkt tot de bedrijventerreinen die in de doorstartnotitie bedrijvig en leefbaar zijn genoemd. Vanaf 1960 kwam met name de industrie snel tot ontwikkeling. Een andersoortige industrie die overigens altijd al aan het Winschoterdiep verbonden is geweest. Wonen en industrie zijn in de voormalige gemeente Hoogezand-Sappemeer in fysieke zin met elkaar verweven, terwijl die relationele zin tussen wonen en werken al tientallen jaren niet meer aanwezig is. Dat leidt niet zelden tot conflicten. Zowel voor de huidige bewoners, maar ook voor de nieuwe bewoners, die wij ook een goed woon- en leefklimaat willen bieden. Bepaalde bedrijven zitten aan de grens van wat in een stedelijk gebied anno 2020 nog aanvaardbaar is. Dat vraagt om integrale maatregelen voor de bedrijventerreinen waarbij het resultaat moet zijn dat de leefbaarheid in het gehele stedelijk gebied, dus niet alleen in de directe omgeving toeneemt, door een afname van milieuhinder. Tegelijkertijd moet de wellicht vrijkomende locatie als gevolg
Nr.
Aandachtspunt
Uitwerking Herstructureren bedrijventerreinen
1
Aanvraag NPG-budget
2
Mogelijke cofinanciering
→ € 7.700.000
3
Generaties
4
Doelgroepen
5
Dorpen/wijken
6
Effect direct/lange termijn
7
Bijdrage aan andere ambities/projecten
8
Gemeentelijk beleid
9
Trekkend team
10
Druk op gemeentelijke organisatie
11
Trekkend partner
12
Verwachte looptijd
Voor het project Hoogezand-Noord kan voor het oplossen van problemen rond bedrijvigheid een beroep worden gedaan op dit projectbudget.
Direct en lange termijn Van belang voor werkgelegenheid en werk, onderwijs
EPO/RO/IBOR Hoog
10 jaar 1.
van bedrijfsverplaatsing op een duurzame en robuuste wijze worden ingevuld, met meerwaarde voor het gebied. De juiste functie op de juiste plek.
Ja
13
Beoogde resultaten
2.
50% van het oppervlak van de bedrijventerreinen voldoet aan de huidige eisen. Herstructureren biedt kansen om de industrieterreinen duurzaam te herontwikkelen. Met innovatieve technieken kunnen bedrijven de uitstoot van fijnstof, CO2 en stikstof verminderen.
68
Hart voor Midden-Groningen
8. Amoveren woonfuncties
Nr.
Aandachtspunt
Uitwerking amoveren woonfuncties
1
Aanvraag NPG-budget
2
Mogelijke cofinanciering
→ € 4.000.000
3
Generaties
4
Doelgroepen
5
Dorpen/wijken
6
Effect direct/lange termijn
Hoofdzakelijk lange termijn
getroffen om industrieterreinen te kunnen gebruiken waarvoor ze bedoeld
7
Bijdrage aan andere ambities/projecten
Van belang voor werkgelegenheid en werk, onderwijs
zijn. Een van de maatregelen is dat enkele woningen waar onaanvaardbare
8
Gemeentelijk beleid
hinder gaat ontstaan, worden gesaneerd. Met de sanering van enkele
9
Trekkend team
Omgevingskwaliteit/EPO/RO
10
Druk op gemeentelijke organisatie
Hoog
11
Trekkend partner
12
Verwachte looptijd
Op enkele plekken in de gemeente liggen de industrieterreinen verder verwijderd van het stedelijk gebied. Deze terreinen zijn in principe bij uitstek de terreinen waar de ruimte-behoevende, zwaardere en vaarwaterbehoevende industrie gevestigd kan worden. Op dit moment zijn er onvoldoende mogelijkheden om deze terreinen in te vullen met bedrijvigheid. Hierdoor liggen er kavels braak. Om het investeringsklimaat en de economische slagkracht te versterken, moeten enkele maatregelen worden
woningen kan al veel milieugebruiksruimte worden gecreëerd, zonder forse inbreuk te hoeven maken op de ruimtelijke kwaliteiten van het omliggende gebied. In het stedelijk gebied ligt dit genuanceerder. Omdat woonfuncties in grotere dichtheden voorkomen en in andere vormen, zoals hoogbouw, is het
Ja
10 jaar 1.
effect van sanering van woonfuncties over het algemeen geringer. 13
Beoogde resultaten
2.
Industrieterreinen kunnen 20% meer van hun capaciteit benutten. Doel is bedrijven uitbreidingsmogelijkheden te bieden. Het resultaat moet zijn dat er meer banen komen en dat het gemiddelde inkomen stijgt.
69
Hart voor Midden-Groningen
7.3.
Investeringen
voor werk
7.4.
Voor deze ambitie kan voor bijna 20 miljoen aan NPG-aanvragen worden
Verantwoording
Wij hebben met vele partijen gesproken in het kader van het werkpakket
ingediend. Hiervan kan een deel op kortere termijn worden aangevraagd. Een
voor Werk. Diverse van deze personen komen oorspronkelijk uit deze regio
ander deel zal eerst verder moeten worden uitgewerkt. Deze keuze wordt in
en voelen een sterke band met Midden-Groningen. Maar daarmee hebben
een separaat document uitgewerkt.
zij ook veel kennis over- en ervaring met inwoners van onze gemeente. Bij aanvang bestonden de contacten met onze belanghebbenden,
Nr.
Ambities
Speerpunten
4
Hart voor werk
Doelen
Projecten
Totaal mogelijke NPG aanvragen
door Corona, veelal uit 1-op-1-contacten. Later in het proces hebben wij meerdere werksessies georganiseerd gericht op onder andere de thema’s ‘Toekomstbestendigheid MKB’ en ‘de
Arbeidsparticipatie
Aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt’.
Verbetering van de verbinding onderwijs en arbeidsmarkt Aantrekken nieuwe andere werkgelegenheid
De contacten met belanghebbenden hebben wij als zeer
4.1
Ontwikkelen digitale vaardigheden jeugd
€
300.000
4.2
Samen creeren, experimenteren en innoveren op locatie
€
500.000
ons een goed beeld gegeven van kansen en uitdagingen voor
4.3
Inrichten gildeconstructies
€
500.000
de gemeente Midden-Groningen op het gebied van werk.
4.4
Van werkbedrijf naar leer- en ontwikkelingsbedrijf
€
1.064.000
4.5
Hulpteam versterking
€
360.000
in het werkpakket voor Werk leggen zijn wij aanvullend op
4.6
Ontwikkeling A7-zone
€
5.500.000
deze initiatieven elders; hier is Midden-Groningen ook vaak
€
-
bij betrokken is. We leveren daarmee een plus voor Midden-
Ruimte ontwikkeling bedrijvigheid (zie ook B&L 1.14) 4.7
Amoveren woonfuncties
€
4.000.000
4.8
Herstructureren bedrijventerreinen
€
7.700.000
€
19.924.000
Totaal Hart voor werk
inspirerend en motiverend ervaren. De vele gesprekken hebben
Ook hebben ze ons inzicht gegeven in initiatieven die elders opgepakt zijn en ontwikkeld worden. Met de accenten die wij
Groningen.
70
Hart voor Midden-Groningen
8. Het Programmaplan Midden-Groningen met een “plus” Het Strategisch Kader heeft het gesprek met de partners en de samenleving goed losgemaakt. Uit die gesprekken komt naar voren dat alle betrokkenen pleiten voor een integrale aanpak van de vraagstukken. Bij de doelen, speerpunten en projecten werd steeds verwezen naar andere ambities. Zo is bijvoorbeeld de aanpak van armoede (lang en gelukkig leven waar je ligt) sterk verweven met de aanpak van " “ voor werk". De wervende woonmilieus (open je voor Midden-Groningen) zijn weer essentieel voor de herstructurering van gebieden. Het stimuleren van de jeugd heeft minder effect als de schuldenproblematiek niet wordt opgelost. Het vestigingsklimaat voor bedrijven hangt samen met aantrekkelijke woonmilieus, een goed en breed voorzieningenaanbod, bereikbaarheid, een aantrekkelijk landschap en cultuur.
71
Hart voor Midden-Groningen
8. Het Programmaplan Midden-Groningen met een “plus”. Dit betekent dat partners moeten samenwerken om tot het beste resultaat te
Midden-Groningen wil een gerichte aanpak van overlast (openbare orde),
komen. Een ander punt dat meerdere keren is gemaakt, is dat investeringen
ondermijning en crimina-liteit per gebied realiseren. Midden-Groningen wil
teniet worden gedaan op het moment dat de veiligheid niet op orde is. Er
NPG-geld inzetten op 1) versterking van de veiligheid en 2) versterking van de
is veel gesproken over criminaliteit, ondermijning en de onveiligheid in
zelforganisatie van buurten, wijken en dorpen, zodat uiteindelijk de inwoners
buurten, rond bepaalde panden en rond speelplekken. Betere of mooiere
weer zelf de regie krijgen. De gemeente Rotterdam heeft bijvoorbeeld veel
speelplekken helpen niet, als de omgeving niet veilig is.
succes met de ‘stadsmarinier’20. Het gaat om een combinatie van inzet op begeleiding én handhaving en het doorvoeren van daarbij behorende
Op basis van de gesprekken hebben we daarom een aantal aanvullende
maatregelen.
thema’s benoemd, die we deels toevoegen aan ons NPG-Programma. Het gaat om 1) de noodzaak van de versterking van de regie op samenhang in
Er is nog weinig zicht op oorzaak en context van sociale problematiek en
de uitvoering rond het NPG-programma en 2) de veiligheid als basis voor
de samenhang met problematiek van openbare orde, ondermijning en
een goede leefomgeving. Daarnaast gaat het om 3) bereikbaarheid en 4)
criminaliteit. Om tot een goede en geslaagde gebiedsgerichte aanpak te
landbouw. Bereikbaarheid en landbouw nemen we nu niet afzonderlijk op in
komen, is het nodig dat fysiek en sociaal hand in hand gaan. Samen met
ons lokale NPG-programma.
het lectoraat ‘Leefomgeving in transitie’ (LiT) en de opleiding vastgoed & makelaardij van de Hanzehogeschool én het Aletta Jacobscollege zetten wij
Alle ambities, doelen, speerpunten en projecten zullen uiteindelijk allemaal
een Innovatiewerkplaats-Midden-Groningen (IWP-MG) op. In deze IWP-MG
een bijdrage moeten leveren aan een positief imago van Midden-Groningen.
werken verschillende partijen samen aan multidisciplinaire gebiedsgerichte aanpak van de woon- en leefomgeving in Midden-Groningen. Daarbij zetten we in op samenwerking met de stad Groningen die, in het kader van de
8.1.
Verbeteren veiligheid
regiodeal met het Rijk op het onderwerp sociaal-fysiek in herstructurering, een programma ontwikkelt.
Inleiding De veiligheid en het veiligheidsgevoel staan onder druk. Midden-Groningen is van oordeel dat de veiligheid op orde moet zijn, natuurlijk primair voor de inwoners zelf, maar ook om de investeringen in mens en omgeving goed te laten renderen19. Als de bewoners nieuw perspectief hebben, vermindert de voedingsbodem voor criminaliteit. Kortom, een investering met een groot hefboom-effect. Deze investering vraagt een extra inzet gedurende minstens 10 jaar. 19 Bij de herstructurering van Q4 heeft de gemeente Venlo bij de start zwaar ingezet op de bestrijding van de drugscriminaliteit. Hiertoe zijn afspraken gemaakt met politie en OM. Dat was een groot succes. Helaas verslapte na verloop van tijd de extra aandacht voor veiligheid. Dit heeft geleid tot een terugval die slechts met veel moeite weer gekeerd kon worden. Langjarige aandacht is essentieel. Zodra er vervolgens perspectief voor de bewoners is, vermindert de voedingsbodem voor criminaliteit. Kortom. Handhaven en perspectief ontwikkelen.
20 Eén van de meest in het oog springende methoden waarmee Rotterdam de onveiligheid bestrijdt, is de inzet van stadsmariniers. Het zijn ‘superambtenaren’. Speciaal door het college van burgemeester en wethouders aangesteld om de hardnekkige veiligheidsproblemen in bepaalde gebieden op te lossen. Een stadsmarinier kent zijn wijk. De stadsmarinier loopt veel over straat en gaat met bewoners en ondernemers in gesprek. Zo nodig gaat een stadsmarinier ook samen met bewoners en ondernemers op stap, bijvoorbeeld om problemen met eigen ogen te zien. Daarnaast legt hij contact met de belangrijke instituties in de wijk, zoals deelgemeente, politie en gemeentelijke diensten. Hij is als een metselaar die zorgt voor het cement tussen de stenen, de noodzakelijke verbindingen. Ook spoort hij ‘blinde vlekken’ op, zaken waar de reguliere organisaties geen zicht op hebben. Een stadsmarinier kent dus zijn zaakjes. Hij weet hoe zijn wijk in elkaar steekt, wie de bewoners zijn en hoe ze leven. En hij praat met iedereen, van hoog tot laag. Van de trambestuurder op een bedreigde lijn tot de voorzitter van de deelgemeente. En van een door overlast geplaagde bewoner tot de directeur van een woningcorporatie. Zijn aanpak is praktisch, geheel volgens de Rotterdamse traditie van ‘niet lullen maar poetsen’. Mensen moeten zien dat er iets gebeurt om de wijken beter te maken.
72
Hart voor Midden-Groningen
Midden-Groningen wil kortom helder zicht op sociale problematiek en de
Nr.
Aandachtspunt
Uitwerking Veiligheid
1
Aanvraag NPG-budget
2
Mogelijke cofinanciering
→ € 4.100.000
3
Generaties
Alle
4
Doelgroepen
Met name inwoners slechtere wijken
5
Dorpen/wijken
Voornamelijk stedelijke omgeving
6
Effect direct/lange termijn
Direct en lange termijn
De gemeente zet voor een periode van 10 jaar in op het tegengaan
7
Bijdrage aan andere ambities/projecten
Van belang voor alle ambities
van criminaliteit, ondermijning, illegaal gebruik van vastgoed en
8
Gemeentelijk beleid
OOV
straatcriminaliteit. De gemeente wil hier extra uren op inzetten (handhaving
9
Trekkend team
OOV
10
Druk op gemeentelijke organisatie
Hoog
11
Trekkend partner
12
Verwachte looptijd
13
Beoogde resultaten
samenhang met openbare orde, ondermijning en criminaliteit. Essentiële wijken, buurten en dorpen worden gedurende tien jaar ondersteund bij het realiseren van veiligheid en het oplossen van de onderliggende problematiek. Na 10 jaar hebben deze wijken, buurten en dorpen zich zo goed ontwikkeld dat de extra ondersteuning kan worden afgebouwd. Concreet
en opvolging). Dit voorstel kan spoedig ingediend worden. Daarnaast wil de gemeente die inzet ‘richten’, door goed onderzoek te doen naar de oorzaken van deze vormen van criminaliteit. Ook hiervoor wordt binnenkort een voorstel gedaan.
10 jaar 1.
Veiligheid is een basisvoorwaarde voor vrijwel alle indicatoren en voor alle projecten. Het is essentieel voor de brede welvaart. Met name de tevredenheid over de leefomgeving neemt toe door meer veiligheid.
Investeringen veiligheid Voor deze ambitie kan voor 4.1 miljoen aan NPG-aanvragen worden ingediend. Nr.
Ambities
6
Veiligheid
Speerpunten
Doelen
Verbetertraject
Totaal Veiligheid
Totaal mogelijke NPG aanvragen
Projecten
€
4.100.000
€
4.100.000
73
Hart voor Midden-Groningen
8.2.
Regie op de samenhang in de uitvoering/
De gemeente richt een programmaorganisatie in die de regie rond het
Programma-organisatie
NPG-programma pakt en de realisatie van het programma gaat leiden en faciliteren. Deze projectorganisatie is ook nodig om uitvoering c.q. realisering
Midden-Groningen wil de komende jaren samen met partners concrete
van het programmaplan en de voortdurende besluitvorming daarover te
projecten realiseren die de samenleving vooruithelpen. Tegelijkertijd
ondersteunen met voortgangrapportages en tussentijdse evaluaties.
wil Midden-Groningen meer: synergie in samenwerking. Het nationaal programma moet bijdragen aan een integrale aanpak van opgaven. Dit
Dit project gaat over de totale regie en niet over de uitvoering van de
moet een vanzelfsprekend onderdeel worden van onze manier van werken
individuele projecten.
en handelen. Dat schept een basis om straks - na 10 jaar investeren vanuit het nationaal programma - ook zonder extra middelen, gewoon op een
Voor deze ambitie kan voor 1,5 miljoen aan NPG-aanvragen worden ingediend.
structureel beter niveau te kunnen blijven (samen)werken en continuïteit te borgen.
Nr.
Ambities
Speerpunten
5
Regie op samenhang in de uitvoering
Een omvangrijk Programmaplan als dit vraagt een goede organisatiegraad
Doelen
Projecten
Regie op samenhang/ programma-organisatie
van de gemeente en de partners. Midden-Groningen wil regie op de
Totaal Versterken samenwerken in de uitvoering
samenhang in de uitvoering tussen alle partners. We staan als jonge
Totaal mogelijke NPG aanvragen
€
1.500.000
€
1.500.000
gemeente voor een grote, extra nieuwe opgave en zullen een flinke stap extra moeten doen om hier invulling aan te geven. We moeten er bovendien rekening mee houden dat onze partners (bijvoorbeeld
8.3.
Bereikbaarheid
woningbouwcorporaties en zorgaanbieders) ook bij de andere gemeenten gevraagd zullen worden een extra inspanning te leveren. Reden temeer
De dorpen en de stedelijke kernen van de gemeente Midden-Groningen liggen
om als gemeente het initiatief te nemen en partners ook te helpen bij de
gunstig ten opzichte van de stad Groningen. Toch valt er nog het nodige te
samenhangende uitvoering en het creëren van meerwaarde en samenhang
verdienen, als het gaat om de bereikbaarheid.
door samenwerking: Midden-Groningen wil bijdragen aan synergie. Naast de samenwerking binnen de gemeente zet de gemeente in op de samenwerking
We zetten in op goede bereikbaarheid van de economische kernzones
met de buurgemeenten en de provincie. Hierbij wil de gemeente investeren
binnen de gemeente en de regionale arbeidsmarktregio. Fysieke en digitale
in het ‘zwaluwstaarten’ en de afstemming met o.a. de regiodeal. Dat is in lijn
bereikbaarheid zijn essentieel voor een goed woon- en werkklimaat. Ook
met het Strategisch Kader.
de bereikbaarheid richting kleinere economische centra in de gemeente en grote economische centra buiten de gemeente (Stad, Eemshaven) is belangrijk.
74
Hart voor Midden-Groningen
Deze economische ambitie zal naar verwachting veel aandacht krijgen in de
Binnen de ambities "
thematische uitwerkingen die onder regie van provincie worden uitgevoerd.
enige ruimte voor de landbouw. De gemeente is echter niet in de gelegenheid
We sluiten daar nadrukkelijk op aan door een aantal voor Midden-
met NPG-geld aanvullende maatregelen te treffen voor de landbouw en wacht
Groningen belangrijke potenties in te brengen, zoals de verbinding van de
op de aanknopingspunten vanuit het provinciale programma.
voor werk" en "Open je
voor Midden-Groningen" is
A28 en de Eemshaven en de A7-zone. Deze zone is een mogelijk belangrijke economische as tussen stad en het Duitse achterland. Daarnaast kijken we of andere projecten op het gebied van fysieke, of digitale infrastructuur onze
8.5.
Ruimte voor initiatieven vanuit de samenleving
aantrekkingskracht kunnen versterken. Teneinde de betrokkenheid van de samenleving bij het lokale Bereikbaarheid is nu geen onderdeel van het NPG-programma van Midden-
programmaplan NPG verder te bevorderen, reserveert Midden-Groningen
Groningen, omdat we dit meer zien als een regionaal vraagstuk dat we in
5% van het aan de gemeente toe te kennen budget voor voorstellen vanuit
samenwerking met andere overheden en partners moeten aanpakken. We
de samenleving. Uitgangspunt is dat voorstellen moeten passen binnen
verwachten dat het provinciale plan en eventueel de Toukomst-plannen
het Strategisch Kader dat door de gemeenteraad is vastgesteld. Voorstellen
aanknopingspunten bieden.
vanuit de samenleving worden als projectaanvraag bij het NPG-bestuur ingediend.
Op dit moment wordt ook regionaal een mobiliteitsplan ontwikkeld. De thema’s zijn: veiligheid, sociaal inclusief, duurzaam verplaatsen, bereikbaar platteland en economische dynamiek. In dit programmaplan is daar nog geen rekening mee gehouden.
8.4.
Landbouw
Landbouw is in landschappelijk en economische zin erg belangrijk voor de gemeente Midden-Groningen. Agrariërs zijn naast belangrijke producenten, ook de beheerders van een groot deel van het buitengebied en daarmee essentieel voor de landschappelijke waarde van Midden-Groningen. Daarnaast moeten agrariërs een boterham kunnen verdienen en staan ze tegelijkertijd onder druk door alle landelijke maatregelen (o.a. stikstof).
75
Hart voor Midden-Groningen
9. Financiële raming Programmaplan MiddenGroningen
76
Hart voor Midden-Groningen
Nr.
Ambities
Speerpunten
1
Lang en gelukkig leven waar je hart ligt
Doelen
Mogelijk op korte termijn
Projecten
Mogelijk op langere termijn
Totaal mogelijke NPG aanvragen
Initiatieven samenleving
Levensverwachting Veerkracht en weerbaarheid Gezondheid en veerkracht Financiële zelf-redzaamheid Eigen regie ouderen €
€ 500.000 €
€ 500.000 €
€
€ 1.000.000 €
€ 1.000.000
€
€ 2.000.000
€
€ 1.800.000
€ 700.000 €
€ 700.000
1.1
Project Ervaringsdeskundigen
1.2
Project Gezinscoaching (nader te bepalen)
1.4
Project IJsberg
€
€ 2.000.000
Start van verminderen schulden jongeren
€
€ 1.800.000 €
Project Mobility Mentoring
1.5
€ 1.000.000
1.6
Project VoorzieningenWijzer
€
€ 250.000
€
1.7
Project Mad-Pride oefenhuis
€
€ 2.000.000
€
€ 2.000.000
1.8
Project JIM
€
€ 250.000
€
€ 250.000
1.9
Project Edu-actief centrum (nader te bepalen)
€ 1.000.000 €
€ 1.000.000
1.10 1.11 1.12
€ € 260.000
€
€ 260.000
€ 1.100.000
€
€ 1.100.000
€
€ 1.250.000
€
€ 1.250.000
5%
€
€ 9.410.000 €
€ 3.200.000 €
12.610.000
beschikbaar
Project Vitale ouderen
€
Mien Stee
€
Bewonersbedrijven
Sub-totaal Lang en gelukkig leven (maatschappelijke omgeving)
€ 250.000
NPG-budget
Kwaliteit en toegankelijkheid van de woon- en leefomgeving Vraag en aanbod woningmarkt beter op elkaar aansluiten Realiseren wervende woonmilieus Bedrijvig en leefbaar €
Verbindingszones verbeteren
1.13
€ 1.000.000
€
Dorpsplannen met een plus
€ Dorpsplannen ontwikkelen
1.14
€ 1.000.000
€
€ 500.000
Dorpsplannen (aanpakken kansen en knelpunten)
€
€ 7.000.000
€
€ 500.000
€
€ 7.000.000
Herstructurering
€
Wervende woonmilieus
€
1.15
Aanpak verpauperde panden
€
€ 2.000.000
1.16
Herstructurering Hoogezand Noord
€
1.17
Aanpak particulier bezit Spoorstraat/Kieldiep
€
1.18
Aanpak openbare ruimte Spoorstraat-Kieldiep
€
€
€ 6.000.000
€ 13.000.000
€
€ 13.000.000
€ 1.000.000
€
€ 1.000.000
€ 1.000.000
€
€ 1.000.000
€ 500.000
€ €
€ 4.000.000
€
€ 500.000
Sub-totaal Lang en gelukkig leven (gebouwde omgeving)
€
€ 16.500.000 €
€ 13.500.000 €
€ 30.000.000
Totaal Lang en gelukkig leven
€
€ 25.910.000
€
16.700.000 €
€ 42.610.000
Aanpak particulier bezit Gorecht-West
1.19
77
Hart voor Midden-Groningen
Nr.
Ambities
Speerpunten
2
Open je hart voor Midden-Groningen
Doelen
Mogelijk op korte termijn
Projecten
Mogelijk op langere termijn
Totaal mogelijke NPG aanvragen
Initiatieven samenleving
Versterken landschappelijke kwaliteit Versterken culturele indentiteit Benutten van potenties van recreatie en toerisme € 800.000 €
€ 800.000
€
€ 500.000
€
€ 3.000.000 €
€ 3.000.000
Versnellen Groeningen
€
€ 5.000.000 €
€ 5.000.000
Ontwikkelen Zuidlaardermeer
€
€ 1.000.000 €
€ 1.000.000
2.1
Actief betrekken jeugd, cultuureducatie
2.2
Identiteitsbepalende cultuur-projecten/ dragons den
2.3
Toekomstbestendig Cultureel erfgoed
2.4 2.5 2.6
Ontwikkelen 't Roegwold en Schildmeer
2.7
Midden-Groningen op de kaart
Totaal Open je hart voor Midden Groningen
3
€ €
€ 500.000
€
€ 500.000 €
€ 500.000
€
€ 130.000 €
€ 125.000 €
€ 255.000
€
€ 630.000 €
€ 10.425.000 €
€ 11.055.000
5%
Hart voor de jeugd
beschikbaar
Talentontwikkeling stimuleren en (taal)achterstand verminderen
NPG-budget
Kinderen behalen startkwalificatie en opleidingsniveau stijgt 3.1
Kansrijke start
Een goed begin/kansrijke start
3.2
Inhoudelijke doorontwikkeling Kindcentra
3.3
Extra Talenttijd
3.4
Overgang PO-VO
3.5
Extra kansen voor jongeren
Jongerenwerk +
3.6
Doorontwikkelen jongerencentra
Innovatieve broedplaatsen
3.7
€
€ 4.500.000 €
Extra tijd voor talent
€
€ 11.567.000 €
€
€ 1.640.000
€ 425.000
€ 3.100.000
€
€ 4.500.000
€
€ 1.640.000
€
€ 11.567.000
€
€ 425.000
€
€ 3.100.000
€
€ 1.550.000
€
€ 1.550.000
Zorg in de school en BSO
€
€ 1.640.000
€
€ 1.640.000
3.8
Studiekeuze
€
€ 120.000
€
€ 120.000
3.9
Taalaanbod 12+
€
€ 1.165.000
€
€ 1.165.000
€ 6.540.000 €
€ 25.707.000
Totaal Hart voor de jeugd
€
19.167.000 €
78
Hart voor Midden-Groningen
Nr.
Ambities
Speerpunten
4
Hart voor werk
Doelen
Mogelijk op korte termijn
Projecten
Mogelijk op langere termijn
Totaal mogelijke NPG aanvragen
Initiatieven samenleving
Arbeidsparticipatie Verbetering van de verbinding onderwijs en arbeidsmarkt Aantrekken nieuwe andere werkgelegenheid 4.1
Ontwikkelen digitale vaardigheden jeugd
€
€ 300.000 €
€ 300.000
4.2
Samen creeren, experimenteren en innoveren op locatie
€
€ 500.000 €
€ 500.000
4.3
Inrichten gildeconstructies
€
€ 500.000 €
€ 500.000
4.4
Van werkbedrijf naar leer- en ontwikkelingsbedrijf
€
€ 1.064.000
€
€ 1.064.000
4.5
Hulpteam versterking
€
€ 360.000
€
€ 360.000
Ontwikkeling A7-zone
€
€ 500.000 €
€ 5.000.000 €
€ 5.500.000
4.6
Ruimte ontwikkeling bedrijvigheid (zie ook B&L 1.14)
€-
4.7
Amoveren woonfuncties
€
4.8
Herstructureren bedrijventerreinen
€
4.9
Aanhaken bij...
5
€ 6.624.000 €
€ 7.000.000 €
€ 7.700.000
NPG-budget
€ 13.300.000 €
€ 19.924.000
Regie op samenhang in de uitvoering Regie op samenhang in de uitvoering
Totaal Versterken samenhang in de uitvoering
6
beschikbaar
€€
Totaal Hart voor werk
€ 4.000.000
€ 4.000.000 € 700.000 €
5%
€
€
€ 1.500.000
€
€ 1.500.000
€
€ 1.500.000 €
€ 1.500.000
Veiligheid Verbetertraject
Totaal Veiligheid
Totaal ambities Midden-Groningen
€
€ 4.100.000
€
€ 4.100.000
€
€ 4.100.000
€
€ 4.100.000
€
56.431.000 €
48.465.000 €
104.896.000
79
Hart voor Midden-Groningen
De ambities van de gemeente Midden-Groningen reiken (met ca. €105 miljoen) verder dan het NPG-budget. De verdeling van het NPG-geld over de ambities ziet er op basis van alle projecten als volgt uit:
Verdeling NPG-Budget Programmaplan over ambities Lang en gelukkig leven waar je hart ligt (gebouwd) Lang en gelukkig leven waar je hart ligt (maatschappelijk) Open je hart voor Midden-Groningen Hart voor de jeugd Hart voor werk Regie op samenhang Veiligheid Initiatieven samenleving
80
Hart voor Midden-Groningen
10. Vervolg
81
Hart voor Midden-Groningen
10.
Vervolg
10.1.
Vervolgproces
10.2.
Participatie
Het NPG-bestuur deed in december uitspraak over het Programmaplan, de
Zowel voor de vastgestelde projecten als voor de nieuw te ontwikkelen en
ingediende projecten en de toe te kennen budgetten voor de uit te voeren
aan te vragen projecten blijft aan de orde dat participatie met groepen uit de
projecten. Dit resultaat is ter finale besluitvorming aan de gemeenteraad
samenleving essentieel is. De maatregelen in het kader van corona hebben
voorgelegd.
effect gehad op het participatieproces in de afgelopen periode. We kunnen nog niet overzien hoe lang deze effecten nog merkbaar zullen zijn. De basis
Het besluit van de gemeenteraad is het startsein voor de uitvoering van de
voor het vervolg is:
vastgestelde projecten. Uitgangspunt is dat deze projecten, daar waar zinvol en effectief, in nauwe samenwerking met alle direct betrokken bewoners en belanghebbenden verder worden geconcretiseerd en tot uitvoering worden
d Alle in uitvoering te nemen projecten worden in samenspraak met direct belanghebbenden opgezet en uitgevoerd;
gebracht. d Eventuele nieuw aan te vragen projecten in het kader van het nationaal Parallel hieraan zal op het programmaniveau verder worden gewerkt aan
programma worden in samenspraak met direct belanghebbenden
het definiëren en aanvragen van nieuwe projecten en initiatieven, die in een
gedefinieerd.
volgende tranche aan gemeenteraad en het NPG-bestuur worden voorgelegd. Dit kunnen ook projecten zijn die direct gekoppeld kunnen worden
Vertrekpunt is dat het Programmaplan met haar ambities en doelstellingen
aan de gekozen Toukomst-projecten, de projecten uit het thematische
voor de komende 10 jaar de basis is waaraan alle projecten worden getoetst.
Programmaplan van de provincie dan wel direct voortkomen uit thema’s die
Midden-Groningen wil de realisatie van de projecten monitoren, bijstellen en
samen met de andere gemeenten worden opgepakt.
evalueren.
82
Hart voor Midden-Groningen
Bijlagen
Bijlage 1:
Toelichting op de kaders
Bijlage 2:
Het Nationaal Programma Groningen
Bijlage 3:
Strategisch kader ‘
Bijlage 4:
Verantwoording NPG-proces lokaal programma
voor Midden-Groningen’
83
Hart voor Midden-Groningen
Bijlage 1: Toelichting op de kaders
Financiële kader
Deze € 15 miljoen is onderdeel van de totale investeringsruimte voor
Voor het nationaal programma is een startkapitaal beschikbaar van
Midden-Groningen. Midden-Groningen heeft hier voor € 5 miljoen gebruik
€1,15 miljard voor een looptijd van tien jaar. Met het vaststellen van het
van gemaakt voor Dorpsproces Overschild, Beleving & Verhaal Overschild,
document ‘Financiële opbouw NPG’ door de raden van gemeenten in
Sportlokalen Gorecht & Woldwijck en Organisatiekosten Lokaal Programma.
het aardbevingsgebied en door Provinciale Staten, zijn deze middelen
Van de € 15 miljoen van de provincie landt een deel van het geld in Midden-
toebedeeld aan de verschillende onderdelen van het nationaal programma.
Groningen. Dit is het geval bij het programma ‘Zorg nabij’ en ‘autonoom
Voor de lokale programmaplannen van de gemeenten en het thematische
vervoer shuttle Sappemeer-Oost’. Midden-Groningen kan dus voor 66,25
programmaplan van de provincie is in totaal 806 miljoen gereserveerd. 75%
miljoen euro aan projecten indienen.
daarvan is als trekkingsrecht toebedeeld aan gemeenten en provincie. In 2022/2023 vindt op basis van een tussentijdse evaluatie de toedeling plaats
Tot slot hebben tot nu toe 25-30 organisaties uit Midden-Groningen gebruik
van de resterende middelen aan gemeenten en provincie.
gemaakt van het Loket Leefbaarheid (www.loketleefbaarheid.nl).
Het nu beschikbare trekkingsrecht van de gemeente Midden-Groningen
Randvoorwaarden
bedraagt €47,5 mio plus 50% van dat bedrag om voldoende continuïteit
Wens van programmabureau om heel helder te maken hoe onze uitgangspunten en
te kunnen bieden aan opgestarte projecten. In totaal kan de gemeente nu
criteria matchen met die van het nationaal programma.
beschikken over € 71,25 miljoen. In 2018 en 2019 is echter al €5 miljoen gereserveerd voor projecten. Hiermee bedraagt het budget €66,5 miljoen met
Het programmakader, zoals vastgesteld door het Algemeen Bestuur en
een looptijd van 10 jaar. Dit betreft bijdragen inclusief BTW. Voor een deel is
door gemeenteraden en Provinciale Staten, stelt zes randvoorwaarden
de BTW terug te vorderen via het BTW-compensatiefonds.
waaraan de lokale en thematische programmaplannen moeten voldoen. Het Algemeen Bestuur toetst de programmaplannen aan het programmakader
Lokale en thematische projecten 2018 & 2019
en daarmee ook aan de randvoorwaarden. In het Strategisch Kader voor
In 2018 is voor € 50 miljoen aan projecten voor de hele regio gehonoreerd.
Midden-Groningen hebben we eigen woorden aan deze randvoorwaarden
Midden-Groningen heeft hier € 9,1 miljoen van gekregen voor projecten in
gegeven. Hieronder verduidelijken we de link tussen de randvoorwaarden
Overschild, Wandelroute en kademuur Hellum, Steigers in Kielwindeweer,
uit het programmakader van het nationaal programma en het Strategisch
Openbare ruimte Houtstek Slochteren, Buitenruimte MFC Siddeburen,
Kader voor Midden-Groningen en lichten we toe op welke wijze in dit lokaal
Dorpshuis Froombosch, Ontwikkeling Foxholsterpolder en Warmtenet
Programmaplan aan deze voorwaarden is voldaan.
Gorecht-Noord In 2019 hebben gemeenten en provincie voorstellen ingediend voor urgente projecten, voor een bedrag van maximaal € 15 miljoen per organisatie. 84
Hart voor Midden-Groningen
Uit kader van het nationaal programma
Strategisch Kader MG Projecten moeten breed gedragen zijn. Participatie aan
Participatie
de voorkant door initiatiefnemers moet geborgd zijn en projecten moeten een maatschappelijk belang dienen. Projecten dienen bij te dragen aan meerdere doelen
Integraliteit
en ambities van het Lokaal Programma NPG MiddenGroningen. We doen projecten die een proportionele impact hebben.
Proportionaliteit
Dit gaat niet over groot of klein maar om het te verwachten maatschappelijke effect op basis van de investering. In het Lokaal Programma NPG Midden-Groningen werken
Samenhang
we samen en stemmen we af met inwoners, bedrijven, gemeenten, provincie, Rijk en maatschappelijke partners. Projecten moeten een structureel perspectief in zich dragen en toekomstbestendig zijn. Projecten moeten
Toekomstbestendigheid
een doorlopend effect hebben en zelfstandig kunnen voortbestaan na afloop van de financiering uit het nationaal programma. We gaan uit van wederkerigheid. Het is van belang dat degenen die projecten voor ondersteuning bij het
Cofinanciering
nationaal programma aandragen, zich in alle opzichten ook eigenaar van dat project tonen en daarmee medeverantwoordelijkheid dragen voor het project. Projecten moeten inzichtelijk maken op welke generaties
Extra
en doelgroepen de projecten invloed hebben en in welke dorpen/wijken deze invloed merkbaar is (‘wie heeft er profijt van?’).
85
Hart voor Midden-Groningen
Bijlage 2: Het Nationaal Programma Groningen
Het nationaal programma biedt Groningers perspectief. Inwoners, gemeenten, provincie, Rijk, bedrijfsleven en andere organisaties werken samen aan een bloeiende toekomst voor Groningen. De opgave is het structureel vergroten van de brede welvaart van elke Groninger en het verbeteren van het imago. De bestuursovereenkomst die in maart 2019 is gesloten tussen het Rijk, de provincie en de gemeenten in het aardbevingsgebied, vormt de basis voor de samenwerking tussen overheden binnen het nationaal programma. Het afgelopen jaar is gezamenlijk gewerkt aan de verdere ontwik-keling van het nationaal programma. Het resultaat is een programmakader dat eind 2019 is vastgesteld door het algemeen bestuur van het nationaal programma, de gemeenteraden in het aardbevingsgebied en provinciale staten. Het nationaal programma biedt een nieuw perspectief voor het aardbevingsgebied. MiddenGroningen bevindt zich centraal in dat gebied.
Om verder invulling te geven aan deze ambities is in NPG-verband een hoofdlijnennotitie gemaakt. De hoofdlijnen dragen integraal bij aan de
Brede welvaart is een nieuwe internationale maatstaf om welvaart te meten.
ambities van het programma en hebben bovengemiddelde impact op een
Brede Welvaart gaat naast economische groei over gezondheid, welbevinden,
goede toekomst voor elke Groninger. De hoofdlijnen zijn een inspiratiebron
woon- en leefomgeving, de kwaliteit van natuur en milieu, opleidingsniveau
voor de invulling van de (lokale) programmaplannen.
en vertrouwen in politiek en bestuur. Brede welvaart sluit aan bij het werken
1.
Van onderwijs naar kennis en vakmanschap;
aan duurzaam toekomstperspectief. De projecten worden door het nationaal
2.
Groninger Landschap;
programma getoetst op de bijdrage aan brede welvaart. Daarbij zijn de
3.
Toekomstbestendige bedrijvigheid;
volgende doelstellingen per ambitie geformuleerd.
4.
Groningen als fijne leefomgeving (stads- en dorpsvernieuwing);
5.
Gezondheid voor iedereen;
6.
Bereikbaarheid.
Op basis van het NPG-programmakader stellen de gemeenten elk een lokaal programmaplan op en de provincie maakt een thematisch programmaplan. De lokale programma’s richten zich op onderwerpen die lokaal of regionaal
Naast het programmakader en het thematische programmaplan van de
spelen. Het thematisch programmaplan gaat over thema’s die het lokale
provincie zoekt Midden-Groningen aansluiting bij de projecten die vanuit
niveau overstijgen en waarbij een provinciale aanpak nodig is.
‘Toukomst’ worden ontwikkeld. Met name rond de thema’s cultuur, natuur en recreatie kunnen grotere projecten worden verwacht waar Midden-Groningen graag op aansluit en dus NPG-geld voor reserveert.
86
Hart voor Midden-Groningen
Bijlage 3: Strategisch Kader ‘
voor Midden-Groningen’
Midden-Groningen heeft de ambities uit het nationaal programma
Onderstaande tabel laat de samenhang zien tussen de ambities en
toegespitst op de vraagstukken van Midden-Groningen en op basis daarvan
hoofdlijnen van het nationaal programma en de specifieke ambities van
een lokaal Strategisch Kader ontwikkeld: ‘ voor Midden-Groningen’. Dit
Midden-Groningen.
kader is december 2019 door de gemeenteraad vastgesteld. Op 21 juli 2020 heeft de Beoordelingscommissie nationaal programma het kader besproken en voorzien van feedback. Bij de ontwikkeling van dit Programmaplan is deze feedback gebruikt en verwerkt. ‘
voor Midden-Groningen’ werkt vier ambities met onderliggende doelen uit:
Strategisch kader Lokaal Programma NPG Midden-Groningen voor MG Lang en Gelukkig Leven Waar je Levensverwachting
Veerkracht en weerbaarheid
ligt
Open je
voor
Midden-Groningen
Kwaliteit en toegankelijkheid van de woon- en leefomgeving
Realiseren van wervende woonmilieus
Vraag en aanbod woningmarkt beter op elkaar aansluiten
Versterken landschappelijke kwaliteit
Versterken culturele identiteit
We zijn met het Strategisch Kader ‘de boer op gegaan’. We spraken ondanks Corona ruim 130 betrokkenen in Midden-Groningen, andere gemeenten
Benutten van potenties van recreatie en toerisme
en de provincie over wat er nodig is om deze ambities te realiseren. Er zijn door gespreksdeelnemers projecten aangedragen en die zijn grotendeels verwerkt. Deze gesprekken hebben weer tot nieuwe inzichten geleid die zijn verwerkt in dit programma. Midden-Groningen gaat uit van de belangen
voor de Jeugd
voor Werk
Talentontwikkeling stimuleren en (taal) achterstand verminderen
Arbeidsparticipatie
Kinderen behalen een startkwalificatie en het opleidingsniveau stijgt
Verbeteren van de verbinding onderwijs en arbeidsmarkt
Aantrekken van nieuwe andere werkgelegenheid
van haar inwoners en wil zowel inhoudelijk als procesmatig nieuwe dingen uitproberen, om deze belangen zo goed en zo slim mogelijk te behartigen. Het nationaal programma en het lokaal programma
voor Midden-
Groningen gelden voor een periode van 10 jaar. Voor alle speerpunten is een concreet eindresultaat geformuleerd, een stip op de horizon die we in 2030 willen bereiken. 87
Hart voor Midden-Groningen
Bijlage 4: Verantwoording NPG-proces lokaal programma Het Strategisch Kader Midden-Groningen is ontwikkeld op basis van
Online
de beleidsdocumenten (zoals Woonvisie, visie sociaal domein en visie
Op de gemeentewebsite is een speciaal NPG Midden-Groningen webdossier
Bedrijvig&Leefbaar), die sinds de herindeling met veel inbreng van inwoners,
ingericht, met alle achtergrondinformatie en verwijzingen naar belangrijke
belanghebbenden en partners zijn ontwikkeld; dat is de basis.
stukken. We hebben een maandelijkse nieuwsbrief verstuurd naar ruim 300 inwoners en relaties. Af en toe zijn er berichten op de sociale media
Communicatie & Participatie
gepubliceerd en verspreid, zowel op gemeentelijk als op individueel niveau.
De communicatie en participatie rondom voor Midden-Groningen hebben
Via intranet en interne nieuwsbrieven zijn de medewerkers van Midden-
een organisch karakter. Vanuit het programmateam - als binnenste cirkel – is
Groningen geïnformeerd en op de hoogte gehouden. Op 2 september is de
zowel met interne als externe mensen en partijen gesproken. In het eerste
livestream voor iedereen toegankelijk. Inwoners kunnen vragen stellen en in
kwartaal van 2020 ging dat vooral in één-op-één gesprekken en later ook
gesprek met college en programmateam.
in grotere groepen. Net toen de verdiepende bijeenkomsten georganiseerd zouden worden, brak de Coronacrisis uit. Het programmateam werkte
Nieuwsberichten
daarna grotendeels op afstand en via online sessies, zodat het proces zoveel
Nieuwsberichten en achtergrondartikelen over NPG Midden-Groningen en
mogelijk doorgang kon vinden, Na 1 juni mochten er weer, zij het beperkte,
‘ voor Midden-Groningen’ hebben in lokale huis-aan-huisbladen gestaan.
fysieke bijeenkomsten georganiseerd worden. Toen hebben we samen met groepen die een directe betrokkenheid hebben bij de doelstellingen, gezocht
Audiovisueel
naar de beste ideeën om de 4 ambities en 13 doelstellingen uit ‘ voor
Speciaal voor de slotpresentatie aan alle doelgroepen (college, raad, partners
Midden-Groningen’ te realiseren. Naast fysieke en virtuele bijeenkomsten, is
en alle inwoners) is een serie korte films gemaakt, gebaseerd op interviews
er informatie verspreid en gepubliceerd o.a. via nieuwsbrieven, zowel intern
met trekkers en externe partners. Hiermee is het proces ook audiovisueel
als extern.
gedocumenteerd.
Persoonlijk contact De communicatie en participatie verliep voornamelijk via directe contacten. Zo werden intern presentaties gehouden over NPG Midden-Groningen, onder andere tijdens teamoverleggen. Het College van B&W en de gemeenteraad werden periodiek geïnformeerd tijdens speciale bijeenkomsten en gesprekken. Ook met het programmabureau van het Nationaal Programma in Ten Boer, met de provincie en alle gemeenten was periodiek overleg en afstemming. Met externe belanghebbenden zijn gesprekken en sessies georganiseerd, waardoor we via participatie en co-creatie projectvoorstellen met draagvlak konden ontwikkelen. 88