Beantwoording technische vragen Begroting en Najaarsnota

Een specificatie van de belangrijkste ontwikkelingen in deze categorie is bij vraag 9 van GemeenteBelangen weergegeven. Vraag 14 Pagina 17 – Trends en ontwikkelingen – Vergunningaanvragen. Het aantal vergunningaanvragen laat een forse toename zien. Hoe verloopt dit proces? Om hoeveel vergunningaanvragen gaat het (cijfers 2020 en 2021? Komt het voor dat vergunningen door de drukte van rechtswege worden verleend? En zo ja, om hoeveel vergunningen gaat dit en welke risico’s worden daarom gelopen door de gemeente? We hebben in de afgelopen 2 jaar te maken gehad met een forse toename van het aantal aanvragen omgevingsvergunning. Deze trend heeft zich tot de zomer van 2022 doorgezet, echter inmiddels vindt het omgekeerde plaats. Door de grote toename aan aanvragen en beperkte

27

capaciteit een aantal vergunningen van rechtswege ontstaan. Het risico voor de gemeente is dat er de helft legesopbrengsten wordt gemist bij een vergunning van rechtswege. In 2020 was het aantal verstrekte vergunningen 455 waarvan 4 van rechtswege. In 2021 was het aantal 485 respectievelijk 15. Vraag 15 Pagina 18 – c. Bibliotheek. Er wordt vermeld dat Biblionet en de gemeente in gesprek gaan met inwoners van Noordbroek en Harkstede op basis van het huisvestingsrapport. Wat staat er in dit rapport waardoor deze gesprekken nodig zijn? Volwassenen en senioren maken op dit moment weinig gebruik van de vestigingen in Noorbroek en Harkstede en dit aantal is dalende. In Harkstede zijn er in 2022 630 leden, in 2019 was dit nog 699. In 2019 hebben van deze leden ca 50 volwassenen (18 t/m 64 jaar) actief van de bibliotheek in Harkstede gebruik gemaakt en ca 25 senioren (65+). Daarnaast zijn er 200 kinderen (0 t/m 17 jaar) die in 2019 gebruik gemaakt hebben van de bibliotheek. In Noordbroek zijn er 296 leden in 2022, in 2019 waren dit er nog 341. In 2019 hebben ca 45 volwassenen, ca 20 senioren en ca 90 jeugdleden gebruik gemaakt van de bibliotheek in Noordbroek. De dorpen doen we op dit moment te kort met het lage bereik onder volwassenen en senioren.

We willen daarom graag samen met Biblionet in gesprek met een vertegenwoordiging van inwoners in beide dorpen om samen met hen een toekomstbestendig plan te maken hoe er meer mensen bereikt kunnen worden. Daarvoor is wellicht ander aanbod nodig, meer maatwerk, mobiele dienstverlening en/of meer zichtbaarheid. Daarin gaan we ook onderzoeken of alle basisscholen aan willen haken op het programma Bibliotheek op School voor kinderen t/m 12 jaar. Kortom, we willen graag dat de veranderende rol van de bibliotheek van een traditionele uitleenorganisatie naar een meer sociaal-maatschappelijke organisatie ook in deze dorpen beter uit de verf kan komen en dat we meer mensen bereiken. Vraag 16 Pagina 27 – f. Gladheidsbestrijding. Hier wordt vermeld dat het budget de afgelopen jaren te weinig was. Kunt u dit specificeren? Waarom was het budget te laag? Wat is er verandert? Met het vaststellen van het nieuwe beleid was onduidelijk of en wat de extra kosten waren. Je bent van diverse factoren afhankelijk waaronder het weer. Gezien de ervaringen van de afgelopen jaren zijn deze extra middelen noodzakelijk. Vraag 17 Pagina 27 – Indicatoren CROW.

Wat houden deze verschillende niveaus in? Welk niveau is waar van toepassing? En wat kosten deze verschillende niveaus? Met het vaststellen van het beleidsplan in december 2019 is besloten om kwaliteitsniveau B los te laten vanwege de financiële omstandigheden waarin de gemeente op dat moment verkeerde. Wij beheren en onderhouden de wegen op een wijze dat zij zo veilig als mogelijk blijven. In kwartaal 1 komen wij met een plan wegen in relatie tot de 2 miljoen inclusief middelen.

28

Vraag 18 Pagina 28 – Indicatoren – Omvang huishoudelijk restafval. Wat veroorzaakt de stijging van 2020 (137) naar 2021 (166)? Wij hebben waargenomen dat het gemiddelde gewicht van een container zwaarder was en dat het aantal aangeboden containers per ronde is toegenomen. De reden hierachter is mogelijk Corona en dat mensen meer thuis werkten/waren. Vraag 19 Pagina 31 – Sport – Lasten. Er zijn minder lasten omdat de regeling ‘sportakkoord’ is beëindigd. Wat wordt er nu niet meer gedaan, wat voorheen wel werd gedaan? Het ministerie van VWS heeft aangekondigd de regeling sportakkoord nog een jaar te verlengen. Onze inzet zal dus in 2023 worden voortgezet. Vraag 20 Pagina 35 – Gezondheid – Individuele leefstijl. Alleen het thema overgewicht/bewegen laat een negatieve trend(breuk) in onze gemeente zien. Dit zien we niet voor roken, middelen en alcoholgebruik. We hebben hier eerder acties op gezet. Is er een verklaring voor deze negatieve trendbreuk? Er is geen oorzaak bekend van de negatieve trend(breuk) op overgewicht. Het lokaal preventieakkoord dat in 2021 is vastgesteld, zet hier nadrukkelijk op in. Resultaat valt hier, op zo korte termijn, nog niet van te verwachten. Vraag 21 Pagina 42 – 3. Hulp bij het Huishouden. Door de invoering van het abonnementstarief in 2019 zijn de aanvragen en kosten voor huishoudelijke hulp sterk toegenomen.

De maatwerkvoorziening hulp bij het huishouden blijft beschikbaar voor inwoners die geen financiële mogelijkheden hebben om huishoudelijke hulp te regelen. En voor hen die niet de organisatorische vermogens hebben om het huishouden te organiseren. Passen we als gemeente inmiddels een (eenvoudige) inkomenstoets toe? Zo ja, hoe zijn de reacties en wat

29

zijn de effecten? We passen sinds januari 2022 een eenvoudige inkomenstoets toe. De reacties zijn verschillend. Sommige mensen besluiten het zelf te organiseren en anderen zijn teleurgesteld. We zijn coulant met de inkomenstoets. Het effect is dan ook niet groot. De schatting is dat ongeveer 20 mensen een eigen oplossing hebben gevonden na contact of zijn afgewezen vanwege de inkomenstoets. Vraag 22 Pagina 43 - Omgekeerde toets. Hoe vaak is de omgekeerde toets toegepast en is dit een bruikbaar instrument gebleken? In welke situaties wordt dit middel vooral toegepast? Het afgelopen jaar zijn er 15 ingewikkelde situaties behandeld. De omgekeerde toets wordt ingezet als er vanwege diverse wetten problemen ontstaan. Door te kijken naar wat het effect we samen met de inwoner willen bereiken en een integrale benadering kunnen we problemen oplossen. Vraag 23 Pagina 46 - Ondersteuning Jeugd en Gezin. Er waren zover wij weten nog enkele praktijken waar nog geen OJG aanwezig was. Zijn inmiddels alle praktijken voorzien van een OJG? Kunnen zij alle aanvragen aan, of ontstaan hier wachttijden? Inmiddels zijn alle praktijken, die mee willen doen, voorzien van een OJG. De laatste open plek is sinds deze maand ingevuld. Voor zover bekend kunnen de OJGs de aanvragen goed verwerken, er zijn op dit moment geen wachttijden. Vraag 24 Pagina 48 - Beheersmaatregelen Jeugdhulp.

Hier staat onder andere dat wordt gekeken naar de top 15 cliënten. We hebben ons eerder gericht op de groep van 300 gezinnen die het grootste deel van het budget gebruiken. Betekent het feit dat we ons nu gaan richten op de top 15 dat de eerder ingezette actie is afgerond? Zo ja, wat waren de resultaten en komt er een evaluatie? De beheersmaatregel van de top 15 is gericht op kostenbeheersing. We denken dat we hulp en ondersteuning voor deze gezinnen effectiever en voor ons goedkoper kunnen organiseren. We informeren u over de effecten de raadsbrieven sociaal domein. We verwachten in de raadsbrief van q2 2023 meer te kunnen vertellen over de Top 15 aanpak. De aanpak van de top300 is afgerond en geëvalueerd. Doel van de aanpak was om meer inzicht te verkrijgen in de problematiek. Belangrijke leerpunten hebben we opgenomen in het reguliere beleid. Daar is gezinsondersteuning een onderdeel van. Vraag 25 Pagina 66 - Indicatoren – Relatief verzuim. Wat veroorzaakt de stijging van 2020 (18) naar 2023 (25)? Hier kunnen geen conclusies aan verbonden worden. Het relatief verzuim is feitelijk niet gestegen en ligt in lijn met de voorgaande jaren. In het eerdere schooljaar 2019/2020 kregen kinderen vanwege coronaonderwijs afstandsonderwijs. Scholen waren in die periode niet verplicht om verzuimmeldingen door te geven aan gemeenten.

Ook was toen niet altijd duidelijk bij afwezigheid van een leerling om welk type verzuim het ging. Dit is de reden dat het verzuim in 2020 veel lager leek dan in 2021. Vraag 26 Pagina 70 – WMO oude taken. De lasten stijgen aan de hand van het WMO-voorspelmodel van de VNG. Wordt dit model voor het eerst gebruikt? Zo nee, hoe werden de lasten eerder voorspeld? En zo ja: hoe verhouden de voorspellingen van dit model zich tot de realisatie? We maken sinds 2 jaar gebruik van het voorspelmodel. We kijken naar de ontwikkelingen binnen onze eigen gemeente en leggen het voorspelmodel ernaast. Vraag 27 Pagina 78 – Landbouw. Hier wordt gesteld dat onze gemeente veel boerenbedrijven heeft. Om hoeveel bedrijven gaat dit? Wanneer heeft een gemeente veel boerenbedrijven? Hoe

30

verhouden de boerenbedrijven zich tot bijvoorbeeld het MKB en industrie? In totaal zijn in Midden-Groningen 279 landbouwbedrijven. Landbouw heeft net als industrie een invloed op hoe onze gemeente eruitziet. De landbouw beslaat in vergelijking met andere sectoren een groot gebied. Er zijn 1473 banen in de landbouw en 4615 banen in de industrie. MKB is een verzamelbegrip, het grootste gedeelte van de werkgelegenheid, waaronder landbouw en een deel van de industrie, in Midden-Groningen valt onder MKB. Vraag 28 Pagina 80 – Indicatoren. Hoe dienen deze indicatoren te worden gelezen? Wat zijn de cijfers van de jaren voor 2020? Welke ontwikkelingen zijn hier te zien? De gegevens zijn afkomstig van waarstaatjegemeente.nl. Daar kun je onze gemeente vergelijken met andere regio’s. Waarstaatjegemeente.nl haalt haar gegevens van het werkgelegenheidsregister LISA. Inmiddels zijn de gegevens over 2021 ook bekend. Via dit werkgelegenheidsregister is een vergelijking met voorgaande jaren te maken. Uit dit overzicht is op te maken dat het aantal banen en het aantal vestigingen in onze gemeente is gestegen.

Het werkloosheidspercentage is per abuis niet aangepast naar 2021. Op waarstaatjegemeente.nl is een dalende trend te zien. De beweging is vergelijkbaar met landelijk, een kleine stijging in de coronaperiode, waarna de werkloosheid weer verder afnam. Het percentage ligt in onze gemeente hoger dan landelijk. (De cijfers in de tabel in de begroting wijken af van onderstaande grafiek, dit is te verklaren doordat de gegevens na het opstellen van de begroting in 2021 door het cbs zijn geactualiseerd en bijgesteld.)

31

Vraag 29 Pagina 89 - Bedragen ‘bedrijventerreinen’. De daling van 2022 naar 2023 wordt toegelicht. Kunt u ook de jaren erna toelichten? En de daling van 2021 naar 2022? De daling na 2024 wordt veroorzaakt door het afnemen van de verkopen van bedrijventerrein Rengerspark. Het grootste deel is al verkocht. De daling van 2021 naar 2022 komt doordat in 2021 op Rengerspark relatief veel grond verkocht is en dat met betrekking tot bedrijventerrein De Gouden Driehoek de laatste tranche is afgerekend met de ontwikkelaar. Vraag 30 Pagina 178 – Risicovoorzieningen – stadscentrum Hoogezand. Op welke locaties in het stadscentrum moet nog worden gesaneerd? De volgende locaties moeten nog worden gesaneerd in het stadscentrum: 1. 2. 3.

Arbeidsbureau (Kerkstraat 38a) Voorm. Gasfabrieksterrein (perceel achter bebouwing Kerkstraat oostzijde) Kerkstraat 225-227

Vraag 31 Pagina 178 – Voorzieningen toekomstige verplichtingen - groot onderhoud wegen. De storting en aanwending in 2023 lijken niet met elkaar in evenwicht. Wat zorgt ervoor dat per einde 2023 een veel lagere voorziening voldoende is, dan per einde 2022? Storting en aanwending hoeven niet met elkaar in verband te staan. Dit is om het meerjaren groot onderhoud op te vangen. Wanneer moet wat gebeuren in tijd (afhankelijk van inspecties, je kan niet alles in een jaar wegzetten, aanbestedingen etc.) De storting is gelijk over de jaren om te zorgen dat je dekking hebt voor het uitvoeren van het geplande toekomstige groot onderhoud. Vraag 32 Pagina 182 - Subsidies diverse kerken – bijdrage onderhoud. Deze bedragen lijken bijzonder klein en zeer specifiek. Hoe zijn deze bedragen tot stand gekomen? Op 8 februari 2000 heeft de gemeente Slochteren besloten om de bijzondere begraafplaatsen te subsidiëren. De subsidie is vastgesteld op ƒ 1,- per meter hoofdpad per jaar. In 2002 zijn de toegekende bedragen omgezet in euro’s. Overige vragen – niet per pagina / algemeen Vraag 33 In de begroting zien we wel verwijzingen naar de bevolkingssamenstelling, maar geen totaalplaatje.

Kunt u de aantallen geven met betrekking tot de bevolkingssamenstelling? Onder andere indicatoren als leeftijdscategorie, verwachte groei, werkgelegenheid, etc? Veel van deze informatie kunt u op de website van het CBS vinden. We hebben een aantal onderwerpen hier onder uitgelicht: Bevolkingsopbouw Midden-Groningen per leeftijdscategorie:

32

Bevolkingsontwikkeling Midden-Groningen, bevolkingsprognose:

Werkgelegenheid: aantal banen per 1000 inwoners.

Vraag 34 Armoede, en specifiek kinderarmoede, is voor ons een belangrijke zaak. In deze begroting zijn de uitgaven om dit probleem aan te pakken niet specifiek te herleiden. Kunt u een specificatie geven hoe de ontvangen middelen (€ 373.524 – meicirculaire) worden besteed? We zetten het budget (voormalige Klijnsmagelden) in als dekking voor de kosten van de webwinkel van het Meedoenfonds. Kinderen kunnen in de webwinkel hun meedoentegoed inwisselen, een kindpakket aanvragen en een tegemoetkoming krijgen voor schoolkosten.

33

4. Technische vragen CDA 4.1

Begroting 2023

Vraag 1 Pagina 6; Er staat “We gaan dan ook de opgaven bijstellen op het gebied van wind- en zonneparken op landbouwgronden”. Klopt het dat dat betekent dat er minder wind en zon op landbouwgronden komt? Wij zullen onder andere gaan bekijken of de huidige zoekgebieden in het figerend beleid kunnen worden herijkt. Van de ontwikkelingen en eventuele wijzigingen en de consequenties hiervan voor wind en zon op landbouwgronden wordt u te zijner tijd op de hoogte gesteld. Vraag 2 Pagina 6; Er staat “Het Rijk ziet een besparing voor zich, maar de wijze waarop deze gerealiseerd moet worden is onduidelijk. We houden rekening met het financiële risico dat hiermee samenhangt. Begrotingen behoren immers realistisch te zijn.” Wat is het risico dat hieraan vastzit? De bezuiniging is op landelijk niveau al ingeboekt, maar niet onderbouwd. We krijgen in 2023 dus minder middelen dan in 2022. Het is een reëel risico dat dit leidt tot een tekort op het jeugdbudget. Vraag 3 Is het worden van een artikel 12 gemeente een realistisch risico of is dat niet aan de orde? Op basis van de concept-begroting 2023-2026 en de verwachting dat het rijk voor 2026 aanvullende middelen beschikbaar stelt is artikel-12 geen realistisch risico.

Vraag 4 Pag 8, ambities: Wat houdt het uitwisselprogramma voor landbouwproblematiek in? Welke verplichtingen gaan we aan? Wat levert het de gemeente op? Buffer+ is een EU-subsidieregeling die valt binnen het EU Interreg (interregionaal) programma. Buffer+ is gericht op het terugdringen van CO2 in laagveengebieden. Het biedt de mogelijkheid voor internationale uitwisseling over hoe om te gaan met laagveengebieden. Er hebben zich 5 deelnemende gebieden aangemeld: regio Marburg (Duitsland), regio Gent (Vlaanderen), Regio Kerry (zuidwest Ierland), regio Loire delta (noordwest Frankrijk) en Groningen (prov. Groningen, gemeenten Westerkwartier en Midden-Groningen). Het is niet verrassend dat alle geïnteresseerde deelnemers landbouw als centrale gesprekspunt hebben ingebracht: daar hebben we overeenkomstige problematiek en kunnen we van elkaars ervaringen leren. De deelnemers bestaan uit: kennisinstellingen, landbouw- en natuurorganisaties, adviesbureaus en lokale overheden. De eerste deelname-criteria aanvraag is door Brussel positief beoordeeld. Dit geeft een hoge kansrijkheid aan. Een concept-aanvraag wordt nu voorbereid. Wanneer deze wordt gehonoreerd verplicht ons dat tot een jaarlijks uitwisselingsprogramma van 4 jaar (2023-2026). Deelname aan Buffer+ levert ons relevante kennis op en betere toegang tot de EU subsidieprogramma’s voor een vervolg.

De financiering dekt 60% van de uitwisselingskosten. De gevraagde bedragen in de begroting zijn onze jaarlijkse eigen bijdragen voor de komende 4 jaar. Vraag 5 Pag 9 Aanvullende indexatie; Betekent dit dat er op 2 manieren is gerekend met de inflatie? En

34

dat de berekende inflatie voor de jeugd nog groter lijkt te worden dan is berekend in de herijking? In het overdrachtsdocument zijn stelposten opgenomen voor de indexatie in het meerjarenperspectief. Deze liepen op van 3 miljoen in 2023 naar 6 miljoen in 2026. Met deze bedragen voor indexatie was dus al rekening gehouden. Voor de begroting is een nadere analyse gemaakt van het inflatierisico voor onze budgetten. Met aanvullende indexatie wordt bedoeld dat de al gereserveerde middelen aangevuld worden tot het geanalyseerde benodigde bedrag. In de herijking jeugd is een uitsplitsing gemaakt tussen de toename van de materiële budgetten en het inflatiedeel. Dit is beide onderdeel van de herijking jeugd en dit leidt dus niet tot een nog hoger gehanteerde inflatie. Vraag 6 Pagina 9; 2026 blijft een aandachtspunt. Er wordt verwacht dat er tegen die tijd een gezamenlijke oplossing is gevonden tussen het Rijk en de gemeenten. Zijn er al concrete plannen of gesprekken gepland met het Rijk? Hoe realistisch is deze verwachting? Het Rijk heeft in de septembercirculaire een eerste stap gezet voor 2026. Door de aanvullende middelen in de septembercirculaire wordt het tekort in 2025 met afgerond € 4,5 miljoen verminderd. Voor het restant zijn nog geen concrete afspraken.

Vraag 7 Pagina 78; Er staat “Met de Omgevingsdienst Groningen maken we nieuwe afspraken voor het werk en de kosten daarvoor. Zo zijn we er samen klaar voor als deze wetten in werking treden. Ook maken we met de Omgevingsdienst Groningen afspraken over hoe we het werk doen. Dit moet ervoor zorgen dat met minder geld dezelfde taken kunnen worden verricht.” Zijn hier ook risico’s aan verbonden? Is er bijvoorbeeld kans dat de kwaliteit eerst achteruit zou gaan van de werkzaamheden die naar de gemeente gaan? Voor het uitvoeren van de werkzaamheden wordt een gezamenlijk Uitvoerings- en Handhavingsbeleid gehanteerd. Daarin wordt een bepaald kwaliteitsniveau vastgelegd. Dit waarborgt de kwaliteit van de uit te voeren werkzaamheden. Er wordt meer risico gestuurd gewerkt, zodat bedrijven die grotere schade aan het milieu kunnen aanrichten meer aandacht krijgen. Het uitgangspunt daarbij is en blijft dat de kwaliteit van de uit te voeren werkzaamheden niet achteruitgaat. Vraag 8 Pagina 88; Er worden plannen gemaakt om de interne afvalstromen van de gemeente te verminderen. Krijgen wij deze plannen ook te zien? En zo ja, wanneer is de verwachting dat dat kan? En zit hier ook een concreet doel aan verbonden? Interne afvalstromen verminderen is een continu proces; voortdurend kijken we op we aanvullende stappen kunnen zetten om ons intern afval (nog) verder te verminderen.

Middels de reguliere P&Ccyclus/ jaarrekening houden wij u op de hoogte van de resultaten van deze plannen. Vraag 9 Jeugd en ouderen; programma Jeugd wordt nu weergegeven inclusief ouderen. Welke afzonderlijke bedragen voor de jaren 2019, 2020, 2021 en 2022 staan voor jeugd en voor de ouderen? Het ouderenbeleid is onderdeel van Welzijn (Hoofstuk 2.2.2) en Wmo (hoofdstuk 2.2.3). Jeugd staat in hoofdstuk 2.2.4. Deze vallen allemaal onder het programma Sociaal, maar zijn opgenomen in hoofdstukken met elk een eigen deelbegroting (zie 2.2.10).

35

Vraag 10 Inkomensondersteuning staat bij inkomsten voor € 28.835.000 en bij de uitgaven voor € 38.012.000 in de begroting. Worden deze begrippen gevormd uit dezelfde onderdelen? Waarom zijn deze bedragen verschillend? Inkomensondersteuning betreft het product inkomensregelingen (financieel overzicht pagina 68 begroting). Dat het verschil tussen de baten en lasten relatief groot is, komt doordat we sommige baten via het gemeentefonds ontvangen. Het BUIG budget wordt verantwoord onder het product inkomensregelingen, maar er zijn onderdelen zoals de bijzondere bijstand waarvoor het Rijk ons via de algemene uitkering compenseert. De algemene uitkering wordt verantwoord onder het programma Bestuur en Bedrijfsvoering. De lasten van onderdelen zoals de bijzondere bijstand behoren wel tot het product inkomensregelingen en daardoor ontstaan er een verschillen tussen de baten en de lasten. 4.9. Overzicht reserves en voorzieningen Vraag 11 Pag176; Grootschalige projecten: Reserve gevormd uit aandelen Essent en BNG. Het was ook uit de huisvesting Huis van Cultuur en Bestuur!!! Zijn er twee reserves gevormd voor Centrum Muntendam? De reserve grootschalige projecten was oorspronkelijk gevormd uit dividendopbrengsten van Essent en BNG en de positieve rekeningresultaten van 2006 – 2009 van de voormalige gemeente Menterwolde.

In de nota Reserves en Voorzieningen wordt een naamswijziging van naar ‘Hart van Muntendam´ voorgesteld. In 2021 zijn aanvullende middelen voor de dorpsvisie Muntendam toegevoegd aan de reserve Huis van Cultuur en Bestuur. In de nota wordt ook voorgesteld deze middelen toe te voegen aan de reserve ‘Hart van Muntendam´. Er is dus geen sprake van twee reserves voor Muntendam, maar de middelen zaten in twee reserves. We stellen voor deze naar één te verplaatsen. Vraag 12 Pag. 178; Wat is het verschil tussen de kolommen onttrekking en aanwending? Bij voorzieningen is er sprake van een onttrekking op het moment dat middelen vrijvallen in het resultaat. Hier staat geen rechtstreekse verplichting tegenover. Men spreekt van aanwending op het moment dat kosten rechtstreeks ten laste komen van de voorziening.

36

5. Technische vragen ChristenUnie 5.1

Begroting 2023

Pagina 6 “We merkten dat we telkens te weinig geld tot onze beschikking hebben om de gevraagde hulp te bieden. We willen deze trend doorbreken door voor de komende jaren een realistisch budget beschikbaar te stellen.” Vraag 1 Hoe zien we dat budget terug in de begroting en hoe kunnen we dat als raad goed volgen en controleren? Het budget staat in de begroting in hoofdstuk 2.2.10. We rapporteren in de P&C-cyclus over de uitgaven. Daar kunt u de ontwikkelingen volgen en controleren. Vraag 2 Voor het bieden van een realistisch beeld in de begroting is het belangrijk de financiële kaders van de jeugdhulp goed in beeld te hebben. Kunt u een uitgesplitst beeld geven van het onderdeel jeugd en jeugdzorg op productniveau en de daarbij behorende over- en onderschrijdingen? Onder de jeugdbegroting vallen een heel aantal posten. De meeste posten zoals jeugdgezondheidszorg en volksgezondheid zijn stabiel. Er is een post waar we veel beweging in zien en dat is de Zorg in Natura in het kader van jeugdhulp. Daarbij gaat het om ongeveer 25,4 miljoen in 2023. Door de reële begroting op te stellen, houden we beter rekening met structurele trends zoals indexatie van lonen. Met beheersmaatregelen proberen we de kosten te beheersen.

Vraag 3 How groot is de nu bestaande wachtlijst voor mensen met de indicatie beschut werk? Wat is de gemiddelde wachttijd? Welke instrumenten worden ingezet om het noodgedwongen thuiszitten te voorkomen? Er staan nu 17 personen ouder dan 23 jaar op de wachtlijst voor beschut werk. Het duurt gemiddeld 2 tot 3 jaar voordat zij in kunnen stromen. Een aantal mensen op de wachtlijst maken gebruik van een maatschappelijke participatieplek bij Werkpro. Vraag 4 Pagina 18; Wat staat er in het huisvestingsrapport van Biblionet? Een automatische koppeling tussen het rapport en de dienstverlening is voor ons nu niet te maken. Zie het antwoord op vraag 15 van PvdA. Vraag 5 Pagina 40; Fraude met zorggeld is een structureel probleem. Welke acties worden hier op gezet? Wat zijn daarvan de kosten? En wat is het effect? Het afgelopen jaar hebben we verschillende acties ingezet. We hebben onder andere een meldpunt fraude opgericht, waar aanbieders, casemanagers, inwoners en anderen signalen van mogelijke zorgfraude kunnen melden. Ook hebben we aanscherpingen gemaakt in het Wmo-contract, zijn we een handhavingskader aan het ontwikkelen en daarnaast zijn we gestart met kleine onderzoeken naar rechtmatigheid jeugdhulp. Vanaf 2023 verdubbelen we de inzet van de toezichthouders.

De inzet van toezicht resulteert in een kwaliteitsverbetering van zorg, het voorkomt dat gemeenschapsgeld terecht komt bij mensen die daar geen recht op hebben en we zorgen dat inwoners niet de dupe worden van onrechtmatige of ondermaatse zorg. Onlangs is er een uitspraak geweest in een rechtszaak die we samen met anderen hebben aangespannen tegen een aanbieder, deze rechtszaak heeft geleid tot een veroordeling en een beroepsverbod voor de betrokken personen. We zetten jaarlijks €125.000,- in op toezicht.

37

Vraag 6 Pagina 66; Welke verklaringen zijn er te geven voor de sterke stijging van relatief verzuim? Wat wordt hier concreet aan gedaan? Hier kunnen geen conclusies aan verbonden worden. Het relatief verzuim is feitelijk niet gestegen en ligt in lijn met de voorgaande jaren. In het eerdere schooljaar 2019/2020 kregen kinderen vanwege coronaonderwijs afstandsonderwijs. Scholen waren in die periode niet verplicht om verzuimmeldingen door te geven aan gemeenten. Ook was toen niet altijd duidelijk bij afwezigheid van een leerling om welk type verzuim het ging. Dit is de reden dat het verzuim in 2020 veel lager leek dan in 2021. Vraag 7 Pagina 67; Na jaren van daling neemt het aandeel jongeren met jeugdhulp toe. Wat zijn daarvoor de verklaringen? Waarom wijken die af van het landelijke beeld. In Midden-Groningen hebben we een relatief grote doelgroep van kwetsbare jongeren. Er is voor een groter deel van de jongeren hulp nodig. In 2020 hadden we door corona minder kinderen met jeugdhulp dan in voorgaande jaren. In 2021 zien we dat de hulp wordt ingehaald. De absolute aantallen zijn, met uitzondering van 2020, relatief stabiel. De percentuele verandering heeft waarschijnlijk met het totaal aantal jongeren te maken. Vraag 8 Pagina 77; Opkoopbescherming, “Wij voeren een zelfbewoningsplicht in voor koopwoningen tot ongeveer € 350.000”.

Als we kijken naar de ontwikkelingen dan zien we oa de NHG opgehoogd worden. Het bedrag van €350.000 was vrij arbitrair. De motie sprak van “in ieder geval voor huizen met een WOZ waarde tot €350.000”. Wordt er rekening mee gehouden dat het kader meegroeit met de ontwikkelingen? Zelfbewoningsplicht kan alleen ingevoerd worden voor goedkope en middeldure koopwoningen (Huisvestingswet, artikel 41, lid 2a). Bij het opstellen van kaders krijgt het meebewegen met ontwikkelingen, zoals wijziging van de NHG-grens, aandacht. Vraag 9 Pagina 118; Informatiebeveiliging en privacy. Wordt er getoetst of leveranciers waar wij software van afnemen (en waarin data wordt verwerkt), voldoen aan onze eisen met betrekking tot informatiebeveiliging? Bij nieuwe aanbestedingen en aanschaffingen van software worden de eisen met betrekking tot informatiebeveiliging meegenomen in het programma van eisen. Daarnaast werken we met een nieuwe Service Level Agreement waarin onze eisen met betrekking tot informatiebeveiliging zijn opgenomen. Bij bestaande overeenkomsten vragen wij leveranciers om een ISO27001 certificaat aan te leveren. Hiermee kunnen ze aantonen dat ze op het gebied van informatiebeveiliging in control zijn.

38

Bijlage 1: Onderhoud monumenten

39

40

Bijlage 2: Overzicht wagenpark ItemGroep Merk Personenauto's V.W. Personenauto's V.W. Personenauto's Volkswagen UP Personenauto's Volkswagen Personenauto's VW Personenauto's Volkswagen Personenauto's Ford Personenauto's Ford Personenauto's Volkswagen UP Personenauto's Volkswagen UP Personenauto's Volkswagen UP Personenauto's Volkswagen UP Personenauto's VW Caddy Maxi Personenauto's Renault ZOE Personenauto's Renault Bestelauto's Ford Bestelauto's Ford Bestelauto's VW Bestelauto's VW Bestelauto's VW Bestelauto's VW Bestelauto's V. W. Bestelauto's Fiat Bestelauto's Fiat Bestelauto's Renault Bestelauto's Volkswagen Bestelauto's Renault Bestelauto's Renault Bestelauto's Renault Trafic Bestelauto's Renault Trafic Bestelauto's Renault Bestelauto's Renault Master Bestelauto's Ford Bestelauto's Ford Bestelauto's Ford Bestelauto's Renault Bestelauto's Renault Bestelauto's Volkswagen Bestelauto's VW Bestelauto's Volkswagen Pickup's FORD Pickup's Fiat Pickup's Mitsubishi Pickup's Mitsubishil Pickup's Fiat Pickup's Fiat Pickup's Fiat Pickup's Fiat Pickup's Renault Pickup's Renault Pickup's Renault Pickup's Fiat Pickup's Volkswagen Pickup's Volkswagen Pickup's Goupil G4 Pickup's VW Crafter Pickup's Mercedes Vrachtauto's V.W. Vrachtauto's DAF Vrachtauto's MAN Vrachtauto's Mercedes-Benz Vrachtauto's MAN Reiniging MAN Reiniging MAN Reiniging MAN Reiniging Mercedes - Benz Antos

Kenteken Bouwjaar BrandstofOmschrijv ST-640-L 2018 Benzine ST-639-L 2018 Benzine XD-685-Z 2018 Groen Gas XN-688-D 2019 Electriciteit G-682-TH 2019 Aardgas G-683-TH 2019 Groen Gas 1-TRK-02 2014 Benzine HV-966-P 2016 Benzine XD-684-Z 2018 Groen Gas G-284-BL 2019 Groen Gas G-285-BL 2019 Groen Gas G-286-BL 2019 Groen Gas ZG-941-H 2019 Groen Gas K-082-FJ 2020 Electriciteit V-593-DP 2010 Diesel VJ-829-S 2014 Diesel VK-081-F 2014 Diesel 1-VTX-44 2012 Aardgas 1-VTX-45 2012 Aardgas 1-VTX-46 2012 Aardgas 1-VTX-47 2012 Aardgas 2-VSR-22 2012 Benzine V-440-FN 2017 Diesel V-379-KX 2018 Aardgas V-571-VJ 2019 Electriciteit VDR-71-G 2019 Diesel VKN-13-L 2021 Electriciteit VKN-14-L 2021 Electriciteit VLT-31-X 2021 Diesel VLT-29-X 2021 Diesel VPX-35-S 2022 Diesel VNZ-67-Z 2022 Diesel VF-985-J 2013 Diesel VS-049-V 2016 Benzine VS-047-V 2016 Benzine V-988-PL 2018 Diesel V-607-VH 2019 Electriciteit VDR-05-S 2019 Groen Gas VL-289-J 2014 Diesel 9-VTS-71 2012 Aardgas 3-VTF-50 2012 Diesel VT-250-L 2016 Diesel VX-376-S 2016 Diesel VZ-457-R 2016 Diesel V-834-BX 2016 Diesel V-489-DF 2016 Diesel V-877-JB 2017 Diesel V-722-KL 2017 Diesel V-509-RH 2018 Diesel V-511-RH 2018 Diesel V-544-RH 2018 Diesel V-082-SP 2018 Diesel V-563-TX 2018 Diesel VLK-90-N 2021 Diesel VPV-38-G 2022 Electriciteit VRG-63-L 2022 Diesel V-974-NJ 2018 Diesel BZ-VB-20 2012 Diesel 02-BDF-4 2013 Diesel 95-BPL-4 2020 Diesel 49-BPX-7 2020

Diesel 62-BRZ-9 2021 Diesel 88-BDD-2 2013 Diesel 82-BDD-2 2013 Diesel 21-BDF-8 2013 Diesel 62-BHR-9 2016 Diesel

Status: Huidige status In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik Wordt vervangen voor elektrisch Wordt vervangen voor elektrisch Wordt vervangen voor elektrisch Wordt vervangen voor elektrisch In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik Wordt vervangen voor eventueel HVO In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik Wordt vervangen voor eventueel HVO Wordt vervangen voor eventueel HVO Wordt vervangen voor eventueel HVO In gebruik

41

Pickup's Pickup's Pickup's Pickup's Pickup's Pickup's Pickup's Pickup's Pickup's Pickup's Vrachtauto's Vrachtauto's Vrachtauto's Vrachtauto's Vrachtauto's Reiniging Reiniging Reiniging Reiniging Reiniging Reiniging Reiniging Reiniging Reiniging Reiniging Reiniging Reiniging (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's (Bestel) Auto's

Fiat Renault Renault Renault Fiat Volkswagen Volkswagen Goupil G4 VW Crafter Mercedes V.W. DAF MAN Mercedes-Benz MAN MAN MAN MAN Mercedes - Benz Antos Daf Daf Mitsubishi Fuso Daf Daf Daf Mercedes-Benz MAN Ford Ford Ford Ford Ford VW VW VW VW VW Ford VW VW Fiat VW VW Volkswagen Peugeot Peugeot Ford VW VW VW Opel Renault

V-722-KL V-509-RH V-511-RH V-544-RH V-082-SP V-563-TX VLK-90-N VPV-38-G VRG-63-L V-974-NJ BZ-VB-20 02-BDF-4 95-BPL-4 49-BPX-7 62-BRZ-9 88-BDD-2 82-BDD-2 21-BDF-8 62-BHR-9 29-BKX-7 78-BLP-5 89-BNN-5 15-BPL-9 92-BPL-6 70-BPL-6 82-BPP-9 83-BRN-7 PG-760-X PG-761-X V-074-HL V-461-JJ V-013-JN V-572-JK V-573-JK V-574-JK V-575-JK V-576-JK V-575-JR V-641-JZ V-642-JZ VHB-28-Z V-144-PZ VPL-49-V 03-BZ-KF 76-VPT-5 80-VNZ-5 48-KKD-2 PH-566-T PH-563-T PH-564-T 50-BX-SZ 44-VKK-6

2017 Diesel 2018 Diesel 2018 Diesel 2018 Diesel 2018 Diesel 2018 Diesel 2021 Diesel 2022 Electriciteit 2022 Diesel 2018 Diesel 2012 Diesel 2013 Diesel 2020 Diesel 2020 Diesel 2021 Diesel 2013 Diesel 2013 Diesel 2013 Diesel 2016 Diesel 2018 Diesel 2018 Diesel 2019 Diesel 2020 Diesel 2020 Diesel 2020 Diesel 2020 Diesel 2021 Diesel 2017 Diesel 2017 Diesel 2017 Diesel 2017 Diesel 2017 Diesel 2017 Benzine 2017 Benzine 2017 Benzine 2017 Benzine 2017 Benzine 2017 Diesel 2017 Diesel 2017 Diesel 2020 Diesel 2018 Diesel 2021 2006 Diesel 2008 Diesel 2008 Diesel 2010 Diesel 2017 Benzine 2017 Benzine 2017 Benzine 2006 Diesel 2007 Diesel

In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik Wordt vervangen voor eventueel HVO Wordt vervangen voor eventueel HVO Wordt vervangen voor eventueel HVO In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik In gebruik Wordt vervangen Wordt vervangen In gebruik Niet te repareren In gebruik In gebruik In gebruik Wordt vervangen voor elektrich Wordt vervangen

42