05. ORGINEEL Programmaplan NPG MG

Aandachtspunt

Uitwerking A7-zone

1

Aanvraag NPG-budget

→ € 5.500.000

2

Mogelijke cofinanciering

Ja

3

Generaties

4

Doelgroepen

5

Dorpen/wijken

6

Effect direct/lange termijn Direct en lange termijn

| 48

7

Bijdrage aan andere Van belang voor werkgelegenheid en werk, onderwijs ambities/projecten

8

Gemeentelijk beleid

9

Trekkend team

10

Druk op gemeentelijke Hoog organisatie

11

Trekkend partner

12

Verwachte looptijd

10 jaar

13

Beoogde resultaten

1.

EPO/RO

Voor ca. 500 mensen aan nieuwe banen

7. Herstructureren bedrijventerreinen Dit programmabudget kan voor alle bedrijventerreinen in de gemeente worden ingezet en wordt dus niet beperkt tot de bedrijventerreinen die in de doorstartnotitie bedrijvig en leefbaar zijn genoemd. Vanaf de jaren 1960 kwam met name de industrie snel tot ontwikkeling. Een andersoortige industrie die overigens altijd al aan het Winschoterdiep verbonden is geweest. Wonen en industrie zijn in de voormalige gemeente Hoogezand-Sappemeer in fysieke zin met elkaar verweven, terwijl die relationele zin tussen wonen en werken al tientallen jaren niet meer aanwezig is. Dat leidt niet zelden tot conflicten. Zowel voor de huidige bewoners, maar ook voor de nieuwe bewoners, waar wij ook een goed woon- en leefklimaat willen bieden. Bepaalde bedrijven zitten aan de grens v an wat in een stedelijk gebied anno 2020 nog aanvaardbaar is. Dat vraagt om integrale maatregelen voor de bedrijventerreinen waarbij het resultaat moet zijn dat de leefbaarheid in het gehele stedelijk gebied, dus niet alleen in de directe omgeving toeneemt, door een afname van milieuhinder. Tegelijkertijd moeten de wellicht vrijkomende locatie als gevolg van bedrijfsverplaatsing op een duurzame en robuuste wijze worden ingevuld met meerwaarde voor het gebied. De juiste functie op de juiste plek.

Voor het project Hoogezand Noord kan voor het oplossen van problemen rond bedrijvigheid een beroep worden gedaan op dit projectbudget. nr.

Aandachtspunt

Uitwerking Herstructureren bedrijventerreinen

1

Aanvraag NPG-budget

→€

2

Mogelijke cofinanciering

Ja

3

Generaties

4

Doelgroepen

5

Dorpen/wijken

6

Effect direct/lange termijn Direct en lange termijn

7

Bijdrage aan andere Van belang voor werkgelegenheid en werk, onderwijs ambities/projecten

8

Gemeentelijk beleid

9

Trekkend team

7.700.000

EPO/RO/IBOR

| 49

10

Druk op gemeentelijke Hoog organisatie

11

Trekkend partner

12

Verwachte looptijd

10 jaar

13

Beoogde resultaten

1.

50% van het oppervlak van de bedrijventerreinen voldoet aan de huidige eisen

8. Amoveren woonfuncties Op enkele plekken in de gemeente liggen de industrieterreinen verder verwijderd van het stedelijk gebied. Deze terreinen zijn in principe bij uitstek de terreinen waar de ruimte -behoevende, zwaardere en vaarwater-behoevende industrie gevestigd kan worden. Op dit moment zijn er onvoldoende mogelijkheden om deze terreinen in te vullen met bedrijvigheid. Hierdoor liggen er kavels braak. Om het investeringsklimaat en de economische slagkracht te versterken moeten enkele maatregelen wor den getroffen om industrieterreinen te kunnen gebruiken waarvoor ze bedoeld zijn. Een van de maatregelen is dat enkele woningen waar onaanvaardbare hinder gaat ontstaan, worden gesaneerd. Met de sanering van enkele woningen kan al veel milieugebruiksruimte worden ge creëerd, zonder forse inbreuk te hoeven maken op de ruimtelijke kwaliteiten van het omliggende gebied. In het stedelijk gebied ligt dit genuanceerder. Omdat woonfuncties in grotere dichtheden en in andere vormen, zoals hoogbouw, voorkomen is het effect van sanering van woonfuncties over het algemeen geringer. nr.

Aandachtspunt

Uitwerking amoveren woonfuncties

1

Aanvraag NPG-budget

→ € 4.000.000

2

Mogelijke cofinanciering

Ja

3

Generaties

4

Doelgroepen

5

Dorpen/wijken

6

Effect direct/lange termijn Hoofdzakelijk lange termijn

7

Bijdrage aan andere Van belang voor werkgelegenheid en werk, onderwijs ambities/projecten

8

Gemeentelijk beleid

9

Trekkend team

10

Druk op gemeentelijke Hoog organisatie

11

Trekkend partner

12

Verwachte looptijd

10 jaar

13

Beoogde resultaten

1.

Omgevingskwaliteit/EPO/RO

Industrieterreinen kunnen 20% meer van hun capaciteit benutten

| 50

7.3. Investeringen  voor werk Voor deze ambitie kan voor bijna 20 miljoen aan NPG-aanvragen worden ingediend. Hiervan kan een deel op kortere termijn worden aangevraagd. Een ander deel zal eerst verder moeten worden uitgewerkt. Deze keuze wordt in een separaat document uitgewerkt. nr

Ambities Speerpunten Doelen

4

Hart voor werk Arbeidsparticipatie Verbetering van de verbinding onderwijs en arbeidsmarkt Aantrekken nieuwe andere werkgelegenheid Ontwikkelen digitale vaardigheden jeugd Samen creeren, experimenteren en innoveren op locatie Inrichten gildeconstructies Van werkbedrijf naar leer- en ontwikkelingsbedrijf Hulpteam versterking Ontwikkeling A7-zone Ruimte ontwikkeling bedrijvigheid (zie ook B&L 1.14) Amoveren woonfuncties Herstructureren bedrijventerreinen Totaal Hart voor werk

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8

Projecten

Totaal mogelijke NPG aanvragen

€ 300.000 € 500.000 € 500.000 € 1.064.000 € 360.000 € 5.500.000 € € 4.000.000 € 7.700.000 € 19.924.000

7.4. Verantwoording Wij hebben met vele partijen gesproken in het kader van het werkpakket  voor Werk. Diverse van deze personen komen oorspronkelijk uit deze regio en voelen een sterke band met Midden Groningen. Maar daarmee hebben zij ook veel kennis over - en ervaring met inwoners van onze gemeente. Bij aanvang bestonden de contacten met onze belanghebbenden, door Corona, veelal uit 1-op-1-contacten. Later in het proces hebben wij meerdere werksessies georganiseerd gericht op onder andere de thema’s “Toekomstbestendigheid MKB” en “de Aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt”. De contacten met belanghebbenden hebben wij als zeer inspirerend en motiverend ervaren. De vele gesprekken hebben ons een goed beeld gegeven van kansen en uitdagingen voor de gemeente Midden-Groningen op het gebied van werk. Ook hebben ze ons inzicht gegeven in initiatieven die elders opgepakt zijn en ontwikkeld worden. Met de accenten die wij in het werkpakket  voor Werk leggen zijn wij aanvullend op deze initiatieven elders; hier is Midden -Groningen ook vaak bij betrokken is. We leveren daarmee een plus voor Midden-Groningen.

| 51

8. Het Programmaplan Midden-Groningen met een “plus” Het Strategisch Kader heeft het gesprek met de partners en de samenleving goed losgemaakt. Uit die gesprekken komt naar voren dat alle betrokkenen pleiten voor een integrale aanpak van de vraagstukken. Bij de doelen, speerpunten en projecten werd steeds verwezen naar andere ambities. Zo is bijvoorbeeld de aanpak van armoede (lang en gelukkig leven waar je  ligt) sterk verweven met de aanpak van “ voor werk”. De wervende woonmilieus (open je  voor Midden-Groningen) zijn weer essentieel voor de herstructurering van gebieden. Het stimuleren van de jeugd heeft minder effect als de schuldenproblematiek niet wordt opgelost. Het vestigingsklimaat voor bedrijven h angt samen met aantrekkelijke woonmilieus, een goed en breed voorzieningenaanbod, bereikbaarheid, een aantrekkelijk landschap en cultuur. Dit betekent dat partners moeten samenwerken om tot het beste resultaat te komen. Een ander punt dat meerdere keren is gemaakt, is dat investeringen teniet worden gedaan op het moment dat de veiligheid niet op orde is. Er is veel gesproken over criminaliteit, ondermijning en de onveiligheid in buurten, rond bepaalde panden en rond speelplekken. Betere of mooiere speelplekken helpen niet als de omgeving niet veilig is.

Op basis van de gesprekken hebben we daarom een aantal aanvullende thema’s benoemd, die we deels toevoegen aan ons NPG-Programma. Het gaat om 1) de noodzaak van de versterking van de regie op samenhang in de uitvoering rond het NPG-programma en 2) de veiligheid als basis voor een goede leefomgeving. Daarnaast gaat het om 3) bereikbaarheid en 4) landbouw. Bereikbaarheid en landbouw nemen we nu niet afzonderlijk op in ons lokale NPG-programma. Alle ambities, doelen, speerpunten en projecten zullen uiteindelijk allemaal een bijdrage moeten leveren aan een positief imago van Midden-Groningen.

8.1. Verbeteren veiligheid Inleiding De veiligheid en het veiligheidsgevoel staan onder druk. Midden -Groningen is van oordeel dat de veiligheid op orde moet zijn, natuurlijk primair voor de inwoners zelf, maar ook om de investeringen in mens en omgeving goed te laten renderen 17. Als de bewoners nieuw perspectief hebben, vermindert de voedingsbodem voor criminaliteit. Kortom, een investering met een groot hefboomeffect. Deze investering vraagt een extra inzet gedurende minstens 10 jaar. Midden-Groningen wil een gerichte aanpak van overlast ( openbare orde), ondermijning en criminaliteit per gebied realiseren. Midden-Groningen wil NPG-geld inzetten op 1) versterking van de veiligheid en 2) versterking van de zelforganisatie van buurten, wijken en dorpen zodat uiteindelijk de inwoners weer zelf de regie krijgen. De gemeente Rotterdam heeft bijvoorbeeld veel succes met

17

Bij de herstructurering van Q4 heeft de gemeente Venlo bij de start zwaar ingezet op de bestrijding van de drugscriminaliteit. Hiertoe zijn afspraken gemaakt met politie en OM. Dat was een groot succes. H elaas verslapte na verloop van tijd de extra aandacht voor veiligheid. Dit heeft geleid tot een terugval die slechts met veel moeite weer gekeerd kon worden. Langjarige aandacht is essentieel. Zodra er vervolgens perspectief voor de bewoners is, vermindert de voedingsbodem voor criminaliteit. Kortom. Handhaven en perspectief ontwikkelen.

| 52

de “stadsmarinier”18. Het gaat om een combinatie van inzet op begeleiding én handhaving en het doorvoeren van daarbij behorende maatregelen. Er is nog weinig zicht op oorzaak en context van sociale problematiek en de samenhang met problematiek van openbare orde, ondermijning en criminaliteit. Om tot een goede en geslaagde gebiedsgerichte aanpak te komen, is het nodig dat fysiek en sociaal hand in hand gaan. Samen met het lectoraat ‘Leefomgeving in transitie’ (LiT) en de opleiding vastgoed & makelaardij van de Hanzehogeschool én het Aletta Jacobscollege zetten wij een Innovatiewerkplaats -Midden-Groningen (IWP-MG) op. In deze IWP-MG werken verschillende partijen samen aan multidisciplinaire gebiedsgerichte aanpak van de woon- en leefomgeving in Midden-Groningen. Daarbij zetten we in op samenwerking met de stad Groningen die in het kader van de regiodeal met het Rijk op het onderwerp sociaal-fysiek in herstructurering een programma ontwikkelt. Midden-Groningen wil kortom helder zicht op sociale problematiek en de samenhang met openbare orde, ondermijning en criminaliteit. Essentiële wijken, buurten en dorpen worden gedurende tien jaar ondersteund bij het realiseren van veiligheid en het oplossen van de onderliggende problematiek. Na 10 jaar hebben deze wijken, buurten en dorpen zich zo goed ontwikkeld dat de extra ondersteuning kan worden afgebouwd.

Concreet De gemeente zet voor een periode van 10 jaar in op het tegengaan van criminaliteit, ondermijning, illegaal gebruik van vastgoed en straatcriminaliteit. De gemeente wil hier extra uren op inzetten (handhaving en opvolging). Dit voorstel kan spoedig ingediend worden. Daarnaast wil de gemeente die inzet “richten” door goed onderzoek te doen naar de oorzaken van deze vormen van criminaliteit. Ook hiervoor wordt binnenkort een voorstel gedaan. nr.

Aandachtspunt

Uitwerking Kansrijke bedrijven en innovaties

1

Aanvraag NPG-budget

€ 4.100.000

2

Mogelijke cofinanciering

3

Generaties

Alle

4

Doelgroepen

Met name inwoners slechtere wijken

5

Dorpen/wijken

Voornamelijk stedelijke omgeving

6

Effect direct/lange termijn

Direct en lange termijn

18

Eén van de meest in het oog springende methoden waarmee Rotterdam de onveiligheid bestrijdt, is de inzet van stadsmariniers. Het zijn ‘superambtenaren’. Speciaal door het college van burgemeester en wethouders aangesteld om de hardnekkige veiligheidsproblemen in bepaalde gebieden op te lossen. Een stadsmarinier kent zijn wijk. De stadsmarinier loopt veel over straat en gaat met bewoners en ondernemers in gesprek. Zo nodig gaat een stadsmarinier ook samen met bewoners en ondernemers op stap, bijvoorbeeld om problemen met eigen ogen te zien. Daarnaast legt hij contact met de belangrijke instituties in de wijk, zoals deelgemeente, politie en gemeentelijke diensten. Hij is als een metselaar die zorgt voor het cement tussen de stenen, de noodzakelijke verbindingen. Ook spoort hij ‘blinde vlekken’ op, zaken waar de reguliere organisaties geen zicht op hebben. Een stadsmarinier kent dus zijn zaakjes. Hij weet hoe zijn wijk in elkaa r steekt, wie de bewoners zijn en hoe ze leven. En hij praat met iedereen, van hoog tot laag. Van de trambestuurder op een bedreigde lijn tot de voorzitter van de deelgemeente. En van een door overlast geplaagde bewoner tot de directeur van een woningcorpo ratie. Zijn aanpak is praktisch, geheel volgens de Rotterdamse traditie van ‘niet lullen maar poetsen’. Mensen moeten zien dat er iets gebeurt om de wijken beter te maken.

| 53

7

Bijdrage aan ambities/projecten

andere Van belang voor alle ambities

8

Gemeentelijk beleid

OOV

9

Trekkend team

OOV

10

Druk op organisatie

11

Trekkend partner

12

Verwachte looptijd

10 jaar

13

Beoogde resultaten

1.

gemeentelijke Hoog

Investeringen veiligheid Voor deze ambitie kan voor 4.1 miljoen aan NPG-aanvragen worden ingediend. nr

Ambities Speerpunten Doelen

6

Veiligheid

Projecten

Totaal mogelijke NPG aanvragen

Verbetertraject

€ €

Totaal veiligheid

4.100.000 4.100.000

8.2. Regie op de samenhang in de uitvoering/Programma-organisatie Midden-Groningen wil de komende jaren samen met partners concrete projecten realiseren die de samenleving vooruithelpen. Tegelijkertijd wil Midden-Groningen meer: synergie in samenwerking. Het nationaal programma moet bijdragen aan een integrale aanpak van opgaven. Dit moet een vanzelfsprekend onderdeel worden van onze manier van werken en handelen. Dat schept een basis om straks -na 10 jaar investeren vanuit het nationaal programma- ook zonder extra middelen, gewoon op een structureel beter niveau te kunnen blijven (samen)werken en continuïteit te borgen. Een omvangrijk Programmaplan als dit vraagt een goede organisatiegraad van de gemeente en de partners. Midden-Groningen wil regie op de samenhang in de uitvoering tussen alle partners. We staan als jonge gemeente voor een grote extra nieuwe opgave en zullen een flinke stap extra moeten doen om hier invulling aan te geven. We moeten er bovendien rekening mee houden dat onze partners (bijvoorbeeld woningbouwcorporaties en zorgaanbieders) ook bij de andere gemeenten gevraagd zullen worden een extra inspanning te leveren. Reden temeer om als geme ente het initiatief te nemen en partners ook te helpen bij de samenhangende uitvoering en het creëren van meerwaarde en samenhang door samenwerking: Midden-Groningen wil bijdragen aan synergie.

Naast de samenwer king binnen de gemeente zet de gemeente in o p de samenwerking met de buurgemeenten en de provincie. Hierbij wil de gemeente investeren in het “zwaluwstaarten” en de afstemming met o.a. de regiodeal. Dat is in lijn met het Strategisch Kader. De gemeente richt een programmaorganisatie in die de regie rond het NPG-programma pakt en de realisatie van het programma gaat leiden en faciliteren. Deze projectorganisatie is ook nodig om uitvoering c.q. realisering van het programmaplan en de voortduren de besluitvorming daarover te ondersteunen met voortgangrapportages en tussentijdse evaluaties .

| 54

Dit project gaat over de totale regie en niet over de uitvoering van de individuele projecten. Voor deze ambitie kan voor 1,5 miljoen aan NPG-aanvragen worden ingediend. nr

5

Ambities Speerpunten Doelen

Projecten

Totaal mogelijke NPG aanvragen

Regie op samenhang in de uitvoering Regie op samenhang/programma-organisatie Totaal Versterken samenhang in de uitvoering

€ €

1.500.000 1.500.000

8.3. Bereikbaarheid De dorpen en de stedelijke kernen van de gemeente Midden -Groningen liggen gunstig ten opzichte van de stad Groningen. Toch valt er nog het nodige te verdienen als het gaat om de bereikbaarheid. We zetten in op goede bereikbaarheid van de economische kernzones binnen de gemeente en de regionale arbeidsmarktregio. Fysieke en digitale bereikbaarheid zijn essentieel voor een goed woon en werkklimaat. Ook de bereikbaarheid richting kleinere economische centra in de gemeente en grote economische centra buiten de gemeente (Stad, Eemshaven) is belangrijk. Deze economische ambitie zal naar verwachting veel aandacht krijgen in de thematische uitwerkingen die onder regie van provincie worden uitgevoerd. We sluiten daar nadrukkelijk op aan door een aantal voor Midden Groningen belangrijke potenties in te brengen, zoals de verbinding van de A28 en de Eemshaven en de A7-zone. Deze zone is een mogelijk belangrijke economische as tussen stad en het Duitse achterland. Daarnaast kijken we of andere projecten op het gebied van fysieke of digitale infrastructuur onze aantrekkingskracht kunnen versterken. Bereikbaarheid is nu geen onderdeel van het NPG-programma van Midden-Groningen omdat we dit meer zien als een regionaal vraagstuk dat we in samenwerking met andere overheden en partners moeten aanpakken.

We verwachten dat het provinciale plan en eventueel de Toukomst -plannen aanknopingspunten bieden. Op dit moment wordt ook regionaal een mobiliteitsplan ontwikkeld. De thema’s zijn: veiligheid, sociaal inclusief, duurzaam verplaatsen, bereikbaar platteland en economische dynamiek. In dit programma plan is daar nog geen rekening mee gehouden.

8.4. Landbouw Landbouw is in landschappelijk en economische zin erg belangrijk voor de gemeente MiddenGroningen. Agrariërs zijn naast belangrijke producenten ook de beheerders van een groot deel van het buitengebied en daarmee essentieel voor de landschappelijke waarde van Midden -Groningen. Daarnaast moeten agrariërs een boterham kunnen verdienen en staan ze tegelijkertijd onder druk door alle landelijke maatregelen (o.a. stikstof). Binnen de ambities “  voor werk” en “Open je  voor Midden-Groningen” is enige ruimte voor de landbouw. De gemeente is echter niet in de gelegenheid met NPG-geld aanvullende maatregelen te treffen voor de landbouw en wacht op de aanknopingspunten vanuit het provinciale programma.

| 55

9.

Financiële raming Programmaplan Midden-Groningen

nr

Ambities Speerpunten Doelen

1

Lang en gelukkig leven waar je hart ligt Levensverwachting Veerkracht en weerbaarheid Gezondheid en veerkracht Financiële zelfredzaamheid Eigen regie ouderen

Projecten

1.1 1.2 1.4

Project Ervaringsdeskundigen Project Gezinscoaching (nader te bepalen) Project IJsberg Start van verminderen schulden jongeren 1.5 Project bevorderen sociale veerkracht/Mobility Mentoring 1.6 Project VoorzieningenWijzer 1.7 Project Mad Pride oefenhuis 1.8 Project JIM 1.9 Project Edu-actief centrum (nader te bepalen) 1.10 Project Vitale ouderen 1.11 Project Mien Stee 1.12 Project Bewonersbedrijven Sub-totaal Lang en gelukkig leven (maatschappelijk) Kwaliteit en toegankelijkheid van de woon- en leefomgeving Vraag en aanbod woningmarkt beter op elkaar aansluiten Realiseren wervende woonmilieus Bedrijvig en leefbaar 1.13 Verbindingszones verbeteren Dorpsplannen met een plus 1.14 Dorpsplannen ontwikkelen Dorpsplannen (aanpakken kansen en knelpunten) Herstructurering Wervende woonmilieus Aanpak verpauperde panden 1.15 1.16 Herstructurering Hoogezand Noord 1.17 Aanpak particulier bezit Spoorstraat/Kieldiep 1.18 Aanpak openbare ruimte Spoorstraat-Kieldiep 1.19 Aanpak particulier bezit Gorecht-West Sub-totaal Lang en gelukkig leven (gebouwde omgeving) Totaal Lang en gelukkig leven 2

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 3

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 4

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 5

€ 1.000.000 € 1.000.000 € 2.000.000 € 1.800.000 € 700.000 € 250.000 € 2.000.000 € 250.000 € 1.000.000 € 260.000 € 1.100.000 € 1.250.000 € 12.610.000

€ 1.000.000 € € 500.000 € 7.000.000 € € € 6.000.000 € 13.000.000 € 1.000.000 € 1.000.000 € 500.000 € 30.000.000 € 42.610.000

Open je hart voor Midden-Groningen Versterken landschappelijke kwaliteit Versterken culturele indentiteit Benutten van potenties van recreatie en toerisme Actief betrekken jeugd, cultuureducatie Identiteitsbepalende cultuur-projecten /dragons den Toekomstbestendig Cultureel erfgoed Versnellen Groeningen Ontwikkelen Zuidlaardermeer Ontwikkelen 't Roegwold en Schildmeer Midden-Groningen op de kaart Totaal Open je hart voor Midden Groningen

€ 800.000 € 500.000 € 3.000.000 € 5.000.000 € 1.000.000 € 500.000 € 255.000 € 11.055.000

Hart voor de jeugd Talentontwikkeling stimuleren en (taal)achterstand verminderen Kinderen behalen startkwalificatie en opleidingsniveau stijgt Kansrijke start Een goed begin/kansrijke start Inhoudelijke doorontwikkeling Kindcentra Extra Talenttijd Extra tijd voor talent Overgang PO-VO Extra kansen voor jongeren Jongerenwerk + Doorontwikkelen jongerencentra Innovatieve broedplaatsen Zorg in de school en BSO Studiekeuze Taalaanbod 12+ Totaal Hart voor de jeugd

€ 4.500.000 € 1.640.000 € 11.567.000 € 425.000 € 3.100.000 € 1.550.000 € 1.640.000 € 120.000 € 1.165.000 € 25.707.000

Hart voor werk Arbeidsparticipatie Verbetering van de verbinding onderwijs en arbeidsmarkt Aantrekken nieuwe andere werkgelegenheid Ontwikkelen digitale vaardigheden jeugd Samen creeren, experimenteren en innoveren op locatie Inrichten gildeconstructies Van werkbedrijf naar leer- en ontwikkelingsbedrijf Hulpteam versterking Ontwikkeling A7-zone Ruimte ontwikkeling bedrijvigheid (zie ook B&L 1.14) Amoveren woonfuncties Herstructureren bedrijventerreinen Aanhaken bij…. Totaal Hart voor werk

€ 300.000 € 500.000 € 500.000 € 1.064.000 € 360.000 € 5.500.000 € € 4.000.000 € 7.700.000 € € 19.924.000

Regie op samenhang in de uitvoering Regie op samenhang/programma-organisatie Totaal Versterken samenhang in de uitvoering

6

Totaal mogelijke NPG aanvragen

€ €

1.500.000 1.500.000

Veiligheid Verbetertraject Totaal veiligheid Totaal ambities Midden-Groningen

€ 4.100.000 € 4.100.000 € 104.896.000

| 56

De ambities van de gemeente Midden-Groningen reiken (met ca. €105 miljoen) verder dan het NPGbudget. De verdeling van het NPG-geld over de ambities ziet er op basis van alle projecten als volgt uit:

Verdeling NPG-budget Programmaplan over ambities Lang en gelukkig leven waar je hart ligt (gebouwd)

4%

Lang en gelukkig leven waar je hart ligt (maatschappelijk)

1% 29%

19%

Open je hart voor Midden-Groningen Hart voor de jeugd Hart voor werk

12%

24%

11%

Regie op samenhang Veiligheid

| 57

10. Vervolg 10.1. Vervolgproces Het Programmaplan en de in te dienen projecten in deze fase worden, na instemming door de gemeenteraad, voorgelegd aan het NPG-bestuur. Het NPG-bestuur zal de Beoordelingscommissie vragen een advies uit te brengen. Vervolgens zal het NPG-bestuur uitspraak doen over het Programmaplan, de ingediende projecten en de toe te kennen budgetten voor de uit te voeren projecten. Dit resultaat zal ter finale besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Het besluit van de gemeenteraad is het startsein voor de uitvoering van de vastgestelde projecten. Uitgangspunt is dat deze projecten, daar waar zinvol en effectief, in nauwe samenwerking met alle direct betrokken bewoners en belanghebbenden verder worden geconcretiseerd en tot uitvoering worden gebracht. Parallel hieraan zal op het programmaniveau verder worden gewerkt aan het definiëren en aanvragen van nieuwe projecten en initiatieven die in een volgende tranche aan gemeenteraad en het NPG bestuur worden voorgelegd. Dit kunnen ook projecten zijn die direct gekoppeld kunnen worden aan de gekozen Toukomst-projecten, de projecten uit het thematische Programmaplan van de provincie dan wel direct voortkomen uit thema’s die samen met de andere gemeenten worden opgepakt.

10.2. Participatie Zowel voor de vastgestelde projecten als voor de nieuw te ontwikkelen en aan te vragen projecten blijft aan de orde dat participatie met groepen uit de samenleving essentieel is. De maatregelen in het kader van corona hebben effect gehad op het participatieproces in de afgelopen periode. We kunnen nog niet overzien hoe lang deze effecten nog merkbaar zullen zijn. De basis voor het ver volg is: •

Alle in uitvoering te nemen projecten worden in samenspraak met direct belanghebbenden opgezet en uitgevoerd;

•

Eventuele nieuw aan te vragen projecten in het kader van het nationaal programma worden in samenspraak met direct belanghebbenden gedefinieerd.

Vertrekpunt is dat het Programmaplan met haar ambities en doelstellingen voor de komende 10 jaar de basis is waaraan alle projecten worden getoetst. Midden-Groningen wil de realisatie van de projecten monitoren, bijstellen en evalueren.

| 58

Bijlagen Bijlage 1: Toelichting op de kaders Financiële kader Voor het nationaal programma is een startkapitaal beschikbaar van €1,15 miljard voor een looptijd van tien jaar. Met het vaststellen van het document 'Financiële opbouw NPG' door de raden van gemeenten in het aardbevingsgebied en door Provinciale Staten, zijn deze middelen toebedeeld aan de verschillende onderdelen van het nationaal programma. Midden-Groningen ontvangt rond de € 95 miljoen aan investeringsruimte voor een periode van 10 jaar, met een evaluatie in 2024. Hiervan is 75% en mogelijk meer beschikbaar. Tot dat moment zijn de trekkingsrechten van Midden-Groningen de helft van dat bedrag. Van het resterende bedrag is de helft ook al toegedeeld aan Midden-Groningen, zodat er ook over een langere looptijd verplichtingen kunnen worden aangegaan. De resterende 25% wordt geeffectueerd na de evaluatie in 2024. Mocht Midden-Groningen, één van de andere gemeenten, of de provincie onvoldoende tot realisatie zijn gekomen, dan vindt mogelijk een herverdeling plaats van de laatste 25%. Hiermee bedraagt het trekkingsrecht van de gemeente Midden-Groningen minimaal €71,25 miljoen. Omdat in 2018 en 2019 is begonnen met de uitvoering van de eerste projecten heeft dit effecten op ons trekkingsrecht. In 2018 en 2019 is €5 miljoen gereserveerd voor projecten.

Hiermee bedraagt het budget in totaal minimaal €66,5 miljoen met een looptijd van 10 jaar. Dit betreffen bijdragen inclusief BTW. Voor een deel is de BTW terug te vorderen via het BTW-compensatiefonds. Lokale en thematische projecten 2018 & 2019 In 2018 is voor €50 miljoen aan projecten voor de hele regio gehonoreerd. Midden-Groningen heeft hier €9,1 miljoen van gekregen voor projecten in Overschild, Wandelroute en kademuur Hellum, Steigers in Kielwindeweer, Openbare ruimte Houtstek Slochteren, Buitenruimte MFC Siddeburen, Dorpshuis Froombosch, Ontwikkeling Foxholsterpolder en Warmtenet Gorecht -Noord. In 2019 hebben gemeenten en provincie voorstellen ingediend voor urgente projecten, voor een bedrag van maximaal €15 miljoen per organisatie. Deze €15 miljoen is onderdeel van de totale investeringsruimte voor Midden-Groningen. Midden-Groningen heeft hier voor €5 miljoen gebruik van gemaakt voor Dorpsproces Overschild, Beleving & Verhaal Overschild, Sportlokalen Gorecht & Woldwijck en Organisatiekosten Lokaal Programma. Van de €15 miljoen van de provincie landt een deel van het geld in Midden-Groningen. Dit is het geval bij het programma ‘Zorg nabij’ en ‘autonoom vervoer shuttle Sappemeer-Oost’. Midden-Groningen kan dus voor 66,25 miljoen euro aan projecten indienen.

Tot slot hebben tot nu toe 25-30 organisaties uit Midden-Groningen gebruik gemaakt van het Loket Leefbaarheid (www.loketleefbaarheid.nl).

| 59

Randvoorwaarden Wens van programmabureau om heel helder te maken hoe onze uitga ngspunten en criteria matchen met die van het nationaal programma. Het programmakader, zoals vastgesteld door het Algemeen Bestuur en door gemeenteraden en Provinciale Staten, stelt zes randvoorwaarden waaraan de lokale en thematische programmaplannen moeten voldoen. Het Algemeen Bestuur toetst de programmaplannen aan het programma kader en daarmee ook aan de randvoorwaarden. In het strategisch kader  voor Midden-Groningen hebben we eigen woorden aan deze randvoorwaarden gegeven. Hieronder verduidelijken we de link tussen de randvoorwaarden uit het programmakader van het nationaal programma en het strategisch kader  voor Midden-Groningen en lichten we toe op welke wijze in dit lokaal Programmaplan aan deze voorwaarden is voldaan. Uit

kader

van

het

nationaal

Strategisch kader MG

programma Participatie

Projecten moeten breed gedragen zijn. Participatie aan de voorkant door initiatiefnemers moet geborgd zijn en projecten moeten een maatschappelijk belang dienen.

Integraliteit

Projecten dienen bij te dragen aan meerdere doelen en ambities van het Lokaal Programma NPG Midden-Groningen.

Proportionaliteit

We doen projecten die een proportionele impact hebben. Dit gaat niet over groot of klein maar om het te verwachten maatschappelijke effect op basis van de investering.

Samenhang

In het Lokaal Programma NPG Midden-Groningen werken we samen en stemmen we af met inwoners, bedrijven, gemeenten, provincie, Rijk en maatschappelijke partners.

Toekomstbestendigheid

Projecten

moeten

een

structureel

perspectief

in

zich

dragen

en

toekomstbestendig zijn. Projecten moeten een doorlopend effect hebben en zelfstandig kunnen voortbestaan na afloop van de financiering uit het nationaal programma. Cofinanciering

We gaan uit van Wederkerigheid. Het is van belang dat degenen die projecten voor ondersteuning bij het nationaal programma aandragen, zich in alle opzichten ook eigenaar van dat project tonen en daarmee medeverantwoordelijkheid dragen voor het project.

Extra

Projecten moeten inzichtelijk maken op welke generaties en doelgroepen de projecten invloed hebben en in welke dorpen/wijken deze invloed merkbaar is (‘wie heeft er profijt van?’).

| 60

Bijlage 2: Het Nationaal Programma Groningen Het nationaal programma biedt Groningers perspectief. Inwoners, gemeenten, provincie, Rijk, bedrijfsleven en andere organisaties werken samen aan een bloeiende toekomst voor Groningen. De opgave is het structureel vergroten van de brede welvaart van elke Groninger en het verbeteren van het imago. De bestuursovereenkomst die in maart 2019 is gesloten tussen het Rijk, de provincie en de gemeenten in het aardbevingsgebied, vormt de basis voor de samenwerking tussen overheden binnen het nationaal programma. Het afgelopen jaar is gezamenlijk gewerkt aan de verdere ontwikkeling van het nationaal programma. Het resultaat is een programmakader dat eind 2019 is vastgesteld door het algemeen bestuur van het nationaal programma, de gemeenteraden in het aardbevingsgebied en provinciale staten. Het nationaal programma biedt een nieuw perspectief voor het aardbevingsgebied. Midden-Groningen bevindt zich centraal in dat gebied. Brede welvaart is een nieuwe internationale maatstaf om welvaart te meten. Brede Welvaart gaat naast economische groei over gezondheid, welbevinden, woon- en leefomgeving, de kwaliteit van natuur en milieu, opleidingsniveau en vertrouwen in politiek en bestuur. Brede welvaart sluit aan bij het werken aan duurzaam toekomstperspectief.

De projecten worden door het nationaal programma getoetst op de bijdrage aan brede welvaart. Daarbij zijn de volgende doelstellingen per ambitie geformuleerd.

| 61

Op basis van het NPG-programmakader stellen de gemeenten elk een lokaal programmaplan op en de provincie maakt een thematisch programmaplan. De lokale programma's richten zich op onderwerpen die lokaal of regionaal spelen. Het thematisch programmaplan gaat over thema's die het lokale niveau overstijgen en waarbij een provinciale aanpak nodig is. Om verder invulling te geven aan deze ambities is in NPG -verband een hoofdlijnennotitie gemaakt. De hoofdlijnen dragen integraal bij aan de ambities van het programma en hebben bovengemiddelde impact op een goede toekomst voor elke Groninger. De hoofdlijnen zijn een inspiratiebron voor de invulling van de (lokale) programmaplannen. 1.

Van onderwijs naar kennis en vakmanschap

2.

Groninger Landschap

3.

Toekomstbestendige bedrijvigheid

4.

Groningen als fijne leefomgeving (stads- en dorpsvernieuwing)

5.

Gezondheid voor iedereen

6.

Bereikbaarheid

Naast het programmakader en het thematische programmaplan van de provincie zoekt Midden Groningen aansluiting bij de projecten die vanuit “Toukomst” worden ontwikkeld. Met name rond de thema’s cultuur, natuur en recreatie kunnen grotere projecten worden verwacht waar MiddenGroningen graag op aansluit en dus NPG-geld voor reserveert.

Bijlage 3: Strategisch kader ‘ voor Midden-Groningen’ Midden-Groningen heeft de ambities uit het nationaal programma toegespitst op de vraagstukken van Midden-Groningen en op basis daarvan een lokaal strategisch kader ontwikkeld: ‘  voor MiddenGroningen’. Dit kader is december 2019 door de gemeenteraad vastgesteld. Op 21 juli 2020 heeft de Beoordelingscommissie nationaal programma het ka der besproken en voorzien van feedback. Bij de ontwikkeling van dit Programmaplan is deze feedback gebruikt en verwerkt.

| 62

”  voor Midden-Groningen” werkt vier ambities met onderliggende doelen uit:

Onderstaande tabel laat de samenhang zien tussen de amb ities en hoofdlijnen van het nationaal programma en de specifieke ambities van Midden-Groningen. Ambities nationaal programma

Leefbaarheid

Natuur en Klimaat

Hoofdlijnen nationaal programma

Groningen als fijne leefomgeving (stads- en dorpsvernieuwing)

Groninger Landschap

Ambities Midden-Groningen Lang en gelukkig leven waar je  ligt Open je  voor Midden-Groningen  voor de Jeugd

Werken en Leren

Economie

Van Toekomstbestendige onderwijs bedrijvigheid naar kennis en vakmanschap Gezondheid voor iedereen Bereikbaarheid

 voor Werk

| 63

We zijn met het Strategisch Kader “de boer op gegaan”. We spraken ondanks corona ruim 130 betrokkenen in Midden-Groningen, andere gemeenten en de provincie over wat er nodig is om deze ambities te realiseren. Er zijn door gespreksdeelnemers projecten aangedragen en die zijn grotendeels verwerkt. Deze gesprekken hebben weer tot nieuwe inzichten geleid die zijn verwerkt in dit programma. Midden-Groningen gaat uit van de belangen van haar inwoners en wil zowel inhoudelijk als procesmatig nieuwe dingen uitproberen om deze belangen zo goed en zo slim mogelijk te behartigen. Het nationaal programma en het lokaal programma  voor Midden-Groningen gelden voor een periode van 10 jaar. Voor alle speerpunten is een concreet eindresultaat geformuleerd, een stip op de horizon die we in 2030 willen bereiken.

Bijlage 4: Verantwoording NPG-proces lokaal programma Het Strategisch Kader Midden-Groningen is ontwikkeld op basis van de beleidsdocumenten (zoals Woonvisie, visie sociaal domein en visie Bedrijvig&Leefbaar) die sinds de herindeling met veel inbreng van inwoners, belanghebbenden en partners zijn ontwikkeld; dat is de basis. Communicatie & Participatie De communicatie en participatie rondom voor Midden -Groningen hebben een organisch karakter. Vanuit het programmateam - als binnenste cirkel – is zowel met interne als externe mensen en partijen gesproken. In het eerste kwartaal van 2020 ging dat vooral in één-op-één gesprekken en later ook in grotere groepen. Net toen de verdiepende bijeenkomsten georganiseerd zouden worden, brak de coronacrisis uit. Het programmateam werkte daarna grotendeels op afstand en via onli ne sessies, zodat het proces zoveel mogelijk doorgang kon vinden, Na 1 juni mochten er weer, zij het beperkte, fysieke bijeenkomsten georganiseerd worden. Toen hebben we samen met groepen die een directe betrokkenheid hebben bij de doelstellingen, gezocht naar de beste ideeën om de 4 ambities en 13 doelstellingen uit ‘ voor Midden-Groningen’ te realiseren. Naast fysieke en virtuele bijeenkomsten, is er informatie verspreid en gepubliceerd o.a. via nieuwsbrieven, zowel intern als extern.

Persoonlijk contact De communicatie en participatie verliep voornamelijk via directe contacten. Zo werden intern presentaties gehouden over NPG Midden-Groningen, onder andere tijdens teamoverleggen. Het College van B&W en de gemeenteraad werden periodiek geïnformeerd tijdens speciale bijeenkomsten en gesprekken. Ook met het programmabureau van het Nationaal Programma in Ten Boer, met de provincie en alle gemeenten was periodiek overleg en afstemming. Met externe belanghebbenden zijn gesprekken en sessies georganiseerd, waardoor we via participatie en cocreatie projectvoorstellen met draagvlak konden ontwikkelen. Online Op de gemeentewebsite is een speciaal NPG Midden -Groningen webdossier ingericht, met alle achtergrondinformatie en verwijzingen naar belangrijke stukken. We hebben een maandelijkse nieuwsbrief verstuurd naar ruim 300 inwoners en relaties. Af en toe zijn er berichten op de sociale media gepubliceerd en verspreid, zowel op gemeentelijk als op individueel niveau. Via intranet en interne nieuwsbrieven zijn de medewerkers van Midden-Groningen geïnformeerd en op de hoogte

| 64

gehouden. Op 2 september is de livestream voor iedereen toegankelijk. Inwoners kunnen vragen stellen en in gesprek met college en programmateam. Nieuwsberichten Nieuwsberichten en achtergrondartikelen over NPG Midden-Groningen en ‘ voor MiddenGroningen’ hebben in lokale huis-aan-huisbladen gestaan. Audiovisueel Speciaal voor de slotpresentatie aan alle doelgroepen (college, raad, partners en alle inwoners) is een serie korte films gemaakt, gebaseerd op interviews met trekkers en externe partners. Hiermee is het proces ook audiovisueel gedocumenteerd.

| 65

Eigen kracht conferenties

Andere opvang

Sociale teams - wegbereiders

6

7

8

580

240

995

100

3.440

Herstelgericht werken aan veiligheid

5

80

Claim NPG

Inventarisatie initiatieven burgerkracht

4

165

1.064

Laaggeletterdheid terugdringen

3

150

Uitvoeringskosten

Brievenbus-probleem terugdringen

2

330

2.640

Armoede en schulden

1

4 jaar

Totaal

Opgave strategische visie

nr

BWRI naar leer- ontwikkelbedrijf

Ervaringsdeskundigen Gezinscoaching MobilityMentoring MadPride

JIM Gezinscoaching (zie andere opvang)

Ontwikkel/leertraject veiligheid (zie veiligheid)

Ontwikkel/leertraject veiligheid (zie veiligheid)

Extra tijd voor talent Jongerenwerk

BWRI naar leer- en ontwikkelbedrijf

IJsberg Jongerenwerk verminderen schulden VoorzieningenWijzer

Voorstellen NPG (geheel of delen van deze projecten)

29.062

1.000

500 1.000 700 2.000

250

4.100

-

11.500 3.912

-

2.000 1.800 300

Voorstel

Bijlage 5: Aansluiting  voor Midden-Groningen op Strategische visie sociaal domein

| 66