03. Programmabegroting 2022-2025

Werken aan duurzame ontwikkeling doen we samen met partners, belanghebbenden en in het bijzonder de inwoners van de gemeente Midden-Groningen. Trends en ontwikkelingen De onderwerpen duurzaamheid en energietransitie krijgen steeds meer aandacht. Het veranderend klimaat, dat zichtbaar begint te worden voor iedereen, draagt hieraan bij. Voor de nationale overheden en lokale overheden betekent dit dat er steeds meer plannen worden gemaakt om de samenleving te verduurzamen En het blijft niet alleen bij plannen. We zien bijvoorbeeld ook meer zonneparken in ons landschap verschijnen. En het aantal elektrische voertuigen groeit gestaag. Duidelijk is geworden dat planvorming en uitvoering alleen goed lukt met draagvlak van de bevolking. Bij nieuwe ontwikkeling is hier meer oog voor dan voorheen. Draagt de burger de lasten, dan wil zij ook de lusten. In een vol land als Nederland zeker. En de burger wil meedenken over zijn leefomgeving. Op een goede manier invulling geven aan burgerparticipatie wordt steeds belangrijker. Zowel bij het opstellen van beleid als het uitvoeren van projecten. Aandachtspunt is de weerstand bij diverse groeperingen in de maatschappij in relatie tot de energietransitie of onderdelen hiervan. Beter begrijpen waar deze vandaan komt en burgers beter betrekken en informeren zijn noodzakelijke ingredienten om meer draagvlak voor de energietransitie te krijgen.

Belangrijk aandachtpunt bij de energietransitie-vraagstukken is de betaalbaarheid. Dit is zeker niet alleen regionaal een probleem, maar ook landelijk en internationaal. Hetzelfde geldt voor de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk. Het blijkt zeer lastig alle duurzaam opgewekte capaciteit over het bestaande netwerk te vervoeren. En dit netwerk uitbreiden is een megaproject en duurt vele jaren. Planvormers en netbeheerders trekken steeds meer gezamenlijk op om dit probleem het hoofd te bieden.

Doelstellingen a. De gemeente biedt individuele inwoners die duurzaam willen handelen hier de mogelijkheden voor.

Acties Energieloket Wij richten een energieloket in en zorgen dat de burger van Midden-Groningen de weg naar het energieloket weet te vinden.

RREW Wij voeren de RREW-regeling uit. De regeling biedt huurders en kopers de mogelijkheid energieadvies te ontvangen en eenvoudige energiebesparende maatregelen aan te brengen. Ook worden in diverse wijken warmtescans gemaakt. 97

Duurzaamheidslening Wij bieden een duurzaamheidslening aan. Dit geeft de inwoners van Midden-Groningen financiële armslag. Beleid elektrische laadpalen Wij stellen beleid voor het plaatsen van elektrische laadpalen op, en werken dit beleid op onderdelen verder uit. Hierdoor worden er meer elektrische laadpalen in de openbare ruimte geplaatst. En kunnen onze burgers elektrisch rijden. Ondersteunen individuele burgers De gemeente kan dit niet alleen. Samen met diverse andere betrokkenen zoals woningcorporatie en projectontwikkelaars helpen we de burgers van Midden-Groningen bij het vinden van de juiste informatie en de beschikbare middelen.

Doelstellingen b. Inwoners van de gemeente Midden-Groningen zijn betrokken bij en profiteren van de ontwikkeling van duurzame energieprojecten. In het klimaatakkoord is het streven naar 50% lokaal eigendom van hernieuwbare energieprojecten opgenomen. De RES Groningen, waar de gemeente Midden-Groningen deel vanuit maakt, onderschrijft het belang van lokaal eigendom en participatie. Dat gaat zowel over meepraten (procesparticipatie) als financieel voordeel genieten (financiële participatie).

Acties RES-afspraken Wij maken in RES-verband nadere afspraken over hoe invulling te geven aan lokaal eigendom en participatie. Beleid Midden-Groningen Wij vullen het Midden-Groningen zonneparken-beleid aan met afspraken over lokaal eigendom en participatie. We sluiten in ons beleid zo goed mogelijk aan bij afspraken die in RES-verband worden gemaakt. Samenwerken profiteren ontwikkeling duurzame energie projecten Afspraken en nieuw beleid komen tot stand in overleg met belangenorganisaties als de Natuur en Milieufederatie, de energiecoöperaties GrEK, bewoners-vertegenwoordigende organisaties en andere belanghebbenden.

Doelstellingen c. De gemeente Midden-Groningen maakt het mogelijk dat duurzame energieprojecten worden gerealiseerd. De gemeente Midden-Groningen heeft te allen tijde een vastgestelde visie op waar en op welke wijze we voor duurzame energieprojecten in het landschap ruimte bieden. In het kader van de energietransitie wordt in de toekomst meer duurzame energie op land geproduceerd. Dat betekent dat er bijvoorbeeld zonneparken worden aangelegd. Hiervoor moeten we bedenken waar we dergelijke parken willen toestaan en hoe we ze zo kunnen opstellen dat ze passen in de omgeving. Daarbij willen we ons landschap niet (te zeer) aantasten. Bij de keuze voor mogelijke locaties spelen ook mogelijke negatieve effecten van duurzame energieprojecten als bijvoorbeeld geluid op de omgeving een rol. Ook moeten we bij de keuze voor locaties mogelijk ander gebruik voor woningen, bedrijven, landbouw en natuur laten meewegen. 98

Acties RES-uitgangspunten Wij stellen in RES-verband gezamenlijke uitgangspunten voor een ruimtelijke visie voor duurzame energieprojecten vast. Beleid Duurzame Energie Midden-Groningen Wij sluiten in ruimtelijk beleid in Midden-Groningen hier in de toekomst zo goed mogelijk bij aan. NAM-locaties Wij onderzoeken de mogelijkheid NAM-locaties te hergebruiken. Wij werken mee aan de uitwerking van mogelijke plannen. Ook onderzoeken we de mogelijkheden kansrijke plannen ruimtelijk mogelijk te maken. Zon op dak Wij onderzoeken de mogelijkheid ‘zon op dak’ te realiseren waarbij zon-op-dak de voorkeur heeft boven andere manieren van zonne-energie opwekken. Netwerkcapaciteit Samen met Enexis, onze buurgemeenten en energiecorporaties werken wij plannen uit om de netwerkcapaciteit, nu en in de toekomst, optimaal te benutten.

Doelstellingen d. Een aantal wijken in de gemeente Midden-Groningen is in 2030 van het aardgas af. De gemeente Midden-Groningen stelt in 2021 de Transitievisie Warmte (TVW) vast. De visie beschrijft welke techniek voor de diverse wijken om van het gas af te gaan het meest logisch is. Dit hangt af van de locatie en het type woningen. Nadat de visie is vastgesteld worden een aantal wijkuitvoeringsplannen (WUPs) gemaakt. Opstellen van een TVW en de WUPs is een wettelijke verplichting. De gemeente Midden-Groningen heeft al een aantal lopende projecten waarbij wijken van het aardgas afgaan. Ook zijn er een aantal plannen voor wijken in Midden-Groningen in ontwikkeling om van het aardgas af te gaan. Woningen die van het aardgas af gaan heeft voor de bewoners veel gevolgen; de huizen worden fors aangepakt en de vraag is wie de aanpassingen betaalt. Van het aardgas af gaan kan alleen met draagvlak van de bewoners.

Acties Gasvrij Gorecht Wij geven vervolg aan het project Gasvrij Gorecht. In Gorecht-Noord worden, als alles volgens plan verloopt, in 2024 ruim 900 woningen aangesloten op een warmtenet dat gebruik maakt van restwarmte van ESKA. Aardgasvrij Steendam-Tjuchem Wij voeren, samen met een grote groep samenwerkingspartners, het project Aardgasvrij SteendamTjuchem uit. In Steendam-Tjuchem worden veel woningen versterkt. Tegelijkertijd met deze versterking worden de woningen zo aangepast dat voor verwarmen en het koken van de woningen geen aardgas meer gebruikt wordt.

99

Nieuwe Aardgasvrije Wijken Wij ondersteunen nieuwe initiatieven in wijken waar plannen zijn om van het aardgas af te gaan. In het bijzonder ondersteunen wij bij het aanvragen van subsidies, zoals de PAW-subsidies, die alleen door de gemeente kunnen worden aangevraagd. Wijkuitvoeringsplannen We stellen voor een aantal wijken WUPs op. Keuzes voor welke wijken worden gemaakt tijdens het opstellen van de TVW. Belanghebbenden TVW WUPs Bij het opstellen van de TVW en in het bijzonder de WUPs betrekken wij vele belanghebbenden. Denk bij belanghebbenden aan woningcorporaties, bewoners vertegenwoordigende organisaties, energiecoöperaties, het waterbedrijf, en, uiteraard, de bewoners van de huizen. Kosten De energietransitie moet voor de inwoners van onze gemeente betaalbaar blijven. Tijdens het uitwerken van plannen en projecten besteden wij aandacht aan de financiële aspecten. Nadrukkelijk kijken we ook naar de landelijke politiek. Samenwerken van het aardgas af Van het aardgas af gaan raakt iedere inwoner van onze gemeente achter de voordeur. Daarom betrekken wij worden bij het maken van de WUPs de bewoners van de huizen in de wijken . Daarnaast zijn er vele andere partijen waar we als gemeente mee optrekken.

Denk aan bewonersorganisaties, huurdersorganisaties, energiecoöperaties, de GrEK (Groningen Energiekoepel), woningcorporaties, energiecoöperaties, het waterbedrijf, bedrijven, de provincie en andere Groninger gemeenten.

Doelstellingen e. De gemeente ondersteunt bij initiatieven van inwoners, bewonersorganisaties, energiecoöperaties, en andere belanghebbenden in onze gemeente.

Acties Afstemming rollen We stemmen regelmatig met externe partners af over de ondersteunende rol van de gemeente. Betrekken jeugd Wij betrekken de jeugd van Midden-Groningen bij onze plannen. Zij zijn immers de toekomstige inwoners van onze, hopelijk, duurzame gemeente. Fairtrade/ Global goals Wij zetten erop in om een Fairtrade gemeente te worden. Wij ondersteunen de werkgroep Fairtrade die bestaat uit inwoners van de gemeente Midden-Groningen bij het uitwerken van hun plannen. In aanvulling op dit initiatief zetten wij er als gemeente op in om een Global Goals gemeente te worden. Onze duurzaamheidsvisie is op de global goals gebaseerd en staat voor de brede visie op het begrip duurzaamheid van onze gemeente.

100