03. Jaarstukken 2025

Er zijn meer gronden verkocht op Rengerspark dan begroot, dit leidt tot een nadeel van € 216.000 (de grondopbrengsten van de grondexploitatie Rengerspark worden als last overgeboekt naar de balans) en zijn de planbegeleidingskosten op Rengerspark € 115.000 lager. Overige verschillen tellen op tot een voordeel van € 23.000. Baten (€ 1.499.000 nadelig): Door meer grondverkopen op Rengerspark zijn de baten € 216.000 hoger. Ondanks dit voordeel is de winstneming € 687.000 lager uitgevallen. Het overige nadeel van € 1.026.000 betreft de lagere lasten op de grondexploitatie Rengerspark. Deze worden als (lagere) baat overgeboekt naar de balans. Overige verschillen tellen op tot € 2.000 lagere baten. Mutaties reserves (€ 687.000 voordelig): Binnen het product bedrijventerreinen is per saldo € 687.000 minder gestort in de reserve grondexploitaties door een lagere winstneming op Rengerspark. Grondexploitaties Lasten (€ 4.020.000 voordelig): In 2025 zijn de kosten voor verwervingen, bouw- en woonrijp maken en planbegeleiding € 1.782.000 lager, deze schuiven door naar volgende jaren. De baten op de woningbouwexploitaties worden via de lasten overgeboekt naar de balans. Dit resulteert in een voordeel op de lasten door niet gerealiseerde grondverkopen op de grondexploitaties van per saldo € 2.870.000, met name bij Stadshart en vrijkomende locaties.

De grondverkopen schuiven door naar volgende jaren. De uitkomst van de MPG resulteert in extra stortingen in de verliesvoorzieningen van totaal € 392.000. Verder zijn de algemene kosten voor de grondexploitaties zoals inhuur € 245.000 hoger uitgevallen. Overige verschillen tellen op tot een voordeel van € 5.000. Baten (€ 3.804.000 nadelig): De lasten van de woningbouwexploitaties worden via de baten overgeboekt naar de balans. Het saldo van de lagere kosten voor verwervingen, bouw- en woonrijp maken en planbegeleiding van totaal € 1.782.000 hebben hier (nadelig) effect op. De grondverkopen op de grondexploitaties zijn per saldo € 2.870.000 lager uitgevallen, vooral bij Stadshart, Vrijkomende locaties en Werfkade. Verder is door een gunstige uitkomst van de MPG 2026 € 698.000 meer uit de verliesvoorzieningen grondexploitaties onttrokken en zijn de winstnemingen € 128.000 hoger dan begroot. Overige verschillen tellen op tot een voordeel van € 22.000.

95

Mutatie reserves (€ 453.000 nadelig) De resultaten uit de Meerjaren Prognose Grondexploitaties 2026 hebben geresulteerd in een hogere storting van € 847.000 in de reserve grondexploitaties door onttrekkingen uit diverse verliesvoorzieningen van totaal € 698.000 en door hogere winstnemingen op de woningbouwexploitaties van € 128.000. Overige verschillen tellen op tot een nadeel van € 21.000. Hiertegenover staat een hogere onttrekking van € 394.000 vanwege dekking voor stortingen in diverse verliesvoorzieningen van totaal € 392.000 op basis van de uitkomsten van de MPG 2026. Overige verschillen tellen op tot € 2.000 voordeel. Toerisme Lasten (€ 242.000 voordelig): In 2023 zijn structurele en incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de visie Vrijetijdseconomie. Door vertraging in de uitvoering resteert hierop een voordeel van € 110.000. Daarnaast zijn de kosten voor onderhoud en kapitaallasten € 150.000 lager, doordat investeringen voortkomend uit de visie nog niet zijn afgerond. Overige verschillen tellen op tot een nadeel van € 18.000. Baten (€ 132.000 voordelig): De baten uit toeristenbelasting zijn € 124.000 hoger dan begroot. Overige verschillen tellen op tot een voordeel van € 8.000. Openbaar vervoer Lasten (€ 5.000 voordelig): Deze afwijking wordt niet toegelicht.

96

2.4 Programma Dienstverlening We zijn voor inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven vaak het eerste aanspreekpunt. In het afgelopen jaar hebben we verder gewerkt aan een vriendelijke en toegankelijke dienstverlening. Deze aanpak is steeds meer zichtbaar geworden in de dagelijkse praktijk. Goede dienstverlening is alleen mogelijk wanneer de hele organisatie hier samen aan werkt. Dit jaar hebben we een extra verkiezing gehad na de val van het kabinet. Dit vroeg extra inzet en flexibiliteit. Door samenwerking en betrokkenheid zijn de verkiezingen goed voorbereid en succesvol verlopen. De ontwikkeling van (online) dienstverlening is een stap verder gebracht. We zijn verdergegaan met de uitvoering van de in 2024 vastgestelde Strategienota Dienstverlening . Deze manier van werken is steeds beter onderdeel geworden van de dagelijkse werkzaamheden. Digitale dienstverlening werkt voor veel inwoners goed en wordt goed gebruikt. In 2025 is de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) tijdig ingevoerd. Het college heeft hiervoor de Zorgplicht vastgesteld en uw raad het Kanalenaanwijsbesluit. Daarmee is geborgd dat inwoners, bedrijven en organisaties gebruik kunnen maken van de gemeentelijke dienstverlening via een kanaal dat bij hen past: digitaal waar mogelijk en persoonlijk of schriftelijk waar nodig.

Persoonlijk contact bleef daarbij belangrijk, zowel aan de balie als telefonisch. Medewerkers ondersteunden inwoners, bedrijven en organisaties bij vragen over dienstverlening en aanvraagprocessen, met aandacht voor de individuele situatie. Daarnaast is in 2025 verder gewerkt aan de ontwikkeling van de dienstverlening. Daarbij is gekeken naar het verbeteren van processen en het verder combineren van digitale mogelijkheden met persoonlijke ondersteuning, zodat de dienstverlening toegankelijk blijft voor verschillende doelgroepen en aansluit bij veranderende behoeften en omstandigheden.

97

2.4.1 Bestendigen van optimale dienstverlening Algemeen Het Huis van Cultuur en Bestuur bleef in 2025 de centrale plek voor contact tussen de gemeente en inwoners. Ondanks de verdere ontwikkeling van digitale dienstverlening bleef de behoefte aan persoonlijk contact groot. In totaal bezochten bijna 17.500 inwoners het gemeentehuis op afspraak en minimaal 21.000 inwoners zonder afspraak. Dit vroeg om continue afstemming op bereikbaarheid, capaciteit en openingstijden. De wachttijden bleven daarbij over het algemeen beperkt. Binnen Burgerzaken lag de nadruk op het waarborgen van de continuïteit van de dienstverlening. Veel vragen van inwoners vroegen om persoonlijke toelichting of ondersteuning en waren niet volledig digitaal af te handelen. Ook de aanhoudende piek in aanvragen van reisdocumenten zorgde opnieuw voor extra druk op de dienstverlening. In 2025 zijn bijna 12.000 aanvragen verwerkt. Daarnaast moesten, na de val van het kabinet, onverwacht landelijke verkiezingen worden georganiseerd. Dit vroeg in korte tijd extra inzet naast de reguliere werkzaamheden. Tegelijkertijd zijn voorbereidingen getroffen voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2026. In 2025 is verder gewerkt aan het in stand houden en verbeteren van de dienstverlening, zowel digitaal als persoonlijk. Daarbij lag de focus op toegankelijkheid, continuïteit en het waar mogelijk verbeteren van processen.

Doelstelling a. Doorontwikkeling online-dienstverlening Burgerzaken In 2025 is verder gewerkt aan het uitbreiden van de digitale dienstverlening binnen de Burgerzakenapplicaties. Daarbij is gekeken naar de mogelijkheden binnen de bestaande software om processen verder te digitaliseren en het gebruiksgemak voor inwoners en medewerkers te verbeteren. Hiervoor vond gedurende het jaar overleg plaats met softwareleveranciers. De verdere implementatie en borging van onderdelen vindt plaats in 2026.

Acties Gebruik maken van tweede klant scherm bij afhandeling burgerzaken producten In het kader van de acties rondom verbetering van de baliedienstverlening is intern, samen met de betrokken aanbieders, onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor het inzetten van een tweede klantscherm. Hiermee kunnen inwoners gedurende de afspraak meekijken met de gegevens die door de medewerker worden ingevoerd. Dit verhoogt de transparantie en maakt het plaatsen van een schriftelijke handtekening onder een aanvraag of aangifte overbodig. De voorbereidingen hiervoor zijn uitgevoerd; de bestendiging en volledige implementatie volgen in 2026.

Scanapparatuur gebruiken voor sneller inlezen persoonsgegevens Bij inschrijvingen vanuit het buitenland is verder ingezet op het gebruik van scanapparatuur voor identiteitsdocumenten. Hierdoor kunnen persoonsgegevens sneller en eenduidiger worden verwerkt in de BRP.

98

Doelstelling b. Optimale dienstverlening tijdens een (reis-) documentenpiek De verhoogde vraag naar reisdocumenten hield ook in 2025 aan. Door aanvullende maatregelen en inzet van extra capaciteit is geprobeerd de dienstverlening toegankelijk te houden en wachttijden beheersbaar te houden. Inwoners zijn actief gewezen op het tijdig aanvragen van documenten om aanvragen beter over het jaar te spreiden. Vanwege het belang van een zorgvuldige documentafgifte is het aanvraagproces aangepast, onder andere door toepassing van het 6-ogenprincipe. Dit had gevolgen voor de werkwijze en personele inzet.

Acties Inzet van extra (goed opgeleide) medewerkers De baliecapaciteit is maximaal uitgebreid door de inzet van extra, goed opgeleide medewerkers.

Aanpassing van openingstijden tijdens grootste piekdrukte indien noodzakelijk. Waar nodig zijn openingstijden tijdelijk verruimd of extra balies geopend tijdens perioden van piekdrukte.

Doelstelling c. Organisatie verkiezingen optimaliseren en door ontwikkelen De uitvoering van de doelstellingen rondom verkiezingen verliep anders dan vooraf voorzien. Door de val van het kabinet moesten onverwacht Tweede Kamerverkiezingen worden georganiseerd. De prioriteit lag daarbij op het tijdig en zorgvuldig organiseren van deze verkiezingen naast de reguliere werkzaamheden.

Acties Investeren in materialen voor een toekomstbestendige verkiezingsorganisatie. Als gevolg van deze gewijzigde omstandigheden is de geplande inzet op het optimaliseren van de werkwijze en het verder ontwikkelen van een toekomstbestendige organisatie beperkt uitgevoerd. De vervanging van materialen en verdere verbeteringen in de toegankelijkheid van stembureaus zijn grotendeels doorgeschoven naar een volgende periode. De opgedane ervaring vormt daarbij een waardevolle basis voor verdere verbetering.

Doelstelling d. Implementatie van de 'Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer' De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) is succesvol ingevoerd. De invoering van deze wet vroeg om een zorgvuldige voorbereiding en aanpassing van werkwijzen binnen de organisatie. Hierdoor voldoet de gemeente aan de wettelijke eisen en inwoners en bedrijven op een duidelijke en betrouwbare manier digitaal zaken kunnen doen met de gemeente. In het kader van de wet zijn daaruit voortkomende besluiten genomen: uw raad heeft het Kanaalaanwijsbesluit vastgesteld en het College de notitie 'Zorgplicht' . Daarmee is vastgelegd via welke kanalen inwoners formeel contact kunnen opnemen en is geborgd dat ook inwoners die minder digitaal vaardig zijn passende ondersteuning krijgen. Met deze besluiten is een stap gezet in het toegankelijk en zorgvuldig inrichten van de dienstverlening. 99

Acties Projectmatige aanpak hanteren om implementatie te begeleiden De implementatie van de WMEBV is in december 2025 afgerond. De projectmatige aanpak is beëindigd en de werkzaamheden zijn overgedragen aan de reguliere organisatie. De wet en de bijbehorende werkwijzen zijn daarmee structureel ingebed in de bestaande processen en dagelijkse werkzaamheden van medewerkers. Naast het voldoen aan de wettelijke verplichtingen heeft de invoering van de WMEBV ook positieve neveneffecten gehad. De wet heeft aanleiding gegeven om processen tegen het licht te houden, digitale kanalen te verduidelijken en de dienstverlening als geheel te verbeteren. Dit heeft bijgedragen aan meer duidelijkheid voor inwoners, een betere bereikbaarheid en een verdere professionalisering van de dienstverlening.

Doelstelling e. Uitkomsten (interne) onderzoeken dienstverlening implementeren in de bedrijfsvoering Om de dienstverlening te blijven verbeteren en monitoren was het noodzakelijk de uitkomsten van onderzoeken en bevindingen te implementeren in de bedrijfsvoering. Inzet Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) Middelen De POK-middelen zijn ingezet om de gemeentelijke dienstverlening aan inwoners in een kwetsbare positie te verbeteren. Dit is gemeentebreed en integraal aangepakt; er is gewerkt aan laagdrempelige ondersteuning, waarbij persoonlijk contact en bereik centraal staan. Een belangrijk resultaat is de start van bus 'Loes'. Met deze mobiele aanpak is de gemeente zichtbaar dichter bij inwoners gekomen die moeilijk te bereiken zijn. Door aanwezig te zijn in wijken en dorpen en samen te werken met partners zoals WIJS en de Bibliotheek willen we meer inwoners bereiken, het tijdig signaleren van hulpvragen en hopen we het vertrouwen in de overheid te vergroten. Er zijn sinds de start vanaf september 109 gesprekken gevoerd met inwoners over verschillende leefdomeinen, waarbij inwoners het bezoek gemiddeld met een 4,28 (schaal van 5) waardeerden. Ook is de samenwerking met de 'Nationale Ombudsman' gestart. Deze keuze is gemaakt om inwoners een onafhankelijke, snelle en laagdrempelige mogelijkheid te bieden om klachten te bespreken.

Dit is vooral belangrijk voor inwoners in een kwetsbare positie, die vaak vastlopen en snel duidelijkheid nodig hebben. De 'Nationale Ombudsman' helpt daarnaast de gemeente om te leren van signalen en herhaling van problemen te voorkomen. Daarmee draagt de samenwerking bij aan betere rechtsbescherming, herstel van vertrouwen en verdere verbetering van de dienstverlening.

Acties Fixi (Meldingen openbare ruimte) optimaliseren Binnen Team BOR is een adviseur/coördinator aangesteld voor de verdere implementatie en verbetering van Fixi. Hierbij is gewerkt aan het verbeteren van werkprocessen, categorisering van meldingen, standaardreacties en data-analyse. Ook zijn werkafspraken ontwikkeld om meldingen sneller bij de juiste behandelaar te laten landen.

Afspraken voor zaaksysteem Djuma onder de aandacht blijven brengen Het werken volgens het protocol ‘Zo doen we dit in Midden-Groningen’ is blijvend onder de aandacht gebracht. Via dashboards is gevolgd in hoeverre volgens de afspraken wordt gewerkt. Ook bij nieuwe medewerkers is hier aandacht aan besteed.

100