03. Bijlage 1 DEF MG - Beleidskader Dorpshuizen en Wijkcentra

Kenmerken van het dorp Inwoners: 170 Huishoudens: 75

Betekenis in het dorp Activiteiten voor bewoners worden door de maatschappelijke partners georganiseerd in het dorpshuis of door activiteitencommissie van de dorpsvereniging. Vanuit 't Houtstek worden door de Dorpsvereniging Slochteren activiteiten georganiseerd.

Betekenis in de wijk Vanuit De IJzeren Klap worden er veel activiteiten georganiseerd voor het dorp, zoals bijeenkomsten voor diverse verenigingen, nieuwjaarsbijeenkomsten, rommelmarkten, maar ook kaarten en biljarten. Hiermee vervult het een sociale functie in het dorp. Daarnaast leent de locatie zich voor grotere bijeenkomsten zoals bruiloften en begrafenissen.

Kansen en uitdagingen voor de toekomst Uitdagingen zijn het behouden en uitbreiden van het aantal vrijwilligers die zich inzetten voor de Houtstek. Daarnaast is de horecavergunning van belang voor de toekomst van 't Houtstek.

De IJzeren Klap - Lageland

Adres: Hamweg 126, 9617 AV Harkstede n Eigendom: particulier. n Andere functies: café. n Beheer: beheer en exploitatie door stichting De IJzeren Klap.

Ook is er een toneelvereniging die gebruik maakt van het dorpshuis, die onder andere een opvoering doet voor de oudere doelgroep. Op de opvoeringen van deze vereniging komen veel mensen af.

https://houtstekslochteren.nl/

64

65

Kenmerken van het dorp Inwoners: 185 Huishoudens: 85

Kenmerken van het dorp Inwoners: 1.375 Huishoudens: 165

Betekenis in het dorp De bovenzaal van het gebouw wordt gebruikt voor dorpsactiviteiten en verenigingen. Daarnaast is iedere laatste zaterdag van de maand het ‘Steendammer uurtje’ waarbij de bewoners van het dorp samen eten en bijpraten met elkaar.

Betekenis in het dorp Het dorpshuis vervult een centrale rol in het sociale en culturele leven van het dorp. Het biedt onderdak aan diverse verenigingen die er wekelijks of maandelijks samenkomen. Daarnaast organiseert het samen met Stichting Dorpsbelangen activiteiten voor alle leeftijden: van kinderevenementen tot muziekavonden waarop regionaal talent een podium krijgt. Ook fungeert het dorpshuis als ondersteunende locatie bij begrafenissen bij de tegenoverliggende kerk, waarmee het een belangrijke bijdrage levert aan de samenhang en gemeenschapszin in het dorp.

De Kaap - Steendam

’t Kropshuus - Kropswolde

n Eigendom: Stichting Dorpshuis Steendam. n Andere functies: restaurant, fysiotherapeut. n Beheer: vrijwillig beheer.

n Eigendom: Stichting Dorpshuis Kropswolde. n Andere functies: het pand bestaat uit een aantal zalen, een gymzaal en een woonhuis. n Beheer: bewoner van het woonhuis pacht het dorpshuisdeel. Deze heeft een pachtovereenkomst met de stichting.

Adres: Damsterweg 20, 9629 PD Steendam

https://www.kaapsteendam.nl/

Adres: Woldweg 114, 9606 PH Kropswolde

https://www.kropswolde.com/

66

Kansen en uitdagingen voor de toekomst De komst van het nieuwe Kindcentrum zal leiden tot een daling van de inkomsten uit de verhuur van de gymzaal. Er wordt momenteel gekeken naar een andere invulling van deze ruimte. Het bestuur heeft gekozen voor behoud van het huidige gebouw, een karakteristiek en beeldbepalend pand dat sterk bijdraagt aan het dorpskarakter. Het pand zal in de nabije toekomst worden verduurzaamd en gedeeltelijk verbouwd, zodat het ook de komende jaren een functionele, eigentijdse en herkenbare ontmoetingsplek blijft voor alle inwoners.

67

Mainschoar - Kolham

Adres: Hoofdweg 81A, 9615 AB Kolham n Eigendom: Stichting Dorpshuis Kolham. n Andere functies: er is ook een kleine sportzaal. n Beheer: beheerder in loondienst van de stichting. https://dorpshuiskolham.nl/

Kenmerken van het dorp Inwoners: 1.375 Huishoudens: 605

Kenmerken van de wijk Inwoners: 4.730 Huishoudens: 2.250

Betekenis in het dorp Het dorpshuis is het kloppend hart van de gemeenschap in het dorp. De plek zorgt voor ontmoeting, activiteiten en verbinding.

Betekenis in het dorp Het gebouw wordt gebruikt voor zowel sociale dingen als voor commerciële doeleinden. Het MAC is ook gehuisvest in de Menterne.

Er zijn verscheidene clubs en verenigingen uit de omgeving die gebruik maken van het gebouw. Voorbeelden zijn de biljart-, bridge-, en klaverjasverenigingen, Vrouwen van nu, yoga, Lang Leve Kolham, de toneelvereniging, KNJV/Jager, en de ontspanningsvereniging Kolham 50+.

Kansen en uitdagingen voor de toekomst Het gebouw gaat verbouwd worden.

Het dorpshuis beschikt over diverse zalen die verhuurd kunnen worden. Daar maken verschillende commissies, besturen en verenigingen gebruik van. Ook is er een dorpsboekenkast waar gratis boeken geleend kunnen worden. Digi050 heeft een ruimte in het pand gehuurt en organiseert daar activiteiten voor (kwetsbare) inwoners.

De Menterne - Muntendam

Adres: Julianaplein 1, 9649 BX Muntendam n Eigendom: gemeente. n MFA met sporthal en sociale voorzieningen. n Beheer: Tot aan de verbouwing van de Menterne wordt het beheer gedaan door WerkPro. Het dorpshuis heeft een dubbelfunctie, zowel sociaal maatschappelijk als commercieel. https://menterne.nl/

Ten slotte maakt basisschool Oetkomst enkele dagdelen per week gebruik van de gymzaal. Kansen en uitdagingen voor de toekomst In de toekomst zal het dak van de gymzaal vernieuwd moeten worden. Ook wil de stichting het dorpshuis blijvend aantrekkelijk maken voor de inwoners van Kolham. Het werven, motiveren en behouden van enthousiaste vrijwilligers is een uitdaging.

68

69

MFA de Rode Beuk - Meeden

Adres: Hereweg 203, 9651 AG Meeden n Eigendom: gemeente. n MFA: ja, dorpshuis deelt het gebouw met een school, kinderopvang en gezamenlijk hebben ze een evenementen/gymzaal. Het dorpshuis bestaat uit een kleine en een grote vergaderzaal, café-gedeelte en huiskamer. n Beheer: een stichting regelt o.a. zaalverhuur. Wanneer mensen gebruik willen maken van het pand, wordt in overleg met het bestuur de horeca geregeld. Iedere club zorgt voor eigen vrijwilligers.

Kenmerken van het dorp Inwoners: 1.705 Huishoudens: 775

Kenmerken van het dorp Inwoners: 1.665 Huishoudens: 690

Betekenis in het dorp Het dorpshuis wordt met name beschikbaar gesteld voor clubs en verenigingen uit het dorp. Bewoners van het dorp kunnen het dorpshuis gebruiken voor het organiseren van privé-feestjes. Daarnaast organiseert het dorpshuis zelf wekelijks een koffieochtend en een vrijdagmiddagborrel. Gedurende het jaar worden er allerlei thema activiteiten georganiseerd samen met de diverse verenigingen uit het dorp. Hiervoor maken zij gebruik van het leefbaarheidsfonds.

Betekenis in het dorp In het MFC zit een biljartclub, dorpsbelangen, EHBO, ’t Kon Amper, bruiloften en partijen, inloopochtenden en informatieavonden. Daarnaast organiseert stichting ’t Kon Amper activiteiten in het gebouw.

Kansen en uitdagingen voor de toekomst Een uitdaging is het onderhoud van het gebouw in gezamenlijkheid met de andere gebruikers. Hierbij speelt voornamelijk het verschil tussen de professionele gebruikers en de vrijwilligers. Voor de school en de kinderopvang is het een werkplek en voor het dorpshuis een plek om samen te komen en te ontmoeten.

MFC Schildwolde - Schildwolde Adres: H. Goeman Borgesiusstraat 52B, 9626 AX Schildwolde

n Eigendom: gebouw is van Stichting MFC Schildwolde, pachtconstructie met stichting ’t Kon Amper, de grond is van de gemeente. De stichting heeft recht van opstal. n Beheer: vrijwillig beheer.

Kansen en uitdagingen voor de toekomst De stichting wil graag het gebouw uitbreiden. De vergunning hiervoor is al rond. Het geld echter nog niet: doordat veel subsidies al gebruikt zijn voor het realiseren van het dorpshuis, is het niet mogelijk die opnieuw aan te vragen.

https://mfcschildwolde.nl/

https://www.dorpshuismeeden.nl/

70

71

MFC Siddeburen - Siddeburen

Adres: Oudeweg 70, 9628 CG Siddeburen n Eigendom: Stichting MFC Siddeburen. n Andere functies: bibliotheek, huisartsenpraktijk, Cosis, fysiotherapeut, thuiszorgorganisatie. n Beheer: het horecadeel van het MFC wordt verpacht.

Kenmerken van het dorp Inwoners: 3.260 Huishoudens: 1.440

Kenmerken van het dorp Inwoners: 230 Huishoudens: 105

Betekenis in het dorp In het pand zijn verschillende vaste organisaties die ook activiteiten verzorgen. Het bestuur van de stichting faciliteert dit maar organiseert zelf in principe geen activiteiten. Wel is er de wens om het gebouw meer te laten gebruiken door clubs en verenigingen uit het dorp.

Betekenis in het dorp Het dorpshuis wordt regelmatig verhuurd. Daarnaast worden blues-avonden gehouden. Ook worden er seniorendagen georganiseerd, is er een trouwe klaverjasclub die elke 14 dagen competitie speelt en is er elk jaar een najaarsbijeenkomst en BBQ. Ook wordt het dorpshuis gebruikt voor de Boer Biet verkiezing voor wie de zwaarste biet heeft. Buiten de activiteiten in het dorpshuis gesloten.

Kansen en uitdagingen voor de toekomst Ondanks dat sommige activiteiten al regulier in het pand georganiseerd worden, zouden er meer clubs gebruik kunnen maken van het dorpshuis.

Nooitgedacht - Tripscompagnie Adres: Nieuweweg 1-A, 9633 TD Tripscompagnie

n Eigendom: gemeente. n Beheer: door vereniging Dorpshuis Nooitgedacht.

Kansen en uitdagingen voor de toekomst Het is een uitdaging om nieuwe vrijwilligers te vinden voor het dorpshuis.

https://dorpshuisnooitgedacht.nl/

https://mfcsiddeburen.nl/

72

73

Noordsuythoeve - Noordbroek

Adres: Schoolstraat 2, 9635 AZ Noordbroek n Eigendom: gemeente. n MFA: ja, in het gebouw zitten ook een basisschool, kindcentrum, een sporthal en een bibliotheek. n Beheer: pachter waarbij pacht wordt afgedragen aan stichting Noordsuythoeve. Deze afspraak loopt tot 2027. https://www.mfcdenoordsuythoeve.nl/

Kenmerken van de wijk Inwoners: 1.825 Huishoudens: 810

Kenmerken van het dorp Inwoners: 270 Huishoudens: 120

Betekenis in het dorp De pachter organiseert diverse activiteiten in het dorp en zoekt hierbij naar een balans tussen commercieel en niet commercieel. Elke dinsdag is er een dorpsloket die wordt georganiseerd samen met de DAR. Er worden activiteiten georganiseerd zoals een bingo en een kerstmarkt. Daarnaast is het gebouw beschikbaar voor o.a. feesten.

Betekenis in het dorp Er zijn verschillende groepen, commissies en verenigingen in het dorp die activiteiten organiseren in Tjuchem. Voorbeelden zijn de jeugdgroep en een groep voor het volksvermaak feest. Activiteiten zijn bijvoorbeeld een pubquiz, babyshowers, verjaardagen, EHBO-cursussen, de burendag, bedrijfsfeesten en kinderactiviteiten. Daarnaast worden de dorpshuizen gebruikt door verscheidene clubs en verenigingen.

Plaaisterploats en MFC Velemansdroom - Tjuchem Adressen Plaaisterploats: Hoofdweg 65 A, 9939 PC Tjuchem Velemansdroom: Hoofdweg 59, 9939 PC Tjuchem

n Eigendom: Stichting Dorpshuis Tjuchem, grond is van de gemeente. De stichting heeft recht van opstal. n Andere functies: in de Velemansdroom is een sporthal. n Beheer: vrijwillig beheer.

Kansen en uitdagingen voor de toekomst Vanuit het dorpsplan zijn er verschillende plannen en ideeën voor ontmoetingsplekken in het dorp. Zo is er de wens om de Velemansdroom te verbeteren door o.a. de doucheruimtes en toiletten te renoveren.

https://www.tjuchem.net/

74

75

Kenmerken van het dorp Inwoners: 510 Huishoudens: 240 Leefbaarometer sociale samenhang: 4,04 (ruim voldoende)

De Pompel - Overschild

Adres: Meerweg 16, 9625 PJ Overschild n Eigendom: Stichting Dorpshuis "De Pompel" te Overschild. n Beheer: vrijwillige beheerder. Website: het dorpshuis is te vinden onder verschillende Facebook accounts voor Overschild

76

Betekenis in de wijk Het gebouw biedt ruimte aan de verschillende activiteiten die binnen het dorp ontstaan zoals de toneelclub, sportactiviteiten, werkgroep evenmenten, de landbouwvereniging MeerVogels. Daarnaast is er in het gebouw volop ruimte voor verhuur aan partijen of activiteiten van buiten het dorp. Kansen en uitdagingen voor de toekomst Het dorp ligt in het versterkingsgebied en veel dorpsbewoners hebben daar wat betreft hun eigen huis veel tijd en energie in moeten steken. De versterking van sociale cohesie is daarom een uitdaging, alsmede betrokkenheid als vrijwilliger bij het dorpshuis en activiteiten. Het gebouw is gasloos en elektrisch verduurzaamd maar heeft een minder goed geïsoleerde schil die mogelijk verbeterd kan worden of een andere vorm kan krijgen gedurende de nog uit te voeren versterking van het gebouw.

Kenmerken van het dorp Inwoners: 560 Huishoudens: 240

Tonegido - Hellum

Adres: Hoofdweg 52a, 9627 PE Hellum n Eigendom: Stichting Dorpshuis Hellum. n Beheer: vrijwillig onderhoud door stichting. http://www.dorpshuishellum.nl/

Betekenis in het dorp In Hellum is een actieve en betrokken gemeenschap. Het dorpshuis speelt hier een centrale rol in door het bieden van een ontmoetingsplaats waar inwoners elkaar vinden, een huiskamer, een plek waar initiatieven ontstaan en waar de samenhang in het dorp wordt versterkt. Het dorpshuis staat hierbij voor verbinding, zorg en vooruitgang. Activiteiten voor jong en oud, culturele evenementen en gezamenlijke initiatieven dragen bij aan de sociale samenhang van het dorp. Onlangs is binnen het dorpshuis een nieuw bestuur en beheer aangetreden in de Stichting Dorpshuis Tonegido die zich inzet voor het verder ontwikkelen van het dorpshuis. Zo werkt de stichting aan het vernieuwen van het mortuarium tot Het Huis van Afscheid. Dit plan sluit aan bij de wens om voorzieningen in het dorp toekomstbestendig te maken en van betekenis te laten zijn voor de gemeenschap. Kansen en uitdagingen voor de toekomst Onderhoud speelt nu een grote rol. Het gebouw is relatief oud, waardoor de onderhoudskosten hoog zijn. De investering die dit vraagt, gaat ten koste van activiteiten voor het dorp.

77

’t Spinneweb - Margrietpark, Sappemeer

Adres: Burgemeester Jonkerenstraat 11a, 9611 EE Sappemeer n Eigendom: gemeente. n Exploitatie: verantwoordelijkheid van het bestuur van de Buurt- en speeltuinvereniging Prinsesmargrietpark (inclusief de naastgelegen speel- en beweegtuin en joule de bole banen). n Beheer, dagelijkse leiding door een vrijwillige beheerder (ca.50-60 uur per week), ondersteund door vrijwilligers van de Buurt en Speeltuinvereniging. https://www.prinsesmargrietpark.nl/wijkcentrumt-spinneweb/ Facebook: wijkcentrum Spinneweb

Kenmerken van de wijk Inwoners: 1.925 Huishoudens: 930

Kenmerken van de wijk Inwoners: 5.200 Huishoudens: 2.285

Betekenis in de wijk Het wijkcentrum heeft een belangrijke rol voor de sociale samenhang in de wijk en de omgeving. Er worden diverse activiteiten georganiseerd in het gebouw, zoals kaarten, sjoelen, bingo, een seniorencafé en laagdrempelige koffieochtenden. Ook worden er bijeenkomsten georganiseerd in het kader van ontmoeten en tegen vereenzaming. Vanuit het wijkcentrum worden ook bewonersbijeenkomsten, burendag-wijkfeest, Kinderspelweek Hoogezand-Sappemeer, en de Dag van de Ouderen georganiseerd. De vereniging richt zich hiermee onder andere op bewoners die anders zouden vereenzamen.

Betekenis in de wijk Er worden veel verschillende activiteiten georganiseerd in het wijkcentrum. Dat gebeurt door bewoners zelf maar het wijkcentrum heeft ook haar eigen activiteiten en werkt samen met o.a. Platform Woldwijck, Kleurrijk, Kwartier Zorg en Welzijn, POSO etc. Activiteiten worden gefinancierd vanuit o.a. het wijkbudget, door het wijkcentrum zelf, subsidies/fondsen en wordt er bij sommige activiteiten een eigen bijdrage gevraagd. Daarnaast worden ruimtes verhuurd aan maatschappelijke organisaties, verenigingen en particulieren. Van de groep vrijwilligers die het wijkcentrum draaiende houden bestaat een deel uit mensen die extra ondersteuning en begeleiding krijgen in hun functioneren tijdens de werkzaamheden. Dit zijn mensen met o.a. een andere achtergrond, die de Nederlandse taal nog niet machtig genoeg zijn, mensen met een geestelijke en/ of lichamelijke beperking of mensen die kwetsbaar zijn door omstandigheden en (weinig) zelfvertrouwen hebben.

Ook is het Buurtloket te vinden in het gebouw. Hierin zijn te vinden het sociaal team, opbouwwerk kwartier- zorg en welzijn, de wijkagent of boa, de woningbouwstichtingen Lefier en Groningerhuis. Voor bewegen en sport wordt vanuit het wijkcentrum aangeboden: een speeltuin, beweegtuin, jeu-de-boulesbanen, gym, biljarten en darten. Het wijkcentrum faciliteert ruimte voor gemeentelijke bijeenkomsten, wijkteam- en wijkplanoverleg en het stembureau, en voor organisaties zoals De Zonnebloem, TSN en Stichting De Brug. Kansen en uitdagingen voor de toekomst Op vrijwilligersvlak zijn er uitdagingen. Het beheer berust nu op één vrijwillig sociaal beheerster ondersteund door een kleine groep vrijwilligers.

78

Woldwijckcentrum - Woldwijck, Hoogezand Adres: Pleiaden 21, 9602 KD Hoogezand 0598-323574 n Eigendom: gemeente. n Beheer: sociaal beheerder. https://woldwijckcentrum.nl/

Kansen en uitdagingen voor de toekomst Het gebouw is van de gemeente, die is verantwoordelijk voor installaties (buitenom). Stichting Woldwijckcentrum is verantwoordelijk voor de vaste lasten en de binnenkant van het gebouw, zo ook voor de energierekening. Het gebouw verbruikt veel stroom. Vrijwilligersaanbod: het is moeilijk om nieuwe vrijwilligers aan het wijkcentrum te binden met name de jonge vrijwilligers door zaken als tijdgebrek en andere verplichtingen.

79

Colofon november 2025 Opdrachtgever Gemeente Midden-Groningen Titel Beleidskader Dorpshuizen en Wijkcentra Vormgeving MarneVeenstra Foto's Alle foto's in dit document zijn gemaakt door de gemeente Midden-Groningen en vrijgegeven onder CC0-verklaring. Ze mogen vrij worden gebruikt en gedeeld.

80

81