RM 2021 06 28 Bijlage 1 Zienswijzenrapport definitief

Een volstrekt integer onderzoeker werd door Woongoed afgewezen. Ik kan nog talloze voorbeelden noemen, dat komt wellicht later. Wij bewogen niet mee richting de sloopwens van Woongoed en hebben de mogelijkheden aangetoond voor renovatie, dat heeft Woongoed doen besluiten om de stekker uit het overleg te trekken. Evenmin werd geen interesse getoond in een onderzoek naar mogelijke subsidies die eventuele meerkosten zouden kunnen compenseren. De wens tot slopen stond immers vast. Door deze vooringenomenheid van Woongoed was het participatieproces ongelijk, onvoldragen en onrechtvaardig. Dreigement tot uitponden is chantage Bij het weigeren van een sloopvergunning dreigt Woongoed met uitponding. Dit is regelrechte chantage, U levert in op uw positie als bestuurlijk verantwoordelijke als u daarvoor zwicht. Woongoed onttrekt zich aan haar kerntaak, voorzien in sociale sector woningen. Woningen uitponden staat hier haaks op. Het lijkt mij dat het gemeentebestuur van Middelburg met alle haar ter hand staande middelen in staat moet worden geacht om dit te voorkomen en de regie te nemen. Uitponden is ook weer een bevestiging van het feit dat renovatie voor Woongoed nooit een optie is geweest.

Duurzaamheid / Circulariteit

15

Als het duurzaamheidsaspect, circulariteit, meegewogen wordt dan is sloop en nieuwbouw economisch minder rendabel dan renovatie omdat CO2 en stikstof compensatie doorgerekend dienen te worden. Bureau Winket kan dit aspect nader toelichten. Second Opinion onderzoekers Second Opinion Onderzoeker Tim de Jonge van Bureau Winket, gespecialiseerd in het berekenen van bouwkosten, is zondermeer bereid om zijn bevindingen met u te delen. Een passage uit zijn financieel onderbouwde verslag: "Op basis van mijn analyse is de conclusie: Renovatie van de woningen met isolatie op BENGniveau in combinatie met balansventilatie, een (kleine) gas-cv-ketel en PV-panelen, is zowel economisch als milieutechnisch de gunstigste aanpak. Het aanbrengen van een nieuwe fundering onder alle te renoveren woningen in het complex is niet nodig, maar ook (zowel economisch als milieutechnisch) niet gewenst. Eventueel zou men kunnen kiezen voor het incidenteel toepassen van funderingsherstel van een enkel bouwblok in het kader van een algehele renovatie/restauratie van het hele complex. Maar evengoed zou men ook incidenteel op plaatsen waar funderingsherstel nodig zou zijn, de afzonderlijke blokken voor vervangende nieuwbouw kunnen aanwijzen. Door in de wanden de aanvoer van optrekkend vocht bij de fundering af te sluiten en de wanden in te pakken, kan het zout in principe duurzaam onschadelijk gemaakt worden.

Voor het buitenblad van de gevels is deze oplossing niet mogelijk, omdat men het metselwerk daar (aan de buitenkant) uiteraard niet ingepakt wil hebben." Ook onderzoeker Paul van Noppen, constructeur en adviseur van de bewonerscommissie en architect Levien de Putter zijn zeker bereid om hun bevindingen met u te delen. Een passage uit het verslag van Paul van Noppen: "Er zijn vergevorderde plannen de wijk te slopen. In dit rapport wordt de haalbaarheid van een eventueel behoud beoordeeld ten behoeve van een restauratie van de wijk, waarbij nieuwbouw van alleen de slechtste panden een goede oplossing kan zijn. Vanuit duurzaam denken en overlast beperken voor de wijk als geheel, zijn sloop en nieuwbouw zeker niet de beste optie. Renoveren is een reële mogelijkheid omdat 90% van de woningen er vanuit constructief oogpunt bezien redelijk goed bij staat." Daarnaast heb ik onlangs contact gelegd met een gerenommeerde grotere Zeeuwse organisatie die zijn sporen op het gebied op renovaties ruimschoots heeft verdiend. Deze organisatie is bereid om zonder vooringenomenheid nog eens naar de zaak te kijken. Woongoed als hoeder van de gezondheid van de bewoners Woongoed probeert zich nu op te presenteren als hoeder van de gezondheid van de bewoners terwijl men zelf in belangrijke mate verantwoordelijk is voor de ontstane problemen.

In dat opzicht heeft Woongoed ook geen geweldige reputatie, kijk naar de wijken Dauwendaele en De Edelstenenbuurt waar men het onderhoud jaren heeft laten ver-sloffen. Om dit als belangrijkste argument voor sloop te etaleren en de wijk jaren lang op de schop te gooien is wrang. Ongezonde politieke belangenverstrengeling Gedurende het proces is verschillende keren sprake geweest van onwenselijk politieke belangenverstrengeling en afstand met als resultaat het gebrek aan objectieve meningsvorming. De publieke zaak is daarmee niet gediend. Een stevige stelling maar de dramatische Middelburgse schuldenpositie was mede het gevolg van dergelijke innige banden. Aanvullend durf ik te stellen dat het Middelburgs gemeentebestuur zonder meer nee zou hebben gezegd tegen sloop als de financiële positie van onze stad gunstig zou zijn geweest. Er heeft door geen der partijen serieus onderzoek plaatsgevonden naar de mogelijkheid tot het verwerven van aanvullende erfgoed subsidies vanuit rijk of provincie. Betrokken wethouder heeft zich ook nooit door de bewonerscommissie laten informeren, wel op zeer regelmatige basis door Woongoed. Ik kan mij op basis van een gesprek wat ik met hem heb gevoerd niet aan de indruk onttrekken dat voormalig helaas veel te vroeg overleden LPM wethouder Cees Lodder nooit mee zou hebben gewerkt aan sloop.

Wat nu aan de stad voorligt is het resultaat van een zeer kostbare intensieve campagne van de woningcorporatie tot sloop van deze prachtige wijk en ontbeert gezond verstand. Dit treft de stad Middelburg voor altijd in haar ziel. Slotwoord Geacht college, neem verantwoordelijkheid voor wat kenmerkend is voor de stad Middelburg. Speel een leidende rol als het gaat om het zoeken naar een win-win oplossing. Wellicht kan een oplossing gevonden door de meest karakteristieke delen te sparen. Faciliteer deze alles of niets strategie van de corporatie niet. Wat bij handhaving van uw besluit rest is een gerechtelijk proces door erfgoedverenigingen. Inhoudelijk zal ik mijn getuigenissen delen met hen die dat op prijs stellen. Teneinde rechtszaken te voorkomen, met als primaire gedachte het belang van de bewoners, snelle duidelijkheid, zou het van wijsheid getuigen om alsnog te kiezen voor het ooit informeel door onze commissie

16

genoemde advies waarop, zo blijkt nu, de vereniging "Vrienden van Middelburg" voorsorteert. Dat zou ieder de rust geven die men verdient: Tenslotte: mocht onverhoopt de door ons bepleite plaatsing op de gemeentelijke monumentenlijst niet gerealiseerd worden en sloop dreigen, dan zullen naar ons oordeel tenminste de meest karakteristieke onderdelen van de wijk behouden dienen te worden, te weten de dwarsstraten Burgerweidestraat en Baarsjesstraat, alsmede de oudste kern van de wijk, te weten de al in 1941 gebouwde 13 woningen aan de Oude Koudekerkseweg. Ik wens u veel wijsheid. Met vriendelijke groet, Middelburg (Beschermd stadsgezicht)” Reactie college: Bij het beantwoorden van de vraag, of een als monumentwaardig beoordeelde onroerende zaak als beschermd gemeentelijk monument wordt aangewezen, heeft het college beleidsruimte. Het college heeft hierin belangen tegen elkaar afgewogen. Het advies van het Walchers Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit (WARK) strekt tot aanwijzing van de Briëtwoningen als gemeentelijk monument. Het daarmee gemoeide belang is het behoud van het monument. Dat er, ook binnen de erfgoedwereld verschillend aangekeken wordt tegen de waarde van de Briëtwoningen als aan te wijzen gemeentelijk monument blijkt uit ons besluit.

Hoewel het college de overwegingen van het WARK goed kan volgen, heeft het college de bevindingen omtrent de monumentale waarde van de Briëtwoningen in het besluit reeds in enige mate genuanceerd: - in het Monumenten Selectie Project zijn de kwaliteiten van de wijk niet voldoende belangrijk gevonden om de wijk aan te wijzen als Rijksmonument; - bij de aanwijzing van het beschermd stadsgezicht in 1985 is de wijk ’t Zand buiten beschouwing gebleven; - de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft recentelijk aangegeven dat de wijk ’t Zand op landelijk niveau niet bijzonder genoeg is om alsnog de status van Rijksmonument of beschermd stadsgezicht te verkrijgen. In de in opdracht van het college uitgevoerde bouwhistorische verkenning wordt de wijk hoog monumentaal gewaardeerd, maar het college signaleert tegelijkertijd dat er de afgelopen acht decennia geen initiatieven tot bescherming zijn ondernomen. Het door Woongoed ingebrachte deskundig tegenrapport van Hylkema Erfgoed van 16 maart 2021 onderschrijft op zijn minst dat enige nuance ten aanzien van de monumentale waarde op zijn plaats is.

De conclusie van Hylkema is: “Onze overall conclusie ten aanzien van de bouwhistorische verkenningen van ’t Zand door Rothuizen is, dat de rapporten een behoorlijk uitvoerige beschrijving zijn van de in en kort na de oorlog gebouwde ‘Briëtwoningen’, maar dat de hieraan verbonden waardestellingen op deze manier niet terecht zijn. Er wordt naar ons idee een te groot belang gehecht aan het ontwerp van Briët, waarmee de panden te specifiek, te uniek en te bijzonder worden gemaakt voor wat ze uiteindelijk zijn.” Het tegenrapport maakt de uitkomst van onze belangenafweging niet anders. Wij blijven van mening dat aan de belangen van de bewoners een zwaarder gewicht mag worden toegekend dan aan het algemeen belang bij behoud van de woningen. Eigenaar Woongoed heeft laten weten tegen de aanwijzing te zijn. Renovatie van de panden is duur en lost bovendien bestaande problemen met zout, vocht, asbest en de fundering niet op. Woongoed wil de woningen verkopen aan de huidige huurders. In uw zienswijze betoogt u dat Woongoed te kort zou zijn geschoten in het onderhoud van de woningen in de afgelopen jaren of dit ‘improviserend’ zou hebben uitgevoerd. Ons college zou dat beleid ‘belonen’ met het niet-aanwijzen als gemeentelijk monument. Het afwegingskader van de Erfgoedverordening geeft geen ruimte als college te oordelen over het onderhoudsbeleid van Woongoed in het verleden.

Wij nemen dat dan ook niet mee in onze afwegingen. Los daarvan signaleren wij dat Woongoed in een zienswijze juist aangeeft dat meer geld aan het onderhoud van deze woningen wordt besteed dan gemiddeld en dat die onderhoudskosten een gevolg zijn van de structurele gebreken aan deze woningen veroorzaakt door de schaarste aan goede bouwmaterialen tijdens de oorlog en door de inundatie. Met een renovatie zijn deze structurele gebreken volgens Woongoed niet duurzaam oplosbaar.

17

Wij hebben de gevolgen voor het aanwijzen als gemeentelijk monument (het niet kunnen slopen van de woningen) afgewogen voor de eigenaar, Woongoed. Naar onze mening zou aanwijzing tot gemeentelijk monument onevenredige gevolgen hebben doordat Woongoed de panden zal moeten renoveren. Dat is volgens Woongoed en de overlegde rapporten duur en het resultaat voor de volkshuisvesting is twijfelachtig. Op grond van artikel 2 van de Erfgoedverordening kunnen wij bij de toepassing van de verordening rekening houden met het gebruik van het eventueel aan te wijzen monument. Wij hebben overwogen dat de Briëtwoningen zijn gebouwd als woning en in zichzelf en als geheel alleen bedoeld en ingericht zijn om bewoond te worden (los van de kwaliteit van de woningen). Mede door hun relatief grote aantal is redelijkerwijs geen andere bestemming te geven aan de woningen. Zinvol hergebruik, anders dan door bewoning is naar onze mening niet mogelijk. Nu uit meerdere rapporten blijkt dat de panden voor bewoning ongeschikt zijn geraakt –door welke oorzaak dan ook- en dat ook redelijkerwijs niet meer te maken zijn, ligt aanwijzing niet voor de hand. U pleit voor behoud van een gedeelte van de wijk, zijnde het naar uw mening meest karakteristieke deel van de wijk.

Wij begrijpen de suggestie, maar wijzen erop dat het deskundigenrapport (bouwhistorisch onderzoek en advies van het WARK) uitgaat van het gehele ensemble. Behoud van een deel van de wijk steunt niet op een deskundigenadvies. Het al dan niet behouden van een deel van de wijk is daarom naar onze mening geen zaak van het wel of niet aanwijzen van een deel van de wijk als gemeentelijk monument maar een aangelegenheid van de eigenaar van de woningen of deze een deel van de wijk zou willen behouden. -0-0-0-0-

18