Bijlage bij amendement 2.a.2 VNG attributie-mandaat-en-delegatie

72

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

Mandatering van gemeentelijke taken en bevoegdheden aan private organisaties is niet toegestaan indien: 1 sprake is van een gemeentelijke kerntaak, of 2 met de uitoefening van bevoegdheden diep wordt ingegrepen in de persoonlijke levenssituatie, of 3 de private organisatie een eigen (commercieel) belang heeft bij de uitvoering van de taken.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

73

74

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

Bijlagen

75

76

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

1

Checklist mandaat

111

Grondslag 1 Is er sprake van een wettelijk voorschrift dat mandaatverlening uitdrukkelijk uitsluit? Zo ja: mandaat is niet toegestaan (10:3 lid 1). 2 Verzet de aard van de bevoegdheid zich tegen mandaatverlening, i.v.m.:? • Zwaarte bevoegdheid en/of • Positie gemandateerde Zo ja: mandaat is niet toegestaan (10:3, lid 1 en 2) 3 Gaat het om mandaat tot vaststelling van algemeen verbindende voorschriften? Zo ja, dan is voorwaarde: Bij verlening van die bevoegdheid tot vaststelling van algemeen verbindende voorschriften is voorzien in de mogelijkheid mandaat (10:3 lid 2 onder a).

111 Deze checklist is geïnspireerd op Mandaat en Delegatie van Dölle (2000). De verwijzingen naar wetsartikelen betreffen de Awb, tenzij anders aangegeven.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

77

4 Is sprake van mandatering van een besluit dat met een versterkte meerderheid moet worden genomen? Zo ja: mandaat is niet toegestaan. (10:3 lid 2 onder b) 5 Is sprake van mandatering van een besluit tot vernietigen van of onthouden van goedkeuring aan een besluit van een ander bestuursorgaan?112 Zo ja: mandaat is niet toegestaan (10:3 lid 2 onder c) 6 Is er sprake van mandaat tot beslissen op bezwaar? Zo ja, dan geldt voorwaarde: Functiescheiding tussen functionarissen met mandaat beslissen op bezwaar en mandaat beslissen in primo (10:3 lid 3); degene die besluit op bezwaar mag niet hiërarchisch ondergeschikt zijn aan degene die primair besluit heeft genomen. 7 Is sprake van mandaat tot opleggen van een bestuurlijke boete? Zo ja dan geldt voorwaarde: Functiescheiding tussen degene die boete oplegt en degene die van overtreding een rapport of proces-verbaal heeft opgemaakt (10:3 lid 4). 8 Is mandaatontvanger werkzaam onder verantwoordelijkheid van de mandaatgever? Zo niet, dan is voorwaarde: a. Er is bij wettelijk voorschrift voorzien in mandatering óf b. er is instemming van de gemandateerde of van degene onder wiens verantwoordelijkheid hij werkt (10:4). 9 Is er sprake van een mandaat voor de uitoefening van een gemeentelijke kerntaak? Zo ja, dan is mandaat aan private partij niet toegestaan.

112 Dit zal overigens bij een gemeente niet snel aan de orde zijn.

78

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

Formulering en reikwijdte 10 Is mogelijkheid voor ondermandaat noodzakelijk? Zo ja, dan is voorwaarde: Toestemming voor ondermandaat door mandaatverlener voorafgaand aan verlening ondermandaat (10:9) 11 Is mandaat voldoende concreet en is duidelijk wanneer mandaatontvanger bevoegd en niet bevoegd is? Zo niet, dan is mandaat niet rechtsgeldig. 12 Is het wenselijk om algemene naar buiten toe werkende instructies te geven over uitoefening van mandaat? Zo ja, dan geldt voorwaarde: Vaststelling en publicatie beleidsregels

Vorm en Publicatie 13 Is algemeen mandaat verleend? Zo ja, dan is voorwaarde: Schriftelijk vastleggen (10:5 lid 2). 14 Is mandaat voor bepaald geval verleend aan een niet-ondergeschikte? Zo ja, dan is voorwaarde: Schriftelijk vastleggen (10:5 lid 2). 15 Is mandaat primair gericht op mandaatontvanger? Zo ja dan is voorwaarde: Bekendmaken besluit aan mandaatontvanger (3:41). 16 Is mandaat gericht op niet nader gedefinieerde doelgroep? Zo ja, dan is voorwaarde: Bekendmaking in elektronisch gemeenteblad of in een huis-aan-huisblad (3:42). 17 Is bij bekendmaking mogelijkheid bezwaar en beroep vermeld? Vereniging van Nederlandse Gemeenten

79

80

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2

Checklist delegatie

Grondslag 1 Is er een wettelijke grondslag voor delegatie? Zo niet: delegatie is niet toegestaan (10:15). 2 Verzet de aard van de bevoegdheid zich tegen delegatie? Zo ja: delegatie is niet toegestaan. 3. Is sprake van delegatie op grond van artikel 156 Gemeentewet? Zo ja, dan gelden de voorwaarden van 156 Gemeentewet: • Geen delegatie mogelijk van bevoegdheid tot: • Instelling rekenkamer(functie) • Onderzoek ex artikel 155 Gemeentewet • Vaststelling of wijziging begroting • Vaststelling jaarrekening • Stellen van straf op overtreding gemeentelijke verordeningen • Vaststelling verordeningen ex artikel 212 lid 1, 213 lid1 en 213a lid 1 • Aanwijzing accountant • Heffing belastingen Vereniging van Nederlandse Gemeenten

81

• Delegatie van de bevoegdheid tot vaststelling van verordening door strafbepaling of bestuursdwang te handhaven mag alleen voor zover het betreft vaststelling nadere regels over door raad in verordening aangewezen onderwerpen. 4 Is sprake van delegatie op grond van 165 Gemeentewet (van college aan bestuurscommissie)? Zo ja, dan geldt voorwaarde: Raad krijgt gelegenheid zienswijzen vooraf over te brengen (165 Gemeentewet). 5 Is er sprake van een ondergeschiktheidsrelatie tussen delegatieverlener en delegatieontvanger? Zo ja: delegatie is niet toegestaan (10:14 ).

Formulering en reikwijdte 6 Is er behoefte aan het geven van algemene instructies? Zo ja, dan geldt voorwaarde: Vaststellen en publiceren beleidsregels (10:16 en 10:20). 7 Is er behoefte aan subdelegatie? Zo ja, dan gelden voorwaarden: • subdelegatie is bij wettelijk voorschrift voorzien (10:15) én • mogelijkheid subdelegatie blijkt uit delegatiebesluit 8 Is delegatiebesluit voldoende concreet en is duidelijk wanneer delegans bevoegd en niet bevoegd is?

Vorm en publicatie Is besluit bekendgemaakt in elektronisch gemeenteblad?

82

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3

Voorbeeld algemene bepalingen bij bevoegdhedenregister

Vooraf: dit voorbeeldbesluit moet worden gelezen in samenhang met een register in de vorm van een tabel waarin in de verschillende kolommen onder meer de bevoegdheden, bijzonderheden rond de uitoefening van deze bevoegdheid en de functionarissen zijn genoemd.

Het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester van de gemeente ..., ieder voor zover het zijn bevoegdheden betreft, gelet op de artikelen 59a van de Gemeentewet, de artikelen 10:1 tot en met 10:12 van de Algemene wet bestuursrecht; besluiten:

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

83

I. de uitoefening van de in de bij dit besluit behorende bevoegdheden, met inbegrip van de ondertekening van stukken, op te dragen aan de genoemde functionarissen en daarop de vermelde specifieke bepalingen alsmede de onder punt II van dit besluit gestelde algemene bepalingen van toepassing te verklaren. II. ten aanzien van de uitoefening van de onder punt I. van dit besluit bedoelde mandaten de volgende algemene bepalingen vast te stellen:

Artikel 1. 1 Bij de uitoefening van de bevoegdheden, bedoeld in dit besluit, worden de specifieke bepalingen, vermeld in ..., in acht genomen. 2 Onverminderd het bepaalde in het eerste lid wordt bij de uitoefening van bedoelde bevoegdheden het daaromtrent gestelde bij of krachtens wetten, besluiten, verordeningen, circulaires, regelingen, aanwijzingen en richtlijnen van rijks-, provinciale en gemeentelijke wetgevers of bestuursorganen in acht genomen. Ten aanzien van bevoegdheden die financiële consequenties hebben geldt bovendien, gelet op artikel 13 van de Financiële Beheersverordening gemeente .., dat hierin in de gemeentebegroting moet zijn voorzien.

Artikel 2. 1 In geval van afwezigheid van functionarissen, aan wie bij of krachtens dit besluit bevoegdheden zijn toegekend, worden deze bevoegdheden uitgeoefend door hun plaatsvervanger. 2 Het bepaalde in het eerste lid is niet van toepassing indien de bevoegde functionarissen hetzij in kolom ... hetzij in een krachtens dit besluit gedane andere aanwijzing alleen met naam zijn genoemd. 3. Indien de bevoegde ambtenaar dezelfde is als de behandelend ambtenaar dan dient de bevoegde ambtenaar de uitoefening van de 84

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

bevoegdheid aan de naasthogere bevoegde ambtenaar over te laten.

Artikel 3. De bevoegdheden, vermeld in dit besluit, worden door de functionarissen, genoemd in kolom ... - verder te noemen: mandatarissen - uitgeoefend namens het ter zake bevoegde bestuursorgaan.

Artikel 4. 1 Ingeval van uitoefening van bevoegdheden, als bedoeld in dit besluit, namens het college worden uitgaande stukken als volgt ondertekend: ‘Burgemeester en wethouders van <....> , namens dezen,’, gevolgd door de functieaanduiding van de mandataris en zijn of haar handtekening en naam. 2 Ingeval van uitoefening van bevoegdheden, als bedoeld in dit besluit, namens de burgemeester worden uitgaande stukken als volgt ondertekend: ‘De burgemeester van.., namens deze,’, gevolgd door de functieaanduiding van de mandataris en zijn of haar handtekening en naam.

Artikel 5. Behoudens in zaken met een routinematig karakter geldt het ondertekeningsmandaat niet ten aanzien van stukken, gericht aan Kroon, Minister, Staatssecretaris, Commissaris der Koningin en Gedeputeerde Staten, tenzij hierin uitdrukkelijk is voorzien.

Artikel 6. Indien tegen een krachtens mandaat genomen besluit een administratiefrechtelijke voorziening openstaat, wordt daarvan in de desbetreffende stukken kennis gegeven onder vermelding van de instantie, tot welke men zich daartoe kan richten.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

85

Artikel 7. Door de functionarissen aan wie bevoegdheden zijn toegekend wordt aan het ter zake bevoegde bestuursorgaan periodiek een overzicht van de krachtens mandaat genomen besluiten verstrekt.

Artikel 8. 1 Indien en voor zover in dit besluit niet anders is aangegeven is de mandataris bevoegd functionarissen te machtigen tot het geheel of gedeeltelijk uitoefenen van de hem bij dit besluit gegeven bevoegdheden (ondermandaat). Hierbij kunnen nadere regels worden vastgesteld. 2 Onverminderd de bevoegdheid om een adequate vervangingsregeling te treffen en met inachtneming van de beperkingen voortvloeiend uit de speciale bepalingen in kolom ... vindt ondermandaat niet plaats naar een lager niveau dan afdelingshoofd, tenzij door het college uitdrukkelijk is ingestemd met het voor een concrete aangelegenheid voorgestelde niveau anders dan afdelingshoofd. 3 De machtiging geschiedt schriftelijk en wordt ter kennis gebracht van het college c.q. de burgemeester. 4 Ingeval van uitoefening van ondermandaat als bedoeld in het eerste lid worden uitgaande stukken als volgt ondertekend: ‘Burgemeester en wethouders van ..., namens dezen’ gevolgd door de functieaanduiding van de ondermandataris en zijn of haar handtekening en naam. of ‘De burgemeester van ..., namens deze’ gevolgd door de functieaanduiding van de ondermandataris en zijn of haar handtekening en naam. 5 Het is de mandataris toegestaan een ondertekening digitaal te laten aanbrengen. 86

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

III. te bepalen dat dit besluit kan worden aangehaald als’...’. IV in te trekken het Besluit ‘..’. V te bepalen dat het gewijzigde besluit in werking treedt op ..... Plaats, Datum Burgemeester en wethouders van .., de secretaris, de burgemeester,

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

87

88

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

4

Voorbeeld incidenteel mandaat/volmacht

Het college en de burgemeester van de gemeente………….., ieder voor zover het zijn bevoegdheden betreft, Gelet op afdeling 10.1.1 van de Algemene wet bestuursrecht; Gezien het [document waarin besloten wordt tot een bepaald project] en het projectplan …..; Gezien het [aanstellingsbesluit van mw/hr. X als projectleider];

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

89

Besluit: Vast te stellen het navolgende Algemeen Besluit mandaat, volmacht en machtiging Project …… 1 Aan de projectleider … wordt mandaat verleend voor het nemen van de volgende besluiten in het kader van Project …: a. … b. … c. …. 2 Aan de projectleider … wordt volmacht en machtiging verleend voor het nemen van beslissingen en het verrichten van handelingen ter uitvoering van de besluiten bedoeld onder 1, en ter uitvoering van het Projectplan … 3 De projectleider neemt de besluiten en beslissingen en verricht de handelingen in overeenstemming met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. 4 De projectleider rapporteert …. [frequentie] over de manier waarop hij van zijn bevoegdheden gebruik heeft gemaakt aan het college en aan de burgemeester. 5 De projectleider vermeldt onder zijn besluiten en schriftelijke beslissingen dat zij zijn genomen namens het college. Onder de besluiten vermeldt hij dat bezwaar kan worden gemaakt bij het college van B&W, dan wel beroep kan worden ingediend bij …..… 6 Het mandaat eindigt op de datum waarop het project eindigt [aanhaken bij tekst projectplan]. 7 Facultatief: Indien er bezwaar wordt gemaakt of beroep wordt ingediend, licht de projectleider namens het college het bestreden besluit toe op de zitting.

90

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

5

Jurisprudentie in gemeentelijke praktijk

113

Aard van de bevoegdheid delegatie en mandaat ECLI:NL:RVS:1998:ZF3426 (uitspraak 14-05-1998): Mandaatverlening aan ambten van een andere bestuurslaag moet een uitzonderlijk karakter hebben. ECLI:NL:RVS:2005:AT1949 (uitspraak 23-03-2005): Besluiten uitgifte gehandicaptenparkeerkaarten ECLI:NL:RBARN:2007:AZ9655 (uitspraak 31-01-2007): Nu in de medebewindswet uitdrukkelijk is bepaald dat bij verordening door de gemeenteraad regels vastgesteld moeten worden, is elke vorm van overdracht van de bevoegdheid tot regelgeving daarover door de gemeenteraad aan het college, uitgesloten. ECLI:NL:RVS:2007:BA2231 (uitspraak 04-04-2007): Mandatering aan nietondergeschikte. ECLI:NL:RVS:2007:BG2242 (uitspraak 07-09-2007): Besluiten tot onttrekken weg aan verkeer.

113 In dit overzicht staan niet alleen uitspraken die in de handreiking zijn gebruikt, maar ook andere uitspraken die interessant zijn als achtergrond bij het onderwerp attributie, delegatie en mandaat.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

91

ECLI:NL:CBB:2009:BH0408 (uitspraak 21-01-2009): Besluiten zondagopenstelling. ECLI:NL:CRVB:2013:771 (uitspraak 25-06-2013): Delegatie bevoegdheden waarop ander bestuursorgaan toezicht houdt. ECLI:NL:CRVB:2013:977 (uitspraak 10-07-2013): De aard van de bevoegdheid verzet zich niet tegen de opdracht tot nadere regelgeving aan het college m.b.t. de eigen bijdrage. ECLI:NL:CRVB:2014:2947 (uitspraak 16-09-2014): Kerntaken uitvoering bijstand niet uitbesteden aan commercieel bedrijf. Wettelijke vereiste delegatie AB 1994, 333 (uitspraak 18-05-1993): Ongeoorloofde delegatie (Pinkpop). ECLI:NL:RBZUT:1999:AA3425 (uitspraak 19-02-2009): Vereiste wettelijke grondslag delegatie raad aan burgemeester. ECLI:NL:CRVB:2010:BL8816 (uitspraak 16-03-2010): Allo-delegatie binnen een gemeenschappelijke regeling. Overdracht bevoegdheden dagelijks bestuur aan bestuurscommissie mag alleen geschieden door algemeen bestuur. Delegatiebesluit ECLI:NL:RBROE:2001:AB2700 (uitspraak 06-06-2001): Omvang en reikwijdte moet objectief bepaalbaar zijn. ECLI:NL:RVS:2002:AF2098 (uitspraak 18-12-2002): Omvang delegatiebesluit. ECLI:NL:CRVB:2007:BB1835 (uitspraak 07-08-2007): Eisen voor duidelijkheid delegatiebesluit. ECLI:NL:RVS:2007:AZ6402 (uitspraak 17-01-2007): Stellen van voorwaarden aan delegatiebesluit. Delegatiegebrek ECLI:NL:RVS:2004:AR4298 (uitspraak 20-10-2004): Herstel gebrek wel geoorloofd.

ECLI:NL:CRVB:2007:BB1469 (uitspraak 07-08-2007): Finale geschillenbeslechting. 92

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

ECLI:NL:CRVB:2007:BB7724 (uitspraak 13-11-2007):Herstel gebrek niet geoorloofd. Publicatie mandaatbesluit ECLI:NL:RVS:2010:BL8720 (uitspraak 24-03-2010): Bekendmaking mandaatbesluit aan mandaatontvanger. ECLI:NL:GHARL:2014:4490 (uitspraak 05-06-2014): Niet gepubliceerd besluit, 6:22 Awb. ECLI:NL:GHSHE:2014:4197, ECLI:NL:GHSHE:2014:4198, ECLI:NL:GHSHE:2014:4199, ECLI:NL:GHSHE:2014:4200, ECLI:NL:GHSHE:2014:4202 (uitspraken 09-10-2014): Bekendmaking in registers is ter inzage legging. ECLI:NL:CRVB:2014:2059 (uitspraak 17-06-2014): Met terugwerkende kracht hersteld, rechtsgevolgen in stand gelaten. ECLI:NL:HR:2015:550 (uitspraak 13-03-2015): Register, algemeenheid mandaat, schriftelijke mandaatverlening, bekendmaking, 6:22 Awb. ECLI:NL:RVS:2015:908 (uitspraak 25-03-2015): Onduidelijk mandaat, register. Herstellen bevoegdheidsgebreken mandaat ECLI:NL:RVS:2014:1107 (uitspraak: 02-04-2014): Gelegenheid om gebrek te herstellen. ECLI:NL:RVS:2015:938 (uitspraak: 25-03-2015): Bevoegdheidsgebrek geheeld door bekrachtiging. ECLI:NL:RVS:2015:1070 (uitspraak 08-04-2015): Onbevoegd, 6:22 Awb, bekrachtiging. Besluiten op bezwaar ECLI:NL:RVS:1996:ZF2333 (uitspraak 16 09 1996): Gecombineerd mandaat b.i.p. en b.o.b. niet toelaatbaar. ECLI:NL:RVS:2005:AR8743 (uitspraak 05-01-2005): Geen mandatering b.o.b. aan lid college bij collegiaal b.i.p.

ECLI:NL:RVS:2005:AT7991 (uitspraak 22-06-2005): Uitspraak, verbod op mandateren b.o.b. aan bezwaarschriftencommissie. Vereniging van Nederlandse Gemeenten

93

ECLI:NL:RBDOR:2005:AU6832 (uitspraak 11-10-2005): Mandatering aan lid college. ECLI:NL:RVS:2007:BA2231 (uitspraak 04-04-2007): Verbod op mandateren b.o.b. door raad aan college. ECLI:NL:CRVB:2013:721 (uitspraak 25-06-2013): Reikwijdte mandaat, strekking van de bepaling. ECLI:NL:CRVB:2014:3519 (uitspraak 28-10-2014): Rechtsgevolgen in stand, hersteld. ECLI:NL:CRVB:2014:3806 (uitspraak 19-11-2014): Besluit en bezwaar gescheiden. ECLI:NL:RVS:2015:3362 (uitspraak- 04-11-2015): Onderscheid voorbereiding en besluit. ECLI:NL:RVS:2010:BO2734 (uitspraak 03-11-2010): Uitspraak, mogelijkheid tot geven instructies aan gemandateerde. ECLI:NL:GHDHA:2015:78 (uitspraak 21-01-2015): Besluit en behandeling bezwaar gescheiden. Omvang en reikwijdte ECLI:NL:RBZUT:2010:BM1111 (uitspraak 07-04-2010): Omvang en reikwijdte van de gedelegeerde bevoegdheid is onvoldoende duidelijk gegeven en als zodanig ook niet objectief bepaalbaar, daarom onverbindend. ECLI:NL:RVS:2013:145 (uitspraak 03-07-2013): Duidelijkheid bevoegdheidsverdeling, bestuurlijke gevoeligheid, rechtszekerheid. ECLI:NL:CRVB:2013:721 (uitspraak 25-06-2013): Mandaat tot nemen besluit omvat ook bevoegdheid tot terugvordering. ECLI:NL:RVS:2014:1625 (uitspraak 07-05-2014): Impliciet mandaat kan niet licht worden aangenomen. ECLI:NL:CRVB:2014:2947 (uitspraak 16-09-2014): Mandatering aan inhuurkrachten.

ECLI:NL:GHAMS:2014:3689 (uitspraak 05-09-2014): Schending mandaatverbod in Gemeentewet, uitvoeringsmandaat. ECLI:NL:GHARL:2014:9907 (uitspraak 18-12-2014): Een algemeen mandaatbesluit creëert de facto een nieuwe bevoegde instantie buiten de wet om. 94

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

ECLI:NL:RVS:2015:646 (uitspraak 04-03-2015): Bereik en voorwaarden mandaat. ECLI:NL:CRVB:2015:2650 (uitspraak 06-08-2015): Omgekeerde mandaatsysteem. Ondertekening ECLI:NL:RVS:2013:CA2883 (uitspraak 12-06-2013): Wob, openbaarmaking naam gemandateerde. Vertrouwensbeginsel ECLI:NL:RVS:2008:BF7228 (uitspraak 08-10-2008): Toezeggingen door bevoegd gezag en toe te rekenen aan bestuursorgaan. ECLI:NL:GHAMS:2009:BJ0850 (uitspraak 30-06-2009): Geen gronden op basis waarvan redelijkerwijs kan worden aangenomen dat sprake was van bevoegde vertegenwoordiging. ECLI:NL:HR:2010:BL5420 (uitspraak 25-06-2010):Slechts in bijzondere omstandigheden plaats is voor het oordeel dat naar verkeersopvattingen de schijn van vertegenwoordigingsbevoegdheid voor risico van de gemeente komt. ECLI:NL:RVS:2011:BP7751 (uitspraak 16-03-2011):Schijn van bevoegdheid. ECLI:NL:HR:2015:1737 (uitspraak 26-06-2015): Zelfstandige beslissingsbevoegdheid van de raad. ECLI:NL:RVS:2015:3025 (uitspraak 30-09-2015):Toezeggingen door bevoegd gezag en toe te rekenen aan bestuursorgaan. Publieke taakjurisprudentie ECLI:NL:RVS:2014:3394 (uitspraak 17-09-2014): Criteria publieke taak i.r.t. bestuursorgaan. Delegatie en mandaat en de gemeenschappelijke regeling ECLI:NL:RVS:2004:AO8459 (uitspraak 28 04 2004): Beschrijving over te dragen bevoegdheden.

ECLI:NL:RBDOR:2009:BK7323 (uitspraak 11-12-2009): Geen algemene delegatiegrondslag Dagelijks Bestuur. Vereniging van Nederlandse Gemeenten

95

ECLI:NL:CRVB:2010:BL8816 (uitspraak 16-03-2010): Allodelegatie. ECLI:NL:CRVB:2011:BR4097 (uitspraak 21-07-2011): Besluiten bevoegdhedentoedeling mogelijk eerst ná inwerkingtreding GR. ECLI:NL:RBOBR:2015:91 (uitspraak 12-01-2015): Registerplicht gemeenschappelijke regelingen.

96

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

Gebruikte Literatuur Brederveld, E., Gemeenterecht, 7e druk, Kluwer, Deventer, 2005, ISBN 9013031358 Broeksteeg, J.L.W., Over mandaatgebreken en het ’helen’ daarvan: een jurisprudentie Overzicht, in: TAR 2009, nr. 7-8, pag. 375-384 Burkens, M.C., H.R.B.M. Kummeling, B.P. Vermeulen en R.J.G.M. Widdershoven, Beginselen van de democratische rechtsstaat, 6e druk, Kluwer, Alphen aan den Rijn, 2006, ISBN 9012023940 Buuren, P.J.J. van, T.C. Borman, M.J. Jacobs en J.C.A. de Poorter, Tekst en commentaar Algemene wet bestuursrecht, 8e druk, Kluwer, Deventer, 2013, ISBN 9789013112122 Cammelbeeck, T.D. en H.R.B.M. Kummeling, Tekst en commentaar Gemeentewet, 7e druk, Kluwer, Deventer, 2013, ISBN 9789013112962 Damen, L.J.A., C.L.G.F.H. Albers, K.J. de Graaf, e.a, Bestuursrecht, 4e herziene druk, Boom, Den Haag, 2013; ISBN 9789089747402 Konijnenbelt, W. en R.M. van Male, Hoofdstukken van bestuursrecht, 15e druk, Elsevier, Den Haag, 2011, ISBN 9789035242517 Konijnenbelt, W., Medebewindsverordeningen en het vraagstuk van delegatie aan B&W, in: De Gemeentestem 2013, 102

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

97

Ouden, W. den, M.J. Jacobs en N. Verheij, Subsidierecht, 2e druk, Kluwer, Deventer, 2011, ISBN 978901307797-9 Schlössels, R.J.N. en S.E. Zijlstra, Bestuursrecht in de sociale rechtsstaat, 6e druk, Kluwer, Deventer, 2010, ISBN 9789013076899

98

Vereniging van Nederlandse Gemeenten