Bijlage 15 Bestemmingsplan - Beeldregieplan, KuiperCompagnons, d.d. maart 2021
Tekst van het document
WATERPARK VEERSE MEER
Een beeldregiekader voor een onderscheidend recreatiepark
Opgesteld door KuiperCompagnons Projectnummer: 619.128.81 Datum: maart 2021 voorpagina beeld bron: https://www.zeelandnet.nl/
WATERPARK VEERSE MEER
Een beeldregiekader voor een onderscheidend recreatiepark
VOORWOORD Aan de rand van het Veerse Meer op de oevers van De Lemmer komt een buitengewoon recreatiepark. Als initiatiefnemer hebben wij ons laten verrassen door de kwaliteiten en potenties van de plek. Niet alleen is het Veerse Meer een uniek natuurgebied, het biedt ook tal van mogelijkheden om te recreëren. Het is dé plek voor watersport en vertier. Daarnaast kun je rond het Veerse Meer prachtig fietsen en wandelen. Voor een uitstapje liggen het historische stadje Veere en de Zeeuwse steden Middelburg, Goes en Vlissingen om de hoek. En met zo’n 650 kilometer Zeeuwse kust is er altijd een strand dichtbij. Geïnspireerd door deze rijkdom aan mogelijkheden hebben wij voor deze plek, met respect voor de aanwezige natuur, een onderscheidend recreatiepark ontworpen, waarin het karakter van het Zeeuwse getijdenlandschap en de daarbij horende oorspronkelijke bebouwing voelbaar zijn . Met veel plezier en enthousiasme hebben wij met onze partners, samen met gemeente Middelburg en in nauw overleg met experts van de Provincie, het Waterschap en de Zeeuwse Milieufederatie, aan dit plan vorm en inhoud gegeven. Over het resultaat zijn wij dan ook bijzonder te spreken. Trots nodigen wij u uit om hiervan kennis te nemen. Veel kijk- en leesplezier Maart 2021
Driestar BV 4
INHOUDSOPGAVE 1.
2.
3.
Inleiding 7
4.
Zeeuws DNA 37
1.1
Aanleiding 8
4.1
Ambitie 38
1.2
Plangebied 8
4.2
Karakteristiek historische bebouwing 40
1.3
Doel en status 8
4.2.1
Stedelijke bebouwing 40
4.2.2
Bebouwing buitengebied 42
Landschappelijke context 11 2.1
Transformatie van het landschap
12
2.2
Ruimtelijke kwaliteiten 14
Stedenbouwkundig plan 17
5.
Beeldkwaliteit 45 5.1
Bebouwing 47
5.1.1
Centrum 48
5.1.2
Voorzieningen 52
5.1.3
Recreatiewoningen 60
3.1
Concept en inspiratie 18
5.2
Openbare ruimte 67
3.2
Landschappelijke inbedding 20
5.2.1
Boardwalk 68
3.3
Stedenbouwkundige hoofdopzet 22
5.2.2
Bruggen en duikers 70
3.3.1
Eilandenrijk 22
5.2.3
Wegen en paden 72
3.3.2
Centrum 24
5.2.4
Water 74
3.3.3
Voorzieningen 26
5.2.5
Groen 76
3.3.4
Recreatiewoningen 28
5.2.6
Meubilair en verlichting 78
3.3.5
Ruimtelijke drager 30
3.3.6
Ontsluiting en parkeren 32
3.3.7
Natuurgebied 34
5
1
INLEIDING Nabij Arnemuiden op de buitendijkse gronden van de Oranjeplaat ontspringt aan het Veerse Meer de kreek De Lemmer. Omgeven door bosstroken vormt dit relict van de historische getijdewerking van de zee, een aantrekkelijk decor voor de ontwikkeling van een kwalitatief hoogwaardig en onderscheidend vakantieresort. Niet voor niets werd hier al in 1972 Camping de Witte Raaf geopend. En voor Provincie Zeeland zijn de kwaliteiten van het gebied aanleiding geweest om de plek in de gebiedsvisie ‘Rondom het Veerse Meer’ uit 2004 aan te wijzen als toeristische ‘hotspot’.
7
1.1
Aanleiding
trekken een nieuwe toeristische doelgroep aan.
1.3
De aanwijzing tot toeristische ‘hotspot’ gaf ruim
Om aan deze transformatie richting te geven is
In het voorliggende rapport zijn de intenties
baan aan een uitbreiding van Camping de Witte
een landschappelijk inpassingsplan opgesteld
opgetekend die Driestar B.V. voor heeft met de
Raaf met een jachthaven, recreatiechalets en
met daaraan gekoppeld een leidraad voor de
ontwikkeling van ‘Waterpark Veerse Meer’. De
centrumvoorzieningen tot ‘Waterpark Veerse
beeldkwaliteit. Het voorliggende rapport is de
integraal opgenomen visie op de beeldkwaliteit
Meer’. Vanwege financieringsproblemen is de
weerslag daarvan.
reikt kaders aan voor de uitwerking van de
uitbreiding slechts gedeeltelijk gerealiseerd
1.2
investeringsmaatschappij Driestar B.V.
Het plangebied ligt in het noordoostelijke deel
bestemmingsplan, biedt dit document een nadere
Voor Driestar is dit het tweede recreatiepark
van de gemeente Middelburg, op circa 5 kilometer
toelichting op het ontwerp, rijk geillustreerd met
waarin zij investeren. In oktober 2012 heeft
van het dorpscentrum van Arnemuiden. Het
kaartmateriaal en inspirerende referentiebeelden.
Driestar het ‘Hof van Saksen’ gekocht. Door te
plangebied wordt aan de zuid- en oostzijde
investeren in service en luxe heeft Driestar van
omgeven door overwegend agrarisch gebied,
het ‘Hof van Saksen’ een succesvol recreatiepark
met langs de Calandweg vliegveld Midden-
gemaakt. Hetzelfde wil Driestar bereiken met
Zeeland. Ten noorden van het plangebied ligt het
herontwikkeling van ‘Waterpark Veerse Meer’.
Veerse Meer en de natuurgebieden rondom ‘De
De ambitie is om een kwalitatief hoogstaand
Piet’. De westgrens van het plangebied wordt
en homogeen recreatiepark te ontwikkelen dat
bepaald door het aangrenzende recreatiegebied
zich richt op actieve gezinnen die aangetrokken
Oranjeplaat, bestaande uit een jachthaven met
worden door de vele parkvoorzieningen en op
daarbij behorende bedrijvigheid en een aantal
zoek zijn naar verbindende en vermakelijke
recreatiewoningen rondom de haven. Een deel
activiteiten. Daartoe moet het huidige complex
van deze recreatiewoningen is bestemd ten
worden getransformeerd in een royaal opgezet
behoeve van wonen. De zuid- en oostgrens van het
landschapspark dat ruimte biedt om er in alle rust
plangebied wordt bepaald door de Muidenweg.
De centrumvoorzieningen op hun beurt dragen bij aan het onderscheidende karakter van het park en 8
bebouwing en de inrichting van de openbare
en is eind 2018 het complex verkocht aan
te kunnen recreëren en van de natuur te genieten.
Plangebied
Doel en status
ruimte. Naast de planbeschrijving uit het
9
2
LANDSCHAPPELIJKE CONTEXT Waterpark Veerse Meer is gesitueerd aan de zuidpunt van het Veerse Meer. Deze voormalige zeearm, die is aangewezen als Natura 2000-gebied, wordt omgeven door meanderende geulen, zandplanten en bos. In 1960 heeft Nico de Jonge voor dit gebied een Landschapsplan opgesteld, met ruimte voor landbouw, natuur en recreatie. Voor nieuwe ontwikkeling aan het Veerse Meer zijn de principes van dit plan nog steeds van kracht.
11
> TRANSFORMATIE ZEELAND 1300-2000
2.1.
Transformatie van het landschap
De omgeving van het Veerse Meer is een uniek
polder verlandt steeds verder tot een kweldergebied
stuk landschap met een rijke geschiedenis. Het
met een fijnmazig krekensysteem en verschillende
gebied heeft lange tijd onder invloed gestaan van
zandplaten, waaronder de Oranjeplaat. Deze
de getijdewerking van de zee, maar is gestaag
verlandde gebieden zijn vervolgens definitief
naar de hand gezet van de mens. Het Veerse Meer
ingepolderd en ingericht voor de moderne landbouw.
is ontstaan na afsluiting van het Veerse Gat en de Zandkreekdam in 1961. Het Veerse Gat was een zeearm die deel uitmaakte van de omvangrijke Zuidhollands-Zeeuwsche Delta. Deze delta heeft zich gedurende vele duizenden jaren opgebouwd en is naar het westen toe uitgebreid onder invloed van het sediment en de waterbewegingen van de rivieren en de zee. Vanaf de Middeleeuwen zijn mensen het gebied gaan ontginnen, waarbij delen land werden ingepolderd. Het was een hoog dynamisch gebied, waarbij ingepolderd land door stormvloeden voor de landbouw verloren ging en elders weer nieuw land werd gewonnen. De oorspronkelijke estuariene dynamiek is bij het afsluiten van het Veerse Meer verdwenen. De geulen en laaggelegen zandplaten en slikken zijn grotendeels onder water verdwenen, maar de schorren en hoge zandplaten zijn nog altijd als reliëfrijke terreinen goed herkenbaar. Ter plaatse van het plangebied zijn de Bastiaan de Langepolder en de Calandpolder samengevoegd tot 12
één polder: de Calandpolder. Het gebied rondom de
> TRANSFORMATIE SLOEGEBIED 1960-2010 Na de afsluiting van het Veerse Gat is voor het landschap rond het Veerse Meer door Nico de Jonge een landschapsplan opgesteld. Het doel van dit plan was om met bossen en natuurgebieden een landschappelijk kader te bieden aan de recreatieve ontwikkeling van het gebied. Met strategisch ontworpen bosvlakken werden randen gemaakt tussen het landbouwgebied en de recreatieve gebieden aan het meer. Daarbij werden strakke en kloeke lijnen gehanteerd, die recht deden aan het
1960
1970
1980
1990
2000
2010
grootschalige karakter van de voormalige zeearm. Het contrast tussen enerzijds de meanderende vormen van de kreken en de natuur en anderzijds de rationele patronen van de omliggende polders en nieuwe bosplaten kenmerkt zijn plan. Zo ontstond er meer intimiteit langs het water en werden recreatie en landbouw op een landschappelijke wijze van elkaar gescheiden. De bossen langs De Lemmer zijn hiervan onder meer het resultaat. Naast de aanleg van boselementen is ook de realisatie van een aantal eilanden in het Landschapsplan opgenomen. De basis van de ontwerpen voor de eilanden werd gevormd door het natuurlijk patroon van platen en geulen op de voormalige zeebodem.
13
> KWALITEITEN VEERSE MEER
2.2
Ruimtelijke kwaliteiten
Het Veerse Meer is een groenblauwe oase met open gebieden voor natuur en recreatie op de overgang naar het Zeeuwse polderlandschap. Kenmerkend voor dit landschap zijn de grillige kreken, bosplaten en natuurlijke oevers met weidse zichten over het water. Het door Nico de Jonge beoogde landschappelijke kader is ter plaatse van het plangebied grotendeels tot ontwikkeling gekomen. De bosstroken rond De
Gebiedskaart Veerse Meer
Landschapstypen
Hotspots langs het Veerse Meer
Vogeleilanden
Waterrecreatie
Zichtlijnen
Lemmer (op de kaart ‘zwart’ geduid) zorgen met name op de zuidelijke oever voor een besloten landschap, terwijl deze op de noordelijke oever een kader bieden aan een meer open en agrarisch landschap (op de kaart ‘grijsgroen’ geduid). Mede hierdoor is een afwisselend gebied ontstaan met de meanderende vorm van de kreek in duidelijk contrast met de belendende rationele polder. Waardevol in dit gebied zijn de zichtlijnen over het water en op de vesting van Veere, geflankeerd door bosstroken die intimiteit bieden en de weidsheid van het landschap reduceren tot een prettige maat en schaal.
14
> LANDSCHAPSPLAN VEERSE MEER - 1960 (NICO DE JONGE)
15
3
STEDENBOUWKUNDIG PLAN In Waterpark Veerse Meer verblijf je in een attractief krekenlandschap. Het park combineert het vrije natuurlijke buiten met de gemakken van een comfortabel en veilig recreatiepark. Centraal staat de beleving van de gasten en de bewoners uit de omgeving. De landelijke omgeving, het uitzicht hierop, de ruimte rondom de woning, de speel- en ontmoetingsplekken en de routes door het park zijn zo vormgegeven dat de bijzondere kwaliteiten van het krekenlandschap optimaal worden ervaren. Daarnaast biedt Waterpark Veerse Meer ruimte voor rust en ontspanning en daagt het de bezoeker uit om te bewegen en te sporten. 17
> MEANDERENDE STRUCTUREN
3.1.
Concept en inspiratie
Het ontwerp voor het Waterpark Veerse Meer verbeeldt de ambitie om in de geest van het Landschapsplan een nieuw recreatielandschap te creëren dat zich vanzelfsprekend in de omgeving voegt. De kwaliteiten van het Veerse Meer zijn ingezet om te komen tot een hoogwaardig recreatiepark dat de schoonheid en belevingswaarde van het landschap verhoogt en bijdraagt aan de culturele waarde van de plek. Aansluitend op De Lemmer is, geïnspireerd op de topografische kaart van omstreeks 1960, een fijnmazig krekenstelsel ontworpen, met een archipel van natuurlijk vormgegeven eilanden waarop kan worden gewoond en gerecreëerd.
18
> TOPOGRAFISCHE KAART 1960. FIJNMAZIG KREKENSTELSEL ROND CONTOUREN VOORMALIGE CALANDPOLDER
19
> GROENSTRUCTUUR EN POSITIE DOORSNEDES
3.2.
Landschappelijke inbedding
Dit heeft geresulteerd in een plan waarin het landschap de dragende structuur is. Door de ligging op de flanken van de kreek De Lemmer en de nabijheid van het Veerse Meer is water daarbinnen vanzelfsprekend het hoofdmotief. Daarnaast speelt bos een prominente rol. Aan de bosstroken langs De Lemmer worden nieuwe bosschages toegevoegd, die het recreatiepark omarmen en beschutten tegen de grimmige Zeeuwse wind. Dat gebeurt op de manier waarop Nico de Jonge met strategisch ontworpen bosvlakken ruimtes maakte en zichtlijnen formeerde. Om het recreatiepark een helder kader te bieden, zijn langs de Muidenweg, de Oranjeplaatweg en de oevers van het Veerse Meer met strakke bosvlakken nieuwe randen gecreëerd tussen landbouw, natuur en recreatie. Dankzij deze bossen zal het recreatiepark vanuit de omgeving – zowel vanaf het water als vanaf het land – als passend in de omgeving worden ervaren.
1
20 Surfstrand
> LANDSCHAPPELIJKE OVERGANGEN 2
Veerse Meer
4
Bosschage natuurgebied
6
3
Kreek natuurgebied
5
Geluidswal Muidenweg
7
21 Dijkwoningen Muidenweg
Bosschage Oranjeplaat
> LEMMER
3.3.
Stedenbouwkundige hoofdopzet
een optimale waterbeleving op de nieuwe kreken
Binnen deze landschappelijke dragers ontvouwt
georiënteerd. Bewoners kunnen hier eenvoudig
zich een ruim opgezet en aantrekkelijk
bij het water komen, om te spelen of een bootje te
recreatiepark met circa 800 nieuwe woningen en
water te laten. Op de grotere eilanden is een deel
bijbehorende voorzieningen. De layout van dit park
van de woningen – bedoeld voor gezinnen met
is erop gericht de kenmerken en kwaliteiten van
jonge kinderen – georiënteerd op groene hoven,
het nieuwe krekenlandschap maximaal te benutten
juist op veilige afstand van het water.
en is opgebouwd uit de volgende planonderdelen:
De waterpartijen staan in open verbinding met De Lemmer en het Veerse Meer, soms overkluisd
3.3.1.
Eilandenrijk
Rondom De Lemmer omgeeft een meanderend
grote, nabij het centrum gelegen recreatiemeer,
krekenstelsel talrijke en qua omvang
waar speciale onderwatervoorzieningen moeten
uiteenlopende eilanden. In het zuidelijke plandeel
voorkomen dat kwallen het zwemmen onmogelijk
ontspringen de nieuwe kreken aan De Lemmer.
maken. Het waterpeil is onderhevig aan de lichte
Als afgeleide van slikken en schorren, zijn de
getijdewerking op het Veerse Meer. Van stilstaand
eilanden hier langwerpig en slank van vorm.
water in de uitlopers van de nieuwe kreken is
In het noordelijk plandeel zijn nieuwe geulen
daardoor geen sprake.
opgespannen tussen de oevers van het Veerse
Naast enkele zandstrandjes zijn de oevers
Meer en De Lemmer. Ingegeven door de schaal
overwegend natuurlijk vormgegeven, met ruim
en maat van de oorspronkelijke Calandpolder,
baan voor flora en fauna. Afwisselende overgangen
zijn de eilanden hier ronder en omvangrijker
tussen nat en droog en variatie in de hellingen van
van vorm. Het afwisselende lijnenspel van water
de taluds dragen bij aan de soortenrijkdom en de
en land vormt een natuurlijk en schilderachtig
belevingswaarde van het krekenlandschap. Al zal
decor. Hierin nemen de recreatiewoningen
de toepassing van beschoeiing onontkoombaar
een bescheiden plaats in, gecamoufleerd door
zijn om dit beeld met de zanderige grondslag
oevervegetatie en heesters en bomen op het
duurzaam te handhaven.
droge. Het grootste deel van de woningen is voor 22
met bruggen of duikers. Uitzondering hierop is het
23
> ZEEUWS HAVENSTADJE 3.3.2.
Centrum
Aan de Lemmer, min of meer in het hart van het recreatiepark ligt het centrum, dat de uitstraling krijgt van een Zeeuws havenstadje. Dit ‘stadje’, dat naast woningen en appartementen, de receptie, winkeltjes en een ruime keuze uit horecaetablissementen omvat, kent twee gezichten. De noordzijde ziet uit over De Lemmer en wordt geflankeerd door een boardwalk. De zuidzijde, met voorlangs een boulevard met terrasjes, krult zich in een flauwe boog om het recreatiemeer en het strand. Door de samenballing van wonen en voorzieningen is er altijd wat te doen en te beleven. Gecombineerd met de uitstraling van een authentiek Zeeuws stadje garandeert dit dat het centrum zal uitgroeien tot een markant
Veere
oriëntatiepunt, dat mede de identiteit en het unieke karakter van Waterpark Veerse Meer bepaalt.
24
Principedoorsnede ‘Zeeuws Havenstadje’
25
3.3.3.
Voorzieningen
Het familie-entertainmentcentrum (3).
-
Het recreatiemeer (5). Dit meer is
Om de recreanten een buitengewoon verblijf
Hier kunnen alle kinderen en hun (groot)ouders
uitstekend geschikt om in te zwemmen, te
te bieden komen er, naast de faciliteiten in het
terecht in één van de vele kinderacademies waar
kanovaren en deel te nemen aan één van de
centrum, ook in andere delen van het park diverse
ze allerlei dingen leren, zoals het bereiden van
vele buitenactiviteiten die vanuit het Beach-
aansprekende voorzieningen:
een heerlijk gerecht, het bouwen van een vlot of
house worden georganiseerd. Of simpelweg om
-
het naaien van een hip modeaccessoire. Buitenom
ontspannen te wandelen over het strand. Het
omvangrijk design zwembad met whirlpools,
zijn een adventure-golfbaan, een speeltuin en de
meer ligt centraal in het zuidelijke plandeel, met
wildwaterbaan en spectaculaire waterglijbanen.
fietsverhuur geprojecteerd. Hier is van alles te
het strand in de beschutting van de boulevard en
Jong en oud kunnen hier eindeloos genieten en
leren en te beleven. Het academiegebouw ligt in
gericht op de zon.
waterpret maken. Dit gebouw is gesitueerd nabij
het hart van het noordelijke plandeel en fungeert
-
het havenstadje en krijgt de uitstraling van een
samen met een familierestaurant en een koffiebar
recreatieve voorzieningen is in het park ruimte
reeks geschakelde Zeeuwse boerenschuren. In
als tweede centrum voor het recreatiepark.
gereserveerd voor een logistiek centrum. Dit
combinatie met de omringende beplanting geven
Qua uitstraling vormt het gebouw een familie
gebouw voorziet in de ruimtebehoefte van de
de te onderscheiden volumes het complex een
met het Indoor waterpark. Fraaie tuinen met
huishouding, de technische dienst en voor de
menselijke maat;
gezellige buitenterrassen dragen bij aan een
aanvoer en opslag van allerlei goederen. Voor een
-
vanzelfsprekende inbedding van dit complex in het
goede bereikbaarheid en om te voorkomen dat de
kan men in alle rust genieten van verschillende
park;
huishoudelijke activiteiten de parkbeleving nadelig
sauna’s en baden. In een beautysalon worden
-
schoonheidsbehandelingen gegeven. Het
van de nieuwe geulen uitmondt op het Veerse
van de Oranjeplaatweg op de Muidenweg
complex ligt verscholen in het groen langs
Meer is aangegrepen om het recreatiepark een
geprojecteerd, min of meer in de luwte van het
de hoofdentree. De bijzondere ligging aan de
gezicht te geven aan de oever, met een bescheiden
park.
bosschages op de oever van De Lemmer biedt
landmark in de vorm van een intiem visrestaurant.
kansen hier een intieme plek te maken, enigszins
De bijzondere ligging is ook benut om hier een
afgescheiden van de drukte van het centrum.
kleine passantenhaven te creëren, in combinatie
Vanzelfsprekend zal de nieuwe bebouwing voldoen
Boven op dit gebouwensemble is een klein
met een opstapplaats voor een fluisterpont naar
aan alle eisen met betrekking tot duurzaamheid en
aantal luxeappartementen gedacht die in directe
Veere;
energieverbruik.
Het Indoor waterpark (1). Dit omvat een
Het Spa & Welnesscomplex (2). Hier
verbinding staan met het saunacomplex; 26
-
Het visrestaurant (4). Het punt waar één
Het logistiek centrum (6). Naast
beïnvloeden, is het gebouw nabij de aansluiting
> REFERENTIES VOORZIENINGEN
> LIGGING VOORZIENINGEN
27
> ZEEUWSE BOERENSCHUREN 3.3.4.
Recreatiewoningen
De woningen voldoen aan de huidige eisen
Waterpark Veerse Meer kent een ruim aanbod
van luxe en comfort, maar hebben een tijdloze
aan grondgebonden woningen en appartementen.
uitstraling door de architectuur die teruggrijpt
De accommodaties zijn sfeervol, comfortabel en
op de karakteristiek van de authentieke Zeeuwse
exclusief en bieden door hun verschillende aard en
boerenschuur. Het beeld hiervan wordt bepaald
omvang keuze voor ieder soort gezelschap. Voor
door grote kappen, bedekt met riet of pannen,
alle woningen staat de ervaring van de omgeving
waarvan de overstekken beschutting bieden. Door
vanuit de woning centraal. De meeste woningen
het gebruik van traditionele materialen, waaronder
zijn georiënteerd op het water en zodanig
riet, gepaard aan een ingetogen kleurstelling gaan
geplaatst dat iedere woning een zekere mate van
de woningen vrijwel geheel op in het landschap.
privacy ervaart. Alle grondgebonden woningen
Hun impact op de omgeving is bescheiden.
hebben hun eigen buitenruimte in de vorm van een vlonder of terras. Eromheen biedt het gras
Appartementen komen voor in het havenstadje,
voldoende mogelijkheden om gedurende de dag de
boven de voorzieningen, of in gebouwen die
zon op te zoeken. Dankzij kleine hoogteverschillen
solitair op bijzondere plekken in het vakantiepark
in het maaiveld en groepjes heesters en bomen
liggen. Bijvoorbeeld langs De Lemmer of als
is ook hier privacy gegarandeerd. Op de grotere
markering aan het einde van de boulevard. Deze
eilanden, waar voldoende maat is, zijn woonhoven
appartementengebouwen zijn maximaal drie tot
vormgegeven. Hier zijn de woningen georiënteerd
vier lagen hoog, plus een kap. Ze zijn als urban
op een gemeenschappelijk hof, dat ruimte biedt
villa’s vormgegeven, met ruim bemeten en op de
aan sport, spel of verblijf.
zon gerichte balkons. Qua uitstraling sluiten ze aan bij het beeld van het centrum.
Vanzelfsprekend zal de nieuwe bebouwing voldoen aan alle eisen met betrekking tot duurzaamheid en energieverbruik. 28
> REFERENTIES RECREATIEWONINGEN
> LIGGING RECREATIEWONINGEN
29
> REFERENTIES BOARDWALK 3.3.5.
Ruimtelijke drager
De Lemmer scheidt het recreatiepark in twee delen. Deze worden met elkaar verbonden door een boardwalk-trail, die als een kralensnoer de verschillende functies en hotspots in het park aaneenrijgt en voetgangers en fietsers uitnodigt om alles te verkennen wat het recreatiepark te bieden heeft. De route is de ruggengraat van het park die zorgt voor oriëntatie, natuurbeleving, ontmoeting en vertier en op tal van punten een panoramisch uitzicht over de omgeving biedt. Ze glooit met lange lome lijnen door het krekenlandschap, schakelt bruggen en paden aaneen en transformeert bij de verschillende recreatieve voorzieningen tot plein of terras. Inspiratie voor deze route vormen de vlonderpaden door wetlands en ruige natuur. De route start in het zuidelijke plandeel, passeert in de vorm van een brede promenade het ‘havenstadje’, kruist als brug met een fraai silhouet De Lemmer en de Oranjeplaatweg en omarmt met terrassen het entertainmentcentrum. Daar splitst zij in een route richting het landmark aan de oever van het Veerse Meer en een recreatieve route richting het natuurgebied rond de kreek De Piet.
30
> BOARDWALK-TRAIL ALS KRALENSNOER
31
> REFERENTIES PARKEREN IN HET GROEN 3.3.6.
Ontsluiting en parkeren
Uitgangspunt is dat auto’s gedurende het verblijf op
Waterpark Veerse Meer krijgt voor de bezoekers
de parkeerplaatsen staan die bij de toegangen van
vijf aansluitingen op de openbare weg. Het zuidelijk
het park liggen. Hiervandaan zijn alle woningen
plandeel twee op de Muidenweg. De bestaande
goed bereikbaar via korte looproutes. Deze
toegang op de grens met woonpark Oranjeplaat
parkeerplaatsen zijn ruim omzoomd met bos en
wordt geüpgraded en ontsluit de westelijk
groen ingericht, waardoor auto’s bijna volledig aan
gelegen eilanden en ter hoogte van De Lemmer de
het zicht worden onttrokken.
hoofdtoegang van het park richting het centrum. Drie rijen bomen geven de hoofdtoegang de
De boardwalk-trail en de wegen en paden op het
allure van een formele oprijlaan. Het noordelijke
park zijn voor bezoekers van buiten toegankelijk
plandeel krijgt drie functionele aansluitingen op de
totdat het donker wordt. Voor recreanten uit de
Oranjeplaatweg.
omgeving zijn de oevers van het Veerse Meer dus eenvoudig bereikbaar. De boardwalk-trail voorziet
De Oranjeplaatweg blijft openbaar, waarmee
ook in een fraaie fietsroute , die het park verbindt
de bereikbaarheid van het Fletcherhotel en de
met de omgeving.
oevers van het Veerse Meer met recreatiestrand en surfspot voor het publiek is gegarandeerd. Om de impact van dit verkeer zoveel mogelijk te beperken, wordt deze route voorzien van geluidswallen en bij voorkeur verdiept aangelegd bij de kruising met de boardwalk-trail. Een fijnmazig netwerk van smalle wegen en paden maakt voor voetgangers en fietsers alle windhoeken van het park bereikbaar. Op incheckdagen mogen ook auto’s hiervan gebruikmaken, in principe alleen om de bagage in32
of uit te laden.
> DOORSNEDES PARKEREN EN TOEGANGSWEG
> ONTSLUITINGSPRINCIPES VAN HET PARK
33
> REFERENTIES NIEUWE NATUUR 3.3.7
Natuurgebied
Tussen het recreatiepark en de bossen rond De Piet wordt circa 14 hectare aangelegd als natuurgebied. De inrichting is vergelijkbaar met die van de Middelplaten. De plantengroei bestaat voornamelijk uit diverse grassen, waardoor het gebied haar open karakter houdt. Het zicht vanaf de Middenweg op het Veerse Meer, met in de verte het silhouet van Veere, blijft dus behouden voor passanten.
34
> LIGGING NATUURGEBIED
35
Het samenspel van zee, water, wind en stromingen heeft de landkaart van Zeeland door de eeuwen heen getekend. Juist die wisselwerking tussen zee en land maakt Zeeland zo bijzonder. Hierdoor kent Zeeland twee kanten, de stilte en de dynamiek. Zeeland biedt rust en ruimte. Er zijn verstilde dorpjes en vruchtbare akkers waarop uiteenlopende gewassen groeien. In dat opzicht is Zeeland lieflijk en zacht. Maar Zeeland is ook ruig en stoer. Robuuste zeeweringen omzomen het uitgestrekte vierkante landschap. Kloeke binnendijken markeren de open polders en zijn kronkelende herinneringen aan het van de zee teruggewonnen land. De dynamiek van de zee is nooit ver weg. Er is altijd een overkant en eilanden zijn door bruggen aan elkaar verbonden. Het Zeeuwse land is puur en divers met authentieke steden en dorpen en bijna altijd een horizon als vergezicht.
4
ZEEUWS DNA Waterpark Veerse Meer moet qua sfeer en identiteit aansluiten bij het natuurlijke karakter van het oorspronkelijke Zeeuwse getijdenlandschap. Dit is een landschap met meanderende kreken, natuurlijke oevers, en zandplaten met bosschages. Een fraai ruimtelijk en groen landschap waarin de voorzieningen en de recreatiewoningen die qua uitstraling geënt zijn op het landschap, vanzelfsprekend zijn ingepast.
37
> ZEEUWS DNA
4.1.
Ambitie
De insteek is om gebiedseigen kenmerken in te zetten om te komen tot een kwalitatief hoogstaand recreatiepark met een onderscheidend architectonisch beeld voor zowel de voorzieningen als de recreatiewoningen. De juiste ingrediënten hiervoor kunnen worden ontleend aan de occupatiepatronen en architectonische karakteristiek van de historische bebouwing in het onderliggende Zeeuwse landschap, het Zeeuws DNA.
38
39
4.2.
Karakteristiek historische bebouwing
Karakteristiek voor deze kernen is het
aan functies kunnen herbergen. Dit wordt ook in
kleinschalig stedelijk karakter en de grote mate
het gevelontwerp en de detaillering tot uitdrukking
Door de karakteristiek van de historische
van samenhang in het straatbeeld. Bepalend
gebracht.
bebouwing te ontleden kunnen de parameters
hiervoor is de overeenkomst tussen de panden in
worden bepaald voor een tijdloos idioom voor de
bouwtype, massaopbouw, architectonische schaal
Het straatbeeld wordt bepaald door vrij strak
beeldkwaliteit van Waterpark Veerse Meer.
en karakter, materiaal- en kleurgebruik. Vrijwel
gehanteerde, enigszins verlopende rooilijnen, een
In relatie tot de beoogde bebouwingsvormen in
alle bebouwing bestaat uit twee of meer lagen met
verticaal ritme van gevelvlakken en gevelindeling
het stedenbouwkundig plan is een analyse van de
een kap en staat direct gericht naar de openbare
en een grote variatie in bouwhoogtes. Verschillen
historische stedelijke bebouwing en de historische
ruimte. De panden zijn tegen elkaar gebouwd of
in kleur, ornamentiek en detaillering zorgen voor
bebouwing in het buitengebied van belang.
op enkele plekken los van elkaar geplaatst, met
een duidelijke herkenbaarheid van de individuele
smalle tussenruimten voor de bereikbaarheid van
panden. Aan de expressie van de gevelopeningen
de achtererven. De nokken van de panden aan de
is meestal veel aandacht besteed. Het gaat daarbij
Zeeland kent tal van bewoningskernen in de vorm
hoofdstraten zijn meestal loodrecht op de straat
om de eventueel toegevoegde ornamentiek zoal
van verstilde dorpen en monumentale steden.
gericht.
raam- en deurlijsten. Ook de maatvoering, de
4.2.1.
Stedelijke bebouwing
plaatsing ten opzichte van het gevelvlak en de
Deze kernen zijn van oudsher geconcentreerd op de kreekruggen en veelal ontstaan als agrarische
De voorgevels zijn relatief vlak en verkrijgen
nederzettingen. De historische kernen worden
door toevoeging van ornamenten en door de
veelal gekenmerkt door een zekere afwisseling en
ambachtelijke detaillering van gevelopeningen en
menging van functies als winkels, horeca, wonen
lijsten hun plasticiteit.
en bedrijvigheid en ademen de sfeer van, door de
Baksteen al dan niet afgewerkt met een stuclaag is
eeuwen heen, natuurlijk aaneen gegroeide oorden.
het belangrijkste bouwmateriaal. De daken zijn in
Deze oorden vormen vaak de context van vele
de meeste gevallen afgedekt met rode of donkere
objecten van cultuurhistorische waarde. Daarmee
gebakken pannen. De naar de straat gekeerde
dragen ze voor een groot deel bij aan de Zeeuwse
gevels worden altijd voorzien van een beëindiging
identiteit.
in de vorm van een topgevel of van een kroonlijst. De gebouwen zijn voorzien van een relatief hoge begane grond verdiepingen, die een grote variatie
40
kleurstelling van de kozijnen speelt daarbij een rol.
> REFERENTIES STEDELIJKE BEBOUWING
Situering
Gevelopbouw
• Bebouwing staat in de rooilijn, met kleine verspringingen
• De beganegrondlaag is vaak relatief hoog en kent een
binnen de uitersten van de belendingen.
borstwering en/of trasraam van afwijkend materiaal en
• Panden zijn rechtstreeks georiënteerd op de openbare
soms een lijst als overgang naar eerste verdieping.
ruimte.
• Het gevelvlak van de verdiepingslagen is vlak met verticale ramen.
Massa en vorm
• De voorgevels zijn relatief vlak en verkrijgen hun
• De straatwand is ritmisch en verticaal geleed.
plasticiteit door de ambachtelijke bouwkundige
• De straatwand is opgebouwd uit individuele panden
detaillering van het metselwerk, puien, kozijnen, deuren,
van verschillende breedte en hoogte, elk met een eigen
ramen, luiken, daklijsten en ornamenten.
vormgeving en karakter. • De hoogte van de individuele panden is afgestemd op
Kleuren en materialen
het silhouet van de straatwand en wijkt af van die van de
• Gevels worden hoofdzakelijk opgetrokken uit baksteen in
belendingen.
aarden tinten in combinatie met natuursteen, afgewisseld
• De kapvorm sluit aan bij die van de omgeving. De nok is
met gepleisterde gevels.
meestal loodrecht op de straat gericht.
• Daken worden gedekt met leien of keramische gewelfde
• De vormgeving van het dak is afgestemd op het karakter
rode of zwarte pannen.
van het betreffende pand
• Kozijnen, deuren en ramen zijn van hout. • Het kleurgebruik is ingetogen en in harmonie met de architectuur en de omgeving.
41
4.2.2.
Bebouwing buitengebied
kopgevels laag af. Om meer tasruimte aan de
De bebouwing in het buitengebied is door de
binnenkant te verkrijgen, werden de dakschilden
eeuwen heen voornamelijk agrarisch van karakter
ingekort. Aanvankelijk aan één kopgevel, later aan
geweest. Het boerenerf met relatief forse
beide. Ook de lange gevels van de schuur werden
bouwmassa’s vormt een onlosmakelijk onderdeel
steeds hoger opgetrokken. De muren werden even
van dit cultuurlandschap. Ook nu nog wordt het
hoog als de deuren, zodat het niet meer nodig was
beeld van het buitengebied in belangrijke mate
om het dak boven de deeldeuren op te lichten.
bepaald door grote zwarte gepotdekselde schuren.
Deuren en andere elementen in de schuur werden
De boerderijen waren oorspronkelijk vrij
wit omlijnd om het in het donker makkelijk te
bescheiden van omvang. Woonhuis en
kunnen vinden
bedrijfsgedeelte waren in één gebouw ondergebracht. Vanaf de 17de eeuw groeide
Toen het de boeren in de tweede helft van de
de betekenis van de landbouw in Zeeland. De
achttiende eeuw weer beter ging, lieten zij nog
boerderijen die toen werden gebouwd, kregen
grotere schuren bouwen. Een grote schuur
grote losstaande schuren waarin het geoogste
was voor de Zeeuwse akkerbouwers een
graan werd opgeslagen en de koeien en paarden
statussymbool. Zo’n schuur liet zien dat iemand
werden gestald. Eerst hadden de schuren nog een
een groot bedrijf had en welgesteld was.
dak van roggestro, dat de boeren zelf oogstten. Alleen heel rijke boeren konden een rieten dak betalen, omdat het vanuit de Biesbosch moest worden aangevoerd. Pas aan het eind van de 19de eeuw kwamen er daken met rode pannen. Zeeuwse schuren stonden meestal met de kopgevel naar het noordwesten om stormschade te voorkomen. De oude schuren hadden een schilddak. Daarbij liepen de dakschilden aan de 42
> REFERENTIES BEBOUWING BUITENGEBIED
Situering • Een boerderij is vaak een cluster van relatief forse bouwmassa’s die verschillend ten opzichte van elkaar zijn geplaatst. Massa en vorm • De hoofdvorm van de boerenschuur is eenvoudig en bestaat uit een liggende staafvormige bouwmassa met een hoogoplopend zadeldak, met een afwisselend hoge of lage goothoogte. Gevelopbouw • De gevels hebben een duidelijke plint en een beëindiging aan de bovenzijde. • De gevelindeling met hoge staldeuren sluit aan bij de agrarische functie. • De gootlijn wordt op getrokken ter plaatse van toegangsdeuren. Kleuren en materialen • Gedekte kleuren en natuurlijke materialen bepalen het beeld. • Gevels zijn opgetrokken uit (rode/bruinrode) baksteen of gepotdekseld met horizontale houten delen. • De plankengevels zijn zwart geteerd of groen geschilderd. • Daken zijn gedekt met riet/stro en/of (gebakken) pannen. • Ramen, deuren en poorten zijn overwegend wit omlijnd.
43
5
BEELDKWALITEIT Op basis van het bovenomschreven stedenbouwkundig plan kan begonnen worden met de uitwerking van de bebouwing en de openbare ruimte. Het gewenste eindbeeld vraagt bij de verdere ontwikkeling van het plan om duidelijke richtlijnen en spelregels. Immers, het einddoel voor alle betrokkenen is een recreatiepark te realiseren met een herkenbare samenhang en hoogwaardige uitstraling. Dit hoofdstuk reikt daarvoor het kader aan. 45
Naast een algemene omschrijving van het beoogde beeld voor zowel de bebouwing als de openbare ruimte, zijn daartoe met name voor de uitwerking van de architectuur een aantal vaste beeldkwaliteitscriteria benoemd. Min of meer parallel aan de Nota Ruimtelijke Kwaliteit van de gemeente Middelburg betreffen dit criteria voor respectievelijk: de situering, de massa en vorm, de gevelopbouw en detaillering, het kleur en materiaalgebruik. De onderstaande richtlijnen moeten echter niet als een keurslijf worden opgevat , maar als aansporing en inspiratie voor de verschillende bij de planontwikkeling betrokken partijen om samen een op kwaliteit gerichte inspanning te leveren. Het kader is daarom vooral een communicatiemiddel, dat met behulp van beelden en tekst aangeeft wat de ‘doelstellingen’ zijn ten aanzien van beoogde sfeer en identiteit, de samenhang in het uiteindelijke beeld en de architectonische kwaliteit.
5.1 BEBOUWING In het stedenbouwkundig plan is de nodige bebouwing ingepast. Het voert echter te ver om voor ieder individueel gebouw apart beeldkwaliteitscriteria te benoemen. Gelet op de beoogde samenhang kan voor de regie van de bebouwing dan ook worden volstaan met het benoemen van een aantal clusters van bouwsels met onderling een grote verwantschap. Dit zijn achtereenvolgens: de centrumbebouwing, die aan het beeld van een historisch havenstadje refereert, de bebouwing van de overige voorzieningen in het recreatiepark en de woonbebouwing, die beide aan het beeld van historische boerenschuren refereren, maar in schaal en maat uiteenlopend zijn.
47
> REFERENTIES BEBOUWING CENTRUM 5.1.1. Centrum
markeert een groter bouwvolume als een ‘donjon’
Aan de Lemmer, min of meer in het hart van
in de vorm van een klein appartementengebouw,
het recreatiepark ligt het centrum, dat de
het punt waar het recreatiemeer aan De Lemmer
uitstraling krijgt van een Zeeuws havenstadje.
ontspringt.
Dit ‘stadje’ omvat naast de centrale receptie, een gedifferentieerd aanbod aan winkel-
De façades van het centrum zijn kleinschalig
en horecavoorzieningen, met daarboven
van karakter en vertonen een grote mate van
recreatiewoningen en -appartementen. Het ‘stadje’
samenhang. De twee bebouwingswanden zijn
heeft een samenhangende stedenbouwkundige
opgebouwd uit individueel herkenbare panden
opzet en een bij het recreatiepark passende maat
met kopgevels met een grote overeenkomst in
en schaal. In reactie op de bijzondere ligging
massa, architectuur en materiaal- en kleurgebruik.
tussen De Lemmer en het recreatiemeer kent
Vrijwel alle panden bestaan uit twee soms drie
het stadje twee gezichten. De noordzijde ziet
lagen met een kap en zijn stuk voor stuk gericht
uit over De Lemmer en wordt geflankeerd door
naar de openbare ruimte. Met uitzondering van een
een boardwalk. De zuidzijde, met voorlangs een
enkele doorsteek van boulevard naar boardwalk
boulevard met terrasjes, krult zich in een flauwe
zijn de panden aaneensluitend gebouwd. De
boog om het recreatiemeer en het strand. Alle
beganegrondlaag met daarin de voorzieningen
openbare voorzieningen zijn op de begane grond
is hoger dan de daarboven gelegen woonlagen.
geprojecteerd. Ze worden ontsloten via een
De overgang wordt gemarkeerd met balkons, die
centrale corridor, maar hebben een gezicht naar
voorzien in een buitenruimte voor de woningen en
buiten. Hier bovenop staan in twee strengen de
een droogloop voorlangs de puien.
woningen en appartementen, die voornamelijk
Het ‘stadhuis’ en de ‘donjon’ onderscheiden zich
op het centrale dek hun voordeur hebben. Het
door hun prominente plaatsing, forsere massa en
receptiegebouw, of ‘stadhuis’, met de burelen van
rijkere detaillering van de twee bebouwingwanden,
het parkmanagement, vormt naast entree naar
maar zijn onmiskenbaar onderdeel van het gehele
de voorzieningen ook het ruimtelijk ‘sluitstuk’
bebouwingsensemble.
van het dek. Aan de andere zijde van het ‘stadje’ 48
49
50
> REFERENTIES ARCHITECTUUR EN MATERIAALGEBRUIK
Situering
Gevelopbouw
• Bebouwing staat in de rooilijn, met incidenteel kleine
• De beganegrondlaag is relatief hoog en kent een
verspringingen tussen de individuele panden.
borstwering en/of trasraam van afwijkend materiaal.
• Panden zijn rechtstreeks georiënteerd op de openbare
Balkons markeren de overgang naar eerste verdieping.
ruimte.
• De voorgevels zijn relatief vlak en kennen verticale
Massa en vorm
gevelopeningen.
• De bebouwingswand is ritmisch en verticaal geleed.
• Rollagen in het metselwerk en lijsten van afwijkend
• De bebouwingswand is opgebouwd uit individuele
materiaal rond gevelopeningen zorgen voor plasticiteit
panden van verschillende omvang en hoogte, elk met
in de gevel.
een eigen uitstraling en karakter.
Kleuren en materialen
• De bouwhoogte is 2-3 bouwlagen met kap, met
• Gevels worden opgetrokken uit baksteen in rood tot
afwisseling in nok en goothoogte.
bruine tinten in combinatie met natuursteen.
• De daken hebben overwegend zadelkappen met de nok
• Daken worden gedekt met matte keramische rode of
loodrecht gericht op de straat.
zwarte pannen. • Kozijnen, deuren en ramen zijn van hout of materialen met een vergelijkbare profilering en/of uitstraling. • Het kleurgebruik is ingetogen en in harmonie met de architectuur en de omgeving.
51
5.1.2. Voorzieningen
worden de uiteenlopende voorzieningen
opgenomen. De gevelopeningen zijn verschillend
Naast de faciliteiten in het centrum biedt het
vormgegeven als een gevarieerde familie van
in grootte en verluchtigen het gebouw doordat ze
recreatiepark voor de bezoekers een keur aan
gebouwen. Onderdeel van deze familie zijn:
speels over de gevel en het dak zijn verdeeld. Om de lengte van de langs elkaar verschoven schuren
aansprekende voorzieningen. Deze worden
52
ondergebracht in uiteenlopende gebouwen
Het Indoor Waterpark
te benadrukken zijn de kopgevels terugliggend en
verspreid over andere delen van het park. Omdat
Het indoor waterpark is één van belangrijkste
als pui vormgegeven. De hoofdentree is gericht
hier het natuurlijke karakter van het beoogde
voorzieningen van het recreatiepark. Reden
op de formele oprijlaan van het park en nabij de
krekenlandschap meer manifest is dan rond het
waarom deze voorziening dicht bij het centrum is
parkreceptie gesitueerd. Aan het andere uiteinde
centrum, ligt het voor de hand deze gebouwen
gesitueerd, goed bereikbaar en zichtbaar vanuit
van het gebouw vindt een wildwaterbaan zijn weg
een landelijke uitstraling te geven. Met een
alle windhoeken van het park. Het omvangrijke
naar buiten.
landelijke uitstraling voegen deze gebouwen zich
aanbod van verschillende vormen van watervertier
Toevoegingen aan of op het gebouw, bijvoorbeeld
vanzelfsprekend in hun omgeving en kunnen
vereist een in schaal en maat omvangrijk
een waterglijbaan, doen geen afbreuk aan het
daardoor eenvoudig en verantwoord in het nieuwe
gebouwvolume. Om dit volume verantwoord in te
ingetogen karakter. Zij worden onderscheidend en
landschap worden ingepast. Waarmee tevens de
passen kan het worden gedifferentieerd tot een uit
verfijnd vormgegeven. Vergelijkbaar aan de wijze
impact op de omgeving wordt beperkt.
meerdere kleinere volumes samengesteld gebouw.
waarop silo’s en vijzels zich op de boerenerven
Gekoppeld aan het streven een architectonisch
Leidraad voor de architectonische uitwerking is het
verhouden met de schuren.
beeld te creëren dat op gebiedseigen kenmerken
beeld van een reeks geschakelde boerenschuren
is geënt, is het zonneklaar dat met de uitstraling
met hoogoplopende daken.
en karakteristiek van deze gebouwen wordt
Door een terughoudende uitwerking van dit
gerefereerd aan de oorspronkelijke bebouwing
concept krijgt het gebouw een tijdloos karakter.
in het buitengebied; de boerenerven, de manier
Met het gebruik van natuurlijke materialen voegt
waar op binnen deze erven verschillende volumes
het complex zich tersluiks in het krekenlandschap
ten opzichte van elkaar zijn geplaatst en de
en krijgt het, ondanks de omvang een bevallige
kenmerken van de grote, gepotdekselde Zeeuwse
uitstraling. De onderscheiden volumes worden
schuren.
als één geheel vormgegeven met een eenduidige
Voor bekrachtiging van de identiteit van het
bekleding van gevel en dak, waarin voor
recreatiepark en de herkenning door de bezoekers
daglichtintreding, gevelopeningen geïntegreerd zijn
> REFERENTIES ARCHITECTUUR EN MATERIAALGEBRUIK Situering • Een cluster van enkelvoudige volumes die onregelmatig ten opzichte van elkaar zijn verschoven. Massa en vorm • De volumes zijn eenvoudig van vorm en bestaan uit liggende staafvormige bouwmassa’s met een zadeldak met een verhoudingsgewijs lage goothoogte. • Toevoegingen aan het gebouw worden onderscheidend en verfijnd vormgegeven. Gevelopbouw • Gevel en dak lopen ogenschijnlijk in elkaar over. • Gevelopeningen zijn willekeuring in de bekleding van gevel en dak geïntegreerd. • De kopgevels zijn representatief en als pui vormgegeven. • Afwisseling en verbijzonderingen in de toepassing van materialen zorgen voor plasticiteit. Kleuren en materialen • Gedekte kleuren en natuurlijke materialen bepalen het beeld. • Gevels zijn in metselwerk opgetrokken of bekleed met houten delen of plaatmateriaal. • Het dak is gedekt met plaatmateriaal, riet of (gebakken) pannen. • Witte omlijningen van architectonische componenten, speels en terughoudend toegepast, refereren aan de historische Zeeuwse boerenschuur.
53
Het familie-entertainmentcentrum
Door een ingetogen vormgeving en het gebruik
Deze voorziening is in het hart van het noordelijke
van natuurlijke materialen krijgt het gebouw
plandeel gesitueerd en goed bereikbaar via de
een tijdloze uitstraling en voegt het zich
boardwalk-trail. In dit gebouw wordt een keur aan
bescheiden in het landschap. Het dak heeft een
workshops aangeboden, waaraan alle kinderen en
eenduidige bekleding, waarin indien nodig, voor
hun (groot)ouders kunnen deelnemen. Buitenom
daglichtintreding dakvensters geïntegreerd zijn
zijn een adventure-golfbaan en een speeltuin
opgenomen. De gevels bestaan uit puien met veel
geprojecteerd. Samen met een familierestaurant
glas.
en een koffiebar fungeert dit complex als tweede
Rondom het gebouw lopen binnen en buiten
centrum voor het recreatiepark. Door de omvang
vanzelfsprekend in elkaar over. Buiten dragen
en de centrale ligging is het gebouw nauwelijks
fraaie tuinen met gezellige terrassen bij aan een
te missen. Om het desondanks verantwoord in te
vanzelfsprekende inbedding van dit complex in het
passen kan het volume worden gedifferentieerd tot
park.
een uit meerdere kleinere volumes samengesteld gebouw. Om het multifunctionele karakter tot uiting te brengen en een antwoord te bieden op zichtbaarheid vanuit alle windhoeken van het park, zou het gebouw alzijdig op de omgeving kunnen worden georiënteerd. Leidraad voor de architectonische uitwerking is het beeld van een cluster van met elkaar vervlochten boerenschuren, dat rondom ontsloten is. Het samengestelde dak vormt een schulp, waaronder de bezoekers zich veilig geborgen weten. Als referentie aan de authentieke boerenschuur kunnen entrees worden benadrukt door het optrekken van de gootlijn van het dak. 54
> REFERENTIES ARCHITECTUUR EN MATERIAALGEBRUIK Situering • Een cluster van met elkaar vervlochten verschillende volumes. • Het gebouw oriënteert zich alzijdig op de omgeving. Massa en vorm • De onderscheiden volumes zijn eenvoudig van vorm en bestaan uit liggende staafvormige bouwmassa’s met een zadeldak met bij voorkeur een lage goothoogte. • Entrees kunnen worden benadrukt door het optrekken van de gootlijn. Gevelopbouw • De gevels bestaan uit puien met veel glas en worden beëindigd door het dakoverstek. • De puien zijn verticaal geleed. Kleuren en materialen • Gedekte kleuren en natuurlijke materialen bepalen het beeld. • De puien zijn van hout of materiaal met een vergelijkbare profilering en/of uitstraling. • Het dak is gedekt met riet of (gebakken) pannen. • Witte omlijningen van architectonische componenten, speels en terughoudend toegepast, refereren aan de historische Zeeuwse boerenschuur.
55
Het Spa & welnesscomplex
gevels die op het hof zijn gericht hebben juist een
Deze voorziening ligt verscholen in het groen
open karakter.
nabij de oever van De Lemmer. Bezoekers
Door een ingetogen vormgeving en het gebruik
kunnen hier, zowel binnen als buiten, in alle rust
van natuurlijke materialen krijgt het complex een
genieten van verschillende sauna’s en baden. Het
tijdloze uitstraling en schurkt het onopvallend
complex bestaat uit 3-4 verdiepingen, waar in de
tegen de bosschages van De Lemmer aan. De
bovenste verdiepingen en de kap verschillende
gevels zijn eenduidig en afwisselend opgetrokken
luxeappartementen zijn ondergebracht, die in
in metselwerk of bekleed met afwisselend
directe verbinding staan met het saunacomplex.
horizontaal of verticaal toegepaste houten delen.
De bijzondere ligging biedt kansen hier een
De daken zijn afwisselend met riet en pannen
intieme plek te maken, enigszins afgescheiden
gedekt. Grote raampartijen zowel in de gevels
van de drukte van het centrum. Hier wordt op
en zo nodig, in het dak dragen zorg voor de
ingespeeld door in schaal en maat verschillende
lichtintreding en dragen bij aan de relatie tussen
bouwvolumes te scharen rond een centraal hof
de binnen- en buitenfaciliteiten.
dat zich opent in de richting van De Lemmer. Het samenspel van de volumes die bijvoorbeeld met corridors onderling zijn verbonden, houdt de onrust buiten en creëert een overzichtelijk en sfeervol hof waarbinnen de buitenbaden en sauna’s ruimschoots kunnen worden ingepast. Leidraad voor de architectonische uitwerking is het beeld van een boerenerf, waarop uiteenlopende schuren en bouwsels in gezamenlijkheid de plaats omsluiten. De individuele schuren bestaan uit langwerpige bouwvolumes met ieder een eigen goot en nokhoogte. De gevels die naar de omgeving zijn gericht hebben een gesloten karakter, de 56
> REFERENTIES ARCHITECTUUR EN MATERIAALGEBRUIK
Situering
• Rond het hof dragen grote raampartijen in gevel en zo
• Een cluster van rond een hof geschaarde verschillende
nodig, in het dak bij aan de lichtintreding
volumes, die bijvoorbeeld met corridors aan elkaar zijn
Kleuren en materialen
verbonden.
• Gedekte kleuren en natuurlijke materialen bepalen het
• Het complex is introvert en richt zich op de centrale hof
beeld.
met de rug naar de omgeving.
• Gevels zijn in metselwerk opgetrokken of bekleed met
Massa en vorm
houten delen.
• De onderscheiden volumes zijn eenvoudig van vorm en
• De puien zijn van hout of materiaal met een
bestaan uit langwerpige bouwmassa’s met zadeldaken
vergelijkbare profilering en/of uitstraling.
met verschillende goot- en nokhoogten.
• Het dak is gedekt met riet of (gebakken) pannen.
Gevelopbouw
• Witte omlijningen van architectonische componenten,
• De gevels zijn eenduidig en worden beëindigd door een
speels en terughoudend toegepast, refereren aan de
dakoverstek.
historische Zeeuwse boerenschuur.
• De houten delen worden bij de verschillende volumes
toegepast, refereren aan de historische Zeeuwse
afwisselend horizontaal of verticaal toegepast.
boerenschuur.
57
Het Logistiek centrum Dit gebouw voorziet in de ruimtebehoefte van de huishouding, de technische dienst en voor de aanvoer en opslag van allerlei goederen. Voor een goede bereikbaarheid is deze voorziening nabij de aansluiting van de Oranjeplaatweg op de Muidenweg geprojecteerd, min of meer in de luwte van het recreatiepark. De functie en het gebruik komen tot uitdrukking in de compacte vormgeving en het utilitaire, introverte karakter van het gebouw. Qua architectonische uitwerking staat dit gebouw van alle voorzieningen het dichtst bij het beeld van de authentieke Zeeuwse boerenschuur. Het volume bestaat uit een enkelvoudige compacte bouwmassa met een zadeldak. Het introverte karakter komt tot uiting door de geringe omvang van de raampartijen in zowel de gevel als het dak. Door een ingetogen vormgeving en het gebruik van natuurlijke materialen krijgt het gebouw een tijdloze uitstraling. De gevels zijn eenduidig en zijn opgetrokken in metselwerk of met houten delen of plaatmateriaal. Het dak is gedekt met plaatmateriaal. Raampartijen zijn geïntegreerd in de gevel- en dakbekleding opgenomen. Het gebouw staat centraal op een verhard erf, waardoor het voor expeditieverkeer rondom goed benaderbaar is. Het erf wordt door opgaande 58
beplantingsstruwelen aan het zicht onttrokken.
> REFERENTIES ARCHITECTUUR EN MATERIAALGEBRUIK Situering • Een enkelvoudig volume, vrijstaand op een erf. Massa en vorm • Het volume is eenvoudig van vorm en bestaat uit een liggende staafvormige bouwmassa met een zadeldak met verhoudingsgewijs een lage goothoogte. Gevelopbouw • Gevels zijn eenduidig en worden beëindigd door de gootlijn. • De gevelopeningen zijn gering van omvang Kleuren en materialen • Gedekte kleuren en natuurlijke materialen bepalen het beeld. • Gevels zijn in metselwerk opgetrokken of bekleed met plaatmateriaal. • Het dak is gedekt met plaatmateriaal.
59
> REFERENTIES APPARTEMENTENGEBOUWEN 5.1.3. Recreatiewoningen Het recreatiepark telt circa 820 nieuwe recreatiewoningen, opgebouwd uit circa 140 appartementen en circa 680 grondgebonden woningen. Om tegemoet te komen aan verschillend samengestelde gezelschappen, wordt er een tal van in omvang uiteenlopende verblijfaccommodaties aangeboden. Voor alle accommodaties staat de ervaring van de omgeving vanuit de woning centraal. Appartementen Appartementen komen voor in het havenstadje, boven de voorzieningen, of in solitair gepositioneerde blokjes op bijzondere plekken in het vakantiepark. Bijvoorbeeld langs De Lemmer of als markering aan het einde van de boulevard. Deze appartementengebouwen zijn maximaal drie tot vier lagen hoog, plus een kap. Ze zijn als urban-villa’s vormgegeven, met ruim bemeten en op de zon gerichte balkons. Qua uitstraling sluiten ze aan bij het beeld van het centrum dat refereert aan een authentiek Zeeuws havenstadje. De uitzonderlijke gebouwen daarbinnen, als een pakhuis of een arsenaal, die met hun forsere massa en prominente plaatsing zich van hun directe omgeving onderscheiden, zijn leidraad voor 60
de architectonisch uitwerking van de urban-villa’s.
> REFERENTIES APPARTEMENTENGEBOUWEN
61
De grondgebonden woningen
hoogteverschillen in het maaiveld en groepjes
Leidraad voor de architectonische uitwerking van
De grondgebonden woningen worden verspreid
heesters en bomen wordt ook hier privacy
de grondgebonden woningen is het beeld van de
in het decor van het krekenlandschap geplaatst
gegarandeerd.
authentieke Zeeuwse boerenschuur. Door het
en in relatie hiermee ontworpen. Dit decor biedt
gebruik van stijlkenmerken die teruggrijpen op het
drie verschillende landschappelijke milieus, die
Bij de bosstroken schurken de woningen tegen de
Zeeuws DNA krijgen ze een herkenbare en tevens
bepalend zijn voor de wijze waarop de woningen
bosrand aan. Die geeft rugdekking en beschutting.
tijdloze uitstraling. Het beeld wordt bepaald door
in het landschap worden ingebed. Langs het water,
Op die manier worden de woningen enigszins
kappen, die met grote overstekken beschutting
tegen het bos of op een weide. Dit resulteert in drie
gecamoufleerd en bijkans onderdeel van het
bieden. Door het gebruik van traditionele
wijzen waarop de woningen zich op hun omgeving
landschap. De woningen worden zo gepositioneerd,
bouwmaterialen, gepaard aan een ingetogen
oriënteren en inspelen op de specifieke kenmerken
dat ze vrij uitzicht hebben op de omgeving, zonder
kleurstelling gaan de woningen vrijwel geheel op
van het betreffende milieu.
inbreuk te doen op de privacy van de belendende
in het landschap. De woningen voldoen aan de
woningen. Iedere woning heeft zijn eigen door
huidige eisen van luxe en comfort.
Langs het water worden de woningen in
bomen beschutte terras. Rond de woning biedt het
samenhang met het grillige beloop van de
gras voldoende mogelijkheden om gedurende de
kreken in het landschap gevoegd. Ze worden
dag de zon op te zoeken.
zo gepositioneerd dat er langs de kreken een
62
speelse en afwisselende rand ontstaat, met vrij
De woningen op de weides zijn bedoeld voor
uitzicht over het water vanuit iedere woning. De
gezinnen met kleine kinderen. Op de grotere
afwisseling wordt vergroot door geschakelde en
eilanden, met voldoende maat, worden weides
vrijstaande woningen willekeurig door elkaar te
ingericht als speelvelden. De woningen omzomen
plaatsen en incidenteel woningen toe te voegen
op een speelse wijze deze velden Daardoor
die bijkans met hun voeten in het water staan. De
ontstaan min of meer gemeenschappelijk hoven,
afwisselende oriëntatie garandeert een zekere
waar de ouders zicht hebben op hun spelende
mate van privacy voor iedere woning. Daarbij heeft
kinderen. In dat licht bezien worden de woningen
iedere woning zijn eigen buitenruimte in de vorm
stuk voor stuk op het speelveld georiënteerd. Om
van een vlonder of terras. Daaromheen biedt het
desondanks een zekere mate van privacy voor
gras voldoende mogelijkheden om gedurende
iedere woning te garanderen worden de terrassen
de dag de zon op te zoeken. Dankzij kleine
gedeeltelijk achter hagen verschanst.
> REFERENTIES RECREATIEWONINGEN
63
> REFERENTIES MATERIAALGEBRUIK
64
> VOORBEELD BOUWSTENEN
Situering
• Toegangen en terrassen kunnen worden benadrukt
• Enkelvoudig, incidenteel meervoudig volume,
door het optrekken van de gootlijn.
gesitueerd in het gras langs water, tegen het bos of op
Kleuren en materialen
een weide.
• Gedekte kleuren en natuurlijke materialen bepalen het
• De oriëntatie is afwisselend.
beeld.
Massa en vorm
• Gevels zijn in metselwerk opgetrokken of bekleed met
• De volumes zijn eenvoudig van vorm en bestaan uit
houten delen, die afwisselend horizontaal of verticaal
liggende staafvormige bouwmassa’s met een zadeldak
worden toegepast.
met een verhoudingsgewijs, lage goothoogte.
• Het dak is gedekt met riet of (gebakken) pannen.
• De kap biedt met grote overstekken beschutting en
• Kozijnen, deuren en ramen zijn van hout of materialen
luwte.
met een vergelijkbare profilering en/of uitstraling.
• De bouwhoogte is passend bij het landschappelijk
• Omlijningen van architectonische componenten, speels
milieu en varieert van 1-2 bouwlagen met kap.
en terughoudend toegepast, refereren aan de
Gevelopbouw
historische Zeeuwse boerenschuur.
• De gevels zijn eenduidig en worden beëindigd door een
Buitenruimte
dakoverstek.
• Houten vlonder of betegeld terras.
• De gevelopeningen zijn gevarieerd van omvang, en
• Privacybescherming in de vorm van geschoren hagen
willekeurig in de gevel geïntegreerd.
of losgroeiende heesterbeplanting.
65
De openbare ruimte is de fysieke drager van alle componenten die samen het beeld van Waterpark Veerse Meer bepalen. De inrichting hiervan is de pijler waarop de beoogde identiteit van het Waterpark als natuurlijk krekenlandschap het zwaarste leunt. De vormgeving regisseert de beleving van de bezoeker en maakt dat het verblijf als veilig en comfortabel wordt ervaren. Om dat te bereiken is de openbare ruimte eenduidig van opzet, functioneel en informeel vormgegeven.
5.2 OPENBARE RUIMTE Het beoogde integrale karakter wordt tastbaar doordat alle elementen van de inrichting hiervan een afspiegeling zijn. Daarbij speelt herkenning een belangrijke rol. In dat licht bezien wordt met de middelen die worden ingezet bij de vormgeving van de openbare ruimte gerefereerd aan het Zeeuws DNA. De openbare ruimte van het waterpark kent verschillende bestanddelen die in samenhang met elkaar worden vormgegeven. Achtereenvolgens zijn dit: de boardwalk, bruggen en duikers, wegen en paden, water, groen, en verlichting en meubilair. Deze worden onderstaand nader toegelicht. De beschrijvingen kunnen als basis en richtlijn dienen voor een verdere uitwerking van het beoogde beeld in gedetailleerde inrichtingsplannen.
67
5.2.1. Boardwalk
Passend bij het krekenlandschap en geënt op het
Door een uitgesproken vormgeving kan de
De boardwalk is in hiërarchie veruit het
Zeeuws DNA heeft de boardwalk een natuurlijke en
boardwalk bijdragen aan de oriëntatie in het park.
belangrijkste bestanddeel van de inrichting van de
robuuste uitstraling. De boardwalk faciliteert twee
Bijvoorbeeld met in het ontwerp geïntegreerde
openbare ruimte. Het is de ruggengraat van het
stromen gebruikers, voetgangers en fietsers, ieder
symbolen, die de bezoeker op een natuurlijke
park, die het zuidelijke en noordelijke plandeel
met zijn eigen herkenbare loper, fysiek van elkaar
wijze de weg wijzen door het park en terug naar
verbindt en voor de bezoekers als een kralensnoer
gescheiden vanwege de veiligheid.
hun woning. Zo kunnen afslagen naar de hotspots
de verschillende functies en hotspots in het park
Daar waar de boardwalk als brug De Lemmer
worden vormgegeven als poort en afslagen naar
ontsluit.
kruist, wordt deze begeleid door een leuning die
de verschillende deelgebieden en eilanden worden
De boardwalk glooit met lange lome lijnen door
kan worden verbijzonderd door deze bijvoorbeeld
geduid met een karakteristiek bewegwijzering.
het krekenlandschap, schakelt bruggen en paden
tot zitgelegenheid te transformeren of een
Denk daar bij aan bijvoorbeeld meerpalen met
aaneen en transformeert bij de verschillende
scherm dat tegen de wind beschutting biedt. Met
erbovenop een bijzondere toevoeging van een
recreatieve voorzieningen tot plein of terras.
zijn glooiende en speelse lijnvoering en ranke
silhouet van een voor de omgeving kenmerkende
De route start in het zuidelijke plandeel, passeert
constructie vormt het silhouet van de brug een
vogel.
in de vorm van een brede promenade het
fraaie eyecatcher die in hoge mate bijdraagt aan de
‘havenstadje’, kruist als brug met een fraai silhouet
onderscheidende identiteit van het Waterpark.
De Lemmer en de Oranjeplaatweg en omarmt met terrassen het entertainmentcentrum. Daar splitst
De fysieke barrière tussen de twee
zij in een route richting het landmark aan de oever
gebruikersstromen kan, als daarvoor ruimte is,
van het Veerse Meer en een recreatieve route
transformeren tot een groene middenberm die de
richting het natuurgebied rond de kreek De Piet.
voetgangers en fietsers op een natuurlijke wijze van elkaar scheidt. Bij de hotspots transformeert
Inspiratie voor deze route vormen de vlonderpaden
de boardwalk tot zitplek, terras of plein en krijgt
door wetlands, die de bezoeker door de ruige
de groene berm meer maat. Op die manier
natuur loodsen en een panoramische beleving van
ontstaan er afwisselende plekken waar je rustig
het landschap bieden.
kan mijmeren en in de verte turen of juist om aan activiteiten deel te nemen.
68
> REFERENTIES BOARDWALK
69
> REFERENTIES BRUGGEN 5.2.2. Bruggen en duikers
al te brede watergangen kan de overspanning
Voor de bereikbaarheid van de vele eilanden in het
met gebruik van landhoofden worden ingekort. In
Waterpark is een groot aantal oeververbindingen