Bijlage 1. Plan van aanpak preventie steekwapenproblematiek en jeugdcriminaliteit

Wat is hiervoor nodig? In de eerste plaats inzetten op een algemene campagne omdat de naamsbekendheid te vergroten. Daarna specifiek inzetten op een combinatie van een sociale mediacampagne gericht op (steek)wapengeweld. Dit vraagt een specifiek plan van aanpak onder leiding van de lokale werkgroep met betrokkenheid van MMA Wie heeft de regie en wie te betrekken? Lokale werkgroep Kosten? Er ligt een aanbod met verschillende opties vanuit MMA bij OOV. Algemeen campagnemateriaal om de naamsbekendheid te vergroten is kosteloos voor 500 flyer en 1000 x creditcardformaat. Werken met grote formaten kost al snel €2500,Een specifieke intensieve sociale online campagne van enkele maanden kost minimaal €10.000,-

4.1.4 OM-lessen Wie Grijpt In / Leskaart Wapens en Geweld Interventie

19

Toelichting

OM Lessen ‘Wie Grijpt In’. Bovenbouw Voortgezet Onderwijs en MBO

In de lessenserie van het OM ‘Wie grijpt in’ gaan officieren van justitie en studenten rechten met leerlingen in gesprek gaan over hun eigen rol in een veilige samenleving. Het lesprogramma is voor alle niveaus van het middelbaar onderwijs en het MBO. Het daagt jongeren uit om, aan de hand van thema’s en onderwerpen die raakvlakken hebben met hun eigen leefwereld, na te denken over de Nederlandse rechtstaat, een veilige samenleving en hun eigen rol in de samenleving. Via de vraag wat maatschappelijk als goed of fout wordt ervaren wordt er toegewerkt naar de werking van het strafrecht. Daarnaast is ook de leskaart ‘Jongeren en Wapenbezit’ ontwikkeld waarmee docenten in het thema ‘wapenbezit’ op een laagdrempelige manier bespreekbaar kunnen maken met hun leerlingen.

Wat is hiervoor nodig? De lessenserie ‘Wie grijpt in’ gaat verder waar de Halt-lessen stoppen. De serie maakt het mogelijk om een doorlopende leerlijn van groep 7 tot en met de bovenbouw van het voortgezet onderwijs en het MBO te realiseren. Waar de Halt-lessen bepaald en ingekocht kunnen worden door gemeenten/scholen, is het inzetten van de lessenserie ‘Wie grijpt in’ een afweging die door het arrondissementsparket gemaakt moet worden. De lessenserie draait nu in Randstedelijk gebied en moet voor Zeeland-West-Brabant apart worden ingekocht via Diversion. De leskaart is wel kosteloos beschikbaar en kan opgenomen worden in de communicatietoolkit voor scholen als onderdeel van de lokale campagne. Wie heeft de regie en wie te betrekken? OM in afstemming met OOV / lokale werkgroep Kosten? Er is financiering nodig om de werving, planning en maatwerk en uitvoering op de scholen te organiseren. En daarnaast om een lokale poule van peer educators te werven, trainen en te begeleiden. Opstartkosten: €7000,-. Kosten per klas: €1200,-. Leskaart Jongeren en wapenbezit kosteloos.

4.1.5 Kluis en tassencontroles middelbare scholen* Interventie

Toelichting

(Onaangekondigde) Kluiscontroles conform convenant veilige scholen inclusief jassen en tassencontrole in de klas en controles op het schoolplein, rond school en in fietsenstalling (opbergruimtes bromfietsen en fietstassen)

In het convenant zijn afspraken gemaakt over de (preventieve) aanpak van alcohol en drugs, fysiek en verbaal geweld, grensoverschrijdend gedrag, radicalisering, cyberpesten, sexting, drillrap en wapenbezit (waaronder messen). Dit convenant is eind 2021 opnieuw ondertekend en biedt een optimale kapstok om samen te werken aan de meeste belangrijke maatschappelijke veiligheidsthema’s op en rond scholen. In artikel 2:11 wordt een grondslag voor kluiscontroles gegeven: “De school behoudt zicht het recht voor om eventueel ter beschikking gestelde schoolkluizen te openen bij georganiseerde periodieke kluiscontroles of wanneer hier anderszins aanleiding toe is. De politie kan ter assistentie bij de kluiscontroles aanwezig zijn”* * Omdat in het convenant alleen over kluiscontroles wordt gesproken, dient onderzocht te worden of de school in de (huis)regels en afspraken met leerlingen, studenten en ouders de bevoegdheid heeft vastgelegd om ook jassen, (fiets) tassen etc. te doorzoeken.

Wat is hiervoor nodig? Politie en scholen maken samen een jaarlijkse programmering van controles waarbij alle betrokken scholen minimaal 1 keer aan de beurt komen. De controles zijn onaangekondigd en worden uitgevoerd door de scholen zelf in het bijzijn van de politie. De lokale driehoek wordt van de controles op de hoogte gebracht. Contactpersonen van iedere school; De controles worden opgezet langs de in 2021 geüpdatete checklist van Bureau Beke Vastleggen in jaarlijk uitvoeringsplan IVP gemeente Middelburg Wie heeft de regie en wie te betrekken? Lokale werkgroep / Politie (Cops) Gemeente (OOV): heeft de regie op de naleving van het Convenant Veilige School in zijn geheel en betrekt dus het aspect ‘controles’ in de jaarlijkse evaluatie met alle scholen. Kosten?

4.1.6 Inkopen structurele voorlichting en adviesuren Halt Interventie

20

Toelichting

Halt Lessen groep 7 & 8 en 1 & 2 VO

Er zijn in Middelburg tussen gemeenten en scholen afspraken nodig over structurele voorlichtingsactiviteiten om steekwapenbezit te voorkomen. Omdat de problematiek van steekwapenbezit niet losstaat van andere uitdagingen op het gebied van ondermijnende criminaliteit en het gebruik van sociale media, dient de voorlichting een bredere insteek te hebben. Echter, het aanbod van mogelijkheden is enorm. Daarom wordt voorgesteld om te werken met (beproefde) interventies. Haltlessen (primair onderwijs groep 7 en 8 + voortgezet onderwijs) + spreekuren en adviesuren. Halt kan voor de gemeente Middelburg jongeren uit (groep 7-8 bo t/m vo klas 1-2) bekend maken met diverse thema’s rondom criminaliteit en de gevolgen van grensoverschrijdend gedrag. Op deze manier worden jongeren zich bewust van de gevaren, herkent men de signalen en worden ze zich bewust van handelingsalternatieven waardoor jongeren een andere (veilige) keuze kunnen maken. Het gaat om thema’s als ‘wapens en geweld, online veiligheid en cybercrime, groepsdruk, tolerantie en respect en ondermijning. Mbt de voorlichting "weerbaar tegen ondermijning" is initiatiebudget beschikbaar gesteld door de Taskforce RIEC waarbij Halt in samenwerking met het RIEC deze voorlichting verzorgd. Voor de gemeente Middelburg zijn 3 voorlichtingen gratis beschikbaar.

Tevens kan Halt als adviespartner bij diverse netwerkoverleggen worden ingezet (voor bv overlast gevende jeugdgroepen) en kunnen er spreekuren op scholen worden georganiseerd.

Wat is hiervoor nodig? In samenwerking met de afdeling samenleving en wijk en bestuur worden op dit moment de mogelijkheden onderzocht om voor preventie de middelen uit het Nationaal Programma Onderwijs in te zetten. Als die mogelijkheid er is, is de vervolgstap op met scholen ieder jaar de inhoud van het lesprogramma te bepalen. Spreekuren zouden voor rekening van school zelf komen. Wie heeft de regie en wie betrekken? Lokale werkgroep, afdeling samenleving Kosten? Halt rekent met een tarief van € 267,- per voorlichting inclusief btw Adviesuren: voor deelname aan een netwerkoverleg rekent Halt (online) 2,5 inzet uren en (fysiek) 3 inzeturen met een uurtarief van € 89,- incl btw Spreekuren per school: €460 per maand + €550 opstartkosten Schatting kosten op jaarbasis €13.000 preventielessen (minimaal 15 basisscholen groep 7,8 en middelbare scholen l en 2) Adviesuren €7.000 Benodigd vanuit middelen Nationaal Programma Onderwijs €20.000,- Spreekuren €6.000 per school (keuze aan school)

4.1.7 Halt en Jongerenwerk Project Samen bloeien Interventie

Toelichting

#Samenbloeien

Met het project #samenbloeien zetten jongerenwerkers en Halt-medewerkers zich samen in voor kwetsbare jongeren zodat deze jongeren veerkrachtiger worden en zich weerbaarder voelen in moeilijke situaties. Deze interventie is een goede aanvulling op het repertoire binnen de oplossingsgerichte aanpak. In de samenwerkingstool worden de overeenkomsten, verschillen en werkwijzen tussen Halt en Jongerenwerk toegelicht, maar ook hoe deze elkaar versterken. Concreet wordt binnen samenbloeien werk gemaakt van: 1) preventieve gesprekken met jongeren ouders aan de hand van o.a. de plus-min-mee-methodiek die helpt te bepalen hoe en wanneer gesprekken zin hebben 2) Begeleiding en hulp door jongerenwerk bij werkstraffen/leerstraffen Halt (ook bij verwijzingen rond steekwapenproblematiek. 3) Voorlichting op scholen, zie voorgaande paragraaf, gezamenlijk.

Wat is hiervoor nodig? Het project #samenbloeien vraagt een nauwe samenwerking tussen Halt en Jongerenwerk. Wie heeft de regie en wie te betrekken? De gemeente (afdeling samenleving) kan sturen op het inzetten/inkopen en laten uitvoeren van deze interventie door Jongerenwerk.Maak ook gebruik van de handleiding jongerenwerk in de online wereld. Kosten? Project betrekken binnen structurele voorlichting en dienstverlening Halt (adviesuren)

21

4.1.8 Weerbare Jeugd & Hackshield Interventie

Toelichting

Lessen Weerbare jeugd

In het kader van de aanpak ondermijning richt het Regionaal Informatie en Expertisecentrum zich met het programma ‘Weerbare Jeugd’ op het voorkomen van criminele carrières. In samenwerking met Halt kunnen o.a. de lessen ‘weerbaar tegen ondermijning’ worden ingezet als onderdeel van het hiervoor genoemde Haltrepertoire.

Hackshield

HackShield maakt kinderen via Gamification en Storytelling bewust van de gevaren die ze online lopen. Ze spelen mee in een meeslepend verhaal, leren over online veiligheid, ontdekken wat de gevaren en leren in verschillende afleveringen hoe ze zich hier tegen kunnen wapenen. Eigenlijk is HackShield is een game die kinderen moeten spelen van hun ouders. HackShield is dan ook voor iedereen gratis te spelen op www.joinhackshield.nl. Hackshield kan zowel in de klas, maar ook individueel gespeeld worden. Voor het individuele aanbod geldt dat Hackshield voor iedere gemeente de begeleiding en promotie organiseert, inclusief de huldiging van de junior-cyberagents door burgemeester en politie. Een uitgebreide presentatie over Hackshield vind je hier. Hackshield wordt grotendeels gefinancierd door private partijen waaronder Rabobank en AFAS.

Wat is hiervoor nodig? Lessen: Afspraak met Halt, RIEC en scholen over de wijze waarop en wanneer deze lessen te implementeren Hackshield: Onderdeel laten uitmaken van de lokale of provinciebrede aanpak van cyberweerbaarheid. De kosten voor begeleiding en promotie bedragen voor de gemeente Middelburg max €4.000,- per jaar. Wie heeft de regie en wie te betrekken? De gemeente (OOV) in samenwerking met Hackshield en de politie (jeugdagent) Kosten? €4.000

4.2 Vroegsignaleren en melden Het inzetten op vroegsignalering volgt uit de geconstateerde onduidelijkheid over hoe signalen van zorgwekkend gedrag in Middelburg te herkennen en hoe daar gezamenlijk op te acteren. Want wat zijn nu typische signalen waaruit je kunt opmaken dat het met jongeren echt de verkeerde kant op gaat? Natuurlijk kun je daar signaallijsten voor gebruiken zoals die van het Centrum Kinderhandel Mensenhandel. Daarin worden algemene signalen rondom dadergedrag, slachtoffergedrag, schoolsituatie en sociale contacten aangevuld met signalen die specifiek betrekking hebben op seksuele en criminele uitbuiting. Toch is alleen een signaallijst niet genoeg. Je moet als professionals de belevingswereld van jongeren leren doorgronden en samen oefenen in het herkennen van signalen en het melden ervan. Deze gezamenlijkheid is waardevol omdat je leert door de ogen van andere disciplines te kijken waardoor je signalen eerder of beter gaat zien en ook onnodige problematiseren voorkomt. Onder vroegsignaleren verstaan we het (vroeg)tijdig kunnen signaleren van een dreigend probleem door een professional op het gebied van risicojongeren en jeugdgroepen. De professional zou vervolgens adequaat moeten kunnen ingrijpen op basis van een zorgsignaal. Door tijdig te handelen en passende zorg te bieden, wordt het ontwikkelingsproces van een kind of jongere zo min mogelijk verstoord.

Hierdoor is idealiter te voorkomen dat een kind of jongere verder afglijdt naar crimineel gedrag. Daarmee bedoelen we dat hij niet na een eerste aanraking met justitiële instanties nog verder het criminele pad op zal gaan (Wegwijzer Jeugd en Veiligheid, 2020).

4.2.1 Leersessies / netwerkbijeenkomsten Interventies

22

Toelichting

Jaarlijkse leersessies: Online straatcultuur en geweld

Zichtsessie Weerbare Jeugd

Handelingskader Jonge Aanwas

Programma 2023

Op 8 maart 2022 is gestart met de eerste sessie ‘Online Straatcultuur en (steekwapens) geweld’ onder leiding van criminoloog Jeroen van den Broek. Doel: inzicht in de online straatcultuur en de impact ervan op geweld. Maar ook hoe daar als professionals mee om te gaan. Een logisch vervolg op deze bijeenkomst is een sessie over het handelingskader Jonge Aanwas, juist omdat jeugdcriminaliteit zich niet beperkt tot alleen steekwapenproblematiek. In de tweede helft van 2022 kan een verdiepende sessie gehouden worden naar aanleiding van de film Zicht. “Een korte maar indringende film waarin de kijker wordt meegenomen in de wereld van jongeren en ouders die in aanraking zijn (geweest) met ondermijnende criminaliteit. De trailer van ZICHT kun je hier bekijken. Het doel van de film is het gesprek op gang brengen over het creëren van weerbare jeugd en het voorkomen van afglijden. Daarnaast kan de film werken als breekijzer om verbindingen te leggen tussen verschillende domeinen binnen overheden. De film is ook geschikt om bijvoorbeeld met het jongerenwerk, verenigingsleven, of bijvoorbeeld kerken en moskeeën te bekijken. “In de strijd tegen jeugdcriminaliteit zien we dat onze kansen liggen bij het terugdringen van jonge aanwas, maar dit is makkelijker gezegd dan gedaan.

Want: wat is nu precies jonge aanwas en hoe krijg je deze doelgroep in beeld? Het ‘handelingskader jonge aanwas’ dient ertoe om vanuit wetenschap/ praktijkervaring uitvoerende professionals, (hun leidinggevenden en beleidsadviseurs overzicht en inzicht te bieden rondom jonge aanwas. Nadruk ligt op partijen die werkzaam zijn bij de gemeente, maar ook andere organisaties kan dit handelingskader aanknopingspunten bieden. Het gaat zowel om het bijdragen aan de kennispositie als de informatiepositie” (producten en dienstencatalogus Taskforce-RIEC. In het laatste kwartaal 2022 verdient het aanbeveling om met de betrokkenen van Nieuw Perspectief en het RIEC (programma weerbare jeugd) een jaarprogramma 2023 op maat te maken vanuit de dienstencatalogus weerbare jeugd, beschikbaar bij OOV.

Wat is hiervoor nodig? Jaarprogramma bepalen in overleg met RIEC (programma weerbare jeugd / weerbare jeugd@taskforce-riec). In 2022: seminar online straatcultuur en geweld + Zichtsessie Wie heeft de regie en wie te betrekken? Lokale werkgroep + RIEC. Gebruiken o.a. deelnemersoverzicht 8 maart 2022 Kosten? Voor gemeente enkel faciliteren (locatie) totaal €5000,-. Programma Weerbare Jeugd verzorgt inhoud.

4.2.2 Signalerings- en interventiematrix wapenbezit en gebruik 12-23 jarigen Interventie

Toelichting

Interventiematrix

Het CCV heeft een interactieve signalerings- en interventiematrix beschikbaar. Daarin staan de meest voorkomende situaties met betrekking tot het aantreffen van (steek) wapens, zowel fysiek als online. Deze matrix biedt handelingsperspectief voor de belangrijkste actoren zoals gemeente, Halt, politie, jongerenwerk, OM, school, Raad voor de Kinderbescherming. Alle partijen zijn aanspreekbaar op hun rol. Deze matrix kan (eventueel in combinatie met bijvoorbeeld campagnemateriaal i.v.m wapeninleveracties of lesbrieven) aan gemeenten worden verstrekt met een begeleidende brief vanuit de lokale driehoek.

Wat is hiervoor nodig? Informatiepakket preventie wapenbezit voor scholen (toolbox) als onderdeel campagne Wie heeft de regie en wie te betrekken? Lokale werkgroep Kosten -

4.2.3 Routeteam 2022 Interventie

23

Toelichting

Routeteam nieuw stijl

In hoofdstuk 3 is de problematiek beschreven met betrekking tot vroegsignaleren en melden. Het is van het grootste belang dat signalen niet alleen gemeld worden, maar vervolgens ook op 1 plaats verzameld en verrijkt worden. Daarna dienen er afspraken gemaakt te worden over het te volgen pad bepaald (vrijwillig, drang en dwang) en wie daarop procesregie en casusregie voert. De manier waarop het routeteam tot een aantal jaar geleden werkte, moet worden herijkt. Het is verstandig om de sociale teams (in opbouw) hierin te betrekken. Ook kan het routeteam in tegenstelling tot jaren terug grotendeels digitaal worden ingericht. Op dit moment zijn Politie, Veilig Thuis en het Zorg en Veiligheidshuis bezig met een inventarisatie van alle meldingen en de duiding daarvan. Deze exercitie moeten leiden tot voorstellen op welke manier in de toekomst met deze meldingen kan worden omgegaan. Vanuit Middelburg is OOV bij de opstart betrokken geweest, maar dit wordt vanaf april 2022 verder opgepakt door de afdeling Samenleving.

Wat is hiervoor nodig? Monitoren vervolg van de inventarisatie vanuit OOV en Samenleving Resultaten bestuurlijk voorbereiden vanuit OOV en Samenleving. Mogelijk gaat het om een werkwijze die voor heel Zeeland gaat gelden. Consequenties daarvan, ook voor personele (politie)capaciteit, meenemen in voorstel. Wie heeft de regie en wie te betrekken? Zorg- en Veiligheidshuis initieert de bijeenkomsten om tot een voorstel te komen. Er kan ook kosteloos advies worden ingewonnen bij de regio adviseur van de VNG (Veerle.Petit@vng.nl) Kosten? Zorg en Veiligheidshuis draagt de kosten

4.3 Persoonsgericht interveniëren

4.3.1 Het inrichten van de persoonsgerichte aanpak (lokale PGA) Interventie

Toelichting

Persoonsgerichte aanpak (lokale PGA)

“De lokale persoonsgerichte aanpak (PGA) is een relatief nieuwe werkwijze die in steeds meer gemeenten wordt ingezet. Onder regie van de gemeente wordt met een lokale PGA integraal samengewerkt tussen verschillende samenwerkingspartners bij complexe casuïstiek die te veeleisend is voor het sociaal team, maar te licht voor het Zorg- en Veiligheidshuis. Het gaat vaak om jongeren en jongvolwassenen met problemen op meerdere leefgebieden die regelmatig met politie- en justitie in aanraking komen. Ze zorgen doorgaans voor een flink deel van de lokale criminaliteit en overlastmeldingen en maken niet zelden langdurig aanspraak op allerhande gemeentelijke voorzieningen. Op de arbeidsmarkt zijn weinig kansen voor deze jongvolwassenen, terwijl het krijgen en behouden van werk voor hen een belangrijke factor is om uit de problemen te komen én te blijven” (Onderzoek Startbaan, 2021). Hoewel de PGA in Middelburg al bestaat (onder de vlag van Nieuw Perspectief), verdient het aanbeveling om de PGA te herijken op basis van het Startbaanonderzoek.

Wat is hiervoor nodig? -Samen optrekken van cluster OOV en collega’s binnen de afdeling Samenleving -PGA-expert die de persoonsgerichte aanpak coördineert. Rekening houden met 0.5 fte indien PGA zowel doelgroep jeugd als volwassenen zijn. -Burgemeester als portefeuillehouder PGA -Voorstel driehoek om focus te leggen op informatieverzameling politie en OM in het kader van de PGA en het 7stappenmodel achter de hand te houden voor problematische groepen Wie heeft de regie en wie te betrekken? OOV en Samenleving. Eventueel kan ook de VNG (regioadviseurs) meedenken hierover (Veerle.Petit@VNG.nl) en (Maarten.Fonkert@VNG.nl). Ze hebben een goed beeld van best-practices in de regio Zuid-West en de rest van het land. En ook van het werken met opschaling/afschaling via AVE (Aanpak Voorkomen Escalatie) Kosten? 0.5 PGA-expert schaal 10, €40.000,- per jaar structureel Afspraken externe partners (uren deelname PGA-overleg en outreachend werk i.v.m. inventariseren ophalen hulpvraag). PM. Trainingen Persoonsgerichte Aanpak ‘van signaal tot interventie’ €6000,-

4.3.2 Leer/werkstraf Halt (ontmoedigen verkoop messen door ondernemers) Interventie

24

Toelichting

Landelijk aangekondigd messenverbod in relatie tot lokale verkoop messen aan minderjarigen

Er is een wetsvoorstel aangekondigd om de verkoop van legale messen aan minderjarigen te verbieden. Daaronder vallen ook dagelijkse gebruiksvoorwerpen die burgers voor legitiem dagelijks gebruik, bijvoorbeeld in het kader van hun werk, opleiding of hobby, aanschaffen of bij zich moeten hebben. Deze wet maakt het in de toekomst overbodig om met lokale ondernemers afspraken te maken over de verkoop van messen aan minderjarigen. Omdat de route van wetsvoorstellen lange tijd in beslag kunnen nemen, kan de gemeente Middelburg ervoor kiezen afspraken met Halt te maken waarbij jongeren vanuit Halt als onderdeel van hun leer/werkstraf bij ondernemers langsgaan om (vanuit eigen ervaring) de verkoop van messen aan minderjarigen te ontmoedigen.

Wat is hiervoor nodig? Jongeren die vanwege steekwapenbezit een Halt leer/werkstraf hebben gekregen gaan langs bij winkeliers. Ze leggen dan gemotiveerd uit waarom mesverkoop aan minderjaringen geen goed idee is en houden een pleidooi om de verkoop vrijwillig te stoppen. Wie heeft de regie en wie te betrekken? Halt in samenwerking met lokale werkgroep Kosten? -

4.3.3 Messenverbod APV en last onder dwangsom Interventie

Toelichting

Aanpassen Algemene Plaatselijke Verordening (messenverbod) en last onder dwangsom

Gemeenten kunnen een verbod op het dragen van legale messen voor minderjarigen opnemen in de APV. Enkele gemeenten voorzien ook in een last onder dwangsom die in werking treedt als een jongere voor de 2e keer met een wapen op zak wordt aangehouden. Hierbij een voorbeeld uit Rotterdam, een combinatie van een gebiedsverbod en preventie last onder dwangsom. Met het proces rondom het opstellen van gebiedsverboden heeft de gemeente Middelburg al ervaring. Dat maakt de eventuele toevoeging van een preventieve last onder dwangsom mogelijk laagdrempeliger. Een messenverbod in de APV is, mits het aan bepaalde voorwaarden voldoet, volgens de Hoge Raad niet in strijd met hogere regelgeving, lees de Wet Wapens en Munitie.

Wat is hiervoor nodig? Een aanpassing van de APV en een positief besluit van de gemeenteraad. De onderbouwing kan geleverd worden vanuit dit plan van aanpak. Een verdiepingscursus toepassing APV Een werkproces van aantreffen wapens tot opstellen, uitvaardigen, handhaven en bezwaarprocedures Wie heeft de regie en wie te betrekken? Regie Toezicht en Handhaving (juridisch adviseurs), Betrokken partijen: boa’s, politie, OOV. Kosten? Verdiepingscursus toepassen APV Bestuursacademie, €6000,- op basis van 5 personen

4.3.4 In principe dagvaarden minderjarigen bij overtreding WWM6 Interventie

Toelichting

Bij overtreden minderjarige WWM in principe dagvaarden

Een officier van justitie kan de beslissing nemen om een jongere bij wie een steek/slagwapen is aangetroffen een Halt+-afdoening te geven. De vraag is of dat proportioneel is. Immers, wie steekwapens in bezit heeft, heeft immers al willens en wetens een forse grens overschreden vanwege de bekendheid met de risico’s ervan. In Rotterdam heeft het Openbaar Ministerie de afspraak gemaakt dat minderjarigen die de Wet Wapens en Munitie (WWM) overtreden in principe gedagvaard worden voor

6

De geldende wet- en regel is te vinden op een aparte pagina van het centrum voor criminaliteitspreventie en veiligheid. Het gaat om een algemene uitleg en een overzichtskaart van alle wapens die onder de Wet Wapens en Munitie vallen. Maar ook om specifieke uitleg bij strafrechtelijk en bestuursrechtelijk optreden. Onderstaand een overzicht van afspraken en regelgeving die de lokale driehoek kan overwegen om steekwapenbezit tegen te gaan.

25

speciale kantonzittingen die bestemd zijn voor het afdoen van zaken waarbij minderjarigen met een mes worden aangetroffen.

Wat is hiervoor nodig? Vraagstelling vanuit de lokale driehoek aan het OM Een advies aan en besluit van de parketleiding OM. Onder de voorwaarde dat gemeenten daadwerkelijk invulling geven aan preventie (zoals beschreven in dit plan van aanpak) Wie heeft de regie en wie te betrekken? OM (beleid & strategie). Betrekken: gemeenten, politie, regionaal veiligheidscollege Kosten? -

4.3.5 Persoonsgerichte aanwijzing preventief fouilleren Interventie

Toelichting

Persoonsgerichte aanwijzing preventief fouilleren

Een persoonsgerichte aanwijzing preventief fouilleren kan vanuit de officier van justitie opgelegd worden aan voor minderjarigen die veroordeeld zijn voor bezit/gebruik steekwapens In Rotterdam heeft het OM hiervoor de volgende criteria opgesteld: De minderjarige is veroordeeld voor een misdrijf waarbij een wapen is gebruikt; Bij een ander misdrijf of de Wet ID controle had de minderjarige een mes zich en/of in het kluisje op school is een mes aangetroffen. Op beeldmateriaal via telefoon of social media is de minderjarige te zien met een (steek)wapen. Op andere wijze is bekend dat de minderjarige in het bezit is (geweest) van een wapen, bijvoorbeeld via TCIinformatie. Zie hiervoor het overzichtsdocument van de Veiligheidsalliantie Rotterdam

Wat is hiervoor nodig? Vraagstelling vanuit de lokale driehoek aan het OM Een advies aan en besluit van de parketleiding OM. Onder de voorwaarde dat gemeenten daadwerkelijk invulling geven aan preventie. Wie heeft de regie en wie te betrekken? OM (beleid & strategie). Betrekken: gemeenten, politie, regionaal veiligheidscollege Kosten -

26

5. Begroting 7 (€) 2022

(€) 2023

Organisatie / Afdeling

Struct (S) Incid (I)

Dekking

35.000

5.000

Wijk en Bestuur

I

Meld Misdaan Anoniem 3.000 Naamsbekendheid Meld Misdaad Anoniem Intensieve 0 campagne Halt Voorlichting en adviesuren 0

0

Wijk en Bestuur

I

Subs (2022) / OOV 2023 v

10.000

Wijk en Bestuur

I

x

20.000

Samenleving

S

x

Hackshield

4.000

4.000

Wijk en Bestuur

S

V (2022)

Kluis, tassen en jassencontrole

0

0

Politie en scholen

S

-

Jaarlijkse leersessies (2x per jaar) Signalering en interventiematrix gebruiken Persoonsgericht interveniëren

5.000 0

5.000 0

Wijk en bestuur Wijk en bestuur

S S

V (2022) v

Inventarisatie routeteam Zorg en Veiligheidshuis, Veilig Thuis en Routeteam Inrichten lokale persoonsgerichte aanpak 2022 PGA start / PGA expert schaal 10 max 0.5fte Trainingen PGA rondom werkwijze en privacy/AVG. Ontmoedigen lokale verkoop via Halt leer-werkstraffen Minderjarigen dagvaarden bij overtreding WWM Persoonsgerichte aanwijzing preventief fouilleren Totaal

0

0

Zorg en Veiligheidshuis

I

v

40.000

0

I

x

0

40.000

S

x

6.000

6.000

Wijk en bestuur / Samenleving Samenleving / Wijk en bestuur Wijk en Bestuur

S

V (2022)

0

0

Halt

S

-

0

0

OM

S

-

0

0

OM

S

-

93.000

90.000

Interventie / Maatregelen Bewustwording en preventie Lokale campagnes / toolkit / wapeninleveracties

Signaleren en melden

Dekking 2022 Aanvraag 2022

€18.000 €40.000,- PGA + €35.000 (subsidie campagne8)

Dekking 2023 Aanvraag 2023

€20.000,€70.000,- PGA, Halt, campagne

6. Prioritering & planning11

7

Dit is exclusief de kosten die door externe partners gedragen kunnen worden. Te weten: spreekuren scholen (€6000,-), OM-lessenserie Wie Grijpt In (€10.000) 8 Nog onzeker of subsidie J&V voor lokale campagnes (volledig) beschikbaar zijn.

27

6.1 Werkgroep bewustwording en voorlichting starten Kernpartners: Politie, Jongerenwerk, Gemeente (OOV, samenleving). Op afroep: Halt, OM, scholen, campagnebureaus etc. Schatting uren tot eind 2022: gemeente 4 uur per week. Politie en jongerenwerk max 1 uur per week • • • •

Lokale Media Campagne opzetten (inclusief wapeninleveracties), toolkit voor scholen en eventuele subsidieaanvraag campagnes. Inplannen leer/netwerkbijeenkomsten RIEC Voorbereiden besluitvorming inkoop Halt-lessen en adviesuren vanaf 2023 (inzet lokale middelen Nationaal Programma Onderwijs). Voor hoeveel klassen/scholen Kluiscontroles continueren (inclusies jassen/tassen indien hiervoor grondslag is, zo niet, die grondslag afspreken met scholen)

Start 1ste helft 2022

Zonder landelijke subsidie campagne: kiezen voor meld misdaad anoniem campagne of een zelfbedacht lokaal alternatief.

6.2 Inventarisatie routeteam en voorstel lokale PGA Door werkgroep Nieuw Perspectief en/of duo afdeling wijk en bestuur / samenleving Schatting uren gemeente tot eind 2022: 4 uur per week • Monitoren Inventarisatie routeteam (vroegsignalering) • Bestuurlijk advies over voorstellen n.a.v. de inventarisatie. • Consequenties capaciteit partners hierin meenemen. • Collegevoorstel PGA Eventueel VNG-regioadviseurs hierin betrekken.

Start 2ste helft 2022

6.3 Adviesvragen / overig Door driehoek, oov, juridische zaken Schatting uren gemeente tot en met juni: 1 uur per week • • • • •

Adviesvraag vanuit driehoek aan OM over wenselijkheid en haalbaarheid (1) persoonsgerichte aanwijzing en (2) dagvaarden bij overtredingen WWM door minderjarigen Haalbaarheid aanpassen APV messenverbod / last onder dwangsom. Indien haalbaar bijscholing/verdiepingscursus juridische zaken/oov Mogelijkheden OM-lessen Wie Grijpt In (haalbaarheid financiering en eventuele alternatieven) Collegevoorstel en raadsinformatiebrief over dit plan van aanpak Voorstel driehoek over pga in relatie tot 7-stappenmodel

Start 2ste helft 2022

Bronnen Actieplan Wapens en Jongeren (2020). Den Haag: Ministerie van Justitie en Veiligheid Boer, H. de, Ferwerda, H. en Kuppens, J. (2022) ‘Do or Don’t Kennissynthese ingroeimechanismen en rekruteringsprocessen van jongeren in de georganiseerde criminaliteit’.

28

Arnhem: Bureau Beke in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum. Checkist Wapencontroles Scholen (2021). Ministerie van Justitie en Veiligheid en Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Draaiboek landelijke inleveractie wapens (2021). Ministerie Justitie en Veiligheid. Gunst, D. (2022). Een messcherp onderzoek naar de verklaringen voor steekwapenbezit onder jongeren in Zeeland. Leiden: Universiteit Leiden. Lectoraat Kennisanalyse Sociale Veiligheid (2020) Samen werk maken van de persoonsgerichte aanpak rond jongeren en jongvolwassenen. Utrecht: Hogeschool Utrecht. Monitor Jeugdcriminaliteit (2020). Den Haag: Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum & Centraal Bureau voor de Statistiek. Pleysier, S. (2021). Interview in Dagblad De Morgen over het dragen van steekwapens. Geraadpleegd op 15 november 2021. Raalte, W., & W. Kroeze (2021). Ondermijning en Jeugd. E-publicatie ‘Fuik’, p.12. Geraadpleegd op 15 november 2021 Roks, R.A., & J.B.A. van den Broek (2020) ‘Cappen voor clout. Een verkennend onderzoek naar Rotterdamse jongeren drill en geweld in het digitale tijdperk’. Rotterdam: Erasmus School of Law. VAR Rotterdam (2020) ‘Regionaal Overzicht Aanpak Steekincidenten Regio Rotterdam’. Rotterdam: Veiligsheidalliantie Wegwijzer Jeugd en Veiligheid.

Drillrap - Ze laten iets zien waar we de ogen liever voor sluiten: Wegwijzer Jeugd en Veiligheid. Geraadpleegd op 15 november 2021. Wegwijzer Jeugd en Veiligheid (2020). E-book Tijdig signaleren en ingrijpen van levensbelang. Utrecht: Het CCV Wet en regelgeving Wet Wapens en Munitie via https://hetccv.nl/onderwerpen/wapensenhttps://hetccv.nl/onderwerpen/wapens-en-jongeren/wet-en-regelgeving/jongeren/wet-enregelgeving/

29