26-092 Bijlage 1. Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Momenteel worden 30 van de 42 panden geïnventariseerd
de stadsveste in het centrum, in de oude dorpskernen en langs
en de verduurzamingsmaatregelen bepaald. Het op termijn
de oude doorgaande wegen zoals de Noordweg historische
verduurzamen van deze 30 panden wordt voldaan aan
bodemverontreiniging voor. In 2024 en 2025 is samen met
de doelstelling, 55% CO2-emissiereductie voor 2030 ten
de gemeenten Veere en Vlissingen gezocht naar samenwerking
opzichte van 1990. Voor veertien panden (thema sport- en
om zoveel mogelijk eenduidig één en ander op te nemen in
welzijnsaccommodaties) zijn de verduurzamingsmaatregelen
het Omgevingsplan.
bekend en heeft de raad de benodigde kredieten beschikbaar gesteld.
Bodemkwaliteitskaart PFAS Walcheren Gezamenlijk met de Walcherse gemeenten is een
Negen van deze panden kwamen in aanmerking voor een
bodemkwaliteitskaart voor PFAS op Walcheren voorbereid in 2024
verduurzamingssubsidie (DuMaVa). Het totaal subsidiebedrag
en vastgesteld door het college in 2025.
bedraagt € 1.1 miljoen. Omgevingswet - onderdeel bodem Bij de verduurzaming van de panden of op andere technisch
Vanuit het Zeeuws Platform Bodembeheer (samenwerking tussen
natuurlijke momenten wordt bekeken welke mogelijkheden er zijn
de 13 Zeeuwse gemeenten, het Waterschap en Provincie Zeeland)
om direct de toegankelijkheid van de gebouwen te verbeteren op
wordt het vervallen van de Wet Bodembescherming in de nieuwe
grond van de verplichtingen vanuit de Wet Gelijke Behandeling voor
Omgevingswet verder voorbereid. De bevoegdheid die nu nog bij
personen met een chronische ziekte of handicap en het Besluit
de Provincie Zeeland ligt, komt bij de gemeente te liggen. Vanuit
Algemene Toegankelijkheid.
de Rijksoverheid zijn er op dit moment geen specifieke financiële middelen om deze taken vanaf inwerkingtreding Omgevingswet uit te voeren.
88
Jaarstukken 2025 / Programma's / Volksgezondheid en milieu / Wat hebben we ervoor gedaan?
Water en Klimaatadaptatie
(extra) regenwater opvangen dat niet via het riool afgevoerd
Stedelijk Water Programma
hoeft worden.
In 2025 is in het kader van het Stedelijk Water Programma Middelburg 2021-2030 (SWP) 1,3 ha. verhard oppervlak van het
Om beter in te spelen op klimaatverandering hebben we in
gemengde rioolstelsel afgekoppeld. Daarnaast is ca. 0,1 km
verschillende projecten de openbare ruimte klimaatadaptief
riool gerenoveerd/vervangen. Tevens zijn vier nieuwe projecten
ingericht. Dit gebeurde onder andere bij het burgerinitiatief aan de
opgepakt op locaties waar in de toekomst wateroverlast wordt
Vinkenhof en bij projecten aan de Oostperkweg, Meanderlaan en
verwacht. Hiervoor zijn in het SWP middelen beschikbaar:
Arie van Driellaan.
– Breeweg-Koninginnelaan;
De volgende projecten zijn goedgekeurd en in uitvoering:
– Schoutstraat-Prinsenlaan; – Sint Antheunisstraat-Lambrechtstraat; – Julianalaan.
– De Restauratie van de kademuur Korendijk-Kinderdijk is in 2025 afgerond. In 2025 zijn we gestart met de restauratie van de kademuren bij de Turfkaai en de flanken van de Dokbrug. Deze
Klimaatadaptatie Strategie Zeeland (KaSZ) Door klimaatverandering neemt de kans op wateroverlast, hitte,
werken zijn nog in uitvoering en nog niet afgerond. – Klimaatadaptatie Zeeland. Herinrichten, ontharden en
droogte en overstromingen toe. Dat levert risico’s op voor de
vergroenen Meanderlaan in samenwerking met ZMF, HZ,
economie, gezondheid en veiligheid. In het Deltaplan Ruimtelijke
Scalda, Woongoed, CitySeeds en DSV zaden en het
adaptatie staat hoe gemeenten, waterschappen, provincies en
samen ontwikkelen en realiseren van jaarrond pluktuinen.
het Rijk het proces van ruimtelijke adaptatie willen versnellen
Technische - en economische haalbaarheidsstudie voor lokale
en intensiveren. Voor de uitvoering van het Deltaplan is binnen
waterzuivering met hieraan gekoppeld systeem voor opwekken
Zeeland een gezamenlijke uitvoeringsagenda opgesteld. De
van energie voor de "wijk van de toekomst".
gemeente Middelburg is één van de deelnemers van het Zeeuws Kernteam Klimaatadaptatie. Het Kernteam is bewaker van de
Europees projecten Programma periode 2022-2027
uitvoering van de Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (KasZ).
Cool Neighbourhoods Het tegengaan van hitte risico's op wijkniveau. Gezamenlijk met
Impulsregeling Klimaatadaptatie
de inwoners maken van wijkactieplannen. Herinrichten, ontharden
Vanaf 1 januari 2021 heeft de gemeente via de Impulsregeling
en vergroenen van de leefomgeving en straten Dauwendaele en
klimaatadaptatie een bijdrage van het Rijk aangevraagd om:
in de Binnenstad. Realiseren van locatie specifieke recreatieve
– Klimaatadaptieve maatregelen versneld uit te laten voeren;
groene omgevingen.
– Geplande ruimtelijke maatregelen uit te breiden met adaptiemaatregelen; – Nieuwe adaptatiemaatregelen op te pakken.
Cool Cities Network Lokale/regionale overheden werken gezamenlijk aan het hittebestendiger maken van steden door het ontwikkelen van
De maximale bijdrage van het Rijk is eenderde van de totaalkosten
een Cool Network Strategy. Een integrale wijkgerichte aanpak en
besteedt aan de uitvoering van klimaatadaptieve maatregelen. De
energietransitie met hieraan gekoppelde uitvoeringsprogramma
klimaatadaptieve maatregelen dienen een positieve bijdrage te
van een netwerk van schaduwrijke routes en cool spots. Deze
leveren aan het verkleinen van de kans op wateroverlast, droogte
strategie is nodig om voor een cool netwerk strategie/plan. Binnen
en overstromingen.
het project wordt een klimaatadaptieve herinrichting van de Arie van Driellaan als voorbeeld gerealiseerd.
Klimaatbestendig groen in de Woonomgeving Klimaatbestendig openbaar groen draagt bij aan de
Green Teams
volksgezondheid door onder andere het verminderen of
Pro-actieve klimaatadaptatie in planning en uitvoering voor de
voorkomen van hittestress. Daarnaast kan dit openbaar groen
openbare ruimte. Green Teams biedt ons de mogelijkheid om gezamenlijk met andere partners te werken aan een strategie om
89
Jaarstukken 2025 / Programma's / Volksgezondheid en milieu / Wat hebben we ervoor gedaan?
klimaatadaptatie onlosmakelijk onderdeel te laten zijn van onze
komende jaar voort, waarbij het huidige beleid een grondige
projecten en activiteiten van ontwerp tot beheer en onderhoud.
herziening zal ondergaan om ervoor te zorgen dat het volledig is afgestemd op de huidige en toekomstige veiligheidseisen.
Groene schoolpleinen Dit jaar heeft de gemeente Middelburg weer bijgedragen aan
Afval
de vergroening van schoolpleinen. Bij basisschool Herman
Uitvoering afvalbeleidsplan
Fraukeliusschool zijn tegels uit het plein gehaald. De vergroening
De landelijke doelen zijn:
brengt kinderen dichter bij natuur en levert een bijdrage aan
– 2020: 100 kilo restafval;
de klimaatopgaven.
– 2020-2025: 100 kilo restafval én focus op kwaliteit; – 2050: Nederland Circulair: zo veel mogelijk recycling.
Geluid en lucht Sinds de Omgevingswet in werking is, moet de Basis Geluid
De ambitie is zoveel mogelijk hergebruik in 2050. Het is dus
Emissie (BGE) van alle gemeentelijke wegen met meer dan
van groot belang om grondstoffen niet te veel te vervuilen
2500 motorvoertuigen per etmaal worden onderzocht en worden
met stoorstoffen.
aangemeld bij het centraal register van het rijk CGGV. Dit moet geregeld zijn in 2026.
Per 1 januari 2021 is Diftar ingevoerd (apart betalen voor het aanbieden van restafval). De resultaten zijn erg positief. De
Met de komst van de Omgevingswet moeten gemeenten
hoeveelheid restafval is van gemiddeld 178 kilogram per inwoner
anders omgaan met het geluid. Geluid wordt net als geur
in 2020 (voor invoering Diftar) sterk gezakt en bedroeg in 2025
geregeld in het Omgevingsplan. Dit geldt zowel voor geluid van
nog maar 119 kilo per inwoner. In 2026 wordt Diftar voortgezet.
Milieubelastende activiteiten (MBA), als van industrieterreinen, wegen en spoorwegen. De regeling voor hogere waarden voor
Deze hoeveelheden zijn exclusief grofvuil en verbouwingsrestafval
geluidgevoelige gebouwen om hiervoor een apart besluit te nemen
van de milieustraten. De hoeveelheid grofvuil en
en deze op te nemen in het kadaster is vervallen. Dit moet nu
verbouwingsrestafval tellen mee in de ambitie. In 2025 was dit 26
worden geregeld en vastgelegd in het Omgevingsplan.
kilogram per inwoner.
De gemeente Middelburg ondersteunt net als de andere Zeeuwse gemeenten de uitvoering van het Schone Luchtakkoord van de Provincie Zeeland. Daarnaast gaat de gemeente uitzoeken of en in hoeverre we uitvoering kunnen geven aan het Schone Lucht Akkoord door dwarsverbanden met andere beleidsvelden, thema’s en organisaties inzichtelijk te maken en te bepalen waar er al bijgedragen wordt aan een verbeterde luchtkwaliteit. Voor wat betreft houtstook voldoet Middelburg aan het Schone Lucht akkoord. Middelburg is aangesloten bij de Stookwijzer, waar klachten over houtstook kunnen worden gemeld. Middelburg volgt de ontwikkelingen van de pilotgroep houtstook om houtstook mogelijk in de toekomst te beperken.
Extra aanpak zwerfafval Het project Schoon Zeeland is gericht op Natuur- en Milieueducatie
Externe Veiligheid
van (basis)scholieren. Het blijkt namelijk dat er een verband is
In het afgelopen jaar heeft onze focus gelegen op het verfijnen
tussen gerichte educatie op school en kennis, houding en gedrag
en versterken van het beleid rondom externe veiligheid, met
op latere leeftijd. Vanuit de extra aanpak zwerfafval vragen we
een speciale nadruk op de ontwikkeling van aandachtsgebieden
jaarlijks scholen aandacht te schenken aan educatie. In 2025 zijn
en voorschriftengebieden. Deze inspanningen zetten we in het
21 gastlessen gegeven.
90
Jaarstukken 2025 / Programma's / Volksgezondheid en milieu / Wat hebben we ervoor gedaan?
Rijdende milieustraat
van de hoogste categorie inrichtingen (totaal zo’n 350 bedrijven) is
Evaluatie rijdende milieustraat: Het inzetten van een ‘rijdende
ondergebracht bij de Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland (RUD).
milieustraat’ is een goed voorbeeld van een inwonergerichte
De gemeente voert voor de 850 resterende milieubedrijven de
aanpak. Hierbij wordt tussen 9.00 uur en 16.00 uur een aantal
VTH-taken zelf uit.
grote (4 of 5) afzetcontainers bij elkaar op een centrale locatie in de wijk geplaatst. Inwoners kunnen gratis hun spullen komen
In 2025 zijn er door de milieutoezichthouders twee
brengen die op de milieustraat thuishoren.
projecten uitgevoerd:
De doelgroep, inwoners met een beperkte beurs en/of beperkte
– Project ondermijning Arnestein: In het vervolg op het project
fysieke mobiliteit, hebben veelvuldig (circa 150 bezoekers per
Arnestein (ondermijning), dat van 2018 t/m 2021 heeft
keer) gebruik gemaakt van de mogelijkheid om gratis hun
geduurd, namen de toezichthouders milieu ook in 2025 deel
(grof) afval af te geven. Totaal is er meer dan 35.000 kg aan
aan ‘ondermijning’ controles. De succesvolle samenwerking
afval en grondstoffen ingeleverd. Dit betrof dan met name grof
met de collega’s van openbare orde en veiligheid, de RUD
huishoudelijk afval, wit- en bruingoed, tuinafval, matrassen, oud
Zeeland, Politie, Belastingdienst etc. is voortgezet en vond in
ijzer en papier/karton.
de gehele gemeente plaats. – Project informatieplicht energiebesparing: RUD Zeeland
Verkeer en Vervoer
is vanaf 2025 verantwoordelijk voor de informatieplicht
Energieneutraal Middelburg – Mobiliteit
energiebesparing waarbij de dossiers worden overgedragen.
Bij mobiliteit geldt eerst inzetten op energie besparen en dan hernieuwbare energie toepassen om de mobiliteit te verduurzamen. De fiets staat in het mobiliteitsbeleid op nummer één. Zie voor verdere informatie over mobiliteit het hoofdstuk verkeer, vervoer en waterstaat van deze jaarrekening. Bedrijven Smart Grid Arnestein In 2024 is het haalbaarheidsonderzoek naar een energy hub op Arnestein afgerond. Circa 10 bedrijven willen deelnemen. Een energiehandelsplatform en een groepstransportovereenkomst zijn de meest interessante scenario’s, in combinatie met een collectief laadplein voor vrachtwagens. In Arnestein is gestart met het uitvoeren van het zogenaamde smart grid. Europees project DETOCS Bevorderen en stimuleren van investeringen in hernieuwbare-, en efficiënter energieverbruik bij MKB (Midden en Klein Bedrijf) met de focus op de toeristische sector door kennisuitwisseling en ontzorgen van de sector. Milieuhandhaving Middelburg heeft bijna 1.200 inrichtingen (bedrijven) in de zin van de Omgevingswet (voorheen: Wet milieubeheer). De gemeente is voor deze inrichtingen het bevoegd gezag en heeft onder andere als taak de naleving van de milieuvoorschriften te controleren. De uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH)
91
Jaarstukken 2025 / Programma's / Volksgezondheid en milieu / Beleidsindicatoren
Beleidsindicatoren Milieu en volksgezondheid Beleidsindicatoren Omvang huishoudelijk restafval totaal(kg/inwoner) Hernieuwbare elektriciteit (%)
2021
2022
2023
Middelburg
148,0
139,0
143,0
2024
2025
125,0
nnb
Nederland
164,0
152,0
150,0
148,0
nnb
Middelburg
28,5
35,7
nnb
nnb
nnb
Nederland
33,3
40,9
nnb
nnb
nnb
Wat heeft het gekost? Volksgezondheid en milieu
Begroting 2025 Begroting 2025
Realisatie 2025 Verschil 2025
na wijziging
(+ voordeel, -nadeel)
Lasten 7.01.0 Volksgezondheid
3.220
3.325
3.366
-40
7.02.0 Riolering
4.853
4.851
5.252
-400
7.03.0 Afval
6.728
6.726
6.685
41
7.04.0 Milieubeheer
3.660
3.537
3.736
-198
7.05.0 Begraafplaatsen en crematoria Totale Lasten
2.097
2.220
2.332
-112
20.558
20.660
21.370
-710
-268
-268
-539
271
Baten 7.01.0 Volksgezondheid 7.02.0 Riolering
-6.571
-6.777
-6.924
147
7.03.0 Afval
-8.462
-8.337
-8.360
23
7.04.0 Milieubeheer
-1.506
-1.253
-1.783
530
7.05.0 Begraafplaatsen en crematoria
-2.335
-2.335
-2.294
-41
-19.142
-18.971
-19.900
930
1.415
1.690
1.470
219
Totale Baten Totaal Volksgezondheid en milieu
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel /
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
- nadeel)
afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000.
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we alleen afwijkingen van € 50.000 of hoger Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
144
0
N
7.01.0 Volksgezondheid GGD GGD Zeeland heeft een positief resultaat over het jaar 2024 behaald. Een deel hiervan is terugbetaald aan de gemeenten. Daarnaast is op basis van de doorschuifregeling een terugaaf
92
Jaarstukken 2025 / Programma's / Volksgezondheid en milieu / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
-62
139
N
-190
190
N
-400
125
N
-552
552
N
293
0
N
-55
0
N
Overig
112
-76
Totaal
-710
930
met betrekking tot het BTW compensatiefonds ontvangen. Deze teruggaaf wordt jaarlijks achteraf berekend op basis van de werkelijke uitgaven. Valpreventie Sinds 2025 is de regeling van de Brede SPUK vereenvoudigt door ontschotting. Gemeente krijgen zo meer vrijheid om de middelen te verdelen over de verschillende doelen. Deze afwijking betreft dus een budgettaire verschuiving. De middelen van de Brede SPUK zijn volledig besteed. Integraal zorgakkoord In het kader van het Integraal Zorgakkoord, wat regionaal is afgesloten, heeft centrum gemeente Goes middelen beschikbaar gesteld aan Middelburg. Deze middelen zijn in oktober beschikbaar gesteld en zijn volledig besteed.
7.02.0 Riolering Riolering Bij de bepaling van kostendekkendheid van de rioolheffing is er een lager bedrag toegevoegd aan de voorziening Rioolbeheer dan begroot. Enerzijds zijn er hogere kosten geweest voor energie, anderzijds zijn er bij projecten verbeteringen aan het riool aangebracht om de wateroverlast aan te pakken. Ook is de opbrengst van de rioolheffing hoger dan begroot doordat het aantal nieuwe woningen te laag is ingeschat. 7.04.0 Milieubeheer CDOKE Klimaat en energiebeleid In 2025 is door indexatie een hoger bedrag van het Rijk ontvangen voor subsidie voor personele capaciteit op gebied van klimaat- en energiebeleid. Dit bedrag is gebruikt als dekking voor personele lasten. Klimaat- en energiebeleid De projecten uit het vastgestelde KEC-actieplan hebben vertraging in de uitvoering opgelopen. Daarom is dit budget niet volledig besteed. 7.05.0 Begraafplaatsen en crematoria Crematorium In 2025 zijn er een aantal incidentele uitgaven geweest bij het crematorium zoals de aanschaf van de dienstkleding van de medewerkers van het crematorium en de fijnstoffilter van de oven. Deze zorgen voor een overschrijding van het structurele budget.
93
Jaarstukken 2025 / Programma's / Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Inleiding
altijd een woning is die past in ieders wooncarrière. Dat vraagt om het blijvend toevoegen van nieuwe woningen. Vanuit de Woonvisie willen we ons inzetten voor een vraaggerichte benadering vanuit de markt en voorzien in goede woningen voor alle doelgroepen en op een goede locatie. De gemeente heeft daarin de regiefunctie. Zowel in de bestaande bouw als in de nieuwbouw. Daarbij richt de gemeente zich op het aanbieden van verschillende woonmilieus door zowel stedelijke vernieuwing als nieuwbouwprojecten. Met
Het programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en
Woongoed Middelburg en de Woningbouwvereniging Arnemuiden
stedelijke vernieuwing richt zich op het planmatig inrichten van
werken we samen bij renovatie, nieuwbouw en verduurzaming van
de leefruimte, waarbij rekening wordt gehouden met individuele
woningen. Ook stimuleert de gemeente de bewoners om hun huis
en gemeenschappelijke belangen. Ook richt het programma zich
levensloopbestendig te maken en te verduurzamen.
op het realiseren van een afgewogen woningbestand, zodat er
94
Jaarstukken 2025 / Programma's / Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing / Beleidskader
Beleidskader Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
ook gezocht naar locaties voor tijdelijke woningen voor diverse doelgroepen. 2.
Middelburg ziet kans om door middel van bijzondere en
– Omgevingsvisie Middelburg 2050
aantrekkelijke woonmilieus inwoners van buiten te trekken en
– Woonvisie 2023-2027 (2022) + Middelburgse woonagenda
om bewoners te behouden voor de gemeente.
2.0 (2024)
3.
per woningbouwlocatie en sloop-nieuwbouwlocatie de best
– Middelburgse woon-, zorg- en welzijnsvisie 2024-2040 (2024)
passende en aanvullende woningen toe te voegen.
– Zeeuwse woondeal (2023) + aanvullend afsprakenkader ouderenhuisvesting (2024)
4.
boven winkels.
Huurdersvereniging Middelburg (2022) 5.
Er wordt ingezet op het behouden van gelijke kansen in de huursector voor de diverse doelgroepen waaronder jongeren,
+ Huurdersbelangenvereniging Hoogaars (2023)
senioren en gezinnen.
– Nota grondbeleid (2025) – Vigerend Omgevingsplan
Herbestemmen en renoveren hebben de voorkeur boven nieuwbouw; hieronder valt ook het stimuleren van wonen
– Prestatieafspraken 2022-2025 gemeente + Woongoed + – Prestatieafspraken 2023-2026 gemeente + WBV Arnemuiden
We streven naar leefbare en gemengde wijken door
6.
We streven naar een betaalbare woningvoorraad, waaronder
– Beleidsnota studentenhuisvesting 2023-2028 (2023)
500 nieuw te realiseren sociale huurwoningen ten behoeve
– Beleidsregels huisvesting arbeidsmigranten in
van Woongoed Middelburg in de periode tot en met 2030 oplopend naar 750 sociale huurwoningen in de periode
Middelburg (2023)
tot en met 2035. Als richtlijn geldt 30% sociale huur op
– Nadere regels en beleidsregels omzetten en splitsen
nieuwe woningbouwlocaties.
zelfstandige woonruimte Middelburg (2023) – Stec Groep | Kwalitatief woononderzoek Zeeland (KWOZ, 2025)
7.
Tot en met 2030 worden er in Middelburg minimaal 2.280 woningen gerealiseerd (waaronder de onder 6
De woonagenda 2.0 wordt na besluitvorming door de
genoemde sociale huurwoningen), zoals afgesproken in de
gemeenteraad in mei 2026 vervangen door een 3.0-versie. De
woondeal. Het streven is daarbij om tweederde van de
prestatieafspraken met Woongoed zijn met één jaar verlengd,
woningen te realiseren binnen de categorie 'betaalbaar'. Door
zodat deze gelden tot eind 2026.
daarbij de focus te leggen op nultredenwoningen ontstaan mogelijkheden voor ouderen om door te stromen, waardoor
De huisvestingsverordening (herzien in 2025, inclusief
verdere doorstroming op de woningmarkt mogelijk is, ook
de onderliggende onderbouwing qua schaarste) en het
voor andere doelgroepen.
paraplubestemmingsplan wonen (vastgesteld in 2025) worden
8.
We voorzien in voldoende huisvesting voor (toekomstige)
ingezet voor de regulering van de beschikbare woonruimte.
studenten en voor andere bijzondere doelgroepen zoals
Wat wilden we bereiken?
beschermd wonen en maatschappelijke opvang (zie
Wonen
statushouders, arbeidsmigranten en de uitstroom uit programma Sociaal Domein). 9.
We willen zorgen dat iedere bewoner van Middelburg zo lang
Maatschappelijk effect
mogelijk optimaal kan blijven functioneren in een zelfgekozen
De aanwezigheid van voldoende woningen en verschillende
woning en woonomgeving.
woonmilieus om de huidige en toekomstige huishoudens van Middelburg te kunnen huisvesten.
10. We kiezen voor kwalitatieve nieuwbouw: duurzaam en gericht op de lange termijn (niet snel en goedkoop). 11. Er wordt gewerkt aan een kwalitatieve en energetische
Doelstellingen
verbetering van de bestaande woningvoorraad. Zowel in de
1.
huur- als koopsector.
Er worden voldoende woningen gerealiseerd passend bij de (toekomstige) vraag, zowel qua aantallen als qua gewenste woningtypes. Daarbij ligt de focus op nultredenwoningen
12. We zetten in op het zoveel mogelijk wegnemen van belemmeringen voor energiebesparende maatregelen bij
voor de groeiende groep ouderen. Op korte termijn wordt
95
Jaarstukken 2025 / Programma's / Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing / Wat hebben we bereikt?
monumenten, waarbij monumentale en architectonische
Verder is gewerkt aan planvorming voor nieuw aanbod in
waarden gerespecteerd worden.
de toekomst en zijn op diverse plekken (Mortiere, Essenvelt,
13. Met het verstrekken van startersleningen verkleinen we voor
Rittenburg, Sint Laurens zuid, Ravensteijnweg, Koudekerkseweg,
starters de stap naar de koopwoningmarkt, waarmee we een
Buitenruststraat) woningen in aanbouw. In de wijk 't Zand en op
bijdrage leveren aan het vergroten van de kansengelijkheid.
de locaties Bachtensteene/Burggang en Oosterscheldestraat is
14. We voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouders.
herstructurering van sociale huurwoningen gaande.
Ruimtelijke ordening
Begin 2024 heeft besluitvorming plaatsgevonden over het
Maatschappelijk effect
advies van het inwonerberaad over nieuwe woningbouwlocaties
Een stad met een goed woon- en leefklimaat, met passende
voor de periode na 2030. Dat resulteerde in een vraag
woonruimte voor alle doelgroepen en leeftijdscategorieën.
van de gemeenteraad voor nader onderzoek naar een aantal
Doelstellingen
heeft plaatsgevonden. Op een tweetal locaties waar begin 2025
1.
We zorgen dat er steeds genoeg nieuwe plannen zijn met
voorkeursrecht is gevestigd, vinden nu gesprekken plaats over het
woningbouw in het programma.
verwerven van grond.
locaties, waarover in januari 2025 definitieve besluitvorming
2.
Bij woningbouw heeft inbreiden de voorkeur boven uitbreiden.
3.
We werken aan het omzetten van bestemmingsplannen
In 2025 waren op diverse plekken (Essenvelt, Koudekerkseweg,
in deelomgevingsplannen.
Rittenburg, Ravensteijnweg) nultredenwoningen in aanbouw,
We streven naar groene woonmilieus.
waarvan oplevering is voorzien in 2026.
4.
Grondexploitatie
Aan de Dampoortweg heeft Woongoed Middelburg twaalf
Maatschappelijk effect
flexwoningen gerealiseerd. De gemeente werkt aan een plan voor
Grondbeleid en grondexploitatie is dienstbaar aan beleid voor
flexwoningen op de locatie Bachweg.
wonen, werken en recreëren en is een middel om doelstellingen op deze terreinen te realiseren. Geld dat hiermee wordt
Doelstelling 2: Middelburg ziet kans om door middel van
verdiend kunnen we inzetten voor locaties die geld kosten.
bijzondere en aantrekkelijke woonmilieus inwoners van
Meer informatie over grondbeleid en grondexploitatie staat in de
buiten te trekken en om bewoners te behouden voor
paragraaf Grondbeleid.
de gemeente
Wat hebben we bereikt?
In de diverse binnen de gemeente Middelburg aanwezig woonmilieus zijn in 2025 woningen gerealiseerd. Uit een in 2023 uitgevoerd koopstromenonderzoek (met een update in 2024
Wonen
en 2025) blijkt dat bij nieuwe koopwoningen (of bouwkavels)
Maatschappelijk effect
in bijna 40% van de gevallen de nieuwe bewoners van buiten
Samen met ontwikkelaars en corporaties is gewerkt aan plannen
de gemeente Middelburg afkomstig zijn. Middelburg is in 2025
om woningen in diverse woonmilieus en prijsklassen aan de markt
opnieuw gegroeid qua aantal inwoners, volledig door een
toe te voegen.
positief migratiesaldo.
Doelstelling 1: Er worden voldoende woningen gerealiseerd
Doelstelling 3: We streven naar leefbare en
passend bij de (toekomstige) vraag, zowel qua aantallen
gemengde wijken door per woningbouwlocatie en sloop-
als qua gewenste woningtypes. Daarbij ligt de focus op
nieuwbouwlocatie de best passende en aanvullende
nultredenwoningen voor de groeiende groep ouderen.
woningen toe te voegen
Op korte termijn wordt ook gezocht naar locaties voor
Binnen de diverse woningbouwontwikkelingen is gestreefd naar
tijdelijke woningen voor diverse doelgroepen
een mix aan woningtypen. Door de gemeente en de corporatie
In 2025 zijn woningen opgeleverd in onder andere de
wordt ook kritisch gekeken waar sociale huurwoningen aan de
plannen Mortiere, Essenvelt, Hazenburg en Sint Laurens.
voorraad worden toegevoegd en waar dat beter niet kan.
96
Jaarstukken 2025 / Programma's / Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing / Wat hebben we bereikt?
Doelstelling 4: Herbestemmen en renoveren hebben
Doelstelling 7: Tot en met 2030 worden er in Middelburg
de voorkeur boven nieuwbouw; hieronder valt ook het
minimaal 2.280 woningen gerealiseerd (waaronder
stimuleren van wonen boven winkels.
de onder 6 genoemde sociale huurwoningen), zoals
Het eind 2024 aangekochte politiekantoor in Dauwendaele is in
afgesproken in de woondeal. Het streven is daarbij om
2025 geschikt gemaakt voor bewoning door vluchtelingen uit Oekraïne. Voor de langere termijn wordt onderzocht of definitieve transformatie een mogelijkheid is. Door Woongoed wordt gewerkt aan een plan voor herbestemming van de oude Acaciahof aan de Zuidsingel. Voor wonen boven winkels is de conclusie getrokken
tweederde van de woningen te realiseren binnen de categorie 'betaalbaar'. Door daarbij de focus te leggen op nultredenwoningen ontstaan mogelijkheden voor ouderen om door te stromen, waardoor verdere doorstroming op de woningmarkt mogelijk is, ook voor andere doelgroepen
dat het toevoegen van extra woningen om diverse redenen helaas
Deze doelstelling geldt voor de periode 2022-2030. Eind 2025
weinig kansrijk is.
zijn er circa 800 woningen gerealiseerd en zijn er 170 woningen in
Doelstelling 5: Er wordt ingezet op het behouden
onderdeel van de harde plancapaciteit. Omdat het deels gaat
van gelijke kansen in de huursector voor de diverse
om projecten uit de 'pijplijn' is overall nog geen sprake van
doelgroepen waaronder jongeren, senioren en gezinnen
tweederde betaalbaar.
aanbouw. Daarnaast is het merendeel van de woningen inmiddels
In 2025 was bij Woongoed Middelburg de gemiddelde inschrijftijd bij het aangaan van een huurovereenkomst zo'n 22 maanden,
Doelstelling 8: We voorzien in voldoende huisvesting
drie maanden langer dan het jaar ervoor. Het aantal reacties
voor (toekomstige) studenten en voor andere bijzondere
per huurwoning nam verder toe naar 423 per geadverteerde
doelgroepen zoals statushouders, arbeidsmigranten
woning (in 2024 nog 352 reacties). Het aantal verhuringen in
en de uitstroom uit beschermd wonen en
2025 bedroeg 381, waarvan 79 nieuwbouwwoningen. Van de
maatschappelijke opvang
beschikbaar komende woningen werden er 99 verhuurd via loting,
In 2025 is nieuwe studentenhuisvesting (46 stuks) gerealiseerd
133 via inschrijfduur en 149 via directe bemiddeling. Binnen het
op de locatie Poelendaelesingel. Ook is toekomstige vraag en
verband van Zuidwestwonen is per 1 juni 2025 de maximale
aanbod beter in beeld gebracht. Door terugval van het aantal
inschrijfduur op vijf jaar gesteld in plaats van drie jaar, zodat
aanmeldingen bij met name de UCR als gevolg van de Wet
woningenzoekenden langer de tijd hebben om een passende
Internationalisering in Balans wordt de komende jaren leegstand
woning te vinden. Voor de lange termijn moet meer nieuw aanbod
voorzien in Middelburg, zodat tijdelijk ook andere doelgroepen hun
worden toegevoegd.
plek krijgen in de studentenhuisvesting, met name jongeren. Zie ook het programma Sociaal Domein.
Doelstelling 6: We streven naar een betaalbare woningvoorraad, waaronder 500 nieuw te realiseren
Doelstelling 9: We willen dat iedere bewoner van
sociale huurwoningen ten behoeve van Woongoed
Middelburg zo lang mogelijk optimaal kan blijven
Middelburg in de periode tot en met 2030 oplopend
functioneren in een zelfgekozen woning en woonomgeving
naar 750 sociale huurwoningen in de periode tot en
In 2025 zijn de voorwaarden voor de blijverslening aangepast,
met 2035. Als richtlijn geldt 30% sociale huur op nieuwe woningbouwlocaties
zodat deze beter past bij de huidige tijdsomstandigheden. Bij verzoeken om woningaanpassingen gaan we met inwoner(s) in
In de planvorming voor de nieuwbouwlocatie Sint Laurens
gesprek en wegen we af of we de woning gaan aanpassen
noord werkt Woongoed samen met een ontwikkelaar aan een
of dat de betreffende inwoner beter kan verhuizen. Dat is van
plan met een substantieel deel sociale huurwoningen. Op
meer factoren afhankelijk dan enkel het genoemde bedrag. De
andere plekken zijn ook plannen met sociale woningbouw in
(nieuwe) afwegingsfactoren staan in de Nadere regels jeugdhulp
voorbereiding (Churchilllaan, Mortiere, Essenvelt, Swerfrust, Hart
en maatschappelijke ondersteuning gemeente Middelburg 2024
van Dauwendaele, Hart van Griffioen). Afspraken over locaties
(3.8), die eind 2023 zijn vastgesteld. Als de inwoner wil verhuizen
voor de 750 sociale huurwoningen voor Woongoed zijn in 2024 in
is een verhuiskostenvergoeding mogelijk als tegemoetkoming in
aanvulling op de prestatieafspraken vastgelegd.
de kosten die de inwoner moet maken.
97
Jaarstukken 2025 / Programma's / Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing / Wat hebben we bereikt?
Doelstelling 10: We kiezen voor kwalitatieve nieuwbouw:
We hopen in ieder geval de dakenkaart in 2026 aan het vigerende
duurzaam en gericht op de lange termijn (niet snel
beleid toe te kunnen voegen.
en goedkoop) In de diverse nieuwbouwplannen was conform de uitgangspunten
Ook in 2025 werd actief deelgenomen aan de werkgroep
in de woonvisie aandacht voor woningen gericht op doorstroming.
Duurzaamheid van de Federatie Grote Monumentengemeenten
In Essenvelt wordt op het gebied van duurzaamheid bewust een
die onder meer als klankbord fungeert voor de Rijksdienst voor het
stapje extra gezet.
Cultureel Erfgoed.
Doelstelling 11: Er wordt gewerkt aan een kwalitatieve
Doelstelling 13: Met het verstrekken van startersleningen
en energetische verbetering van de bestaande
verkleinen we voor starters de stap naar de
woningvoorraad. Zowel in de koop- als huursector
koopwoningmarkt, waarmee we een bijdrage leveren aan
Corporaties werkten toe naar gemiddeld label A in 2025 en
het vergroten van de kansengelijkheid
hebben dit ook behaald (met uitzondering van te slopen woningen
In 2025 zijn 74 aanvragen voor startersleningen toegewezen, iets
en monumentenpanden). Voor de particuliere markt is door de
meer dan het jaar ervoor. Het budget dat in 2025 is overgebleven,
gemeente ingezet op stimulering en communicatie. Er is in 2025
wordt meegenomen naar 2026.
een start gemaakt met het opstellen van het Warmteprogramma. Ook is gestart met het ontwikkelen van een Zeeuws energieloket,
Doelstelling 14: Voldoen aan de taakstelling
ter vervanging van het Duurzaam Bouwloket. Met de resterende
huisvesting statushouders
middelen uit het programma Proeftuin aardgasvrije wijken en
De taakstelling voor 2025 is behaald, er werden vier personen
compensatiegelden Aanlanding wind op zee is in 2025 gestart
meer gehuisvest dan de taakstelling was. De taakstelling voor de
met de ontwikkeling van een subsidieaanbod, wat in 2026 verder
eerste helft van 2026 komt uit op 42 personen (rekening houdend
wordt vormgegeven.
met het overschot van 2025 op 38 personen).
Doelstelling 12: We zetten in op het zoveel mogelijk
Ruimtelijke ordening
wegnemen van belemmeringen voor energiebesparende
Maatschappelijk effect
maatregelen bij monumenten, waarbij monumentale en
Middelburg heeft een goed woonklimaat. Ook is er passende
architectonische waarden gerespecteerd worden
woonruimte voor alle doelgroepen en leeftijdscategorieën
Belemmeringen die ervaren worden bij het verduurzamen van
beschikbaar. Voor bepaalde doelgroepen (ouderen die willen
monumenten worden niet veroorzaakt door wet- en regelgeving
verhuizen naar een nultredenwoning en kopers die afhankelijk
zoals onderzoek heeft uitgewezen. Eigenaren van woningen met
zijn van goedkoop aanbod) neemt de druk wel toe. Met name in de
een erfgoedstatus hebben een brief met brochure ontvangen,
sociale huur is dringend nieuw aanbod nodig.
waarin wordt gewezen op mogelijkheden, regelingen en de route voor het juiste vergunningsproces. Met de gevraagde formatie-
Doelstelling 1: We zorgen dat er steeds genoeg nieuwe
uitbreiding is door de raad in 2025 ingestemd. We hopen dat er op
plannen zijn met woningbouw in het programma
de arbeidsmarkt kennis en kunde met betrekking tot het gebouwd
In 2025 is planvorming voor diverse locaties gecontinueerd en is
erfgoed en verduurzaming beschikbaar is, zodat we actiever
planvorming voor nieuwe locaties gestart.
kunnen adviseren over de instandhouding en verduurzaming van het erfgoed.
Doelstelling 2: Bij woningbouw heeft inbreiden de voorkeur boven uitbreiden
In 2025 is de dakenkaart, waarmee snel inzicht kan worden
Dit blijft het uitgangspunt, maar tegelijkertijd is duidelijk
verkregen over waar er wel en waar er geen zonnepanelen
dat er gezien de verwachte huishoudensgroei nieuwe
mogelijk zijn, als onderdeel van de nieuwe Nota Ruimtelijke
uitbreidingslocaties nodig zijn. Ook in 2025 zijn weer
Kwaliteit ter vaststelling aan de raad voorgelegd. De raad heeft
nieuwe woningen gerealiseerd binnen de bestaande stad
om haar moverende redenen de nota echter nog niet vastgesteld.
middels transformatie.
98
Jaarstukken 2025 / Programma's / Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing / Wat hebben we bereikt?
Doelstelling 3: We werken aan het omzetten van bestemmingsplannen in deelomgevingsplannen De bestemmingsplannen zijn per 1 januari 2024 van rechtswege overgegaan in een (tijdelijk) omgevingsplan. In 2024 is gewerkt aan de eerste wijziging van het omgevingsplan, die begin 2025 is vastgesteld. Met deze eerste wijziging is een eerste set regels uit het tijdelijke deel omgevingsplan omgezet naar het nieuwe omgevingsplan. Vervolgens is gewerkt aan een tweede wijziging, die naar verwachting eind 2026 in procedure kan worden gebracht. Doelstelling 4: We streven naar groene woonmilieus Dit blijft het uitgangspunt. Dit houdt in dat we het principe hanteren van 3-30-300 uit de Omgevingsvisie Middelburg 2050. Oftewel, drie bomen zichtbaar vanuit elk huis, 30% boomkransbedekking in elke buurt en elke woning maximaal 300 meter vanaf een park of groene ruimte. In 2025 is verder gewerkt aan een plan voor (een deel van) Cleene Hooge, wat een uitermate groene woonomgeving kan worden.
Grondexploitatie Maatschappelijk effect Ook in 2025 was het grondbedrijf door de ontwikkeling van diverse 'eigen' gronden dienstbaar aan (ander) beleid.
99
Jaarstukken 2025 / Programma's / Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing / Wat hebben we ervoor gedaan?
Prestatie
Status
Gevarieerd woonaanbod
Volgens plan
Bouw van levensloopbestendige woningen verspreid over de gemeente
Volgens plan
Locaties voor de bouw van sociale huurwoningen
Gedeeltelijk volgens plan
Verhuiscoach c.q. seniorenmakelaar
Niet volgens plan
In de sociale huursector hebben woningen in 2025 een gemiddeld energielabel A
Volgens plan
Nieuwbouw energieneutrale woningen voor een eerlijke meerprijs
Gedeeltelijk volgens plan
Minimaal 60 startersleningen per jaar verstrekken
Volgens plan
Voldoen aan taakstelling huisvesting statushouders
Volgens plan
Verdere implementatie Omgevingswet
Gedeeltelijk volgens plan
Groene woonmilieus
Volgens plan
Verkoop bouwrijpe gronden
Volgens plan
Bouw- en woonrijp maken van gronden
Volgens plan
Wat hebben we ervoor gedaan?
Met de Woningbouwvereniging Arnemuiden is gewerkt aan
Wonen
Arnemuiden en op de locatie Veerseweg. De sloop van de
Gevarieerd woonaanbod
woningen aan de Van Vollenhovenstraat en omgeving heeft eind
Er is in 2025 gewerkt aan diverse nieuwbouwplannen met een
2025 plaatsgevonden.
planvorming voor vervangende nieuwbouw in de kern van
gedifferentieerd woningaanbod. Zowel wat prijscategorie betreft als woningtypologie en doelgroepen. Hierbij is samengewerkt
Uitvoering woondeal
met Woongoed en de Woningbouwvereniging Arnemuiden als het
Begin 2023 is tussen het Rijk, de provincie en de Zeeuwse
gaat om renovatie, nieuwbouw en verduurzaming van woningen.
gemeente de Zeeuwse woondeal gesloten. Hierin staan afspraken
Het is niet gelukt om volgens plan in 2025 tijdelijke woningen
over het minimaal te realiseren woningen per gemeente. De
te realiseren voor de huisvesting van diverse doelgroepen,
'taakstelling' voor Middelburg tot en met 2030 is (bruto) minimaal
waaronder Oekraïense vluchtelingen. Er ligt een plan voor de
2.280 woningen. Per eind 2025 zijn er circa 800 woningen
locatie Bachweg, maar realisatie blijkt (vooral financieel) dermate
gerealiseerd en zijn er 170 woningen in aanbouw. Daarnaast
complex dat dit nog niet van de grond is gekomen. Wel is het
is het merendeel van de woningen inmiddels onderdeel van de
oude politiekantoor in Dauwendaele omgevormd tot een tijdelijke
harde plancapaciteit.
woonlocatie voor Oekraïners, zodat de vraag minder urgent is geworden.
Levensloopbestendig wonen: nieuwbouw
Nieuwbouw sociale woningvoorraad
op nieuwbouwlocaties. Van de in 2025 opgeleverde en de op
In 2025 zijn door Woongoed flexwoningen opgeleverd aan
dit moment in aanbouw zijnde woningen is een substantieel deel
de Dampoortweg. In Essenvelt en aan de Buitenruststraat
een nultredenwoning.
Er wordt blijvend ingezet op het toevoegen van nultredenwoningen
(voormalig kantoor Woongoed) zijn sociale huurwoningen in aanbouw. Ook worden door Woongoed woningen gerealiseerd
Levensloopbestendig wonen: bestaande voorraad
in de herstructureringslocaites 't Zand, Bachtensteene/Burggang
In 2025 is de verordening voor de blijverslening aangepast,
en Oosterscheldestraat. Qua planvorming is gewerkt aan plannen
waardoor de mogelijkheden om hiervan gebruik te maken
voor de locaties Essenvelt, Mortiere, Churchilllaan, Sint Laurens
zijn verruimd. Dat heeft inmiddels geleid tot diverse
noord, Zuidsingel 128 en Swerfrust. De locaties Buitenruststraat
informatieverzoeken en één aanvraag. Onderzocht wordt of de
(voormalig kantoor politie) en Schenge zijn niet langer in beeld als
blijverslening kan worden vervangen door een lening in het
ontwikkellocatie voor Woongoed.
kader van 'duurzaam langer thuis', waarin maatregelen in het kader van levensloopbestendigheid en duurzaamheid worden gecombineerd. Dit in samenwerking met de provincie Zeeland.
100