26-001 Bijlage 2. Gedragscode integriteit raads- en commissieleden gemeente Middelburg 2026
Tekst van het document
Ja, de bos bloemen kan gezien worden als een geschenk dat uit hartelijkheid wordt gegeven en waarvan het niet accepteren de gever op dat moment ernstig in verlegenheid zou brengen. Het is bovendien niet het type geschenk dat de schijn van corruptie opwekt. 4.
De raad krijgt van een bedrijf met veel korting een videoconferencingsysteem aangeboden. Met dit systeem kunnen raadsleden vanaf een andere locatie toch deelnemen aan een overleg. Zo laat het bedrijf zien goede besluitvorming zeer van belang te vinden en te willen ondersteunen. Mag deze faciliteit worden aangenomen?
Nee, het aannemen van het systeem, is een overtreding van artikel 5.1 van de gedragscode. Mocht het noodzakelijk zijn een dergelijk systeem aan te schaffen dan kan dat vanuit gemeentelijke middelen worden betaald. 5.
De raad krijgt van de directie van een lokale toeristische attractie een uitnodiging om de presentatie bij te wonen van hun nieuwe plannen. Daarbij zal ook een diner plaatsvinden met ondernemers uit de gemeente Middelburg. Mag de raad de uitnodiging accepteren?
Ja, de raadsleden mogen in principe ingaan op dit verzoek. Het is noodzakelijk voor het raadswerk dat de raadsleden geïnformeerd worden. Niet alleen door gesubsidieerde organisaties, ook door commerciële partijen of andere belanghebbenden. Dergelijke uitnodigingen bieden raadsleden de mogelijkheid geïnformeerd te worden. Vaak gaat een dergelijk bezoek gepaard met een luxere aankleding van het werkbezoek, zoals een georganiseerde lunch of diner en door de organisatie geregeld vervoer. Zolang de aanwezigheid van de raadsleden kan worden beschouwd als functioneel, levert aanwezigheid geen
18
overtreding van de gedragscode op. Aan de mate van luxe die geaccepteerd kan worden, zitten uiteraard grenzen. Alvorens op het verzoek in te gaan, is het verstandig dat de raad zich hiervan rekenschap geeft. PARAGRAAF 6: GEBRUIK VAN VOORZIENINGEN VAN DE GEMEENTE De wettelijke grondslag voor de rechtspositie van raads- en commissieleden is de Gemeentewet (artikel 95 e.v.). In artikel 99 van de Gemeentewet is bepaald dat raadsleden geen andere vergoedingen mogen ontvangen ten laste van de gemeente dan die bij of krachtens wet mogen worden toegekend. De rechtspositie is uitgewerkt in het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers en de Regeling rechtspositie decentrale politieke ambtsdragers. De Gemeentewet biedt de mogelijkheid bij verordening zogenoemde secundaire voorzieningen aan raadsleden en commissieleden te verstrekken. Deze voorzieningen zijn vastgelegd in de Verordening rechtspositie Raads- en commissieleden Middelburg 2019. Aan raadsleden en commissieleden worden (rechtspositionele) voorzieningen, vergoedingen en andere verstrekkingen (in bruikleen) geboden die hun goed functioneren mogelijk maken. Zo kunnen raadsleden en commissieleden gebruik maken van voorzieningen als een fractiekamer en een computer. Het raads- of commissielid zal zich nauwgezet moeten houden aan de regels en procedures die er met het oog hierop voor hem/haar gelden.
Voorzieningen worden niet ingezet voor privédoeleinden, voor werk elders, of voor de partij tenzij dit in regels en procedures is vastgelegd. Bij buitenlandse dienstreizen zijn de uitgangspunten eigen verantwoordelijkheid, transparantie en bereidheid om verantwoording af te leggen. De beoordeling van de noodzaak van de buitenlandse dienstreis ligt bij de gemeenteraad. Buitenlandse reizen, werkbezoeken en verblijven worden altijd vooraf gemeld en besproken in de raad. Bij de besluitvorming dient het gemeentebelang een doorslaggevende factor te zijn. Voorwaarde om op een uitnodiging in te gaan is de controleerbaarheid en verifieerbaarheid. Buitenlandse reizen, werkbezoeken en verblijven worden in principe vergoed op basis van declaratie van voor reis- en verblijfkosten, functionele consumpties, lunches en diners. In bijzondere gevallen kan de raad besluiten dat de kosten voor reis, werkbezoek en verblijf ten laste komen van projectgelden. In dat geval wordt door het betreffende project aan de griffier opgaaf gedaan van de kosten van reis en verblijf voor het betrokken raads- of commissielid. Over representatieve uitgaven (van enige omvang) door raads- en commissieleden in het buitenland worden vooraf per reis afspraken gemaakt. Door de gemeente worden in principe alleen reis- en verblijfkosten betaald voor het lid.
Indien het lid door een partner wordt vergezeld, komt dit voor eigen rekening. Indien gereisd wordt per vliegtuig, wordt er economy class gereisd. Upgraden naar bijvoorbeeld premium economy of business class komt voor eigen rekening. Bovenstaande geldt niet voor de meer reguliere (buitenlandse) dienstreizen naar een Europese instelling of een dienstreis naar een zusterstad in het buitenland. Bij dit laatste moet worden gedacht aan een bezoek aan een gemeente in het buitenland waarmee de gemeente Middelburg een stedenband onderhoudt. Europese instellingen zijn instellingen van de Europese Unie, te weten: de Europese Commissie; de Raad van de EU;
19
-
het Europees Parlement; de Europese Raad; het Hof van Justitie van de Europese Unie; de Europese Rekenkamer; de Europese Centrale Bank.
Voorbeelden 1. Het is campagnetijd. Een raadslid staat op het punt om met fractiegenoten de markt op te gaan om gesprekken aan te knopen met potentiële kiezers. Op een kopieermachine in het gemeentehuis wil het raadslid duizend flyers en tweehonderd exemplaren van het verkiezingsprogramma uitprinten om uit te delen. Mag dit? Nee. Dit is een overtreding van artikel 6.5 van de gedragscode. In dit geval beschermt deze regelgeving het ‘eerlijke speelveld’ voor alle partijen en kandidaten die meedingen naar een zetel in de raad. Als zittende partijen hun campagnemateriaal gratis verkrijgen, hebben zij een voorsprong ten opzichte van nieuwkomers. 2.
Een raadslid gaat met de trein naar een partijbijeenkomst van zijn politieke partij. Mag het treinkaartje vergoed worden uit het fractiebudget?
Nee, het declareren bij de fractie is in overtreding met artikel 6.2 en 6.3 van de gedragscode. Hoewel het van belang is voor het raadswerk dat een raadslid op de hoogte is van de standpunten van zijn partij, wordt het bijwonen van partijbijeenkomsten niet gezien als raadswerk voor de gemeente. Het fractiebudget is bedoeld voor het tegemoetkomen in de kosten die nauw verbonden zijn met het raadswerk voor de gemeente Middelburg. PARAGRAAF 7: UITVOERING GEDRAGSCODE De raad is het hoogste bestuursorgaan en als zodanig verantwoordelijk voor de inhoud van de gedragscode, voor een eenduidige interpretatie, en voor wijziging/aanvulling daarvan bij leemtes of onduidelijkheden. De burgemeester heeft de wettelijke taak om de bestuurlijke integriteit te bevorderen (artikel 170, tweede lid Gemeentewet). Hiermee is de verantwoordelijkheid voor de portefeuille ‘integriteit’ duidelijk belegd. De wettelijke bepalingen bieden de ruimte om naar gelang de situatie handelend op te treden, waarbij niet alleen gedacht moet worden aan het optreden bij incidenten. Belangrijk onderdeel is ook de preventie: ervoor te zorgen dat integriteit en integriteitsbewustzijn in de bestuurlijke gremia besproken blijven en daarbij afspraken te maken over een regelmatige bespreking, bijvoorbeeld één of twee keer per jaar, van het thema integriteit, met de gemeenteraad.
De burgemeester hoeft hier niet alleen voor te staan. Een daartoe aangewezen contactpersoon of vertrouwenspersoon (bijvoorbeeld de griffier of integriteitscoördinator) kan hier in relatie tot de raad eveneens een belangrijke rol in spelen.
20