25-147 Bijlage 2. Ingekomen stukken commissie RM

Ingekomen stukken Datum brief

10-10-2025

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

3 november 2025

Onderwerp

228. Nieuwsbrief OLAZ oktober 2025

Ingekomen stuk

228. Nieuwsbrief OLAZ oktober 2025

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

OLAZ

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

13 november 2025

Datum brief

09-10-2025

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

3 november 2025

Onderwerp

226. Zienswijze Stedenbouwkundig plan Hart van Griffioen

Ingekomen stuk

226. Zienswijze Stedenbouwkundig plan Hart van Griffioen (geanonimiseerd)

Categorie

Inwoner

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Inwoner

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college voor het opstellen van een voorstel aan de raad

Raadsvergadering

13 november 2025

Datum brief

07-10-2025

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

3 november 2025

Onderwerp

222. Informatie deelname Schone Lucht Akkoord

Ingekomen stuk

222. Informatie deelname Schone Lucht Akkoord

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Schone Lucht Akoord

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

13 november 2025

Datum brief

29-09-2025

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

3 november 2025

Onderwerp

219. Zienswijze inwoner - Stedenbouwkundig plan Hart van Griffioen

Ingekomen stuk

219. Zienswijze inwoner - Stedenbouwkundig plan Hart van Griffioen (Geanonimiseerd)

Categorie

Inwoner

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Inwoner

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college voor het opstellen van een voorstel aan de raad

Raadsvergadering

13 november 2025

Datum brief

26-09-2025

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

3 november 2025

Onderwerp

218. Zienswijze – Hoogte van de Nieuwe Bebouwing in het VOSP Hart van Griffioen

Ingekomen stuk

218. Zienswijze – Hoogte van de Nieuwe Bebouwing in het VOSP Hart van Griffioen (geanonimiseerd)

Categorie

Inwoner

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Inwoner

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college voor het opstellen van een voorstel aan de raad

Raadsvergadering

13 november 2025

Datum brief

24-09-2025

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

3 november 2025

Onderwerp

215. Reactie op concept terrassenbeleid - Namens Stichting Plein 1940

Ingekomen stuk

215. Reactie op concept terrassenbeleid - Namens Stichting Plein 1940 (geanonimiseerd)

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Stichting Plein 1940

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening

Raadsvergadering

13 november 2025

Datum brief

23-09-2025

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

3 november 2025

Onderwerp

213. De oude Romeinen werden vergiftigd door lood Deel 1

Ingekomen stuk

213. De oude Romeinen werden vergiftigd door lood Deel 1

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

A.P. Cloosterman

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

13 november 2025

Bijlagen: 213. De oude Romeinen werden vergiftigd door lood versie 2 Deel 2 213. De oude Romeinen werden vergiftigd door lood Deel 3. docx

Datum brief

23-09-2025

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

3 november 2025

Onderwerp

212. VNG ledenbrief-samenwerkingsovereenkomst-verpakkingen-2025-2030

Ingekomen stuk

212. VNG ledenbrief-samenwerkingsovereenkomstverpakkingen-2025-2030

Categorie

Organisatie

Afdeling

Stadsbeheer

Afzender

VNG

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

13 november 2025

Bijlagen: 212. Bijlage 1. samenwerkingsovereenk omst-verpakkingen-18-september-2025

Datum brief

12-09-2025

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

15-09-2025

Onderwerp

208. Notitie inzake actualisering fiets- en autoparkeerbeleid

Omschrijving

Consequenties keuzes Koorkerkplein voor autodienst Nieuwe Kerkgemeente

Ingekomen stuk

208. Reactie Protestantse Gemeente Middelburg inzake actualisering fietsen autoparkeerbeleid

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Protestantse Gemeente Middelburg

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

13 november 2025

Datum brief

11-09-2025

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

3 november 2025

Onderwerp

207. Begrotingswijziging 2025 en de begroting 2026 O.L.A.Z.

Ingekomen stuk

207. Aanbiedingsbrief begrotingswijziging 2025 en begroting 2026

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

OLAZ

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

13 november 2025

Bijlagen: 207. Begroting 2026 OLAZ (vastgesteld AB 11 september 2025 ondertekend) 207. Begroting 2026 OLAZ (vastgesteld AB 11 september 2025 ondertekend)

Datum brief

11-09-2025

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

3 november 2025

Onderwerp

206. Ingediende zienswijzen van alle deelnemers van RUD Zeeland ten aanzien van het AB voorstel inzake de ontwerpbegroting 2026 en de resultaatsbestemming 2024.

Ingekomen stuk

206. Begeleidend schrijven Zienswijzen ontwerpbegroting 2026 + resultaatsbestemming 2024 RUD Zeeland

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

RUD Zeeland

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

13 november 2025

Bijlagen: 206. Reacties zienswijzen begroting 2026 206. Reacties zienswijzen resultaatverdeling 2024

Datum brief

11-09-2025

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

3 november 2025

Onderwerp

205. De oude Romeinen werden vergiftigd door lood. Deel 2.

Ingekomen stuk

205. De oude Romeinen werden vergiftigd door lood. Deel 2.

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

A.P. Cloosterman

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

13 november 2025

Datum brief

09-09-2025

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

15 september 2025

Onderwerp

199. Reactie op het parkeerbeleid VOM en KHN 08092025

Omschrijving

Dit ingekomen stuk is behandeld in de commissie ruimte van 15 september 2025 bij het agendapunt Actualisering fiets- en autoparkeerbeleid.

Ingekomen stuk

199. Reactie op het parkeerbeleid VOM en KHN 08092025

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

VOM en KHN

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

25 september 2025

Datum brief

04-09-2025

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

3 november 2025

Onderwerp

198. Kom in actie voor sterke Zeeuwse dorpen

Ingekomen stuk

198. Kom in actie voor sterke Zeeuwse dorpen

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Zeeuwse Vereniging voor Kleine Kernen (ZVKK)

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

13 november 2025

Nieuwsbrief O.L.A.Z. oktober 2025 • Nieuw Afval Overslag Station in Middelburg • Update toegangscontrole milieustaten • Circulair Ambachtscentrum Oosterschelderegio

Afval Overslagstation Middelburg Zoals in een eerdere nieuwsbrief vermeld zijn we bezig met de realisatie van een nieuw Afval Overslag Station (AOS) aan de Ampereweg in Middelburg. Deze locatie vervangt de huidige overslaglocaties in Goes en Nieuwdorp, waar oud papier/karton, PMD, restafval en nascheidingsafval worden op- en overgeslagen. De huur van de huidige locaties loopt binnenkort af. De benodigde vergunningprocedures zijn gestart, waarvoor onderzoeken zijn gedaan naar stikstof, geur, geluid, bodem, ecologie (flora en fauna), archeologie, niet ontplofte bommen/granaten, brandgevaar en netcongestie. Het project wordt begeleid door Sulvalda Consultancy, een bureau met veel ervaring in de realisatie van afval overslagstations in Nederland. Het ontwerp en de planvorming zijn in handen van architectenbureau COURAGE, dat inmiddels is gestart met het uitwerken van het definitief ontwerp. Het nieuwe AOS zal onder andere bestaan uit: • Een overslaghal voor restafval, PMD, OPK en gips. • Een aparte hal voor sorteeranalyses, op- en overslag van textiel, een shredderruimte voor grof huishoudelijk afval en een kleine werkplaats voor onderhoud van containers. • Een weegkantoor en gebouw t.b.v terreinmedewerkers. De aanbesteding staat gepland voor begin 2026. Oplevering is gepland medio 2027.

Bij het ontwerp is rekening gehouden met toekomstige uitbreiding, duurzaamheid en een efficiënte routing op het terrein.

Nieuwsbrief O.L.A.Z. - oktober 2025

www.olazzeeland.nl | www.zrd.nl

Update toegangscontrole milieustraten De invoering van toegangscontrole en -registratie op de milieustraten is in de afrondende fase. In deze update leest u de laatste stand van zaken over de uitgifte van de Zeeuwse afvalpassen aan alle 196.000 Zeeuwse huishoudens (die afvalstoffenheffing betalen), communicatie en operationele voorbereiding. De officiële startdatum blijft 1 november 2025.

Verzenddata toegangspassen De eerste toegangspassen zijn op 1 oktober verzonden. Het verzendtraject loopt door tot 22 oktober en vindt gefaseerd plaats per gemeente volgens onderstaande planning: • Woensdag 1 oktober – Gemeente Veere • Vrijdag 3 oktober – Gemeenten Kapelle en Reimerswaal • Dinsdag 7 oktober – Gemeenten Hulst en Noord-Beveland • Donderdag 9 oktober – Gemeenten Sluis en Tholen • Dinsdag 14 oktober – Gemeenten Borsele en Terneuzen • Vrijdag 17 oktober – Gemeenten Goes en Vlissingen • Woensdag 22 oktober – Gemeenten Schouwen-Duiveland en Middelburg Organisaties die reeds vóór invoering van deze toegangscontrole en -registratie beschikten over een doorlopend toegangsbewijs of vrijstellingsdocument (brief) voor toegang tot de milieustraten, ontvangen ook een ZRD pas. Dit geldt eveneens voor apothekers en apotheekhoudende huisartsen die gebruikmaken van de zogenaamde ‘apothekersregeling’. In 2026 zal op basis van verzamelde data een nieuw toegangsreglement voor de milieustraten door OLAZ worden opgesteld.

Communicatiemiddelen Om inwoners goed te informeren is een brede communicatiemix ingezet. Naast de persoonlijke brief met pas en toelichting, verwijzen we structureel naar de website van de ZRD met actuele informatie en een uitgebreide FAQ. Het bereik wordt verder versterkt via social media, LED-schermen en hekwerkbanners op milieustraten en persuitingen in PZC, BN DeStem en diverse huis-aan-huisbladen. Omroep Zeeland verzorgt van 4 oktober t/m 15 november online- en radio-informatie, voorafgegaan door een interview op 30 september jl. Gemeenten hebben een toolbox ontvangen met kant-en-klare communicatiematerialen: voorbeeldteksten, socialmediaposts, uitleg over de ZRD-pas, banners, een animatie en printadvertenties, plus verwijzingen naar de website. Daarnaast het verzoek inwoners met vragen te verwijzen naar de klantenservice van de ZRD. Deze is ingericht om inwoners volledig en eenduidig te ondersteunen. Contactgegevens klantenservice: Telefoon: 0115 478 100 E-mail: info@zrd.nl

Nieuwsbrief O.L.A.Z. - oktober 2025

www.olazzeeland.nl | www.zrd.nl

Operationele voorbereidingen Op de locaties worden de laatste voorbereidingen getroffen. Zo is recent de belijning aangebracht en zijn diverse details in de inrichting afgewerkt. Inmiddels is op locatie het geïnstalleerde systeem en de apparatuur getest op correct functioneren. Uit deze test is gebleken dat het systeem naar behoren werkt. Daarnaast zijn de volgende extra maatregelen getroffen voor een zo soepel mogelijke invoering van de toegangscontrole: • De klantenservice beschikt over een aparte telefoonlijn, specifiek ingericht voor vragen over het toegangsbeleid. Deze extra telefoonlijn blijft beschikbaar zolang dat nodig is, afhankelijk van de drukte en het aantal vragen over het nieuwe toegangsbeleid. • Klantenservicemedewerkers hebben een training gevolgd en zijn voorzien van protocollen voor uiteenlopende situaties. • De milieustraatmedewerkers volgen hun training in oktober. • Een aantal milieustraatmedewerkers is eveneens getraind om de klantenservice te kunnen ondersteunen bij opschaling. • Vanaf 1 november wordt op alle milieustraten een extra medewerker ingezet om vragen bij de slagboom te beantwoorden. De duur van deze opschaling is afhankelijk van het verloop in de eerste periode. Ook heeft de invoering van de toegangscontrole gevolgen voor onder andere inzamelaars van bedrijfsafval, HISWARECRON en het waterschap. Hiermee is afstemming gezocht.

Ondanks dat de slagboom op 1 november 2025 sluit, hanteren we tot 1 januari 2026 een coulanceperiode. Bezoekers zonder pas worden niet direct geweigerd maar worden geïnstrueerd de pas bij een volgend bezoek mee te nemen.

Circulair Ambachtscentrum Oosterschelderegio De ontwikkeling van het Circulair Ambachtscentrum Oosterschelderegio krijgt steeds meer vorm. Het centrum in plan Deltaweg in Goes zal bestaan uit een gemeentewerf voor de gemeente Goes, een nieuwe milieustraat voor de ZRD, een kringloopwinkel werkruimtes voor demontage en reparatie en een plek voor (praktijk)onderwijs. Ook worden het kantoor van de ZRD en de standplaats voor de vuilniswagens hier gevestigd. Het Circulair Ambachtscentrum draagt bij aan een langer gebruik van producten, hergebruik en reparatie van materialen en betere afvalverwerking. Daarnaast biedt het nieuwe banen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en opleidingskansen binnen de regio. Samen met gemeente Goes werken we aan de vervolgstappen, waaronder de selectie van een architect en de voorbereiding van de ontwerpfase. De verwachting is dat de samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente Goes en de ZRD eind november dit jaar wordt ondertekend. De opening van het centrum staat gepland voor 2029. Twee ‘kwartiermakers’ onderzoeken de samenwerkingsmogelijkheden binnen het sociaal domein, het onderwijs en met lokale partners. Het centrum krijgt op termijn wellicht een nieuwe naam. De ZRD start hiervoor een merk- en positioneringstraject met een externe partij, gericht op een sterke en herkenbare identiteit.

Op woensdag 5 november aanstaande wordt ‘s avonds een informatiebijeenkomst georganiseerd waarvoor alle raadsleden van de Zeeuwse gemeenten worden uitgenodigd. Een definitieve uitnodiging voor deze bijeenkomst met programma wordt binnenkort verzonden.

Nieuwsbrief O.L.A.Z. - oktober 2025

www.olazzeeland.nl | www.zrd.nl

van:

(geanonimiseerd) WMesmail.com>

Verstuurd: Aan:

(geanonimiseerd) N°» Wed,

8 Oct 2025

19:51:58

info@middelburg.nl Stedenbouwkundig plan

Onderwerp:

bc

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) of ON NN

corn)

+0200

Hart van

Griffioen

Beste, Ik ben eigenaresse van een garage aan de Henry Dunantlaan in Middelburg. De laatste keer kon ik helaas niet aanwezig zijn bij de 3e bijeenkomst over de nieuwe

plannen met de garages in onze wijk de Griffioen. Na de andere bijeenkomsten kregen wij een terugkoppeling, dat had ik nu ook verwacht, maar ik heb niets ontvangen. Hoe de plannen er ook voor staan, ik wil graag laten weten dat ik (bij een nieuw te bouwen garage / als het garageplein in de Henry Dunantlaan weg zou gaan) wel een garage in de buurt van de flat de Middelburcht wil. Hier heb ik een

appartement

en

Geen garage op

wil graag daarom de garage ook in de buurt houden. een verdieping boven de supermarkt zoals eerder vertelt was,

maar

nu.

Ik

begreep dat er 2 plaatsen aangewezen werden voor nieuw te bouwen garages. Daarom deze mail; graag hou ik mijn/een nieuw te bouwen garage, naast de flat. Met

vriendelijke groet,

(geanonimiseerd) nn (geanonimiseerd) nn (geanonimiseerd) Middelburg RN

gewoon op de

begane grond zoals

Sluit aan bij het Schone Lucht Akkoord Wilt u écht een verschil maken voor gezondere lucht in uw gemeente, regio en heel Nederland? Sluit u dan aan bij het Schone Lucht Akkoord (SLA)! Samen verbeteren we de luchtkwaliteit en creëren we een gezonde en prettige leefomgeving, waarin inwoners comfortabeler en vitaler wonen, werken en ontspannen. Doe mee en zet uw gemeente op de kaart Iedere gemeente kan zich aansluiten bij het SLA en direct verandering teweegbrengen. Want elke bijdrage telt mee, hoe klein ook. Aanmelden kan op ieder moment via schoneluchtakkoord@minienw.nl. Hier kunt u ook terecht met vragen.

lucht nog niet schoon genoeg om aan die nieuwe eisen te voldoen.

2. Dit is waarom u bij het SLA aansluit

Schone lucht is van levensbelang voor ons allemaal Gezonde lucht is essentieel voor iedereen. Luchtvervuiling zorgt ervoor dat Nederlanders gemiddeld 9 maanden korter leven. Elk jaar overlijden in Nederland zo’n 11.000 mensen te vroeg door slechte luchtkwaliteit. Vooral in de grote steden, rond drukke (vaar)wegen en in gebieden met intensieve veehouderij of zware industrie merken we dat het beter kan. Maar ook op de schoonste plekken van Nederland kunnen we nog gezondheidswinst behalen.

1. Dit is het Schone Lucht Akkoord

U heeft een zorgplicht te vervullen Gemeenten hebben een belangrijke verantwoordelijkheid: zorgen voor een gezonde leefomgeving voor hun inwoners. Een belangrijk onderdeel daarvan is het verbeteren van de luchtkwaliteit. Dat is niet alleen een wettelijke zorgplicht, maar vooral een kans om écht het verschil te maken. Door actief beleid te voeren voor schonere lucht dragen gemeenten bij aan de gezondheid van jong en oud, maken ze buurten leefbaarder én laten ze zien dat duurzaamheid en welzijn hand in hand gaan.

De deelnemers van het Schone Lucht Akkoord zetten volop in op samenwerking: ze delen kennis, wisselen succesvolle maatregelen uit en ontwikkelen innovatieve pilots. Samen geven zij vorm aan het luchtbeleid van morgen. Hoe meer gemeenten en organisaties meedoen, hoe groter de impact op onze gezondheid en leefomgeving!

Het SLA heeft u veel te bieden Sluit uw gemeente zich aan bij het SLA? Dan krijgt u:

Het SLA heeft één ambitie: de luchtkwaliteit blijvend verbeteren. Samen streven de deelnemende partijen naar een gezondheidswinst van minimaal 50 procent in 2030 ten opzichte van 2016. Dat vraagt om een vermindering van vervuilende stoffen, zoals fijnstof en stikstofdioxide, uit industrie, verkeer, landbouw, houtstook, binnenhavens en mobiele werktuigen. Schone lucht stopt niet bij gemeente- of provinciegrenzen; daarom bundelen gemeenten, provincies en het Rijk hun krachten.

Samenwerking is urgenter dan ooit. Vanaf 2030 gelden er strengere EU-normen voor luchtkwaliteit. Dat is goed voor onze gezondheid, maar het betekent ook dat overheden in actie moeten komen. In delen van Nederland is de

• Hulp bij beleid en uitvoering. U krijgt ondersteuning bij het opstellen van uitvoeringsplannen en beleidsagenda’s. Daarbij kunt u gebruikmaken van handige tools, hulpmiddelen en inspirerende voorbeelden van andere gemeenten. • Kennisdeling en samenwerking. Gemeenten helpen elkaar binnen het SLA-netwerk. U hoeft dus niet zelf het wiel opnieuw uit te vinden. Via bijeenkomsten en een online samenwerkruimte wordt veel kennis gedeeld.

Ook experts van onder andere het RIVM en TNO zijn betrokken. • Deelname aan pilots. Uw gemeente kan aansluiten bij innovatieve pilotprojecten en zo praktijkervaring opdoen. • Inzicht in effecten. U wordt actief betrokken bij het monitoren van de resultaten van maatregelen, zodat u weet wat werkt. • Brede meerwaarde. Maatregelen voor schonere lucht dragen ook bij aan andere doelen, zoals op het gebied van klimaat, energie, stikstof, mobiliteit en woningbouw. • Efficiënter samenwerken. Regionale samenwerking bespaart tijd, capaciteit én kosten.

• Jaarlijks rapporteren over de voortgang met behulp van een overzichtelijk SLA-dashboard. • Wegverkeergegevens aanleveren voor monitoring van de luchtkwaliteit – eens per twee jaar. • Meedoen aan twee à drie landelijke bijeenkomsten per jaar om kennis te delen en inspiratie op te doen. • Optioneel: Aanhaken bij themagroepen, werkgroepen of pilots – waardevol voor verdieping en samenwerking.

4. Zo sluit u zich aan bij het Schone Lucht Akkoord

In 4 stappen neemt u deel aan het SLA: Stap 1 – Besluit tot deelname. De gemeente besluit om zich aan te sluiten bij het Schone Lucht Akkoord. Dit besluit wordt genomen in het college van B&W. Stap 2 – Onderteken en verstuur de brief. De verantwoordelijke wethouder ondertekent een toetredingsbrief naar de stuurgroep van het SLA: T.a.v. de staatssecretaris van I&W Postbus 20901, 2500 EX Den Haag Of per e-mail: schoneluchtakkoord@minienw.nl

Gezond beleid én een voorsprong op wetgeving Als SLA-deelnemer is uw gemeente goed voorbereid op de toekomst. Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevings­wet, waarmee gezondheid een vaste plek krijgt in de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Het Schone Lucht Akkoord helpt u met praktische handvatten om deze opgave concreet en doeltreffend in te vullen. Ook in Europa worden de luchtkwaliteitsnormen strenger. Door nu aan de slag te gaan met de doelen van het SLA, loopt uw gemeente voorop en bouwt u aan een gezonde leefomgeving.

3. Dit doet uw gemeente als deelnemer

Als uw gemeente het Schone Lucht Akkoord ondertekent, zet u een belangrijke stap naar een gezondere leef­ omgeving voor iedereen. U laat zien dat uw gemeente ambitieus is én werk wil maken van schonere lucht. Wat betekent deelname concreet? • Besluiten nemen in het college van B&W over deelname aan het SLA. • Uitvoeren van de vaste maatregelen én waar nodig eigen, aanvullende acties.

Stap 3 – Officiële bevestiging. De stuurgroep ontvangt de brief en daarmee is uw gemeente officieel deelnemer. De staatssecretaris bevestigt de toetreding. Stap 4 – Zichtbaar deelnemen. Nieuwe deelnemers worden twee keer per jaar gepubliceerd in de Staatscourant. De deelnemerslijst en de kaart op de SLA-website worden direct bijgewerkt.

Enthousiast geworden? Neem contact op en doe mee!

Wilt u meer weten over het Schone Lucht Akkoord en of

benieuwd hoe uw gemeente kan aansluiten? We vertellen u graag meer!

Stuur een e-mail naar schoneluchtakkoord@minienw.nl en een van onze teamleden neemt snel contact met u op.

We denken graag met u mee over de mogelijkheden voor uw gemeente.

Samen maken we werk van gezonde lucht!

T.a.v.

Beste,

We willen bij deze onze bezwaren indienen op de volgende punten van het plan Hart de Griffioen”

-

Teveel woningen op de 4m2, 276 incl de woontorens is een behoorlijk aantal op een stuk wat al bewoond is.

-

De hoogbouw die ingetekend is op de huidige plaats is bij ons inziens veel te hoog en teveel, laagbouw is in deze veel aantrekkelijker en zal meer op een lijn zijn met de huidige woningen er omheen, daarbij is al genoeg hoogbouw in de omgeving (de huidige sterrenflats) beter om de geplande hoogbouw meer aan de buitenrand van de wijk te plaatsen, daarbij in acht genomen dat het ook het verkeer meer zal spreiden over de gehele wijk (aanrij routes)

-

We willen ook onze zorgen uitten als deze plannen uitgevoerd zullen worden waarbij wij als bewoner wederom worden belast met het neerzetten van de woningen en het bouwverkeer, ons huis heeft al met de verbouwing van de Aldi behoorlijk hinde van gehad, waarbij kleine scheuren in de muren later zijn ontstaan.

-

Ons huis is nu helemaal opgeknapt en we zien er enorm tegenop als deze plannen door worden gezet, waardoor wellicht meer schade aan zowel ons huis als onze garage zullen ontstaan.

-

Ook de plannen om een nieuw winkel centrum in het Hart te plaatsen zal ook het verkeer toch blijven komen door de wijk, en met name dan ook het vrachtverkeer, wat nu al veel te veel is voor de omwonenden, en dan hebben we niet eens over het personenverkeer van binnen en buiten af (toeristen). Hier moet toch ook zeker goed naar gekeken worden om het zo veilig mogelijk te houden voor iedereen.

Wellicht met al deze punten zoals hierboven genoemd is het een idee om met de directe omliggende bewoners die van de plannen hinde zullen ondervinden hiervoor vanuit de Gemeente aan aparte bijeenkomst te organiseren?

Wachtend op uw antwoord vernemen we graag.

Mvg

Zienswijze – Hoogte van de Nieuwe Bebouwing in het VOSP Hart van Griffioen Aan: Burgemeester en wethouders van Middelburg Betreft: Zienswijze op het Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan (VOSP) Hart van Griffioen Datum: donderdag 25 september 2025 Van: Elian Jobse Europalaan 34 Middelburg Geachte heer/mevrouw, Met deze brief wil ik mijn zienswijze kenbaar maken ten aanzien van het Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan (VOSP) voor het Hart van Griffioen, specifiek gericht op de hoogte van de nieuwe bebouwing zoals opgenomen in het plan. 1. Bezorgdheid over bouwhoogtes In het VOSP worden diverse bouwhoogtes voorgesteld, variërend van 2 tot 5 lagen voor onderwijsgebouwen en buurtkamers, tot 6, 9, 12 en zelfs 15 meter voor woongebouwen in gemengd gebruik (zoals Blok B). Deze hoogteverschillen zijn aanzienlijk en kunnen een grote impact hebben op de ruimtelijke beleving, privacy, zonlichttoetreding (extra schaduwwerking welke nadelig is voor zonnepanelen) voor bestaande bewoners. 2. Impact op bestaande bebouwing en wijkkarakter De wijk Griffioen kenmerkt zich door een kleinschalige, groene en open opzet. De voorgestelde hoogbouw, met name in de sociale huursegmenten en commerciële plinten, wijkt af van het bestaande karakter. Dit kan leiden tot een gevoel van verdichting en visuele dominantie van nieuwe volumes ten opzichte van bestaande woningen. 3.

Verzoek tot heroverweging Ik verzoek de gemeente om: •

De maximale bouwhoogte van woongebouwen te beperken tot maximaal 3 lagen, passend bij de schaal van de wijk.

•

De overgang tussen bestaande en nieuwe bebouwing zorgvuldig vorm te geven, met aandacht voor zonlicht, uitzicht en privacy.

•

Inzichtelijk te maken hoe de hoogteverschillen worden ingepast in het stedenbouwkundig beeld en hoe negatieve effecten worden gemitigeerd.

4. Participatie en transparantie Hoewel het participatieproces uitgebreid is beschreven, is het niet duidelijk in hoeverre de aanbevelingen van de bewoners expliciet zijn meegewogen m.b.t. op de voorgestelde bouwhoogtes. Met vriendelijke groet, Middelburg

Reactie op concept terrassenbeleid - Namens Stichting Plein 1940 - met verzoek om overleg Aan Wethouder Schonis, beleidsmakers/gemeenteraad van de Gemeente Middelburg, Koninklijke Horeca Nederland (KHN), V.O.M. en overige betrokkenen bij het terrassen en (fiets)parkeerbeleid. Namens de horecaondernemers aan Plein 1940 reageren wij op het recent per e-mail gepresenteerde concept-terrassenbeleid en vragen wij aan de raadsgriffier deze mail ook te delen onder de raadsleden. Wij sluiten ons aan bij de zienswijze die KHN namens de Middelburgse horeca collectief zal indienen. Op het algemene beleid gaan wij in deze brief daarom niet nader in. Wel willen wij specifiek aandacht vragen voor de situatie rond Plein 1940. Onlangs is namens de ondernemers van Plein 1940 al reactie geweest op de recente schouw en het overleg met betrokken inwoners, ondernemers en vertegenwoordigers van de gemeente. Deze reactie is gedeeld ter inbreng aan de gemeente bij KHN Middelburg. De belangrijkste aandachtspunten waren als volgt: Plein 1940: belangrijke functie en zorgen

•

Plein 1940 vervult als verblijfsplein een waardevolle functie in het centrum van Middelburg.

•

Aanpassingen aan de terrassen hebben een directe bedrijfseconomische impact. Grootschalige wijzigingen kunnen voor meerdere ondernemers leiden tot onhoudbare situaties.

In het concept-beleid staat nu voor Plein 1940 het volgende te lezen: “Plein 1940 dient heringericht te worden. De huidige inrichting van het plein in combinatie met de vergunde terrassen conflicteert met de bereikbaarheid van hulpdiensten en de wens om fietsparkeren uit te breiden. Dit kan slechts worden opgelost door een herinrichting van het plein. Om die reden is nu geen terraskaart voor Plein 1940 opgenomen.” Deze passage roept bij ons, als direct betrokken ondernemers aan Plein 1940, diverse vragen op. Wij zijn al jarenlang actief betrokken bij de totstandkoming van het nieuwe terrassenbeleid en namen deel aan bijeenkomsten over (fiets)parkeren en aan gesprekken met u en uw collega’s over het te vormen terrassen beleid. Desondanks is met ons niet gesproken over een specifieke herinrichting van Plein 1940. De gemeente benadrukt het belang van participatie door inwoners; wij constateren echter dat de betrokken ondernemers in dit onderdeel van het proces dan toch niet zijn meegenomen. Er is vanuit de gemeente geen contact geweest over (concept)plannen voor een herinrichting. Onzekerheid door gebrek aan informatie Wij vragen ons af:

•

Wat houdt de beoogde herinrichting precies in?

•

Op basis van welke schouw of bevindingen is dit besluit genomen en kunnen wij de resultaten hiervan inzien?

•

Welke oplossingen voor hulpdiensten en fietsparkeren zijn onderzocht en kunnen wij dit inzien?

Het ontbreken van een terraskaart voor Plein 1940 wekt de indruk dat er al wel plannen bestaan, maar zonder dat deze met ons zijn gedeeld.

Dit creëert grote onzekerheid. Onze bedrijfsvoering, investeringen en personeelsbestanden zijn immers ingericht op de bestaande situatie en vergunde terrassen. Wij vragen ons daarom af wat de beoogde herinrichting inhoudt en op welke wijze wij hierop kunnen reageren? Zonder inzicht in (voor)ontwerpen, uitgangspunten en ruimtelijke randvoorwaarden is het voor ons onmogelijk om onze zienswijze te formuleren. Het ontbreken van een terraskaart voor Plein 1940 wekt bovendien dus de indruk dat er al wel ideeën of concepten bij de beleidsmakers bestaan. Wij begrijpen de opgaven rondom fietsparkeren en hulpdiensten, en staan niet per definitie afwijzend tegenover aanpassingen. Maar de formulering dat dit “slechts” met een herinrichting kan worden opgelost, achten wij te stellig. Zo lijkt het alsof foutief geparkeerde fietsen direct leiden tot de conclusie dat juist op dit plein structureel meer fietsplaatsen moeten komen – met als gevolg dat mogelijk terrassen moeten wijken. Deze redenering is niet vanzelfsprekend en verdient nader overleg. Met dergelijke redenatie is het dan ook als ik mijn auto veel fout parkeer voor mijn huis er daar extra parkeerplaatsen worden gecreëerd? Volgt de gemeente net als de burger en toerist het “schapen principe”, 1 fiets staat hier al naast de rekken dus zet ik die van mij ernaast.

Gemeente ziet nu veel fietsen op een plein dus moet daar op dat plein ondanks de evenredigheidseis, en de ondernemersbelangen de terrassen mogelijk maar wijken voor meer fietsparkeerplaatsen? Als op de problematiek van het fietsparkeren (oorzaak) wel gehandhaafd zou worden, wat nu niet gebeurt, zou Plein 1940 er nu ook anders uit zien. Er wordt in het concept terrassen beleid echter wel gesproken op handhaving van de terrassen. Aanpassing van terrassen op Plein1940 is een gevolg van de fietsproblematiek, er wordt niet gehandhaafd op een oorzaak, wel op een gevolg?

Verzoek om overleg Om duidelijkheid te krijgen en constructief mee te denken, verzoeken wij u dringend om op korte termijn een overleg te organiseren met:

•

de betrokken ondernemers van Plein 1940,

•

de portefeuillehouder,

•

de beleidsmakers van het terrassenbeleid en tevens verdere betrokkenen bij het (fiets)parkeerbeleid

In dit overleg ontvangen wij graag een toelichting op: 1.

de aanleiding, doelstellingen en randvoorwaarden van de voorgenomen herinrichting (incl. uitkomsten van de schouw m.b.t. hulpdiensten);

2.

eventuele (voor)ontwerpen of scenario’s die momenteel worden verkend;

3.

de beoogde planning en het participatieproces, inclusief de rol van ondernemers;

4.

de wijze waarop bedrijfseconomische effecten worden meegewogen.

Tot slot Wij hebben getracht deze brief formeel en zakelijk te formuleren, en de emotie zoveel mogelijk buiten beschouwing te laten. Toch kunnen wij niet voorbijgaan aan de enorme impact die deze gang van zaken heeft op de betrokken ondernemers. De huidige onduidelijkheid maakt dat verschillende ondernemers letterlijk wakker liggen van de zorgen over hun (levens)werk – zaken waar dag en nacht hard aan wordt gewerkt om iets moois op te bouwen, en die een duidelijke meerwaarde voor de stad vormen. Het is wrang dat enkele regels in een conceptnota nu voor zoveel onrust zorgen. Wij hopen dan ook dat, ondanks de formele toon van deze brief, deze menselijke kant en de onacceptabele onzekerheid waarin ondernemers (en hun families) zich nu bevinden, nadrukkelijk worden meegenomen in de verdere besluitvorming en directe communicatie. Wij zien uw uitnodiging voor een overleg op korte termijn dan ook met belangstelling tegemoet. U kunt voor de afstemming contact opnemen met ondergetekenden. Hoogachtend, Namens de horecaondernemers aan Plein 1940,

Eigenaar Biercafé de Vliegende Hollander - cafedevliegendehollander@gmail.com

Eigenaar Restaurant Barres / Brasserie Bijts - info@restaurantbarres.nl

23 Augustus 2025

De oude Romeinen werden vergiftigd door lood. Wij leggen het loodje door Fluor (PFAS).

DEEL 1 ( met een snufje broeikasgas)

Door: Ing. Ap J.H.G. Cloosterman (1937)

Wat is PFAS PFAS (PolyFluorAlkylStoffen) zijn chemische stoffen die door de mens zijn gemaakt. Zij komen van nature niet in het milieu voor. Er zijn ongeveer 6000 verschillende soorten. Ze zitten in verschillende producten. Bijvoorbeeld in smeermiddelen, voedselverpakkingsmaterialen, blusschuim!, antiaanbaklagen van pannen, kleding, textiel en cosmetica. Je kan op verschillende manieren in contact komen met PFAS, bijvoorbeeld via voedsel, drinkwater, bodem en consumentproducten. PFAS kan in het milieu terechtkomen via de lucht of via het afvalwater Pagina 1 van 10

23 Augustus 2025 van fabrieken die deze stoffen gebruiken. Ze kunnen ook in het milieu terecht komen door het gebruik van bijvoorbeeld brandblusmiddelen die PFAS bevatten. Eenmaal in het milieu blijven ze daar, afhankelijk van de soort, enorm lang aanwezig.

Schadelijke gezondheidseffecten door PFAS "In 2012 werden de eerste gevolgen van PFAS op ons immuunsysteem ontdekt. En pas zes later werden die gevolgen goed duidelijk." (Emeritus hoogleraar toxicologie Jacob de Boer 09.08.2024). Van PFAS is dus bekend dat ze schadelijke effecten kunnen hebben op de gezondheid van mensen. Deze stoffen kunnen effect hebben op: ● het immuunsysteem; ● de voortplanting en ontwikkeling van het ongeboren kind; ● Parkinson veroorzaken; ● effect op het cholesterolgehalte in het bloed; ● aantasting van de lever kunnen nier- en teelbalkanker veroorzaken. De stoffen zijn ook schadelijk voor het milieu. Dat bijna iedereen in Nederland meer PFAS (dan veilig is) in het bloed heeft, blijkt uit onderzoek van het RIVM (03.07.2025). Bij omwonenden van fabrieken, zoals in Dordrecht of rond de Westerschelde, zijn grotere hoeveelheden aangetroffen. Het is van levensbelang dat de Nederlandse overheid er ook aan werkt om het contact met deze stoffen zoveel mogelijk terug te dringen. Bron: https://www.rivm.nl/pfas Om ervoor te zorgen dat er minder PFAS in de leefomgeving terechtkomt, werkt het RIVM in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W = Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat) mee aan een Europees traject om het gebruik en de productie van PFAS aan banden te leggen.

Wat dan te denken van de volgende tegenstrijdigheid? De Volkskrant van 15.08.2025 bericht als volgt: “ Het demissionaire kabinet ziet niets in een nationaal verbod op het gebruik of het lozen van PFAS. Geen van beide opties leidt snel tot een afname van deze chemische stoffen in het milieu. Dat schreven minister Robert Tieman en staatssecretaris Thierry Aartsen (Infrastructuur en Waterstaat) vorige week aan de Tweede Kamer.”

Pagina 2 van 10

23 Augustus 2025

Robert Tieman BBB

Thierry Aartsen VVD

Ik heb er geen goed woord voor over! Niet te geloven, deze onkunde! Kijk maar eens naar de zeer ernstige problemen waarover De Volkskrant van 15.08.2025 ook bericht: ֍ Bij meer dan 330 wilde diersoorten uit de hele wereld werd PFAS aangetroffen. Het ging onder meer om ijsberen, tijgers, apen, panda’s, dolfijnen, vissen, vogels, kikkers, paarden, katten, eekhoorns en otters. ֍ Oktober 2024: In het vlees van runderen die in het Verdronken Land van Saeftinghe grazen is door de Belgisch overheid tot vier keer de norm voor PFAS in voor consumptie bestemd vlees aangetroffen. ֍ Bijna alle rivieren, meren en vijvers in Engeland die getest zijn op PFAS (juli 2025), overschrijden de voorgestelde nieuwste veiligheidslimieten. 85% bevat niveaus die minstens vijf keer hoger liggen. ֍ In de Westerschelde blijkt PFOS (sterk kankerverwekkend!) de belangrijkste stof, tevens de bekendste van alle PFAS-componenten. In de garnalen die zijn onderzocht bleek 65 tot 70% van het totaal gemeten PFAS te bestaan uit PFOS. Bij andere diersoorten ligt dat percentage nog hoger. Met name in de bot, een platvis, zijn de concentraties hoog. ֍ Op maandag 5 mei 2025 was er schuimvorming in het zeewater bij Scheveningen. Er zit veel PFAS in het schuim.

Pagina 3 van 10

23 Augustus 2025

Hoedt u voor de restproducten van PFAS De samenleving is als de dood voor radioactiviteit bij kernenergie. Maar wat denkt u hiervan?

FTOH (Fluortelomeer-alcoholen) worden gebruikt in coatings voor textiel, papier en verpakkingen (bijv. vet- en waterafstotend maken) en in brandblusschuim. Ze komen gemakkelijk in de atmosfeer terecht en in de lucht breken FTOHs langzaam af (via oxidatie) tot het stabielere PFAS en dragen op die manier sterk bij aan wereldwijde verspreiding van PFAS. PFOA is in 2012 verboden. De emissie van de GenX-stoffen naar water en lucht zijn gefaseerd afgebouwd tot het op dat moment laagst haalbare niveau. Wanneer PFAS (bijvoorbeeld bij hoge temperatuur >1000 °C) afbreekt, kunnen er levensgevaarlijke reststoffen ontstaan zoals: (Dit gebeurt bij het bakken van rivierklei [dakpannen en bakstenen] waarin veel PFAS zit) PFIB (Perfluorisobuteen C4F8) is extreem giftig: Sterker toxisch dan fosgeen (ook wel “longgas” genoemd); Kan bij lage concentraties al dodelijk zijn voor proefdieren; Veroorzaakt ernstige longschade en oedeem (vochtophoping). Gelukkig heeft het maar een zeer korte levensduur in de atmosfeer.

Pagina 4 van 10

23 Augustus 2025 Hexafluorethaan (C2F6) is een kleurloos, geurloos gas. Het is relatief inert. Het mengsel is niet ontvlambaar en niet giftig; het is wel een sterk broeikasgas: 12.000 x sterker dan CO2. Tetrafluormethaan (CF4 = Freon 14, een koelmiddel ) is een sterk broeikasgas 6500 x sterker dan CO2 en kan ontstaan als onbedoeld afbraakproduct bij het verbranden of thermisch behandelen van PFAS. Fluorwaterstof (HF), dat ook vrijkomt is niet genoemd. Het is een zeer agressief zuur dat zelfs glas aantast. Fluorzuur (HF opgelost in water) vreet bij contact met de huid door tot op het bot, zonder dat onmiddellijk pijn wordt gevoeld. CF₄ en C₂F₆ verblijven tienduizenden jaren in de atmosfeer en zijn als broeikasgas een belangrijke veroorzaker van de opwarming van de Aarde! En dan maar, op dwingend aangeven van o.a. de klimaat-analfabeten: Nijpels en Timmermans, blijven geloven dat CO2 de voornaamste oorzaak is van de opwarming van de Aarde! De Overheid zegt: Het gebruik van PFAS helemaal verbieden kan op dit moment niet. Volgens landelijke en Europese wet- en regelgeving zijn nog maar enkele soorten PFAS verboden.

Jaarlijkse productie PFAS en hoeveel komt hiervan in het milieu terecht? In Europa wordt jaarlijks zo’n 137.000 ton PFAS geproduceerd en hiervan komt 75.000 ton in het milieu terecht (Chat GTP). Zonder nieuwe maatregelen komt er +/- 4,4 miljoen ton PFAS in de komende 30 jaar in het milieu terecht. Dit onderstreept de noodzaak van een sterke PFAS-restrictie. Uitgaande van een uitstoot van 75.000 ton PFAS met een GWP tussen de 7.380 en 12.400 kiezen we voor de vergelijking met de uitstoot van de jaarlijkse Europese CO2-uitstoot een PFAS GWP(100) van 10.000. [GWP staat voor Global Warming Potential. Het is een maatstaf die het opwarmingsvermogen van een broeikasgas aangeeft vergeleken met dat van CO2]. Pagina 5 van 10

23 Augustus 2025 We gebruiken de standaardformule: CO2-equivalent =massa x GWP Massa PFAS = 75.000 ton. GWP = 10.000. Berekening: 75.000 x 10.000 = 750.000.000 ton = 0,75 miljard CO2-equivalent. Totale jaarlijkse uitstoot van de EU in 2024: 3,3 miljard CO2. De uitstoot van 75.000 ton PFAS in het milieu komt overeen met 23% van de EU CO2 uitstoot in 2024! Zou het niet verstandiger zijn om het probleem PFAS aan te pakken in plaats van het miljarden kostende niet werkende GREEN DEAL programma. Het mes snijdt dan aan twee kanten: * Minder echt broeikasgas (PFAS-reststoffen); * Minder gif in het milieu.

Aangetoonde PFAS in Nederland

Op deze kaart vindt u de resultaten (2025) van de diverse tests die tot nu toe zijn uitgevoerd via Testen op PFAS. Rood geeft een te hoge concentratie aan, terwijl groen betekent dat het resultaat binnen de norm valt. [De analyse van PFAS in voedingsmiddelen, water en grond wordt door Normec Groen Agro Control onder ISO17025 accreditatie (RvA L335, Accreditaties, Certificeringen en Erkenningen - Normec Groen Agro Control) uitgevoerd. Zie: https://testenoppfas.nl/nl/overons ] Dit is toch wel de limit: Een artikel van Follow the Money maakt melding van correspondentie tussen ambtenaren waarin gesproken wordt over het “omzeilen van regelgeving” om zó “legaal” PFAS-verontreinigde grond van Schiphol te kunnen verplaatsen. De nieuwe opslaglocatie bleek ook het oppervlaktewater sterk vervuild te hebben. De provincie stelde eigen beleidsregels op waarbij sanering niet nodig zou zijn onder bepaalde PFAS-grenzen (bijvoorbeeld PFOS < 8 µg/kg en PFOA < 674 µg/kg). Die normen worden door critici als te ruim ervaren, waardoor verontreinigde grond snel kon worden afgevoerd zonder te reinigen.

Pagina 6 van 10

23 Augustus 2025

Je schrikt je toch wezenloos

!

Mijn boodschap: Welterusten, slaap lekker leden van het Nederlandse Parlement. Denk maar niet te veel aan al die giftige verontreinigingen, waar uw burgers onder lijden. Vele Tweede Kamerleden zijn door fanatieke, onbeschofte en onparlementaire kritiek verantwoordelijk voor 𝑽𝑨𝑳𝟐 van het kabinet. Wantrouwen en gebrek aan samenwerking is aan de orde van de dag. Schaam u!! Het huidige conflict betreft voornamelijk buitenlandse onderwerpen. Ik dacht dat u gekozen was om met voorrang de belangen van de Nederlandse burger te behartigen. Pagina 7 van 10

23 Augustus 2025 Ik heb te doen met minister-president Schoof, die zijn uiterste best doet om er nog iets van te maken! De EU is verantwoordelijk voor wereldomvattende buitenlandse problemen. De EU had dus de opname van doodzieke GAZA kinderen in de ziekenhuizen van de lidstaten moeten oppakken. Dit is niet gebeurd en dat heeft o.a. geleid tot het uittreden van NSC en de tweede val van het Nederlandse kabinet. Er zijn toch Nederlandse vertegenwoordigers in het EUparlement? Binnenkort komen de politici weer naar buiten om zich van hun pluche te verzekeren: glimlachend, handjes schudden, cadeautjes uitdelen, horen maar niet luisteren, samen op de foto met de burger en de grote Piet uithangen in TV programma’s. Bah, ik walg ervan! Definieer de echte problemen en kom door een productieve samenwerking met adequate oplossingen:

Dat is wat de burger van u verwacht!

Vergelijking PFAS-niveaus in eetbare producten EU-norm = 100 microgram (ng) per liter. Detectiegrens = 10 ng/l

Categorie

Typische PFASconcentratie

Opmerkingen

1 – 50 ng/L (soms hoger Drinkwater (EU/NL) bij vervuilde gebieden, tot ±100 ng/L)

EU-norm sinds 2023: max. 100 ng/L totaal voor 20 PFAS- soorten.

Vruchtdranken & frisdrank

<1 – 10 ng/L (vaak onder detectiegrens)

Sporadisch sporen van PFOA/PFOS; meestal via water of verpakking.

Vis & schaal/schelpdieren

1 – 50 µg/kg (1000– 50.000 ng/kg)

Belangrijkste bron van PFAS in voeding; kan veel hoger zijn in vervuilde wateren.

Eieren (platteland/stad)

10 – 200 ng/g (10.000 – 200.000 ng/kg)

Vooral door contact met vervuilde bodem/voer.

Pagina 8 van 10

23 Augustus 2025 Opmerkingen: Vruchtdranken bestaan vaak voor >80% uit water. Als het productie- of drinkwater PFAS bevat, komt dit ook in de drank terecht. Kartonnen drankpakken en sommige coatings (bijv. vet- en waterafstotende lagen) kunnen PFAS bevatten. Hierdoor kan migratie naar de drank optreden.

Trage besluitvorming bij dit levensbedreigende probleem! Nederland (??) werkt samen met Duitsland, Denemarken, Zweden en Noorwegen aan een Europees PFAS-verbod. Zij hebben hiervoor in juli 2021(!) een officieel voorstel ingediend bij de Europese Unie. Bijzonder aan dit voorstel is dat alle schadelijke PFASstoffen voor het eerst in één keer verboden moeten worden. Het streven is dat de restrictie nog vóór 2025 in werking treedt. Vergeet het maar. Laatste nieuws: 2025 EU-besluit over breed PFAS-verbod verwacht. 2026–2027 Mogelijke inwerkingtreding van algemeen PFAS-verbod. Belangenorganisaties eisen van de Nederlandse Staat dat zij meer bescherming biedt tegen de gevolgen van PFAS voor milieu en gezondheid. In april 2024 heeft Knoops advocaten bureau namens de belangenorganisaties een dagvaarding uitgebracht tegen de Staat der Nederlanden.

Advocaat prof.mr. dr. Geert-Jan Knoops Het eerste tussenvonnis heeft plaats gevonden op 12 Maart 2025. De mondelinge behandeling zal in het najaar van 2025 plaatsvinden. Te laat beslissen kan schade aan gezondheid ten gevolge hebben! De tekst in het onderstaand genoemd document “Uitspraken” is voor de meeste burgers abracadabra:

Pagina 9 van 10

23 Augustus 2025 De burger betaalt. De overheid, die de bekendmaking doet: faalt. https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RBDHA:2025:3488 Eén oordeel is wel duidelijk: De Staat beveelt alle emissies (naar lucht, water en bodem) van PFAS per direct te verbieden (12.03.2025). Zijn dan de uitspraken van de heren Tieman en Aartsen niet strafbaar? Handhaving? Zie onderstaande berichten uit de samenleving: ❶ De provincie wil het bedrijf CFS in Weert toestaan met PFAS verontreinigd afvalwater te lozen op het riool. © Google Street View (08.08.2025) ❷ Eet geen eieren van hobbykippen meer, want er zitten mogelijk te veel PFAS in, adviseerde het RIVM op 16.04.2025. "We zijn onszelf eigenlijk langzaam aan het vergiftigen. Hoe dom ben je dan?", zegt milieuchemicus Chiel Jonker (Universiteit Utrecht). ❸ De zorgen over PFAS zijn groot in de regio Dordrecht. Omwonenden protesteren wekelijks bij de fabriekspoorten van chemieconcern Chemours. De fabriek en gemeenten onderhandelen ondertussen over een schikking?? (13.01.2025). Een schikking leidt toch niet tot een 100% oplossing voor het gezondheidsprobleem! ❹ Milieudefensie is bezorgd over het gebruik van sterk verontreinigd water uit de Eindhovense recreatieplas de Landsard bij brandblusoefeningen.

In de recreatieplas zijn hoge PFAS-concentraties aangetroffen en Defensie stort het vervuilde water tijdens oefeningen uit over de beschermde Oirschotse Heide. (Eindhovens Dagblad 10.08.2025) Met respect heb ik gebruik gemaakt van GPT Chat Nederland 5. Elke vraag werd keurig en perfect beantwoord!

Wordt vervolgd: Zie later voor deel 2 Pagina 10 van 10

9 september 2025

versie 2 dd. 16 september 2025

De oude Romeinen werden vergiftigd door lood. Wij leggen het loodje door Fluor (PFAS).

DEEL 2

Door: Ing. Ap J.H.G. Cloosterman (1937) De info, die werd verkregen tijdens een interview met een gepensioneerde bedrijfsleider van een dakpannenfabriek op 14 september jl. gaf meer helderheid over het bakproces van klei. Dit is de reden dat hoofdstuk II.8 Het verwijderen van PFAS uit rivierklei aangepast moest worden.

II.1 Simon Rozendaal: “Hyperventilatie bij de minste hoeveelheid PFAS is onterecht” Elsevier magazine 10 oktober 2024 Pagina 1 van 10

9 september 2025

versie 2 dd. 16 september 2025

Het artikel geeft niet duidelijk aan om welk medium het gaat: de atmosfeer of de bodem, voedsel en drinkwater. Tussen de regels door kun je er uit opmaken dat hij de atmosfeer bedoelt. Als het gaat om PFAS en haar restproducten in de atmosfeer (lucht) dan heeft hij gelijk. Niettemin sommige reststoffen zijn sterke broeikasgassen! Het artikel heeft aan veel mensen een totaal verkeerd beeld over de mogelijke gezondheidseffecten van PFAS gegeven! De aanwezigheid van PFAS componenten in de bodem, gewassen en drinkwater is een totaal ander chapiter. https://www.perplexity.ai/ zegt hierover: PFAS in de bodem vormt een bewezen en aanzienlijk gevaar voor de volksgezondheid. De wetenschappelijke literatuur toont duidelijk aan dat bodemcontaminatie leidt tot meetbare blootstelling van de bevolking via voedsel, water en directe aanraking. Voor het toenemende probleem met vervuiling van drinkwater en voedselgewassen is urgent handelen nodig om verdere volksgezondheidsschade te voorkomen.

II.2 Belgen leggen de vinger op de zere plek: Het Belgische NIEUWSBLAD van 2 september jl. opent met de kop: 27.000 Belgen eisen totaalverbod op gebruik van PFAS-stoffen: “PFAS-kraan moet dicht” Ruim 27.000 Belgen dringen in een petitie van Bond Beter Leefmilieu, Canopea (duurzame consumptie), de ziekenfondsen en 90 andere organisaties aan op een totaalverbod voor het gebruik van PFAS-stoffen in België en Europa: De brede steun voor de petitie toont aan dat burgers bezorgd zijn en daadkrachtig beleid willen. De chemische sector kan en moet inzetten op veiligere en duurzamere alternatieven. “Ik begrijp heel goed de bezorgdheden van burgers en organisaties over PFAS. We moeten hier dus dringend en ernstig mee omgaan”, aldus klimaatminister Crucke. Natuurlijk weten de Nederlandse “experts” het beter: De Volkskrant van 15.08.2025 bericht als volgt: “ Het demissionaire kabinet ziet niets in een nationaal verbod op het gebruik of het lozen van PFAS. Geen van beide opties leidt snel tot een afname van deze chemische stoffen in het milieu. Dat schreven minister Robert Tieman en staatssecretaris Thierry Aartsen (Infrastructuur en Waterstaat) vorige week aan de Tweede Kamer.” Pagina 2 van 10

9 september 2025

versie 2 dd. 16 september 2025

II.3 Reacties vanuit de overheid en de politiek ● Op 25 augustus jl. is deel 1 van dit artikel toegezonden aan: ● Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat; ● Alle 150 leden van de Tweede Kamer; ● Alle leden van de Eerste Kamer; ● Alle leden van alle Provinciale Staten. Tot nu toe geen enkel commentaar!! Al vele jaren deze identieke antwoorden op de vele ingezonden artikelen: Hartelijk dank voor uw e-mail. Als Kamerlid krijg ik dagelijks een grote hoeveelheid e-mailberichten. Dat stel ik erg op prijs, dat geeft inspiratie en informatie die wij kunnen gebruiken om ons zo goed mogelijk in te zetten. Die grote hoeveelheid betekent wel dat ik niet op alle mail persoonlijk kan reageren. Als de inhoud van uw e-mail daarom vraagt, zal een van de medewerkers van de fractie uw e-mail zo spoedig mogelijk beantwoorden. Alle mail wordt in elk geval gelezen en betrokken bij ons werk in en buiten de Kamer. Daarna een ijzige stilte: nooit een inhoudelijke reactie. Bovenvermelde ervaring stemt volledig overeen met het bericht op RTL-nieuwspanel van 27 augustus 2025: “Na de chaos in Den Haag afgelopen week, is bijna iedereen het vertrouwen in de landelijke politiek verloren.

Dat was in de afgelopen maanden al gezakt naar een dieptepunt (19%) maar zelfs na de val van het kabinet-Schoof in juni was het vertrouwen nog een stuk hoger dan het nu is: 4%.” En ook toezending aan: ● Alle Nederlandse EU parlementsleden. Tot nu toe geen enkel commentaar!! ● B&W en gemeenteraadsleden van alle Nederlandse gemeenten. Consequent wordt een ontvangstbevestiging gestuurd: zo hoort het ! Artikel wordt op de agenda van de gemeenteraadsvergadering geplaatst. Dikwijls wordt er bij vermeld: “voor kennisgeving aannemen”. Het advies van de griffie om het artikel “voor kennisgeving aan te nemen” is toegestaan, maar het gemeenteraadslid heeft altijd de autonomie om zelf te bepalen of hij zal reageren of verdere actie zal ondernemen. Het advies geeft aan dat het stuk niet om een beleidsreactie vraagt en buiten de directe invloedssfeer van de raad valt: vreemd en onbegrijpelijk! Tot nu toe geen enkel commentaar!! Pagina 3 van 10

9 september 2025

versie 2 dd. 16 september 2025

II.4 PFAS komt bij Lobith binnen In de omgeving van de luchthaven Basel-Mulhouse-Freiburg is gebruikgemaakt van brandblus schuim met PFAS, wat heeft geleid tot ernstige verontreiniging van het grond- en drinkwater. De PFAS-concentraties in drinkwater overschreden daar tot 4 keer de toegestane limiet voor kwetsbare groepen zoals zwangere vrouwen en kinderen. The TimesThe GuardianWikipedia. Vanwege deze ernstige vervuiling geldt daar inmiddels een verbod op het drinken van kraanwater voor kwetsbare bevolkingsgroepen. In de H2O-podcast van KNW d.d. 30 oktober 2024:

Duitse regering: geen beperking PFAS-lozingen in Rijn lezen we: “De Duitse minister van milieu zegt geen maatregelen te kunnen nemen voor inperking van lozingen van afvalwater met PFAS in de Rijn. Dat blijkt uit de beantwoording van de brief die de Nederlandse drinkwaterbedrijven in september stuurden naar de Duitse regering in Berlijn. Daarin deden ze het klemmende verzoek om grenzen te stellen aan de Duitse chemische industrie voor lozingen van industrieel afvalwater met PFAS in de Rijn. Een van de grootste PFAS-vervuilers van de Rijn is gevestigd op het chemiepark in Leverkusen. Gemiddeld kan een bedrijf daar volgens de vergunning 35 gram PFAS per dag lozen, maar er zijn gevallen bekend met uitschieters naar 400 gram. Meerdere bedrijven hebben geen grenswaarden in hun vergunning. Dat leidt ertoe dat via de Rijn op jaarbasis honderden kilo’s aan PFAS-stoffen ons land binnenstromen.” De Duitse industrie vervuilt ons drinkwater met PFAS! Zij lozen het in de Rijn en wij moeten het er weer uithalen: De EU op zijn best!

Pagina 4 van 10

9 september 2025

versie 2 dd. 16 september 2025

II.5 PFAS in grondwater Het RIVM heeft het grondwater in Nederland onderzocht op de aanwezigheid van PFAS. Dit onderzoek toont aan dat PFAS componenten overal in het grondwater, in meestal lage concentraties, kunnen worden aangetroffen. De hoogste concentraties worden gevonden in het zogenaamde freatisch grondwater. Dit is het bovenste, ondiepe grondwater. Het diepste grondwater in dit onderzoek bevond zich ongeveer 15 meter beneden het maaiveld. Op deze diepte zijn de concentraties PFAS lager. Het RIVM vermoedt dat bij lage concentraties in het grondwater verschillende factoren invloed hebben op de verhouding tussen PFAS in bodem en grondwater. Bijvoorbeeld de hoeveelheid regen en de stroomsnelheid van het grondwater. Niet elk grondwater is geschikt voor drinkwater vanwege de aanwezigheid van PFAS. Drinkwaterbedrijven in Nederland meten daarom nauwkeurig op PFAS in hun bronnen en het kraanwater dat uit grondwater wordt gewonnen. Het RIVM overweegt momenteel een strengere richtwaarde voor PFAS in drinkwater van 4,4 ng (nanogram) per liter, die in de toekomst in de wetgeving wordt opgenomen. De EU-norm is sinds 2020 bepaald op 100 nanogram PFAS per liter voor de som van een lijst van 20 stoffen uit de PFAS-familie: verplichte naleving vanaf 2026. 1 nanogram = 1.0 × 10-9 gram = 1 miljardste gram. Een nanogram is zo zwaar als een miljoenste deel van een suikerkorrel.

II.6 PFAS in drinkwater uit rivierwater Evides, een drinkwaterbedrijf dat deels actief is rondom Rotterdam, levert 24 uur per dag, 365 dagen per jaar, veilig en schoon drinkwater: hun voornaamste bron is oppervlaktewater uit de Maas en het Haringvliet. Daarnaast is een klein deel afkomstig uit grondwater (winputten in Dordrecht en de Brabantse Wal). Het geleverde drinkwater voldoet aan alle zeer strenge kwaliteitseisen van de Nederlandse Drinkwaterwet en de Europese drinkwaterrichtlijn: 100 ng per liter voor de som van een lijst van 20 stoffen uit de PFAS-familie. Maar er zijn ook zorgen: De Maas is een essentiële bron van drinkwater voor 7 miljoen mensen in Nederland en België, voornamelijk in Zuid-Holland, Zeeland en Limburg. Ook industrie en landbouw zijn afhankelijk van de rivier. Pagina 5 van 10

9 september 2025

versie 2 dd. 16 september 2025

De leden van RIWA-Maas zijn drinkwaterbedrijven in Nederland en België die samen ongeveer 7 miljoen consumenten bedienen. Daartoe onttrekken zij op jaarbasis om en nabij 450 miljard liter water uit de rivier de Maas. Het uit Maaswater bereidde drinkwater wordt geleverd aan consumenten in onder andere de stedelijke gebieden rond Brussel, Antwerpen, Rotterdam en Den Haag en delen van de Nederlandse provincies Limburg en Zeeland en de Belgische provincie West-Vlaanderen. RIWA-Maas waarschuwt al jaren voor verslechterende waterkwaliteit door verontreinigingen zoals PFAS (en medicijnresten). Onderzoek toont aan dat meer dan de helft van de monsters van drinkwater uit rivierwater hoger is dan de nieuwe strenge RIVMrichtwaarde van 4,4 ng/l, terwijl dit bij drinkwater uit grondwater ongeveer 1 op de 10 metingen is. Er is dus nog het e.e.a. te doen, Maar er is hoop: Innovaties, zoals membraanfiltratie (bijvoorbeeld Oasen in NieuwLekkerland) halen PFAS vrijwel volledig uit het water. De gemeten concentraties waren zeer laag: ~0,7 ng per liter. De handel ziet er brood in. Het blijkt niet eenvoudig te zijn om het reeds behandelde drinkwater nog verder vrij te maken van PFAS. Met enige scepsis kijk ik dan ook naar de aangeboden PFAS drinkwaterfilters die PFAS verder uit het reeds gezuiverde drinkwater zouden moeten verwijderen.

Er zijn bij deze reclames geen analyses te vinden van het PFAS gehalte van vóór en na filtratie.

II.7 PFAS verwijderen uit afvalwater PFAS is geen enkelvoudige stof met één chemische formule, maar een grote groep verbindingen. Het skelet van de molecuulstructuur (een amfifiel molecuul) van de vele PFAS soorten ziet er als volgt uit:

F =Fluor

Pagina 6 van 10

9 september 2025

versie 2 dd. 16 september 2025

Deze moleculen hebben zowel een hydrofiel deel als een hydrofoob deel. Hydrofiel = wordt door water aangetrokken; Hydrofoob = wordt door water afgestoten.

Dat betekent dat de hydrofiele wateraantrekkende kop in het water is ondergedompeld en de hydrofobe kop boven het water uitsteekt. De afmetingen van een molecuul zijn dermate klein dat het molecuul niet zichtbaar is. Boven de waterlaag wordt nu een laag schuim aangebracht. PFAS hecht zich aan het grensvlak lucht en water en belandt zo in schuim. Door het schuim gericht af te vangen, kan PFAS efficiënt uit afvalwater worden gehaald. Het Waterlaboratorium van de TU Delft verricht hier onderzoek naar en zij zijn van mening dat hiermee 60% van de PFAS uit het afvalwater verwijderd kan worden. Bron: https://deingenieur.nl/artikelen/delftse-wetenschappers-halen-pfasmet-schuim-uit-afvalwater

II.8 Het verwijderen van PFAS uit rivierklei Er is een onderzoek gaande:

Pagina 7 van 10

9 september 2025

versie 2 dd. 16 september 2025

Het onderzoek naar het verwijderen van PFAS uit klei is verricht door een samenwerking van diverse partijen: (https://cdn.prod.websitefiles.com/5fae8f885b232cd4f8900e91/682a445a62f974829d6a407c_Broch ure%20PFAS%20opruimen%20door%20bakstenen%20te%20bakken_dig. pdf) Gemeente Doetinchem stelde vervuilde klei beschikbaar. Claybens leverde de techniek en leidde het project. Delgromij maakte en leverde de kleimengsels. Caprice Baksteen bakte 50.000 bakstenen. Provincie Gelderland en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat stelden geld beschikbaar. Omgevingsdienst Regio Arnhem verleende de vergunning. Het onderzoek is gedaan met klei afkomstig uit Doetinchem. Ter plaatse was de grond sterk verontreinigd met grote hoeveelheden PFAS uit brandblusschuim en deze verontreinigde grond moet normaal worden gestort op een daarvoor bestemde stortplaats. De Gemeente Doetinchem heeft 20 m³ van deze klei beschikbaar gesteld voor verder onderzoek. Volgens een speciale receptuur is de klei gebakken tot bakstenen en de ongebakken en gebakken klei is geanalyseerd op 40 verschillende soorten PFAS-componenten. De ongebakken klei bevatte 100 tot 7500 μg/kgds van 40 soorten PFAS. (μg/kgds = microgram per kg droge stof ; micro = een miljoenste).

De hoeveelheid aangetroffen PFAS in de gebakken stenen (50.000 stuks) lag beneden de EU-norm van 0,1 μg/kgds (=100ng). De stenen waren dus schoon. In haar rapport vermeldt Claybens: Ook hebben we goed onderzocht of er PFAS verdampt of vervliegt tijdens het proces, bijvoorbeeld via de schoorsteen. Dit gebeurde gelukkig niet. Het productieproces is veilig voor mens en milieu. De PFAS wordt tijdens het bakproces vernietigd, zonder dat er schadelijke emissies via de schoorsteen vrijkomen. Claybens gaat er aan voorbij dat er het zeer agressieve en giftige fluorwaterstof (HF) ontstaat. De literatuur vermeldt: PFAS wordt bij temperaturen tussen 1000–1200°C afgebroken tot kleinere componenten zoals CO₂, water, fluoriden en HF. Er zijn geen meetbare Pagina 8 van 10

9 september 2025

versie 2 dd. 16 september 2025

PFAS-restproducten in de rookgassen na het bakproces aangetroffen: Onafhankelijke laboratoriumanalyses bevestigen dat er in de rookgassen geen detecteerbare PFAS is aangetroffen na het bakproces. Een kalk split reactor neutraliseert HF tot calciumfluoride dat vervolgens afgevoerd kan worden. In het bovengenoemde rapport is het niet duidelijk of steenfabriek Caprice gebruik maakt van een kalk split reactor. Dus weten we ook niet of er toch niet HF via de schoorsteen is geloosd. Met een rookgaswassing is het ook mogelijk om HF uit de rookgassen te verwijderen. Voor zover bekend is er in Nederland geen enkele rookgaswasser in deze industrie in gebruik: Technische problemen vanwege de agressiviteit, gepaard met hoge kosten vormt de handicap. Kostprijs van de gebakken stenen volgens het pilotproces. In de rapportage wordt geen kostprijs genoemd. Interessant zou zijn om de kosten van afgraven en beschermd opslaan van de vervuilde grond te vergelijken met de kosten van het bakproces. Wist u dit? Verontreinigde grond wordt in Nederland op diverse, sterk gereguleerde locaties tijdelijk opgeslagen voordat verwerking, sanering of hergebruik plaatsvindt.