25-130 Bijlage 2. Ingekomen stukken commissie RM
Tekst van het document
Ingekomen stukken Datum brief
29-08-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
15 september 2025
Onderwerp
196. De oude Romeinen werden vergiftigd door lood. Wij leggen het loodje door Fluor (PFAS). Deel 1
Ingekomen stuk
196. De oude Romeinen werden vergiftigd door lood. Wij leggen het loodje door Fluor (PFAS). Deel 1
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
A.P. Cloosterman
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
27-08-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
15 september 2025
Onderwerp
194. RUD Voorstel concept 2e begrotingswijziging 2025
Ingekomen stuk
194. RUD Voorstel concept 2e begrotingswijziging 2025
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
RUD Zeeland
Advies
Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college voor het opstellen van een voorstel aan de raad
Raadsvergadering
25 september 2025
Bijlagen: 194. Bijlage 1. 2025-000078 voorstel 2e begrotingswijzigjng 2025 zienswijzen brief 194. Bijlage 2. AB voorstel concept 2e begrotingswijzging 2025 194. Bijlage 3. advies BC 2025 juli 9 BW burao 2025 incl. beantwoording RUD
Datum brief
21-08-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
15 september 2025
Onderwerp
193. Petitie Bescherm de Westerschelde
Ingekomen stuk
193. Petitie Bescherm de Westerschelde
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
Stichting Gezond Water
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
15-08-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
15 september 2025
Onderwerp
192. Voetgangers(beleid) in uw gemeente
Ingekomen stuk
192. Voetgangers(beleid) in uw gemeente
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
VoetgangersVereniging Nederland
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
11-08-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
15 september 2025
Onderwerp
190. Informatie mbt algehele gang van zaken rond project restauratie molen Sint Laurens
Ingekomen stuk
190. Informatie mbt algehele gang van zaken rond project restauratie molen Sint Laurens (geanonimiseerd)
Categorie
Inwoner
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
Inwoner
Advies
Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening
Raadsvergadering
25 september 2025
Bijlagen:
190. Bijlage. Uitgaande brief over initiatief moelenrom Sint Laurensgetekend
Datum brief
11-08-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
15 september 2025
Onderwerp
189. Brief over Problemen in de binnenstad met snelle elektrische fietsen en fatbikes
Ingekomen stuk
189. Brief over Problemen in de binnenstad met snelle elektrische fietsen en fatbikes (GEANONIMISEERD)
Categorie
Inwoner
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
Inwoner
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
11-08-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
15 september 2025
Onderwerp
188. Onderzoek ANBO-PCOB mobiliteit en verkeer
Ingekomen stuk
188. Onderzoek ANBO-PCOB mobiliteit en verkeer
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
ANCO-PCOB
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
11-08-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
15 september 2025
Onderwerp
185. PFAS lozing in de Westerschelde (2e brief)
Ingekomen stuk
185. PFAS lozing in de Westerschelde (2e brief)
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
Stichting Gezond Water
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Bijlagen: 185. Bijlage 1. Brief gemeente Reimerswaal over PFAS-lozing van Sabic te Bergen op Zoom 185. Bijlage 2. Brief Waterschap Scheldestromen over actieve belangenbehartiging PFAS-lozingen Westerschelde 185. Bijlage 3. Beantwoording brief Oproep tot actieve belangenbehartiging provincie Zeeland
Datum brief
15-07-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
15 september 2025
Onderwerp
179. Voortgangsrapportage RUD - Voortgang richting een robuuste RUD Zeeland
Ingekomen stuk
179. Voortgangsrapportage RUD - Voortgang richting een robuuste RUD Zeeland
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
RUD Zeeland
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
15-07-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
15 september 2025
Onderwerp
176. Aanbiedingsbrief jaarrekening 2024 OLAZ
Ingekomen stuk
176. Aanbiedingsbrief jaarrekening 2024 OLAZ
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
OLAZ
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Bijlagen: Bijlage 1. Jaarrapport 2024 OLAZ inclusief accountantsverklaring
Datum brief
08-07-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
15 september 2025
Onderwerp
173. Nieuwsbrief RUD 2025 juli
Ingekomen stuk
173. Nieuwsbrief RUD 2025 juli
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
RUD
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
25-06-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
15 september 2025
Onderwerp
167. Brief aan gemeente Middelburg over onderhoud accommodatie FC Dauwendaele
Ingekomen stuk
167. Brief aan gemeente Middelburg over onderhoud accommodatie FC Dauwendaele
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
Bestuur FC Dauwendaele
Advies
Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
17-06-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
15 september 2025
Onderwerp
166. Motie gemeenteraad Hulst over onderzoek besluitvorming uitvoering PIOFACH-taken en Huisvesting RUD
Ingekomen stuk
166. Motie gemeenteraad Hulst over onderzoek besluitvorming uitvoering PIOFACH-taken en Huisvesting RUD
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
Gemeenteraad Hulst
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Bijlagen: 166. Begeleidend schrijven bij motie PIOFACH-taken en Huisvesting RUD gemeenteraad Hulst Reactie RUD op motie gemeente Hulst
Datum brief
12-06-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
15 september 2025
Onderwerp
164. Nieuwsbrief 't Zand juni 2025
Ingekomen stuk
164. Nieuwsbrief 't Zand juni 2025
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
Woongoed Middelburg
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
23 Augustus 2025
De oude Romeinen werden vergiftigd door lood. Wij leggen het loodje door Fluor (PFAS).
DEEL 1 ( met een snufje broeikasgas)
Door: Ing. Ap J.H.G. Cloosterman (1937)
Wat is PFAS PFAS (PolyFluorAlkylStoffen) zijn chemische stoffen die door de mens zijn gemaakt. Zij komen van nature niet in het milieu voor. Er zijn ongeveer 6000 verschillende soorten. Ze zitten in verschillende producten. Bijvoorbeeld in smeermiddelen, voedselverpakkingsmaterialen, blusschuim!, antiaanbaklagen van pannen, kleding, textiel en cosmetica. Je kan op verschillende manieren in contact komen met PFAS, bijvoorbeeld via voedsel, drinkwater, bodem en consumentproducten. PFAS kan in het milieu terechtkomen via de lucht of via het afvalwater Pagina 1 van 10
23 Augustus 2025 van fabrieken die deze stoffen gebruiken. Ze kunnen ook in het milieu terecht komen door het gebruik van bijvoorbeeld brandblusmiddelen die PFAS bevatten. Eenmaal in het milieu blijven ze daar, afhankelijk van de soort, enorm lang aanwezig.
Schadelijke gezondheidseffecten door PFAS "In 2012 werden de eerste gevolgen van PFAS op ons immuunsysteem ontdekt. En pas zes later werden die gevolgen goed duidelijk." (Emeritus hoogleraar toxicologie Jacob de Boer 09.08.2024). Van PFAS is dus bekend dat ze schadelijke effecten kunnen hebben op de gezondheid van mensen. Deze stoffen kunnen effect hebben op: ● het immuunsysteem; ● de voortplanting en ontwikkeling van het ongeboren kind; ● Parkinson veroorzaken; ● effect op het cholesterolgehalte in het bloed; ● aantasting van de lever kunnen nier- en teelbalkanker veroorzaken. De stoffen zijn ook schadelijk voor het milieu. Dat bijna iedereen in Nederland meer PFAS (dan veilig is) in het bloed heeft, blijkt uit onderzoek van het RIVM (03.07.2025). Bij omwonenden van fabrieken, zoals in Dordrecht of rond de Westerschelde, zijn grotere hoeveelheden aangetroffen. Het is van levensbelang dat de Nederlandse overheid er ook aan werkt om het contact met deze stoffen zoveel mogelijk terug te dringen. Bron: https://www.rivm.nl/pfas Om ervoor te zorgen dat er minder PFAS in de leefomgeving terechtkomt, werkt het RIVM in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W = Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat) mee aan een Europees traject om het gebruik en de productie van PFAS aan banden te leggen.
Wat dan te denken van de volgende tegenstrijdigheid? De Volkskrant van 15.08.2025 bericht als volgt: “ Het demissionaire kabinet ziet niets in een nationaal verbod op het gebruik of het lozen van PFAS. Geen van beide opties leidt snel tot een afname van deze chemische stoffen in het milieu. Dat schreven minister Robert Tieman en staatssecretaris Thierry Aartsen (Infrastructuur en Waterstaat) vorige week aan de Tweede Kamer.”
Pagina 2 van 10
23 Augustus 2025
Robert Tieman BBB
Thierry Aartsen VVD
Ik heb er geen goed woord voor over! Niet te geloven, deze onkunde! Kijk maar eens naar de zeer ernstige problemen waarover De Volkskrant van 15.08.2025 ook bericht: ֍ Bij meer dan 330 wilde diersoorten uit de hele wereld werd PFAS aangetroffen. Het ging onder meer om ijsberen, tijgers, apen, panda’s, dolfijnen, vissen, vogels, kikkers, paarden, katten, eekhoorns en otters. ֍ Oktober 2024: In het vlees van runderen die in het Verdronken Land van Saeftinghe grazen is door de Belgisch overheid tot vier keer de norm voor PFAS in voor consumptie bestemd vlees aangetroffen. ֍ Bijna alle rivieren, meren en vijvers in Engeland die getest zijn op PFAS (juli 2025), overschrijden de voorgestelde nieuwste veiligheidslimieten. 85% bevat niveaus die minstens vijf keer hoger liggen. ֍ In de Westerschelde blijkt PFOS (sterk kankerverwekkend!) de belangrijkste stof, tevens de bekendste van alle PFAS-componenten. In de garnalen die zijn onderzocht bleek 65 tot 70% van het totaal gemeten PFAS te bestaan uit PFOS. Bij andere diersoorten ligt dat percentage nog hoger. Met name in de bot, een platvis, zijn de concentraties hoog. ֍ Op maandag 5 mei 2025 was er schuimvorming in het zeewater bij Scheveningen. Er zit veel PFAS in het schuim.
Pagina 3 van 10
23 Augustus 2025
Hoedt u voor de restproducten van PFAS De samenleving is als de dood voor radioactiviteit bij kernenergie. Maar wat denkt u hiervan?
FTOH (Fluortelomeer-alcoholen) worden gebruikt in coatings voor textiel, papier en verpakkingen (bijv. vet- en waterafstotend maken) en in brandblusschuim. Ze komen gemakkelijk in de atmosfeer terecht en in de lucht breken FTOHs langzaam af (via oxidatie) tot het stabielere PFAS en dragen op die manier sterk bij aan wereldwijde verspreiding van PFAS. PFOA is in 2012 verboden. De emissie van de GenX-stoffen naar water en lucht zijn gefaseerd afgebouwd tot het op dat moment laagst haalbare niveau. Wanneer PFAS (bijvoorbeeld bij hoge temperatuur >1000 °C) afbreekt, kunnen er levensgevaarlijke reststoffen ontstaan zoals: (Dit gebeurt bij het bakken van rivierklei [dakpannen en bakstenen] waarin veel PFAS zit) PFIB (Perfluorisobuteen C4F8) is extreem giftig: Sterker toxisch dan fosgeen (ook wel “longgas” genoemd); Kan bij lage concentraties al dodelijk zijn voor proefdieren; Veroorzaakt ernstige longschade en oedeem (vochtophoping). Gelukkig heeft het maar een zeer korte levensduur in de atmosfeer.
Pagina 4 van 10
23 Augustus 2025 Hexafluorethaan (C2F6) is een kleurloos, geurloos gas. Het is relatief inert. Het mengsel is niet ontvlambaar en niet giftig; het is wel een sterk broeikasgas: 12.000 x sterker dan CO2. Tetrafluormethaan (CF4 = Freon 14, een koelmiddel ) is een sterk broeikasgas 6500 x sterker dan CO2 en kan ontstaan als onbedoeld afbraakproduct bij het verbranden of thermisch behandelen van PFAS. Fluorwaterstof (HF), dat ook vrijkomt is niet genoemd. Het is een zeer agressief zuur dat zelfs glas aantast. Fluorzuur (HF opgelost in water) vreet bij contact met de huid door tot op het bot, zonder dat onmiddellijk pijn wordt gevoeld. CF₄ en C₂F₆ verblijven tienduizenden jaren in de atmosfeer en zijn als broeikasgas een belangrijke veroorzaker van de opwarming van de Aarde! En dan maar, op dwingend aangeven van o.a. de klimaat-analfabeten: Nijpels en Timmermans, blijven geloven dat CO2 de voornaamste oorzaak is van de opwarming van de Aarde! De Overheid zegt: Het gebruik van PFAS helemaal verbieden kan op dit moment niet. Volgens landelijke en Europese wet- en regelgeving zijn nog maar enkele soorten PFAS verboden.
Jaarlijkse productie PFAS en hoeveel komt hiervan in het milieu terecht? In Europa wordt jaarlijks zo’n 137.000 ton PFAS geproduceerd en hiervan komt 75.000 ton in het milieu terecht (Chat GTP). Zonder nieuwe maatregelen komt er +/- 4,4 miljoen ton PFAS in de komende 30 jaar in het milieu terecht. Dit onderstreept de noodzaak van een sterke PFAS-restrictie. Uitgaande van een uitstoot van 75.000 ton PFAS met een GWP tussen de 7.380 en 12.400 kiezen we voor de vergelijking met de uitstoot van de jaarlijkse Europese CO2-uitstoot een PFAS GWP(100) van 10.000. [GWP staat voor Global Warming Potential. Het is een maatstaf die het opwarmingsvermogen van een broeikasgas aangeeft vergeleken met dat van CO2]. Pagina 5 van 10
23 Augustus 2025 We gebruiken de standaardformule: CO2-equivalent =massa x GWP Massa PFAS = 75.000 ton. GWP = 10.000. Berekening: 75.000 x 10.000 = 750.000.000 ton = 0,75 miljard CO2-equivalent. Totale jaarlijkse uitstoot van de EU in 2024: 3,3 miljard CO2. De uitstoot van 75.000 ton PFAS in het milieu komt overeen met 23% van de EU CO2 uitstoot in 2024! Zou het niet verstandiger zijn om het probleem PFAS aan te pakken in plaats van het miljarden kostende niet werkende GREEN DEAL programma. Het mes snijdt dan aan twee kanten: * Minder echt broeikasgas (PFAS-reststoffen); * Minder gif in het milieu.
Aangetoonde PFAS in Nederland
Op deze kaart vindt u de resultaten (2025) van de diverse tests die tot nu toe zijn uitgevoerd via Testen op PFAS. Rood geeft een te hoge concentratie aan, terwijl groen betekent dat het resultaat binnen de norm valt. [De analyse van PFAS in voedingsmiddelen, water en grond wordt door Normec Groen Agro Control onder ISO17025 accreditatie (RvA L335, Accreditaties, Certificeringen en Erkenningen - Normec Groen Agro Control) uitgevoerd. Zie: https://testenoppfas.nl/nl/overons ] Dit is toch wel de limit: Een artikel van Follow the Money maakt melding van correspondentie tussen ambtenaren waarin gesproken wordt over het “omzeilen van regelgeving” om zó “legaal” PFAS-verontreinigde grond van Schiphol te kunnen verplaatsen. De nieuwe opslaglocatie bleek ook het oppervlaktewater sterk vervuild te hebben. De provincie stelde eigen beleidsregels op waarbij sanering niet nodig zou zijn onder bepaalde PFAS-grenzen (bijvoorbeeld PFOS < 8 µg/kg en PFOA < 674 µg/kg). Die normen worden door critici als te ruim ervaren, waardoor verontreinigde grond snel kon worden afgevoerd zonder te reinigen.
Pagina 6 van 10
23 Augustus 2025
Je schrikt je toch wezenloos
!
Mijn boodschap: Welterusten, slaap lekker leden van het Nederlandse Parlement. Denk maar niet te veel aan al die giftige verontreinigingen, waar uw burgers onder lijden. Vele Tweede Kamerleden zijn door fanatieke, onbeschofte en onparlementaire kritiek verantwoordelijk voor 𝑽𝑨𝑳𝟐 van het kabinet. Wantrouwen en gebrek aan samenwerking is aan de orde van de dag. Schaam u!! Het huidige conflict betreft voornamelijk buitenlandse onderwerpen. Ik dacht dat u gekozen was om met voorrang de belangen van de Nederlandse burger te behartigen. Pagina 7 van 10
23 Augustus 2025 Ik heb te doen met minister-president Schoof, die zijn uiterste best doet om er nog iets van te maken! De EU is verantwoordelijk voor wereldomvattende buitenlandse problemen. De EU had dus de opname van doodzieke GAZA kinderen in de ziekenhuizen van de lidstaten moeten oppakken. Dit is niet gebeurd en dat heeft o.a. geleid tot het uittreden van NSC en de tweede val van het Nederlandse kabinet. Er zijn toch Nederlandse vertegenwoordigers in het EUparlement? Binnenkort komen de politici weer naar buiten om zich van hun pluche te verzekeren: glimlachend, handjes schudden, cadeautjes uitdelen, horen maar niet luisteren, samen op de foto met de burger en de grote Piet uithangen in TV programma’s. Bah, ik walg ervan! Definieer de echte problemen en kom door een productieve samenwerking met adequate oplossingen:
Dat is wat de burger van u verwacht!
Vergelijking PFAS-niveaus in eetbare producten EU-norm = 100 microgram (ng) per liter. Detectiegrens = 10 ng/l
Categorie
Typische PFASconcentratie
Opmerkingen
1 – 50 ng/L (soms hoger Drinkwater (EU/NL) bij vervuilde gebieden, tot ±100 ng/L)
EU-norm sinds 2023: max. 100 ng/L totaal voor 20 PFAS- soorten.
Vruchtdranken & frisdrank
<1 – 10 ng/L (vaak onder detectiegrens)
Sporadisch sporen van PFOA/PFOS; meestal via water of verpakking.
Vis & schaal/schelpdieren
1 – 50 µg/kg (1000– 50.000 ng/kg)
Belangrijkste bron van PFAS in voeding; kan veel hoger zijn in vervuilde wateren.
Eieren (platteland/stad)
10 – 200 ng/g (10.000 – 200.000 ng/kg)
Vooral door contact met vervuilde bodem/voer.
Pagina 8 van 10
23 Augustus 2025 Opmerkingen: Vruchtdranken bestaan vaak voor >80% uit water. Als het productie- of drinkwater PFAS bevat, komt dit ook in de drank terecht. Kartonnen drankpakken en sommige coatings (bijv. vet- en waterafstotende lagen) kunnen PFAS bevatten. Hierdoor kan migratie naar de drank optreden.
Trage besluitvorming bij dit levensbedreigende probleem! Nederland (??) werkt samen met Duitsland, Denemarken, Zweden en Noorwegen aan een Europees PFAS-verbod. Zij hebben hiervoor in juli 2021(!) een officieel voorstel ingediend bij de Europese Unie. Bijzonder aan dit voorstel is dat alle schadelijke PFASstoffen voor het eerst in één keer verboden moeten worden. Het streven is dat de restrictie nog vóór 2025 in werking treedt. Vergeet het maar. Laatste nieuws: 2025 EU-besluit over breed PFAS-verbod verwacht. 2026–2027 Mogelijke inwerkingtreding van algemeen PFAS-verbod. Belangenorganisaties eisen van de Nederlandse Staat dat zij meer bescherming biedt tegen de gevolgen van PFAS voor milieu en gezondheid. In april 2024 heeft Knoops advocaten bureau namens de belangenorganisaties een dagvaarding uitgebracht tegen de Staat der Nederlanden.
Advocaat prof.mr. dr. Geert-Jan Knoops Het eerste tussenvonnis heeft plaats gevonden op 12 Maart 2025. De mondelinge behandeling zal in het najaar van 2025 plaatsvinden. Te laat beslissen kan schade aan gezondheid ten gevolge hebben! De tekst in het onderstaand genoemd document “Uitspraken” is voor de meeste burgers abracadabra:
Pagina 9 van 10
23 Augustus 2025 De burger betaalt. De overheid, die de bekendmaking doet: faalt. https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RBDHA:2025:3488 Eén oordeel is wel duidelijk: De Staat beveelt alle emissies (naar lucht, water en bodem) van PFAS per direct te verbieden (12.03.2025). Zijn dan de uitspraken van de heren Tieman en Aartsen niet strafbaar? Handhaving? Zie onderstaande berichten uit de samenleving: ❶ De provincie wil het bedrijf CFS in Weert toestaan met PFAS verontreinigd afvalwater te lozen op het riool. © Google Street View (08.08.2025) ❷ Eet geen eieren van hobbykippen meer, want er zitten mogelijk te veel PFAS in, adviseerde het RIVM op 16.04.2025. "We zijn onszelf eigenlijk langzaam aan het vergiftigen. Hoe dom ben je dan?", zegt milieuchemicus Chiel Jonker (Universiteit Utrecht). ❸ De zorgen over PFAS zijn groot in de regio Dordrecht. Omwonenden protesteren wekelijks bij de fabriekspoorten van chemieconcern Chemours. De fabriek en gemeenten onderhandelen ondertussen over een schikking?? (13.01.2025). Een schikking leidt toch niet tot een 100% oplossing voor het gezondheidsprobleem! ❹ Milieudefensie is bezorgd over het gebruik van sterk verontreinigd water uit de Eindhovense recreatieplas de Landsard bij brandblusoefeningen.
In de recreatieplas zijn hoge PFAS-concentraties aangetroffen en Defensie stort het vervuilde water tijdens oefeningen uit over de beschermde Oirschotse Heide. (Eindhovens Dagblad 10.08.2025) Met respect heb ik gebruik gemaakt van GPT Chat Nederland 5. Elke vraag werd keurig en perfect beantwoord!
Wordt vervolgd: Zie later voor deel 2 Pagina 10 van 10
Goedemiddag,
Hierbij sturen wij u het voorstel 2e begrotingswijziging 2025 voor zienswijze. Het voorstel concept 2e begrotingswijziging 2025 en de reactie van de begeleidingscommissie op het ontwerpvoorstel zijn als bijlage toegevoegd.
De zienswijze kan tot en met 18 oktober worden ingediend bij de secretaris van het dagelijks bestuur van RUD Zeeland (email: post@rud-zeeland.nl en in cc naar r.schippers@rud-zeeland.nl). Indien u geen zienswijze wenst te geven, vernemen wij dat graag zo spoedig mogelijk. Ook als u de zienswijze niet voor 18 oktober 2025 kunt indienen, vernemen we dat graag.
Met vriendelijke groet,
W. (Wilma) Bronke Bestuurssecretaresse RUD Zeeland
Postbus 35 4530 AA Terneuzen 06 47 51 12 14 www.rud-zeeland.nl
Afwezig op vrijdagmiddag
Aan: Gemeenteraden Zeeuwse gemeenten, Provinciale Staten van Zeeland,
ons kenmerk behandeld door telefoonnummer e-mail
: 2025-000078 : Concerncontroller : 06 1261 6230 : r.schippers@rud-zeeland.nl
Terneuzen, 26 augustus 2025
Betreft: 2e begrotingswijziging 2025
Geachte raadsleden en Statenleden, Op 18 augustus 2025 heeft het dagelijks bestuur van RUD Zeeland ingestemd met de 2e begrotingswijziging 2025. Tevens heeft het dagelijks bestuur ingestemd met het voorleggen van de 2e begrotingswijziging 2025 voor zienswijze aan de deelnemers. Hierbij sturen wij u de 2e begrotingswijziging 2025 voor zienswijze. Eveneens is het concept voorstel dat aan het algemeen bestuur zal worden voorgelegd op 8 december 2025 en het advies van de begeleidingscommissie, inclusief onze reactie op dit advies bijgevoegd. De zienswijze kan tot en met 18 oktober 2025 worden ingediend bij de secretaris van het dagelijks bestuur van de RUD Zeeland (email: post@rud-zeeland.nl en in cc naar r.schippers@rud-zeeland.nl). Om een tijdige besluitvorming te laten plaatsvinden is de zienswijzetermijn korter dan de voorgeschreven 12 weken. Als dit procesmatig problemen oplevert dan vernemen wij dit graag. De tijdig ingediende zienswijzen worden in de vergadering van het dagelijks bestuur van 10 november 2025 behandeld. Daarna wordt de 2e begrotingswijziging 2025 met de daarop ingediende zienswijzen ter besluitvorming voorgelegd aan het algemeen bestuur in de vergadering van 8 december 2025. Over deze besluitvorming wordt uw raad of staten geïnformeerd.
Hoogachtend,
W.A.J. Jochems Directeur RUD Zeeland
Concept voorstel AB Onderwerp: concept 2e begrotingswijziging 2025 Zaaknummer: Portefeuillehouder MT: Staf
Terneuzen, 8 december 2025 Opsteller: Concerncontroller
______________________________________________________________________________ Aan het algemeen bestuur van RUD Zeeland, 1. Gevraagd besluit a. Vaststellen van de 2e begrotingswijziging 2025. 2. Effect van het besluit Het aanpassen van de begroting 2025 op basis van het onderdeel jaarplannen 2025 uit de 1e voortgangsrapportage 2025. De overige onderdelen uit de voortgangsrapportage betreffen prognoses en worden niet meegenomen in deze 2e begrotingswijziging over 2025. 3. Argumenten of Overwegingen De 1e voortgangsrapportage 2025 wordt eveneens ter kennisname aan het algemeen bestuur aangeboden in de AB-vergadering van 8 september 2025. Met dit voorstel wordt de concrete verwerking van de jaarplannen 2025 uit de 1e voortgangsrapportage 2025 tevens voorgelegd als formele begrotingswijziging. Hiermee wordt de begroting 2025 aangepast op basis van het onderdeel jaarplannen 2025 uit de 1e voortgangsrapportage 2025, zoals in de tabel hieronder opgenomen. Omschrijving Primtieve begroting 2025 Bedragen * € 1.000 Lasten Programma Milieu: Programmalijn Milieu - Vergunningverlening Programmalijn Milieu - Toezicht en Handhaving
4.361 5.703
Overig: Overhead Onvoorziene lasten
3.891 178
1e begrotingswijziging Voortgangsrapportage 2025 Jaarplannen Plan van Begroting 2025 Aanpassing Materieel CAO 2024 aanpak na 1e wijziging 2025 robuuste RUD
1.780 1.780
29 29
6.171 7.513
15
3.906 178
561 842
266 399
Begroting 2025 na 1e wijziging en voortgangsrapportage
6.998 8.753
3.906 178
Totaal Lasten Baten Algemene bijdrage deelnemers Materieel budget Bijdrage deelnemers DCMR Subsidie Bijdrage Waterschap in schaalnadeel overhead
14.133
3.560
74
17.767
1.403
14.085 27
3.085
74
17.244 27
1.403
Totaal baten
14.133
3.560
74
17.767
1.403
665
19.835
0
0
0
0
0
0
0
Begrotingsresultaat (- = tekort += overschot)
475
665
665
475 21
21
19.835 18.647 692 0 475 21
Hieronder is in de tabel de bijdrage per deelnemer opgenomen na 2e begrotingswijziging 2025:
Deelnemer Borsele Goes Hulst Kapelle Middelburg Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Sluis Terneuzen Tholen Veere Vlissingen Zeeland Eindtotaal
Deelnemersbijdrage na begrotinswijzging 1e voortgangsrapportage 2025 997.800 1.094.100 971.200 464.000 565.900 485.600 829.100 1.177.300 1.252.500 1.779.700 706.900 499.500 798.600 7.717.400 19.339.700
4. Uitvoering en communicatie a. Aanpak Over de eerste vier maanden van 2025 is een voortgangsrapportage opgesteld. b. Planning n.v.t. c. Communicatie n.v.t. d. Route en planning verdere besluitvorming: OR, Deelnemersoverleg, begeleidingscommissie, DB, AB 18 augustus 2025: behandeling in het Dagelijks Bestuur 19 augustus 2025: Ter zienswijze aanbieden aan de deelnemers van RUD Zeeland 8 september 2025: Ter kennisname brengen van het Algemeen bestuur 18 oktober 2025: Sluitingsdatum indiening zienswijzen (dit is een kortere zienswijze termijn dan 12 weken als gevolg van het streven om vaststelling in het AB tijdig te laten plaatsvinden) 10 november 2025: Behandeling in het Dagelijks Bestuur 8 december 2025: Vaststelling in het Algemeen Bestuur 5. Risico’s, kosten, baten en dekking (restant budget) a. Risico’s: (kosten-baten), niet gehonoreerd wat dan + risico’s besluit Verantwoording ten opzichte van verouderde cijfers. b. Organisatorisch (wat betekent dit voor de organisatie) n.v.t. c. Juridisch n.v.t. d. Financiën Door vaststelling van de jaarplannen 2025 worden deze toegevoegd aan de begroting, waardoor de RUD hierop kan gaan inzetten en de deelnemersbijdrage wijzigt ten behoeve van de inzet conform de jaarplannen. e. Indicatie urenbesteding n.v.t. f. Overige consequenties n.v.t.
begeleidingscommissie datum: onderwerp:
14 juli 2025 1ste voortgangsrapportage 2025 en begrotingswijziging
aan het dagelijks bestuur van de RUD Zeeland p/a Postbus 35 4530 AA TERNEUZEN Hieronder is enkel de opmerking over de begrotingswijziging opgenomen en beantwoord welke tijdens de vergadering van de begeleidingscommissie over de voortgangsrapportage is gemaakt.
Geacht bestuur, De begeleidingscommissie heeft op 9 juli 2025 het DB-voorstel en het AB-voorstel besproken over de 1ste voortgangsrapportage 2025. De betreffende documenten heeft de commissie op 2 juli 2025 ontvangen. Hieronder treft u het advies aan van de commissie. Inleiding De 1ste voortgangsrapportage 2025 gaat over de periode januari tot en met april 2025. Hierin staat de stand van zaken qua realisatie van de doelstellingen en activiteiten van de RUD Zeeland.
BC-vergadering van 9 juli 2025 Financiële opmerkingen: Uit het concept voorstel wordt niet duidelijk of de RUD de resultaten van deze voortgangsrapportage via een 2e begrotingswijziging 2025 verwerkt. Gezien de grote effecten die volgen uit onder meer de jaarplannen, ingroei robuuste RUD en de ondersteuning op PIOFAC en huisvesting adviseren we als commissie een voorstel tot begrotingswijziging 2025 bij het voorstel te voegen. Hiermee kunnen de begrotingscijfers na vastgestelde wijzigingen ook worden opgenomen in de jaarstukken 2025. Zie ook de opmerking van de accountant in zijn verslag bij de jaarstukken 2024.
De lagere deelnemersbijdrage zal naar verwachting voor de deelnemers voor een groot deel worden gecompenseerd door de verrekening van het negatieve rekeningresultaat over 2025. De begrotingswijziging volgend uit de eerste voortgangsrapportage dient aan de deelnemers voor zienswijze te worden voorgelegd (overeenkomstig de VZG afspraken voor 30 september). Antwoord RUD: De voortgangsrapportage zal ter informatie worden aangeboden aan het bestuur. Parallel zal een begrotingswijziging over 2025 worden voorgelegd voor zienswijze die sec is gebaseerd op de gevolgen van de aanpassingen in de jaarplannen 2025 uit de voortgangsrapportage. De overige onderdelen uit de voortgangsrapportage betreffen prognoses en zullen niet mee worden genomen in deze begrotingswijziging over 2025. Vervolgens is deze begrotingswijziging opgesteld conform de wensen van de begeleidingscommissie. Conclusie van de begeleidingscommissie: De commissie geeft een positief advies aan het DB om het voorstel eerste voortgangsrapportage 2025, met in achtneming dat de gemaakte opmerkingen worden verwerkt, door te zetten richting het AB. De begeleidingscommissie is graag bereid de inhoud van deze brief nader toe te lichten. Zij verzoekt u dit advies aan de deelnemers en aan het algemeen bestuur beschikbaar te stellen. Met vriendelijke groet, namens de begeleidingscommissie,
Michael Beverwijk voorzitter
Geacht lid van de gemeenteraad en het college van De Gemeente Middelburg,
Probeert u ook de Westerschelde vrij van PFAS te krijgen? Help ons dan en onderteken de petitie die daarvoor is gemaakt. Op www.petities.nl vindt u die eenvoudig als u bij zoeken PFAS intypt. Hier de link: Bescherm de Westerschelde en sta geen PFAS-lozingen meer toe - Petities.nl SGW is belanghebbende in de procedure voor de lozingsvergunning van Sabic Innovative Plastics B.V. op 23 september bij de bestuursrechters in Den Bosch. Naast Reimerswaal hebben 4 organisaties zich ook gevoegd. Op zitting wil SGW de petitie inbrengen. Ondertekenaars van de petitie ondersteunen de oproep die SGW aan de rechters zal doen: Stop deze lozing van PFBS nu het nog kan. Daarom het verzoek aan u deze mail of link te delen met anderen om ook de petitie te tekenen (familie, vrienden, bekenden, bijvoorbeeld de ambtenaren van de gemeente).
Alvast bedankt voor uw hulp.
Met vriendelijke groet, Egbert Lobée
Voeten
Aan alle gemeenten in Nederland Voetgangers(beleid) in uw gemeente
Amsterdam, augustus 2025
Geachte leden van de Raad, Geacht College van Burgemeester en wethouders,
Lopen is zo gewoon, dat niemand zich daar echt druk over hoeft te maken. Of toch wel? De Voetgangersvereniging Nederland maakt zich sterk voor de voetgangers. Deze moeten meer aandacht krijgen in het lokale beleid en de lokale handhaving. Daarom richten wij ons op uw gemeentebestuur. In steeds meer gemeenten wordt het STOP principe (Stappen, Trappen, OV, Particulier vervoer) gehanteerd als het ontwerpprincipe voor woonwijken. Dat juichen wij uiteraard toe. Maar de voetgangerspraktijk is vaak anders. Dat komt door auto’s, fietsen en terrassen. In bestaande wijken was de auto meestal leidend voor het ontwerp. Ook de oude dorps- en stadskernen werden met doorbraken bereikbaar gemaakt voor de auto. Inmiddels is in de grote steden het beleid omgebogen en gericht op een autoluwe binnenstad. De dominante positie van auto's in de binnensteden is inmiddels teruggedrongen, maar er wordt nog (te) veel ruimte ingenomen door rijdende en geparkeerde auto's. De auto's worden bovendien zwaarder, breder en hoger en vormen als zodanig een steeds groter gevaar voor voetgangers (en fietsers!) Een tweede tendens die wij waarnemen is de sterke toename van het aantal fietsen in de steden. Op enkele uitzonderingen na, bij stations met fietsstallingen, worden fietsen op de stoep geparkeerd. Daardoor beperken ze de ruimte om te lopen op de stoep.
Daarnaast wordt er vaak op voetgangersdomeinen, vaak kriskras, gefietst. Zeer ongewenst, zeker nu de snelheid en zwaarte van fietsers omhoog gaat, door het toenemend gebruik van e-bikes (fatbikes, speed pedelecs, urban arrows, bestel-fietsen). Een derde ontwikkeling is de toename van terrassen op pleinen en stoepen. Door de Corona Crisis zijn de terrassen in omvang enorm toegenomen. Vaak belemmeren deze terrassen de vrije doorgang voor voetgangers op de stoep. Nu de crisis alweer een paar jaar achter ons ligt, moet de vrije doorloopruimte hersteld worden.
Website www.voetgangersverenigingnederland.nl KvK-nummer 80294227 Rekeningnummer Triodos NL51TRIO 03200573 13 Mail info@voetgangersverenigingnederland.nl Telefoonnummer 0653228668
Het kan dus een stuk beter voor de voetganger.. Lopen is fysiek en mentaal gezond, iedereen kan het (mensen met een loopbeperking daargelaten), het is goedkoop, geeft kans op ontmoetingen, is onthaastend en voor verblijf heb je geen vervoermiddel nodig. Mensen met een beperking zijn zeer gebaat bij goede loopvoorzieningen! Kortom, het is hoog tijd dat lopen op de eerste plaats komt te staan in het gemeentelijk beleid. Daarom wil de VoetgangersVereniging met u in gesprek over lopen in uw gemeente. Wij hanteren daarbij de volgende 10 speerpunten (zie bijlage), die wat ons betreft de hoogste prioriteit moeten krijgen: 1. Oversteken zonder stress 2. Een stoep om vrij te kunnen lopen; zonder obstakels 3. Terrassen, alleen op de stoep als er 2 meter brede loopruimte vrij blijft 4. Werken aan de weg met oog voor voetgangers 5. OV-haltes goed te voet bereikbaar 6. Ruimte om te slenteren, te ontmoeten en te spelen 7. Onthaaste straten met lage snelheden 8. De stoep is géén fietspad 9. Geen stoep? Maak er een woonerf van! 10. Werk aan een voetgangersvriendelijke gemeente Als uw gemeente nog geen voetgangersbeleid heeft, kan daar een begin mee worden gemaakt. Uiteraard met een daaraan gekoppelde uitvoeringsagenda. Misschien zijn er al bestuurders, politici, ambtenaren of burgers actief met voetgangers in uw gemeente.
Wij komen graag met hen in contact! Wij zijn zeer benieuwd naar uw reactie en gaarne bereid tot een gesprek over uw beleid. Gaat u de uitdaging aan?
Met hartelijke groet, Patty Muller Voorzitter VoetgangersVereniging Nederland
Bijlage: Speerpunten van de Voetgangersvereniging Nederland Website www.voetgangersverenigingnederland.nl KvK-nummer 80294227 Rekeningnummer Triodos NL51TRIO 03200573 13 Mail info@voetgangersverenigingnederland.nl Telefoonnummer 0653228668
Speerpunten van de Voetgangersvereniging Nederland 1. Oversteken zonder stress Dus: voldoende zebrapaden op logische plekken, van stoep tot stoep. Goed zichtbaar en gerespecteerd.
👉
Nu: je moet vaak rennen of slalommen – oversteken voelt dan onveilig. Waar de auto stopt voor het stoplicht, mag de fiets vaak doorrijden,dat is verwarrend en gevaarlijk. Gemeente: zorg voor voldoende zebrapaden op logische plekken, van stoep tot stoep. Laat ze goed zichtbaar zijn en geef voetgangers écht voorrang – ook ten opzichte van fietsers.
2. Een stoep om vrij te kunnen lopen, zonder obstakels Dus: voetgangers hebben minimaal twee meter vrije ruimte nodig. Elk mobiliteitsplan heeft daarom een stal-plan voor alles wat nu op de stoep wordt gezet: fietsen, vuilnis, straatmeubilair ed. staan op aparte stal-plekken; niet op de stoep.
👉
Nu: obstakels versperren een vrije doorgang. De stoep is een stallingsplaats geworden voor fietsen, vuilnis, uithangborden en straatmeubilair. Gemeente: zorg voor minimaal twee meter vrije loopruimte op iedere stoep. Neem in elk mobiliteitsplan een stallingsplan op voor alles wat nu op de stoep terecht komt: fietsen, vuilnis, straatmeubilair en meer.
Website www.voetgangersverenigingnederland.nl KvK-nummer 80294227 Rekeningnummer Triodos NL51TRIO 03200573 13 Mail info@voetgangersverenigingnederland.nl Telefoonnummer 0653228668
3. Terrassen, alleen als er 2 meter brede loopruimte vrij blijft Dus: terrassen zijn toegestaan als voetgangers er veilig en ruim langs kunnen lopen. De 2 meter loopruimte wordt goed gehandhaafd met het oog op de veiligheid van voetgangers.
👉 Nu: terrassen, en soms hele bouwwerken, nemen de stoep in beslag en voetgangers moeten de rijbaan op met snel rijdende auto’s en fietsers. Er wordt te weinig gehandhaafd op terrassen zonder vergunning of terrassen die zich niet aan de vergunning houden en geleidelijk uitdijen. Gemeente: zorg dat terrassen alleen zijn toegestaan als voetgangers er veilig en ruim langs kunnen. Handhaaf actief op vergunningen en voorkom dat terrassen sluipenderwijs uitbreiden en de doorgang blokkeren.
4. Werken aan de weg met oog voor voetgangers Dus: ook tijdens opbrekingen en bouwwerkzaamheden kunnen voetgangers veilig en makkelijk doorlopen op afgezette weggedeelten. Omleidingen worden goed aangegeven, ook voor slechtzienden.
👉
Nu: bij wegwerkzaamheden of bouwprojecten zijn veilige en toegankelijke looproutes vaak niet beschikbaar. Gemeente: zorg bij opbrekingen en werkzaamheden voor veilige, duidelijke en toegankelijke looproutes – ook voor mensen met een beperking of visuele handicap.
5. OV-haltes goed te voet bereikbaar Dus: hou bushaltes en stations goed bereikbaar voor voetgangers, met name voor ouderen of mensen die slecht ter been zijn.
👉 Nu: haltes worden opgeheven. Degene die overblijven zijn daardoor vaak te ver weg. Dat zorgt óf voor vereenzaming, óf voor meer autogebruik. Haltes hebben ook te vaak gevaarlijke oversteekplaatsen. Gemeente: zorg dat bushaltes en stations goed bereikbaar blijven (maximaal 250 meter lopen) voor iedereen, met name jongeren, ouderen en mensen die slecht ter been zijn. Besteed aandacht aan veilige oversteken en logische routes.
Website www.voetgangersverenigingnederland.nl KvK-nummer 80294227 Rekeningnummer Triodos NL51TRIO 03200573 13 Mail info@voetgangersverenigingnederland.nl Telefoonnummer 0653228668
6. Ruimte om te slenteren, te ontmoeten, te sporten en te spelen Dus: niet de hele stad of het hele dorp is volgebouwd. Er is ruimte voor wandelen, ontmoetingen, spelende kinderen en rustige ontmoetingsplekken met fietsvrije zones, groen en ruimte voor spelende kinderen
👉
Nu: Bijna elke woonwijk is ingericht op bereikbaarheid per auto; vaak tot aan de voordeur. Het uitgangspunt voor de inrichting van straten is (snel) doorgaand verkeer, en geparkeerde vervoermiddelen , niet op verblijven, ontspannen of spelen. Gemeente: zorg voor voldoende ruimte om rustig te wandelen, elkaar te ontmoeten en te spelen. Denk aan fietsvrije zones, bankjes, groen en veilige verblijfsplekken.
7. Onthaaste straten met lage snelheden Dus:rustig verkeer met lage snelheden is veiliger voor iedereen en zorgt voor leefbare wijken en dorpen.
👉
Nu: Ook 30 km/u is vaak te snel, zeker in woonstraten. Voetgangers voelen zich opgejaagd en onveilig. Gemeente: zorg voor lagere snelheden in woonwijken, stads- en dorpskernen en verblijfsgebieden. Zo kunnen voetgangers zich veilig en ontspannen bewegen, en wordt de straat weer leefbaar.
8. De stoep is géén fietspad Dus: voetgangers hebben recht op een eigen, veilige ruimte. Duidelijke inrichting, goed zichtbare scheiding tussen voet- en fietspad en de nodige handhaving zorgen daarvoor.
👉 Nu: Fietsers gebruiken stoepen als sluiproute, als inhaalstrook of gewoon als vrije fietsruimte. Fietsen op de stoep is voor voetgangers gevaarlijk en bedreigend. Gemotoriseerde fietsers rijden steeds harder en worden zwaarder. Er wordt niet of nauwelijks gehandhaafd. Gemeente: zorg dat stoepen weer veilig zijn voor voetgangers. Houd fietsen van de stoep door duidelijke inrichting (goed zichtbare overgangen tussen stoep en fietspad; waar mogelijk niveauverschillen) en handhaving.
Website www.voetgangersverenigingnederland.nl KvK-nummer 80294227 Rekeningnummer Triodos NL51TRIO 03200573 13 Mail info@voetgangersverenigingnederland.nl Telefoonnummer 0653228668
9. Geen stoep? Maak er een woonerf van Dus: als er geen plek is voor een stoep, maak dan van de straat dan een woonerf. Geef voetgangers voorrang. Met rust, overzicht en stapvoets rijden voor al het overige verkeer. Geef voorrang aan ruimte voor lopen boven geparkeerde auto’s en fietsen.
👉
Nu: in smalle straten zonder stoep, worden voetgangers belaagd, weggedrukt door auto’s en fietsen en hebben geen veilige, laat staan ontspannen, doorgang. Gemeente: zorg in straten zonder stoep voor een echte gedeelde ruimte (geen traditionele shared space!), waar voetgangers voorrang hebben en zich veilig voelen. Rustige inrichting en lage snelheid maken dat mogelijk.
10. Werk aan een voetgangersvriendelijke gemeente Dus: ambtenaren en ontwerpers denken mee met wandelaars. Ambtenaren zijn zich bewust van wat lopen vraagt: ruimte, rust en aantrekkelijke looproutes.
👉
Nu: gemeenten denken bij het inrichten van de stad eerst aan auto’s. De fietsers komen steeds vaker in beeld in het gemeentelijk beleid. Maar voor de voetgangers ontbreekt vaak een apart beleid. Gemeente: zorg dat ambtenaren, ontwerpers en bestuurders weten wat voetgangers nodig hebben: ruimte, rust en logische routes. Organiseer, op welke wijze dan ook, dat er meer kennis over goed voetgangersbeleid in het gemeentelijk apparaat beschikbaar komt. Geef lopen voorrang in het beleid boven fietsen en autorijden.
Website www.voetgangersverenigingnederland.nl KvK-nummer 80294227 Rekeningnummer Triodos NL51TRIO 03200573 13 Mail info@voetgangersverenigingnederland.nl Telefoonnummer 0653228668
za~~knr. :
r~. .. '. ~ ~~ ~
en
,
d-.
,
Geacht College
2 `f lULf 2025 r~~ai < t; pe:
~~~
Kanaalweg 3 4337 PA Middelburg.
~
~
~~ R~
Wethouders
Z~
Cc1leCJ0'IP. :
~~~
Aan het College van Burgemeester van de gemeente Middelburg
6 2~
.
;~:;. :'
_
toe~^~ijzer:
~~Ji foca
~~ux..~i. _ a~ . D c~ v ~ ,
,
Utrecht 21-07-2025 ,
,
Graag breng ik het volgende onder uw directe aandacht. het project De inhoud van dit schrijven heeft betrekking op de algehele gang van zaken rond romp was restauratie van de in 1943 uitgebrande molen te Sint Laurens. De resterende stenen sindsdien ingericht als mechanische maalderij. over een comité en een lokaal initiatief om molen Een groot artikel in de PZC van 11-03-1992 sprak al De Hoop weer tot een pronkstuk van het dorp te maken. helaas. Het comité van toen kwam niet door alle weerstand heen enig heilig vuur In 2014 kwam er een nieuw initiatief en een nieuw comité. Betrokken en door maar moesten het na 10 jaar en gedreven hebben burgers zich jaren voor het molenproject ingezet ,
vanwege
ambtelijke tegenwerking opgeven.
In zekere zin terug bij af lijkt het maar toch niet helemaal. comité voor assistentie Alle tegenstand had tot gevolg dat schrijver dezes in 2017 op verzoek van het ik inmiddels ook betrokken bij als (onbezoldigd) adviseur werd aangetrokken. Op diezelfde wijze ben Giethoorn. vergelijkbare molenprojecten te Oosteind (N-Br.) Asperen en tot voor kort voor de Monumentenzorg) kon Met mijn ruime molenachtergrond (35 jaar gewerkt bij de Rijksdienst ik het comité al die jaren bijstaan. gedetailleerd (technisch) restauratieplan Dat heeft mede tot resultaat gehad dat er door mij een zeer monument te herstellen. is gemaakt om de molen niet als " decor " maar bedrijfsvaardig en als levend een eventueel Dat bestek (2018/2024) is nodig voor de te doorlopen vergunningprocedure subsidietraject en tenslotte voor de uitvoering van het werk. zijn de molen te Verscheidene vergelijkbare molenrestauraties van kale romp tot malende molen ,
,
,
,
,
Sint Laurens reeds voorgegaan. en elders zijn er nog In Zeeland waren dat de beeldbepalende molens te Koudekerke Axel en Tholen veel andere voorbeelden. een " richtingenstrijd " hoe Het probleem van de molen te Sint Laurens is dat hij inzet is geworden van maken als voor de brand in de te restaureren simpel gezegd: houden zoals het is of weer een molen periode 1721-1943 wat heel goed mogelijk is. (70 blz. ) beoogt het laatste. Terugkeer naar Het door mij voor het comité gemaakte restauratiebestek herbestemming. De de oorspronkelijke functie is voor een molen toch de meest ideale vorm van en bedrijfsvaardig. Een weer thans aanwezige mechanische maalinrichting blijft gewoon behouden een zakje meel kan halen regelmatig malende korenmolen als levend monument waar men ook nog mij in geactualiseerde zal mensen blij stemmen. Het bestek is na opheffing van het molencomité door voortgang. vorm beschikbaar gesteld aan de Dorpsvereniging t. b. v. een verder ,
,
,
,
,
~ Erfgoed) die enkel een In genoemde richtingenstrijd' heeft de RCE (de Rijksdienst voor het Cultureel 2017 tegen herstel van de adviesfunctie heeft een dogmatische positie ingenomen door sinds windmolen te ageren. bevoegd De RCE heeft daar echter niets over te beslissen want B&W is voor vergunningverlening advies van de RCE. gezag en bepaalt zelf haar keus gehoord hebbende het gaan maar dat is hier mijns inziens volstrekt In zwaarwegende gevallen kan de RCE in bezwaar „
,
,
ondenkbaar.
monumentenlijst Het Rijk de " Minister " c. q. de RCE kan in een uiterste geval een object van de monumenteneigenaar ook een afvoeren maar dat is m. i. hier ook ondenkbaar. Maar in zo'n geval kan nog naar de rechter stappen een zaak die hij zeker zal winnen. van de In het nu sinds 2014 afgelegde traject is door de RCE de (onterechte) dreiging van afvoeren zorgen over maakte. monumentenlijst wel bij de gemeente neergelegd zo zelfs dat de Raad zich daar ,
,
,
uiteindelijk de handdoek in de ring te Na 10 jaar geworstel heeft het comité zich genoodzaakt gezien gooien. mij wel antwoord worden De vraag rijst dan hoe dit heeft kunnen gebeuren. Op die vraag kan door medewerking. gegeven simpel gezegd door ambtelijke tegenwerking en gebrek aan die later de afdeling Erfgoed Het begin ervan is de onterechte opstelling geweest van de RCE in 2017 , van de gemeente heeft beïnvloed die m. i. de visie van de RCE deelde. zo hoe e. e. a. is verlopen. Als adviseur van het comité heb ik alles van nabij kunnen volgen en weet enigszins De zaak Sint Laurens is geen op zichzelf staand geval want er zijn in het land een aantal Sint vergelijkbare " molenproblemen " bekend. De moeizame gang van zaken m. b. t. de molen te op te stellen Laurens heeft mij er toe gebracht om met betrekking tot al deze zaken een document om eens onjuist handelen van de RCE vast te leggen. achtergrondinformatie Dat resulteerde in een rapport van 6+25 pagina's exclusief de bijlagen met met de titel " Klacht en tevens klein zwartboek. De RCE in relatie tot het molenbehoud." een Het stuk handelt behalve over " RCE-beleid " ook over 9 molencasussen met daarin ook verslaglegging van wat er gepasseerd is met betrekking tot de molen van Sint Laurens. Deze rapportage is per aangetekende brief dd. 11-07-2023 verzonden aan de directeur van de RCE ,
,
,
,
,
(Persoonlijk). toegezonden. Alle daarin op de molen te Sint Laurens betrekking hebbende tekst wordt u hierbij Een copie van dit alles is ook naar de Raad van Middelburg gestuurd. Het is mijn overtuiging dat zowel uw College als de Raad er recht op hebben te weten wat er buiten huidige treurige toestand. uw aller gezichtsveld allemaal heeft gespeeld en de oorzaak is van de jaar echt terug Een officieel burgerinitiatief bleek nodig om te voorkomen dat het project na 10/33 was bij af. die afgehaakt hebben. Tot op heden is de situatie: verlies van veel tijd en energie en burgers van een Memo van een Het " richtingenprobleem " manifesteerde zich kortgeleden weer in de vorm particulier tevens molenliefhebber dat de Dorpsvereniging Sint Laurens ontving. bestek werd de Voor uitleg/informatie over het hem door de Dorpsvereniging ter hand gestelde benaderde. auteur verwezen naar de gemeente die op haar beurt mij als bestekschrijver benodigd De gemeente heeft inmiddels van de Dorpsvereniging Sint Laurens mijn bestek gekregen als document voor een vergunningprocedure. heb Zodoende was er 10 juli jl. op het Stadskantoor een korte bespreking waarin ik visie en uitleg gespreksverslag gegeven. Daarvoor wordt nu verwezen naar het toen van gemeentewege gemaakte Memo en bij deze en het document dat door mij kort nadien is opgesteld als reactie op genoemd brief als bijlage is toegevoegd. ,
Mijn advies is dat uw college zich na alles nu niet meer laat weerhouden om het gemaakte restauratieplan het genoemde bestek in de vergunningprocedure te brengen. aan Uw college heeft als eigenaar van de molen en als bevoegd gezag het recht en de mogelijkheid deze " richtingenstrijd " een einde te maken. ,
,
dorpsgemeenschap heeft er daarnaast recht op dat na meer dan 33 jaar (1992 e.v.) de molen eindelijk een pronkstuk van het dorp wordt, een draaiende molen die eventueel ook nog meel De
produceert. Het dorpscentrum Een weer
zal op die manier
zichtbaar tot leven komen.
weer
malende molen vertelt het verhaal
van
het
gebruik van windkracht in Europa sinds en generaties lang in de samenleving een
jaar 1200. De windmolen was eeuwen onmisbare high-tech. Dat is een groot maar weinig bekend verhaal. De u hierbij toegezonden informatie, waaronder de belangrijke betekenis van MoMO 2009 (Moderne Monumentenzorg), kan wellicht bijdragen aan de besluitvorming door uw college. Mochten er nog vragen rijzen dan ben ik graag bereid om zonodig naar Middelburg te komen. En ten aanzien van mijn privacy hoeft niet geheimzinnig te worden gedaan. ongeveer het
Met
(geanonimise rd)
vriendelijke groet,
Ing. G.H. Keunen,
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) Bijlagen:
directeur
1. Brief aan de
(Persoonlijk), dd. 11-07-2023,
de RCE
van
Onderwerp: Klacht (en vervolg)
tevens
en
een
klein zwartboek.
6
bladzijden.
De RCE
in relatie tot het
Molenbehoud. Hieruit -
-
de zaak Sint Laurens de relevante delen:
voor
Molen te Sint Laurens gemeente De RCE en de Beleidsbrief MoMo De
Beleidsbrief MoMo
2009
Middelburg,
blz. 13
t/m
17
2009.
gaat over
een
“monumentenzorg die past bij onze tijd”
(blz. 8-9). 2. Molenherstel
Asperen.
te
Informatie t.b.v. het vergunningproces, door G.H. Keunen, De auteur is als adviseur bij dit molenproject betrokken. Deze
tekst is ook
3. Brief
aan
nemen
van
de Raad
van
van
toepassing
26-11-2024.
op het project molen te Sint Laurens.
Middelburg dd. 21-07-2025 om kennis te kunnen het college van B&W is toegestuurd over de molen te
de gemeente
al datgene wat
aan
Sint Laurens. A. Reactie van Memo
G.H.
door mij
Keunen
gezonden
dd. 16-07-2025 op het in juli jl. op het Stadskantoor naar
de
Dorpsvereniging
Sint
Laurens.
besproken
De Hoop moet
weer
ll. _3_ 1-)9Z
pronkstuk dorp worden
Comité Sint Laurens. wil restauratie molen. van onze verslaggeefster S1NT LAUftENS - Als hel aan
de bewoners van Sint Laurens ligt , wordt nog liever vandaag dan morgen hun molen De Hoop gerestaureerd. Het gebouw aan de Middelburgse Noordweg staatsinds een grote brand op
30 december 19431eeg. Alleen de romp van de stellingmolen is overgebleven. Een omvangrijke restauratie is toekomstmuziek , maar bewoners van het dorp willen al het mogelijke doen om de molen het pronkstuk van het dorp te laten worden. Op dit moment is de wijkvereniging van Sint Laurens bezig , de . restauratie te verwezenlijken. Volgens voorzitter K. van de Woude hangt alles af van het beschikbare geld. De vereniging heeft haar plannen voorgelegd aan de gemeente Middelburg en
die bekijkt welke bijdrage ze zal leveren. Omdat het project nog uitgewerkt moet worden , zijn de kosten van de hele restauratie onduidélijk. Van de Woude denkt dat het bedrag in de tonnen gaatlopen.
De molen heeft in ieder geval een nieuwe molenkap en een wiek-
kruis nodig. Ook moet er een
stelling rondom het gebouw komen. Op dit moment staat er een uitbouw aan de molen: die moet weg. De wieken kunnen anders niet vrijuit draaien. Bovendien ontbreekt heel het binnenwerk van de inrichting. De molen , die sinds dé brand niet meer heeft gedraaid , moet na de verbouwing bedrljfsklaar zijn. Of een
W. Staat , bestuurslid van de vei'eniging De Zeeuwse Molen , komt maandag 16 maart naar Sint Laurens om inforniatie te geven óver de molen. Hij zal een stukje geschiedenis vertellen over
de in 1721 gebouwde De
Hoop. Vereniging De Zeeuwse Molen heeft een bemiddelende en on-
dersteunende funetie. De dorpelingen hoeven niet op een financiële bijdrage te rekenen , omdat
de vereniging dat niet kan opbrengen. „Maar wie weet koopt de gemeente Middelburg de mo-
houd ervan aanspreken " , aldus Staat. Uit een kleiii onderzoek blijkt dat de bewoners van Sint Laurens enthousiast zijn over de restauratie. Nadat de tplannen vol-
Ivliddelburg ook op het onder-
bekend zijn gemaakt , hoopt de voorzitter van de wijkvereniging dat vanuit de vereniging een co-
len wel. Als vereniging zien wij graag dat het eigendom van de gemeente wordt. Dan kun je
gende week op de vergadering
. ~• «
1% 1~~ ,
M~
h ua-
De restauratie is voor ons van groot belang. " s- . ~~ , .t ~
t
~t
1+~
`{
~
at^\f.4ry , e4 14_; /t~i
r~
molenaar het nieuwe gebouw betrekt is nog onzeker. De man die voor de brand op demolen werkte , zal er in elk geval niet meer aan beginnen. Hij gaat binnenkort met pensioen.
mité ontstaat. In samenwerking met deskundigen moet het comit @ de mogelijkheden voor een restauratie gaan onderzoeken. „Hopelijk gaat het allemaal lukken " , zegt Van de Woude. „Buiten de kerk heeft ons doip geen andere bezienswaardigheden.
¢ ti
;'~-_-
ij
-. r. . _? . ~. . i —. . '-'-I_:.
_ _,
LA! 1~
..
11
~anc~ , ,, , ..~; ......n„ ,,, ,,
~=—. .
ey~ r . -~ — , .
De Hoop in Sint Laurens wa. s in 1926 nog compleet en in vol bedrijf.
De stellingmolen De Hoop zoals hij er nu bij staat: alleen de romp is nog overgebleven. foto Ruben Oreel
foto Zeeuws Documentatie Centrum
KLACHT
PERSOONLIJK Aan
de directeur
de RCE,
van
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
Utrecht,
Klacht De
tevens
en
11-7-2023
klein zwartboek
een
in relatie tot het molenbehoud
RCE
(geanonimiseerd) mevrouw
Geachte
Zoals ik u al eerder schreef, in mijn eerste klacht dd. 24
maart jl, is het nog steeds betreurenswaardig
voormalig seniorconsulent Molens en Waterbouwkundige werken van de RDMZ (19702005) mij ook nu weer tot u als eindverantwoordelijke van de RCE moet richten. Mijn eerste klacht had betrekking op een affaire die gerelateerd was aan het raadplegen van het oude molenwerkarchief. Die zaak is nu afgehandeld. De klacht is gegrond verklaard en binnen de dat ik als
organisatie zijn zaken verbeterd. In de
Die
brief van 24
betrekking hebben op de manier waarop de RCE zich op basis van onterecht beleid ten van het molenerfgoed soms “in het veld’ manifesteert (en gedraagt!) en dit document ligt
zou
aanzien
thans
maartjl. is ook al aangegeven dat er nog een tweede klacht zou komen.
voor
u.
Veel zaken komen anders
maar
De relevante
aan
de orde
en
hier moet aandacht tekst uit eerder
in feite is er sprake voor
komen,
genoemde
eerste
en
van
een
hele serie klachten. Het is helaas niet
gedragswijziging.
klacht wordt overigens
geacht deel uit te maken
van
dit document!
navolgende tekst is mede gerelateerd aan mijn persoonlijke ervaringen/betrokkenheid bij een aantal molenprojecten, allen rijksmonument. Om duidelijk te maken wat er nog meer mis is gegaan zijn nog enkele andere molenprojecten toegevoegd. Bij de nog nader te noemen molens te Lienden, Sint Laurens (gemeente Middelburg) en Oosteind ben ik na 2005 als belangeloos adviseur betrokken geraakt. En ik moet helaas zeggen daarbij geen goede ervaring te hebben m.b.t. de RCE. De dienst is ervaren als een “hindermacht” ondanks het feit De
dat zij geen ‘macht’
heeft.
gevallen heb ik van redelijk dichtbij kunnen waarnemen hoe de RCE daarin stond en handelde. Om een en ander daarover duidelijk te maken zijn deze molenprojecten voor u in een gecomprimeerd overzicht hier te lezen. In het bijgaande document (Klacht vervolg) zijn ze voor een beter begrip meer uitgebreid behandeld. Voor een beter begrijpen is er ook wat dieper ingegaan op het officiële rijksbeleid t.a.v. monumenten In een
aantal
dat toch
geacht
moet
worden vertrekpunt te zijn
Gebleken is dat de dienst in de
voor
het handelen
van
de RCE. aantal zaken niet
praktijk een eigen koers vaart die hoogste niveau (Minister, Tweede Kamer Beleidsbrief MoMo, aanwijzingsbeleid, Erfgoed telt) is bepaald en vastgesteld. Dat is een zorgelijke constatering harmonieert
met
in een
wat op het
zich al klachtwaardig. Waarvan acte.
en
op
Kort samengevat is de conc!usie geworden dat: 1) De RCE t. a. v. mo!ens een gedrags!ijn vo!gt die in strijd is met wat de Beleidsbrief MoMo 2009 en " Erfgoed te!t " voorstaat zie in het navo!gende 2) De RCE t. a. v. mo!ens een gedrags!ijn vo!gt een eigen nieuw'be!eid' praktiseert dat in strijd is met wat eerder door de " Minister " officieel is vastgeste!d en gepub!iceerd (aanwijzingsbe!eid ,
,
,
Nieuwsbriefjuli 2003)) 3)De onder 2) genoemde RCE-visie wordt'in het ve!d' in voorkomende gevallen a!s zogenaamde 'waarheid' uitgedragen die het objectief gezien niet is. Dat leidt nogal eens tot prob!emen en schaadt de gerechtvaardigde be!angen van bij een mo!eninitiatief betrokkenen en monumenteneigenaren. Frustraties zijn mede het gevo!g. 4) Om een restauratieproces in de door de RCE gewenste richting te sturen wordt ten onrechte soms 'zwaar geschut' in stelling gebracht. Het is bekend dat gedreigd werd met ver!ies van de monumentenstatus (Midden-Beemster en Sint Laurens) en het in beroep gaan tegen een eventueel door een gemeente ver!eende vergunning (Sint Laurens). Andere vormen van ,
'obstructie' even daarge!aten. 5)Het onder 3) en 4) genoemde staat op gespannen voet met het po!itiek bepaalde uitgangspunt dat bevoegdheden inmidde!s zijn neerge!egd bij lagere overheden. Alleen op zwaarwegende gronden mag het Rijk c. q. de RCE in beroep gaan of monumenten hun status ontnemen. Door hier mee te dreigen is er onterechte be'inv!oeding dat is een vorm van bestuur!ijke intimidatie. 6)Alles overziende rijst de vraag of de RCE a!tijd wel vo!doende besef heeft van haar grenzen haar forme!e positie namelijk kennisinstituut en zonodig adviesorgaan. Dat vraagt een bescheiden opstelling en niet een manifestatie a!s nietbevoegde 'monumentenpo!itie'. De RCE heeft geen ,
,
,
macht en is niet bevoegd zijn eigen 'zin' door te drijven! 7)De RCE doet in enke!e gevallen alles om een burgerinitiatief tegen te werken ook nog op onterechte gronden. Dit schaadt een groot maatschappe!ijk be!ang! Dit alles is ook in strijd met wat de directeur RCE in 2019 ze!f schreef over " Vrijwilligers en vakmanschap " en wat onder 1) en2) is genoemd. 8) De 'RCE Baze!mansdoctrine' is gebaseerd op een mening/visie en niet op steekhoudende feiten (eigen waarneming over 35 jaar RDMZ en honderden mo!ens). Bazelmans geeft publieke!ijk aan (De Nieuwe Molenwereld dec. 2019) dat zijn opvatting te zien is a!s één groot Mea Cu!pa t. a. v. van wat vóór hem door de RDMZ aan werk (mo!ens) is verricht. Vanuit een beschamende arrogantie worden hier ook de voorma!ige mo!endeskundigen van de RDMZ 'besmeurd' en hun werk en reputatie door de RCE open!ijk veroordee!d en te kijk gezet. Dit is een k!acht waard. Bij deze. We leven inmidde!s in het 'excuustijdperk' en het zou niet misp!aatst zijn a!s de directeur RCE hier ,
aandacht aan zou besteden. Het is niet om voor mij persoon!ijke redenen want ik lig hier niet van wakker. Waar het om gaat is dat hier mensen pub!ieke!ijk onrecht wordt aangedaan en de reputatie van de rijksdienst schade wordt berokkend. Vanuit de dienst bezien lijkt het ook verwijtbaar dat door hem ministerieel vastgeste!d 'rompenbe!eid' op een denigrerende wijze wordt benaderd. De 'rompennota' had voor hem niet gehoeven! Een vraag die ook rijst is hoe een rijksdienst kan accepteren dat door een 'eenmansactie' zoveel reputatieschade kan worden opge!open. Kennelijk heeft de toenma!ige dienst!eiding even niet goed opge!et.
2
Volgt hierna voor de directeur een gecomprimeerd overzicht van klachten bevattende molenprojecten en projecten waar de RCE in het eigen belang lering uit zou moeten trekken. Het overzicht is vermoedelijk niet uitputtend maar meer is mij niet bekend. De met de letter K gemarkeerde punten zijn als klacht te beschouwen. Voor een meer gedetai!leerd verhaal wordt verwezen naar bijgaand document (Klacht vervo!g) met zijn eigen bij!agen. Daarin zijn ook wel enkele klachten te vinden.
1) Molen De Otter te Amsterdam - Dit was een jaren s!epende zaak over wel of niet verplaatsen. Door gemeentebe!eid was
na
de
restauratie de molen grotendee!s ingebouwd. De RDMZ geeft ten aanzien van het verplaatsen een positief advies (2005) - De RCE geeft over dezelfde zaak later een negatief advies (2011) = bestuurlijke onbetrouwbaarheid n. a. v. zgn. nieuw molenbe!eid reputatieschade RCE. Wat moet de buitenwere!d over zo'n rijksdienst denken. -
,
2)Molen De Nachtegaal in de Beemster niet geïnteresseerde eigenaar - Molen dreigt ten onder te gaan aan verwaarlozing - RDMZ geeft om de molen te redden de gemeente positief advies om molen iets te verplaatsen (1999) - K RCE zgn. nieuw molenbe!eid is nu tegen verplaatsen = bestuur!ijke onbetrouwbaarheid 180' draai eigen advies van 1999 wordt onderuit gehaa!d! - K RCE dreigt met verlies monumentenstatus daardoor tijdverlies van 4 jaar - K Voortschrijdend verval door tijdver!ies medewerking door RCE geweigerd - K RCE eist bouwhistorisch onderzoek zonder bevoegd te zijn (extra kosten en tijdverlies) - K RCE bemoeizucht tijdens de restauratie - Door alles na 14 jaar (!) de mo!en gerestaureerd en iets verp!aatst! - De eigenaar (stichting) uit zijn ongenoegen in een groot artikel in het blad van De Hol!andsche Molen. Reputatieschade RCE. ,