25-130 Bijlage 1. Ingekomen stukken commissie MZ
Tekst van het document
Ingekomen stukken Datum brief
12-08-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
191 Artikel over benchmark jeugdgezondheidszorg
Ingekomen stuk
191 Artikel over benchmark jeugdgezondheidszorg
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
ActiZ Jeugd
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
11-08-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
187. Brief over Opkomen voor in Nederland gewortelde asielkinderen - juli 2025
Ingekomen stuk
187. Brief over Opkomen voor in Nederland gewortelde asielkinderen juli 2025
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
Raad van Kerken, kerkenraad Koorkerkgemeenschap, Nieuwe Kerkgemeente
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Bijlagen: 187. Bijlage. Schaderisico bij uitzetting langdurig verblijvende kinderen
Datum brief
11-08-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
186. Orionis Walcheren Klantenmagazine Zomer 2025 (nummer 8, jaargang 5)
Ingekomen stuk
186. Orionis Walcheren Klantenmagazine Zomer 2025 (nummer 8, jaargang 5)
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
Orionis
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
18-07-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
181. VNG ledenbrief 25-038 Ontwikkelingen Asiel en Oekraïne
Ingekomen stuk
181. VNG ledenbrief 25-038 Ontwikkelingen Asiel en Oekraïne
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
VNG
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
15-07-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
180. Bestuursrapportage 2025 GGD Zeeland
Ingekomen stuk
180. Aanbiedingsbrief Bestuursrapportage GGD 2025
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
GGD Zeeland
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Bijlagen:
Bijlage 1. Bestuursrapportage GGD 2025
Datum brief
15-07-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
177. Ledenbrief VNG 25.036 - Onderhandelaarsakkoord Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA)
Ingekomen stuk
177. Ledenbrief VNG 25.036 - Onderhandelaarsakkoord Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA)
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
VNG
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
11-07-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
175. Leaflet dierenbescherming - Voor een diervriendelijke gemeente
Ingekomen stuk
175. Leaflet dierenbescherming - Voor een diervriendelijke gemeente
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
Dierenbescherming
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
08-07-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
174. Berichtgeving RIVM Rapport ‘PFAS in bloed van de Nederlandse bevolking’ - GGD Zeeland
Ingekomen stuk
174. Publiekssamenvatting RIVM-rapport PFAS in bloed van de Nederlandse bevolking
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
GGD Zeeland
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Bijlagen: 174. Informatie naar aanleiding van publicatie RIVM rapport PFAS in bloed van de Nederlandse bevolking 174. Q&A over PFAS in bloed naar aanleiding van RIVM rapport (juli 2025)
Datum brief
08-07-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
172. Motie Herken partnergeweld en voorkom femicide - Oude IJsselstreek
Ingekomen stuk
172. Motie Herken partnergeweld en voorkom femicide - Oude IJsselstreek
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
Gemeenteraad Oude IJsselstreek
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
02-07-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
171. Brief gemeente Laarbeek aan de ministerraad over bestaanszekerheid werknemers in werkontwikkelbedrijven
Ingekomen stuk
171.Brief gemeente Laarbeek aan de ministerraad over bestaanszekerheid werknemers in werkontwikkelbedrijven
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
Gemeente Laarbeek
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Bijlagen: 171. Bijlage 1. Motie vreemd CDA Ouderen Appèl HvL - PvdA Bestaanszekerheid
Datum brief
02-07-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
170. Informatie over aanwijzing van de lokale publieke omroep in uw gemeente
Ingekomen stuk
170. Informatie over aanwijzing van de lokale publieke omroep in uw gemeente
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
Commissariaat voor de Media
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
01-07-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
169. Nieuwsbrief Samenwerking CSW Mondia scholengemeenschap
Ingekomen stuk
169. Nieuwsbrief CSW Mondia scholengemeenschap
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
CSW Mondia scholengemeenschap
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Bijlagen: mailchi.mp/mondia/nieuwsbrief_csw_ mondia_4 (https://mailchi.mp/mondia/n ieuwsbrief_csw_mondia_4)
Datum brief
30-06-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
168. seniorvriendelijkheid gemeenten - onderzoek
Ingekomen stuk
168. seniorvriendelijkheid gemeenten - onderzoek
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
ANBO-PCOB
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Bijlagen: 168. Bijlage 1. Seniorvriendelijke gemeente persbericht 168. Bijlage 2. Seniorvriendelijke gemeentedef hr 168. Bijlage 3. Dossier Seniorvriendelijk artikel magazine
Datum brief
17-06-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
165. Motie SGP en CU gemeenteraad Tholen - GR Publiek Vervoer Zeeland instellen klankbordgroep
Ingekomen stuk
165. Motie SGP en CU gemeenteraad Tholen - GR Publiek Vervoer Zeeland - instellen klankbordgroep
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
Gemeenteraad Tholen
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
12-06-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
163. Amendement gemeenteraad Terneuzen - Zienswijze op de wijziging van de GR Collectief Vervoer Zeeuws-Vlaanderen
Ingekomen stuk
163. Amendement gemeenteraad Terneuzen - Zienswijze op de wijziging van de GR Collectief Vervoer Zeeuws-Vlaanderen
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
Gemeenteraad Terneuzen
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Bijlagen: 163. Inleidende mail bij amendement van gemeenteraad Terneuzen op GR Publiek Vervoer
Datum brief
11-06-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
162. Brief over Ontmoeting als antwoord op maatschappelijke opgaven
Ingekomen stuk
162. Brief over Ontmoeting als antwoord op maatschappelijke opgaven
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
Zeeuwse Vereniging van Kleinen Kernen
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Datum brief
10-06-2025
Commissie
Commissie Maatschappelijke Zaken
Datum commissie
10 september 2025
Onderwerp
160. V.V.V. = reclameverbod op Vlees, Vis en Vliegreizen
Ingekomen stuk
160. V.V.V. = reclameverbod op Vlees, Vis en Vliegreizen
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
A.P. Cloosterman
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
25 september 2025
Benchmark Jeugdgezondheidszorg? Het kán! In het voorjaar van 2025 voerde Berenschot een pilot uitgevoerd met zes leden van ActiZ Jeugd. De resultaten waren veelbelovend. De opbouw van de kostprijs bleek onderling sterk vergelijkbaar. Zo lag de personele overhead gemiddeld op 11,8% van de totale kosten, de productiviteit op 62,5%, en de ICT- en huisvestingskosten respectievelijk op 7,6% en 9,2% van de totale kosten. De variatie in kostprijzen bleek vooral het gevolg van organisatiespecifieke keuzes. Kostprijsbenchmark JGZ: objectieve cijfers als fundament voor eerlijke tarieven en onderlinge uitwisseling De jeugdgezondheidszorg (JGZ) staat onder druk. Gemeenten kampen met financiële tekorten, het zogeheten ‘ravijnjaar’ werpt zijn schaduw vooruit, en tegelijkertijd nemen de kosten, personeelstekorten en administratieve lasten toe. In deze context blijftde discussie over reële tarievenonverminderd actueel. Te vaak worden deze tarieven echter gebaseerd op kostprijsonderzoeken die onvoldoende aansluiten op de praktijk van de JGZ. Daarom was er namens een aantal leden van ActiZ Jeugd behoefte aan een andere aanpak. Voorzitter ActiZ Jeugd Ron Boumans: “JGZ-organisaties worden gefinancierd vanuit publieke middelen. Dat betekent dat we rekenschap dienen af te leggen aan de samenleving, maar ook dat we een partner zijn in de uitdagingen waar gemeenten voor staan.
Professionele contractering vraagt om meer inzicht, transparantie en kansrijk partnerschap. Een goede dialoog en het maken van bewuste, onderbouwde keuzes op basis van kwaliteit en kosten is belangrijker dan ooit. Daar leveren wij graag onze bijdrage aan.” Betrouwbare referentiecijfers zijn hard nodig Zowel op sectorniveau als voor individuele aanbieders is er grote behoefte aan betrouwbare, objectieve en transparante referentiecijfers. “Aanbieders herkennen het probleem dat tarieven vaak worden vastgesteld op basis van aannames en kengetallen die niet passen bij de JGZ,” aldus Angela Bransen van ActiZ Jeugd. “Zonder goed onderbouwde informatie is het lastig om het gesprek met gemeenten op basis van feiten te voeren. Daarnaast gaat het erom de komende jaren in partnerschap beslissingen te nemen die onderbouwd en maatschappelijk verantwoord zijn.” Van pilot naar sectorbrede benchmark Dit najaar wordt de benchmark opengesteld voor alle JGZ- Organisaties in Nederland, meer info zie Benchmark Kostprijs JGZ. Meerdere JGZ-organisaties hebben al interesse getoond om hieraan mee te doen. Doordat meer JGZ-organisaties meedoen, ontstaat er de komende jaren een stevig en representatief fundament voor het gesprekover reële tarieven, zowel met gemeenten als intern als tussen JGZ-organisaties.
De benchmark biedt bovendien een waardevol platform voor kennisdeling en het uitwisselen van best practices. De benchmark maakt gebruik van het beproefde kostprijsmodel van Berenschot, dat eerder ondermeer is toegepast in verschillende deelsectoren van de jeugdhulp, hospicezorg, hulp bij het huishouden, beschermd wonen en sociaal werk. Daarmee ontstaat een gedetailleerd, eenduidig en dus vergelijkbaar beeld van de kostenopbouw. Angela Bransen: “De Kostprijsbenchmark JGZ is daarmee niet alleen een instrument voor transparantie, maar ook een hefboom voor structurele verbetering van de jeugdgezondheidszorg, inclusief de financiering ervan.”
Middelburg, 29 juli 2025 Geachte Raadsleden, Vanuit de Middelburgse kerken zijn wij betrokken bij het kerkasiel in Kampen. Wij maken ons grote zorgen over de gevolgen van het gevoerde beleid voor in Nederland gewortelde kinderen van gevluchte ouders. Sinds de ‘Afsluitingsregeling Langdurig Verblijvende Kinderen’ in 2019 zijn er geen structurele oplossingen. Kinderrechten wegen onvoldoende mee in asielprocedures, terwijl wetenschappelijk onderzoek aantoont dat deze onzekerheid hen grote schade toebrengt. Na overleg onlangs met wethouder Louws richten wij ons dan ook tot u als raad: wat kan de gemeente Middelburg betekenen voor in Nederland gewortelde asielkinderen? Wij doen een indringend beroep op u om een motie in te dienen in de raad van Middelburg zodat ook de burgerlijke gemeente haar stem laat horen in de verwachting dat dit doorklinkt in Den Haag. Andere gemeenten in Nederland zijn u daarin inmiddels al voorgegaan. Daarbij was niet zozeer bepalend of binnen de eigen gemeente sprake was van deze groep asielkinderen, als wel het besef dat kinderrechten onvoldoende meewegen in asielprocedures, terwijl wetenschappelijk onderzoek aantoont dat deze onzekerheid hen grote schade toebrengt.
(Bijlage: Schaderisico bij uitzetting langdurig verblijvende kinderen) Daarom roepen wij u en de gemeenteraad van Middelburg op om het belang van kinderen zwaarder te laten wegen en hun rechten wettelijk te verankeren. Juist de stem van een mensenrechtenstad als Middelburg doet er in deze zeer toe! Het kabinet is momenteel weliswaar demissionair, maar juist daarom zou dit wel eens het moment kunnen zijn om dit rechtvaardig te regelen. Wij begrijpen heel goed dat er momenteel veel grote thema’s spelen binnen de gemeente en dat uw tijd en die van andere bestuurders heel beperkt is. Toch vragen wij u met klem om hier aandacht aan te geven. Misschien mogen wij u hierbij een handreiking in de vorm van onderstaande conceptmotie. Voorbeeld Motie Pleidooi voor gewortelde kinderen De gemeenteraad van Middelburg, bijeen in openbare vergadering d.d. dd-mm-yyyy. Constaterende dat: het voor in de gemeenschap gewortelde kinderen die langer dan vijf jaar in Nederland verblijven van groot belang is dat zij hier mogen blijven omdat het thuis van deze kinderen in Nederland ligt; het de IND niet is gelukt de procedures te versnellen, zoals beloofd in de afsluitingsregeling. Overwegende dat: Onderzoek keer op keer heeft aangetoond dat het uitzetten van kinderen naar een land dat zij niet kennen na meer dan vijf jaar verblijf in Nederland zeer schadelijk is voor hun
ontwikkeling. De chronische stress waaraan deze gewortelde kinderen blootstaan, kan ernstige gevolgen hebben voor hun hersenontwikkeling , aldus Prof. Scherder (bijlage). Verzoekt het college mitsdien: bij de Staten Generaal te pleiten voor een verblijfsregeling voor in onze gemeente gewortelde kinderen, omdat ze, door de tijdsduur die verblijfsprocedures in beslag nemen, langer dan 5 jaar in Nederland zijn; de raad te informeren hoeveel gewortelde kinderen in onze gemeente wachten op een verblijfsvergunning. de raad te informeren hoe het college zal omgaan met een verzoek van DT&V tot uitzetting, dan wel in bewaring stelling, van gewortelde kinderen gericht aan ons college. En gaat over tot de orde van de dag. Ondertussen blijven wij van harte bereid om een en ander nader toe te lichten. Op de website van het kerkasiel in Kampen (www.kerkasielkampen.nl) kunt u overigens ook royaal informatie vinden waaruit spreekt hoezeer het ertoe doet dat u ook als gemeentebestuur van Middelburg zich hard maakt voor deze kwetsbare groep kinderen. Hartelijke groet, Teus Baars, voorzitter kerkenraad Koorkerkgemeenschap Chris Kors, predikant Nieuwe Kerkgemeente Chris Bakker, voorzitter Raad van Kerken Middelburg
Schaderisico bij uitzetting langdurig verblijvende kinderen Een multidisciplinaire wetenschappelijke onderbouwing
December 2018
Doel en afzenders schadenota Deze schadenota beoogt een bijdrage te leveren aan een wetenschappelijk onderbouwde besluitvorming over met uitzetting bedreigde kinderen die langdurig in Nederland verblijven. Vanuit verschillende wetenschappelijke gezichtspunten is in de discussie rondom de uitzetting van langdurige verblijvende kinderen aangevoerd dat deze kinderen een groot risico lopen op schade in hun fysieke, emotionele en sociale ontwikkeling. Ook beroepsverenigingen van mensen die in de (geestelijke) gezondheidszorg werken of in de context van opvoeding en onderwijs, hebben hun zorgen hierover geuit. Door de auteurs is het initiatief genomen om de verschillende wetenschappelijke inzichten rondom de verwachte schade bij deze kinderen te bundelen in een nota die benut kan worden in de juridische en beleidsmatige procedures voor deze groep kinderen. De nota is vervolgens voorgelegd aan hoogleraren en beroepsverenigingen die kennis hebben van de ontwikkeling van kinderen. Vanuit verschillende wetenschappelijke disciplines is de nota onderschreven. Dit toont het brede wetenschappelijk draagvlak voor de onderbouwing van de verwachte schade bij de uitzetting van langdurig verblijvende kinderen.
Auteurs Prof. Erik Scherder Dr. mr. Carla van Os Dr. Elianne Zijlstra
Hoogleraar Klinische Neuropsychologie Universitair docent Kinderen en recht Universitair docent Orthopedagogiek
Vrije Universiteit Amsterdam Rijksuniversiteit Groningen Rijksuniversiteit Groningen
De strekking van de nota ‘Schaderisico bij uitzetting langdurig verblijvende kinderen. Een multidisciplinaire wetenschappelijke onderbouwing’ wordt onderschreven door: Prof. dr. Kees Aarts Decaan Faculteit Gedrags- en Maatschappij Wetenschappen, Rijkuniversiteit Groningen Prof. dr. Gabriël G. Anthonio Bijzonder Hoogleraar Leiderschap, Organisaties en Duurzaamheid, Rijksuniversiteit Groningen Prof. dr. Anneloes van Baar Hoogleraar Pedagogische Wetenschappen, i.h.b. diagnostiek, Universiteit Utrecht Prof. dr. Hans van Balkom Hoogleraar Orthopedagogiek: leren en ontwikkeling, Radboud Universiteit Nijmegen Prof. dr. Elma Blom Hoogleraar Taalontwikkeling en meertaligheid in gezin en onderwijs, Universiteit Utrecht Prof. dr. Frits Boer Emeritus Hoogleraar Kinder- en Jeugdpsychiatrie, AMC
Schadenota
2
Prof. dr. Tom ter Bogt Hoogleraar Popmuziek en jeugdcultuur, Universiteit Utrecht Prof. dr. Anna Bosman Hoogleraar Dynamiek van Leren & Ontwikkeling, Radboud Universiteit Nijmegen Prof. dr. Susan Branje Hoogleraar Ontwikkeling en socialisatie in de adolescentie, Universiteit Utrecht Prof. mr. drs. Mariëlle Bruning Hoogleraar Jeugdrecht, Universiteit Leiden Prof. dr. Eveline Crone Hoogleraar Neurocognitieve Ontwikkelingspsychologie, Universiteit Leiden Prof. dr. Eddie Denessen Bijzonder Hoogleraar Sociaal-culturele achtergronden, Sardes-leerstoel, Universiteit Leiden Prof. dr. Hans Grietens Hoogleraar Orthopedagogiek, Rijksuniversiteit Groningen Prof. dr. Annemiek Harder Bijzonder Hoogleraar Horizon-leerstoel, Erasmus Universiteit Rotterdam Prof. dr. Geert Tom Heikens Emeritus Hoogleraar Kindergeneeskunde & Jeugdgezondheidszorg, University of Malawi. Prof. dr. Marleen Janssen Hoogleraar Orthopedagogiek, Rijksuniversiteit Groningen Prof. dr. Peter de Jonge Hoogleraar Ontwikkelingspsychologie, Rijksuniversiteit Groningen Prof. dr. Mark Jordans Bijzonder Hoogleraar, Child and Adolescent Global Mental Health, Universiteit van Amsterdam Prof. dr. Erik J. Knorth Emeritus Hoogleraar Orthopedagogiek i.h.b. Jeugdzorg, Rijksuniversiteit Groningen Prof. dr. Lydia Krabbendam Hoogleraar Neuropsychologie van het Kind, Vrije Universiteit Amsterdam Prof. dr.
Evelyn Kroesbergen Hoogleraar Orthopedagogiek, Radboud Universiteit Prof. dr. Paul van Lange Hoogleraar Sociale psychologie, Vrij Universiteit Amsterdam
Schadenota
3
Prof. dr. Paul Leseman Hoogleraar Orthopedagogiek, Universiteit Utrecht Prof. dr. Alexander Minnaert Hoogleraar Orthopedagogiek en Klinische Onderwijskunde, Rijksuniversiteit Groningen Prof. dr. Maaike Nauta Hoogleraar Klinische psychologie, Rijksuniversiteit Groningen Prof. dr. Carol van Nijnatten Emeritus Hoogleraar Maatschappelijk werk, Universiteit Utrecht Prof. dr. Bram Orobio de Castro Hoogleraar Ontwikkelingspsychologie, Universiteit Utrecht Prof. dr. Annette van der Putten Hoogleraar Orthopedagogiek, Rijksuniversiteit Groningen Prof. dr. Wilma C.M. Resing Hoogleraar Ontwikkelings- en Onderwijspsychologie, Universiteit Leiden Prof. dr. Wied Ruijssenaars Honorair Hoogleraar Orthopedagogiek, Rijksuniversiteit Groningen Prof. dr. Philip Scheltens Hoogleraar Neurologie, VUmc Prof. dr. Erik Scherder Hoogleraar Klinische Neuropsychologie, Vrije Universiteit Amsterdam Prof. dr. Dick Swaab Arts en neurobioloog Prof. dr. Hanna Swaab Hoogleraar neuropedagogiek en ontwikkelingsstoornissen, Decaan Faculteit Sociale wetenschappen, Universiteit Leiden Prof. dr. Greetje Timmerman Hoogleraar Jeugdsociologie, Rijksuniversiteit Groningen Prof. dr. Robert Vermeiren Hoogleraar Kinder- en jeugdpsychiatrie, LUMC Prof. dr. Ido Weijers Emeritus Hoogleraar Jeugdrechtspleging en Jeugdbescherming, Universiteit Utrecht Prof. dr. Henry Weinstein Hoogleraar Cognitieve Neurologie, OLVG West
Schadenota
4
De volgende beroepsverenigingen roepen op om de kennis uit deze schadenota te benutten voor wetenschappelijk onderbouwde besluitvorming aangaande met uitzetting bedreigde kinderen die langdurig in Nederland verblijven.
Schadenota
5
Schaderisico bij uitzetting langdurig verblijvende kinderen Een multidisciplinaire wetenschappelijke onderbouwing In Nederland verblijven enkele honderden kinderen die meer dan vijf jaar geleden een verblijfsvergunning hebben aangevraagd en nu met uitzetting worden bedreigd. Het betreft een kleine1, kwetsbare groep kinderen waarbij tal van risicofactoren aanwezig zijn die kunnen zorgen voor (verdere) beschadiging van de psychische en fysieke gezondheid. Zowel de jarenlange dreigende uitzetting als de eventuele feitelijke uitzetting verhoogt het risico op schade bij deze kinderen dermate sterk dat, volgens vereende wetenschappelijke inzichten, de ontwikkeling van deze kinderen beschermd moet worden door ze een verzekerd en positief toekomstperspectief te bieden. Deze schadenota geeft inzicht in de te verwachte schade op de ontwikkeling van kinderen als ze dreigen te worden uitgezet. Gezond opgroeien Om schaderisico’s bij met gedwongen uitzetting bedreigde kinderen te kunnen inschatten, is het belangrijk om uit te gaan van wat kinderen nodig hebben om gezond te kunnen opgroeien. Een hoge kwaliteit van de opvoedingsomgeving waarin kinderen continuïteit in opvoeding en verzorging ervaren is van essentieel belang.
Voor een gezonde ontwikkeling hebben kinderen liefhebbende ouders of verzorgers nodig die emotioneel beschikbaar zijn, sensitief en responsief reageren, leiding geven en structuur bieden in de opvoeding. Naast de beschikbaarheid van ouders zijn binnen de samenleving veiligheid, voorzieningen in basale levensbehoeften, contact met vrienden, een sociaal netwerk en passend onderwijs voorwaarden voor een gezonde ontwikkeling. Ook bij deze voorwaarden is continuïteit cruciaal voor het kind.2 Psychische gezondheid langdurig verblijvende kinderen met onzekere verblijfsstatus Langdurig in Nederland verblijvende kinderen die met uitzetting worden bedreigd, lopen een verhoogd risico op het ontwikkelen van sociale en emotionele problemen.3 Bij aankomst in het gastland kampen zij vaak al met geestelijke gezondheidsproblemen als depressie, angstklachten en
1
De schatting is dat het om ongeveer 400 kinderen zou gaan, ongeveer 0.01% van de 3.8 miljoen jeugdigen (0 tot 20 jaar) in Nederland (CBS, 2018). 2 Kalverboer, M.E., & Zijlstra, A.E (2006). Het belang van het kind in het Nederlands recht: Voorwaarden voor ontwikkeling vanuit een pedagogisch perspectief Amsterdam: SWP Publishers. 3 Kalverboer, M.E., Zijlstra, A.E., & Knorth, E.J. (2009). The developmental consequences for asylum-seeking children living with the prospect for five years or more of enforced return to their home country. European Journal of Migration and Law, 11(1), 41-67. doi:10.1163/157181609X410584.; Zijlstra, A.E., Kalverboer, M.E., Post, W.J., Ten Brummelaar, M.D.C. & Knorth, E.J. (2013). Could the BIC-Q be a decision support tool to predict the development of asylum-seeking children? International Journal of Law and Psychiatry, 36, 129-135. doi:10.1016/j.ijlp.2013.01.005.
Schadenota
6
trauma gerelateerde stressklachten.4 De (lange) duur van het verblijf in asielopvangcentra zonder verblijfsstatus vormt een cumulatief risico voor de gezondheid van het kind.5 Net zoals bij kinderen die in residentiële jeugdzorg of pleegzorg verblijven, is bij kinderen in de asielopvang te zien hoe ernstig het voortdurend moeten verhuizen, ingrijpt op het gevoel van veiligheid, zelfrespect en de cognitieve en de sociaal-emotionele ontwikkeling van deze kinderen.6 Naarmate kinderen tijdens de asielprocedure meer verhuizingen meemaken, gaat hun psychische gezondheid achteruit.7 De mate waarin gevluchte en gemigreerde ouders in staat zijn de ontwikkeling van hun kinderen te beschermen staat onder grote druk.8 Veel ouders kampen met stress en psychische klachten waardoor ze emotioneel verminderd beschikbaar zijn voor hun kinderen. De psychische gezondheid van ouders heeft invloed op die van hun kinderen.9 Angst en depressie bij vluchtelingenouders hebben een voorspellende waarde op de mate waarin hun kinderen later last hebben van emotionele problemen of gedragsproblemen.10 Kinderen die langdurig in Nederland verblijven en met uitzetting worden bedreigd, ontbreekt het aan stabiliteit en een verzekerd toekomstperspectief.
Ze staan bloot aan chronische stress: stress voorafgaand aan de vlucht, stress tijdens de vlucht en stress tijdens het verblijf in het gastland.11 Ernstige gevolgen chronische stress op hersenontwikkeling en geheugen Kinderen die aan chronische stress lijden, hebben een verhoogd risico op een verlies van grijze (de hersengebieden) en witte stof (de verbindingen) in de hersenen wat een schadelijke invloed heeft op de sociale, emotionele en cognitieve ontwikkeling van kinderen.12 En dat terwijl de hersenen van kinderen nog in volle ontwikkeling zijn. Kinderen met chronische stress hebben een hoger niveau 4
Van Os, E.C.C., Kalverboer, M. E., Zijlstra, A. E., Post, W. J., & Knorth, E. J. (2016). Knowledge of the unknown child: A systematic review of the elements of the Best Interests of the Child Assessment for recently arrived refugee children. Clinical Child and Family Psychology Review, 19(3), 185-203. doi:10.1007/s10567-016-0209-y. 5 Caprara, G. V., & Rutter, M. (1995). Individual development and social change. In M. Rutter, & D. J. Smith (Eds.), Psychological disorders in young people: Time, trends and their causes (pp. 35-66). Chichester: John Wiley & Sons, Ltd; Vervliet, M., Lammertyn, J., Broekaert, E.,& Derluyn, I. (2014). Longitudinal follow-up of the mental health of unaccompanied refugee minors. European Child and Adolescent Psychiatry, 23(5), 337-346. doi:10.1007/s00787-013-04631. 6 Ward, H. (2009). Patterns of instability: moves within the care system, their reasons, contexts and consequences, Children Youth Services Review, 31, 1113–1118, doi:10.1016/j.childyouth.2009.07.009. 7 Nielsen, S. S., Norredam, M., Christiansen, K. L., Obel, C., Hilden, J., & Krasnik, A. (2008). Mental health among children seeking asylum in Denmark--the effect of length of stay and number of relocations: a cross-sectional study. BMC Public Health, 8, 293-301. doi:10.1186/1471-2458-8-293. 8 Bonovitz JM (2004). The child immigrant.
The American Journal of Psychoanalysis, Jun;64(2), 129-41; Freud, A., & Burlingham, D. T. (1943). War and children. New York, NY: Medical War Books. 9 Fazel, M., Reed, R. V., Panter-Brick, C., & Stein, A. (2012). Mental health of displaced and refugee children resettled in high-income countries: risk and protective factors. Lancet, 379, 266-282; Panter-Brick, C., Grimon, M., & Eggerman, M. (2014). Caregiver-child mental health: A prospective study in conflict and refugee settings. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 55(4), 313-327. 10 Betancourt, T. S., Abdi, S., Ito, B. S., Lilienthal, G. M., Agalab, N., & Ellis, H. (2015). We left one war and came to another: Resource loss, acculturative stress, and caregiver–child relationships in Somali refugee families. Cultural Diversity and Ethnic Minority Psychology, 21(1), 114-125. doi:10.1037/a0037538. 11 Bronstein, I., & Montgomery, P. (2011). Psychological distress in refugee children: A systematic review. Clinical Child and Family Psychology Review, 14(1), 44-56. doi:10.1007/s10567-010-0081-0. 12 Tomalski, P., & Johnson, M. H. (2010). The effects of early adversity on the adult and developing brain. Current Opinion in Psychiatry,23(3), 233–238. doi: 10.1097/YCO.0b013e3283387a8c.
Schadenota
7
van cortisol (stress hormoon). Zo’n langdurig hoger cortisol niveau beschadigt (extra) een aantal essentiële hersenstructuren zoals de prefrontale cortex en de hippocampus.13 Het betreft hier ‘fronto-limbische netwerken’ die verantwoordelijk zijn voor het controleren van negatieve emoties en impulsief gedrag, de ontwikkeling van sociale cognitie, inclusief empathie. Ook spelen zij een cruciale rol bij leren en geheugen, en bij uitvoerende functies (executieve functies) zoals planning, structuur geven aan dagelijks leven, aandacht en concentratie, werkgeheugen, het nemen van beslissingen, en cognitieve flexibiliteit.14 Een van de gebieden die een uiterst belangrijke rol speelt bij geheugen is de hippocampus. De hippocampus staat in verbinding met andere gebieden die door middel van het vrijmaken van neurotransmitters zoals dopamine, een activerend effect heeft op het functioneren van de hippocampus. De kracht van dergelijke verbindingen is derhalve essentieel voor de kwaliteit van het geheugen. Bij kinderen die blootstaan aan voortdurende stress en angst zijn deze verbindingen verzwakt.15 Hierdoor blijven de negatieve herinneringen, gekoppeld aan angst, gehandhaafd omdat er veel minder mogelijkheden zijn om nieuwe en meer positieve herinneringen in de hersenen op te slaan.
Met andere woorden: oude, angstige herinneringen krijgen geen of veel minder kans om ‘overgeschreven’ te worden door positieve herinneringen. Risicofactoren uitzetting Eerder gedragswetenschappelijk onderzoek van Kalverboer en Zijlstra (2006) heeft een inventarisatie van risicofactoren opgeleverd die meegewogen zouden moeten worden bij een besluit over de gedwongen uitzetting van langdurig verblijvende kinderen. Naarmate een kind langer in het gastland is, ouder is, meer cultuurwisselingen heeft meegemaakt, een slechtere conditie heeft, ouders in slechtere conditie zijn en de leefomstandigheden in het land van herkomst slechter zijn, bestaat er meer risico op schade in de ontwikkeling van de kinderen bij uitzetting. Na vijf jaar verblijf van kinderen in het gastland is de kans op schade bij uitzetting onaanvaardbaar hoog.
Deze termijn is niet voor elk kind hetzelfde en hangt samen met de leeftijd, de veerkracht en kwetsbaarheid van het kind.16 Vijf jaar is al uitzonderlijk lang, vergeleken met termijnen die binnen het systeem van de kinderbescherming doorgaans als ‘aanvaardbaar’ worden geacht als het gaat om onzekerheid over de verblijfplaats van een kind, bijvoorbeeld bij uithuisplaatsingen.17 Pleegouders hebben na een jaar al bepaalde rechten gebaseerd op het waarborgen van continuïteit in de leefomgeving voor pleegkinderen.18 Ook bij internationale kinderontvoering geldt een omslagtermijn van een jaar als het gaat om de invulling van het belang van het kind in de context van continuïteit. Na een jaar kan een kind dermate sterk geworteld zijn in de nieuwe omgeving dat ‘terug geleiding’ naar het land van 13
Carrion, V. G., Weems, C. F., Richert, K., Hoffman, B. C., & Reiss, A. L. (2010). Decreased prefrontal cortical volume associated with increased bedtime cortisol in traumatized youth. Biological Psychiatry,68(5), 491–493. doi:10.1016/j.biopsych.2010.05.010. 14 Diamond, A. (2013). Executive functions. Annual Review of Psychology, 64, 135–168. doi:10.1146/annurev-psych113011-143750. 15 Marusak, H. A., Hatfield, J. R. B., Thomason, M. E., & Rabinak, C. A. (2017). Reduced Ventral Tegmental AreaHippocampal Connectivity in Children and Adolescents Exposed to Early Threat. Biological Psychiatry. Cognitive Neuroscience And Neuroimaging, 2(2), 130–137. doi: 10.1016/j.bpsc.2016.11.002. 16 Kalverboer, M.E. & Zijlstra, A.E. (2006). De schade die kinderen oplopen als zij na langdurig verblijf in Nederland gedwongen worden uitgezet. Groningen: Rijksuniversiteit Groningen. 17 Huijer, J. & Weijers, I. (2016). De aanvaardbare termijn in jeugdbeschermingszaken, FJR 2016/40, §3. 18 Bruning, M, Liefaard, T, & Vlaardingenbroek, P. (2016). Jeugdrecht en jeugdhulp. Amsterdam: Reed Business.
Schadenota
8
herkomst niet meer in het belang van het kind wordt geacht. Er wordt daarbij ook gekeken naar de sociale banden van het kind buiten het gezin, zoals vrienden, school en sport.19 Inzicht in risicofactoren voor de ontwikkeling van langdurig verblijvende kinderen in Nederland kunnen ook ontleend worden aan onderzoek naar de leefomstandigheden en het welzijn van kinderen na gedwongen uitzetting. Het schaarse wetenschappelijk onderzoek dat zich op dit onderwerp richt, laat een eenduidig en zorgelijk beeld zien: deze kinderen kampen met ernstige sociaal emotionele problemen en omgevingsvoorwaarden om de ontwikkeling van kinderen te beschermen zijn onvoldoende vervuld.20 Zo laat een studie onder teruggekeerde Kosovaarse adolescenten met ernstige gezondheidsklachten zien dat gezondheidsproblemen getriggerd zijn door de terugkeer. Deze gezondheidsklachten lijken gerelateerd aan gevoelens van verlies, voortdurende sociale isolatie, economische problemen, zorgen om te kunnen voorzien in primaire levensbehoeften en discriminatie.21 Uit een studie naar teruggekeerde kinderen op de Balkan is zichtbaar dat kinderen meer sociaal-emotionele problemen ondervinden naarmate de kwaliteit van de opvoedingsomgeving bij terugkeer lager is.
Dit effect wordt versterkt door langdurige onzekerheid over de verblijfsstatus in het gastland.22 Aanpassingsproblemen bij uitgezette kinderen Gedwongen terugkeer doet een groot appel op het aanpassingsvermogen van kinderen. Aanpassing aan een ongewilde verandering maar ook aanpassingen aan een achteruitgang in kwaliteit van de leefomgeving. Gedwongen uitzetting van kinderen die langdurig in Nederland verblijven, betekent dat kinderen van een (in psychologisch opzicht) ‘verrijkte’ omgeving naar een ‘verarmde’ omgeving gaan waarin veel onzekerheden bestaan over de verzorging en de sociale en cognitieve stimulatie van de kinderen. Het is die extreme overgang die een ernstig risico geeft op ontwikkelingsschade bij kinderen. De overgang van een ‘verrijkte’ omgeving naar een ‘verarmde’ omgeving is voor deze kinderen extra traumatisch omdat zij reeds jaren in Nederland wonen en in Nederland zijn opgegroeid. Zij spreken en schrijven vloeiend Nederlands, gaan in Nederland naar school en hebben een sociaal netwerk in Nederland. Ze hebben een identiteit ontwikkeld die verbonden is aan de Nederlandse samenleving.
Juist vanwege de chronische stress waaraan zij lijden is continuïteit in deze sociale (school)omgeving van essentieel belang voor de ontwikkeling van de executieve functies van kinderen.23 Gedwongen terugkeer na langdurig verblijf ontneemt deze kinderen de veiligheid van hun bestaan doordat wat hen vertrouwd is, afgebroken wordt. Dit verhoogt de stress waaronder de kinderen zich moeten aanpassen aan een land met andere normen, waarden, 19
Blaak, M. Bruning, M. Eijenraam, M. Kaandorp, M., & Meuwese, S. (2012). Handboek internationaal jeugdrecht. Leiden:, the Netherlands, Defence for Children. 20 Goeman, M., Vegter, M.A., Zijlstra, A.E., & Bonhage-Talsma, G.T. (2017). “Ik wil terug naar Nederland”: Monitoring van teruggekeerde gewortelde kinderen in Armenië. Leiden: Defence for Children; Guillaume, M., Majaidi, N., Hall, S., (2018). From Europe to Afghanistan. Experiences of child returnees. Sweden: Save The Children. 21 Kienzler, H., Wenzel, T., & Shaini, M., (2018). Vulnerability and psychosocial health experienced by repatriated children in Kosovo. Transcultural Psychiatry. doi: 10.1177/1363461518802992 22 Zevulun, D., Post, W.P., Zijlstra, A.E., Kalverboer, M.E., & Knorth, E.J. (2017). Migrant and asylum-seeker children returned to Kosovo and Albania: predictive factors for social–emotional wellbeing after return. Journal of Ethnic and Migration Studies, doi: 10.1080/1369183X.2017.1391076. 23 Piccolo, L. R., Merz, E. C., & Noble, K. G. (2018). School climate is associated with cortical thickness and executive function in children and adolescents. Developmental Science, e12719. doi: 10.1111/desc.12719.
Schadenota
9
omgangsvormen en een ander onderwijssysteem in een andere taal, waar ze geen vrienden of ander sociaal vangnet hebben. Een veel genoemde vergelijkingsgroep vormen de kinderen van expats. Gemeenschappelijk is dat expat kinderen net als gedwongen teruggekeerde kinderen kampen met aanpassingsproblemen en een verhoogd risico lopen op hechtings- en andere emotionele problemen vanwege het voortdurend gevoel ontworteld te zijn. Verschillend is dat kinderen van expats weliswaar soms naar een arm land verhuizen, maar niet naar een ‘verarmde’ omgeving.24 Ze groeien doorgaans op in toereikende fysieke, sociale en economische omstandigheden, met ouders in een betere lichamelijke en mentale conditie, leven in een internationale gemeenschap en zitten op een private internationale school passend bij hun ontwikkelingsniveau en met een gemeenschappelijke taal (Engels). Ook de beslissing tot de feitelijke ‘verhuizing’ is een beslissing van het gezin, voorbereid en gepland. Aanpassing na uitzetting vanuit neurologisch perspectief Terugkeer naar het land van herkomst van kinderen die langdurig in een gastland verblijven, betekent vaak een ernstige terugval in socio-economisch opzicht. Migratie wordt gezien als één van de risicofactoren voor het ontstaan van psychopathologie, zoals depressie, schizofrenie en angststoornissen omdat het de risico’s vergroot op sociaal isolement en stress.
Sociaal gezien (peers) moet het kind weer helemaal van vooraf aan beginnen (‘social defeat’). Deze ongewenste situatie kan dan ook een negatief effect hebben op belangrijke delen van de hersenen zoals de prefrontale cortex (verminderd volume).25 Willen kinderen zich aan kunnen passen na uitzetting aan een nieuwe omgeving dan zijn de executieve hersenfuncties nodig. Het aanpassen vereist flexibiliteit in denken, het kunnen ‘shiften’ van de ene gedachte naar de andere gedachte (mental shift), en creativiteit. Bij kinderen zonder chronische stress zijn de executieve functies nog volop in ontwikkeling, tot het 25ste tot 30ste levensjaar.26 Daarom is het ook voor kinderen die zonder chronische stress leven soms al heel moeilijk om zich aan te passen aan een nieuwe omgeving, zeker als die om bepaalde redenen voortdurend wisselt. Bij langdurig verblijvende kinderen die met uitzetting worden bedreigd en die onder chronische stress leven, zijn juist deze executieve hersenfuncties aangedaan.27 Daarom is het voor hen een moeilijke opgave om zich, in hun huidige gezondheidstoestand, aan te passen aan een ‘nieuwe’ omgeving na uitzetting. Daarbij is de overgang van een ‘verrijkte’ omgeving naar een ‘verarmde’ omgeving, waarin veel onzekerheden bestaan over de verzorging, de sociale en cognitieve stimulatie van de kinderen, zeer schadelijk voor de executive, prefrontale hersenfuncties.
Deze laatst genoemde functies 24
Davis, P. S., Edwards, K. J., & Watson, T. S. (2015). Using process-Experiential/Emotion-focused therapy techniques for identity integration and resolution of grief among third culture kids. Journal of Humanistic Counseling, 54(3), 170-186; Smith, V. J., & Kearney, K. S. (2016). A qualitative exploration of the repatriation experiences of US third culture kids in college. Journal of College Student Development, 57(8), 958-972. 25 Holz, N. E., Laucht, M., & Meyer-Lindenberg, A. (2015). Recent advances in understanding the neurobiology of childhood socioeconomic disadvantage. Current Opinion in Psychiatry, 28(5), 365–370. 26 Diamond, A. (2013). Executive functions. Annual Review of Psychology, 64, 135–168. doi:10.1146/annurev-psych113011-143750; Tomalski, P., & Johnson, M. H. (2010). The effects of early adversity on the adult and developing brain. Current Opinion in Psychiatry, 23(3), 233–238. doi:10.1097/YCO.0b013e3283387a8c. 27 Tomalski, P., & Johnson, M. H. (2010). The effects of early adversity on the adult and developing brain. Current Opinion in Psychiatry, 23(3), 233–238. doi:10.1097/YCO.0b013e3283387a8c.
Schadenota
10
moeten zorgen voor het autonoom functioneren van het kind op latere leeftijd.28 De neurologische gevolgen van een overgang van een ‘verrijkte’ naar een ‘verarmde’ omgeving is bijvoorbeeld onderzocht in een pilotstudie bij gedetineerden die in afwachting waren van hun proces. De overgang naar de ‘verarmde’ en stressvolle gevangenisomgeving had al na drie maanden een negatief effect op hun executieve hersenfuncties, met name op de zelfcontrole.29 Dit effect lijkt vergelijkbaar met de neurologische impact van sociaal-emotionele deprivatie, bijvoorbeeld bij kinderen die slachtoffer zijn kindermishandeling.30 De impact van de gedwongen uitzetting van een ‘verrijkte naar een ‘verarmde’ omgeving is voor langdurig verblijvende kinderen te vergelijken met vormen van sociaal-emotionele deprivatie, verwaarlozing. Bij gedepriveerde kinderen is sprake van een sterk verzwakte fasciculus uncinatus, een verbinding in de hersenen die een essentiële rol speelt bij, onder andere, het onderdrukken van impulsen, angsten en aanverwante negatieve emoties zoals depressie. Feitelijk speelt deze verbinding een essentiële rol bij de ontwikkeling van de persoonlijkheid van het kind. Gedepriveerde kinderen zijn ‘at risk’ voor emotionele stoornissen zoals angst en depressie.31 De oorzaak hiervan is dat deze kinderen veel minder goed in staat zijn om hun negatieve impulsen te controleren.
De fasciculus uncinatus is eveneens betrokken bij de ontwikkeling van het empathisch vermogen, in breder zin: ‘sociale cognitie’.32 Conclusie Kinderen die na jarenlang verblijf in Nederland met uitzetting bedreigd worden zijn extreem kwetsbaar vanwege de voortdurende stress en een gebrek aan stabiliteit. De jarenlange angst voor gedwongen uitzetting bedreigt hun ontwikkeling in ernstige mate, wat grote gevolgen heeft voor zowel hun huidige als hun toekomstige functioneren. De chronische stress waar kinderen aan zijn blootgesteld kan hun hersenfuncties zodanig aangetast hebben dat daardoor de kans dat zij van deze schade herstellen en zich kunnen aanpassen aan de leefomstandigheden in het land van herkomst uiterst klein geworden is. Dit alles maakt het uitzetten van deze langdurig in Nederland verblijvende kinderen, naar huidige wetenschappelijk inzichten, onverantwoord.
28
Merz, E. C., Harlé, K. M., Noble, K. G., & McCall, R. B. (2016). Executive function in previously institutionalized children. Child Development Perspectives, 10(2), 105–110. doi: 10.1111/cdep.12170. 29 Meijers, J., Harte, J. M., Meynen, G., Cuijpers, P., & Scherder, E. J. A. (2018). Reduced self-control after 3 months of imprisonment; a pilot study. Frontiers in Psychology,9. doi: 10.3389/fpsyg.2018.00069. 30 Perry, B. D. (2009). Examining child maltreatment through a neurodevelopmental lens: Clinical applications of the neurosequential model of therapeutics. Journal of Loss and Trauma, 14(4), 240-255. doi:10.1080/15325020903004350. 31 Eluvathingal T.J., Chugani, H.T., Behen, M.E., Juhász, C., Muzik, O., Maqbool, M., … Makki, M. (2006). Abnormal brain connectivity in children after early severe socioemotional deprivation: a diffusion tensor imaging study. Pediatrics, 117(6), 2093–2100. 32 Waller, R., Dotterer, H.L., Murray, L., Maxwell, A.M., Hyde, L.W. (2017). White-matter tract abnormalities and antisocial behavior: A systematic review of diffusion tensor imaging studies across development. NeuroImage Clinical, Jan 16;14:201215.
Schadenota
11
Klantenmagazine nummer 8, jaargang 5 zomer 2025
> Bits & Bytes
Re-integreren door te leren programmeren IN SAMENWERKING MET ORIONIS WALCHEREN pagina 4/5
> Klantverhaal
> De ZBBUZZ
> Op weg naar werk
Van nieuwkomer tot docent NT2
Hulp op wielen voor iedereen
Thomas vindt zijn ritme weer op de werkvloer
AAN DE SLAG BIJ SCALDA pagina 8/9
ARIE VERTELT pagina 10/11
MET HULP VAN ZIJN JOBCOACH pagina 18/20
> Voorwoord
Inhoud
> Editie 8 | 2025
Om te beginnen
4.
Beste lezer,
8.
Re-integreren door te leren programmeren > Op weg naar werk
Ramia, van nieuwkomer tot docent NT2 > Klantverhaal
10. De ZBBUZZ: hulp op wielen voor iedereen > Help bij online zaken
12. Een steuntje in de rug bij schoolkosten en meer > Regelingen voor schoolgaande kinderen
14. Een nieuwe kijk op jezelf en je toekomst > Trainingscentrum In Zicht
18. Thomas vindt weer zijn ritme op de werkvloer > Op weg naar werk
En verder: 3. Om te beginnen Henk Guise 6. Gratis met de bus voor mensen met een laag inkomen Inkomen 16. Heeft u een uitkering? Dit zijn de regels Dienstverlening 21.Nieuwe aanpak met persoonlijk contact Bezwaar indienen 22. Overzicht spreekuren Waar kunt u met vragen terecht? 23. Sociale Cliëntenraad 20. Colofon
2
Voor u ligt het nieuwe klantenmagazine van Orionis Walcheren. Een magazine waarin we onderwerpen hebben opgenomen waar u als klant van Orionis Walcheren echt iets aan heeft. Natuurlijk hebben we al veel ondersteuningsmogelijkheden maar wij blijven er aan werken om onze dienstverlening aan u steeds beter te maken. Wij zijn blij dat er gratis openbaar vervoer is voor iedereen op Walcheren die gebruik maakt van de minima regelingen. Dit is een grote stap voorwaarts omdat onafhankelijk waar iemand woont, dit voor iedereen hetzelfde is. Wij vinden dit hard nodig omdat we zien dat dit bijdraagt aan de verbetering van de bestaanszekerheid. U kunt hier in dit magazine meer over lezen. Wat ook interessant om te lezen is hoe klanten van Orionis Walcheren zelf aan het woord komen om te vertellen hoe zij met hulp van Orionis Walcheren weer aan het werk zijn gekomen. Dit is zeker wanneer iemand al wat langer in de uitkering heeft gezeten best lastig. We zien bij Orionis Walcheren dat we dit met elkaar steeds vaker succesvol doen. Aan de basis van een succesvolle stap naar werk ligt ons trainingscentrum Inzicht. In dit trainingscentrum worden deelnemers drie weken begeleid om zelf een plan te maken hoe zij de stap naar werk kunnen gaan maken. Hierbij worden zij ondersteund door begeleiders van Orionis Walcheren en leren de deelnemers ook veel van elkaar.
In deze 3 weken wordt ook een aantal trainingen gegeven die sterk ondersteunend zijn op het gebied van motivatie, doelen stellen en vertrouwen in eigen kunnen. Om de stap naar werk mogelijk te maken kijkt Orionis Walcheren voortdurend naar kansen
die zich op de arbeidsmarkt voordoen. Een mooi voorbeeld hiervan is de mogelijkheid “Bits & Bytes” Dit is een traject van een jaar in de ICT. Dit kan dagbesteding zijn, maar ook een traject naar werk in de ICT. De eerste resultaten zijn bemoedigend. Verder hebben een nieuwe bezwaarprocedure waarvan we denken dat dit voor iedereen prettiger is en dat deze sneller duidelijkheid kan bieden. Ook is er een overzicht over de rechten en de plichten. Ik realiseer mij dat dit laatste wat streng en bureaucratisch klinkt juist omdat we bij Orionis Walcheren steeds meer willen werken vanuit vertrouwen naar onze inwoners. Toch is het goed om geen misverstanden te hebben over deze rechten en plichten en dat is de reden dat deze nog eens zorgvuldig worden opgesomd. Kortom een magazine wat wederom bol staat van informatie waarvan wij denken dat u daar wat aan heeft. Mocht u nu het gevoel hebben wat te missen of tips hebben wat wij nog beter kunnen doen, laat ons dat dan weten via de redactie. Op die wijze kunnen wij onze dienstverlening continue verbeteren. We zijn er per slot van rekening voor u. Ik wens u een fijne zomer!
Henk Guise, Algemeen directeur
3
> Bits & Bytes
> Bits & Bytes
Re-integreren door te leren programmeren Een unieke dagbesteding voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, waarbij ICT centraal staat. Dat is Bits & Bytes in Goes. Onder begeleiding van experts en zorgprofessionals ontwikkelen deelnemers vaardigheden in bijvoorbeeld programmeren, 3D-printen en systeembeheer. Het doel? Re-integratie in werk of opleiding. Daarvoor werkt Bits & Bytes nauw samen met Orionis Walcheren. “We kijken naar wat wél kan,” zegt locatiemanager Jens Oppeneer. “Onze deelnemers variëren van mensen die hier zijn voor dagbesteding tot mensen die een re-integratietraject volgen via Orionis Walcheren.” Momenteel zijn er zo’n 33 deelnemers per week, waarvan een aantal via Orionis Walcheren. “We begeleiden intensief, we leveren maatwerk voor elke deelnemer. Je moet hier best zelfstandig kunnen werken.” Deelnemers werken aan diverse opdrachten, afgestemd op hun niveau en interesse. Dit varieert van het programmeren van een rekenmachine tot het ontwikkelen van webapplicaties en het beheren van netwerken. Recent werkte een deelnemer aan netwerkbeveiliging op Cisco-niveau. “Hij komt vier dagen per week en doet het zó goed dat we nu kijken naar een leerplek in het bedrijfsleven,” vertelt Jens enthousiast. “We kijken altijd naar wat voor potentie iemand heeft.” Naast technische vaardigheden is de sociale kant minstens zo belangrijk bij Bits & Bytes.
“Deelnemers werken samen met gelijkgestemden,” aldus Jens. “Ze delen hun passie voor ICT, praten over programmeertalen en helpen elkaar. Die herkenning doet veel.” Dit effect is zichtbaar: “We zien deelnemers opbloeien. Sommigen zijn niet meer te stoppen. Ze vinden hier structuur, uitdaging én plezier.”
Voorbereiden op een baan
Jens vervolgt: “het traject bij Bits & Bytes duurt
4
af. De begeleiding richt zich op mentale rust door te zorgen voor duidelijkheid, voorspelbaarheid, betrouwbaarheid en beschikbaarheid. Het team bij Bits & Bytes bestaat uit goed opgeleide zorgmedewerkers en ICT-experts.
Interesse?
Heeft u interesse in het traject van Bits & Bytes? Bespreek dit dan met uw klantmanager of neem
contact op met de medewerkers van ons Klant Contact Centrum via nummer 0118-432700. Op de website www.bitsenbytes.org vindt u meer informatie. Tot slot zegt Jens: “Bits & Bytes bewijst dat mensen met de juiste begeleiding echt stappen kunnen zetten. Ik hoop dat we nog veel meer mensen in Zeeland zo op weg kunnen helpen.”
Foto ter illustratie
maximaal een jaar. De eerste re-integratiedeelnemers zijn klaar om betaald werk te zoeken – soms in de ICT, soms daarbuiten.” De ambitie is om voorzichtig uit te breiden: “We begonnen met drie deelnemers van Orionis Walcheren, nu zijn het er
Bits & Bytes bewijst dat mensen met de juiste begeleiding echt stappen kunnen zetten zes. Er is ruimte voor groei, zolang we onze persoonlijke aanpak kunnen blijven bieden.” Bits & Bytes is onderdeel van Stichting Zeeuwse Zorg, een non-profitorganisatie die professionele zorg en begeleiding biedt in een rustige, prettige en vriendelijke omgeving. Deelnemers kunnen op hun eigen tempo werken, zonder druk van buiten-
5
> Inkomen
> Inkomen
Gratis met de bus voor mensen met een laag inkomen
deze automatisch verlengd. U hoef het vernieuwde abonnement alleen op te halen bij een NS-kaartautomaat of een ophaalpunt in uw buurt. Nog geen abonnement? Vraag het dan aan via de website van uw gemeente met uw DigiD. Let op: als u het vóór de 20e van de maand aanvraagt, kunt u al vanaf de eerste dag van de volgende maand gebruikmaken van het abonnement.
staat voor u klaar. Zij zijn wekelijks aanwezig in Middelburg en Vlissingen. Op pagina 23 leest u meer over de Sociale Cliëntenraad Walcheren.
Hulp nodig? Kunt u wel wat hulp gebruiken bij het aanvragen of activeren? De Sociale Cliëntenraad Walcheren
Houd er wel rekening mee dat u reizen buitenom de daluren en buiten het aangegeven gebied zelf moet betalen.
Met dit gratis Dal Vrij busabonnement hoeft u niet langer thuis te blijven omdat reizen te duur is. Ga eropuit, ontmoet anderen, blijf in beweging – de bus brengt u er gratis naartoe!
Voor veel mensen is het niet vanzelfsprekend om eropuit te gaan. Een bezoek aan familie, ergens gaan sporten of gewoon even naar de stad: het kost geld. Zeker voor inwoners met een laag inkomen kan reizen met het openbaar vervoer al snel te duur zijn. Gelukkig bieden de gemeenten Middelburg, Vlissingen en Veere hiervoor een oplossing.
H
et is namelijk mogelijk een gratis Dal Vrij busabonnement van Connexxion aan te vragen. Met dit abonnement kunnen inwoners met een laag inkomen gratis reizen met de bus tijdens de daluren. Dat betekent: van maandag tot en met vrijdag vanaf 09.00 uur ’s ochtends, en in het weekend de hele dag. Zo kunnen mensen zonder extra kosten bijvoorbeeld een middagje op bezoek bij familie, boodschappen doen, of deelnemen aan sociale, sportieve en culturele activiteiten.
In Zeeland én daarbuiten Het abonnement is geldig in heel Zeeland, maar ook daarbuiten: tot aan Rotterdam Zuidplein, Dordrecht, de Hoeksche Waard en Goeree-Overflakkee. Houd er wel rekening mee dat u reizen buitenom de daluren en buiten het aangegeven gebied zelf moet betalen. Het Dal Vrij busabonnement is voor inwoners van 12 jaar en ouder uit Middelburg, Vlissingen en Veere die een laag inkomen hebben. Wat precies als ‘laag inkomen’ wordt gezien, verschilt per gemeente. In Vlissingen ligt de inkomensgrens op 120% van het sociaal minimum, in Middelburg en Veere op 130%. Bedragen vindt u op onze website www. orioniswalcheren.nl op de pagina Uitkering/Hoogte van de uitkering.
Koppelen aan OV-chipkaart Om gebruik te kunnen maken van het abonnement is een persoonlijke OV-chipkaart nodig. Heeft u er nog geen? Dan kunt u die eenvoudig online aanvragen via www.ov-chipkaart.nl. U heeft daarvoor een digitale pasfoto nodig en betaalt eenmalig € 7,50.
Zo kunnen mensen zonder extra kosten een middagje op bezoek bij familie De kaart is vijf jaar geldig. Ook voor uw partner of kinderen vanaf 12 jaar kunt u een abonnement aanvragen. Ieder gezinslid heeft een eigen OV-chipkaart nodig. Heeft u al een Dal Vrij busabonnement? Dan wordt Foto ter illustratie.
6
7
> Klantverhaal
Ramia, van nieuwkomer tot docent NT2 Ramia komt eind 2021 naar Nederland. Haar man woont al twee jaar in Oost-Souburg. Samen met haar vier kinderen maakt ze de reis van Cyprus naar Nederland. Daarvoor woonden zij in Syrië. Hoe was jouw kennismaking met Nederland? “Ik herinner me dat het winter was. Het was koud. Alles was nieuw en voelde vreemd aan. Het leven, de gezichten, de plaatsen en zelfs het weer. We waren heel blij dat we als gezin weer bij elkaar waren. Maar we moesten ook omgaan met nieuwe uitdagingen, zoals de taal. Toch voelde ik vooral dankbaarheid. Voor een nieuw thuisland waar het veilig is en met veel mogelijkheden.”
De Nederlandse taal
“Ik ben opgeleid als docent Engels, maar ik wilde graag Nederlands leren. Al snel bracht ik een bezoek aan de bibliotheek. Ik vond daar een folder van SaZ-Leert. Dit is een taalschool voor nieuwkomers. Ik besloot contact met hen op te nemen. Ik kreeg een informatiegesprek en ik startte met Nederlandse les in Middelburg. Ik vond het leren leuk, maar het tempo in de klas ging voor mij eigenlijk te langzaam.” Ramia gaat in gesprek met school om te vragen hoe zij sneller de Nederlandse taal kan leren. Het is mogelijk om via school privéles te krijgen in Goes. Zo kan zij de Nederlandse taal op niveau B1 en B2 in twee jaar leren. “Ik besloot om privéles te volgen. Ik moest thuis heel veel leren. En ik ging eens in de twee weken naar Goes voor een les. Ik ging ook aan de slag als taalvrijwilliger bij Saz-leert en het AZC in Middelburg. Dit was voor mij heel leerzaam en dankbaar. B1 betekent dat je makkelijke gesprekken kunt voeren en teksten kunt begrijpen. B2 betekent dat je gedetailleerde gesprekken kunt voeren en moeilijkere teksten kunt begrijpen.
8
Ik kon oefenen met de Nederlandse taal en mensen helpen. Daarnaast kreeg ik een taalmaatje met wie ik nog steeds veel contact heb.”
Wanneer kwam Orionis Walcheren in beeld?
“Mijn man had al contact met Orionis Walcheren. Na een paar maanden namen ze contact met mij op voor een kennismakingsgesprek. Via die weg kregen mijn man en ik contact met klantmanager Juan Khalaf. Hij hielp mijn man met het vinden van werk. Door gezondheidsproblemen lukte dit helaas niet. Juan sprak met mij over mijn mogelijkheden.
Ik voel me gesteund door mijn teamleider en mijn collega’s
> Klantverhaal ‘Nederlands als tweede taal (NT2)’ gegeven. Na een aantal gesprekken kreeg ik een mooi aanbod in het volwassenen onderwijs. Ik mocht voor twee dagen aan de slag als docent bij de cursus NT2. Hier kon ik mijn kwaliteiten als docent inzetten. Daarnaast mocht ik twee dagen aan de slag als onderwijsassistent Nederlands om nog beter de Nederlandse taal te spreken.
Heb je nog contact met je klantmanager?
Ik werk nu al een aantal maanden bij Scalda en ik heb het erg naar mijn zin. Ik voel me gesteund door mijn teamleider en mijn collega’s. Hun inzichten en adviezen helpen mij om mijn vaardigheden verder te ontwikkelen. Mijn contract wordt verlengd en ik kan meer uren gaan werken. Daar ben ik heel blij mee. Dit betekent ook dat mijn uitkering misschien kan stoppen, iets waar ik al een tijd naar uitkijk.”
Hoe zie jij de toekomst?
KLANTMANAGER JUAN KHALAF
“Al die tijd bleef ik contact houden met Juan. Hij belt mij regelmatig op. Hij vraagt dan hoe het met mij gaat, zowel op het werk als thuis. Dat is heel fijn. Ik wil heel graag leren en werken, maar ik heb ook een gezin thuis. Dan is het fijn als ik dit met Juan kan bespreken. Ik weet dat hij er is als ik hulp nodig heb.” “Ik wil me heel graag verder ontwikkelen als docent Nederlands. Het gaat niet alleen over lesgeven. Ik wil ook graag mensen op weg helpen. Mijn ervaring en mijn kennis delen. En ik heb nog een droom. Tijdens mijn masteropleiding in Cyprus heb ik een onderzoek gedaan bij een school over het leerlingenproces. Ik heb hier een scriptie over geschreven. Het ging onder andere over angst en stress onder studenten en het omgaan met elkaar. Ik wil dit heel graag weer oppakken en verder onderzoeken”.
“Het is geweldig om te zien hoe Ramia zich heeft ontwikkeld. Ze wist wat ze wilde bereiken en heeft daar hard voor gewerkt. Als klantmanager is het mooi om haar te ondersteunen, soms van een afstand en soms dichtbij. Verhalen zoals dat van Ramia zijn goed om te delen, omdat ze andere mensen kunnen inspireren. Het laat zien wat je kunt bereiken als je ervoor gaat.”
Ook vertelde ik aan Juan dat ik als vrijwilliger bij SaZ-Leert werkte. Juan nam contact op met de directeur. Ze waren heel tevreden over mij en ik kreeg een contract.”
Aan de slag als docent
“Hierna wist ik dat ik verder wilde in het lesgeven. Ook omdat ik van oorsprong docent Engels ben. Na het behalen van het taalexamen B1 en B2, kwam ik in contact met Scalda. Daar wordt de cursus
Ramia
9
> Hulp bij online zaken
> Hulp bij online zaken
De ZBBUZZ: hulp op wielen voor iedereen
Scan de QR-code voor alle tijden en halteplaatsen van de ZBBUZZ
Elke dinsdagochtend parkeert er een opvallende bus voor de deur van Orionis Walcheren: de ZBBUZZ. Deze rijdende huiskamer is voor veel mensen een belangrijk hulpmiddel in een samenleving die steeds digitaler wordt. We spraken met medewerker informatie en advies Arie Westeneng over het doel van de bus, de mensen die er gebruik van maken en de samenwerking met Orionis Walcheren. Toegankelijk en laagdrempelig “De ZBBUZZ is een mobiel informatiepunt,” legt Arie uit. “We zijn er voor mensen die moeite hebben met digitale overheidszaken, zoals het aanvragen van een DigiD. Ook helpen we bij taalvragen en het gebruik van een smartphone of tablet.” De drempel om hulp te vragen is in de ZBBUZZ laag. “We zorgen voor een informele sfeer. Mensen kunnen gewoon binnenlopen met hun vraag.” Een herkenbare ervaring Arie weet uit eigen ervaring hoe ingewikkeld het kan zijn. “Toen ik een tijdje zonder werk zat, kwam ik zelf in contact met het UWV. Ik merkte hoeveel je online moet regelen en doorgeven. Je moet het maar allemaal kunnen en durven. Voor mij viel het mee, want ik had in de loop der jaren veel ervaring opgedaan met online zaken. Maar ik realiseerde me meteen: wat als je die ervaring niet hebt?” Dat besef groeide uit tot een motivatie. “Andere mensen wegwijs maken leek me waardevol en goed. En dat doe ik nu met veel plezier in de ZBBUZZ.”
Meer dan alleen hulp De ZBBUZZ is meer dan een mobiel servicepunt. ,,Soms komen mensen gewoon even voor een praatje. Die sociale functie is net zo belangrijk,” benadrukt Arie. ,,We merken dat sommige bezoekers zich gezien en gehoord voelen doordat we de tijd voor ze nemen. Dat doet echt iets met mensen.” Samen sterk met Orionis Walcheren De samenwerking met Orionis Walcheren verloopt goed. “We zijn blij met deze vaste standplaats. Het is een locatie waar veel mensen langskomen. De samenwerking zorgt voor goede doorverwijzingen. We vullen elkaar mooi aan.” Volgens Arie helpt het ook dat medewerkers van Orionis Walcheren hun klanten actief wijzen op de aanwezigheid van de ZBBUZZ.
Arie bij de ZBBUZZ