25-107 Bijage 2. Ingekomen stukken commissie RM
Tekst van het document
Ingekomen stukken Datum brief
06-06-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
23 juni 2025
Onderwerp
158. Klimaatverandering 22 mei 2025
Ingekomen stuk
158. Klimaatverandering 22 mei 2025
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
A.P. Cloosterman
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
2 juli 2025
Datum brief
06-06-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
23 juni 2025
Onderwerp
156. Waterstof productie met elektriciteit van windturbines op de Noordzee
Ingekomen stuk
156. Waterstof productie met elektriciteit van windturbines op de Noordzee
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
A.P. Cloosterman
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
2 juli 2025
Datum brief
06-06-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
23 juni 2025
Onderwerp
154. Verzoek realiseren van een gemeenschapshuis voor de Molukse gemeenschap (geanonimiseerd)
Ingekomen stuk
154. Verzoek realiseren van een gemeenschapshuis voor de Molukse gemeenschap (geanonimiseerd)
Categorie
Inwoner
Afdeling
Samenleving
Afzender
inwoner
Advies
Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening
Raadsvergadering
2 juli 2025
Datum brief
06-06-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
23 juni 2025
Onderwerp
152. VNG-ledenbrief-overwegingen-voor-een-actief-gemeentelijk-grondbeleid
Ingekomen stuk
152. VNG-ledenbrief-overwegingen-voor-een-actief-gemeentelijkgrondbeleid
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
VNG
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
2 juli 2025
Datum brief
02-06-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
23 juni 2025
Onderwerp
151. Oproep tot actieve belangenbehartiging voor inwoners voor PFASlozingen in de Westerschelde
Ingekomen stuk
151. Oproep tot actieve belangenbehartiging voor inwoners voor PFASlozingen in de Westerschelde
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
Stichting Gezond Water
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
2 juli 2025
Datum brief
27-05-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
23 juni 2025
Onderwerp
149. Ingezonden brief over opvolging Natuurbegraven Zeeland
Ingekomen stuk
149. Ingezonden brief over opvolging Natuurbegraven Zeeland
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
werkgroep Natuurbegraven Zeeland
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
2 juli 2025
Datum brief
21-05-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
23 juni 2025
Onderwerp
145. Aankondiging voortgangsrapportage raden en Staten RUD Zeeland
Ingekomen stuk
145. Aankondiging voortgangsrapportage raden en Staten RUD Zeeland
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
RUD Zeeland
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
2 juli 2025
Datum brief
19-05-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
23 juni 2025
Onderwerp
140. Ledenbrief VNG over plaatsing van trafohuisjes
Ingekomen stuk
140. Ledenbrief VNG over plaatsing van trafohuisjes
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
VNG
Advies
Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening
Raadsvergadering
2 juli 2025
Bijlagen: 140. Bijlage 1. Regieartikel gemeenten
Datum brief
14-05-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
23 juni 2025
Onderwerp
139. Begeleidend schrijven_Zienswijzen 1ste begrotingswijziging 2025 RUD Zeeland
Ingekomen stuk
139. Begeleidend schrijven Zienswijzen 1ste begrotingswijziging 2025 RUD Zeeland
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
RUD Zeeland
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
2 juli 2025
Bijlagen: 139. Ingediende zienswijzen m.b.t. 1e begrotingswijziging 2025 inclusief reactie RUD
Datum brief
13-05-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Onderwerp
137. Brief over beschadiging_vervanging tekstbordjes monumenten
Ingekomen stuk
137. Brief over beschadiging vervanging tekstbordjes monumenten
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving, Stadsbeheer
Afzender
Stichting Vrienden van Middelburg
Advies
Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening
Raadsvergadering
2 juli 2025
Bijlagen: 03 roest beschadiging bordje Middelburg 02 bekladding beschadiging bordje Middelburg 01 beschadiging bordjes Middelburg
Datum brief
12-05-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
23 juni 2025
Onderwerp
135. Brief raadsleden Zuidwestelijke Delta
Ingekomen stuk
135. Brief raadsleden Zuidwestelijke Delta
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
Zuidwestelijke Delta
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
2 juli 2025
Datum brief
12-05-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
23 juni 2025
Onderwerp
132. Motie vreemd aan de orde van de dag - CU, SGP, CDA, PvdA-GL, SP inzake RUD Zeeland
Ingekomen stuk
132. (aangenomen en getekend) Motie vreemd aan de orde van de dag CU, SGP, CDA, PvdA-GL, SP inzake RUD Zeeland
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
Gemeente Tholen
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
2 juli 2025
Datum brief
06-05-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
23 juni 2025
Onderwerp
126. Sabotage versie 2
Ingekomen stuk
126. Sabotage versie 2
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
A. Cloosterman
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
2 juli 2025
Datum brief
25-04-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
23 juni 2025
Onderwerp
120. Brief over ammoniakplannen in de gemeente Vlissingen
Ingekomen stuk
120. Brief over ammoniakplannen in de gemeente Vlissingen
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
Kenniscentrum Explosie en Waterstofveiligheid
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
2 juli 2025
Datum brief
23-04-2025
Commissie
Commissie Ruimte
Datum commissie
23 juni 2025
Onderwerp
115. Financiële stukken gemeenschappelijke regeling afvalstoffenverwijdering Zeeland (O.L.A.Z.)
Ingekomen stuk
115. Aanbiedingsbrief jaarrapport 2024 OLAZ
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
OLAZ
Advies
Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college voor het opstellen van een voorstel aan de raad
Raadsvergadering
2 juli 2025
Bijlagen: 115. OLAZ Jaarrapport 2024 DB 115. Aanbiedingsbrief tussentijds rapportage - 1e begrotingswijziging 2025 115. OLAZ Tussentijdse rapportage 1e begrotingswijziging 2025 115. Aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2026 115. OLAZ ontwerp begroting 2026
Ap J.H.G. Cloosterman
22 Mei 2025
nt erp Ap Cloosterman mei 2025
Inleiding De emissie van kooldioxide (CO2) wordt door veel mensen gezien als milieuvervuiling vanwege het broeikaseffect, hetgeen de oorzaak zou zijn van de opwarming van de Aarde oftewel de klimaatverandering. Klimaatverandering is geen klassiek milieuprobleem. Bij een milieuprobleem gaat het om de vervuiling van lucht, water en grond en wordt bijvoorbeeld veroorzaakt door SO2 (zwaveldioxide), NO2 (stikstofdioxide), NO (stikstofmonoxide) en roet, welke negatieve effecten hebben op onze gezondheid. Dit is een lokaal probleem. Opwarming van de Aarde oftewel klimaatverandering gaat de hele wereld aan en kan ernstige langdurige effecten hebben, zoals het smelten van ijskappen, het stijgen van de zeespiegel, het vaker voorkomen van orkanen, droogte en overstromingen. CO2 wordt door de mainstream verantwoordelijk gesteld als voornaamste oorzaak van de opwarming van de Aarde. Van de andere kant moeten zij donders goed realiseren, dat er zonder CO2 geen plantenof bomengroei mogelijk is en dus ook geen menselijk of dierlijk leven. Bij een atmosferisch CO2 gehalte van minder dan 150 ppm is er geen leven mogelijk! Ik ben het niet eens met de uitspraak: Klimaatverandering is op grond van het IPCC-rapport voornamelijk een gevolg van menselijke CO2-uitstoot → alarmisten.
Klimaatverandering is een aardse norm en zo lang als de Aarde bestaat is er sprake van klimaatverandering, voortkomend uit natuurlijke oorzaken.
Pagina 1 van 14
Ap J.H.G. Cloosterman
22 Mei 2025
Het IPCC Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC 1988) is een organisatie van de Verenigde Naties om de risico's van klimaatverandering te evalueren. Het panel bestaat uit honderden experts uit de hele wereld, van universiteiten, onderzoekscentra, ondernemingen, milieuorganisaties en andere organisaties: Zoveel eigenzinnige hoofden, zoveel zinnen! Het resultaat: het gemiddelde van een groot aantal verschillende opvattingen. Het IPCC doet zelf geen onderzoek, maar evalueert onderzoek dat is gepubliceerd in, aan collegiale toetsing onderworpen, wetenschappelijke tijdschriften. Zijn tegenstrijdige opvattingen ook meegenomen? Ik denk het niet! Waarnemingen en conclusies waarop het IPCC haar standpunt inzake de CO2-oorzaak heeft ingenomen, is gebaseerd over een voor het IPCC gunstige tijdsperiode van 30 jaar (1971-2001). Zie afbeelding 1. Het is een grove fout om slechts een deel van de grafiek (zie dikke groene lijn) te kiezen als basis voor een standpunt. In de overige periodes is er namelijk geen enkele sprake van een relatie.
emp
Afbeelding 1 Haar Nederlandse politieke volgelingen (Timmermans, Nijpels, Samsom, Hermans, Jetten, Klaver, Yeşilgöz en vele anderen) en vele voorgangers voeren een kostbaar en mogelijk desastreus economisch beleid met het denkbeeld, dat men in staat is om een klimaatverandering te keren door Pagina 2 van 14
Ap J.H.G. Cloosterman
22 Mei 2025
het tegengaan van emissie van het antropogene (menselijke oorzaak) CO 2 in onze aardse atmosfeer. Het is sowieso al de vraag of de mens in staat is om het klimaat te beheersen: Dit soort mensen hebben wel heel veel kapsones! Het is gebleken, dat het IPCC zich beperkt tot de door de mens veroorzaakte klimaatverandering en geen of nauwelijks nota neemt van de eeuwenoude natuurlijke klimaatwisselingen. Het IPCC is vervallen tot een politiek instrument: de invloed van de politiek bij de totstandkoming van IPCC rapporten is groot geweest. Er zijn 195 landen lid van het IPCC, waaronder ook Nederland. Wereldwijd is men bezig om de klimaatverandering te keren door het toepassen van een energietransitie: stoppen met fossiele brandstoffen. Alternatieven, zoals elektriciteit productie met windmolens, kernenergie of waterstof zijn aanleiding tot grote verschillen van mening en vertraging. Onze achterkleinkinderen worden het slachtoffer van deze verdeeldheid! Is CO2 de kwade genius van de aardse opwarming? Ik geef u 5 argumenten (●), die het tegendeel bewijzen: ●1 De metingen op het Mauna Loa observatorium resulteren in een constante stijging van het atmosferisch CO2-gehalte. Zie afbeelding 2.
Afbeelding 2 Pagina 3 van 14
Ap J.H.G. Cloosterman
22 Mei 2025
Een stijging van het broeikasgas CO2 zou gepaard moeten gaan met een verhoging van de atmosferische temperatuur. In onderstaande afbeelding 3 kunt u constateren, dat er op Mauna Loa geen sprake is van een verhoging van de gemiddelde jaarlijkse temperaturen. De pieken en dalen in het temperatuurverloop worden veroorzaakt door de verschillen in dag en nacht en de verschillen in jaargetijden. Niets is minder waar:
Afbeelding 3 ●2 Ook in het verre verleden is er geen sprake geweest dat een verhoging of verlaging van het atmosferische CO2 gehalte van invloed is geweest op de aardse temperatuur. Zie hiervoor afbeelding 4. Aandachtspunten in de grafiek: 1. Een hoog gehalte aan CO2 gaat gepaard met een sterk verlaagde temperatuur en bij daling van het CO2 gehalte stijgt de temperatuur. Pagina 4 van 14
Ap J.H.G. Cloosterman
22 Mei 2025
2. Een laag gehalte aan CO2 gaat samen met een hoge temperatuur. 3. Een sterk afnemend CO2 gehalte geeft aanvankelijk geen verandering en zeker geen verlaging van de temperatuur.
2
3
1
Afbeelding 4 ●3 Onderzoek van prof. dr. Ole Humlum heeft uitgewezen, dat er eerst sprake is van opwarming van de aardse atmosfeer en het oceaanwater gevolgd door een toename van het atmosferische CO2-gehalte. Zie afbeelding 5. De oplosbaarheid van CO2 in water neemt af naarmate de temperatuur stijgt en dus ontwijkt er meer CO2 uit het warmer geworden oceaanwater. Aan de huidige aardse opwarming van 1,3⁰C heeft CO2 slechts 0,2 à 0,3⁰C bijgedragen.
Pagina 5 van 14
Ap J.H.G. Cloosterman
22 Mei 2025
CO2
emp
Afbeelding 5
●4 Zowel in de tropen als in de woestijn is het CO2 gehalte in de atmosfeer nagenoeg gelijk. Na zonsondergang verdwijnt de warmte in de woestijn als sneeuw voor de Zon. Het kan er zelfs vrij snel gaan vriezen! Het gehalte aan CO2 is kennelijk niet in staat om de warmte vast te houden en er is nauwelijks waterdamp. CO2 werkt dus niet. Het is in de tropen de waterdamp, die als een deken de warmte vasthoudt. Waterdamp is de kwade Genius! Zie afbeelding 6.
Afbeelding 6 Zonder CO2 zou het op Aarde 33 ⁰C kouder zijn, namelijk -18⁰C. Pagina 6 van 14
Ap J.H.G. Cloosterman
22 Mei 2025
●5 De enorme CO2 uitstoot van Tata Steel in Wijk aan Zee geeft geen extra atmosferische opwarming. Zie afbeelding 7. Tata Steel in Wijk aan Zee heeft in 2023 8,5 miljoen ton CO2 uitgestoten. Door de overwegende Zuid- en Zuidwesten winden zal het atmosferisch CO2 gehalte boven Wijk aan Zee hoog zijn dat betekent dat de opwarming in Wijk aan Zee, als er sprake is van een broeikasgas effect, sterk zal zijn. De uitstoot van CO2 door Tata Steel is 8 Nederlandse CO2 uitstoot.
van de totale
Afbeelding 7 In afbeelding 8 vermelden we de gemiddelde maandelijkse temperaturen over 2023 van de locaties Wijk aan Zee, De Bilt en Hoek van Holland. De CO2 uitstoot van de twee laatste locaties zijn veel lager dan die van Wijk aan Zee. Maar, de gemiddelde maandtemperaturen van 2023 zijn voor Wijk aan Zee en De Bilt gelijk, terwijl de alarmisten voor Wijk aan Zee, door een hoger atmosferisch CO2 gehalte, een hogere temperatuur hadden verwacht. aandgemiddelde temperaturen Normaal Wijk aan Zee i k aan Zee 2 23
e ilt 2 23
Hoek van Holland 2 23
Afbeelding 8 Pagina 7 van 14
Ap J.H.G. Cloosterman
22 Mei 2025
Het is niet aantoonbaar, dat er in i k aan Zee door een hoger atmosferisch CO2 gehalte extra opwarming heeft plaats gevonden.
et de vi f bovenvermelde argumentaties kan de conclusie niet anders zi n dan dat de huidige invloed van CO2 op de aardse opwarming verwaarloosbaar klein is! e Zon: Ik ben de kachel en bepaal het klimaat. Dankzij de Zon hebben we op Aarde een leefbaar klimaat. Vergelijk dit maar eens met de planeet Uranus. Uranus staat zo ver bij de Zon vandaan dat zonlicht nauwelijks invloed heeft. De gemiddelde temperatuur op Uranus is -195 ⁰C. Wetenschappers bestuderen al lang hoe de Zon de temperatuur van het aardoppervlak beïnvloedt. Uit een onderzoek bleek bijvoorbeeld dat slechts 0,1 °C opwarming het gevolg was van een toename van de zonnestraling, wat in het niet valt bij de impact van andere natuurverschijnselen, zoals de opwarming door vulkanen en de El Niño -klimaatcyclus in de Stille Oceaan. Er zijn overigens ook keiharde bewijzen dat veranderingen in de activiteit van de Zon wel degelijk het klimaat beïnvloedt (Bas van Geel). Denk hierbij ook aan het Dalton en Maunder Minimum (kleine ijstijd). Zie afbeelding 9.
Afbeelding 9
Pagina 8 van 14
Ap J.H.G. Cloosterman
22 Mei 2025
Er zijn maar weinig mensen, die kennis hebben van de processen die zich in de Zon afspelen, terwijl dit hemellichaam voor ons van levensbelang is. Een reden om u te informeren:
Afbeelding 10 De Zon bestaat inwendig uit een kern en heeft daar omheen 3 lagen: de fotosfeer, de chromosfeer en de corona. Zie afbeelding 10. Kern van de Zon: * Een dichte plasmabol (geïoniseerd gas = plasma); * 400.000 km in diameter - diameter Aarde: 12.742 km; * Warmte ontwikkeling door kernfusie; * Temperatuur: 15 miljoen Kelvin (0°C = 273 Kelvin); * Druk: 200 miljard bar; Vergelijk: een autoband: 2,5 bar uitlaat van een straalmotor: 52 bar; * Per seconde: 4 miljoen ton gewichtsverlies; * Energie: 4 waterstofkernen → 1 Helium + energie = kernfusie. Pagina 9 van 14
Ap J.H.G. Cloosterman
22 Mei 2025
De temperatuur in de kern van de Zon is dermate hoog, dat materiaal niet als vast, vloeibaar of in gasvorm kan bestaan. Bij zeer hoge temperaturen en drukken ontstaat een vierde vorm, namelijk plasma, waarbij kernfusie mogelijk wordt. Bij kernfusie ontstaat een enorme hoeveelheid warmte. Zie afbeelding 11.
Afbeelding 11 Het komt er dus op neer, dat materie wordt omgezet in energie. Iedere seconde wordt 6 mil oen ton Waterstof omgezet in 596 ton Helium. Er gaat dus 4 ton aan massa verloren, dat in energie wordt omgezet. Dit komt overeen met het verstoken van 8 mil ard ton kolen per sec. Het energie transport vanuit het binnenste van de Zon naar haar oppervlak neemt 170.000 jaar in beslag. Het licht en dus de warmte van de Zon doet er “slechts” 8 minuten over om de Aarde op een afstand van 150 miljoen km te bereiken.
Pagina 10 van 14
Ap J.H.G. Cloosterman
22 Mei 2025
Fotosfeer: De fotosfeer is ongeveer 400 km dik en is de bron van het zichtbare licht van de Zon. Er is een temperatuurverschil tussen de bovenkant en de onderkant van de fotosfeer. De onderkant (grenzend aan de kern) is 9000 K en de bovenkant is 4000 K. De intensiteit van het licht neemt dan ook van binnen naar buiten af. Op de fotosfeer komen soms donkere plekken (zonnevlekken) voor. Deze vlekken variëren in grootte: 1000 tot 50.000 en soms zelfs 200.000 km groot. Zie afbeelding 12.
Afbeelding 12 Een zonnevlek bestaat uit een centraal donkere kern (umbra) met een temperatuur van 4300 K en een lichtere buitenrand (perumbra) met een temperatuur van 5000 K. De fotosfeer heeft gemiddeld een temperatuur van 6000 K en dat betekent dat zonnevlekken koelere plekken zijn. Zonnevlekken ontstaan door het intense magnetisme in de Zon gevolgd door explosies, waarbij geladen deeltjes en energie vrijkomen. Dus hoe meer zonnevlekken hoe groter de zonneactiviteit. Chromosfeer: De chromosfeer is niet zichtbaar, maar kan door speciale filters zichtbaar gemaakt worden en blijkt rood van kleur te zijn (chromos is Grieks voor kleur). De chromosfeer heeft een dikte van 8000 km en kent temperatuurverschillen van onderlaag tot de bovenlaag van 4000 tot 100.000 K. De chromosfeer is dus gemiddeld veel heter dan de fotosfeer. De chromosfeer is echter veel ijler en zendt daarom minder energie uit dan de fotosfeer. In de chromosfeer ontstaan zonnevlammen (protuberansen of filamenten). In een dergelijke vuurloze vlam van verzengend heet gas past de Aarde wel 4 keer in. De temperatuur van een protuberans kan variëren tussen 5000 en 50.000 ⁰K. De Zon heeft een gemiddelde temperatuur van 6000 ⁰K. Zie afbeelding 13 en 14. Pagina 11 van 14
Ap J.H.G. Cloosterman
NASA SDO - New Year's Ballet.mp4
22 Mei 2025
Afbeelding 13
Afbeelding 14 Illustratie van een coronale massa-uitstoot die de atmosfeer van de Aarde raakt. (Afbeelding: Mark Garlick/Science Photo Library/Getty Images)
Corona: Boven de chromosfeer bevindt zich de corona. Dit is een zeer ijl gas van mil oenen ⁰K. De corona wordt door de fotosfeer overstraald. Bij een zonsverduistering wordt de corona zichtbaar. Zie afbeelding 15. De corona vertoont soms gaten: coronale gaten. Via deze gaten kan de zonnewind ontsnappen.
Afbeelding 15 Pagina 12 van 14
Ap J.H.G. Cloosterman
22 Mei 2025
Er zi n steeds meer indicaties dat de Zon een aanzienli ke invloed heeft op het klimaat. et name de fluctuaties in zonneactiviteit bli ken een belangri ke factor.
Een sterk duo als oorzaak voor de klimaatverandering: Opwarming van de Stille oceaan door o.a. de Zon en de afname in snelheid van de arme Golfstroom. De Golfstroom of Noord-Atlantische Drift is een snelle, krachtige warme stroming in de oceaan. De Golfstroom stroomt vanaf de Golf van Mexico naar de Noordelijke IJszee. In de Golfstroom kunnen stroomsnelheden van 3 meter per seconde voorkomen en zij vervoert per seconde tot 1,5×1 8 kubieke meter water, dat is meer dan 100 keer de inhoud van alle rivieren in de wereld. De stroom vertegenwoordigt 5 petawatt (5×1015 W) aan vermogen, wat overeenkomt met ongeveer drie mil oen moderne grote kerncentrales. Door verdamping van het steeds warmer geworden water van de Stille Oceaan is het zoutgehalte van dit water hoger en ook zwaarder geworden en aangekomen op de Noordpool koelt dit water af. Omdat dit aangevoerde water relatief zout is zakt het na afkoeling naar beneden, waarna het onderlangs in zuidelijke richting terugstroomt. Dit fenomeen vormt de start van de Koude Golfstroom in zuidelijke richting. In de Golf van Mexico vormt de opstijgende Koude Golfstroom samen met de wind de aandrijving van de Warme Golfstroom naar het noorden. Het warmere water dat het Noordpool gebied binnenstroomt veroorzaakt een grotere afsmelt van ijs waarmee het aangevoerde zoute water wordt verdund en dus minder snel naar beneden zakt.
De snelheid van de Koude Golfstroom verzwakt en daarmee ook de snelheid van de Warme golfstroom en stokt dus de warmtetoevoer naar het noorden. Het water van de Warme Golfstroom verblijft hierdoor langer in de tropen en wordt daardoor extra opgewarmd. En zo is de keten gesloten. Als de transportband vrijwel tot stilstand komt dan kan het ijs in de Atlantische Oceaan zich uitbreiden en kan er een (kleine) ijstijd ontstaan. De Golfstroom is daarbij dus een onzekere factor in de aardse opwarming.
Pagina 13 van 14
Ap J.H.G. Cloosterman
22 Mei 2025
Het fenomeen is van een dergelijke grote en ernstige omvang dat correctieve maatregelen onmogelijk zijn en geen enkel resultaat zullen opleveren. Overigens helpt de natuur ons een handje: Verdamping van zeewater vraagt energie en deze wordt vanuit het warme water aangeleverd: het oceaanwater koelt! Het enige wat de mensheid kan doen is ook rekening te houden met een mogelijk toekomstig koud klimaat: optimale isolatie van woningen en gebouwen, goed functionerende verwarmingssystemen, een ijsvrij wegennet en aangepaste tuin- en landbouw en veeteelt. Windmolens en zonnepanelen vormen geen oplossing (ijsvorming en rijp) voor de noodzakelijke energievoorziening. Kerncentrales werken ook bi vrieskou! En zo lang deze er nog niet zi n: hou het gas er op! Een boodschap voor klimaatalarmisten: Stop met ondergronds opslaan van CO2 (Carbon Capture and Storage of afgekort CCS) want straks heeft u wellicht CO2, waarin u gelooft, weer nodig voor een beetje opwarming.
Pagina 14 van 14
Ap J.H.G. Cloosterman
8 mei 2025
De toekomst! Productie van waterstof op de Noordzee als energiebuffer. Twee proefprojecten: I. Elektriciteitsproductie en -opslag en tevens waterstof productie en -opslag (Base Load Power Hub: BLBH)
CrossWind BLBH, een joint-venture van Shell en Eneco. Het innovatieve project is ontwikkeld door CrossWind, een joint venture van Shell en Eneco. De BLBH is een uniek concept, waarbij een elektrolyzer, een brandstofcel en een batterijopslagsysteem worden gecombineerd voor offshore omstandigheden. De installatie is 19x41m² qua oppervlak en weegt in totaal zo'n 2200 ton. Na afronding van de laatste inbedrijfstellingstesten op de werf van Rosetti Marino Group in Italië, wordt de BLBH per schip naar Nederland vervoerd. Naar verwachting wordt het platform deze zomer (2025) in de Eemshaven opgesteld. CrossWind en haar partners onderzoeken elektrische energieopslag in batterijen met zelfs een waterstoffabriek op locatie, die waterstof produceert en opslaat maar ook de waterstof in stroom kan omzetten wanneer dat nodig is. BLBH biedt een prachtige kans om op zeer korte termijn kennis te vergaren die nodig is om in de toekomst op grote schaal soortgelijke offshore windenergiehubs te realiseren. Bovendien kan BLBH op deze manier bijdragen aan een betere afstemming tussen vraag en aanbod van elektriciteit. Van de andere kant kan een dergelijke installatie een strategisch doelwit zijn voor Russische drones en zal maar moeilijk te beschermen zijn. Pagina 1 van 7
Ap J.H.G. Cloosterman II.
8 mei 2025
Een waterstoffabriek op de Noordzee
PosHYdon installatie: groene waterstof uit zeewater. Het allereerste project ter wereld waarbij op zee groene waterstof wordt geproduceerd, is het PosHYdon project van Neptune Energy en partners. TNO voert het testprogramma uit. Ruim tien kilometer uit de kust van Den Haag gaat de PosHYdon-installatie groene waterstof produceren uit duurzame elektriciteit, opgewekt door wind en Zon. Dit betekent een grote stap naar waterstofproductie op zee. Door elektrolyse van zeewater kun je elektriciteit omzetten in waterstof en transporteren via bestaande gasleidingen. Transport van waterstof is een stuk goedkoper dan elektriciteit transporteren via elektriciteitskabels vanaf windparken op zee naar het land. Pagina 2 van 7
Ap J.H.G. Cloosterman
8 mei 2025
Elektrolyse van water: H
H
le tri iteit van e in t r ine
Door op kleine schaal te experimenteren met een elektrolyser op zee, kunnen opgedane ervaringen later op grote schaal ingezet worden bij windparken verder op de Noordzee. Grootschalige waterstofproductie op zee zou tussen 2030 en 2035 werkelijkheid kunnen worden. In industriële processen kan aardgas vervangen worden door waterstof. Op termijn kan waterstof ook worden ingezet voor zwaar transport over de weg, water en mogelijk de lucht. Het plan is om waterstof op te slaan in lege aardgasvelden in de bodem van de Noordzee. Er zijn in de Nederlandse Noordzee veel gasvelden die mogelijk in aanmerking komen voor opslag van waterstof. Deze gasvelden zijn merendeels al ontwikkeld en aangesloten op een platform en aardgasinfrastructuur. Echter, de technische haalbaarheid van waterstofopslag in gasvelden moet nog definitief worden bewezen. Rendement van de cyclus windstroom naar waterstof We bezien de rendementen van de volgende processtappen: windturbine → stroom → elektrolyse → waterstof → comprimeren → opslag
Pagina 3 van 7
Ap J.H.G. Cloosterman
8 mei 2025
4
Het Directoraat-generaal Klimaat en Energie schrijft o.a. in haar brief aan de minister van Klimaat en Groene Groei (22.11.2024): Waterstofproductie op zee zal naar verwachting een belangrijke rol gaan spelen bij de verdere ontwikkeling van wind op zee. Demonstratieprojecten helpen om de ontwikkeling, die nog in de kinderschoenen staat, verder te brengen. Gasunie is gevraagd om deze waterstof naar het waterstofnetwerk op land te transporteren. De verwachting is dat het project rond 2030 op zee waterstof kan produceren. U wordt gevraagd om akkoord te gaan met het proces om een consortium te selecteren voor het ontvangen van subsidie en het realiseren van het project. De minister heeft inmiddels het gereedkomen van het project bijgesteld op 2031. Ik vraag mij af of het daarbij zal blijven! De overgang van aardgas naar waterstofgas. Vanaf 2030 moeten Nederlandse gascentrales 1% waterstof bijmengen. In 2032 loopt dit op tot minimaal 5%. Het is een van de maatregelen van het kabinet Schoof om extra CO2-reductie te bewerkstelligen in 2030. De verbrandingswaarde van waterstof is zo’n 66% kleiner dan die van aardgas. Bijmengen van 1% of 5% waterstof bespaart respectievelijk slechts 0,3% en 1,5% CO2-uitstoot in de gascentrales. Pagina 4 van 7
Ap J.H.G. Cloosterman
8 mei 2025
Onbegrijpelijk dat je zo’n maatregel oplegt zonder dat je zekerheid hebt over een adequaat leidingennet en er voldoende aanbod van waterstof is. Het is toch niet voor niks dat er een proefproject start voor de productie van waterstof. Het proefproject start pas in 2031! Zie verderop ❶ In 2030 en ook in 2032 zijn nog lang niet alle gascentrales aangesloten op het landelijke waterstofnet. Aanvoeren van waterstof per vrachtwagen is een optie, maar (attentie alarmisten) daarmee verhoog je door het transport de CO2 uitstoot. Bovendien is transport over de weg niet zonder risico’s. Uiteindelijk schiet er niets mee op! Verstandiger en veiliger is om eerst het waterstofnet te realiseren.
Een tube-trailer met 9 stalen drukcilinders (200 bar) (M-Tech, 2020)
[Note: In de jaren ’70 ben ik bedrijfsleider geweest van een bedrijf in het Botlek gebied dat o.a. eetbare oliën met waterstof in 12 tons autoclaven hydrogeneerde tot vetten. Waterstof werd via een pijpleiding aangevoerd van AKZO-Botlek dat via elektrolyse waterstof produceerde. Wij hadden een oplegger met drukcilinders en haalden bij tekorten waterstof uit Hengelo]
Nog steeds ondervinden we de chaos die is ontstaan door een niet adequate overgang van gas naar stroom: het netwerk kon dit niet aan! Klimaat en Groene Groei zou hier toch van geleerd moeten hebben! ❶ Zelfs een ezel stoot zich niet voor de tweede keer aan dezelfde steen. De Tweede Kamer heeft als taak om toe te zien op een juist functioneren van de Regering, maar samen met Klimaat en Groene Groei dronken zij een glas, deden een plas en lieten het zoals het was. Als het management in het bedrijfsleven zulke miskleunen begaat dan betekent dat: einde verhaal. Pagina 5 van 7
Ap J.H.G. Cloosterman
8 mei 2025
pslag van waterstofgas. NWP (Nationaal Waterstof Programma) meldde op 25.04.2025: “Ondergrondse waterstofopslag in zoutcavernes en poreuze reservoirs lijkt technisch haalbaar. Maar verschillende uitdagingen houden gebruik van deze technieken op grote schaal nog tegen. [Zoutcavernes: Dit zijn ondergrondse holle ruimtes in zoutlagen. Poreuze reservoirs: Dit zijn ondergrondse gesteenten met kleine open ruimtes (poriën). Leeggepompte gasvelden zijn een voorbeeld hiervan]. Het waterstof molecuul is aanzienlijk kleiner dan het methaan (aardgas) molecuul en dat betekent dat waterstof gemakkelijker uit cavernes of reservoirs kan ontsnappen. Terdege onderzoek zal dus nodig zijn voordat men aan een ondergrondse waterstofberging begint. Er is mogelijk een alternatief als een pijpleiding niet aanwezig of aanleg niet mogelijk is, maar daar hoor je niets over: Waterstofopslag in metaalhydride. Waterstofopslag in metaalhydriden is mogelijk omdat sommige metalen en metaallegeringen gasvormige waterstof kunnen opslaan. De waterstof wordt chemisch gebonden, of geabsorbeerd door het metaal, zonder dat compressie nodig is. In plaats daarvan functioneert het vaste metaalhydride als een spons die het gas absorbeert en weer afgeeft. Om de waterstof uit het metaalhydride te winnen, moet je warmte toevoegen.
Omdat de waterstof alleen vrijkomt bij toevoeging van warmte, blijft deze gebonden, zelfs als de container beschadigd raakt. Een ander voordeel ten opzichte van opslagsystemen met gecomprimeerd gas en vloeibare waterstof is dat de waterstof chemisch gebonden is in het metaalhydride en niet explosief kan ontsnappen. Bovendien maakt de opslag van waterstof in metaalhydriden grotendeels verliesvrije en zeer langdurige opslag mogelijk. Metaalhydride opslagtanks worden al commercieel gebruikt, bijvoorbeeld in Duitse onderzeeërs. Zuurstof. Bij elektrolyse komt aan de anode ook zuurstof vrij. Over het mogelijk gebruik van deze zuurstof is nauwelijks of geen informatie. Veelal wordt gemeld dat de zuurstof in de lucht wordt vrijgelaten. Wellicht heeft dit te maken dat er ook elektrolyse plaatsvindt van het zoute (NaCl) zeewater, waarbij aan de anode ook het agressieve chloorgas ontstaat.
Pagina 6 van 7
Ap J.H.G. Cloosterman
8 mei 2025
Als dat het geval is, dan ben ik zeer benieuwd hoe men daar mee omgaat. Je kunt het levensgevaarlijke chloorgas niet zonder meer in de atmosfeer lozen. Denk aan mensen en dieren die dit kunnen inademen, bijvoorbeeld vogels, zeehonden en dolfijnen. Uw reactie is welkom: apcloos@gmail.com
Pagina 7 van 7
Middelburg, 31 mei 2025 Aan
alle fracties
Geachte Omdat Van
de gemeente
van
Middelburg
en
Burgemester
Wethouders.
en
Colleges, mijn
Moluks is ken ik de molukse
vrouw
lieverlee heb ik me steeds
meer
verdiept
gemeenschap al 38 jaar.
in hun
historie.
deze gemeenschap heel veel leed aangedaan, Ook is via onze en alsje dan ziet hoe deze mensen, destijds hier ontvangen zijn en gehuisvest en wat hen ook is beloofd, en niet nagekomen zoals bijvoorbeeld bij ons in dienst geweest te zijn in de K.N.L.L.waarbij ze tijdens de overtocht naar Nederland hun rang en zelfs hun baan zijn kwijtgeraakt, dan schaam ik mij diep als nederlander. in het verleden
Zeker Zeeland veel
aan
We
hebben
Daarom
en
kolonisatie
m.n.
vanuit
aan
middelburg
waar
de V.O.C. is ontstaan
en
eeuwenlang
waar
verdiend is. hier
een
vind ik dat
Ze hebben
zich
groot deel van we
nog steeds
onze
welvaart
schatplichtig zijn
noodgedwongen
moeten
te danken.
aan
deze
aan
aanpassen
mensen.
zijn in mijn beleving
en
zeer
goed
geintegreerd. Vanuit hun cultuur hebben
ze
grote gemeenschapszin.
een
begrafenissen elkaar komen in grote gastvrijheid, met altijd eten Dat betekent dat
ze
met feesten
en
heinde
van en
drinken,
en
ver
in
grote getale bij
door ieder
gewaardeerd ook
door hollanders.
belang dat de gemeente middelburg een gemeenschapshuis/stichting voor hen faciliteert, met hulp om zonder veel bureaucratische obstakels dit te helpen realiseren. Ik doe een ernstig beroep op onze gemeente om iets terug te doen voor deze gemeenschap! Daarom
is het
van
Het is mooi
om
gebaad
een
met
het grootste
de eerste
plaquette enz, maar ze zijn meer hun levendige cultuur op een fatsoenlijke manier te
gemeenschap
goede ruimte om
te
eren
met
een
kunnen beleven. Ik hoop dat Met
u
dit voorstel ernstig in overweging neemt.
vriendelijke groet,
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
e) as zm) aa)
zaaknr:
categorie:
==
=
LJ
(
zaak
ne
3 JUNI
5 TAS
2025
eZ.
dr
Aan de leden
Datum
3 juni 2025 Ons kenmerk
U202500267 Lbr. 25/027 Telefoon
070-373 83 93 Bijlage(n)
geen
Onderwerp
Overwegingen voor een actief gemeentelijk grondbeleid
Geachte leden van college en gemeenteraad, Inleiding De afgelopen jaren hebben veel gemeenten een passief gemeentelijk grondbeleid toegepast. In deze ledenbrief attenderen we u op een aantal ontwikkelingen, die aanleiding kunnen geven om dit standpunt te heroverwegen. Nota Ruimte en het aanwijzen van locaties Het rijk is bezig met de Nota Ruimte richting te geven aan de ordening van de vele ruimte vragende maatschappelijke opgaven. Het kan gaan over allerlei functies, zoals woningen of bedrijven, (energie-)infrastructuur, natuur of de transitie van de landbouw. Het streven van het rijk is om de ontwerp Nota Ruimte na de zomer van 2025 ter inzage te leggen. Daarin worden onder andere grote woningbouwlocaties aangewezen, naast de reeds bekende NOVEX-locaties. Zoekgebieden zijn in een eerder traject van de Nota Ruimte al aangewezen. Het rijk neemt hiermee regie wat betreft de verdeling van de ruimte om zo het proces van ontwikkelen te versnellen. Provincies werken aan provinciale ruimtelijke arrangementen. Die worden tegelijk met de ontwerp Nota Ruimte gepubliceerd. Het rijk is daarnaast samen met provincies en gemeenten bezig met actualisatie van de woondeals in 2025.
Zodra bekend wordt waar maatschappelijke opgaven ruimtelijk moeten landen, zullen partijen grondposities innemen (voor zover ze die niet al hebben) en stijgen grondprijzen, doordat eigenaren een grote waardesprong verwachten. De ervaring leert dat hoge aankoopprijzen voor grondposities ertoe kunnen leiden, dat er te weinig geld overblijft voor de business case. Dat kan betekenen dat de ontwikkeling helemaal niet door kan gaan of dat er veel overheidsgeld bij moet. Daardoor kan dit
Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl
geld niet meer worden besteed om maatschappelijke opgaven te realiseren en zal als winst uit de keten verdwijnen. Stel strategische kaders op De VNG adviseert gemeenten om tijdig het heft in eigen hand te nemen. Dit kan door kennis te nemen van de plannen die in voorbereiding zijn bij het ministerie en de provincie en door zelf de maatschappelijke doelen van uw gemeente en waar u die gerealiseerd wilt zien kenbaar te maken. En door bewust strategische keuzes te maken over uw grondbeleid, waardoor u zelf (een deel van) de gronden koopt of kaders opstelt om marktpartijen richting te geven bij hun aankopen. Geef duidelijkheid aan andere partijen Het helpt om vroegtijdig duidelijk te maken aan welke voorwaarden een ontwikkeling moet voldoen en kaders te hebben voor grondbeleid en kostenverhaal. Ontwikkelaars hebben dan de gelegenheid dit in hun berekeningen mee te nemen en hiermee rekening te houden bij grondaankopen. Daarmee kunt u speculatie op grond en het weglekken van een eventuele waardesprong bij wijzigen van de functie verminderen. Duidelijkheid over bijvoorbeeld ruimtelijke en ecologische kaders, programma, planning en te verhalen kosten helpen een ontwikkelaar om kosten en opbrengsten zo realistisch mogelijk in te schatten.
Dit moet bijdragen aan het verbeteren van de haalbaarheid van ontwikkelingen en het voorkomen van onrendabele toppen, zodat de maatschappelijke functies snel en toekomstbestendig kunnen worden gerealiseerd. Overweeg inzet voorkeursrecht Een van de mogelijkheden om grondbeleid in te zetten is het gebruik van het instrument voorkeursrecht. Door het vestigen van een voorkeursrecht krijgt een overheid het eerste recht van koop. Voorkeursrecht kan gevestigd worden door rijk, provincie of gemeente. Als gebruik wordt gemaakt van alle mogelijkheden dan is de maximale periode van een voorkeursrecht 16 jaar. Wordt de grond aan de gemeente aangeboden, dan kan de gemeente de grond kopen. Wij verwachten uit onze contacten met rijk en provincies niet dat het rijk of de provincie een voorkeursrecht zal vestigen om woningbouw te stimuleren. Het vestigen van een voorkeursrecht wordt momenteel dus vooral gezien als een gemeentelijke zaak. Het is van belang bij efficiënt actief grondbeleid dat de financiële dekking vooraf wordt verzekerd. Om sturing te houden op de grondprijzen en de ontwikkeling kunt u als gemeente op een perceel voorkeursrecht vestigen. Het bezitten van de grondpositie geeft u als gemeente de meeste mogelijkheden om richting te geven aan een ontwikkeling. Veel grondposities zijn al ingenomen, maar zelfs dan is een voorkeursrecht te overwegen.
Het kan doorverkoop met een hogere winstverwachting en vervolgens prijsstijgingen voorkomen. Toch kom het ook voor dat het vestigen van een voorkeursrecht juist tot prijsverhoging leidt. Lobby voor meer mogelijkheden De VNG tempert de verwachtingen om de waardesprong drastisch te verminderen. Daar zijn echt andere instrumenten (van het rijk) voor nodig, denk aan planbatenheffing. De VNG lobbyt hiervoor bij het rijk (Reactie op IBO woningbouw en grond). Bij het taxeren van de gronden wordt nog altijd rekening gehouden met het toekomstig gebruik van de gronden, alhoewel de handreiking een stap in de goede richting is ( Praktijkhandreiking Taxaties Gebiedsontwikkeling | Rapport | Rijksoverheid.nl ). Daarnaast heeft de VNG voorstellen gedaan om de termijnen in het voorkeursrecht te verlengen.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
2/4
Heroverweeg huidig gemeentelijk grondbeleid De VNG ziet dus duidelijk voordelen aan het gebruik van actief grondbeleid, maar is zich er terdege van bewust dat het inzetten op actief grondbeleid en het verwerven van grond niet zonder risico is. Er wordt onder andere geld, grondige kennis en langjarige capaciteit van uw organisatie gevraagd. De kredietcrisis van 2008 heeft laten zien dat het aankopen van gronden kan leiden tot grote financiële problemen. Een alternatief is om grondaankopen over te laten aan marktpartijen en deze marktpartijen te faciliteren. De gemeente loopt dan minder financieel risico, maar de mate van sturing is beperkter dan bij actief grondbeleid. Wij adviseren gemeenten in elk geval om in een vroeg stadium helder te zijn over gemeentelijke randvoorwaarden aan de gebiedsontwikkeling. Bij faciliterend grondbeleid kan de gemeente een anterieure overeenkomst sluiten met de marktpartij. Via een anterieure overeenkomst kunnen dan onder andere afspraken worden gemaakt over het programma, de fasering en het kostenverhaal. De publiekrechtelijke weg kan worden gebruikt als stok achter de deur, als je er anterieur met elkaar niet uitkomt. Dan worden gemeentelijke eisen vastgelegd in het omgevingsplan met kostenverhaalsregels en/of locatie-eisen. Daarnaast zijn er verschillende vormen van samenwerking tussen markt en overheid.
Publiekprivate samenwerking is een tussenvorm tussen actief en faciliterend grondbeleid, waarbij de balans tussen sturing en risico kunnen worden afgesproken. Maak integrale afwegingen De Omgevingswet biedt goede aanknopingspunten en instrumenten om integrale afwegingen te maken. Gemeenten raken steeds meer gewend te werken met bijvoorbeeld een omgevingsvisie en regels in het omgevingsplan. Het grondbeleid is een middel om de maatschappelijke doelen te realiseren. Zorg dat uw grondbeleid inzichtelijk is. In een omgevingsvisie moet al zijn nagedacht over de strategische keuzes in het grondbeleid. Is er een afwegingskader welk grondbeleid de gemeente in verschillende situaties hanteert? Is duidelijk welke kosten er bij ontwikkelingen worden verhaald? Specifieke zaken met betrekking tot grondbeleid kunnen onder andere worden geregeld via een nota grondbeleid, een nota kostenverhaal en/of een nota financiële bijdragen. Het vroeg laten vaststellen van een strategisch grondaankoopbudget door de gemeenteraad zorgt ervoor dat de gemeente kan handelen op het moment dat een mogelijke grondaankoop zich voordoet. Informeer u goed over de mogelijkheden en risico’s van het gebruik van de diverse instrumenten. Vragen en nadere uitleg In de Handreiking Grondbeleid voor raadsleden van de VNG krijgt u een globaal inzicht in grondbeleid.
Op de website van Informatiepunt Leefomgeving staat hoe de diverse grondbeleidsinstrumenten uit de Omgevingswet werken, zoals het voorkeursrecht, onteigening, kostenverhaal en financiële bijdragen. Daar zijn ook handreikingen over deze grondbeleidsinstrumenten te vinden. Ook de website van de Vereniging van Grondbedrijven kan aanknopingspunten bieden. Hulp bij grondbeleid en gebiedsontwikkeling kan worden ingeschakeld via het Expertteam Woningbouw en het Kenniscentrum onteigeningen. Informatie over de Nota Ruimte en de ontwikkelingen in het grondbeleid vindt u op de website van het rijk Home | Ruimtelijke ordening Nederland.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
3/4
In geval van vragen aan de VNG kunt u bellen met het algemene nummer van de VNG of mailen naar info@vng.nl.
Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten
mr L.K. Geluk Algemeen directeur
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
4/4
Stichting Gezond Water Lange Geer 11 4417 AK Hansweert T 06-13656549 0113-381340 info@stichtinggezondwater.nl www.stichtinggezondwater.nl
College van burgemeester en wethouders van Middelburg, Gemeenteraad van Middelburg griffie@middelburg.nl; HANSWEERT, 30 mei 2025 Ons kenmerk: SGW-2025098 Zaaknummer: SHE25/1075OWMILV162 Betreft: Oproep tot actieve belangenbehartiging voor inwoners voor PFAS-lozingen in de Westerschelde Geacht college van Burgemeester en Wethouders van de Gemeente Middelburg, geacht raadslid van de Gemeente Middelburg, Met deze brief doet SGW een dringend beroep op u om de belangen van uw inwoners actief te behartigen in het dossier rondom de lozing van PFAS door Sabic Innovative Plastics B.V. in de Westerschelde. Op 28 mei 2025 vond er een zitting plaats naar aanleiding van de voorlopige voorziening die Sabic heeft aangevraagd tegen een voorwaarde voor de hoeveelheid te lozen PFBS in de vergunning (OMDWB/provincie Noord-Brabant, Rechtbank Oost-Brabant, SHE25/1075OWMILV162)., De zitting ging over de hoeveelheid PFAS — met name PFBS — die in de Westerschelde mag worden geloosd. De lozing van Sabic vindt overigens bij Waarde in de Westerschelde plaats. Tijdens deze zitting vond er een zorgelijke onderhandeling plaats tussen Sabic, de voorzieningenrechter en de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMDWB) over de hoeveelheid PFBS, waarbij organisatorische en juridische belangen zichtbaar de boventoon voerden.
Wat daarbij bijzonder zorgwekkend is, is dat de belangen van omwonenden van de Westerschelde op geen enkele manier structureel of officieel vertegenwoordigd werden. Alleen de Wijkcommissie Noordgeest en Stichting Gezond Water waren in de zittingszaal, maar het is nog maar de vraag of de rechter hen als formeel belanghebbende zal aanmerken. De Zeeuwen zijn in deze niet op hoogte gebracht van de procedures en/of de gevolgen, en hebben dus niets ingebracht. U kunt het verslag van de zitting opvragen bij de rechtbank want een uitspraak is nog niet gedaan. SABIC bagatelliseerde de gezondheidseffecten van PFAS PFBS op de mens, verwijzend naar de eigenschappen van deze stof. Dit is echter niet terecht, want het gaat bij giftigheid om concentratie en de duur van de blootstelling. Zoals u weet heeft blootstelling aan PFASstoffen diverse gevolgen voor de gezondheid van mensen. Voor PFBS zijn effecten op de afweer (immunotoxiciteit) beschreven maar onbekend is bij welke concentraties PFBS dit optreedt, bij sommige PFAS is dat in extreem lage doseringen. De RIVM beveelt aan vooral aan onderscheid te maken tussen lang en goed onderzochte PFAS en PFAS waarvan nog weinig bekend is, zoals van PFBS. Vandaar het verzoek PFBS uit te bannen. Voor verdere informatie zie de onderbouwing van het Reach restrictievoorstel door het RIVM (2024).
Bedenk ook dat de PFBS bovenop de reeds in het lichaam aanwezige andere PFAS komt. Er is niets bekend van mogelijk versterkte negatieve gevolgen voor de omwonenden van de Westerschelde door stapeling van PFAS. Des te schrijnender dat hierover geen tegengeluid werd gehoord namens lokale overheden. Opvallend afwezig waren: de Provincie Zeeland, de gemeenten langs de Westerschelde en GGD Zeeland, organisaties als de Zeeuwse Milieufederatie (ZMF), Brabantse Milieufederatie (BMF) en/of andere. Deze afwezigheid laat een zorgwekkend vacuüm achter in een zaak die direct raakt aan gezondheid (mens), milieu (garnalen, schelpdieren, vissen, zeehonden, vogels en natuur), voedselveiligheid (landbouw, moestuinen) en vertrouwen in het bestuur. Juist nu is er een krachtig, lokaal geluid nodig dat opkomt voor de belangen van inwoners, natuur en toekomstbestendige besluitvorming. SGW roept u dan ook op om: 1. Stelling te nemen tegen de lozing van PFAS in de Westerschelde, zeker zolang onduidelijkheid bestaat over de risico’s hiervan. 2. Actieve participatie te tonen bij relevante zittingen, procedures en besluitvormingstrajecten, waarin deze kwesties aan de orde zijn. 3. Samenwerking te zoeken met andere maatschappelijke organisaties om een collectief geluid te laten horen. 4. Openheid van zaken te geven aan uw inwoners, en hen te betrekken bij deze belangrijke maatschappelijke discussie.
De gezondheid van uw inwoners en de bescherming van ons leefmilieu mogen niet het slachtoffer worden van bestuurlijke passiviteit. We vertrouwen erop dat u uw verantwoordelijkheid hierin serieus neemt en in actie komt. SGW wil dat de emissies van PFAS, zoals van PFBS door Sabic, direct worden gestopt. Elke PFAS is immers te veel. De gevolgen van deze ever lasting chemicals zijn voldoende bekend. Het voornemen van Provincie Noord-Brabant om een norm op te nemen (na 23 jaar!) in de vergunning is even lovenswaardig als bedenkelijk, een klein beetje kanker bestaat namelijk niet. Hetzelfde geldt voor aantasting van het immuunsysteem en de vruchtbaarheid die met name door PFBS worden veroorzaakt. Met vriendelijke groet, Bestuur Stichting Gezond Water
Egbert Lobée Stichting Gezond Water zet zich in om verontreiniging van watersystemen te voorkomen en verminderen. Doel is het aquatisch milieu te beschermen en nadelige gezondheidseffecten voor de mens en fauna & flora te voorkomen. KvK: 73282804 - Rekeningnr.: NL20SNSB0773213279
SGW-2025098, pagina 1 van 1
Aan: Betreft: Van: E-mail:
De gemeenteraden in Zeeland Natuurbegraven in Zeeland Werkgroep Natuurbegraven Zeeland zlnatuurbegraven@gmail.com 22 mei 2025
Geachte gemeenteraadsleden, Begin maart hebben wij alle Zeeuwse gemeenten een brief geschreven om Natuurbegraven onder de aandacht te brengen en het draagvlak voor een natuurbegraafplaats te onderzoeken. Zeeland en Flevoland zijn immers de enige provincies waar nog geen mogelijkheid tot Natuurbegraven is. We hebben veel reacties gekregen, zie het onderstaande overzicht. Bovendien hadden we wat “bijvangst” met als resultaat een artikel in de PZC en een vermelding in een Omroep Zeeland nieuws item over Natuurbegraven. Het valt ons op dat door een aantal gemeenten wordt gereageerd met “wij hebben een begraafplaats met een natuurlijke uitstraling” . Graag willen we u er op wijzen dat er voor Natuurbegraven speciale criteria zijn. U kunt deze bekijken op de website van de branchevereniging Brana: https://www.brana.nl/natuurbegraven/ Ook ontvingen we een aantal privéreacties, waaronder een uit Tholen van iemand die al langer bezig is om in die gemeente een natuurbegraafplaats te verwezenlijken. Bovendien kregen we een uitnodiging van Natuurbegraafplaatsen van Waarde om de begraafplaats Zomerlanden in Heinenoord te bezoeken. Dat hebben we inmiddels gedaan, we werden goed geïnformeerd en we hebben afgesproken om elkaar in onze initiatieven te ondersteunen voor zover dit mogelijk is. De gemeente Sluis is bezig met een nieuw begraafbeleid en vroeg om meer informatie over Natuurbegraven.
We hebben deze gemeente de contactgegevens doorgestuurd van de Natuurbegraafplaatsen van Waarde. Inmiddels hebben we uit de PZC vernomen dat er een initiatief is van de ChristenUnie voor een natuurbegraafplaats in Vlissingen. Onze conclusie is dat er beweging is in de ontwikkeling rondom Natuurbegraven in Zeeland. We hopen u hiermee voldoende op de hoogte te hebben gebracht. Met vriendelijke groet, namens de werkgroep Natuurbegraven Zeeland,
Ellen Goedbloed en Dineke Krutwagen.
Overzicht en reacties.
Gemeente Borsele Goes Hulst Veere Vlissingen Kapelle Middelburg Terneuzen
Tholen Reimerswaal
Schouwen-Duiveland Sluis
Noord-Beveland
Reactie Ontvangstbevestiging. Brief wordt doorgestuurd naar de raad Ontvangstbevestiging. Er zijn geen initiatieven voor natuurbegraafplaats bekend. Nog geen initiatieven bekend Ontvangstbevestiging. Op de lijst geplaatst van Ingekomen Stukken voor de raadsleden. Gemeente is bezig met nieuw begraafbeleid. Aan natuurlijk begraven wordt aandacht besteed. Onzeker is of dit uitgevoerd kan worden. Ontvangstbevestiging . Brief geplaatst op lijst gemeenteraad. Behandeld in gemeenteraad; een particulier initiatief in Axel is bekend, maar nog geen vergunning aangevraagd. Privé reactie over initiatief Natuurbegraafplaats. Brief komt 25 maart op de raadsagenda en wordt doorgestuurd naar college van B&W. We ontvangen een inhoudelijke reactie. 2/4 Bestaande begraafplaats heeft verlenging grafrecht en natuuruitstraling. Geen verder initiatief. Brief wordt 27 maart door gemeenteraad behandeld met als voorstel: “Ter afdoening in handen stellen van B&W”. Ontvangstbevestiging 3 /4 Beleidsplan wordt herzien met natuurlijk begraven in de opdracht. Aanvullende info voor opstellen randvoorwaarden gewenst. Werkgroep heeft hierop gereageerd en contactgegevens Natuurbegraafplaatsen van Waarde doorgegeven. Via media begrepen dat er vergevorderde plannen zijn voor begraafplaats. Alleen voor inwoners.
145. Aankondiging voortgangsrapportage raden en Staten RUD Zeeland
Het bestand 145. Aankondiging voortgangsrapportage raden en Staten RUD Zeeland kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://middelburg.raadsinformatie.nl/document/15575522/1/145_+Aankondiging+voortgangsrapportage+rade n+en+Staten+RUD+Zeeland?connection_type=17&connection_id=11891784
Leden VNG
Datum
24 april 2025 Kenmerk
PEN/U202500205 Lbr. 25/020 Telefoon
070 373 83 93 Bijlage(n)
1
Onderwerp
Plaatsing van trafohuisjes
Geachte leden van college en gemeenteraad In de grote opgave van netverzwaring zien we dat gemeenten en netbeheerders in de meeste gevallen goed met elkaar samenwerken, zeker in het vinden van locaties voor een groot aantal nieuw te plaatsen transformatorhuisjes. Samenwerkingsovereenkomsten tussen gemeenten en regionale netbeheerders, gericht op het aanpakken van netcongestie, dragen bij aan een gezamenlijke aanpak en functioneren goed in de praktijk. Een groot deel van de gemeenten heeft een Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuur (AVOI) en ook binnen die context werken gemeenten en regionale netbeheerders goed samen in het vinden van locaties. Bij de uitbreiding van het stroomnet is echter in een klein aantal gemeenten discussie ontstaan tussen netbeheerder en gemeente over de juridische vorm voor het plaatsen door netbeheerders van trafohuisjes in openbare gronden van gemeenten. In het afgelopen jaar hebben regionale netbeheerders en gemeenten gekeken naar de oorzaken van de discussie en gezocht naar oplossingen. Inhoud van de discussie Voor het vestigen van trafohuisjes kopen regionale netbeheerders vaak een stukje grond of sluiten ze een zakelijk recht overeenkomst met de gemeente. In een klein aantal gemeenten leidt dat tot discussie omdat de gemeente de mogelijkheid wil hebben om in de toekomst een trafohuisje te verplaatsen.
Gemeenten hechten, net als netbeheerders, veel belang aan het voorkomen van verplaatsingen, maar soms is vanwege andere opgaven verplaatsing toch nodig. Oplossing Vandaar dat we hebben afgesproken dat regionale netbeheerders in hun voorstellen voor een zakelijke rechtsovereenkomst de mogelijkheid van verplaatsing onder voorwaarden expliciet opnemen. Dit noemen we het regieartikel.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl
U202500205
PROD
De VNG en regionale netbeheerders stellen samen vast dat een trafohuisje een cruciaal onderdeel is van een lokaal stroomnet. Vaak zijn honderden aansluitingen van het trafohuisje afhankelijk. Het is daarom belangrijk dat er zekerheid is dat een trafohuisje kan blijven staan en alleen bij uitzondering wordt verplaatst. De VNG en regionale netbeheerders zien samen dat netbeheerders ook vanuit hun wettelijke taak een hoge mate van zekerheid moeten regelen. Met aankoop van grond en vestiging van zakelijk recht met een regieartikel (zie bijlage) kunnen regionale netbeheerders de benodigde zekerheden verkrijgen. Wij verwachten dat het overgrote deel van de gemeenten met de bestaande praktijk van verkoop of zakelijk recht overeenkomst uit de voeten kan. Zeker als het regieartikel hieraan wordt toegevoegd. Gemeenten en netbeheerders staan samen pas aan het begin van het oplossen van de netcongestie. In het geval dat er tussen de gemeente en netbeheerder discussie blijft bestaan over de juridische borging van stations dan adviseren wij dit te bespreken in het college van B en W. Het college kan dan een bredere afweging maken in de context van de lokale situatie en in gesprek gaan met de netbeheerder. De VNG en netbeheerders blijven samenwerken door te investeren in voorlichting en overdracht van kennis.
We starten hiermee met het organiseren van een webinar voor ambtenaren op 5 juni en voor bestuurders op 12 juni. Hier kunt u zich aanmelden.
Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten
mr L.K. Geluk Algemeen directeur
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
2/2
/ A Regieartikel gemeenten A.1
Toelichting regieartikel Het regieartikel gemeenten dient als doel om bij een gevestigd recht van opstal van te borgen dat de gemeenten haar regietaken kan vervullen en dus – onder bepaalde voorwaarden – de overeenkomst kan opzeggen. In deze bijlage wordt toegelicht welke voorwaarden daarbij van toepassing zijn en welke processtappen worden doorlopen wanneer de gemeente een beroep doet op dit artikel.1 Stap 1 Er is een besluit van het College van Burgemeester en Wethouders genomen waaruit blijkt dat de gemeentelijke ontwikkeling die volgt uit publiek belang conflicteert met de aanwezigheid van het transformatorstation. Toelichting: bijvoorbeeld bij de aanleg of verbreding van een weg ligt een MSR op het voorgenomen wegtraject. Het publieke belang van mobiliteit/bereikbaarheid conflicteert hier met de aanwezigheid van de MSR en verplaatsen lijkt wenselijk. Hierbij merken we op dat het voorafgaand een eventueel te nemen besluit, van belang is dat netbeheerder en gemeente tijdig met elkaar in gesprek gaan om de mogelijkheden en onmogelijkheden met elkaar (globaal) te onderzoeken. Ten minste is het wenselijk dat de netbeheerder tijdig wordt geïnformeerd over het voorgenomen besluit.
Stap 2 Op basis van het Collegebesluit treedt de gemeente in gesprek met de netbeheerder om in gezamenlijkheid te zoeken naar een voor de netbeheerder ruimtelijk en technisch aanvaardbare alternatieve locatie voor het transformatorstation. De netbeheerder verkrijgt op de nieuwe locatie minimaal dezelfde rechten als welke van toepassing waren op de bestaande locatie. Toelichting: het zoeken naar een alternatieve locatie is maatwerk. Afhankelijk van de omgeving waarin de MSR is gevestigd en ook de functie van de MSR (knooppunt of eindstation) kan verplaatsen relatief eenvoudig tot zeer complex zijn. Het kan in uiterste gevallen wenselijker zijn plannen aan te passen waardoor de MSR niet verplaatst hoeft te worden. Het overleg dient ervoor alle mogelijke opties in gezamenlijkheid te verkennen. Bij een nieuwe locatie worden minimaal de juridische voorwaarden die van toepassing waren op de oude MSR meegenomen.
Stap 3 Op basis van de nieuwe locatie wordt door de netbeheerder een kostenopgave gemaakt van de verplaatsing. Enkel de verplaatsingsschade en notariële kosten zullen worden doorberekend aan de gemeente. De netbeheerder kan dus geen betere technische situatie verkrijgen op kosten van de gemeente.
N.B. er zijn situaties waar de netbeheerder een MSR weghaalt wanneer deze geen functie meer heeft. Dit is de verantwoordelijkheid van de netbeheerder. Het hier toegelichte artikel heeft hier geen betrekking op. 1
1
Toelichting: het uitgangspunt bij de kostenverdeling is dat de netbeheerder geen betere situatie kan verkrijgen door de verplaatsing. Bijvoorbeeld: verouderede maar nog functionerende technische componenten kunnen bij verplaatsing worden vervangen voor nieuwe ‘state of the art’ technieken. Echter, de kosten voor deze nieuwe onderdelen zijn voor de netbeheerder en worden bij verplaatsing niet doorberekend aan de gemeente. Er dient daarom ook helder onderscheid te worden gemaakt tussen kosten en schade. Nieuwe onderdelen kunnen bijdragen aan de kosten, maar zijn niet per se schade die de netbeheerder lijdt als gevolg van de verplaatsing. De netbeheerder dient deugdelijk en navolgbaar te onderbouwen welke schade zij lijdt als gevolg van de verplaatsing, danwel welke kosten zij niet had hoeven maken als het verzoek tot verplaatsing niet was gedaan. Daarbij wordt een open boek methode toegepast. Bij het bepalen van de werkelijke schade wordt uiteraard rekening gehouden met de afschrijving van de MSR en de technische onderdelen. Hierbij is de netbeheerder gebonden aan voorschriften van de ACM (zie kader hieronder) waarin ook afschrijftermijnen zijn bepaald voor infrastructuur van de netbeheerders. De kostenopgave wordt volgens een vast format opgesteld door de netbeheerder en bevat een onderbouwing van de verschillende posten.
Regulering regionale netbeheerders door ACM Regionale netbeheerders zijn instellingen met een publieke taak en zonder winstoogmerk. In Nederland reguleert de Autoriteit Consument en Markt (ACM) de netbeheerders in de elektriciteit en gassector omdat de netbeheerders door de aard van de activiteiten monopolistische posities hebben. Regionale netbeheerder zijn daarmee onderhevig aan de tariefregulering van de ACM. De kosten die netbeheerders doorberekenen aan gemeenten, burgers of andere stakeholders zijn daarmee gebonden aan vaste kaders. Deze regulering is gericht op het stimuleren van efficiency en het verzekeren van een goede kwaliteit van de netwerken. Op de tariefregulering is een reguleringsperiode van toepassing. De huidige periode loopt vijf jaar, van 2022 tot en met 2026. De publicatie van het nieuwe methodebesluit door de ACM is op 20 september 2021 gedaan.
Stap 4 De kostenopgave (met daarin expliciet uiteengezet de werkelijke schade die aan de gemeente wordt doorberekend) zal aan de gemeente worden toegelicht, zodat de gemeente een goede afweging kan maken over het vervolg. Toelichting: de schade voor de netbeheerder als gevolg van de verplaatsing komen in principe voor rekening van de gemeente. Gezien er sprake is van een opstalrecht, is de eventuele nadeelcompensatieregeling niet van toepassing, tenzij anders afgesproken.
Stap 5 Na akkoord op de kostenopgave zal de netbeheerder een planning afgeven voor de verplaatsing van het station.
2
A.2
Tekst artikel Tekst regieartikel gemeenten In afwijking van artikel XX van de Algemene Voorwaarden is de huidige Eigenaar (zijnde de gemeente ……) gerechtigd het Bedrijf (zijnde de netbeheerder….) te verzoeken mee te werken aan het opzeggen van het opstalrecht om redenen van algemeen belang. Aan dit verzoek tot opzeggen van het opstalrecht dient een besluit van het college van burgemeester en wethouders als bedoeld in de Algemene Wet Bestuursrecht ten grondslag te liggen. In de situatie zoals hierboven bedoeld, heeft de huidige Eigenaar de verplichting om, in overleg met het Bedrijf, aan het Bedrijf een (of indien nodig meerdere) vervangende, voor het Bedrijf ruimtelijk en technisch aanvaardbare locatie(s) aan te bieden waarop de werken kunnen worden geplaatst. Ten aanzien van die nieuwe locatie(s) zal ten gunste van het Bedrijf om niet een zakelijk recht worden gevestigd, zodanig dat de door het Bedrijf daaraan te ontlenen rechten niet minder en de daaruit voortvloeiende verplichtingen niet meer zijn dan die uit hoofde van het alsdan bestaande recht van opstal. Alle werkelijke (ver)plaatsingsschade inclusief notariële kosten, verbonden aan de opzegging komen voor rekening van de huidige Eigenaar. Een daartoe strekkende kostenopgave zal worden voorgelegd.