25-098 Bijlage 1. Kadernota 2026 - 2029
Tekst van het document
Kadernota 2026 – 2029
Colofon Omslagfoto: Molenwaterpark Middelburg Uitgever: gemeente Middelburg Versie juni 2025
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................................................... 3 Inleiding........................................................................................................................................................... 5 Financieel overzicht 2025-2028 ...................................................................................................................... 7 Ontwikkelingen................................................................................................................................................ 9 Uitgangspunten voor de (meerjaren)begroting 2026-2029 ........................................................................... 12 Aanmeldingen nieuw beleid (Kadernota 2026 – 2029) ................................................................................. 14 Voorstellen nieuw beleid ............................................................................................................................... 16 Toelichting Nieuw beleid ............................................................................................................................... 19 Afsluiting .......................................................................................................................................................
45 Bijlage 1 - Formatie-uitbreidingen ................................................................................................................. 46 Bijlage 2 - Niet verwerkte aanmeldingen ...................................................................................................... 47 Bijlage 3 – Verloop reserve investeringsfonds .............................................................................................. 48
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
blad
4 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
Inleiding Namens het college informeer ik u graag over de Kadernota 2026–2029. Deze nota vormt het fundament voor de financiële koers en beleidsmatige keuzes van onze gemeente in de komende jaren. Met deze kadernota stellen we de uitgangspunten vast voor de begroting 2026 en de meerjarenraming tot en met 2029. Het college heeft zorgvuldig afwegingen gemaakt ten aanzien van de aanmeldingen voor nieuw beleid. Deze voorstellen zijn financieel vertaald en worden hiermee in het najaar in de begroting 2026 opgenomen. In deze kadernota zijn een aantal belangrijke maatschappelijke opgaven en beleidsprioriteiten die onze gemeenschap raken. De Kadernota biedt daarmee niet alleen inzicht in het financiële perspectief, maar vormt ook het strategisch kompas voor de verdere uitwerking van onze ambities en verantwoordelijkheden richting de begroting 2025. Met de kadernota 2026 – 2029 heeft het college voorbereidingen getroffen om de vierde begroting en het meerjarenperspectief 2026 - 2029 van ons collegeperiode aan uw raad voor te leggen. Sinds de eerste meerjarenbegroting 2023 - 2026 van dit college is het steeds gelukt een begroting voor te leggen met ruimte voor investering in de vier gedeelde opgaven van college en raad: Participatie en bewonersinitiatieven, Sociaal domein, Bouwen en wonen en Klimaat en energie.
Dit alles viel binnen de beschikbare financiële begrotingsruimte, waarbij in de meerjarenbegroting ook (structurele) ruimte voor toekomstige jaren kon worden vastgesteld. Dit jaar is anders. In het sociaal domein zijn de verwachte kosten voor Jeugdzorg en de Wmo in het laatste jaar zo hoog, dat ze de inkomsten overstijgen. Deze extra middelen voor Jeugd en Wmo zijn noodzakelijk vanwege een toename van het aantal aanvragen met 25%. Daarnaast komen er nog andere kosten bij, waardoor we dit jaar soms lastige afwegingen hebben moeten maken. De oorzaak hiervan zijn met name de onvoorziene en moeilijk te beïnvloeden stijgingen van de zorgkosten. Door nieuwe contractering en aanzienlijke loonstijgingen in de zorgsector worden hogere kosten verwacht. Om een duurzaam begrotingsevenwicht te behouden hebben we keuzes gemaakt en hebben we opbrengst verhogende maatregelen weten te beperken. Enkele een verhoging van het parkeertarief is noodzakelijk geweest. Tijdens het opstellen van de Kadernota werden we geconfronteerd met aanmeldingen die als Onontkoombaar en Onuitstelbaar (O&O) moesten worden beschouwd. De beschikbare financiële ruimte vanuit eerdere jaren was al ontoereikend om deze O&O aanmeldingen te verwerken. Tijdens de beraadslaggingen over de kadernota kregen we zicht op de voorjaarsnota van het Rijk.
In deze kadernota is daarom ook aandacht besteed aan de recente ontwikkelingen binnen het gemeentefonds zoals die in de voorjaarsnota zijn aangekondigd. De afgelopen maanden hebben het Rijk en medeoverheden intensief overlegd over hun gezamenlijke verantwoordelijkheid, met speciale aandacht voor jeugdzorg en de financiële positie van gemeenten. Het kabinet stelt voor 2025–2027 circa 3 miljard euro beschikbaar, onder meer om een terugval in het Gemeentefonds in 2026 op te vangen. Hoewel dit een positieve stap is, blijven de middelen grotendeels incidenteel en zijn de verwachtingen van het Rijk ambitieus. Toch hebben we geld kunnen reserveren om extra inzet te kunnen plagen op een aantal thema’s. Zo worden extra middelen vrijgemaakt voor de aanpak voor ondermijning. De aanpak van ondermijning is een essentiële pijler voor integer bestuur. Door deze aanpak goed te organiseren en te bemensen, vergroten we de weerbaarheid van zowel de organisatie als de samenleving tegen criminele invloeden die de onderen bovenwereld met elkaar verweven. We verstevigen de budgetten voor verkeersveiligheid en vernieuwen
blad
5 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
ons parkeerverwijssysteem. Een aantal onderwijsvoorziening worden uitgebreid of gereserveerd voor nieuwbouw. Ook verstevigen we de toegang tot zorg door extra consulenten structureel in te zetten. Deze formatie was eerder incidenteel toegekend, maar wordt nu structureel geborgd. Dit doen we omdat we de afgelopen jaren geconfronteerd worden met een aanzienlijke volumegroei binnen de Wmo- en Jeugdzorg. Daarnaast zijn we bezig om te investeren in laagdrempelige voorzieningen in onze gemeente zonder dat er een beschikking voor nodig is. Tot slot maken we geld vrij voor toezicht en handhaving waarmee we de komende drie jaar een aantal projecten bekostigen. Denk aan controle en handhaving BRP, handhaving bedrijventerreinen op niet bedrijfsmatig gebruik en aanpak oneigenlijk gebruik. Om financiële risico’s en onzekerheden binnen de begroting verantwoord op te vangen, wordt een stelpost opgenomen. Deze dient als vangnet voor kosten die nog niet precies zijn in te schatten. Zo voorkomt de gemeente dat er ongedekte lasten ontstaan door huidige besluiten. De stelpost versterkt de begroting en waarborgt continuïteit in beleid en uitvoering. Waar eerdere jaren ruimte was voor investeringen, kiest het college dit jaar uit voorzichtigheid voor het opnemen van deze stelpost in plaats van andere bestedingen.
Tot slot wordt de prognose structurele financiële ruimte 2026-2029 voor de komende jaren toegelicht. De aanmeldingen nieuw beleid (Kadernota 2026 – 2029) zijn toegelicht en becijferd. Rutger Schonis, Wethouder Financiën
blad
6 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
Financieel overzicht 2025-2028 De onderstaande tabel biedt een actueel overzicht van de financiële situatie. Als uitgangspunt dienen de saldi uit de vastgestelde begroting voor de periode 2025-2028. Sinds de vaststelling hebben zich diverse mutaties voorgedaan, die inmiddels financieel zijn verwerkt. Daarnaast zijn, op basis van het geldende beleid, de autonome ontwikkelingen (zoals inflatie) doorgerekend. Prognose structurele financiële ruimte 2025 – 2028 + = verbetering van de budgettaire positie - = verslechtering van de budgettaire positie Omschrijving mutatie
2026
2027
2028
2029
Saldi volgens de vastgestelde begroting 2025-20287
1.454
3.678
3.733
3.901
Mutaties Septembercirculaire 2024
151
33
-244
-488
Mutaties Decembercirculaire 2024
270
455
643
835
Raadsvoorstel ZEH (besl.pt 3): Opbrengst dividenduitkeringen ZEH
-365
-730
-1.095
-1.460
Raadsvoorstel ZEH (besl.pt 4): Structurele kap.lasten investeringsfonds
930
930
930
930 1.214
Autonome ontwikkelingen
1.672
1.176
1.005
Structurele effecten Najaarsbrief 2024
0
0
0
0
Structurele effecten Jaarrekening 2024
-812
-812
-812
-812
Prognose financiële ruimte per jaar
3.300
4.730
4.160
4.120
Waarvan eenmalig (afbouw ZEH-dividend)
2.555
2.190
1.825
1.460
745
2.540
2.335
2.660
Structureel Tabel 1: Financieel prognose overzicht 2026-2029 Toelichting mutaties financieel overzicht 2025-2028 Septembercirculaire 2024
Betreft een actualisatie van de Algemene Uitkering ten opzichte van de meicirculaire 2024 voor zowel Loon- en Prijsontwikkeling LPO accres als het volume accres. Daarnaast zijn aanpassingen doorgevoerd op de ontwikkeling van de uitkeringsbasis, hoeveelheidsverschillen en WOZ Decembercirculaire 2025
De belangrijkste mutaties in deze circulaire betrof een correctie accresberekening van de Algemene Uitkering. In de Miljoenennota 2025 zijn de ramingen voor bbp-volume en bbp-prijs aangepast op basis van CPB-cijfers. De CBS-revisie van het bbp afgelopen zomer is meegenomen in de huidige accresberekening voor 2025-2029. Dit resulteert in een hogere Algemene Uitkering uit het gemeentefonds. Mutaties (volgend uit raadsbesluit ZEH)
De raad heeft in januari 2025 besloten ter voorkoming van een taakstelling in de toekomst het bij de kadernota 2025-2028 structureel ingezette deel van toekomstige (super)dividenduitkeringen ZEH ad € 2,9 miljoen met ingang van 2026 gefaseerd (8 stappen) uit de begroting te halen en de nu in de meerjarenraming opgenomen structurele kapitaallasten ad € 0,9 miljoen voor het Investeringsfonds structureel uit de begroting te halen. Toelichting autonome ontwikkelingen overzicht 2024-20271
Dit zijn financiële ontwikkelingen die buiten de directe invloedssfeer van de gemeente liggen. Bij het opstellen van de begroting wordt rekening gehouden met de inflatiecorrectie die voor gemeente voor de toekomstige periode geldend is. Deze correctie is toegepast op materiële budgetten, loonkostenstijging en 1 Zie ook Tabel Kengetallen Uitgangspunten voor de (meerjaren)begroting 2026-2029
blad
7 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
subsidies. We sluiten hiermee aan bij de beschikbare percentages voor de ontwikkeling van de Prijs Overheidsconsumptie, netto materieel, zoals opgenomen in de Macro Economische Verkenning 2025 (MEV). Deze is ook opgenomen in de begrotingsrichtlijn die het college aan het begin van het jaar heeft vastgesteld. Dit inflatiecorrectie geldt ook voor de opbrengsten die in de meerjarenbegroting zijn opgenomen. Voor de kostendekkende tarieven afvalstoffenheffing wordt verwezen naar de volgende paragraaf. Op 26 februari 2025 heeft het CPB nieuwe MEV-cijfers gepubliceerd. Deze cijfers bieden geen reden om de eerder vastgestelde begrotingsrichtlijn aan te passen. Najaarsbrief 2024
De Najaarsbrief 2024 is gemeld dat een beperkt aantal posten een structurele doorwerking heeft naar volgende jaren. Deze posten zijn reeds verwerkt in de kadernota 2025-2028. Vanuit deze Najaarsbrief komen per saldo dan ook geen structurele tegenvallers die een claim leggen op de het proces rond de kadernota 2026-2029. Jaarrekening 2024 De Jaarrekening 2024 vertoont de volgende mutaties: Raadsbesluit
Omschrijving
Volumetoename Wmo 551K (N)
De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) bepaalt dat gemeenten haar inwoners passende zorg en ondersteuning moeten aanbieden om de zelfredzaamheid en deelname aan de samenleving mogelijk te maken en te bevorderen. Op basis van demografische gegevens wordt de komende jaren een volumetoename verwacht in de groep inwoners die gebruik wil maken van een Wmo voorziening. Gemeenten worden via de algemene uitkering gecompenseerd voor de verwachte volumestijgingen (deze compensatie is opgenomen bij de aanmelding KN 2026 - 2029)
Crematorium algemeen 138K (N)
Bijstelling van de leges crematie moet neerwaarts bijgesteld op basis van het verwachte aantal crematies in de toekomst.
Portokosten 50K (N)
"Vanwege de stijgende tarieven van postdiensten, volstaat het huidige budget niet meer voor de bekostiging van de postverzorging. PostNL heeft de tarieven voor het versturen van post en pakketten meerdere keren verhoogd. Daarom moet het budget worden verhoogd om de reguliere kosten te kunnen dekken. Met het project Digitalisering Uitgaande Post beoogt de gemeente uiteindelijk minder fysieke post te versturen. Het doel is dat zoveel mogelijk afdelingen binnen de gemeente hun post via MijnOverheid versturen. Desondanks blijft de postverzending een grote kostenpost zolang het gebruik van de Berichtenbox van MijnOverheid door inwoners nog niet volledig wordt gebruikt. Daarnaast blijven, ondanks de voordelen van digitalisering, de operationele kosten voor het verzenden van fysieke post stijgen. Dit omvat kosten voor brandstof, personeel en onderhoud van het postnetwerk. Hierdoor heeft PostNL de tarieven voor het versturen van post en pakketten meerdere keren verhoogd.
Reprografie 60K (V)
Er zijn aanzienlijk minder repro-opdrachten gegeven dan begroot. Dit komt waarschijnlijk om dat de reprodiensten niet meer in het gebouw aanwezig zijn. Het budget kan daardoor structureel worden verlaagd. Zie ook nieuwe aanmelding ‘digitale uitgaande post’ KN 2026 - 2029
Catering 60K (N)
Het huidige budget voor catering blijkt ontoereikend voor de gewenste dienstverlening. In 2021, de Coronaperiode, eindigde het cateringcontract
blad
8 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
en zijn we een overbruggingscontract aangegaan met de bestaande cateraar met een openboek constructie. De afgelopen jaren blijkt het budget ontoereikend. Met het oog op de voorgenomen aanbesteding en dus een nieuw contract in 2026, is het advies dit budget structureel te verhogen. Overige mutaties 73K (N)
Diverse afwijkingen jaarrekening 2024
Ontwikkelingen Zoals bekend komt de Meicirculaire te laat om te verwerken in de Kadernota. De Meicirculaire is een uitwerking van de Voorjaarsnota van het Rijk en verschijnt rond 1 juni. De Voorjaarsnota geeft een belangrijke financiële update van de huidige stand van de inkomsten en uitgaven van het Rijk in vergelijking tot de oorspronkelijke Rijksbegroting. Daarnaast is het een vooruitblik op de plannen van het Rijk voor het komende jaar. De voorjaarsnota van het Rijk bevat belangrijke financiële updates voor gemeenten. De inzet van de Vereniging van Nederlandse Gemeente (VNG) was ongewijzigd: het kabinet moet met een stevig en structureel voorstel komen om de tekorten op te lossen. Alleen dan kunnen vervolgstappen, zoals een juridische procedure, worden voorkomen. Uitkomsten Voorjaarsnota 2025
Zoals hierboven aangegeven heeft de VNG intensief campagne gevoerd tegen de financiële problemen van gemeenten. In de Voorjaarsnota 2025 is dit op eenzelfde terug te lezen: De afgelopen maanden hebben het Rijk en medeoverheden intensieve gesprekken gevoerd om invulling te geven aan onze gezamenlijke verantwoordelijkheid. Jeugdzorg en de financiële situatie van gemeenten zijn daarbij nadrukkelijk onderwerp van gesprek geweest met gemeenten. Het kabinet zet in op goede en beheersbare jeugdzorg en een gezonde financiële positie voor gemeenten. Voor 2025 tot en met 2027 komt daarom in totaal circa 3 miljard euro cumulatief beschikbaar voor jeugdzorg en waarbij gemeenten ook middelen ontvangen voor de terugval in 2026 in het Gemeentefonds. Om de euforie maar gelijk te temperen, het is een stap in de goede richting maar de financiële verwachtingen van het Rijk zijn ambitieus en beperkt van structurele aard. De onderstaande posten zijn de belangrijkste zaken waar gemeenten in de meicirculaire 2025 op kunnen rekenen. Demping terugval gemeentefonds in 2026
In de Voorjaarsnota 2025 zijn structurele middelen opgenomen om de terugval van het gemeentefonds in 2026 te dempen. De terugval van ongeveer € 2,4 miljard wordt in 2026 met € 400 miljoen gedempt, oplopend naar € 424 miljoen in 2030. Voor Middelburg is deze demping te becijferen op € 1,25 miljoen. Landelijk blijft dus nog ongeveer € 2 miljard ravijn in 2026 over. Jeugdzorg
Het doel was om extra middelen te verkrijgen voor de grote uitdagingen waar gemeenten de komende jaren mee te maken krijgen. De VNG hanteert het standpunt 'afspraak is afspraak' met betrekking tot de financiering van jeugdzorg. Gemeenten hebben beperkte mogelijkheden, aangezien jeugdzorg (en Wmo) wettelijke taken zijn waarbij gemeenten verplicht zijn adequate zorg te verlenen. Met de hervormingsagenda proberen gemeenten en het Rijk gezamenlijk deze taken zo effectief en efficiënt mogelijk te organiseren. De onafhankelijke adviescommissie-Van Ark heeft in het rapport Groeipijn de pijnpunten blootgelegd. Het Rijk heeft niet alleen kennisgenomen van de problemen, maar ook aangegeven het advies serieus op te pakken.
blad
9 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
In de voorjaarsnota is een aantal posten over Jeugdzorg verwerkt: Hervormingsagenda Jeugd, Aanvullende Post De bedragen, die bij het Ministerie van Financiën op de Aanvullende Post (AP) voor de Hervormingsagenda Jeugd waren gereserveerd, worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Het gaat om een bedrag van €356 miljoen in 2026 oplopend tot € 342 miljoen in 2030. Voor Middelburg is dit een bedrag van structureel € 1,0 miljoen. Tekorten voor rekening rijk De deskundigencommissie Van Ark adviseerde op 30 januari 2025 om het structurele tekort in de jeugdzorg van € 828 miljoen gelijk te verdelen over Rijk en gemeenten. In de Voorjaarsnota 2025 is voor het gemeentefonds vanaf 2025 structureel € 414 miljoen extra opgenomen. Ook heeft de deskundigencommissie Van Ark het Rijk geadviseerd de helft van de tekorten op de jeugdzorg van 2023 (€ 628 miljoen) en 2024 (€ 828 miljoen) te compenseren. De gemeenten zouden dus voor 2023 en 2024 € 728 miljoen compensatie moeten krijgen, maar deze tekorten zijn niet gecompenseerd in de Voorjaarsnota 2025. Mogelijk dat dit nog in de septembercirculaire 2025 een vervolg krijgt. Groeipad maatregelen Hervormingsagenda Het ingroeipad van de maatregelen van de Hervormingsagenda wordt voor de jaren 2026 en 2027 verzacht met € 498 miljoen respectievelijk € 447 miljoen. De volledige besparing van de Hervormingsagenda wordt in 2028 gerealiseerd.
Nieuw financieel arrangement Jeugdzorg Vanaf 2028 komt er een nieuw ‘financieel arrangement’ voor Jeugdzorg. In 2028 komt ook het volgende advies van de deskundigencommissie. Om hier niet op vooruit te lopen, heeft het Kabinet geen extra middelen toegevoegd vanaf 2028 en is er dus nog geen structurele oplossing. Eigen bijdrage Jeugdzorg Er wordt een eigen bijdrage ingevoerd voor jeugdzorg per 1 januari 2028. De maatregel moet € 260 miljoen opleveren. Sturen op trajectduur jeugdzorg Rijk en gemeenten gaan met de sector afspraken maken over hoe beter te sturen op trajectduur. Deze maatregel moet € 68 miljoen opleveren vanaf 2028. Indexeren opbrengst Hervormingsagenda De besparingsopgave van de Hervormingsagenda is in prijs- en volumepeil 2019 ingeboekt. Er is vanaf 2028 een hogere besparing van € 507 miljoen te veronderstellen aangezien prijs en volume sinds 2019 zijn gestegen. De meeste van de bovenstaande posten Jeugdzorg zijn voornamelijk gericht op de jaren 2028 en verder. Het Rijk heeft een ambitieuze aanpak om de zorgkosten voor Jeugd in de toekomst betaalbaar te houden. Deze maatregelen zorgen ervoor dat er vooral voor 2026 en 2027 eenmalige middelen beschikbaar komen. Voor de daaropvolgende jaren wordt voornamelijk vertrouwd op een nieuw advies van de deskundigencommissie.
De incidentele middelen voor 2026 en 2027 kunnen worden ingezet om de oplopende zorgkosten voor Jeugd te dekken. Bij het vaststellen van de begroting voor 2025 heeft uw raad ervoor gekozen om een taakstelling voor de Jeugdzorg op te nemen. Deze taakstelling is gebaseerd op de verwachte ontwikkeling van de hervormingsagenda. Binnen de besparingsdoelstellingen van 1 miljard euro van het Rijk zijn maatregelen geformuleerd. Door de onder punt g aangekondigde indexering van de opbrengst Jeugdzorg zijn de doelstellingen, en hiermee de geformuleerde doelstellingen, uit de hervormingsagenda met 50% (507 miljard euro) bijgesteld.
blad
10 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
Resume: Op basis van de aangekondigde extra middelen kan geconcludeerd worden dat gemeenten, veelal tijdelijk extra middelen ontvangen, waarmee de terugval van de Algemene Uitkering feitelijk verschoven wordt naar 2028. Omzetting van SPUK naar het Gemeentefonds en lokale beleidsaanpak
In het Hoofdlijnenakkoord is afgesproken dat alle specifieke uitkeringen (SPUK’s), met uitzondering van die voor de BUIG, vanaf 2026 worden ondergebracht in het Gemeentefonds. In het Regeerprogramma is deze afspraak iets versoepeld: het blijft in uitzonderlijke gevallen mogelijk om een bestaande SPUK te behouden of een nieuwe in te stellen. Deze beweging is bedoeld om gemeenten meer beleidsvrijheid te geven en de verantwoordingslast te verminderen. Gemeenten krijgen hierdoor meer ruimte om eigen keuzes te maken in het sociaal domein en andere beleidsvelden. De overheveling gaat echter gepaard met een structurele efficiencykorting van 10%, wat betekent dat gemeenten minder middelen ontvangen dan voorheen via de SPUK-regelingen. Bovendien blijven voor bepaalde regelingen uitzonderingen gelden, waardoor op dit moment blijkt dat de daadwerkelijke afname van het aantal SPUK-regelingen in de praktijk beperkt is gebleven. Tegen deze achtergrond stelt het college voor om de financiering van eenmalige SPUK-middelen niet over te nemen. Daarbij wordt het uitgangspunt gehanteerd dat na afloop van deze tijdelijke financiering geen structurele dekking uit eigen middelen wordt gezocht en/of gefaseerd wordt afgebouwd. In plaats daarvan wordt ingezet op het herpositioneren van bestaand beleid binnen een vernieuwd beleidskader.
Dit ‘oud voor nieuw’-principe houdt in dat bestaande beleidsmaatregelen worden heroverwogen en waar nodig vervangen, zodat ze beter aansluiten bij actuele maatschappelijke en politieke prioriteiten. Bij deze herpositionering wordt nadrukkelijk gekeken naar de onderlinge samenhang van verschillende budgetten, om versnippering te voorkomen en de effectiviteit van gemeentelijk beleid te vergroten. Samenvattend biedt de overheveling van SPUK naar het Gemeentefonds kansen voor meer lokaal maatwerk en minder administratieve lasten. Tegelijkertijd vraagt het om scherpe keuzes en een strategische heroriëntatie van beleid, zeker gezien de structurele korting en het tijdelijke karakter van sommige financieringsbronnen. Bovenstaande ontwikkelingen vertaalt zich op de volgende pagina in de volgende financiële consequenties:
Berekenen mutaties Voorjaarsnota 2025 Prognose
2026
2027
2028
2029
Tekort voor rekening Rijk Jeugd
1.317
1.315
0
0
Compensatie Rijk Jeugd
1.584
1.420
0
0
Aanv post Jeugd
1.132
870
994
1.086
Demping terugval gemeentefonds
1.209
1.276
1.246
1.252
Subtotaal
5.242
4.881
2.240
2.338
600
600
600
600
5.842
5.481
2.840
2.938
Prognose
2026
2027
2028
2029
transport "Financiële ruimte per jaar" (Tabel 1)
3.300
4.730
4.160
4.120
transport "Berekenen mutaties Voorjaarsnota 2024" (Tabel 2)
5.842
5.481
2.840
2.938
Prognose financiële ruimte per jaar 2
9.142
10.211
7.000
7.058
Cao voor gemeenteambtenaren 2025–2027 Totaal mutaties Voorjaarnota 2024, met 2023 als basisjaar Tabel 2: Financieel mutaties Voorjaarsnota 2024
Tabel 3: Financieel overzicht 2026-2029 + mutaties Voorjaarsnota 2025
2 Van het beschikbare budget € 7.058 is € 1.460.000 (afbouw ZEH-dividend) eenmalige en € 5.598.000 structureel
beschikbaar. blad
11 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
Uitgangspunten voor de (meerjaren)begroting 2026 - 2029 De meerjarenbegroting 2026-2029 zal worden opgesteld met inachtneming van de volgende uitgangspunten: (de percentages geven de mutatie aan ten opzichte van het voorgaande jaar) Tabel Kerngetallen
2026
2027
2028
2029
Prijsverhogingen/inflatiecorrectie
2,20%
2,20%
2,20%
2,20%
Loonkostenstijging
2,00%
5,40%
4,50%
4,50%
Subsidies
2,10%
3,80%
3,35%
3,35%
Gemeenschappelijke Regeling (GR)
0,00%
4,30%
3,70%
3,70%
VZG-bezuinigingsrichtlijn GR-en voor 2026
-2,20%
Rente nieuwe leningen
3,25%
3,25%
3,25%
3,25%
Omslagrente/Nieuwe investeringen
1,50%
1,50%
1,50%
1,50%
Belastingen
2,10%
3,80%
3,35%
3,35%
Overige inkomsten
2,10%
3,80%
3,35%
3,35%
Aantal inwoners per 1 januari jaar x
50.238
50.471
50.705
50.938
Aantal woonruimten per 1 januari jaar x
25.424
25.614
25.914
26.214
Tabel 4: Kengetallen
Toelichting kerngetallen: Prijsverhogingen/inflatiecorrectie Bij dit kerngetal wordt uitgegaan van de beschikbare percentages voor de ontwikkeling van de Prijs Overheidsconsumptie, netto materieel, zoals opgenomen in de Macro Economische Verkenning 2025 (MEV)3 Loonkostenstijging Voor de berekening van de loonkosten sluiten we aan bij Prijs overheidsconsumptie: beloning werknemers, zoals opgenomen in de bovengenoemde MEV. De nieuwe cao voor gemeenteambtenaren 2025–2027 is recent vastgesteld. Deze cao gaat voor 2025 uit van een loonverhoging van 3,85% terwijl in de kadernota 2025 – 2028 uitgegaan is van een hoger percentage hierdoor is de basis voor de berekening van de loonstijgingen (autonome ontwikkeling) te hoog geweest. In de kadernota wordt rekening gehouden deze ontwikkeling (zie ook tabel 2). Subsidies De indexering van subsidies wordt gelijkgesteld aan het gemiddelde van de inflatiecorrectie en de loonstijging in enig jaar. Gemeenschappelijke Regeling (GR) Jaarlijks stelt het Algemeen Bestuur van de VZG de VZG-richtlijnen op. Op basis van deze richtlijn kunnen GR-en hun begroting opstellen.
Dit voorstel is gebaseerd op het rapport ”Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland” In dit rapport is opgenomen dat als de algemene uitkeringen van de Zeeuwse gemeenten gezamenlijk in enig jaar met meer dan 1% afneemt, een doorvertaling naar de gemeenschappelijke regelingen volgt. Op deze wijze dragen de gemeenschappelijke regelingen op evenredige wijze bij aan het begrotingsevenwicht bij de deelnemende gemeenten in de gemeenschappelijke regeling.
3 Macro Economische Verkenning (MEV) 2025 | CPB.nl
blad
12 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
De berekening vindt plaats op basis van het gemiddelde van de algemene uitkeringen van alle Zeeuwse gemeenten gezamenlijk. Uit de berekening is gebleken dat de algemene uitkering in dit jaar (2026) een afname laat zien van 2,2%. Het uitgangspunt is dat deze richtlijn strikt wordt toegepast. Op het moment dat de algemene uitkering niet met meer dan 1% daalt, wordt op basis van de MEV de toegestane inflatiecorrectie voor de begroting 2026 berekend. In 2026 is echter sprake van een daling van 2,2% in het gemeentefonds ten opzichte van 2025. In deze daling is al rekening gehouden met prijscompensatie. Met andere woorden: zonder prijscompensatie is de daling van de algemene uitkering groter dan 2,2%. De voorlopige indexatierichtlijn voor 2026 is vastgesteld op 0,0%. In het najaar van 2025 wordt een voorstel gedaan voor de definitieve richtlijn. In totaliteit bedraagt de voorlopige VZG-richtlijn daarom -/- 2,2 % voor 2026 (0,0% indexatie en -/- 2,2% bezuiniging). Rente nieuwe leningen Het rentepercentage voor nieuwe investeringen wordt ingeschat op 3,15%. Hierbij is rekening gehouden met de lange termijn rentevisie van de BNG. Omslagrente/Nieuwe investeringen Niet alle voorstellen voor nieuw beleid zijn op dit moment volledig uitgewerkt.
Voor de voorstellen die betrekking hebben op investeringen en extra ruimte vragen, wordt op een later moment een afzonderlijk raadsvoorstel aan u voorgelegd om het benodigde krediet beschikbaar te stellen. De kadernota houdt rekening met de jaarlijks te verwachten kapitaallasten. Bij de berekening van de jaarlijkse rentelasten wordt uitgegaan van het opgegeven rentepercentage. Belastingen en overige inkomsten Het percentage waarmee de belastingtarieven en overige inkomsten worden aangepast wordt berekend o.b.v. het gemiddelde van de inflatiecijfers en loonkostenontwikkeling. Aantal inwoners per 1 januari Voor de groei in inwoneraantal wordt uitgegaan van de gemiddelde toename van het aantal inwoners van de 5 jaar daarvoor. In de prognose wordt rekening gehouden met de stand van 2025 zoals die in de beginstand van de specificatie van de algemene uitkering is opgenomen. Aantal woningen per 1 januari Het aantal woonruimten (definitie Algemene Uitkering) zal, zoals het er nu naar uitziet, toenemen met de aangegeven eenheden zoals die in de doorrekening grondbedrijf (basisscenario) zijn opgenomen. In de prognose wordt rekening gehouden met de stand van 2025 zoals die in de beginstand van de specificatie van de algemene uitkering is opgenomen De Macro Economische Verkenning (MEV) van het CPB worden 2x per jaar gepubliceerd. Begin maart worden nieuwe cijfers verwacht.
Daarnaast is in maart/april ook de recente doorrekening van het Grondbedrijf beschikbaar. Op 26 februari 2025 heeft het CPB nieuwe MEV-cijfers gepubliceerd. Deze cijfers bieden geen reden om de eerder vastgestelde begrotingsrichtlijn aan te passen.
blad
13 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
Aanmeldingen nieuw beleid (Kadernota 2026 – 2029) Prognose
2026
2027
2028
2029
transport "Financiële ruimte per jaar" (Tabel 3)
9.142
10.211
7.000
7.058
Aanmeldingen O&O
-5.958
-5.836
-5.626
-5.298
-273
-287
-217
-227
-2.084
-3.290
-1.122
675
-873
-920
-856
-895
-9.187
-10.333
-7.821
-5.744
Aanmeldingen O&O formatie Aanmeldingen overig Aanmeldingen overig formatie Subtotaal 4
Totaal mutaties Voorjaarnota 2024, -45 -122 -821 1.313 Tabel 5: Prognose structurele financiële ruimte inclusief gefaseerde tariefsverhoging afvalstoffenheffing + verwerking voorgestelde aanmeldingen Kadernota 2026 – 2029.
Een verdere toelichting van alle aanmeldingen is de tabel “voorstellen nieuw beleid” opgenomen. a)
Tekort begroting 2026 - 2028
Het saldo van de begrotingsjaren 2026 tot en met 2028 laat een eenmalig tekort zien in de prognose. In de eerste twee jaren van de begrotingsperiode zijn er namelijk veel incidentele uitgaven opgenomen in de Kadernota 2026–2029. Dit effect neemt in de daaropvolgende jaren af. Wanneer we rekening houden met het eenmalige karakter van het ZEH-dividend, kan het volgende worden geconcludeerd vanuit een meerjarig perspectief: • Er blijft vanaf 2029 € 1.192.000 incidenteel beschikbaar; • Daarnaast blijft er klein overschot van € 121.000 structureel beschikbaar. b)
formatie-uitbreidingen
Het college heeft de formatie-uitbreidingen die als wenselijk zijn gekwantificeerd, vooralsnog niet vertaald naar de Kadernota. Op basis van de definitieve uitkomsten van de meicirculaire stelt het college voor om de afweging en nadere invulling hiervan na de zomervakantie aan uw raad voor te leggen. De verwachting is dat er keuzes gemaakt moeten worden ten aanzien van de inzet van extra capaciteit. Uw raad wordt uitgenodigd om hierin richting te geven door prioriteiten aan te geven binnen welke taakvelden versterking wenselijk is. Concreet gaat het om de volgende opgaven: 1. Openbare orde en veiligheid Er is behoefte aan een intensivering van de handhavingscapaciteit. Hiervoor wordt een uitbreiding van 3 fte voorgesteld. Deze versterking is noodzakelijk om adequaat te kunnen inspelen op de toenemende complexiteit en omvang van handhavingstaken. 2. Monumentenbeleid en vergunningverlening Middelburg is een monumentenstad. Uit vergelijking met andere steden blijkt dat de huidige capaciteit op dit taakveld beperkt is. Een uitbreiding met 3 fte wordt noodzakelijk geacht, zowel op beleidsmatig vlak als op het gebied van vergunningverlening en handhaving. Dit is essentieel voor het behoud en de ontwikkeling van het historisch erfgoed. 3. Onderwijsbeleid Voor een stad als Middelburg is uitbreiding op het terrein van onderwijsbeleid met 0,8 fte noodzakelijk.
De bestuurlijke vragen en het toenemende aantal contacten met onderwijsinstellingen vragen om meer structurele inzet en coördinatie. 4. Wmo en Jeugdaanvragen Tot slot is incidentele inzet nodig om bestaande achterstanden in de afhandeling van Wmo- en
4 Van het beschikbare budget € 1.313 is € 1.192.000 (restant afbouw ZEH-dividend) eenmalige en € 121.000 structureel
beschikbaar. blad
14 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
jeugdaanvragen weg te werken en binnen de wettelijke termijnen te blijven. Dit is een zorgpunt van het college en vraagt om tijdelijke versterking van de uitvoeringscapaciteit. Het college benadrukt dat het uitspreken van uw voorkeuren bijdraagt aan een zorgvuldige en transparante afweging van de beschikbare middelen en de inzet daarvan op de meest urgente maatschappelijke opgaven (zie bijlage 1 - Formatie-uitbreidingen | subtotaal ‘wens’). c)
Voeding investeringsfonds, ruimte weerstandscapaciteit streefwaarde > 1.4
Bij het vaststellen van de Kaderstelling Middelburgs Investeringsfonds heeft de raad tevens besloten om jaarlijks bij het opstellen van de Kadernota te bezien of de beschikbare middelen binnen de algemene reserve eenmalig kunnen worden ingezet voor het Middelburgs Investeringsfonds. Door het instellen van een specifieke investeringsreserve worden deze middelen specifiek toegewezen aan het Middelburgs Investeringsfonds. De reserve grondbedrijf maakt deel uit van de weerstandscapaciteit. Het succesvol opbouwen van deze reserve is echter afhankelijk van de ontwikkelingen binnen de gemeentelijke grondexploitaties. Daarnaast is het niet uitgesloten dat (nieuwe) ontwikkelingen kunnen leiden tot het niet volledig kunnen realiseren van reeds vastgestelde grondexploitaties. Deze waardevermindering komt ten laste van deze reserve. Gezien deze onzekerheden wordt geadviseerd om bij het inzichtelijk maken van de “vrije ruimte” binnen de weerstandscapaciteit de reserve Grondbedrijf buiten beschouwing te laten, zowel nu als in de toekomst. Deze systematiek is consistent met het beleid dat vorig jaar is gehanteerd. Door de reserve grondbedrijf buiten beschouwing te laten, beperken we ons in feite tot het schetsen van de “vrije ruimte” binnen de algemene reserve.
Met de streefwaarde van 1.4 in gedachten, kunnen we een bedrag van € 19,5 miljoen (Stand jaarrekening 2024) binnen de algemene reserve beschouwen als een overschot boven de streefwaarde. Let op: dit is een momentopname. Zowel de omvang van het risicoprofiel als de omvang van de algemene reserve kunnen in de komende jaren (sterk) veranderen. Het gebruik van de berekende “vrije” ruimte op dit moment vergroot de kans dat de verhouding in de toekomst onder de streefwaarde zal liggen. Het saldo van de jaarrekening 2024 is uiteraard nog niet definitief. Als dit nog verandert, heeft dit automatisch invloed op de hieronder gepresenteerde “ruimte”. De uiteindelijke onttrekking wordt dus pas bepaald bij het definitief vaststellen van de jaarrekening 2024. Weerstandscap: gecorrigeerd (excl res Grondb./ Onvz.)
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Algemene reserve
32.020
43.926
44.076
43.301
43.301
43.301
vastgestelde weerstandscap. raad minimaal (= ratio 1.0)
17.000
17.000
17.000
17.000
17.000
17.000
vastgestelde weerstandscap. raad streefwaarde (= ratio 1.4)
23.800
23.800
23.800
23.800
23.800
23.800
ruimte weerstandscapaciteit boven streefwaarde (> 1.4)
8.220
20.126
20.276
19.501
19.501
19.501
Tabel 6: Gecorrigeerd weerstandsratio obv stand Jaarrekening 2024
Volgens het besluit van de Kaderstelling Middelburgs Investeringsfonds kan bij de begroting van 2026 rekening worden gehouden met een voorlopige toevoeging van 19,5 miljoen euro aan het betreffende fonds. Echter bij het besluit van het ZEH-dividend is aangegeven dat via expliciete besluitvorming bij de kadernota de mogelijkheid blijft bestaan om het ZEH-dividend naast het fysieke domein/Investeringsfonds ook in te kunnen zetten op andere domeinen als daar incidentele dekkingsmiddelen benodigd zijn. Dit moment dient zich hierbij aan. Het college stelt voor € 1,0 miljoen in te zetten om het saldo van het eenmalige tekort over 2026, 2027 en 2028 af te dekken. Het voorstel is om het resterende bedrag € 18,5 toe te voegen aan het investeringsfonds. In de bijlage is een overzicht van de reserve investeringsfonds opgenomen.
blad
15 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
Voorstellen nieuw beleid Het college stelt voor om voor onderstaande aanmeldingen de financiële middelen in de komende meerjarenbegroting 2026-2029 op te nemen. bedragen x € 1.000) (+ = voordeel, - = nadeel) Nr.
O&O
Aanmelding
Inc. / Struc.
2025
2026
2027
2028
Opkomst bevorderende activiteiten verkiezingen Gemeenteraad 2026 Information security officer (ISO)
-30
0
0
0
-52
-54
-57
-59
-35
-27
-27
-27
-25
-25
-25
-25
0
-131
-131
-131
0 Bestuur en ondersteuning 1
ja
I
2
ja
S
3
ja
S
4
S
Automatiseren in-, door- en uitstroomproces van personeel Verbreden behoud van ons vastgoed.
5
S
Vergadervoorzieningen dienstgebouwen
6
ja
S
Scansoftware informatievoorziening
-75
-75
-75
-75
7
ja
S
Aanbesteding digitale uitgaande post
-120
-120
-120
-120
8
(1)
I
Portfoliomanagement
-57
0
0
0
9
(1)
S
Adviseur Kabinet
-52
-55
-57
-60
S
Parkeertarieven verhogen
300
300
300
300
S
Stelpost financiële tegenvallers
-1.950
-1.950
-1.950
-1.950
12
I
Taakstelling Jeugd 2026-2027
-500
-750
0
0
13
S
Taakstelling Jeugd verhoging
0
0
0
1.100
ja
S
Vakspecialist ondermijning
-94
-99
-104
-108
2 Verkeer, vervoer en waterstaat 15 (1)
S
Projectondersteuner civieltechnisch
-188
-198
-207
-216
16
(1)
S
Projectleider civieltechnisch
-103
-109
-113
-119
17
ja
S
Beheer & onderhoud civieltechnische kunstwerken
-213
-213
-213
-213
18
ja
I
Actualisatie verkeersmodel Walcheren
-75
-50
0
0
19
S
Verhoging bijdrage verkeerseducatie
-15
-15
-15
-15
20
I
-180
0
0
0
21
S
Veilige schoolomgeving OZEO scholen Grevelingenstraat Vervanging parkeerverwijssysteem (PVS)
0
-83
-83
-83
22
S
Renovatie Arnesteinkade
0
-24
-24
-24
10 11
ja
1 Veiligheid 14
23
ja
S
Renovatie van glooiingen en damwanden
0
0
0
-47
24
ja
I
Baggerwerkzaamheden
0
0
-171
0
I
Bijdrage aan Expat Center Zeeland
-34
-34
-34
0
S
Herstel gymzaal Kruisweg, Nehalennia
0
-12
-12
-12
3 Economie 25 4 Onderwijs 26
ja
blad
16 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
Nr.
O&O
Aanmelding
27
ja
I
28
ja
S
29
ja
30 31
Inc. / Struc.
2025
2026
2027
2028
Tijdelijke voorziening VSO Atalant
-45
-45
0
0
-116
-337
-337
-337
I
Voorbereidingskrediet Aventurijn + aanvullend bouwkosten Voorbereidingskrediet Franciscusschool
-25
0
0
0
ja
I
Tijdelijke huisvesting Regenboogschool
-45
-45
-45
-45
ja
I
Tijdelijke huisvesting TEC
-48
-48
-48
-48
32
I
CSW vertraging met 1 jaar
1.258
0
0
0
33
I
-400
-400
0
0
34
I
Versterken ondersteuningsstructuren in het onderwijs. Intermediair onderwijs en jeugd
-40
-40
0
0
0
-90
0
0
5 Sport, cultuur en recreatie 35
I
Renovatie tennisbanen LTC de Schenge
36
S
Smart Buildings (software) fase 1
-220
-30
-30
-30
37
I
-50
-50
-50
0
38
I
Aanvullend subsidiebudget evenementen Middelburg Evenementencoördinatie en budget initiatieven
-20
-20
0
0
39
I
Projectsubsidie vernieuwende kunst
-75
-75
-75
-75
40
S
Budget jaarlijkse subsidie kunst en cultuur
-85
-85
-85
-85
41
I
Open Monumentendag
-15
0
0
0
42
I
Herstelwerkzaamheden beschermd erfgoed WW2
-15
0
0
0
43
S
Begeleiding SROI
-50
-50
-50
-50
S
Huurlasten Biljartvereniging Middelburg
-10
-10
-10
-10
I
Verbreden behoud van ons vastgoed.
-100
-100
0
0
44
ja
ja
6 Sociaal domein 45 46
ja
S
Sociaal beheer
-290
-290
-290
-290
47
ja
S
Ondersteuning sociaal beheer
-52
-55
-57
-60
48
ja
I
Coördinatie sociaal beheer
-75
-79
0
0
S
Etty Hillesum Huis
-15
-15
-15
-15
S
Publiek vervoer Zeeland (GVC)
-40
-40
-40
-40
51
S
-87
0
0
0
52
S
Ontwikkelsubsidie uitvoeringsagenda mensenrechten Ophogen subsidie Manteling (sociale basis)
-70
-70
-70
-70
53
S
-12
-12
-12
-12
-122
-129
-135
-141
49 50
ja
54
(1)
S
Verhogen budget GebouwBeheersPlan (GBP), Verbreden behoud van ons vastgoed. Wmo consulent
55
(1)
S
Jeugdconsulent
-94
-99
-104
-108
56
I
Sociaal team
-700
-700
0
0
57
S
Uitbreiden Thuisbegeleiding zonder indicatie
-50
-50
-50
-50
58
S
Stimuleren initiatieven inloopvoorzieningen
-70
-70
0
0
blad
17 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
Nr.
O&O
Aanmelding
Inc. / Struc.
2025
2026
2027
2028
59
ja
S
Jeugdhulp 2026 e.v.
-2.780
-2.863
-2.949
-3.038
60
ja
S
Inzet compensatie Rijk volumetoename Wmo
259
529
811
1.104
7 Volksgezondheid en milieu 61
S
Nieuw datapakket afvalbeheer
-80
-40
-40
-40
62
S
Nieuw datapakket afvalbeheer
80
40
40
40
63
ja
S
Bestrijding hoornaar
-50
-50
-50
-50
64
(1)
S
Uitvoerend medewerker BCR
-64
-67
-70
-74
8 Volkshuisvesting, RO en sted vern 65 (1) S
Casemanagers omgevingswet
-206
-217
-227
-237
66
(1)
I
Functioneel beheerder CLO
-95
-101
0
0
67
ja
I
Uitvoeringsprogramma woon-zorg-welzijnvisie
-270
-100
-100
-100
I
Extra vraag voor toezicht en handhaving
-706
-706
-616
0
-9.187
-10.333
-7.821
-5.744
68 Saldo
Tabel 7: Aanmeldingen Kadernota 2026 - 2029
blad
18 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
Toelichting Nieuw beleid 0 Programma Bestuur en Ondersteuning Nr. 1
Opkomst bevorderende activiteiten verkiezingen Gemeenteraad 2026
Investeringsbedrag: € I
Yvonne van Mastrigt
2026
2027
2028
2029
€ -30000
€0
€0
€0
We willen de inwoners van de gemeente in staat stellen zich goed te oriënteren op het werk van de gemeenteraad, de standpunten te vergelijken en daarmee te motiveren om te stemmen en de opkomst te bevorderen. Gedacht kan worden aan het meedoen aan een stemwijzer, een platform voor standpuntuitwisseling, informatiebijeenkomsten voor doelgroepen, jongeren benaderen en extra inzet communicatiemiddelen. Nr. 2
Information security officer (ISO)
Investeringsbedrag: € S
Formatie-uitbreiding
Yvonne van Mastrigt
2026
2027
2028
2029
€ -51500
€ -54281
€ -56723
€ -59276
Met de naderende implementatie van de Cyberbeveiligingswet, die de NIS2-richtlijn van de EU implementeert, wordt het steeds belangrijker voor gemeenten om hun informatiebeveiliging op orde te hebben. De Cyberbeveiligingswet stelt strengere beveiligingsnormen en meldingsvereisten voor incidenten. Om aan deze eisen te voldoen en de toenemende auditlast effectief te beheren, stellen wij voor om een nieuwe functie toe te voegen aan het I-Cluster: Information Security Officer (ISO). Deze rol neemt onder andere de audittaken van de CISO over en helpt bij het implementeren van de Cyberbeveiligingswet. De Cyberbeveiligingswet is de Nederlandse vertaling van de NIS2-richtlijn en breidt de reikwijdte uit naar meer sectoren en stelt strengere eisen aan de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen. Gemeenten hebben een zorgplicht, waarbij zij zelf risicobeoordelingen moeten uitvoeren en passende maatregelen moeten nemen om de continuïteit van hun diensten te waarborgen. Daarnaast moeten incidenten binnen 24 uur worden gemeld. De risico's aan het niet voldoen van de Cyberbeveiligingswet zijn: verhoogde kans op cyberaanvallen, boetes en sancties (tot 10 miljoen euro), verlies van gegevens en operationele verstoringen waarbij de gemeente de burger niet meer kan bedienen. De nieuwe wetgeving en verhoogde auditdruk leggen extra verantwoordelijkheden op de gemeente.
Informatiebeveiliging is voortdurend in beweging, en hackers ontdekken steeds meer manieren om aan te vallen. De gemeente moet hierop anticiperen, wat niet alleen geld maar ook extra capaciteit vereist. De huidige taken van de CISO zijn al omvangrijk, waardoor het onmogelijk is om aan alle nieuwe eisen te voldoen zonder uitbreiding van capaciteit. Het is daarom cruciaal om extra middelen vrij te maken om de veiligheid en continuïteit van onze dienstverlening te waarborgen. Nr. 3
Automatiseren in-, door- en uitstroomproces van personeel
Investeringsbedrag: € S
Willemien Treurniet
2026
2027
2028
2029
€ -35000
€ -26500
€ -26500
€ -26500
blad
19 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
Er moeten een koppeling worden gerealiseerd tussen Youforce en Topdesk voor realtime gegevensuitwisseling. Op deze manier hoeven wijzigingen maar 1 keer ingevoerd te worden in Youforce (als bronsysteem) en verloopt het verdere proces zoveel als mogelijk geautomatiseerd. Hierbij moeten we aan eisen voldoen m.b.t. informatieveiligheid en privacy. Voldoen we hier niet aan dan riskeren we boetes en mogelijk onze aansluiting op DigiD. Dit heeft dus hoge prioriteit! Nr. 4
Verbreden behoud van ons vastgoed.
Investeringsbedrag: € S
Jeroen Louws
2026
2027
2028
2029
€ -25000
€ -25000
€ -25000
€ -25000
We worden elk jaar steeds vaker geconfronteerd met vandalisme. Om gemeentelijk vastgoed te behouden is budget noodzakelijk voor herstelwerkzaamheden. Nr. 5
Vergadervoorzieningen dienstgebouwen
Investeringsbedrag: € S
Rutger Schonis
2026
2027
2028
2029
€0
€ -131000
€ -131000
€ -131000
Het realiseren van moderne vergadervoorzieningen voor gebruikers van gemeentelijke dienstgebouwen. De huidige vergadervoorzieningen moeten kunnen worden vervangen en/of aangevuld als daar noodzaak toe is. Daarnaast is de behoefte van meer, modernere en gebruiksvriendelijke vergadervoorzieningen toegenomen en blijkt de eerste aanschaf vanuit de corona periode ontoereikend om voor gebruikers in het gebouw effectief, efficiënt en hybride te kunnen vergaderen en presenteren. Voorheen werden deze aangeschaft en nu wordt deze faciliteit geleased. Nr. 6
Scansoftware informatievoorziening
Investeringsbedrag: € S
Rutger Schonis
2026
2027
2028
2029
€ -75000
€ -75000
€ -75000
€ -75000
Voor deze doorontwikkeling zal de huidige lokale software van ca 10 jaar oud worden vervangen door nieuwe SAAS software. Hiervoor zal in 4de kwartaal 2025 een aanbesteding worden uitgezet voor een contract van 4+2 jaar. Hiermee wordt voldoen aan de eisen van het Zeeuws Archief inzake vervanging van documenten (analoog – digitaal). Nr. 7
Aanbesteding digitale uitgaande post
Investeringsbedrag: € S
Rutger Schonis
2026
2027
2028
2029
€ -120000
€ -120000
€ -120000
€ -120000
Door onze bedrijfsprocessen verder te digitaliseren, werken we aan efficiëntie en het verminderen van onze analoge poststromen (door meer gebruik te maken van MijnOverheid) en in het kader van duurzaamheid. De aanbesteding is een voortzetting van de pilot voor digitale uitgaande post. Een gedeelte van dit budget kan worden ingezet voor reprografie (zie uitkomsten jaarrekening 2024). Het genoemde bedrag betreft de bruto kosten voor deze digitalisering. De netto kosten zijn: €60.000 (€120.000 - €60.000 minder uitgaven voor reprografie). blad
20 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
Nr. 8
Portfoliomanagement
Investeringsbedrag: € I
Yvonne van Mastrigt
2026
2027
2028
2029
€ -57000
€0
€0
€0
Sinds eind 2023 is een portfoliomanager aangesteld voor een periode van twee jaar, met een looptijd tot 1 september 2025. Hoewel er belangrijke stappen zijn gezet in de opzet en professionalisering van het portfoliomanagement, is dit traject nog niet afgerond. Vervolg is noodzakelijk om de (strategische) doelstellingen te realiseren. Belangrijke onderdelen hierbij zijn het opstellen en actueel houden van een overzicht van opgaven en projecten, evenals het verder implementeren van de basisprincipes van portfoliomanagement. Daarnaast is het opleiden van nieuwe projectleiders binnen de projectleiderspoule essentieel, zeker gezien het dreigende tekort. De hoeveelheid opgaven en de noodzaak om de werkwijze uniform en professioneel te houden, onderstrepen het belang van continuïteit. Daarom is er behoefte aan verlenging van de huidige inzet van 0,5 fte portfoliomanagement tot aan 1 september 2025. Nr. 9
Adviseur Kabinet
Investeringsbedrag: € S
Yvonne van Mastrigt
2026
2027
2028
2029
€ -52000
€ -55000
€ -57000
€ -60000
De werkzaamheden op het gebied van bestuurlijke ondersteuning zijn de afgelopen periode aanzienlijk toegenomen. Dit betreft onder meer het schrijven van speeches, het voorbereiden van kabinetszaken en het ondersteunen van de activiteiten van het college. De groei in het aantal representatieve en ceremoniële verplichtingen vraagt om een structurele en professionele aanpak. Een belangrijk onderdeel hiervan is de toegenomen betrokkenheid bij Koninklijke Onderscheidingen. Niet alleen is het aantal voordrachten gestegen, ook de voorbereiding en begeleiding van deze trajecten – inclusief het opstellen van persoonlijke en passende toespraken – vergt meer tijd en aandacht. Deze activiteiten dragen bij aan de zichtbaarheid en waardering van inwoners en organisaties, en versterken de verbindende rol van het bestuur in de samenleving. Om deze taken op een kwalitatief hoog niveau te blijven uitvoeren, is het noodzakelijk om de capaciteit voor bestuurlijke ondersteuning structureel te versterken. Dit draagt bij aan een zorgvuldig voorbereide en professioneel gepresenteerde bestuurlijke vertegenwoordiging, passend bij de groeiende verwachtingen van zowel interne als externe stakeholders. Deze taken zullen enerzijds gedekt worden uit de voorgesteld uitbreiding (0,5 fte) van de capaciteit en anderzijds door binnen de beschikbare (toekomstige) capaciteit ruimte beschikbaar te krijgen. Nr. 10
Parkeertarieven verhogen
Investeringsbedrag: € S
Carla Doorn
2026
2027
2028
2029
€ 300000
€ 300000
€ 300000
€ 300000
Parkeerbelastingen zijn algemene belastingen waarvan de inkomsten naar de algemene middelen van de gemeente gaan. Dit betekent dat er geen vooraf bepaald doel is voor deze inkomsten. De gemeenteraad beslist waar de opbrengsten worden ingezet. De gemeente is niet verplicht om de inkomsten specifiek aan parkeervoorzieningen of infrastructuur te besteden. Momenteel is er veel beweging op het gebied van parkeren. In januari heeft de raad besloten om geld beschikbaar te stellen voor onderzoek naar extra of uitgebreide parkeerlocaties. Dit initiatief moet bijdragen aan een autoluwe stad, met parkeermogelijkheden aan de randen voor bezoekers, meer groen en goede fietsvoorzieningen.
blad
21 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
Om tot een sluitende meerjarenbegroting te komen wordt voorgesteld de parkeertarieven te verhogen: • € 0,10 per uur voor parkeergarages • € 0,20 per uur voor straatparkeren Nr. 11
Stelpost financiële tegenvallers
Investeringsbedrag: € S
Rutger Schonis
2026
2027
2028
2029
€ -1950000
€ -1950000
€ -1950000
€ -1950000
Om financiële risico’s en onvoorziene tegenvallers binnen de bestaande begroting op verantwoorde wijze op te vangen, wordt een stelpost opgenomen. Deze stelpost fungeert als vangnet voor onderdelen van de kostenraming die nog onzeker zijn of waarvan de exacte omvang op dit moment moeilijk is in te schatten. Hiermee wordt voorkomen dat de gemeente wordt geconfronteerd met financiële lasten die voortvloeien uit huidige besluitvorming, zonder dat daar dekking voor is geregeld. Het opnemen van een stelpost draagt bij aan een robuuste en toekomstbestendige begroting en waarborgt de continuïteit van beleid en uitvoering. Sinds de eerste meerjarenbegroting 2023-2026 van dit college is het steeds gelukt een begroting voor te leggen met ruimte voor investering in de vier gedeelde opgaven van college en raad. Voor dit jaar is dat anders. Het college heeft de afweging gemaakt vanuit financiële voorzichtigheid om deze stelpost nu op te nemen en niet om de ruimte voor andere zaken in te zetten. Nr. 12
Taakstelling Jeugd 2026-2027
Investeringsbedrag: € I
Willemien Treurniet
2026
2027
2028
2029
€ -500000
€ -750000
€0
€0
In de Kadernota 2025 - 2028 is besloten een taakstelling voor Jeugdzorg op te nemen. Om de zorgkosten Jeugd te beteugelen moet regionaal invulling gegeven worden aan de hervormingsagenda Jeugd. Lokaal treffen we maatregelen die ervoor zorgen dat Jeugdzorg ook in de toekomst betaalbaar blijft. Deze taakstelling is gebaseerd op de verwachte ontwikkeling van de hervormingsagenda. Binnen de besparingsdoelstellingen (1 miljard) van het Rijk zijn maatregelen geformuleerd. Sommige doelstellingen zijn haalbaar, andere onzeker. Bij het bepalen van de taakstelling is uitgegaan van alleen de haalbare doelstellingen, wat een besparing van ruim 650 miljoen (landelijk) mogelijk maakt. Voor Middelburg is dit bedrag berekend op € 2.086.000. Vanaf 2026 is er een taakstelling voor Jeugdhulp opgenomen in de begroting, met bedragen van €500.000 in 2026, €750.000 in 2027, en €1.000.000 in zowel 2028 als 2029. De contractering zal vanaf 2026 voor twee jaar worden uitgevoerd volgens de huidige werkwijze. Hierdoor komt de taakstellingen voor 2026 en 2027 onder druk komen te staan. Op dit moment is voorzien dat jeugdzorg vanaf 2028 opnieuw zal worden aanbesteed, wat de kans vergroot dat de taakstelling gehaald kan worden. Tegelijkertijd bestaat, door de opbouw van voorliggende voorzieningen, het risico dat de taakstelling niet wordt gehaald of pas later gerealiseerd kan worden.
In de begroting 2026 zal dit risico vertaald worden in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Het advies is deze bijstelling van de taakstelling op te volgen. Dit advies sluit aan bij de conclusies van de commissie-Van Ark: De uitvoering van deze hervorming staat onder grote financiële druk en is ook verder uitgewerkt in de Voorjaarsnota van het Riijk waarin gemeenten extra middelen toegekend hebben gekregen voor 2027 en 2028. De maatregelen uit de agenda leiden tot forse bezuinigingen, terwijl de uitgaven aan jeugdzorg juist blijven stijgen. ‘Het is niet wenselijk en niet haalbaar om de beoogde besparingen vanaf 2026 te handhaven.
blad
22 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
Nr. 13
Taakstelling Jeugd 2028 en verder
Investeringsbedrag: € S
Willemien Treurniet
2026
2027
2028
2029
€0
€0
€0
€ 1100000
Verhoging taakstelling Jeugd met 20% Sommige gemeenten hebben het maximale moeten inboeken om tot een sluitende begroting te komen. In 2025 is besloten gefaseerd een oplopende bedrag als taakstelling in te boeken. Dit was gebaseerd op 50% van de opbrengst mogelijkheden uit de Hervormingsagenda Jeugd. Uit de voorjaarsnota blijkt dat het uitgangspunt van het Rijk over de financiering van Jeugdzorg en de opbrengst mogelijkheden vanaf 2028 zijn invulling zal krijgen. zie ook hieronder. Omdat Middelburg een zeer voorzichtige benadering heeft gekozen in 2025 wordt voorgesteld om de taakstelling over het haalbare opbrengsten met 20% te verhogen (wordt 70%). Indien de uitkomsten van het Rijk hier aanleiding toe geven zal het effect op deze taakstelling opnieuw worden bekeken. Indexering opbrengst Hervormingsagenda Bij het vaststellen van de begroting voor 2025 is besloten om een taakstelling voor de Jeugdzorg op te nemen (zie hierboven). Deze taakstelling is gebaseerd op de verwachte ontwikkeling van de hervormingsagenda. Binnen de besparingsdoelstellingen van 1 miljard euro van het Rijk zijn maatregelen geformuleerd. Door de onder punt g aangekondigde indexering van de opbrengst Jeugdzorg zijn de doelstellingen, en hiermee de geformuleerde doelstellingen, uit de hervormingsagenda met 50% (507 miljard euro) bijgsteld.
In eerdere berichtgeving is aangegeven dat een aantal van deze doelstellingen haalbaar is, maar voor sommige andere nog onzeker. Bij het eerder bepalen van de taakstelling is uitgegaan van alleen de haalbare doelstellingen, die het Rijk nu bijsteld. Dit levert, door de indexering, een landelijke besparing op van ruim 980 miljoen euro (was 650 miljoen euro). Voor Middelburg is dit bedrag berekend op 3,1 miljoen euro (was 2,1 miljoen euro). Uitgaande van hetzelfde uitgangspunt, maar rekening houdend met de indexering, kan de taakstelling kan voor 2029 worden verhoogd naar 2,1 miljoen euro (70% van de haalbare doelstelling Hervormingsagenda Jeugd van € 3.1 miljoen).
1 Veiligheid Nr. 14
Vakspecialist ondermijning
Investeringsbedrag: € S
Formatie-uitbreiding
Yvonne van Mastrigt
2026
2027
2028
2029
€ -94000
€ -99076
€ -103534
€ -108193
De aanpak ondermijning is een belangrijke pijler van integer bestuur. Door aan deze aanpak goed te positioneren en bemensen worden we als organisatie en samenleving weerbaarder tegen criminele elementen die de onder- en bovenwereld met elkaar verweven. De uitwassen ervan komen we tegen in de gemeente, zoals bezit en gebruik van wapens, handel in verdovende middelen, criminele uitbuiting, vormen van mensenhandel, geweld en bedreiging. Gemeente Middelburg is bezig met een professionaliseringsslag voor de aanpak van ondermijning. De gemeente investeert in de aanpak van ondermijning door een intensievere samenwerking en het verbeteren van de informatiepositie van de gemeente. Een intensievere samenwerking, zowel binnen de gemeentelijke organisatie als met partners buiten. Het verbeteren van onze informatiepositie door bewustwording te creëren, te signaleren, samenwerken met MMA, een gemeentelijk signalenoverleg in te richten met daarbij een privacy protocol en registratie en een informatiesysteem. De groei van het aantal signalen en verdachte situaties levert een significante groei op van de werkzaamheden die leiden tot en voortkomen uit (een verbeterde aanpak) van ondermijning. Tot nu
blad
23 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
toe deden de AOV-ers binnen het cluster OOV (Wijk en Bestuur) dit erbij. Echter de werkzaamheden binnen de aanpak, de behoefte om signalen na te lopen, informatie te delen en te verrijken, controles te organiseren en uit te voeren, het uitvoeren van casussen, etc.. is de afgelopen jaren fors gegroeid en momenteel niet naar behoren uit te voeren. De professionaliseringsslag die Middelburg nu uitvoert zal de behoefte aan uitvoeringscapaciteit doen groeien. Door het toevoegen van een vakspecialist ‘ondermijning’. Kan deze groei opvangen en terugdringen en ervoor zorgdragen dat de criminaliteit niet verder vat krijgt op onze samenleving.
2 Verkeer, vervoer en waterstaat Nr. 15
Projectondersteuner civieltechnisch
Investeringsbedrag: € S
Formatie-uitbreiding
Carla Doorn
2026
2027
2028
2029
€ -188000
€ -198152
€ -207068
€ -216386
De hoeveelheid werk is niet in balans met de beschikbare capaciteit. Bij de eerder kadernota is afgesproken dat hiervoor tijdelijk 3 fte versterking zou komen. Deze fte's zijn/worden nu ingevuld. Het is nu zaak om een en ander structureel te regelen. • Structureel is de beschikbare capaciteit niet in overeenstemming met het ambitieniveau van de gemeenteraad. • Voor de maatschappelijke opgaven worden wel hoge ambities geuit, maar geen middelen ter beschikking gesteld. • Er is grote afhankelijkheid ván maar weinig regie mogelijk óp de maatschappelijke partners die nodig zijn voor het realiseren van de doelstellingen in de leefomgeving. • Er worden enerzijds hoge verwachtingen gewekt bij bewoners over participatie, maar er is ook een grote ombuiging en inschikkelijkheid nodig bij alle partijen om de vele verschillende doelstellingen te bereiken. • De technologische en maatschappelijke ontwikkelingen en veranderingen gaan erg snel en deze vragen enorm veel sturing, creativiteit, flexibiliteit van de gemeentelijke organisatie. • Er is een groot tekort aan technisch, communicatief, politiek bestuurlijk sensitief, financieel onderlegd, empatisch (inhuur)personeel met ervaring in projecten en processen in een politieke omgeving. Nr. 16
Projectleider civieltechnisch
Investeringsbedrag: € S
Formatie-uitbreiding
Carla Doorn
2026
2027
2028
2029
€ -103000
€ -108562
€ -113447
€ -118552
Idem als Projectondersteuner civieltechnisch Nr. 17
Beheer & onderhoud civieltechnische kunstwerken
Investeringsbedrag: € S
Carla Doorn
2026
2027
2028
2029
€ -213000
€ -213000
€ -213000
€ -213000
Preventief beheer en onderhoud uitvoeren conform vastgesteld conditieniveau. Dit is vastgesteld in de beleidskaders beheer en onderhoud civieltechnische kunstwerken 2025-2034 zoals die door de raad is
blad
24 van 49
Kadernota 2026-2029 | Gemeente Middelburg
vastgesteld. Goed onderhoud bewerkstelligt veiligheid voor de gebruikers en beschikbaarheid van de civieltechnische kunstwerken. Nr. 18
Actualisatie verkeersmodel Walcheren
Investeringsbedrag: € I
Carla Doorn
2026
2027
2028
2029
€ -75000
€ -50000
€0
€0
Doelstelling is om voor alle wegen met meer dan 2500 motorvoertuigen per etmaal de basisgeluidsemissies vast te leggen. Een tweede doelstelling is om een werkelijk beeld te krijgen van de fietsintensiteiten op het Middelburgse wegennet om daarmee betere beleidsmatige keuzes te kunnen maken. Er is nog geen concreet plan maar er zijn wel regionale afspraken om nu budgetten te reserveren voor 2026. Waarna er in 2026 eerst een uitgebreid telnetwerk wordt uitgezet voor auto en fiets en daarna het verkeersmodel wordt geactualiseerd. Vanaf 2027 zijn gemeenten verplicht om de basisgeluidsemissies voor wegen boven de 2500 motorvoertuigen vast te leggen. Aanpassing van het verkeersmodel is noodzakelijk voor het zorgvuldig berekenen van de Basisgeluidsemissies (BGE). Dit is een nieuwe wettelijke taak die geldt voor alle gemeenten. Nr. 19
Verhoging bijdrage verkeerseducatie
Investeringsbedrag: € S
Carla Doorn
2026
2027
2028
2029
€ -15000
€ -15000
€ -15000
€ -15000
Er ligt vanuit het Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Zeeland (ROVZ) een financiële onderbouwing bij de nieuwe werkwijze voor verkeerseducatie in Zeeland. Uit de ongevallencijfers blijkt dat jongeren een kwetsbare groep verkeersdeelnemers zijn die een aanzienlijk aandeel in het totale ongevallenaandeel innemen. Het aanbieden van verkeerseducatie is dan ook van groot belang. De negatieve trend die we jaarlijks terugzien in de ongevallencijfers vraagt om een uitgebreidere aanpak. Met de huidige financiële bijdrage vanuit de gemeente is het niet mogelijk om meer scholen aan te laten sluiten terwijl Middelburg juist één van de gemeente is waar nog de minste scholen zijn aangesloten. Er valt hier dan ook nog veel winst te behalen. Conform de nieuwe kostenverdeling is er een structurele verhoging nodig van de huidige budgetten voor verkeerseducatie va n€15.000,- met een bedrag van €15.000,- per jaar naar een totaalbedrag van €30.000,-. Hiermee is er ruimte om alle scholen aan te laten sluiten en de verkeerseducatie in Zeeland, maar vooral ook in Middelburg de gewenste impuls te geven.