25-097 Bijlage 1. Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Naast de inzet vanuit het onderwijsachterstanden beleid is
krijgen ze (jeugd)hulp.
in 2024 door bijna alle scholen het Gelijke Kansen Budget
In het schooljaar 2023-2024 heeft het RBL in totaal voor
ingezet. Binnen- en buiten schooltijd zijn op meerdere scholen
Walcheren 1569 verzuimmeldingen behandeld. Het aantal
46
Jaarstukken 2024 / Programma's / Onderwijs / Wat hebben we ervoor gedaan?
verzuimmelding stijgt elk jaar weer. Dit is een weerspiegeling
Doelstelling 10: Voldoen aan de zorgplicht voor
van de toenemende problematiek onder de jongeren. Het
onderwijshuisvesting t.b.v. primair- en voortgezet
aantal vroegtijdige schoolverlaters op Walcheren is met 208 in
(speciaal) onderwijs
schooljaar 2023-2024 iets gestegen tov het vorige schooljaar.
De extra lokalen bij het schoolgebouw van de Regenboogschool
Er moet weer een nieuwe tranche opgesteld worden waarbij de
zijn in gebruik genomen.
nieuwe wet “van school naar werk” en het verhogen van de leeftijd (tot 27 jaar) wordt meegenomen m.b.t. het voorkomen van het
Doelstelling 11: Faciliteren vestiging en financiering
vroegtijdig schoolverlaten. Het ligt in de plannen dat ingaande
uitbreiding vervolgonderwijs
januari 2026 de nieuwe wet, en de nieuwe tranche, ingevoerd zijn.
In 2024 is regelmatig overleg geweest met Scalda, HZ, UCR en Provincie Zeeland over de toekomst en het behoud c.q. uitbreiding
Doelstelling 7: Thuiszitters (Primair, Voortgezet en Speciaal Onderwijs) en voortijdig schoolverlaters (MBO) worden vaker toegeleid naar onderwijs, of als onderwijs niet passend is naar werk of hulpverlening.
van het vervolgonderwijs.
Wat hebben we ervoor gedaan?
In 2023-2024 is de aanpak op thuiszitters verder doorgegaan.
Doelstelling 1: Kinderen starten zonder achterstanden op
We hebben meer thuiszitters geholpen om weer naar terug naar
de basisschool, door alle peuters voorschoolse educatie
school te gaan, of aan het werk te gaan of een zorgtraject
aan te bieden
te volgen. Helaas is het aantal jongeren dat thuiszit als gevolg
Er zijn genoeg plekken op de verschillende kinderopvangocaties
van (psychische) problematiek ook toegenomen. De thuiszitters
in Middelburg voor alle peuters met een indicatie voor
casussen zijn complex en vragen een brede samenwerking
voorschoolse educatie.
(school, samenwerkingsverband, zorgorganisaties, toegang, RBL) De peuterconsulenten zijn gestart en hebben gedurende het Doelstelling 8. Verzuimende leerlingen volgen na
jaar o.a.:
interventies van het RBL vaker de lessen.
– signalen verzameld m.b.t. proces voor- en vroegschoolse
Wanneer meldingen in een vroeg stadium binnenkomen, blijkt de kans op succesvolle terugkeer naar school aanzienlijk groter. Jongeren worden sneller bereikt, waardoor passende
educatie (VVE); – samenwerkingsafspraken gemaakt met jeugdverpleegkundigen m.b.t. proces na toekennen VVE;
ondersteuning eerder kan worden ingezet. Dit voorkomt dat
– observaties gedaan bij jeugdigen op de peutergroep
problemen zich opstapelen en het verzuim langdurig wordt.
om te kijken welke vervolgplek passend zou zijn en
Daarnaast is de samenwerking tussen scholen en het RBL
hierin geadviseerd;
versterkt, wat leidt tot een meer gerichte en gezamenlijke aanpak.
– geadviseerd bij vragen van ouders en professionals bij
Ondanks dat de casussen complexer en intensiever zijn geworden,
vastlopen peuters op huidige plek en meedenken over
lukt het in veel gevallen om jongeren weer perspectief te bieden en
passende vervolgplek;
hen structureel terug te laten keren naar het onderwijs.
– en bemiddeld bij situaties waarbij er binnen de 'vaste' afspraken geen oplossing gevonden wordt voor een peuter.
Doelstelling 9: Het bevorderen van gedrag over duurzaamheid bij kinderen (en tevens hun ouders) zowel op
Doelstelling 2: Alle kinderen van 2 tot en met 12 jaar
jonge leeftijd als wanneer ze zelf volwassen zijn.
krijgen gelijke ontwikkelkansen
Spelenderwijs kennismaken met natuur, planten, dieren, milieu en
In 2024 is de uitvoering van de OABplannen in volle gang. Hierin
ons ecosysteem, duurzaamheid, energie en de voedselindustrie.
wordt goed samengewerkt door scholen met de kinderopvang
Er zijn genoeg mogelijkheden om natuuronderwijs een plek
op locatie. Voorbeelden van de inzet die gedaan wordt door de
te geven in het schoolprogramma. Ook in 2024 werd de
scholen en kinderopvang zijn: verhogen van ouderbetrokkenheid,
Milieueducatie uitgevoerd door Terra Maris. Er is een verband
taalgroepen, tutorgroepen, een gesubsidieerd voorschools
tussen gerichte educatie op school en kennis, houding en gedrag
peuteraanbod en de Voorleesexpress (vanuit de ZB).
op latere leeftijd.
47
Jaarstukken 2024 / Programma's / Onderwijs / Wat hebben we ervoor gedaan?
Ook is er weer een zomerschool geweest, waarin peuters en
duidelijk dat iedereen de extra inzet op deze doelgroep onderkent
kinderen met een (dreigende) ontwikkelachterstand 3 weken in
omdat het aantal thuiszitters nog steeds stijgende is. Zowel in het
de zomervakantie een gevarieerd programma volgen met leren,
basis onderwijs als voortgezet onderwijs.
spelen en ontspanning. Doelstelling 7: Het laten dalen van het aantal 18 tot 23Doelstelling 3: Het bevorderen van de kansengelijkheid
jarigen zonder startkwalificatie
voor jeugd
De nieuwe Vroegtijdige school verlaten (VSV) tranche 2021-2024
In gezamenlijkheid met de schoolbesturen PO en V(S)O,
is verlengd tot augustus 2025 als gevolg de invoering van de
kinderopvang en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs
nieuwe wet “van school naar werk”. In deze wet wordt opgenomen
is gekomen tot een Lokale Educatieve Agenda, waarin
dat de aansluiting met de arbeidsmarkt moet worden gerealiseerd
de betrokkenen zich inzetten om samen te werken
en dat de begeleiding van de jongeren van het Doorstroompunt
voor kansengelijkheid. Naast de bestuurlijke overleggen en
opgetrokken wordt naar 27 jaar. Deze wet moet worden
betrokkenheid, wordt er uitvoering gegeven aan het Gelijke
geïntegreerd in de nieuwe plannen (tranche) die voor januari 2026
Kansen Budget op de scholen van het primair onderwijs.
moeten zijn worden ingeleverd bij het Ministerie. Door deze nieuwe wetgeving en invoering van de nieuwe tranche zijn er nog geen
In de Walcherse Regionale Educatieve Agenda (REA) is succesvol
aantallen nieuwe vroegtijdige schoolverlaters bekend.
gewerkt aan het tot stand komen van een gezamenlijk Manifest Gelijke Kansen.
Doelstelling 8. Verzuimende leerlingen volgen na interventies van het RBL vaker de lessen.
Doelstelling 4: Vroeg signaleren van problemen bij
In het afgelopen schooljaar zijn er zowel in het PO, VO en MBO
kinderen en jeugd
1573 verzuimmeldingen geweest. Alle verzuimmeldingen worden
In heel 2024 is vanuit de afdeling TIM de inzet geweest van
onderzocht of er interventie van het RBL nodig (school kan dit ook
de functie intermediair die aansluit bij de scholen en meedenkt
aangeven in de melding). Doel van de interventie is om de jongeren
met de vraagstukken. Dit draagt ook bij aan de zichtbaarheid en
terug naar school te krijgen en wanneer de interventie vroeg in het
vindbaarheid van de consulenten, bij zowel het onderwijspersoneel
verzuim proces plaatsvindt is de kans van slagen groter. Gezien
als ouders.
de ontwikkelingen rondom de toename van de problematieken onder de jongeren duren de interventies langer en de casussen zin
Doelstelling 5: Versterken ondersteuningsstructuren in
ook intensiever.
het onderwijs De investering die er sinds 2023 in het onderwijs is, is ook in 2024
Doelstelling 9: Het bevorderen van gedrag over
verlengd en leidt steeds meer tot borging, integrale aanpak en
duurzaamheid bij kinderen (en tevens hun ouders) zowel op
samenwerking rondom de leerlingen.
jonge leeftijd als wanneer ze zelf volwassen zijn
De inzet van de intermediairs vanuit de afdeling TIM draagt sterk
Het jaar 2024 was op het gebied van Natuur- en Milieueducatie een
bij aan de afstemming met deze organisatie en met het onderwijs.
goed jaar met veel activiteiten, leskist-uitlenen en gastlessen. We zijn weer helemaal terug op niveau van voor corona! In
Doelstelling 6: Steeds meer kinderen en jongeren volgen
2024 mooie nieuwe leskisten & Lespakket Duurzame Toekomst in
onderwijs. Als onderwijs niet passend is, werken ze, of
samenwerking met IVN ontwikkeld en bijna 50% meer leerlingen
krijgen ze (jeugd)hulp.
bereikt via leskist-uitleen en groene activiteiten bij Terra Maris.
De pilot, met betrekking tot het beter in beeld krijgen van de thuiszitters, is verlengd. Het doel is om ervoor te zorgen dat
Doelstelling 10: Onderwijshuisvesting
de periode van thuiszitten zo kort mogelijk wordt. Inmiddels
In 2024 is Project Dauwendaele opgestart voor de vervanging van
heeft de Gemeente Middelburg 0,4 fte opgenomen in de
CBS de Wilgenhof en OBS het Element. Hiermee wordt een locatie
meerjardenbegroting. Ook de Gemeente Vlissingen, Veere en
gecreëerd voor kinderopvang, onderwijs, wonen en welzijn.
de Samenwerkingsverbanden zijn gevraagd om een structurele bijdrage ingaande juli 2025. Overleggen hierover lopen. Wel is
48
Jaarstukken 2024 / Programma's / Onderwijs / Beleidsindicatoren
Met de schoolbesturen in de Griffioen zijn in 2024 de gesprekken
Daarnaast heeft de UCR te maken met aangekondigde
opgestart voor de ver-/nieuwbouw van de Aventurijn, ISK en
rijksbezuinigingen op het wetenschappelijk onderwijs. Met
CSW van de Perre. Om in de tussentijd de leerlingengroei bij
UCR is in 2024 overleg geweest over de gevolgen
kindcentrum de Aventurijn te huisvesten zijn in 2024 extra lesunits
van deze bezuinigingen en de door UCR gewenste
bijgeplaatst. Ten behoeve van de opvang anderstalige leerlingen
aanpassingen in het onderwijsaanbod. Inmiddels heeft UCR de
zijn bij het ISK in 2024 extra lesunits bijgeplaatst.
toekomstplannen gepresenteerd.
Doelstelling 11: Faciliteren vestiging en financiering
Het MBO heeft in 2024 stilgestaan bij de gevolgen van de
uitbreiding vervolgonderwijs
nieuwe wet voortijdig schoolverlaters die 1 januari 2026 ingaat
Afgelopen jaar is met name in het overleg met het
en wat nodig is om e.e.a. op tijd gereed te hebben. De aandacht
vervolgonderwijs aandacht besteed aan de gevolgen van de
die we vorig jaar gevraagd hebben voor de bereikbaarheid
concept Wet Internationalising in Balans (WIB). Van deze concept
van het vervolgonderwijs met het openbaar vervoer heeft
wet gaat een grote dreiging uit voor het voortbestaan van de UCR
ervoor gezorgd dat de meeste buslijnen in Zeeland richting
een de opleidingen van de HZ in Middelburg. Samen met de UCR,
Walcheren gehandhaafd zijn gebleven. Met de uitbreiding van
de HZ en de Provincie Zeeland is een sterke lobby ingezet om deze
het aantal studentenwoningen aan de Poelendaelesingel met
wet aan te passen door een uitzondering voor Zeeland te maken.
42 woningen is deze locatie vol gebouwd. In 2024 is gestart
Verwacht wordt dat de WIB in het voorjaar van 2025 behandeld
met het vinden van een locatie voor het realiseren van 50
wordt. Tot die tijd blijft de lobby actief.
tijdelijke studentenwoningen.
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen)
2018 Middelburg Nederland
Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen)
Middelburg Nederland
2019
2020
2021
2022
2023
2024
1,3
1
0,7
1,3
1,4
1,3
nnb
1,9
2,4
2,7
2,5
2,7
6,3
nnb
23,0
9,0
12
12
19
17
nnb
23,0
26,0
20
19
24
27
nnb
2,0
2,0
1,9
2
2,6
2,3
nnb
2,0
2,0
1,7
1,9
2,4
2,4
nnb
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers) (% deelnemers aan het
Middelburg
VO en MBO onderwijs) Nederland
Wat heeft het gekost? Onderwijs
Begroting 2024
Begroting 2024
Realisatie 2024 Verschil 2024 (+
na wijziging
voordeel, nadeel)
Lasten 4.01.0 Openbaar basisonderwijs
905
828
779
49
4.02.0 Onderwijshuisvesting
3.952
3.218
3.239
-21
4.03.0 Onderwijsbel en leerlingzaken
3.820
4.430
4.135
295
49
Jaarstukken 2024 / Programma's / Onderwijs / Wat heeft het gekost?
Onderwijs
Begroting 2024
Begroting 2024
Realisatie 2024 Verschil 2024 (+
na wijziging
voordeel, nadeel)
Totale Lasten
8.676
8.476
8.153
323
-127
-127
-130
3
Baten 4.01.0 Openbaar basisonderwijs 4.02.0 Onderwijshuisvesting
-45
-45
-15
-29
4.03.0 Onderwijsbel en leerlingzaken
-2.632
-3.256
-3.018
-239
Totale Baten
-2.803
-3.428
-3.163
-265
Totaal Onderwijs
5.873
5.048
4.990
58
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel /
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
- nadeel)
afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000.
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we alleen afwijkingen van € 50.000 of hoger Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
392
-392
N
0
148
N
Overig
-69
-21
Totaal
323
-265
4.03.0 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Onderwijsachterstandenbeleid Dit betreft een specifieke uitkering waarbij niet de volledige uitkering is benut in 2024. Het restant van de middelen is gereserveerd voor komende jaren, om binnen de geldende voorwaarden deze middelen in te zetten. Uitvoering leerplichtwet De leerplichtwet wordt uitgevoerd door de samenwerking RBL Walcheren. In 2022 was binnen deze samenwerking sprake van een positief resultaat dat is gereserveerd voor lasten in de komende jaren. In 2024 is dit overschot ingezet. Daarnaast is er vanuit de gemeente Vlissingen en Veere een vergoeding ontvangen voor de thuiszitterscoach en de begroting was hier niet op bijgesteld.
50
Jaarstukken 2024 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie
Sport, cultuur en recreatie Inleiding
een aantrekkingskracht die tot ver buiten de regio reikte en waarin sporten, bewegen, kunst en cultuur weer erg waardevol zijn gebleken. Binnen het programma Sport, cultuur en recreatie worden
Middelburg was ook het afgelopen jaar weer een vitale en
activiteiten ontplooid die bijdragen aan het gewenste imago en aan
bruisende stad waarin het prettig wonen, werken en recreëren was
de promotie van de stad en activiteiten gericht op een recreatieve,
en waar ruimte was voor verschillende festivals en evenementen.
sportieve, gezonde en educatieve tijdbesteding van inwoners en
Een aantrekkelijke stad voor iedereen, voor jong en oud, met
bezoekers van de stad.
Beleidskader
– Groen Beleidsplan 2016 - 2026
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
Wat wilden we bereiken?
– Sportnota Middelburg in beweging 2013 - 2016 – Lokaal Sportakkoord Middelburg 2023-2026
Maatschappelijk effect
– Plan van aanpak Brede SPUK- regeling 2023-2026
Middelburg moet een vitale en groene stad zijn waarin het
– Evenementenbeleid 2002
prettig wonen, werken, participeren en recreëren is. Sport,
– DNA Middelburg 2013
kunst en cultuur zijn daarbij voor iedere Middelburger bereikbaar
– Actieplan binnenstad 2015
en toegankelijk.
– Nota Archeologische monumentenzorg Walcheren 2016-2022 – Cultuurvisie Middelburg 2028, “op Kunst&Cultuur kun je bouwen” (2017) – Omgevingsvisie Middelburg 2050
Middelburg moet ook een gastvrije en bruisende stad zijn, waar het aangenaam is om te verblijven en te wonen en waar ruimte is voor festivals en evenementen voor jong en oud.
– Communicatiebeleidsplan
51
Jaarstukken 2024 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat hebben we bereikt?
Middelburg is een stad die een aantrekkingskracht heeft die tot ver
investeren in de culturele sector waarbij dynamiek, vernieuwing,
buiten de regio reikt en kunst en cultuur zijn daarin erg waardevol.
toegankelijkheid en samenwerking centraal hebben gestaan.
Ze helpen Middelburg een aantrekkelijke gemeente te zijn, kunnen helpen bij het vinden van antwoorden op maatschappelijke vragen
Doelstelling 2: Bevorderen van de deelname aan en
en dragen vaak bij aan sociale doelen. Middelburg is het kloppend
de kwaliteit van het sportieve en culturele aanbod
culturele hart van Zeeland en dat willen we verder hoorbaar,
in Middelburg
zichtbaar en voelbaar maken.
Het afgelopen jaar hebben we als gemeente opnieuw deelgenomen aan het Jeugdfonds Sport en Cultuur Zeeland. We
Doelstellingen
hebben dit jaar de doelgroep uitgebreid door voor het eerst ook
1. Versterken van de lokale culturele sector;
deel te nemen aan het Volwassenfonds Sport en Cultuur Zeeland.
2. Bevorderen van de deelname aan en de kwaliteit van het
Mede hierdoor hebben we een belangrijke stap gezet om sport en
sportieve en culturele aanbod in Middelburg; 3. Middelburg behoudt/versterkt haar positie van aantrekkelijke
cultuur voor iedereen in Middelburg bereikbaar en toegankelijk te maken, ook voor gezinnen met weinig geld.
woon-, werk-, en verblijfsgemeente; 4. Meer sfeer in de binnenstad en seizoen verlenging; 5. Investeren in vergroening en een ecologisch verantwoord groenbeheer in Middelburg.
Wat hebben we bereikt? Doelstelling 1: Versterken van de lokale culturele sector Het afgelopen jaar zijn we er in geslaagd om dankzij een breed palet aan ondersteuning op verschillende manieren te Prestatie
Status
Mogelijkheden bieden dat kinderen en jongeren uit gezinnen met weinig geld mee doen (Sport)
Volgens plan
Mogelijkheden bieden dat kinderen en jongeren uit gezinnen met weinig geld mee doen (Cultuur)
Volgens plan
Mogelijkheden bieden dat volwassenen uit gezinnen met weinig geld mee doen (Sport)
Volgens plan
Mogelijkheden bieden dat volwassenen uit gezinnen met weinig geld mee doen (Cultuur)
Volgens plan
Mogelijkheden bieden voor gevarieerd aanbod cultuur activiteiten en evenementen
Volgens plan
Doelstelling 3: Middelburg behoudt/versterkt haar positie
te versterken en de uitstraling van Middelburg te verbeteren.
van aantrekkelijke woon-, werk-, en verblijfsgemeente
Het afgelopen jaar hebben zich opnieuw diverse culturele
In 2024 is Middelburg weer druk bezocht door toeristen. Dat is
en andersoortige evenementen in de gemeente Middelburg
onder meer terug te zien in de inkomsten uit de toeristenbelasting.
plaatsgevonden, zowel ‘vaste waardes’ voor de gemeente als
Toerisme blijft erg belangrijk voor de binnenstad van Middelburg.
nieuwe initiatieven.
Mede daardoor is de leegstand, ondanks een aantal moeilijke jaren, erg laag. Een nieuw beleidsplan Toerisme zorgt er voor dat
Doelstelling 5: Investeren in vergroening en een ecologisch
thema’s als het beheersbaar houden van toerisme en leefbaarheid
verantwoord groenbeheer in Middelburg
in goede verhouding blijven.
Het afgelopen jaar zijn we er weer in geslaagd om te investeren in de vergroening van Middelburg en het realiseren van een
Doelstelling 4: Meer sfeer in de binnenstad en
ecologisch verantwoord groenbeheer. Dit is terug te zien in de
seizoen verlenging
woonomgeving waarin steeds meer steen is vervangen door groen
In 2024 zijn we er opnieuw in geslaagd om een gevarieerd
en bij de inrichting waar meer is gestuurd op de afwisseling tussen
aanbod van culturele en sportieve activiteiten en evenementen
gras, bloemenranden en bosplantsoenen. Dit alles zorgt weer voor
te presenteren. Dit om zo de levendigheid van de binnenstad
een verhoogde biodiversiteit.
52
Jaarstukken 2024 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Samenwerking
Doelstelling 1 : Versterken van de lokale culturele sector
één van de stedelijke cultuurregio’s in Nederland. In voortzetting
Het Rijk heeft de provincie en de Z4-gemeenten aangewezen als
Investeren in de sector
van de periode 2021-2024 zijn in 2024 afspraken gemaakt
In 2024 is budget voor projectsubsidies ingezet voor de
tussen de stedelijke regio en OCW rondom gezamenlijke
ondersteuning van projecten waarmee ‘innovatie en vernieuwende
verantwoordelijkheid rondom stedelijke culturele aantrekkelijkheid
kunst’ beoogd werd. Het merendeel van de initiatieven had
in de periode 2025-2028.
betrekking op een verbinding tussen professionele kunst en cultuurdeelname (amateurkunst). Projecten in verschillende
De jaarlijks ondersteunde culturele organisaties, inclusief
kunstdisciplines zijn ondersteund, met een zwaartepunt in
twee organisaties uit de landelijke Basisinfrastructuur (Zeeuws
muzikale projecten.
Museum, SBKM/ Vleeshal ontvingen voor 2025-2028 een subsidietoekenning van het Rijk), vormden een onderlegger voor
Daarnaast werd de basis aan Middelburgse cultuurvoorzieningen
stedelijke aantrekkelijkheid als voorziening voor Middelburg en
gehandhaafd. Zo ontvangt Middelburg sinds 2009 een
vaak ook Walcheren en Zeeland.
decentralisatieuitkering Beeldende Kunst en Vormgeving, onder voorwaarde dat Middelburg ook minimaal € 150.000 uit
Podiumkunsten
eigen middelen bijdraagt aan hedendaagse beeldende kunst.
Uitvloeisel van het raadsbesluit over de profilering van het
Daarmee zijn onze uitgaven geborgd op het gebied van
podiumaanbod is de vergaande samenwerking tussen de Stichting
eigentijdse beeldende kunst zoals bij SBKM/ Vleeshal, dat in
Zeeuwse Concertzaal, Schouwburg Middelburg BV en inmiddels
2024 een toekenning ontving voor meerjarige ondersteuning
ook de Oostkerk. De samenwerking richt zich met name op
(2025-2028) vanuit het Rijk als ‘presentatie-instelling’ in de
afstemming van het podiumkunstenaanbod over de verschillende
landelijke Basisinfrastructuur.
Middelburgse podia. Ook in regionaal verband werken de (podiumkunst-)organisaties samen, inhoudelijk binnen het Zeeuws
De taken uit de Wet Stelsel Openbare Bibliotheken worden
Cultuuroverleg en voor promotie via de Zeeuwse Cultuuragenda.
uitgevoerd door de ZB. Tegelijk hebben we aandacht voor mogelijkheden om deel te nemen aan sport en cultuur via
Cultureel Erfgoed
het Jeugdfonds sport & cultuur. Ook het eerste deel van de
Cultureel erfgoed is een van de belangrijkste bestanddelen
aanbestedingsprocedure ‘Onderhoud hedendaagse en historische
van de Identiteit van Middelburg. Om het cultureel erfgoed te
kunstobjecten en (oorlogs-)monumenten in de openbare ruimte’
beschermen, te benutten en te kunnen beleven heeft Erfgoed
heeft plaatsgevonden. Het afsluiten van een onderhoudscontract
Middelburg ook in 2024 bijgedragen aan diverse projecten
vindt in 2025 plaats.
waarin ons erfgoed een rol speelt. Zo zijn voor de mogelijke
De samenwerking met de stadsbeiaardier is in 2024 uitgebreid.
kaart gebracht.
nieuwbouwlocaties de cultuurhistorische waarden in beeld en in Er zijn aanvullende afspraken gemaakt over de wijze waarop de bespeling van de carillons aansluit bij gebeurtenissen
Erfgoed Middelburg was daarnaast ook betrokken bij de vele
en herdenkingen in de gemeente. De afspraken zijn in lijn
restauratie- en herbestemmingsopgaven van het gebouwde
met de Normbetrekking Koninklijke Nederlandse Klokkenspel
erfgoed en zelfs zeer intensief bij de voorbereidingen voor de
Vereniging (KNKV).
op handen zijnde restauraties van het station en het stadhuis. Ten aanzien van de restauratie van het stadhuis op de markt is na een
In 2024 zijn leden voor een adviescommissie subsidies kunst en
eerste overleg met de adviescommissie en de Rijksdienst voor
cultuur benoemd. Zij hebben het college schriftelijk geadviseerd
het Cultureel Erfgoed over de restauratievisie in 2024 aanvullend
over de ‘artistiek-inhoudelijke kwaliteit’ van 13 aanvragen voor
bouwhistorisch onderzoek uitgevoerd ten behoeve van verdere
jaarlijkse subsidie 2025.
aanscherping van de restauratievisie. Ook is het najaarsdeel van het wettelijke verplichte Flora en Faunaonderzoek uitgevoerd waarbij de aanwezigheid van vleermuizen is vastgesteld. Het
53
Jaarstukken 2024 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat hebben we ervoor gedaan?
voorjaarsonderzoek wordt in de periode mei-juli 2025 uitgevoerd.
Doelstelling 2. Bevorderen van de deelname aan en
Inspectie door de Monumentenwacht gaf aanleiding om verdere
de kwaliteit van het sportieve en culturele aanbod
veiligheidsvoorzieningen te treffen tegen mogelijk afvallend
in Middelburg
materiaal en in december 2024 is een groot deel van
Brede SPUK/GALA
de historische gevels voorzien van anti-steenvalnetten. Een
Het ministerie van VWS heeft samen met de VNG en
actualisatie eind 2024 van de getroffen voorziening voor de
VSG een manier gevonden om alle beschikbare middelen
restauratie laat als gevolg van onder andere gestegen bouwkosten
rondom preventie, sporten en bewegen te bundelen en
een forse stijging zien. In de eerst helft van 2025 wordt de
onder te brengen in 1 specifieke uitkering (SPUK). Deze
volledige scope van de de restauratieopgave uitgewerkt waarmee
regeling richt zich op verschillende thema’s zoals: de
de totale investeringsopgave in beeld wordt gebracht. We streven
Brede Regeling Combinatiefuncties, het Lokaal Sportakkoord,
naar eerste kwartaal 2026 start van de werkzaamheden.
terugdringen gezondheidsachterstanden, kansrijke start, aanpak overgewicht, aanpak valpreventie, preventie, mentale gezondheid,
In 2024 is ook een begin gemaakt met het opstellen van
leefomgeving, alcoholpreventie, versterken sociale basis,
de Kerkenvisie in coproductie met Erfgoed Zeeland. En er is
mantelzorg, een tegen eenzaamheid en welzijn op recept. Volgens
intensief gewerkt aan de nieuwe Nota Ruimtelijke Kwaliteit en de
de voorwaarden van het ministerie hebben wij hiervoor een plan
daaraan toe te voegen visualisering van de mogelijkheden voor
van aanpak geschreven genaamd “Plan van aanpak Brede SPUK
zonnepanelen binnen de beschermde stadsgezichten. De planning
Middelburg 2023-2026” waarin we omschrijven op welke manier
is erop gericht om beide trajecten in 2025 af te ronden.
we de financiële middelen uit alle afzonderlijke thema’s inzetten.
De provincie Zeeland heeft het afgelopen jaar het koersdocument
Lokal Sportakkoord Middelburg
Cultuur & Erfgoed vastgesteld. Hieruit volgt een intensievere
Ter uitvoering van het thema Lokaal Sportakkoord hebben we
samenwerking tussen beide beleidsvelden binnen de gemeente.
ook voor 2024 weer een uitvoeringsbudget mogen ontvangen van het Rijk. Dit budget is bedoeld om lokale sportieve projecten
In samenwerking met de andere Zeeuwse gemeenten is in het
en samenwerkingsverbanden in Middelburg te stimuleren. Het
Overleg Zeeuwse Overheden aandacht gevraagd voor de keten
afgelopen jaar hebben we de samenwerking met het Preventie
met betrekking tot de vergunningverlening, toezicht en handhaving
Akkoord gezocht om zo ook projecten en initiatieven te
bij het gebouwde erfgoed. Naar aanleiding daarvan is gestart
ondersteunen die bijdragen aan de gezondheid van onze
met het onderzoeken van samenwerkingsverbanden tussen de
Middelburgers. In 2024 hebben we zo gezamenlijk 24 nieuwe
Zeeuwse gemeenten, de provincie en de Rijksdienst voor het
lokale initiatieven financieel ondersteund die zijn ingediend
Cultureel Erfgoed.
via middelburgontmoet.nl en zijn getoetst aan de vooraf vastgestelde criteria.
Archeologie In 2024 heeft de Walcherse Archeologische Dienst (WAD)
Brede Regeling Combinatiefuncties
in lijn met het archeologiebeleid bij diverse ontwikkelingen
Het tweede sportieve thema is de Brede Regeling
geadviseerd en heeft er een actualisatie van het archeologiebeleid
Combinatiefuncties. Met deze regeling proberen we verschillende
plaatsgevonden. Deze actualisatie is in december 2024 door de
sectoren als Sport, Cultuur, Gezondheid, Zorg en Onderwijs
gemeenteraad vastgesteld en wordt in het omgevingsplan verder
meer met elkaar te verbinden. Ook in 2024 heeft een team
vertaald. De WAD is ook bezig geweest met de inventarisatie van
van combinatiefunctionarissen en buurtsportcoaches zich weer
de cultuurhistorische en landschappelijke waarden van Walcheren
ingezet om de verbinding tussen deze sectoren te realiseren.
en heeft verschillende onderzoeken in opdracht van de gemeente
Samen met de gezamenlijke ministeries en VNG/VSG zetten
uitgevoerd. In december 2024 heeft de WAD versterking gekregen
ze zich in om vraaggericht de toeleiding en begeleiding naar
door de werving van een tweede veldarcheoloog waarmee de WAD
sport-, beweeg- en cultuuraanbod te versterken, zodat meer
nu drie man sterk is.
Middelburgers actief betrokken raken bij en deelnemen aan sporten, bewegen en cultuur en daarmee gezonder, actiever en fitter worden. Het afgelopen jaar waren er opnieuw meer dan
54
Jaarstukken 2024 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat hebben we ervoor gedaan?
11 fte’s werkzaam als combinatiefunctionaris of buurtsportcoach
de vervanging van kunstgrasveld 2 bij Korfbalvereniging Swift
in Middelburg, onderverdeeld bij vier werkgevers: Vizita, de
voorbereid en aanbesteed en is er een opdrachtnemer gevonden
gemeente Middelburg, Feel Fit Center Middelburg – Vlissingen
die het werk begin 2025 uitvoert.
en Cultuurpunt Walcheren. Nieuw het afgelopen jaar was de aanstelling met 1,0 fte bij Feel Fit Center Middelburg – Vlissingen
Met het oog op toekomstige sportparken zijn in 2023 de
waarmee er extra inzet is gepleegd op het verbeteren van de
eerste voorbereidingen getroffen voor de aanbesteding om
zwemvaardigheid van onze inwoners en het complete zwem-
alle veldverlichting op onze sportparken te vervangen door
en beweegaanbod.
ledverlichting. Deze vervangingen hebben grotendeels in 2024 plaatsgevonden. De laatste werkzaamheden hiervoor ronden we
Jeugdfonds Sport en Cultuur
begin 2025 af.
In 2024 hebben we als gemeente opnieuw deelgenomen aan het Jeugdfonds Sport en Cultuur Zeeland. Hiermee kunnen kinderen
In 2024 is ook onze pilot met de robotmaaier bij Voetbalvereniging
en jongeren uit Middelburgse gezinnen met weinig geld toch
Arnemuiden geëvalueerd. Deze evaluatie was positief. Dit geldt
lid worden van een sportclub of aan zwemmen, dans, muziek,
zowel voor de vereniging, die altijd een strak gemaaid veld heeft,
beeldende kunst, theater of iets anders creatiefs deelnemen. Voor
als voor de gemeente Middelburg.
die kinderen betalen we de contributie/ het lesgeld en in bepaalde gevallen soms ook de benodigde attributen.
Ook KV TOP heeft inmiddels haar plannen afgerond om te starten met de uitbreiding van de kleed- en doucheruimtes op
Het afgelopen jaar zijn er in totaal 481 aanvragen goedgekeurd,
het complex. De opdracht is inmiddels gegeven en de start van de
alweer 23 meer dan in 2023. Hiervan zijn 439 kinderen kosteloos
bouwwerkzaamheden zal nu niet lang meer op zich laten wachten.
lid geworden van een sportvereniging of gestart met zwemlessen en hebben 42 kinderen gebruik gemaakt van het culturele
Tennisvereniging Dauwendaele heeft besloten om te stoppen met
aanbod dat Middelburg te bieden heeft. De top 3 sportactiviteiten
al haar activiteiten. De leden van de tennisvereniging hebben eind
waren zwemmen, voetbal en turnen/ gymnastiek. De top 3
oktober 2024 tijdens een algemene ledenvergadering besloten
cultuuractiviteiten waren dansen, muziek en scouting.
tot ontbinding van de vereniging. Het erfpachtrecht van de tennisvereniging in Dauwendaele zal per 31 maart 2025 worden
Volwassenfonds Sport en Cultuur
beëindigd waardoor de vereniging nog voldoende tijd heeft om
Nieuw het afgelopen jaar was onze deelname aan het
het terrein op te ruimen. Het huidige terrein bestaande uit
Volwassenfonds Sport en Cultuur waarmee ook volwassenen uit
vier tennisbanen met omheining wordt na het beëindigen van
Middelburg met weinig geld lid kunnen worden van een sportclub
het erfpachtrecht openbaar beschikbaar gesteld voor de wijk
of aan dans, muziek, beeldende kunst, theater of iets anders
Dauwendaele. Dit zolang er nog geen nieuwe bestemming voor is.
creatiefs kunnen deelnemen. Ook voor deze doelgroep betalen we vanaf nu de contributie of het lesgeld.
Tenslotte is vanaf 1 januari 2024 de exploitatie van het stadsgewestelijk zwembad overgegaan van Optisport naar
Het afgelopen jaar 2024 zijn er in totaal 98 aanvragen
Sportfondsen Feel Fit Center. Na een aarzelend eerste kwartaal
goedgekeurd. Hiervan zijn 90 volwassenen kosteloos lid
met veel onduidelijkheid en gebrekkige communicatie zijn
geworden van een sportvereniging en hebben 8 volwassenen
de meeste opstartproblemen inmiddels verholpen. Feel Fit
gebruik gemaakt van het culturele aanbod dat Middelburg te
Middelburg-Vlissingen blijft nog steeds groeien, zo stond de
bieden heeft. De top 3 sportactiviteiten waren fitness, zwemsport
teller in december van 2024 bijvoorbeeld alweer op 750
en zwemles. De top 3 cultuuractiviteiten waren yoga, pilates,
zwemleskinderen en 1308 basis abonnementen. Ook zijn er
muziek, zang en koor.
drie mensen gestart aan de opleiding voor zweminstructeur. De verwachting is dat één instructeur in opleiding in maart 2025 de
Sportaccommodaties
opleiding afrondt waardoor de wachtlijst voor zwemleskinderen zal
Het afgelopen jaar is er opnieuw veel beweging geweest op
gaan afnemen.
verschillende sportaccommodaties die Middelburg lief is. Zo is
55
Jaarstukken 2024 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Beleidsindicatoren
Doelstelling 3: Middelburg behoudt/versterkt haar positie
Doelstelling 5: Investeren in vergroening en een ecologisch
van aantrekkelijke woon-, werk-, en verblijfsgemeente
verantwoord groenbeheer in Middelburg
In 2024 is Middelburg weer druk bezocht door toeristen. Dat is
Ecologisch verantwoord groenbeheer heeft in 2024 verder
onder meer terug te zien in de inkomsten uit de toeristenbelasting.
vorm gekregen en is steeds beter zichtbaar. Er zijn in
Toerisme blijft erg belangrijk voor de binnenstad van Middelburg.
elke wijk kwetterbosjes aangelegd met daar omheen vaak
Mede daardoor is de leegstand, ondanks een aantal moeilijke
kruidenrijk grasland. Dit worden plekken waar voor verschillende
jaren, erg laag. Zeker in vergelijking met andere (Zeeuwse) steden.
diersoorten gedurende het jaar voedsel te vinden is en als stapstenen verspreid door de gemeente het leefgebied van deze soorten vergroot.
Doelstelling 4: Meer sfeer in de binnenstad en seizoensverlenging Het subsidiebudget evenementen is ingezet voor de
Maaien hebben we daarentegen steeds minder gedaan. Reden
ondersteuning van activiteiten in verschillende categorieën (zoals
hiervoor is om op deze manier kruiden, schuilplekken en voeding
muziek, cultuur, culinair, sportief) gedurende het hele jaar. De
voor ongewervelden te creëren. Daarbij geeft het een kleurrijke
georganiseerde evenementen bevatten een aantal vaste waarden
afwisseling met het intensief gemaaide gazon. Hierbij houden
in Middelburg, zoals de City of Dance, de Beachgames, Middelburg
we natuurlijk rekening met het gebruik en de functie van
Winterstad, Koningsdag, Middelburg VOLkoren, ZeelandJazz,
het stuk gras. In de parken zoals Meiveld en Bolwerkenpark
N8vdN8 en een aantal eenmalige evenementen, zoals de start van
is vrijgekomen snoeimateriaal gebruikt voor het maken van
een etappe van de wielerronde ZLM-tour en diverse activiteiten in
takkenrillen en broeinesten. Deze plekken vormen een plek voor
het kader van het jubileumjaar 450 jaar stadsrechten Arnemuiden.
meer schimmels in de bodem en schuilplekken voor kleine dieren. In natuurlijke omgevingen zoals Geerseweg zijn bomen en struiken
Door o.a. prijsstijgingen en verscherpte veiligheidseisen moesten
van uitsluitend inheems soorten en oorsprong toegepast. Bij
evenementenorganisatoren het afgelopen jaar vaak hogere kosten
het toepassen en inzaaien van kruidenvegetatie van inheemse
maken dan een aantal jaar geleden voor het organiseren van
soorten is er gebruik gemaakt van zaadmengsels die specifiek zijn ontwikkeld voor de gemeente Middelburg. Deze zijn van groot
dezelfde activiteit.
belang voor het ontwikkelen van een gezond ecosysteem in en rond de kernen van Middelburg.
In 2024 zijn de kaders vastgesteld voor actualisering van het Middelburgse evenementenbeleid en zijn de voorbereidingen hiervoor uitgevoerd. In dat evenementenbeleid is -aansluitend op het toerismebeleid- de spreiding van het evenementenaanbod
Beleidsindicatoren nnb=deze cijfers zijn nog niet bekend op basis van de
door het jaar heen opgenomen als uitgangspunt.
gezondheidsenquêtes van het CBS c.q. RIVM Beleidsindicatoren
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Middelburg
nb
55,2
52,8
nb
52,1
nnb
nnb
Nederland
nb
48,7
49,3
nb
46,4
nnb
nnb
Aantal niet wekelijkse sporters (% van de bevolking van 19 jaar of ouder)
Wat heeft het gekost? Sport, cultuur en recreatie
Begroting 2024
Begroting 2024 Realisatie 2024 na wijziging
Verschil 2024 (+ voordeel, nadeel)
Lasten
56
Jaarstukken 2024 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat heeft het gekost?
Sport, cultuur en recreatie
Begroting 2024
Begroting 2024 Realisatie 2024 na wijziging
Verschil 2024 (+ voordeel, nadeel)
5.01.0 Sportbeleid en activering
417
818
526
292
5.02.0 Sportaccommodaties
4.409
4.181
3.573
608
5.03.0 Cultuurpresentatie,-prod-part
4.055
4.176
4.218
-42
5.04.0 Musea
1.303
1.296
1.257
40
5.05.0 Cultureel erfgoed
2.419
1.222
4.408
-3.186
5.06.0 Media
1.858
1.906
1.909
-3
5.07.0 Openbaar groen en (openl)recr
4.973
5.129
5.087
41
19.434
18.727
20.978
-2.251
0
-307
-323
16
5.02.0 Sportaccommodaties
-915
-996
-1.053
58
5.03.0 Cultuurpresentatie,-prod-part
-665
-665
-661
-4
5.04.0 Musea
-301
-301
-309
7
5.05.0 Cultureel erfgoed
-246
-246
-257
12
0
-47
-47
0
Totale Lasten Baten 5.01.0 Sportbeleid en activering
5.06.0 Media 5.07.0 Openbaar groen en (openl)recr
-71
-107
-130
22
Totale Baten
-2.198
-2.669
-2.780
111
Totaal Sport, cultuur en recreatie
17.236
16.058
18.198
-2.140
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel /
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
- nadeel)
afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000.
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we alleen afwijkingen van € 50.000 of hoger Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
5.01.0 Sportbeleid en activering Combinatiesfuncties
276
N
De Brede SPUK-regeling is voor alle gemeenten beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040. Deze afspraken zijn vastgelegd in het Hoofdlijnen Sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord. Deze middelen zijn voor het eerst ingezet in 2023. Omdat we voor deze uitgaven nu deze specifieke uitkering ontvangen, is het gereserveerde eigen budget niet meer noodzakelijk. 5.02.0 Sportaccommodaties Zwembad
549
De jaarlijkse subsidie van de exploitatie van het zwembad is lager op basis van de meest recente aanbesteding. Daarnaast is er besloten het pand langer af te schrijven, waardoor de jaarlijkse lasten lager zijn. Dit betreft een incidenteel voordeel, omdat de verwachting is dat de lasten in de toekomst toenemen als gevolg van verduurzaamheidsinvesteringen.
N
5.05.0 Cultureel erfgoed
57
Jaarstukken 2024 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000) Stadhuis
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
-3216
Structureel J/N N
De begrote kosten voor restauratie van de gevel van het stadhuis zijn (door een derde partij) opnieuw berekend. Als gevolg van prijsindicatie is het nodig om de voorziening voor de restauratie van de stadhuisgevel op te hogen om de te verwachte kosten te kunnen dragen.
Overig
140
111
Totaal
-2.251
111
58
N
Jaarstukken 2024 / Programma's / Sociaal Domein
Sociaal Domein Inleiding
aan het uitbreiden van niet-geindiceerde voorzieningen. Daarnaast startten we in 2024 met het uitvoering geven aan het beleidskader "Iedereen kan meedoen. Bestaanszekerheid, meedoen naar vermogen en inburgering" dat eind 2023 werd vastgesteld. Op het gebied van jeugd stond 2024 in het teken van de
Binnen het programma sociaal domein was 2024 een jaar dat in
voorbereidingen in het kader van nieuwe jeugdzorgcontracten
belangrijke mate bestond uit het verder uitwerken en voortzetten
en de voorbereidingen voor het beleidskader jeugd.
van reeds ingezet beleid. De beleidsdoelen uit het Middelburgs Model voor zorg en ondersteuning (preventie & normaliseren,
Hieronder leest u wat de resultaten zijn voor de gestelde doelen
kwaliteit van zorg- en dienstverlening en passende zorg), vormden
binnen het programma sociaal domein 2024.
daarbij wederom een belangrijk kader. Zo werkten we bijvoorbeeld
Beleidskader
– Integrale verordening jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning gemeente Middelburg (2024)
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's: – Middelburgs Model voor zorg en ondersteuning (2021) – Beleidsplan Sociaal Domein (2022)
59
Jaarstukken 2024 / Programma's / Sociaal Domein / Wat wilden we bereiken?
Wat wilden we bereiken?
2. We handelen de zorgvraag van inwoners bij TIM af binnen de wettelijk voorgeschreven termijnen. 3. We verbeteren onze communicatie naar buiten toe, met
A Preventie & normaliseren
aandacht voor laaggeletterdheid en eenvoudig taalgebruik.
Door preventief te werken bevorderen we het welzijn en welbevinden van onze inwoners, en voorkomen we de ontwikkeling
C Passende zorg
van (zwaardere) zorg of ondersteuningsvragen. We zorgen voor
Iedere Middelburger moet kunnen rekenen op passende zorg.
laagdrempelige informatie en advies, en de bereikbaarheid en de
Onder passend verstaan we kwalitatief goed, toegankelijk en
toegankelijkheid van zorg en ondersteuning zijn hierbij belangrijke
betaalbaar. Veiligheid voor onze (jeugdige) inwoners heeft hierbij
aandachtspunten. We zoeken samen met onze inwoners naar
een hoge prioriteit. De zorg die we bieden is waardegedreven.
oplossingen in of zo dicht mogelijk bij het gewone leven. We
Dat wil zeggen dat de zorg in samenspraak met de inwoner wordt
bieden ondersteuning dicht bij de leefwereld van kinderen en
ingevuld, en uitgaat van positieve gezondheid. Daarnaast zetten
gezinnen; in de thuissituatie, de kinderopvang en op school.
we in op fraudebestrijding en toezicht en handhaving om onze
Normaliseren betekent dat we als gemeente er voor zorgen dat
uitgangspunten te controleren, en waar nodig in te kunnen grijpen.
ouders/opvoeders en jeugdigen tijdig de goede ondersteuning en hulp krijgen die hen helpt om zelfstandig hun leven vorm te
Doelstellingen:
geven. Bijvoorbeeld door het inzetten van opvoedondersteuning
1. We zetten in op toezicht en handhaving en het tegengaan van
voor ouders in plaats van jeugdzorg.
fraude in het zorglandschap. 2. We besteden de nieuwe contracten jeugdzorg aan.
Doelstellingen: 1. Het sociaal team dat in 2023 is ingericht, voert haar diensten uit conform het dienstverleningsconcept. 2. We onderzoeken in welke vorm voorzieningen het beste aansluiten bij de doelstellingen preventie en normaliseren. 3. We versterken de ondersteuning voor jongeren in het onderwijs. 4. We ontwikkelen in 2024 een beleidsplan jeugd. 5. We onderzoeken hoe we de steeds maar stijgende vraag en kosten naar Jeugdzorg kunnen beperken.
D Bijdragen aan bestaanszekerheid Bestaanszekerheid is niet alleen de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen. Ook zekerheid om betaalbaar te wonen, toegang tot betaalbare zorg en het vrij zijn van schulden zijn noodzakelijke voorwaarden om de rust en ruimte te vinden die nodig is om je als mens te ontwikkelen en mee te doen in de samenleving. We willen ons de komende jaren inspannen om financiële de bestaanszekerheid van onze inwoners waar mogelijk te versterken. Het beleid "Bestaanszekerheid, Meedoen en Inburgering" vormt daar in 2024 een nieuwe leidraad voor.
B Kwaliteit van dienstverlening Kwalitatief goede dienstverlening komt direct ten goede aan onze
Doelstellingen:
inwoners. Dat betekent onder andere dat we werken met goed
1. We geven uitvoering aan het eind 2023 afgeronde beleidskader
opgeleide medewerkers, die luisteren naar en kijken vanuit het
bestaanszekerheid, meedoen naar vermogen en inburgering.
perspectief van de inwoner. Zij worden ondersteund door de juiste werkprocessen in organisaties waarin voldoende ruimte is voor
2. We houden vast aan een ruimhartig minimabeleid en onderzoeken waar we dit effectief kunnen versterken.
leren en verbeteren in de uitvoeringspraktijk. Dit geldt zowel voor de dienstverlening die direct onder gemeentelijk aansturing valt,
E Meedoen naar vermogen
als voor dienstverlening die we subsidiëren of inkopen.
We willen dat inwoners zich kunnen ontplooien en naar vermogen
Doelstellingen:
gaan naar school, zorgen voor hun gezin of naasten, doen mee via
1. Toegang in Middelburg (TIM) en het sociaal team zijn
vrijwilligerswerk, beschut werk of dagbesteding. Middelburgers
kunnen meedoen aan de samenleving. Inwoners zijn aan het werk,
toegankelijk en bereikbaar. Ze werken goed samen met
60
zorgen voor zichzelf en voor elkaar. De gemeente helpt waar
elkaar en de externe samenwerkingspartijen zoals Orionis en
nodig. Extra aandacht gaat hierbij uit naar de statushouders en
de zorgaanbieders.
(gezins-) migranten.
Jaarstukken 2024 / Programma's / Sociaal Domein / Wat hebben we bereikt?
Doelstellingen:
via de Subsidieregeling algemene voorzieningen Sociaal Domein
1. We maken mede mogelijk dat inwoners met een kwetsbare
een verruiming van het aanbod aan inloopvoorzieningen. Deze
positie op de arbeidsmarkt kansen krijgen om economisch en
zijn bedoeld voor laagdrempelige ontmoetingen van inwoners
maatschappelijk te participeren.
van 1-100 jaar uit allerlei doelgroepen. Inwoners kunnen daar
2. We werken aan de ontwikkeling van een brede SROIaanpak.
een netwerk opbouwen en/of onderhouden en deelnemen aan
3. We maken vroegtijdig ondersteuning van niet-
activiteiten. Daarmee willen we bijvoorbeeld eenzaamheid en
uitkeringsgerechtigde jongeren mede mogelijk.
de inzet van zwaardere hulp voorkomen. Naast al bestaande
4. We evalueren en continueren de uitvoering van de
voorzieningen zoals Tabadila en City Seeds, subsidieerden we
Wet inburgering.
Wat hebben we bereikt?
zo’n 15 nieuwe inloopvoorzieningen. De inloopvoorzieningen variëren van laagdrempelig/voor iedereen tot specifiek gericht op een bepaalde doelgroep. Voorbeelden zijn: Bie de Buren (laagdrempelige inloop voor alle inwoners van Arnemuiden) en Bolwerk (indicatieloze inloop/dagbesteding).
A Preventie & normaliseren 1: We investeren in de inrichting van het sociaal team
Ook startten we een pilot Participatiewet- Wmo. In deze pilot
Middelburg. Het sociaal team dat in 2023 is ingericht, voert
bespreken de consulenten van Orionis en van TIM een aantal
haar diensten uit conform het dienstverleningsconcept.
casussen waarbij inzet vanuit Orionis en de gemeente gewenst
Niet volgens plan.
is. Op deze manier willen we vanuit de uitvoeringspraktijk in beeld brengen voor welke doelgroep een brede klantbenadering
Bij het sociaal team kunnen inwoners terecht met hun brede
nodig is. De pilot loopt tot halverwege 2025. Na de pilot
ondersteuningsvragen (Wet maatschappelijke ondersteuning
maken we, indien nodig, structurele werkafspraken voor een
(Wmo), Jeugdwet, Participatiewet, Wet gemeentelijke
integrale aanpak.
schuldhulpverlening). Het sociaal team biedt informatie en advies en voert hulp en ondersteuning uit en/of leidt inwoners toe
Daarnaast hebben we het gratis Connexxion-vervoer voor Wmo
naar de juiste vorm van hulp. De uitvoering van het sociaal
gerechtigden verlengd.
team is belegd bij stichting Vizita. Deze organisatie is een fusieorganisatie van de voormalig welzijns- en maatschappelijk
Tot slot, startten we in 2024 gesprekken met zorgaanbieders
werk organisatie. Het sociaal team beoogt een integratie van de
Wmo en Jeugd over een uitbreiding van de voorziening
verschillende vormen van hulp en ondersteuning vanuit de twee
Thuisbegeleiding Zonder Indicatie (TZI). Deze voorziening
sociaal werksoorten. Dit is opgenomen in gemeentelijk beleid en
beoogd om met lichte vormen van ondersteuning in de
in het dienstverleningsconcept van de organisatie. De organisatie
thuissituatie huishoudens en gezinnen snel met lichte vormen
geeft aan dat haar medewerkers allen het gezicht zijn van het
van ondersteuning te helpen. Dit onder meer om te voorkomen
sociaal team. In de praktijk is het nog lastig om op de nieuwe
dat zwaardere (geïndiceerde) Wmo- of Jeugdhulp nodig is. De
manier te werken en de dienstverlening vanuit éen breed team
gesprekken hierover lopen door in 2025.
(lees: het sociaal team) te organiseren. 3. We versterken de ondersteuning voor jongeren in 2. We versterken en vernieuwen onze algemene
het onderwijs
voorzieningen sociaal domein. We onderzoeken in
Gerealiseerd.
welke vorm voorzieningen het beste aansluiten bij de doelstellingen preventie en normaliseren.
Sinds 2023 worden de ondersteuningsstructuren in het onderwijs
Gerealiseerd.
versterkt door intensivering van het jongerenwerk op de scholen, schoolmaatschappelijk werk, preventieve inzet op GGZ,
We werkten op verschillende manieren aan nieuwe vormen van
verslavingsproblematiek, crimineel gedrag (groeps- en individueel
voorzieningen die aansluiten bij onze doelstellingen op het gebied
gericht). In de afgelopen jaren hebben we geconstateerd dat door
van preventie en normaliseren. Zo stimuleerden we in 2024
de intensivering er beter aangesloten kan worden bij de behoefte
61
Jaarstukken 2024 / Programma's / Sociaal Domein / Wat hebben we bereikt? / B Kwaliteit van dienstverlening
van scholen. Er is meer beschikbaarheid van groepstrainingen en
B Kwaliteit van dienstverlening
-interventies, spreekuren voor leerlingen en ondersteuning voor
1. Toegang in Middelburg (TIM) en het sociaal team zijn
leerkrachten. Scholen geven aan dat er hierdoor meer leerlingen
toegankelijk en bereikbaar. Ze werken goed samen met
door middel van lichte ondersteuning bereikt worden. Daarnaast is
elkaar en de externe samenwerkingspartijen zoals Orionis
de samenwerking versterkt tussen de organisaties die dit bieden,
en de zorgaanbieders.
de scholen en de gemeentelijke toegang.
Deels gerealiseerd.
4. We ontwikkelen in 2024 een beleidsplan jeugd.
Stichting Vizita heeft de opdracht om het sociaal team voor
Niet volgens plan.
de gemeente uit te voeren. De fusieorganisatie heeft in 2024 veel aandacht moeten besteden aan haar interne bedrijfsvoering,
Als gevolg van wegvallen van ambtelijke capaciteit is de realisatie van het beleidsplan Jeugd verplaatst naar zomer 2025.
werkprocessen en kwaliteitsverbetering. Vanuit de organisatie is in 2024 aangegeven geen ruimte te hebben om hier verdere afspraken met TIM en Orionis Walcheren over te maken. Het
5. We onderzoeken hoe we de steeds maar stijgende vraag
uitgangspunt voor de lopende casuïstiek was een (warme)
en kosten naar Jeugdzorg kunnen beperken.
overdracht te organiseren waar nodig en terug te vallen op
Gerealiseerd.
bestaande afspraken.
Het afremmen van de al jaren stijgende vraag naar en kosten
TIM is de plek voor inwoners met hulpvragen waar geïndiceerde
voor jeugdzorg is een complex vraagstuk waar veel gemeenten
zorg nodig is. Het afgelopen jaar is door TIM outreachende
in Nederland mee worstelen. Om grip te krijgen is onderzocht
samenwerking met partners voortgezet: er is ingezet op
waar maatregelen getroffen kunnen worden om kosten te
samenwerking met (huis)artsen en binnen onderwijs.
beperken. Dat gaat om: de regionale inkoop van de jeugdhulp, de gemeentelijke toegang, het aanbod aan gemeentelijke
2. We handelen de zorgvraag van inwoners bij TIM af
voorliggende voorzieningen en de afbakening van wat we verstaan
binnen de wettelijk voorgeschreven termijnen.
onder jeugdzorg via de gemeentelijke verordening. Een goede
Gedeeltelijk gerealiseerd.
informatiepositie is daarnaast een belangrijke randvoorwaarde. Begin 2024 heeft TIM over het algemeen de zorgvragen, met In 2024 hebben we veel inzet geleverd voor het regionale
name die van Wmo, binnen de wettelijke termijnen kunnen
aanbestedingsproces voor de inkoop van de jeugdzorg Zeeland.
afhandelen. Het aantal nieuw ontvangen aanvragen/meldingen
Dit proces loopt in 2025 nog door, met als inzet nieuwe
was groot, maar passend bij de formatie van TIM, ook door
contracten jeugd per 1 januari 2026. In het regionale proces
inzet van tijdelijke middelen voor inhuur. Vanaf Q2 bleek de vaste
wordt ook gezamenlijk gezocht naar mogelijkheden om de
formatie van TIM niet toereikend om de stijgende aanvragen op te
verschillende Zeeuwse toegangen te harmoniseren. Dit onder
vangen. Dit heeft ertoe geleid dat de zorgvragen van inwoners na
meer om er voor te zorgen dat er betere samenwerking kan
Q2 2024 door TIM niet meer binnen de wettelijk voorgeschreven
ontstaan met zorgaanbieders en er gerichter gestuurd kan
termijn van 8 weken konden worden afgehandeld. Dit had naast
worden via het contractmanagement. Lokaal brachten we via
de verminderde personele inzet nog twee oorzaken. Ten eerste
twee rapportages sociaal domein de ontwikkeling van kosten en
nam in 2024 het aantal meldingen/ aanvragen ten opzichte van
vraag naar jeugdhulp in kaart. Het ontsluiten en goed in kaart
2023 bij TIM toe (Wmo + 29% , Jeugd + 25%). Hierdoor liep
brengen van relevante data is een proces, waarin we nog steeds
de wachttijd[1] voor de inwoner op. Daarnaast merkt TIM ook
leren en ontwikkelen. Ook werkten we aan het ontwikkelen van
dat het zorgvuldig onderzoek doen in de praktijk meer tijd kost
verschillende lokale projectplannen om de lokale aanpak voor
(meer complexe casussen), met name als informatie van derden
jeugd te versterken. Al deze initiatieven lopen door in 2025.
noodzakelijk is. TIM heeft structureel aandacht voor de wettelijke termijnen. Het monitoren ervan is vergemakkelijkt doordat er dashboards zijn
62
Jaarstukken 2024 / Programma's / Sociaal Domein / Wat hebben we bereikt? / C Passende zorg
ontwikkeld, waarmee de ontwikkeling van de doorlooptijd en
bedoeling dat er in totaal zes toezichthouders actief worden voor
wachttijd gemonitord wordt.
zorgfraude. Inmiddels zijn er twee toezichthouders aangesteld die starten per 1 maart 2025.
[1]
Wachttijd = het aantal dagen tussen ontvangst van het
meldingsformulier (Wmo) / aanvraag (Jeugd) en de start van het
2. We besteden de nieuwe contracten Jeugdzorg aan.
onderzoeksgesprek met de inwoner.
Niet volgens plan.
3. We verbeteren onze communicatie naar buiten toe, met
De aanbesteding voor de Zeeuwse jeugdzorg werd uitgesteld.
aandacht voor laaggeletterdheid en eenvoudig taalgebruik.
In 2024 startten we met voorbereiding voor het sluiten van
Gerealiseerd.
nieuwe Zeeuwse jeugdzorgcontracten, die per 1 januari 2026 moeten ingaan.
Alle brieven die aan inwoners verstuurd worden vanuit TIM zijn in 2024 herschreven op b1-niveau. Deze worden medio
D Bijdragen aan bestaanszekerheid
2025 ingevoerd in het systeem. Voor jeugd is een infographic
1. We geven uitvoering aan het eind 2023 afgeronde
ontwikkeld, waarin het werkproces van aanvraag tot besluit staat
beleidskader bestaanszekerheid, meedoen naar vermogen
uitgelegd, met ondersteunende plaatjes. Voor Wmo wordt deze in
en inburgering.
2025 samengesteld. De volgende stap is het verbeteren van mails
Gerealiseerd.
en het verbeteren van de website. Het beleidskader gaat uit van drie beleidsdoelen: 1. Financiële Aandacht voor eenvoudig taalgebruik, namen we ook op in de
bestaanszekerheid versterken; 2. Participatie mede mogelijk
visie op dienstverlening. Dit om er voor te zorgen dat hier
maken; 3. Ondersteunen van duurzame participatie inburgeraars.
organisatiebreed, bij alle communicatie naar buiten toe oog voor is.
Het beleidskader bestrijkt de periode 2023 tot en met 2026. In 2024 behaalden we resultaten op alle drie de beleidsdoelen.
Compensatie van de energiekosten voor maatschappelijke
Voorbeelden zijn:
organisaties (beleidswens)
– We verlengden de pilot gratis OV voor minima met 2 jaar;
Gerealiseerd.
– We schaften een leskist voor het primair onderwijs aan; – We organiseerden een netwerkbijeenkomst voor
Het college heeft alle organisaties die bekend waren bij
onze partners;
de gemeente en mogelijk in aanmerking kwamen voor
– We gaven vorm aan Social Return on Investment;
energiecompensatie aangeschreven middels een aangetekende
– We sloten nieuwe contracten voor de leerroutes inburgering af;
brief of e-mail. Maatschappelijke organisaties konden van
– We begeleidden inburgeraars intensiever bij het zoeken
1 januari tot 1 juni 2024 een aanvraag indienen. In
naar (vrijwilligers)werk
totaal hebben 26 maatschappelijke organisaties een correcte aanvraag ingediend. Doordat het compensatieplafond niet werd
Via een memo actieve informatie stelden we de raad de hoogte van
overschreden, hadden alle organisaties recht op het volledig
alle resultaten.
aangevraagde compensatiebedrag. 2. We houden vast aan een ruimhartig minimabeleid en C Passende zorg
onderzoeken waar we dit effectief kunnen versterken.
1. We zetten in op toezicht en handhaving en het tegengaan
Gerealiseerd.
van fraude in het zorglandschap Deels gerealiseerd.
Naast de bestaande minimaregelingen zoals de bijzondere bijstand, Jeugdfonds Sport en Cultuur, de collectieve
In 2024 is een Zeeuwse kwartiermaker aangesteld om
zorgverzekering voor gemeenten en de individuele
zorgfraudebestrijding verder door te ontwikkelen. Het is de
inkomenstoeslag, heeft Middelburg in 2024 de pilot gratis OV
63
Jaarstukken 2024 / Programma's / Sociaal Domein / Wat hebben we bereikt? / E Meedoen naar vermogen
voor minima met twee jaar verlengd en zijn er in 2024 eenmalig
als opdrachtgever voor het Werkleerbedrijf, als inkoper en als
cadeaubonnen voor de eindejaarperiode beschikbaar gesteld voor
subsidieverlener. Een belangrijk onderdeel is de bedrijfsanalyse.
kinderen van minima. Ook werd besloten om aan te sluiten
In 2024 voerden het UWV en Orionis bij het cluster P&O een
bij Geldfit, een instrument waarmee we inwoners willen helpen
bedrijfsanalyse uit. Gekeken is welke kleine taken binnen functies
meer inzicht te krijgen in hun financiële gezondheid en het
gebundeld kunnen worden tot 1 nieuwe functie, die wél uitgevoerd
aanbod aan mogelijkheden voor (zelf)hulp. Het verlengen van de
kan worden door iemand met een afstand tot de arbeidsmarkt. De
pilot gratis OV voor minima en het aansluiten bij Geldfit waren
eerste resultaten zijn positief.
aanbevelingen uit een eerder onderzoek naar het Middelburgse pakket van minimaregelingen.
De afdelingen Publiekszaken (crematorium) en Stadsbeheer zagen daarnaast mogelijkheden om medewerkers van Orionis het hele
E Meedoen naar vermogen
jaar door in plaats van enkele maanden te laten werken.
1. We maken mede mogelijk dat inwoners met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt kansen krijgen om
3. We maken vroegtijdige ondersteuning van niet-
economisch en maatschappelijk te participeren.
uitkeringsgerechtigde jongeren mede mogelijk.
Gerealiseerd.
Gerealiseerd.
Wij gaven in 2024 hier op verschillende manieren vorm aan:
Rondom jongeren werken veel organisaties al samen. In
– Orionis ging door met de methode Werken naar Vermogen.
wisselende samenstelling bieden organisaties en de gemeente
Op basis van een ontwikkelgesprek krijgen klanten een
hulp aan kwetsbare jongeren. In aanvulling hierop versterkten
coachingsplan op maat. Deze aanpak helpt hen een stap op de
we de samenwerking tussen Orionis en de PGA-aanpak van het
participatieladder te zetten en verkleint de afstand naar werk.
domein veiligheid. Daarnaast startten Orionis en TIM een pilot (zie
– De drie Walcherse gemeenten investeerden extra in re-
ook doelstelling A.2). Dit met als doel de jongeren beter en sneller
integratie. Hierdoor kon Orionis in 2024 100 klanten extra
te helpen en de stap naar participatie door een gezamenlijke inzet
een re-integratietraject aanbieden. Doel is dat 40 klanten ook
kleiner te maken.
daadwerkelijk binnen 18 maanden uitstromen naar werk. – Orionis voert samen met de woningcorporaties het project "wonen, werken in de wijk” uit. Deze samenwerking is in 2024
In Dauwendaele startten Orionis, OZEO, RBL en FC Dauwendaele met het JOP. Doelgroep zijn jongeren van 18-23 jaar die geen
structureel geworden. Klanten van Orionis met een afstand
studie of baan hebben. Het JOP richt zich op het bereiken van
tot de arbeidsmarkt doen werkervaring op bij huurders van
de doelgroep door actief op zoek te gaan (evenementen, huis-aan-
de woningcorporaties.
huis bezoek, jongerencentra, etc.), jongeren te activeren en hen te
– Om te kijken of het creëren van basisbanen aanvullend
helpen of door te verwijzen wanneer zij problemen hebben.
kan zijn en nog meer kan bijdragen aan het verkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt, voerden we een
4. We evalueren en continueren de uitvoering van de
haalbaarheidsonderzoek uit. Wij concludeerden dat basisbanen
Wet inburgering.
onvoldoende extra's brengen.
Deels gerealiseerd.
2. We werken aan de ontwikkeling van een
De uitvoering van de Wet Inburgering 2021 is gecontinueerd in
brede SROIaanpak.
2024. De evaluatie is uitgesteld naar het eerste kwartaal van
Gerealiseerd.
2025. Dit omdat in 2024 nog niet alle onderdelen (bijvoorbeeld de leerroutes) in uitvoering waren. De resultaten worden gedeeld
We stelden een actieplan Social Return op. Gebleken is dat het niet
met de gemeenteraad. Op basis van de evaluatie bekijken
meer mogelijk is om functies, vacatures of afgeronde opdrachten
we wat gecontinueerd, versterkt of aangepast moet worden in
uit te zetten bij Orionis of het UWV. Hiervoor zijn namelijk geen
de uitvoering.
geschikte medewerkers meer voorhanden. We moeten creatiever zijn. Daarom zetten we extra in op de gemeente als werkgever,
64
Jaarstukken 2024 / Programma's / Sociaal Domein / Wat hebben we bereikt? / E Meedoen naar vermogen
Formatie vluchtelingen aan het werk (beleidswens) Gerealiseerd. Orionis heeft een plan van aanpak gemaakt. De doelgroep bestaat uit mensen met een uitkering die onder de oude wet inburgering vallen en inburgeraars die de Z-route volgen en onder de huidige wet inburgering vallen. Zij draaien een paar dagen mee in het werkleerbedrijf en krijgen een assessment. Daarna start de begeleiding richting werk. De eerste groep inburgeraars die begeleid wordt richting werk start in april 2025. Elke klant krijgt een plan van aanpak en wordt gevolgd met de participatieladder.
65
Jaarstukken 2024 / Programma's / Sociaal Domein / Beleidsindicatoren
Beleidsindicatoren nnb= indicator nog niet bekend bij CBS Beleidsindicatoren Banen [per 1.000 inwoners
Middelburg
2018
2019
2020
2021
2022
2023
768,5
790,5
785,2
804,8
822,2
817,9
van 15-64 jaar]
2024 nnb
Nederland
777,4
794,4
795,9
805,5
825,4
836,6
Jongeren met een delict voor Middelburg
1,0
1,0
2,0