24-124 Bijlage 1. Concept programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
Tekst van het document
Concept Programmabegroting 2025
Colofon Uitgever: gemeente Middelburg Versie november 2024 Redactie: gemeente Middelburg Eindredactie: gemeente Middelburg Fotografie: gemeente Middelburg Vormgeving: gemeente Middelburg Productie: gemeente Middelburg
Concept Programmabegroting 2025 / Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 4 Inleiding
157 Zero-based begroten
9 Programma's
162 Toelichting financiële positie
9 Bestuur en Ondersteuning
164 Balans per 31 december 165 Overzicht reserves en voorzieningen
23 Veiligheid
167 Berekende EMU-saldo
30 Verkeer, vervoer en waterstaat
168 Overige 169 Vervangingsinvesteringen
40 Economie 171 Incidentele baten en lasten 44 Onderwijs 174 Structurele toevoeging en onttrekking aan de reserves 51 Sport, cultuur en recreatie 175 Bijlage (Europese) subsidies 62 Sociaal Domein 75 Volksgezondheid en milieu 88 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing 94 Paragrafen 95 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 105 Lokale lasten 113 Onderhoud kapitaalgoederen 122 Financiering 125 Bedrijfsvoering 133 Verbonden partijen 144 Grondbeleid 149 Wet open overheid 154 Begroting 155 Overzicht baten en lasten
3
Concept Programmabegroting 2025 / Inleiding
Inleiding Voor u ligt de begroting van de gemeente Middelburg voor
ontwikkeling van het “Hart van Griffioen” waarbij de gemeente
2025. Het is al weer de derde begroting die het college van
samen met Woongoed en de betrokken onderwijsinstellingen op
burgemeester en wethouders in de huidige samenstelling aan de
zoek is naar een nieuwe invulling van het gebied op en rondom
gemeenteraad aanbiedt.
de Elzenlaan. Ook is een start gemaakt met het project “Hart
Toen dit college in 2022 aantrad, was al duidelijk dat vanaf
woningbouw en onderwijshuisvesting aan de orde is.
van Dauwendaele” waarbij ook een integrale ontwikkeling voor de periode 2025/2026 de gevolgen van de veranderende systematiek van het Gemeentefonds tot een financieel “ravijnjaar”
Als het gaat om het werken aan het project klimaat, energie en
zou gaan leiden. Dat moment is nu aangebroken. De begroting
circulariteit (KEC) gaan we het komende jaar weer een stap zetten.
voor 2025 laat een fors tekort zien (ruim € 2 miljoen). Gelukkig
Niet in de laatste plaats omdat de Regionale Energie Strategie
is het financiële huishoudboekje van de gemeente Middelburg
Zeeland 2.0 (RES) eind 2024 voor verdere besluitvorming aan
robuust genoeg om deze klap op te kunnen vangen. Verderop in
de gemeentebesturen wordt voorgelegd. We blijven daarnaast
deze toelichting wordt bij het ravijnjaar en de gevolgen hiervan wat
werken aan projecten zoals het Smart Grid Arnestein waarbij
langer stilgestaan.
bedrijven op het bedrijventerrein Arnestein aan kunnen sluiten.
Het is gelukkig niet allemaal kommer en kwel. Sterker nog:
Ook gaan we aan de slag met het maken van wijk- en dorpsvisies
Middelburg blijft stevig op zijn financiële grondvesten staan. Dat is
als opmaat voor een andere manier van wijkgericht werken. Als
ook hard nodig. Want alleen op een stabiel fundament kan je verder
eerste komen daarvoor de Stromenwijk en Nieuw- en Sint Joosland
bouwen. En bouwen gaan we.
aan de beurt. In het geval van de wijkvisie Stromenwijk gaan we daarbij intensief samenwerken met Woongoed Middelburg.
Middelburg staat aan de vooravond voor een ingrijpende verbouwing. Willen we de doelen halen op het gebied van
Om ervoor te zorgen dat kinderen gezond en kansrijk opgroeien en
woningbouw, klimaat en energie die in de Omgevingsvisie
ontwikkelen én jeugdzorg beschikbaar is en blijft voor jongeren die
Middelburg 2050 zijn geformuleerd dan moeten we nu hard
dit het hardst nodig hebben, werken we aan het normaliseren van
aan de slag gaan. Bij de Omgevingsvisie hoort een ambitieuze
de hulp aan jeugdigen en hun ouders. Onze visie en beleid leggen
uitvoeringsagenda en ook die is inmiddels geaccordeerd door
we vast in een nieuw beleidskader jeugd. Ook gaan we in 2025 op
de gemeenteraad. Een belangrijk onderdeel daarbij is het
zoek naar initiatieven die een bijdrage leveren aan het beheersen
instellen een investeringsfonds waaruit de projecten uit de
van de kosten. En met het onderwijsachterstandenbeleid blijven
uitvoeringsagenda betaald kunnen worden. Daarbij zet het college
we in 2025 investeren in gelijke ontwikkelkansen. We leggen
in op projecten die betrekking hebben op de vier speerpunten
de nadruk op een sterke samenwerking tussen kinderopvang en
die de gemeenteraad in 2022 heeft benoemd voor deze
school om de onderwijskansen voor kinderen met een (kans op)
bestuursperiode, wonen, klimaat en energie, participatie en het
achterstand te vergroten.
sociaal domein. Uiteraard heeft het college bij het opstellen van het We hebben meer zicht op waar de komende jaren de nieuwe
begrotingsvoorstel 2025 rekening gehouden met de wensen
woningen gebouwd gaan worden die in onze gemeente zijn
die door de gemeenteraad zijn aangedragen bij de behandeling
gepland op basis van de Zeeuwse Woondeal 2030. Veel
van de Kadernota 2025-2028. Ondanks de financiële gevolgen
locaties zijn aangedragen door onze eigen inwoners via
van het hiervoor al genoemde “ravijnjaar” is het gelukt om alle
een burgerraadpleging die in het najaar van 2023 heeft
aangedragen wensen te honoreren in deze begroting.
plaatsgevonden. Voor enkele nieuwe woningbouwprojecten is de planvorming gestart en komt de eerste besluitvorming in 2025
Voor wat betreft deze bestuursperiode zijn we inmiddels in de
naar de gemeenteraad. Zo is de verkenning gestart voor de
tweede helft aanbeland. Dat is voor het college geen reden om op
4
Concept Programmabegroting 2025 / Inleiding
de handen te gaan zitten. Integendeel zelfs! De frisse wind die bij
actieve informatie bij de meicirculaire 2024 is hier nader op
de start van deze bestuursperiode is gaan waaien, blaast wat het
ingegaan. De financiële situatie van Middelburg is ondanks de
college betreft, nog even door.
noodzakelijke herstelmaatregelen gelukkig nog steeds gezond. De gemeenteraad heeft eerder besloten om de structurele
Financiële positie
middelen die vanaf 2026 beschikbaar zijn als uitgangspunt te
De gemeenten krijgen vanaf 2026 te maken met een daling van
hanteren voor deze begroting.
de inkomsten uit het Gemeentefonds, waardoor taken en middelen
Gebeurtenissen na vaststelling Kadernota 2025 - 2028
niet meer in balans zijn. In de meicirculaire 2024 is besloten om
Uw raad heeft de kadernota 2025-2028 op 3 juli 2024
de nieuwe financieringssystematiek vervroegd in te voeren. Dit
vastgesteld. Daarnaast heeft uw raad een memo actieve
zou leiden tot een extra terugval van middelen in 2026, om dit te
informatie ontvangen over de uitkomsten van de meicirculaire en
compenseren stelt het Rijk extra middelen tegemoet maar deels
een prognose gegeven over de financiële ruimte voor de komende
voor 2025.
jaren. Hoewel de uitkomsten van de meicirculaire positief zijn, zien
In deze begroting 2025-2028 zijn dan ook maatregelen
wij toch enkele ontwikkelingen.
opgenomen om deze onbalans op te vangen. In de memo (bedragen x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
-4.275
903
2.877
2.685
0
-10
0
0
270
-50
-50
-50
Saldo vastgestelde Kadernota 2025 - 2028
-4.005
843
2.827
2.635
1. Uitkomsten Meicirculaire 2024
1.725
322
481
547
72
69
69
69
-103
-108
-112
-116
Saldo financiële ruimte Kadernota 2025 - 2028 Kosten monitoring verkeersbewegingen1 Aangenomen amendementen Kadernota 2025-2028
2. Bestuurlijke tussenrapportage 2024 3. GGD - 1e en 3e begrotingswijziging 2025 4. Financiële bijdrage Zeeuws Expat Center
-38
0
0
0
5. Overige begrotingsmutaties
227
328
413
598
Saldo gebeurtenissen na vaststelling Kadernota 2025 - 2028
1.884
611
851
1.098
Saldo begroting
-2.122
1.454
3.678
3.733
Lasten
-225.286
-220.461
-224.303
-230.343
Baten
223.164
221.916
227.980
234.076
Saldo
-2.122
1.454
3.678
3.733
1 Zie beantwoording schriftelijke vraag Kadernota 2025-2028 fractie GL-PvdA, pagina 23.
Verderop in de begroting worden bij de verschillende programma's
van de opschaling en de vervroegde invoering van nieuwe
bovenstaande ontwikkeling en de benodige beschikbare middelen
financieringssystematiek hebben ervoor gezorgd dat gemeenten
inzichtelijk gemaakt. Voor het totaaloverzicht worden ze hieronder
meer middelen beschikbaar hebben gekregen in de meicirculaire
per onderdeel nader toegelicht.
2024. Bij het opstellen van de Kadernota 2025-2028 was hier al rekening mee gehouden.
1. Uitkomsten Meicirculaire 2024
1
De uitkomsten van de meicirculaire zijn via een memo actieve informatie aan uw raad toegezonden. Met name het schrappen 1
Eind september wordt de septembercirculaire 2024 verwacht. Evenals de systematiek bij de Kadernota 2025-2028 en de meicirculaire zal deze circulaire bij de behandeling van de programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 via een memo actieve informatie worden aangeboden.
5
Concept Programmabegroting 2025 / Inleiding
Naast deze extra middelen zijn in de meicirculaire ook de
1 4. Financiële bijdrage Zeeuws Expat Center
ontwikkeling binnen de uitkeringsbasis en hoeveelheidsverschillen
Op 26 september 2024 heeft uw raad ingestemd met het
aangepast wat structureel een voordeel oplevert.
voorstel om de bijdrage aan het Expat Center voor 2024 en
Het verwachte eenmalige tekort voor jaarschijf 2025 is
programmabegroting 2025 eenmalig verwerkt.
2025 te continueren. Het begrote bedrag voor 2025 is in de minder groot dan verwacht omdat in de meicirculaire 2024 de extra taakstelling die het Rijk had ingeboekt binnen het
5. Overige mutaties
Jeugddomein is komen te vervallen en voor 2025 toegevoegd
Bij het opmaken van deze programmabegroting 2025 en
is aan het gemeentefonds. In Middelburg was deze taakstelling
meerjarenraming 2026-2028 zijn de uitgangspunten van de
(budgetneutraal) pas voor het begrotingsjaar 2026 ingeboekt.
kadernota verder uitgewerkt en zijn inschattingen nader
Hierdoor zijn deze eenmalige middelen extra inzetbaar. Het
gespecificeerd. De afwijking van € 0,2 miljoen loopt in de jaren
2
begrote tekort 2025 daalt hierdoor met € 2 miljoen waardoor
structureel op. Procentueel (< 0,3%) gezien een fractie van het
minder aan de algemene reserve moet worden onttrokken en
totale begrotingstotaal van € 200 miljoen. Deze afwijking wordt
extra beschikbaar komt voor de reserve investeringsfonds, circa
met name veroorzaakt door nadere uitwerking van de salarislasten
€ 9 miljoen.
en bijstelling van de bouwleges.
2. Bestuurlijke tussenrapportage 2024
Namens het college van burgemeester en wethouders,
De structurele effecten zoals die zijn gemeld in de bestuurlijke tussenrapportage 2024 zijn verwerkt in deze
Rutger Schonis,
Programmabegroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2028.
wethouder Financiën
Op 26 september 2024 is de bestuurlijke tussenrapportage door uw raad vastgesteld. 3. GGD - 1e en 3e begrotingswijziging 2025 In de raadsvergadering van 26 september 2024 is de eerste en derde begrotingswijziging 2024 van de GGD behandeld. De onderstaande financiële effecten vloeien hieruit voort: – De eerste begrotingswijziging 2025 vraagt om extra middelen (€ 65.000) beschikbaar te stellen voor de formatie-uitbreiding van Veilig Thuis Zeeland met 4,9 fte. Dit om de oplopende wachtlijsten terug te dringen en daarmee te kunnen voldoen aan de wettelijke termijnen, met goede kwaliteit van dienstverlening en een acceptabele werkdruk; – Vanwege de herziene VZG-norm voor 2024, wijzigt ook de grondslag voor 2025. De derde begrotingswijziging 2025 vraagt daarom om extra middelen (€ 38.000) beschikbaar te stellen. Deze extra uitgaven van in totaal € 103.000 zijn in deze Programmabegroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2028 structureel verwerkt.
2 1
6
Blijkend uit het regeerakkoord van het nieuwe kabinet Schoof zal de extra bezuiniging op de jeugdzorg van € 511 miljoen (2026 en verder), die voor rekening en risico Rijk komt, definitief vervallen. De verwachting is dat dit in een toekomstige circulaire zal worden verwerkt. Eind september wordt de septembercirculaire 2024 verwacht. Evenals de systematiek bij de Kadernota 2025-2028 en de meicirculaire zal deze circulaire bij de behandeling van de programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 via een memo actieve informatie worden aangeboden.
Concept Programmabegroting 2025 / Inleiding / Leeswijzer
Leeswijzer Begroting In deze begroting zijn de beleidskeuzes vertaald in concrete prestaties in 2025 en verder per programma. Om deze prestaties te kunnen leveren, stelt de gemeenteraad budget ter beschikking. De programmabegroting geeft daarmee antwoord op de vragen: – Wat wil de gemeente bereiken? – Wat gaat de gemeente daarvoor doen? – Wat mag dat kosten? Speerpunten In de programma's wordt onder het hoofdstuk ‘wat gaan we daarvoor doen’ ingegaan op een aantal specifieke onderwerpen, waaronder de zogenaamde speerpunten. Speerpunten zijn door de raad gekozen activiteiten, waaraan extra aandacht besteed wordt. Er is overigens een grote diversiteit aan type speerpunten en daarom zijn de speerpunten niet direct financieel vertaald in de begroting. Strategische projecten Onder de projecten die in deze begroting benoemd worden bevinden zich ook een aantal strategische projecten. Dit zijn projecten die de volgende drie kenmerken hebben: – Het project heeft een hoge politieke importantie; – Het project kent een hoog (politiek en/of financieel) risicoprofiel en vraagt om meer dan normale aandacht vanuit de politiek en vanuit control perspectief; – Het project wordt via de vastgestelde projectstructuur (met politiek en ambtelijk opdrachtgeverschap) duidelijk herkenbaar aangestuurd. De strategische projecten staan in de programma’s vermeld waar ze thematisch toe behoren.
Op dit moment is sprake van twee strategische projecten: Klimaat en Energie en de gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid. In het voorstel bij deze programmabegroting wordt aan de gemeenteraad voorgesteld om van een ander strategisch project, de invoering van de Omgevingswet, de status van 'strategisch' te beëindigen.
7
Concept Programmabegroting 2025 / Inleiding / Indeling begroting
Indeling begroting
– Overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves; – Overzicht (Europese) subsidies.
De programmabegroting bestaat uit een beleidsbegroting bestaande uit programma's en paragrafen en een financiële begroting met een aantal bijlagen. Programma's De begroting is onderverdeeld in negen programma’s. Per programma wordt weergegeven: – Een inleidende tekst: waar draait het om in het programma; – Een beleidskader: vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's; – Wat willen we bereiken? Het beoogde maatschappelijke effect: wat de gemeente nastreeft; – De doelstellingen van het programma: welke doelen kiest de gemeente om het effect te realiseren; – Wat gaan we daarvoor doen? De doelstellingen worden uitgewerkt in de activiteiten die het komend jaar ingezet worden, nieuw zijn of politiek relevant; – Invulling van financiële ruimte kadernota 2025-2028: Deze tabel bestaat uit de volgende onderdelen; – Invulling van financiële ruimte (meerjaren)begroting 2024-2027, dit zijn mutaties die effect hebben op 2025 of verder; – Invulling van financiële ruimte kadernota 2025-2028. – Beleidsindicatoren, deze zijn wettelijk verplicht en maken de begroting inzichtelijker door een aantal indicatoren in de tijd te volgen en de gemeente te spiegelen aan landelijke ontwikkelingen op deze onderdelen; – Wat mag het kosten? De baten en lasten van het programma. Paragrafen In de paragrafen wordt een nadere toelichting gegeven op zeven specifieke onderwerpen.
Financiële begroting De financiële begroting bestaat uit: – het overzicht van baten en lasten met een toelichting; – de uiteenzetting van de financiële positie met een toelichting. Overig Ten slotte zijn vier bijlagen opgenomen in de begroting: – Overzicht van de vervangingsinvesteringen met daarin opgenomen de door de gemeenteraad goed te keuren kredietaanvragen voor vervangingsinvesteringen; – Overzicht van de incidentele baten en lasten per programma;
8
Concept Programmabegroting 2025 / Programma's
Programma's Bestuur en Ondersteuning
werken met andere overheden en partijen in de regio.
Voor de gemeente Middelburg staan de inwoners centraal.
In dit programma leest u over de plannen die vallen
participatie. Daarnaast vinden we het belangrijk om samen te
We vinden het daarom belangrijk om onze dienstverlening
onder participatie en wijkgerichtwerken, dienstverlening
te controleren en te verbeteren. Ook betrekken we inwoners
en samenwerking.
bij plannen en besluiten en bieden we mogelijkheden voor
Beleidskader
– ‘Participeren: Doen en leren!’ 2017
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
– Notitie verbonden partijen 2016
– Participatieverordening 2021
– Omgevingsvisie 2050 – Communicatiebeleidsplan 2019 – Visie op dienstverlening 2024-2030
9
Concept Programmabegroting 2025 / Programma's / Bestuur en Ondersteuning / Wat willen we bereiken?
Wat willen we bereiken? Maatschappelijk effect
van) inwoners ruimte - en soms zelfs hulp - krijgen bij eigen initiatieven om hun leefomgeving mooier te maken. Een belangrijk gegeven is dat deze kanteling niet alleen vanuit de overheid wordt
Het vergroten van de betrokkenheid bij de gemeente en het
gestuurd. Ook vanuit de samenleving komt deze op gang. Steeds
vertrouwen in het bestuur.
vaker kloppen inwoners aan bij de overheid met een initiatief. Daarbij wordt van de gemeente gevraagd om actief mee te
Doelstellingen
denken over mogelijkheden om hun initiatief te realiseren. Wellicht
1. Het verrijken van plannen door inwoners en andere
zelfs buiten de gebaande paden. Denk daarbij aan financiële
betrokkenen in een vroeg stadium te informeren en te
middelen, ruimtelijke en wettelijke kaders. Dit vraagt om een
betrekken: burgerparticipatie.
overheidsorganisatie die daarop inspeelt en maatschappelijke
2. Ruimte geven aan en stimuleren van initiatieven in
initiatieven stimuleert en faciliteert (een responsieve overheid).
de samenleving die een bijdrage leveren aan onze maatschappelijke opgaven: overheidsparticipatie. 3. Betrokkenheid van bewoners bij hun leefomgeving, gemeentelijke besluitvorming en maatschappelijke opgaven. 4. Een sterke sociale basis en gemeenschapszin in buurten / wijken en dorpen. 5. Het verbeteren van de dienstverlening aan burgers, bedrijven
Wijkgericht werken Het wijkgericht werken staat breed in de belangstelling. De wijk of buurt wordt in het hele land (her) ondekt als schaal om opgaven in samenhang op te pakken. In Middelburg zien we dit terug in de versterking van de sociale basis als essentieel onderdeel van de transformatie van het sociaal domein.
en instellingen, gemeten aan de tevredenheid van de gebruiker. 6. Het vergroten van het vertrouwen bij de burgers in de
Deze tendens vraagt om een doorontwikkeling van wijkgericht
gemeente. Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat de
werken in Middelburg: integraal samenwerken met het doel de
gemeente efficiënt en effectief omgaat met de financiën en dat
kansen en opgaven in een gebied samen met organisaties en
de middelen op een rechtmatige manier worden ingezet.
bewoners op te pakken. Investeren in een integrale wijkaanpak
7. Samenwerken ten behoeve van lokale en regionale uitdagingen en bijdragen aan de Zeeuwse opgaven.
Wat gaan we daarvoor doen?
geeft bewoners meer kracht voor het omzien naar elkaar en met elkaar bouwen aan een plezierige woonomgeving. Daarnaast kunnen we burgerkracht benutten om onze maatschappelijke opgaven samen te realiseren.
Wijkgericht werken en participatie
Opstellen wijk- en dorpsvisies
De gemeente Middelburg kent elf wijken en dorpen, ieder met
Begin 2024 heeft de gemeenteraad de Omgevingsvisie
een eigen identiteit. Iedere wijk heeft een eigen wijkmanager,
vastgesteld. In het uitvoeringsprogramma is vastgelegd dat we
wijkwethouder en een wijkbudget. Sommige wijken en dorpen
starten we met het opstellen van een dorpsvisie voor Nieuw- en
hebben een eigen wijkteam dat gekoppeld is aan een
Sint Joosland. In deze integrale aanpak gaan we samen met onze
wijkwethouder en een wijkmanager die werkt bij de gemeente. Bij
inwoners aan de slag, in een interactief participatieproces. De
actuele ontwikkelingen betrekken we de wijkteams actief. Speelt
gemeente voert de regie op het proces. Belangrijk aandachtspunt
er iets in een wijk, dan meldt het wijkteam dit gemakkelijk bij de
is dat de gemeenteraad wordt meegenomen in het proces en
wijkmanager of wijkwethouder en vice versa.
aan de voorkant kaders stelt (inhoud, proces, participatie). Eén van de kaders is dat het een integrale visie moet zijn, met
In Middelburg leggen we de lat hoog op het gebied van participatie.
een sterke verbinding tussen het fysieke en het sociale domein.
Het is een van de vier gedeelde opgaven binnen de gemeente.
De Omgevingsvisie is leidend en de dorpsvisie wordt straks als
We vinden het belangrijk dat inwoners op tijd worden betrokken bij
bijlage aan de Omgevingsvisie toegevoegd. Hiermee krijgt de
onze plannen. Daarbij is de uitdaging om ook het 'stille midden'
visie ook status. Dit is de eerste visie op wijk-/dorpsniveau
te vinden en te betrekken. Daarmee bedoelen we inwoners die
die we op deze manier oppakken. Deze integrale wijkaanpak
ook wensen, zorgen of ideeën hebben, maar minder snel van
willen we ook in andere wijken toepassen. In samenwerking met
zich laten horen. Daarnaast vinden wij het belangrijk dat (groepen
Woongoed gaan we aan de slag in de wijken waar Woongoed sterk
10
Concept Programmabegroting 2025 / Programma's / Bestuur en Ondersteuning / Wat gaan we daarvoor doen?
vertegenwoordigd is, te beginnen met de Stromenwijk. We gaan
Wijknetwerken
aan de slag met dit proces en het ontwikkelen van een passende
Onze dorpen en wijken zijn gebundeld in zes wijknetwerken. Elk
methodiek voor een integrale wijkaanpak.
netwerk bestaat uit een clustering van wijken of dorpskernen, te weten:
Een wijknetwerk is een samenwerking tussen gemeente,
Kruisbestuiving leefbaarheid met woonbeleid en
partners en inwoners in de wijk. De wijknetwerken worden
sociaal beleid
breed samengesteld met professionele partners zoals huisarts/
Leefbaarheid hangt onder andere samen met de woningvoorraad
POH, wijkverpleging, wijkpolitie, scholen, consultatiebureau,
in een buurt of wijk. Door concentraties van kwetsbare inwoners
kinderopvang, woningcorporaties, geloofsgemeenschappen,
staat de leefbaarheid onder druk. Waar mogelijk brengen we
welzijn en (school)maatschappelijk werk. Daarnaast zitten in
meer diversiteit aan in de woningvoorraad, bijvoorbeeld bij
het netwerk betrokken inwoners, wijkteams en partijen (bijv.
sloop/nieuwbouwprojecten. In de prestatieafspraken met de
een ondernemersvereniging) die de wijk goed kennen. De
woningcorporaties wordt aandacht besteed aan de bijdrage die
samenstelling van het wijknetwerk vraagt maatwerk. Deze is niet
de woonruimteverdeling en het wijkbeheer kunnen leveren aan
in iedere wijk hetzelfde. In een wijknetwerk is er mogelijkheid
de leefbaarheid.
verdieping te hanteren op wijk- of dorpsniveau. In de leefbaarometer (zie programma Volkshuisvesting) scoort Leefbaar, veilig en met perspectief
Middelburg als gemeente gelukkig goed. De scores zijn op
Rode draad in die integrale wijkaanpak is vroegsignalering en
vijf elementen gebaseerd: woningen, bewoners, voorzieningen,
preventie: de problemen vóór zijn. Wij zullen daarvoor enerzijds
veiligheid en fysieke omgeving. Op wijkniveau zijn er grote
samen met inwoners investeren in de woonbaarheid, leefbaarheid
verschillen. De inspanningen ten behoeve van de leefbaarheid
en veiligheid in de wijk. Bewoners kunnen elkaar anderzijds ook
in wijken zien we in het sociaal domein ook terug (zie
heel goed onderling steunen. Wij willen hen de mogelijkheid
programma Sociaal Domein). Binnen het sociaal beleid is een
bieden om die steunstructuur te vormen en vast te houden.
sociaal team ingericht, ter bevordering van de bereikbaarheid
Voorzieningen waar men elkaar kan treffen en organisaties die
en de toegankelijkheid van zorg en ondersteuning en met
adequate ondersteuning kunnen bieden zijn daarbij noodzakelijk.
laagdrempelige informatie en advies voor inwoners.
Het zijn plaatsen voor lief en leed en voor het bieden van perspectief. Voorbeelden van activiteiten ten behoeve van de
Middelburg ontmoet
leefbaarheid zijn Nederlandse les in de wijk, het voorkomen
In 2023 is het online community platform van Mijnbuurtje
van schulden, de aanpak van schaarste en het stimuleren en
uitgerold onder de naam Middelburg Ontmoet. Dit platform is een
faciliteren van nieuwe vormen van wonen en wooninitiatieven.
verzamelplek om nieuwe verbindingen te leggen met en tussen
Investeren in ontmoeten en samen doen geeft bewoners meer
inwoners, professionals en de gemeente. Een aanpak waarmee
kracht voor het omzien naar elkaar en met elkaar bouwen aan een
zichtbaar is wat er aanwezig is en wat in de wijk gebeurt. Als
plezierige woonomgeving.
mensen elkaar weten te vinden en weten welke mogelijkheden er zijn gaan ze samen dingen ondernemen. Zo ontstaan er sterke gemeenschappen, waarin inwoners verantwoordelijkheid nemen voor elkaar en voor hun omgeving. Het modulaire platform biedt
11
Concept Programmabegroting 2025 / Programma's / Bestuur en Ondersteuning / Wat gaan we daarvoor doen?
alle informatie op één plek. Met één ingang en werkwijze vinden
raadsvoorstel voor de uitvoering van een eerste burgerberaad
inwoners en organisaties elkaar en alles in hun buurt of community.
aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Een voorstel voor een onderwerp waarover het burgerberaad georganiseerd gaat
Middelburg Ontmoet onderscheidt zich van andere platforms door
worden, wordt tegelijkertijd met dit begrotingsvoorstel aan de
de inzet van de ‘buurtverbinders’ aanpak. Deze buurtverbinders
gemeenteraad ter besluitvorming voorgelegd.
vormen samen met professionals het Team Middelburg Ontmoet. De buurtverbinders gaan fysiek in de wijk op zoek naar de
Participeren: doen en leren!
kracht en capaciteiten van mensen in de lokale gemeenschap.
De afgelopen jaren hebben we flink wat geparticipeerd. De ene
Ze laten zien wat er in de buurt gebeurt, welke nieuwe initiatieven
keer succesvoller dan de andere keer. Hier hebben we samen
er zijn en welke kansen zich voordoen. Zij werken aan sterke
veel - en versneld - van geleerd. Eén van de belangrijkste
gemeenschappen en informele netwerken. De buurtverbinders
leerlessen is dat we vóór de start van een participatietraject
beheren ook het online platform waarmee mensen, bedrijven
duidelijkheid moeten hebben over de kaders waarbinnen we het
en organisaties elkaar makkelijk vinden. Zij stimuleren mensen
samenspel spelen.
om mee te doen en zijn actief in de buurt aanwezig. Met de ‘buurtverbinders’ aanpak ontstaat er een combinatie van
Door aan de voorkant helderheid te scheppen, managen we
een online en een offline community. Inmiddels zijn prachtige
verwachtingen bij onze inwoners en andere belanghebbenden.
resultaten behaald en blijven we verder bouwen aan dit platform.
Bij complexe projecten, waar tegengestelde belangen zijn, is
Sinds de start hebben we al ruim 1600 inschrijvingen: inwoners
het bevoegd gezag aan de voorkant duidelijk over de kaders
die actief zijn op het platform. Het aantal bezoekers per jaar
van participatie. De nieuwe gemeenteraad is in 2022 getraind
is ruim 46.000. Deze aantallen blijven groeien. Naast de online
door Berenschot (“Van het laatste naar het eerste woord!”). Bij
variant zetten we in 2025 ook verder in op kleinschalige en
grotere en complexere projecten werken we met startgesprekken,
laagdrempelige ontmoetingen in buurten en wijken onder de
waarin we voor de start van een participatieproces duidelijkheid
noemer Middelburg Ontmoet ‘live’. Dit doen we samen met
scheppen over de kaders. Dat participatie heeft plaats gevonden
onze netwerkpartners en collega’s die zich sterk maken voor
betekent niet dat niets meer kan noch dat er geen tegenstanders
de Middelburgse opgaven.
meer zijn. Het motto is: Wie wil, kan meedenken. We zetten verschillende participatiemethoden in. Inbreng wegen we
Participatie - Gedeelde opgave
zorgvuldig af en gemaakte keuzes leggen we goed uit. Vaak helpt
Participatie vindt plaats bij allerlei projecten,
dat mee om het uiteindelijke besluit toch te accepteren.
samenwerkingsvormen binnen wijken en dorpen en bij alle onderwerpen van de toekomstige Omgevingswet.
Daarnaast staat nog altijd de officiële inspraakprocedure open
Burgerparticipatie wordt in beginsel toegepast wanneer het
voor degenen die het daar niet mee eens zijn. Om deze afspraken
te verwachten is dat belanghebbenden in hun belangen
goed te borgen bij ambtenaren die ermee te maken krijgen, heeft
geraakt kunnen worden naar aanleiding van beleid, plannen,
een grote groep medewerkers daarin training gekregen. Dit zetten
projecten of programma’s. Dit is vastgelegd in onze participatie-
we komende jaren voort.
en inspraakverordening. Dorps- en wijkdemocratie van de toekomst Het grote belang van participatie wordt breed in de gemeenteraad
Het betrekken van inwoners draagt bij aan het creëren van
gedeeld. Participatie is dan ook onderdeel van de gedeelde
betrokken inwoners. Op die manier bouwen we aan het
opgaven waarvoor college en raad zich zien gesteld. Steeds
versterken van de sociale basis in onze wijken en dorpen. De
komt naar voren dat de kaders van een nieuw traject van tevoren
komende decennia staan we voor grote opgaven. Denk aan de
goed moeten worden vastgelegd. Dit om de verwachtingen helder
energietransitie, klimaatadaptatie, biodiversiteit en de opgaven
te hebben. In 2023 organiseerden we een inwonerberaad over
op het gebied van wonen en samenleven. Opgaven die we niet
nieuwe woningbouwlocaties. Dat is ook een burgerraadpleging.
alleen kunnen oplossen. Door samen met inwoners en andere
Dit proces is geëvalueerd en meegenomen in de afweging voor
belanghebbenden na te denken over kansrijke oplossingen,
het instrument burgerberaad. Eind 2024 zal naar verwachting een
12
Concept Programmabegroting 2025 / Programma's / Bestuur en Ondersteuning / Wat gaan we daarvoor doen?
worden het gedragen oplossingen. Samen denken, samen
moeten we oog hebben en houden voor de behoeften die per
beslissen om uiteindelijk samen te doen.
wijk verschillend is. Wat voor de ene wijk werkt, werkt niet vanzelfsprekend voor de andere wijk. Dat is én blijft maatwerk.
De laatste jaren zien we dat wijkteams door de hoge leeftijd
De ene wijk is draagkrachtiger dan de andere. Het college komt
van de leden kwetsbaarder worden of zelfs stoppen. Dat noopt
hiervoor nog met een voorstel naar de gemeenteraad.
ons het nadenken over andere manieren van werken. Daarbij Prestatie Trainingen democratis vakmanschap (ambtenaren en bestuur) Doorontwikkeling 'Middelburg ontmoet' Middelburg Ontmoet "Live" Integrale wijkaanpak Nieuw- en Sint Joosland Loket maatschappelijke initiatieven (incl. handreiking) Handreiking participatie voorruimtelijke ontwikkeling De informatie op de website is vindbaar, duidelijk en geeft antwoord op vragen De dienstverlening aan de balie en de telefoon worden als goed ervaren
Dienstverlening
afgevaardigd in regionale en landelijke besturen. Twee
Eind 2023 heeft uw raad de nieuwe visie op dienstverlening
collegeleden uit Middelburg zitten in landelijke VNG commissies.
vastgesteld. We willen een nabije en dienstbare overheid zijn
Wij zijn voorstander van krachten bundelen, dragen dat uit en
voor onze burgers en bedrijven en instellingen. Om deze visie
nemen het initiatief.
te vertalen naar een uitvoeringsagenda, is besloten om in 2024 een tussenstap te maken, door te werken aan een dashboard
In 2025 wordt op basis van een adviesrapport bekeken op welke
met kerncijfers over de dienstverlening. Zo kunnen we in 2025
wijze de samenwerking met andere overheden in Zeeland verder
op basis van data aan de slag met de doorontwikkeling.
kan verbeteren.
In de paragraaf bedrijfsvoering wordt verder ingegaan op deze doorontwikkeling.
We kijken ook over de grens en bezien op welke terreinen samenwerking op bepaalde gebieden met onder meer Vlaamse
Samenwerken
gemeenten opportuun is. Dit mede in relatie tot verwerving van
We werken inmiddels al vele jaren in OZO verband samen
Europese subsidies.
met de Zeeuwse gemeenten, Provincie Zeeland en Waterschap Scheldestromen. Hier wordt naast onderlinge afstemming
In 2025 wordt vanuit de Rijksoverheid verder gewerkt aan de
met name aandacht besteed aan de gezamenlijke Zeeuwse
versterking van de leefbaarheid en de economie van de regio's
strategische agenda en de Zeeuwse lobby. Eind 2024 vindt
buiten de Randstad op basis van het rapport "Elke regio telt" en
er een evaluatie plaats over de samenwerking in OZO-verband.
de kabinetsreactie daarop. De gemeente Middelburg werkt in dit
Daaruit zal blijken hoe wij in 2025 en daarna verder gaan.
kader in Zeeuws verband actief mee aan een propositie voor onder
Daarnaast wordt er met een aantal gemeenten samengewerkt op
meer de vestiging van Rijksdiensten in Middelburg.
specifieke taakvelden zoals gemeentelijke belastingen, openbare verlichting en archeologie. De gemeenten Vlissingen, Goes,
Regiovisie
Terneuzen en Middelburg werken samen in de Z4. Daarin vindt
In 2025 wordt verder uitvoering gegeven aan Regiovisie
afstemming over stedelijke opgaven plaats. Eind 2024 is ook dit
Walcheren Schouwen-Duiveland. Wij trekken samen met de drie
samenwerkingsverband geëvalueerd.
buurgemeentes op ten behoeve van behoud en aantrekking van beroepsbevolking om onze maatschappelijke uitdagingen ook in
Vanuit de Zeeuwse gemeentelijke samenwerking binnen de
de toekomst het hoofd te kunnen blijven bieden.
Vereniging van Zeeuwse gemeenten (VZG) worden bestuurders
13
Concept Programmabegroting 2025 / Programma's / Bestuur en Ondersteuning / Invulling van financiële ruimte kadernota 2025-2028 Gemeenschappelijke regelingen
het MKB. We gaan in regionaal verband in gesprek met het kabinet
Vanuit het VZG rapport "Afspraken over samenwerken met
om economische impulsen voor de regio te realiseren.
gemeenschappelijke regelingen in Zeeland" wordt invulling gegeven aan de behoefte tot meer democratische controle en
De kenniseconomie is voor de gemeente Middelburg een
de aansturing van Gemeenschappelijke regelingen. De gemeente
belangrijke pijler onder de economie. Met Scalda, HZ,de UCR
Middelburg participeert ook in 2025 in de diverse werkgroepen die
en het bedrijfsleven gaan we verder op de ingeslagen weg om
aan de slag zijn met uitvoering van deze afspraken over GR-en.
door middel van onderzoek nieuwe ontwikkelingen mogelijk te
Economische structuurversterking
Zeeuwse samenwerking Campus Zeeland met betrekking tot het
De Zeeuwse overheden werken binnen de Economic Board
onderwijs en kennis- en innovatienetwerken in Zeeland. Het Joint
Zeeland met het bedrijfsleven en de kennisinstellingen aan de
Reserach Center (JRCZ) en het Delta Climate Center (DCC) spelen
versterking van de regionale economie. De focus ligt hierbij
hierin een belangrijke rol.
maken. Eind 2024 wordt een adviesrapport verwacht over de
op energietransitie, watervraagstukken en voedselproductie, verbeteren van de Brede welvaart in de regio en de versterking van
Invulling van financiële ruimte kadernota 2025-2028 Nr.
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2025
2026
2027
2028
1 Content management systeem (cms) ten behoeve van de website
0
-22
0
0
2 Toegankelijkheid websites en apps voor mensen met visuele of
-38
0
0
0
-310
-472
-862
-862
Invulling van financiële ruimte begroting 2024 en meerjarenraming 2025 - 20271
lichamelijke beperking 3 Verduurzaming 2022 - 2030 (maatschappelijk) vastgoed 4 Vervanging Financieel pakket op basis van SaaS (Cloud)
-32
-32
-32
-32
5 Uitvoering huisvestingsplan Visie op Werken
-140
-140
-140
-140
6 Formatie medewerker publiekszaken (TIP)
-26
0
0
0
-546
-666
-1.034
-1.034
1 Activiteiten(mid)dag voor gepensioneerde medewerkers
-6
-6
-6
-6
2 Bijdrage Nationaal kenniscentrum slavernijverleden
-50
-50
-50
-50
3 Opbrengst reisdocumenten
150
150
150
150
Invulling van financiële ruimte kadernota 2025 - 2028
4 Vergoeding voor stembureauleden
-19
-19
-19
-19
5 Verduurzaming gemeentelijke panden
200
300
600
0
6 Project visie op werken (VOW)
P.M.
P.M.
P.M.
P.M.
7 Onderzoek Smart Buildings
-25
0
0
0
8 Dakbedekking stadskantoor en prijscompensatie GBP
-590
-75
-75
-75
9 Software Digitale uitgaande post
-60
-50
-40
-40
10 Scansoftware informatievoorziening
-70
-70
-70
-70
0
-165
-165
-165
12 Voorziening spaarverlof
-300
-200
-200
-200
13 Ondersteuning bij digitaal werken
-50
0
0
0
14 Aanbesteding HR-systeem
-10
-10
-10
-10
15 Aanvulling budget ouderschapsverlof
-20
-20
-20
-20
11 Vervangen centrale energievoorziening Stadskantoor
14
Concept Programmabegroting 2025 / Programma's / Bestuur en Ondersteuning / Invulling van financiële ruimte kadernota 2025-2028 Nr.
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2025
2026
2027
2028
16 Aanvulling budget vervanging bij langdurig verzuim
-100
-100
-100
-100
17 Aanvulling budget vervanging kritische functies / pensionering
-416
-416
-416
-416
0
0
0
0
19 SROI coördinator regionale samenwerking Walcheren
-40
-40
-40
-40
20 Dividend deelname Evides
-46
-265
-518
-518
18 Burgerberaad2
21 Dividend deelneming ZEH
2.889
2.889
2.889
2.889
22 Uitbreiding starterslening
-156
-234
-234
-234
23 Verhoging naheffingsaanslag door efficiënter werken
728
728
728
728
24 Afronding financieel herstelplan
105
105
105
105
25 Formatie regelanalist
-93
-97
-101
-105
26 Formatie financieel adviseur/consulent
-109
-114
-119
-124
1.912
2.241
2.289
1.680
1.366
1.575
1.255
646
1 Voor een toelichting op de mutaties 2024 - 2027 zie begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027. 2 Zie amendement 4.a.2 bij raadsvoorstel 24-085 Kadernota 2025-2028.
1. Activiteiten(mid)dag voor gepensioneerde medewerkers
3. Opbrengst reisdocumenten
Het organiseren van bijeenkomsten voor gepensioneerde
Reisdocumenten waren tot 2014 vijf jaar geldig waarna dit
werknemers is een waardevol gebaar van waardering. Het toont
is aangepast naar tien jaar. Hierdoor waren er in de periode
de gemeente Middelburg als werkgever dat hun bijdragen nog
2019-2024 weinig aanvragen en gaan we nu tot begin 2029
steeds worden gewaardeerd, versterkt de band tussen het
juist heel veel meer aanvragen krijgen met bijbehorende baten en
bedrijf en de gepensioneerde werknemers, en bevordert het
lasten. Omdat er ongeveer € 30 verschil zit tussen de lasten en
persoonlijk welzijn door contact met voormalige collega’s en
baten van een reisdocument zal de komende jaren het resultaat
bedrijfsactiviteiten. In het verleden werden deze bijeenkomst altijd
van de aanvragen reisdocumenten flink hoger uitvallen dan de
erg gewaardeerd. Daarom willen wij hier weer invulling aangeven.
begroting en ten opzichte van vorige jaren.
2. Bijdrage Nationaal kenniscentrum slavernijverleden
4. Vergoeding voor stembureauleden
De kwartiermaker Internationaal Kenniscentrum Slavernijverleden
Om de continuïteit in de bemensing van de stembureaus d.m.v.
(KCS) geeft, op basis van onderzoek en gevoerde gesprekken in
vrijwilligers te bevorderen, is een aanpassing van de vergoeding
de afgelopen maanden, aan dat behoefte is aan een internationaal
voor stembureauleden, tellers en stand-by leden bij verkiezingen
kenniscentrum waar onderzoek, educatie en informatie over het
zeer wenselijk. De werkzaamheden zijn sinds de verkiezing
slavernijverleden en de doorwerking ervan centraal staat. Ook is
in 2021 blijvend veranderd en duren langer dan voorheen.
onderbouwd aangegeven waarom dit kenniscentrum in Zeeland/
Hierdoor is de bereidwilligheid om een bijdrage te leveren aan
Middelburg gevestigd moet worden. Hoewel de financiering van
de verkiezingen afgenomen.
het kenniscentrum door de rijksoverheid nog punt van bespreking is, mag aangenomen worden dat het kenniscentrum gerealiseerd
5. Verduurzaming gemeentelijke panden
gaat worden en dat de implementatie in 2025 gestart kan
Voor de verduurzaming is een routekaart ontwikkeld, vastgesteld
worden. Het eindrapport van de kwartiermakerer wordt in oktober
door het college en de raad. Op basis van hiervan is een planning
2024 verwacht.
tot 2030 opgesteld. De uiteindelijk doelstellingen moeten in 2050 gerealiseerd zijn. De eerder toegekende middelen, vertaald in jaarlijkse oplopende kapitaallasten, blijven in volle omvang beschikbaar (€ 862.000 per jaar). Deze zijn voor de toekomstige
15
Concept Programmabegroting 2025 / Programma's / Bestuur en Ondersteuning / Invulling van financiële ruimte kadernota 2025-2028 jaren nog niet geheel noodzakelijk, jaarlijks zal bij de kadernota
welzijns- en sportaccommodaties en eigen huisvesting worden
worden bekeken hoe dit budget zich zal ontwikkelen.
hierin bekeken.
6. Project visie op werken (VOW)
8. Dakbedekking stadskantoor en prijscompensatie GBP
Met dit project willen we bereiken dat:
Duurzame renovatie van de bestaande dakbedekking van het
– De gemeente Middelburg een aantrekkelijkere werkgever is
Stadskantoor vraagt een hogere investering (extra € 515.000)
voor medewerkers, nu en in de toekomst; – Medewerkers hun werk beter en makkelijker kunnen doen,
dan waar in de gebouwbeheersplan rekening mee is gehouden. Daarnaast is de huidige staat (veelvuldige lekkages) dermate
nu en in de toekomst. Het bevorderen van de samenwerking
ernstig dat vervanging eerder dan gepland (2034) moet worden
binnen en tussen afdelingen;
uitgevoerd. Dit kan gefaseerd uitgevoerd worden in de komende
– De huisvesting van de gemeente Middelburg zo (kosten)
4 jaar. De voorziening voor het gebouwbeheersplan wordt jaarlijks
efficiënt en duurzaam mogelijk wordt ingezet;
voorzien van een correctie op basis van de inflatiecijfers van
– Binnen de organisatie heldere uitgangspunten zijn
het CBS. Voor 2025 is deze correctie van 5,2% al opgenomen
geformuleerd die richting geven aan gedrag en werkomgeving
in de begroting. Door hogere inflatiecijfers in de bouw en het
(fysieke- en digitale werkomgeving);
ontbreken van correctie in de voorziening van dit jaar is deze
– Medewerkers meer duidelijkheid krijgen over wat er van hen
onvoldoende gebleken om de voorziening de komende 10 jaar
wordt verwacht in relatie tot hybride werken bij de gemeente
op peil te houden. Hiervoor wordt een extra dotatie van +3%
Middelburg, zodat de verwachtingen tussen werkgever en
gevraagd voor de voorziening van het gebouwbeheersplan. Dit
werknemer meer op elkaar aansluiten;
komt overeen met € 75.000,- aan structurele verhoging.
– De gemeente Middelburg een goede werkomgeving realiseert dat uiteindelijk zorgt voor meer betrokken en vitale
9. Software digitale uitgaande post
medewerkers. Het bevorderen van duurzame inzetbaarheid.
De toekomstige migratie van analoge poststromen naar digitale kanalen als Mijnoverheid.nl en email, vraagt een hogere
Goede dienstverlening voor onze inwoners blijft hierbij het
investering. Deze investering kunnen gedeeltelijk gedekt worden
uitgangspunt. Wanneer we onze medewerkers faciliteren kunnen
door het verminderen van verzend- en reprokosten. Deze
ze hun werk beter en makkelijker doen, wat uiteindelijk de inwoner
investering draagt bij aan de doelstelling van de ontwikkeling van
ten goede komt.
het proces voor de digitale handtekening i.r.t. tot het zaaksysteem
We verwachten dat in de volgende fases meer budget nodig
uitgaande post 2022-2024.
Djuma. Deze doorontwikkeling sluit aan op de pilot digitale zal zijn om daadwerkelijk uitvoering te kunnen geven aan de uitkomsten (inrichten nieuwe werkomgeving). Hoeveel dit zal zijn
10. Scansoftware informatievoorziening
is nog niet te bepalen, maar we kondigen dit wel alvast als PM
Voldoen aan de eisen van het Zeeuws Archief inzake vervanging
post aankondigen.
van documenten (analoog – digitaal). Voor deze doorontwikkeling vervangen we de huidige lokale software van circa 10 jaar
7. Onderzoek Smart Buildings
oud door nieuwe SAAS software. Het Zeeuws Archief stelt
Wat is Smart Building? Een smart building is een gebouw waarin
eisen aan de over te dragen documenten bij vervanging
slimme, innovatieve technieken zijn geïntegreerd die de werk-
(digitalisering). De huidige software (on-premise) is circa 10 jaar
en leefomgeving verbeteren. De doelmatige inrichting en alle
oud en verouderd. Hierdoor kan onvoldoende kwaliteit worden
daarin toegepaste slimme technieken samen, zorgen ervoor dat
geleverd. Door verlengend gebruik van deze software zijn geen
de gebruikers optimaal en duurzaam kunnen functioneren en
vervangingsmiddelen opgenomen in de begroting. Daarbij is deze
presteren. De komende tijd doen Smart Buildings meer en meer
software ‘end of live’.
zijn intrede. Met de steeds snellere intrede van technologische innovaties zal de vraag naar slimme (kantoor)gebouwen over 10
11. Vervangen centrale energievoorziening Stadskantoor
jaar meer regel zijn dan uitzondering. De mogelijkheden voor onze
Het vervangen van de installaties voor opwekking van warmte en koude en het vervangen van de zonnepanelen van
16
Concept Programmabegroting 2025 / Programma's / Bestuur en Ondersteuning / Invulling van financiële ruimte kadernota 2025-2028 het Stadskantoor. De huidige installaties voor de centrale
Afdelingshoofden sturen actief aan op het opnemen van jaarlijkse
energievoorziening zijn eigendom van het Waterschap (60%) en
verlofrechten en het minimaliseren van plus-min-uren, om zo
de gemeente Middelburg (40%). Deze installaties voldoen niet
verdere groei van de jaarlijkse dotatie voor het op peil houden van
meer aan de oorspronkelijke opzet (koude- en warmteopslag in
de voorziening te voorkomen.
de bodem) en zijn nu energie onvriendelijk. Door per eigenaar nieuwe duurzame installaties te realiseren, kan een hoge mate
13. Ondersteuning bij digitaal werken
van verduurzaming bereikt worden die geheel aardgasvrij is. De
Ambtenaren die met de juiste vaardigheden zijn toegerust
uitvoering moet gezamenlijk met het Waterschap plaatsvinden.
werken efficiënter en met meer plezier, gaan beter om met persoonsgegevens en onze digitale veiligheid etc. We zetten
12. Voorziening spaarverlof
steeds meer nieuwe technologie in om ons werk (bedrijfsvoering
Sinds de invoering van het spaarverlof (zie hieronder) is het
en dienstverlening) beter te kunnen doen. Onze medewerkers
verplicht om een voorziening te vormen. Deze voorziening
moeten over de juiste vaardigheden beschikken om hier goed
vertegenwoordigt de totale waarde van de gespaarde verlofuren
mee om te kunnen gaan. Een programma wordt ontwikkeld om
in geld. Vanuit deze voorziening kunnen de dubbele lasten worden
medewerkers digitaal vaardig te maken. Een groot deel bestaat
betaald. Helaas is de benodigde dotatie om de voorziening op peil
uit het organiseren en inkopen van trainingen die de digitale
te houden niet opgenomen in de begroting, wat resulteert in een
vaardigheid van de medewerkers vergroten. De werkzaamheden
tekort op de jaarrekening. De voorziening is de afgelopen twee
hebben een continue karakter. Dit komt door de technologische
jaar voornamelijk gevoed door opgebouwde verlofstuwmeren
ontwikkelingen, instroom van nieuwe medewerkers etc.
(verlof dat afkomstig is uit de voormalige verlofspaarmogelijkheid, met een eenmalige financiële impact). We verwachten dat de groei
14. Aanbesteding HR-systeem
in de toekomst zal afnemen en zich daarna zal stabiliseren.
Aanbesteden van een HR-systeem t.b.v. salarisverwerking en HRbeleid. Op dit moment is hiervoor budget beschikbaar € 55.000.
Met de nieuwe cao hebben werknemers nu de mogelijkheid om
Het is de verwachting dat dit € 10.000 duurder wordt.
verlof te sparen via verschillende methoden: – Door gebruik te maken van bovenwettelijke vakantie-uren (57,6 uur met een structurele financiële impact); – Door inzet van bovenwettelijke vakantie-uren die zijn
15. Aanvulling budget ouderschapsverlof Er is een budget beschikbaar voor ouderschapsverlof. Dit is niet toereikend voor alle aanvragen. Met een verhoging zorgen we voor
aangekocht via het Individueel Keuzebudget (IKB), waarbij er
voldoende budget om wettelijk recht van ouderschapsverlof te
geen financiële impact is;
kunnen financieren.
– Door gebruik te maken van bovenwettelijke uren die op andere manieren zijn opgebouwd (eenmalige financiële impact).
16. Aanvulling budget vervanging bij langdurig verzuim
Vooral de eerste optie brengt extra kosten met zich mee die niet
ieder jaar te weinig te zijn. Het bedrag verhogen met € 100.000
oorspronkelijk waren begroot. Dit geldt echter niet voor de uren
biedt meer ruimte om dit op te vangen.
Momenteel is er een bedrag beschikbaar van € 114.000. Dat blijkt
die zijn aangekocht via het IKB. 17. Aanvulling budget vervanging kritische Goed financieel beheer vereist dat we verwachte uitgaven jaarlijks
functies / pensionering
ramen, ongeacht de uitkomsten van de jaarrekening. Momenteel
Gedegen overdracht en inwerkperiode voor nieuwe medewerkers
hebben we nog onvoldoende historische gegevens beschikbaar.
op kritische posities in de organisatie bij pensionering. Dit zorgt
Daarom baseren we de geschatte dotatie op een aanname:
voor een betere continuïteit. Met dit budget kan 8 keer een
het gemiddelde overschot aan bovenwettelijke vakantie-uren
overdrachtsperiode van 6 maanden worden gefinancierd per jaar.
vermenigvuldigd met het aantal medewerkers. Jaarlijks zullen we evalueren of een aanpassing van deze raming noodzakelijk is.
18. Burgerberaad Bij de Kadernota 2025-2028 is het raadsvoorstel geamendeerd. Uw raad heeft besloten "de voorstellen nieuw beleid te verwerken
17
Concept Programmabegroting 2025 / Programma's / Bestuur en Ondersteuning / Invulling van financiële ruimte kadernota 2025-2028 in de (meerjaren)begroting 2025 - 2028, met uitzondering van het
worden opgenomen. Jaarlijks beoordelen we aan de hand van de
budget van € 320.000 voor een burgerberaad".
nieuwste prognoses of hiervan afgeweken moet worden.
19. SROI coördinator regionale samenwerking Walcheren
22. Uitbreiding Starterslening
Invulling geven aan Social Return On Investment door het
Uw raad heeft een motie ingediend de Starterslening uit te
organiseren van een coördinatie functie op regionaal niveau
breiden en hiervoor in 2024, 2025 en 2026 jaarlijks 2,4 miljoen.
(Middelburg, Vlissingen, Veere). Hiermee wordt uitvoering gegeven
voor beschikbaar te stellen. Dit in opvolging van het eerdere
aan de motie uit 2023 van GL/PvdA, SGP, LPM, D66 en CU:
amendement waarbij uw raad, bij de vaststelling van de
“de doelstellingen SROI en de committering SW en BsWbanen te
begroting 2024, heeft besloten extra middelen in de concept
concretiseren in een actieplan voor de jaren 2024 en 2025. Naast
(meerjaren)begroting 2024 – 2027 beschikbaar te stellen om de
het genoemde bedrag is ook nog € 200.000 bij groenonderhoud
voorwaarden van de starterslening te verruimen.
op begraafplaats(en) en plantsoenen voorzien. In Middelburg hanteren we vanaf 1 januari 2024, overeenkomstig 20. Dividend deelname Evides
het besluit, een maximum aankoopbedrag van 80% van
In de begrotingscirculaire van de Provincie is het volgende
de NHG-grens voor mensen onder de 35 jaar en met
aangegeven: "In het laatste ondernemingsplan van Evides wordt
een maximum van € 50.000 per lening, het betreft hier
een doorkijk gegeven op dividend uitkeringen tot en met 2028.
kapitaalverstrekkingen. Met deze kapitaalverstrekking (financieel
Hierin is te zien dat het meerjarige dividend fors naar beneden is
vaste activa) neemt onze positie van het schatkistbankieren af.
bijgesteld. In de vorige begrotingscirculaire gingen we nog uit van
Dit besluit kost alleen rente- en exploitatielasten die samenhangen
een structureel dividend van € 10 miljoen in 2023 tot € 14 miljoen
met deze kapitaalverstrekking.
in 2027. In de huidige prognoses blijkt dat het dividend voor 2025 naar beneden is bijgesteld tot circa € 8 miljoen is verder daalt
LET OP in het begrote bedrag is nu alleen de rente opgenomen niet
tot € 6 miljoen vanaf 2026. Dit is ook de reden dat wij adviseren
de ambtelijke inzet.
om het meerjarige structurele dividend te ramen op het minimale bedrag van € 6 miljoen. Jaarlijks beoordelen we aan de hand van
23. Verhoging naheffingsaanslag door efficiënter werken
de nieuwste prognoses of hiervan afgeweken moet worden.
Door gebruik te maken van scanauto's voor parkeerhandhaving, kunnen we efficiënter werken. Deze auto's kunnen snel grote
21. Dividend deelneming ZEH
gebieden scannen en controleren of er betaald is voor het
In de begrotingscirculaire van de Provincie is het volgende
parkeren. Dit vereist minder tijd en mankracht dan traditionele
aangegeven: "De Zeeuwse gemeenten ontvangen de komende
methoden van handhaving.
jaren significante dividenden vanuit de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij (ZEH). Een gedeelte van dit dividend
24. Afronding financieel herstelplan
gebruiken gemeenten in 2024 voor het aflossen van de lening
In 2024 (laatste jaarschijf) zal het financiële herstelplan zijn
voor het verkrijgen van de Evides aandelen. Na aflossing van deze
afgerond. Er resteren nog 2 posten die in het financiële herstelplan
lening is de verwachting dat Zeeuwse gemeenten € 124 miljoen
zijn opgenomen. Het betreft de onderstaande posten:
in 2024 over houden. Voor 2025 e.v. is de verwachting dat er ongeveer € 100 miljoen beschikbaar is voor dividend
1. Overheadvergoeding gastgemeente Samenwerking
uitkeringen. Het zijn inschattingen die sterk afhankelijk zijn van de
Belastingen - € 50.000
prijsontwikkelingen op de energiemarkt. Het definitieve dividend
In de dienstverleningsovereenkomst (DVO) van de Samenwerking
wordt jaarlijks in de aandeelhoudersvergadering vastgesteld.
Belastingen is overeengekomen met betrekking tot de overhead dat de gemeenten een overheadvergoeding betalen.
Gelet op de onzekerheden bij de toekomstige dividend uitkeringen
Deze vergoeding is gebaseerd op de normvergoeding voor
is het verstandig om het dividend zorgvuldig in te zetten zodat
overheadkosten per jaar op basis van de vaste formatie en op
deze leiden tot structurele opbrengsten. Eventueel kan tot een
de handleiding overheidstarieven van het Ministerie van Financiën.
maximum van 50% als structureel dekkingsmiddel in de begroting
Ook is afgesproken in de DVO dat de gemeenten die (nog) geen
18
Concept Programmabegroting 2025 / Programma's / Bestuur en Ondersteuning / Beleidsindicatoren
samenwerkingsverband huisvesten de overheadkosten worden
12
2. Post onvoorzien financieel herstelplan - € 155.000 (restant)
gemaximaliseerd op 50% van dit normbedrag.
Voor niet óf niet geheel realiseren van bezuinigingen was binnen het financiële herstelplan een stelpost opgenomen van
In theorie is de stelling te verdedigen dat op de lange termijn
€ 200.000. Het resterende deel van dit budget (onvoorzien –
deze 50% afspraak niet eerlijk is omdat de gemeenten waar de
overheadvergoeding) kan vrijvallen.
medewerkers vertrokken zijn hun overhead na 10 jaar voor een belangrijk deel afgebouwd moeten kunnen hebben. Dit klopt zeker
Bovenstaande posten kunnen tegen elkaar worden weggestreept.
voor beïnvloedbare overheadkosten maar voor bijvoorbeeld de
Hierdoor resteert een vrije ruimte van € 105.000.
huisvestingskosten blijft dit arbitrair. Verder gaat het hier niet alleen om een technisch argument dat overheadkosten kunnen
25. Formatie regelanalist
worden afgebouwd, maar ook om de samenwerkingsgedachte
Deze formatie is nodig voor de uitvoering van de Omgevingswet.
dat ieder van de vier gemeenten een samenwerking zou gaan huisvesten binnen de eigen gemeente.
26. Formatie financieel adviseur/consulent Er is behoefte aan meer capaciteit financiële advisering en
De andere kant van het verhaal is dan ook dat gemaakte afspraken
ondersteuning als gevolg van de groei van de organisatie en
nageleefd moeten worden. Daarom is ervoor gekozen om de DVO
Europese projecten.
op dit punt niet aan te passen.
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren
2021
2022
2023
2024
2025
Formatie (fte per 1.000 inwoners)
Middelburg
8,0
8,2
8,9
9,1
9,4
Bezetting (fte per 1.000 inwoners)
Middelburg
7,6
7,6
8,4
8,4
8,6
Apparaatskosten (kosten per inwoner)
Middelburg
€ 654
€ 686
€ 652
€ 774
€ 869
inhuur externen)
Middelburg
7,4%
7,7%
9,3%
1,9%
2,2%
Overhead (% van de totale lasten)
Middelburg
6,4%
6,8%
7,6%
7,8%
8,3%
Externe inhuur (kosten als % van totale loonsom + totale kosten
Overhead
proces. In de tabel hieronder is aangegeven hoe deze kosten
Overhead kosten zijn alle kosten die samenhangen met de
zijn opgebouwd:
sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire totale lasten
totale baten
saldo
Leidinggevenden
(bedragen x € 1.000)
1.476
170
1.646
0
1.646
Financiën en AO/IC
1.484
567
2.051
-166
1.885
P&O / HRM
1.538
1.659
3.197
-17
3.180
Inkoop
loonkosten overige lasten
179
58
237
0
237
1.033
17
1.050
0
1.050
794
58
852
0
852
1.015
24
1.039
0
1.039
Informatievoorziening en automatisering (ICT)
942
3.974
4.916
-2
4.914
Huisvesting en Facilitaire zaken
980
3.582
4.562
-80
4.482
DIV
336
841
1.177
0
1.177
Managementondersteuning.
52
0
52
0
52
Interne en externe communicatie Juridische zaken Bestuurszaken en bestuursondersteuning
19
Concept Programmabegroting 2025 / Programma's / Bestuur en Ondersteuning / Wat mag het kosten?
(bedragen x € 1.000) Totaal
loonkosten overige lasten
totale lasten
totale baten
saldo
9.829
10.950
20.779
-265
20.514
dekking toerekening overhead GB, GBP en investeringen
0
-985
-985
0
-985
dekking overheadvergoeding samenwerkingsverbanden
0
0
0
-761
-761
9.829
9.965
19.794
-1.026
18.768
Totaal
Overhead mag nog wel worden toegerekend aan
2
Overheadvergoeding binnen de samenwerkingsverbanden
grondexploitaties, investeringen en andere (subsidie)projecten.
waarbij Gemeente Middelburg als gastgemeente opereert worden
In de praktijk gebeurt dit door op het taakveld 0.4 onder de lasten
als baten verantwoord binnen het taakveld overhead.
een negatief bedrag op te nemen en dit bedrag op het betreffende taakveld met de weer als last te verantwoorden. Hierdoor wordt de exploitatie niet onnodig opgevoerd.
Wat mag het kosten? 0 Bestuur en ondersteuning
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
0.01.0 Bestuur
2.418
3.042
2.949
3.078
3.162
3.255
0.02.0 Burgerzaken
2.186
2.534
2.832
2.805
2.913
3.047
642
1.227
1.070
1.145
1.236
1.828
Overzicht taakvelden Lasten
0.03.0 Beheer ov gebouwen en gronden 0.06.3 Parkeerbelasting
23
24
25
26
27
28
5.269
6.827
6.876
7.054
7.338
8.158
0.01.0 Bestuur
47
0
0
0
0
0
0.02.0 Burgerzaken
894
799
1.146
1.181
1.219
1.254
0.03.0 Beheer ov gebouwen en gronden
460
410
424
438
452
465
0.06.3 Parkeerbelasting
6.040
6.415
7.897
7.903
8.127
8.127
Totaal baten
7.441
7.624
9.467
9.522
9.798
9.846
0.01.0 Bestuur
-2.371
-3.042
-2.949
-3.078
-3.162
-3.255
0.02.0 Burgerzaken
-1.291
-1.735
-1.687
-1.624
-1.694
-1.793
-183
-817
-646
-707
-784
-1.363
0.06.3 Parkeerbelasting
6.017
6.391
7.872
7.876
8.100
8.099
Totaal overzicht taakvelden
2.171
797
2.591
2.468
2.460
1.688
Totaal lasten Baten
Saldo
0.03.0 Beheer ov gebouwen en gronden
Overzicht overhead Lasten 0.04.0 Overhead
15.583
18.883
19.794
19.788
20.273
20.473
Totaal lasten
15.583
18.883
19.794
19.788
20.273
20.473
0.04.0 Overhead
984
1.012
1.026
1.057
1.090
1.117
Totaal baten
984
1.012
1.026
1.057
1.090
1.117
Baten
Saldo
20
Concept Programmabegroting 2025 / Programma's / Bestuur en Ondersteuning / Wat mag het kosten?
0 Bestuur en ondersteuning
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
0.04.0 Overhead
-14.598
-17.872
-18.769
-18.730
-19.183
-19.357
Totaal overzicht overhead
-14.598
-17.872
-18.769
-18.730
-19.183
-19.357
0.05.0 Treasury
1.163
-209
-406
-459
-1.123
-755
0.06.1 OZB woningen
2.161
1.994
1.720
1.789
1.862
1.928
0.06.2 OZB niet woningen
1.737
1.775
1.837
1.903
1.972
2.031
0.06.4 Belastingen overig
1.398
1.305
1.298
1.324
1.351
1.378
9
7
7
7
7
8
6.468
4.872
4.457
4.564
4.069
4.590
0.05.0 Treasury
7.150
28.634
3.946
3.312
3.310
3.310
0.06.1 OZB woningen
9.077
8.980
9.418
9.786
10.172
10.541
Overzicht algemene dekkingsmiddelen Lasten
0.07.0 Alg uitk en ov uitk gem.fonds Totaal lasten Baten
0.06.2 OZB niet woningen
8.515
8.720
9.022
9.313
9.619
9.899
0.06.4 Belastingen overig
1.843
1.700
1.723
1.763
1.803
1.844
0.07.0 Alg uitk en ov uitk gem.fonds
117.519
123.531
128.337
123.751
128.532
132.898
Totaal baten
144.104
171.566
152.446
147.926
153.436
158.493
0.05.0 Treasury
5.987
28.843
4.352
3.771
4.434
4.065
0.06.1 OZB woningen
6.916
6.987
7.698
7.998
8.310
8.613
0.06.2 OZB niet woningen
6.778
6.945
7.184
7.410
7.646
7.868
Saldo
0.06.4 Belastingen overig
445
395
425
439
453
466
0.07.0 Alg uitk en ov uitk gem.fonds
117.510
123.524
128.330
123.744
128.524
132.890
Totaal overzicht algemene dekkingsmiddelen
137.636
166.693
147.989
143.361
149.367
153.903
0.08.0 Overige baten en lasten
166
17.745
691
655
653
515
Totaal lasten
166
17.745
691
655
653
515
Overzicht overige baten en lasten (incl. onvoorzien) Lasten
Baten 0.08.0 Overige baten en lasten
327
225
0
2.316
2.316
2.046
Totaal baten
327
225
0
2.316
2.316
2.046
0.08.0 Overige baten en lasten
161
-17.520
-691
1.660
1.663
1.531
Totaal overzicht overige baten en lasten (incl. onvoorzien)
161
-17.520
-691
1.660
1.663
1.531
0.09.0 Vennootschapsbelasting
383
368
368
368
368
368
Totaal lasten
383
368
368
368
368
368
0
0
0
0
0
0
-383
-368
-368
-368
-368
-368
Saldo
Overzicht vennootschapsbelasting Lasten
Baten 0.09.0 Vennootschapsbelasting Totaal baten Saldo 0.09.0 Vennootschapsbelasting
21
Concept Programmabegroting 2025 / Programma's / Bestuur en Ondersteuning / Wat mag het kosten?
0 Bestuur en ondersteuning
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
-383
-368
-368
-368
-368
-368
0.10.0 Mutaties reserves
24.208
23.124
8.414
191
22
85
Totaal toevoeging reserves
24.208
23.124
8.414
191
22
85
0.10.0 Mutaties reserves
13.287
23.331
1.778
707
701
684
Totaal onttrekking reserves
13.287
23.331
1.778
707
701
684
Totaal overzicht vennootschapsbelasting Overzicht mutaties reserves Toevoeging reserves
Onttrekking reserves
Saldo 0.10.0 Mutaties reserves
-10.921
207
-6.636
516
679
599
Totaal overzicht mutaties reserves
-10.921
207
-6.636
516
679
599
Overzicht resultaat rekening baten en lasten Lasten 0.11.0 Resultaat rek baten-lasten
11.652
842
-2.122
1.454
3.678
3.733
Totaal lasten
11.652
842
-2.122
1.454
3.678
3.733
0
0
0
0
0
0
0.11.0 Resultaat rek baten-lasten