CConstaterende datMiddelburg
Koppel je AI →
Document · PDF

23-085 Bijlage 1. Ingekomen stukken MZ

Gemeenteraad 21 september 2023, gemeente MiddelburgBij agendapunt: Ingekomen stukken gemeenteraad (23-085 MZ/RM/AB)27.426 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Ingekomen stukken Datum brief

25-07-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

6 september 2023

Onderwerp

138. Brief Raden vaststelling begroting 2024 en 1e begrotingswijziging 2024

Ingekomen stuk

138. Brief Raden vaststelling begroting 2024 en 1e begrotingswijziging 2024

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Orionis

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

21 september 2023

Bijlagen: 138 Bijlage 1 1e begrotingswijziging 2024 vastgesteld AB 138 Bijlage 2 Begroting 2024 versie AB 13 juli

Datum brief

19-07-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

6 september 2023

Onderwerp

136. Ontwerpbrief GS werkwijze interbestuurlijk toezicht huisvesting statushouders (ondertekend)

Ingekomen stuk

136. Ontwerpbrief GS werkwijze interbestuurlijk toezicht huisvesting statushouders (ondertekend)

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Provincie Zeeland

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

21 september 2023

Bijlagen: 136 Bijlage 1 Beleidskader interbestuurlijk toezicht huisvesting vergunninghouders Provincie Zeeland

Datum brief

18-07-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

6 september 2023

Onderwerp

135. Stand van de uitvoering gemeenten actieagenda uitvoeringspraktijk gemeenten VNG

Ingekomen stuk

135. Stand van de uitvoering gemeenten actieagenda uitvoeringspraktijk gemeenten VNG

Categorie

Organisatie

Afdeling

Publiekszaken

Afzender

VNG

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

21 september 2023

Datum brief

14-07-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

6 september 2023

Onderwerp

129. Aanbiedingsbrief GGD Jaarstukken 2022 Burap 2023 5e begrotingswijziging 2023 (getekend)

Ingekomen stuk

129. Aanbiedingsbrief GGD Jaarstukken 2022 Burap 2023 5e begrotingswijziging 2023 (getekend)

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

GGD Zeeland

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college voor het opstellen van een voorstel aan de raad

Raadsvergadering

21 september 2023

Bijlagen: 129 Bijlage 1 5e begrotingswijziging 2023 GGD Zeeland (n a v Burap 2023) 129 Bijlage 2 Accountantsverslag GGD Zeeland 2022 - versie 31 mei 2023 WG 129 Bijlage 3 Advies BC inz voorstel begrotingswijzigingen 2023 en 2024 129 Bijlage 4 Def DB BESTUURSRAPPORTAGE 2023 12062023 129 Bijlage 5 Jaarverslag en

jaarrekening GR Gemeenschappelijke Gezondheids Dienst ZEELAND 2022 Ondertekend

Datum brief

12-07-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

6 september 2023

Onderwerp

127. Mail mbt toereikende minimumlonen

Ingekomen stuk

127. Mail mbt toereikende minimumlonen

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Voor14.nl

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

21 september 2023

Datum brief

11-07-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

6 september 2023

Onderwerp

124. Verslagen Kopgroep Intervence_compressed

Ingekomen stuk

124. Verslagen Kopgroep Intervence compressed

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Programmamanager Jeugdhulp en Zeeuwse samenwerking Sociaal Domein

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

21 september 2023

Datum brief

11-07-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

6 september 2023

Onderwerp

122. Gevraagd advies SCW - Pilot gratis connexxionn dalvrij juli 2023 Middelburg

Ingekomen stuk

122. Gevraagd advies SCW - Pilot gratis connexxionn dalvrij juli 2023 Middelburg

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

SCW

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening

Raadsvergadering

21 september 2023

Datum brief

10-07-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

6 september 2023

Onderwerp

118. AB Notitie update Basis op Orde

Ingekomen stuk

118. AB Notitie update Basis op Orde

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

GGD Zeeland

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

21 september 2023

Datum brief

10-07-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

6 september 2023

Onderwerp

117. Brief SamenSpeelFonds aan gemeenten zonder SamenSpeelPlek_ondertekend

Ingekomen stuk

117. Brief SamenSpeelFonds aan gemeenten zonder SamenSpeelPlek ondertekend

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

SamenSpeelFonds

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

21 september 2023

Bijlagen: 117 Bijlage 1 Motie Realisatie SamenSpeelPlek in de gemeente SamenSpeelFonds

Datum brief

29-06-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

6 september 2023

Onderwerp

114. Brief over opvang, begeleiding en hulpverlening aan alleenreizende kinderen en jongeren

Ingekomen stuk

114. Brief over opvang, begeleiding en hulpverlening aan alleenreizende kinderen en jongeren

Categorie

Organisatie

Afdeling

Wijk en Bestuur, Leefomgeving

Afzender

Nidos en COA

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening

Raadsvergadering

21 september 2023

Datum brief

28-06-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

6 september 2023

Onderwerp

111. Aanbiedingsbrief Ministerie BZK Reactie Orionis Walcheren artikel 12 rapport 2021-2022 Vlissingen

Ingekomen stuk

111. Aanbiedingsbrief Ministerie BZK Reactie Orionis Walcheren artikel 12 rapport 2021-2022 Vlissingen

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Orionis Walcheren

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening

Raadsvergadering

21 september 2023

Bijlagen: 111 Bijlage 1 Reactie inspectierapport Vlissingen 2021-2022

Datum brief

28-06-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

6 september 2023

Onderwerp

109. Nationale ombudsman & Kinderombudsman Aanbieding rapport De crisis voorbij

Ingekomen stuk

109. Nationale ombudsman & Kinderombudsman Aanbieding rapport De crisis voorbij

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Nationale Ombudsman

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening

Raadsvergadering

21 september 2023

Bijlagen: 109 Bijlage 1 De crisis voorbij 109 Bijlage 2 Brief aan gemeenten inz crisis noodopvang 109 Bijlage 3 Nieuwsbericht Waardigheid mensen noodopvang ernstig onder druk

Datum brief

26-06-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

6 september 2023

Onderwerp

107. Voedselsituatie Samenleving 2023 Een update

Ingekomen stuk

107. Voedselsituatie Samenleving 2023 Een update

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Ecovrede

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening

Raadsvergadering

21 september 2023

Bijlagen: 107 Bijlage 1 Voedselvoorzieningstaatonderdruk

Datum brief

26-06-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

6 september 2023

Onderwerp

106. Onderzoeksrapport dak- en thuisloosheid - Ik was thuisloos en voelde me vergeten en afgedankt

Ingekomen stuk

106. Onderzoeksrapport dak- en thuisloosheid - Ik was thuisloos en voelde me vergeten en afgedankt

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Het Vergeten Kind

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

21 september 2023

Datum brief

22-06-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

6 september 2023

Onderwerp

104. Lezing Slavernij op de Molukken

Ingekomen stuk

104. Lezing Slavernij op de Molukken

Categorie

Inwoner

Afzender

A. Soplantila

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

21 september 2023

Datum brief

13-06-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

6 september 2023

Onderwerp

101. Gesprekstafels bestaanszekerheid gemeente Middelburg

Ingekomen stuk

101. Gesprekstafels bestaanszekerheid gemeente Middelburg

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Sociale Cliëntenraad Walcheren

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening

Raadsvergadering

21 september 2023

Aan de Raden van de gemeenten Middelburg, Veere en Vlissingen Vlissingen, 24 juli 2023 Betref: vaststelling begroting 2024 en 1e begrotingswijziging 2024 Geachte Raad, Aan u is een zienswijze gevraagd over de begroting 2024 van Orionis Walcheren (inclusief de 1e begrotingswijziging 2023) en over de 1e begrotingswijziging 2024. Het Algemeen Bestuur heeft de begroting, begrotingswijziging en de gegeven zienswijzen behandeld in haar vergadering van 13 juli 2023. Alle drie de gemeenteraden hebben een positieve zienswijze gegeven op de begroting 2024 (incl. de 1e begr.wijziging 2023). De zienswijzen zelf zijn echter niet volledig gelijk aan elkaar. De gemeente Vlissingen heeft aangegeven niet akkoord te kunnen gaan met het opnemen van de tekst over de benchmark Berenschot en met de meerjarenraming van extra energielasten ingaande 2025. In haar besluit heeft het AB de begroting daarom gewijzigd vastgesteld. De genoemde tekst en de extra energielasten ingaande 2025 zijn uit de begroting gehaald. Hiermee wordt recht gedaan aan de gegeven zienswijzen. Op de 1e begrotingswijziging 2024 - die een extra investering in re-integratie betreft hebben alle drie de gemeenteraden een positieve zienswijze gegeven. Ook hier is de tekst over de benchmark weggehaald en heeft het AB vervolgens de 1 e begrotingswijziging 2024 vastgesteld.

Tevens heeft het AB besloten de resultaten van de extra investering te monitoren op een nog nader af te spreken wijze. U ontvangt hierbij de begroting 2024 (incl. 1e begr.wijziging 2023) en de 1e begrotingswijziging 2024 zoals deze door het AB zijn vastgesteld. Ik ga er van uit u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Namens het Algemeen Bestuur,

H.M.A. Guise Secretaris Postadres: Postbus 1 , 4380 AA Vlissingen T (0118) 432700 | F (0118) 432701 www.orioniswalcheren.nl | kcc@orioniswalcheren.nl

1e begrotingswijziging 2024 [april 2023]

Vastgesteld AB 13 juli 2023

Inhoudsopgave Managementsamenvatting

3

PROGRAMMA’S Programma Arbeidsmarkt Programma Inkomen Algemene Dekkingsmiddelen

4 7 10

FINANCIËN Overzicht van lasten en baten Programma Arbeidsmarkt Programma Inkomen Algemene Dekkingsmiddelen

13 14 15 16

BIJLAGE Financiële bijdragen van gemeenten Verwerking begrotingssaldo

17 19

2

Managementsamenvatting In de primaire begroting 2024 is aangegeven dat het BUIG saldo de komende jaren een oplopend tekort gaat vertonen. Een belangrijke knop om het BUIG saldo positief te beïnvloeden is verhoging van de re-integratiemiddelen. We gaan de komende 2 jaar extra investeren in re-integratie met € 435.000 in 2024 en € 870.000 in 2025. Hiermee gaan we in 2024 100 extra klanten intensief naar werk begeleiden. En in 2025 stijgt dit aantal naar 200 klanten. Naast het aantrekken van klantmanagers wordt geïnvesteerd in jobcoaching en inkoop van trainingen en andere interventies. Door de extra investering in re-integratie wordt het BUIG tekort ingelopen. In 2027 is dit volledig weggewerkt. Hierbij moet wel de onzekerheid van mogelijke bijstellingen vanuit het Rijk aangetekend worden. Investeren in re-integratie heeft op meerdere vlakken voordelen:  Een groot aantal inwoners wordt gesproken ten aanzien van hun persoonlijke situatie. Hierdoor komen deze klanten goed in beeld bij Orionis. In samenwerking met WMO en wijkteams kan de juiste hulpverlening voor deze inwoners ingezet worden.  Inwoners in een re-integratietraject werken aan hun ontwikkeling. Belangrijk onderdeel van dit traject is inzet op vertrouwen in eigen kunnen en leren omgaan met tegenslag. Hierdoor zullen deze inwoners meer in eigen kracht worden gezet.

 De inwoners die aan het werk gaan ondervinden hiervan brede voordelen (de waarden van werk).  Ook wanneer de stap naar betaald werk niet lukt, zal de ontwikkeling in de re-integratie vaak leiden tot minder eenzaamheid en wellicht vrijwilligerswerk.  Financieel voordeel voor gemeenten: de verlaging van uitkeringslasten is groter dan de investering in re-integratie. In de volgende tabel is dit samengevat. In € 1.000 (+ = nadeel -/- = voordeel) 2024 2025 2026 2027 Totaal Investering in re-integratie + 435 + 870 + 1.305 Lagere uitkeringslast -/- 185 -/- 725 -/- 1.110 -/- 1.200 -/- 3.220 Netto resultaat + 250 + 145 -/- 1.110 -/- 1.200 -/- 1.915 

Als laatste levert aan het werk zijn ook een besparing op andere domeinen op. Denk bijvoorbeeld aan lagere zorgkosten of minder schuldproblematiek.

We zullen periodiek rapporteren over de voortgang en resultaten van deze extra investering.

Vlissingen, 20 april 2023 J. Louws, voorzitter bestuur

H.M.A. Guise, directeur

3

Programma Arbeidsmarkt Wat willen we bereiken Product re-integratie

Realisatie Begroot 2022 2023-1

Begroot 2024

Begroot 2024-1

Volledige uitstroom naar werk

315

275

250

265

Opbrengsten uit deeltijdwerk

€ 2,0 miljoen

€ 2,2 miljoen

€ 2,2 miljoen

€ 2,3 miljoen

Wat gaan we daarvoor doen In de primaire begroting 2024 is aangegeven dat het BUIG saldo de komende jaren een oplopend tekort gaat vertonen. Zie hiervoor ook het programma Inkomen. Het BUIG-saldo per gemeente wordt bepaald door drie factoren: 1. Middelen: Hoeveel middelen zijn beschikbaar om te investeren in re-integratie? Hieronder gaan we daar verder op in. 2. Methode: Wat is de visie, aanpak en effectiviteit van re-integratie? Orionis heeft Werken naar Vermogen ontwikkeld ten behoeve van de nieuwe situatie op de arbeidsmarkt en het klantenbestand. Een innovatieve methode gebaseerd op best practices en wetenschappelijke inzichten. 3. Verdeelmodel BUIG: In hoeverre is het verdeelmodel kloppend voor de gemeentelijke situatie? Een vergelijking tussen de Walcherse gemeenten lijkt te duiden op een te laag Rijksbudget voor gemeente Vlissingen. Dit kan echter niet beïnvloed worden. Een belangrijke knop om het BUIG saldo positief te beïnvloeden is verhoging van de reintegratiemiddelen. Weliswaar wordt het volledige re-integratiebudget op Walcheren ingezet, maar veel andere gemeenten zetten extra middelen in voor re-integratie. Daarnaast zijn in andere regio’s middelen vanuit de arbeidsmarktregio veelal direct voor re-integratie beschikbaar. In Zeeland ligt dit lastiger. We gaan de komende 2 jaar extra investeren in re-integratie met € 435.000 in 2024 en € 870.000 in 2025.

Hiermee gaan we in 2024 100 extra klanten intensief naar werk begeleiden. En in 2025 stijgt dit aantal naar 200 klanten. Naast het aantrekken van klantmanagers wordt geïnvesteerd in jobcoaching en inkoop van trainingen en andere interventies. Investeren in re-integratie heeft op meerdere vlakken voordelen:  Een groot aantal inwoners wordt gesproken ten aanzien van hun persoonlijke situatie. Hierdoor komen deze klanten goed in beeld bij Orionis. In samenwerking met (gemeentelijke) WMO en wijkteams kan de juiste hulpverlening voor deze inwoners ingezet worden.  Inwoners in een re-integratietraject werken aan hun ontwikkeling. Belangrijk onderdeel van dit traject is inzet op vertrouwen in eigen kunnen en leren omgaan met tegenslag. Hierdoor zullen deze inwoners meer in eigen kracht worden gezet.  De inwoners die aan het werk gaan ondervinden hiervan brede voordelen (de waarden van werk).

4

 

Ook wanneer de stap naar betaald werk niet lukt, zal de ontwikkeling in de re-integratie vaak leiden tot minder eenzaamheid en wellicht vrijwilligerswerk. Financieel voordeel voor gemeenten: de verlaging van uitkeringslasten is groter dan de investering in re-integratie. In de volgende tabel is dit samengevat. In € 1.000 (+ = nadeel -/- = voordeel) 2024 2025 2026 2027 Totaal Investering in re-integratie + 435 + 870 + 1.305 Lagere uitkeringslast -/- 185 -/- 725 -/- 1.110 -/- 1.200 -/- 3.220 Netto resultaat + 250 + 145 -/- 1.110 -/- 1.200 -/- 1.915 Als laatste levert aan het werk zijn ook een besparing op andere domeinen op. Denk bijvoorbeeld aan lagere zorgkosten of minder schuldproblematiek

Het proces van extra investeren in re-integratie ziet er als volgt uit.

De volgende stappen zijn in dit proces te onderscheiden: 1. Als eerste worden klanten geselecteerd die mogelijk in aanmerking komen voor een traject. Door middel van een beproefde diagnosemethode stellen we definitief vast of de klant in het reintegratietraject kan worden opgenomen. Deze methode kijkt niet alleen maar naar de afstand tot werk maar neemt ook andere leefgebieden mee. We schatten in dat we 400 klanten moeten diagnosticeren om 200 klanten in traject te kunnen opnemen. 2. De andere 200 klanten kunnen we geen traject aanbieden. Door deze intensieve diagnose hebben we wel een goed beeld van deze klant en zijn mogelijke hulpvraag gekregen. Hierdoor kunnen we in samenwerking met WMO en wijkteams passende dienstverlening aanbieden. 3. De volgende stap is het re-integratietraject. Dit duurt 6 tot 18 maanden. Ook tijdens dit traject is het onmisbaar om parallelle (zorg-)trajecten vanuit WMO en wijkteams in te zetten. 4. Op basis van historische gegevens schatten we in dat 40% van de trajecten leidt tot volledig werk of deeltijd werk. Dit zijn dus 80 klanten. 5

5. De 80 klanten die aan het werk gaan, zullen deels met loonkostensubsidie aan het werk gaan. Dit betekent vaak ook inzet van een jobcoach. De andere klanten kunnen zelfstandig tenminste het minimumloon verdienen en kunnen zonder loonkostensubsidie aan het werk. 6. Dit betekent dat naar schatting 120 klanten uiteindelijk niet aan het werk gaan. Ook van deze klanten hebben we vanuit het traject een goed beeld gekregen. In samenspraak met WMO en wijkteams kan dus gekeken worden wat deze partijen voor de inwoner kunnen betekenen. We zullen periodiek rapporteren over de voortgang en resultaten van deze extra investering. Wat mag het kosten De financiële effecten voor 2024 en de jaren erna zijn als volgt: In € 1.000 (+ = nadeel -/- = voordeel) 2024-1 2025 Personele lasten + 285 + 570 Overige instrumenten Saldo Programma

+ 150 + 435

+ 300 + 870

2026 0

2027 0

0 0

0 0

Dit leidt tot de volgende tabellen: Re-integratie (bedragen * € 1.000)

realisatie 2022 lasten baten

Doorb. pers. en werkinfra extra personele inzet loonkosten WiW/BsW overige re-integratie Bijdrage gemeenten Subtotaal Directe apparaatskosten Totaal product

4.262 968 390 743 6.363 932 7.294

Saldo

Re-integratie (bedragen * € 1.000) Doorb. pers. en werkinfra extra personele inzet loonkosten WiW/BsW overige re-integratie Bijdrage gemeenten Subtotaal Directe apparaatskosten Totaal product Saldo

begroting 2023-1 lasten baten 4.423 1.392 288 726

712 144 57 5.817 6.730 0 6.730

6.830 940 7.770

939 0 0 5.891 6.830 0 6.830

begroting 2024 lasten baten 4.569 985 309 634 6.498 718 7.216

500 0 0 5.998 6.498 0 6.498

1e wijziging lasten baten 0 285 0 150

0 0 0 0 0 0 0

435 0 435

-565

-940

-718

-435

begroting 2024-1 lasten baten

raming 2025 lasten baten

raming 2026 lasten baten

raming 2027 lasten baten

4.720 1.589 329 902

4.877 1.054 339 585

5.038 1.089 375 567

4.569 1.270 309 784 6.933 718 7.651

500

5.998 6.498 0 6.498

7.539 742 8.281

-1.153

500

6.169 6.669 0 6.669 -1.612

6

6.854 767 7.621

500

6.354 6.854 0 6.854 -767

7.070 793 7.863

500

6.570 7.070 0 7.070 -793

Programma Inkomen Wat willen we bereiken Product Inkomen

Realisatie 2022

Begroot 2023-1

Begroot 2024

Begroot 2024-1

De ontwikkeling van het klantenaantal is positiever dan landelijke cijfers

46 nadelig

30 nadelig

30 nadelig

15 nadelig

Het klantenbestand Participatiewet per ultimo jaar

2.789

2.759

2.864

2.849

€ 1,68 mln negatief

€ 0,28 mln negatief

€ 0,49 mln negatief

€ 0,30 mln negatief

Saldo uitkeringslasten en Rijksvergoedingen

Wat gaan we daarvoor doen In de primaire begroting 2024 is aangegeven, dat het BUIG saldo de komende jaren een tekort vertoont. Het verloop van het BUIG saldo vanaf 2017 ziet er als volgt uit:

BUIG saldo primaire begroting 2024 € 1.000.000 €0 -€ 1.000.000 -€ 2.000.000 -€ 3.000.000 -€ 4.000.000 -€ 5.000.000 -€ 6.000.000 -€ 7.000.000 2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

In de periode voor corona is het BUIG tekort sterk teruggelopen door een gerichte aanpak en plan van aanpak-middelen. Het klantenaantal daalde sterker dan landelijk. In 2021 en 2022 is de ontwikkeling van het klantenaantal bij Orionis achter gaan lopen bij de landelijke ontwikkeling. De daling van het klantenbestand (het saldo van instroom en uitstroom) op Walcheren ging minder hard dan gemiddeld in Nederland. Voor 2022 ging het om 46 klanten. In de primaire begroting 2024 is gerekend dat we 30 klanten per jaar verder achterlopen (tweederde van 46). De Rijksvergoeding wordt wel op de landelijke ontwikkeling aangepast. Dit betekent dat het BUIG saldo oploopt tot een tekort van € 1,2 miljoen in 20271. Door de extra investering in re-integratie gaan meer klanten aan het werk. Hierdoor dalen de uitkeringslasten met als gevolg een verbeterd BUIG saldo. Hiernaast treden uiteraard de andere bredere maatschappelijke voordelen op. Het aangepast BUIG saldo ziet er als volgt uit:

1 Dit saldo is gebaseerd op voorlopige rijksmiddelen BUIG dd. september 2022. Deze vergoeding wordt in september

2023 definitief vastgesteld en kan op basis van de mei- en september-circulaires nog wijzigen.

7

BUIG saldo 1e begrotingswijziging 2024 2022

2023

2024

2025

2026

2027

€ 500.000 €0 -€ 500.000 -€ 1.000.000 -€ 1.500.000 -€ 2.000.000 BUIG saldo primaire begroting 2024

BUIG saldo 1e BW 2024

Door de extra investering in re-integratie wordt het BUIG tekort ingelopen. In 2027 is dit volledig weggewerkt. Hierbij moet wel de onzekerheid van mogelijke bijstellingen vanuit het Rijk aangetekend worden. Wat mag het kosten De financiële effecten voor 2024 en de jaren erna zijn als volgt: In € 1.000 (+ = nadeel -/- = voordeel)

2024-1

2025

2026

2027

Inkomensvoorziening Buig, lasten

-/- 185

-/- 725

-/- 1.110

-/- 1.200

Saldo Programma

-/-185

-/- 725

-/- 1.110

-/- 1.200

Dit leidt tot de volgende tabellen: Inkomen

realisatie 2022

begroting 2023-1

begroting 2024

(bedragen * € 1.000)

lasten

baten

lasten

baten

lasten

baten

lasten

Inkomensvoorz. Buig

46.525

46.434

52.193

51.911

54.393

53.906

-185

0

Onderzoekskosten BBZ

40

0

100

0

100

0

0

0

Tozo-regeling

428

428

350

350

350

350

0

0

Energietoeslag

9.271

9.271

9.400

9.400

0

0

0

0

Leefgeld Oekraïne

1.245

1.245

1.200

1.200

0

0

0

0

Bijz.bijstand/minimareg.

5.894

5.894

6.164

6.164

6.373

6.373

0

0

24

0

29

0

30

0

0

0

Subtotaal

63.427

63.273

69.436

69.024

61.246

60.630

-185

0

Directe apparaatskosten

3.318

0

3.348

0

3.619

0

0

0

Totaal product

66.746

63.273

72.785

69.024

64.865

60.630

-185

0

overig

Saldo

-3.473

-3.760

8

1e wijziging

-4.235

baten

185

Inkomen

begroting 2024-1

(bedragen * € 1.000)

lasten

baten

lasten

baten

lasten

baten

lasten

baten

Inkomensvoorz. Buig

54.208

53.906

55.163

55.049

56.400

56.451

57.903

57.903

Onderzoekskosten BBZ

100

0

100

0

100

0

100

0

Tozo-regeling

350

350

350

350

300

300

300

300

Energietoeslag / leefgeld

0

0

0

0

0

0

0

0

Bijz.bijstand/minimareg.

6.373

6.373

6.590

6.590

6.814

6.814

7.046

7.046

30

0

31

0

33

0

34

0

Subtotaal

61.061

60.630

62.234

61.989

63.646

63.565

65.382

65.249

Directe apparaatskosten

3.619

0

3.742

0

3.870

0

4.001

0

Totaal product

64.680

60.630

65.976

61.989

67.516

63.565

69.383

65.249

overig

Saldo

raming 2025

-4.050

raming 2026

-3.988

9

raming 2027

-3.951

-4.134

Algemene Dekkingsmiddelen

Wat mag het kosten De financiële effecten voor 2024 en de jaren erna zijn als volgt: In € 1.000 (+ = nadeel -/- = voordeel) 2024-1 2025 Saldo programma Arbeidsmarkt

+ 435

+ 870

Saldo programma Inkomen Saldo begrotingswijziging

-/- 185 + 250

-/- 725 + 145

Alg. dekkingsmiddelen (bedragen * € 1.000) Exploitatiebijdr. gemeenten (Reductie) gemeentelijke bijdr. Totaal alg dekkingsmiddelen

Alg. dekkingsmiddelen (bedragen * € 1.000) Exploitatiebijdrage gemeenten (Reductie) gemeentelijke bijdr. Totaal alg dekkingsmiddelen

2026

2027

0 -/- 1.110

0 -/- 1.200

-/- 1.110

-/- 1.200

realisatie 2022 lasten baten

begroting 2023-1 lasten baten

begroting 2024 lasten baten

1e wijziging lasten baten

15.597 -207 15.390

17.524 762 18.286

18.190 91 18.281

0 0 0

0

0

0

0

begroting 2024-1 lasten baten

raming 2025 lasten baten

raming 2026 lasten baten

raming 2027 lasten baten

18.190 91 18.281

18.827 -387 18.440

19.439 -682 18.757

20.053 -540 19.513

0

0

0

0

Hiervoor zijn de algemene dekkingsmiddelen nog opgenomen zoals ze in de primaire begroting 2024 zijn vastgesteld. Op deze manier wordt het effect van alle mutaties in de begroting zichtbaar in het jaarsaldo. Door het verwerken van het saldo van de begrotingswijziging – na vaststelling hiervan worden de algemene dekkingsmiddelen als volgt.

Alg. dekkingsmiddelen

realisatie 2022

begroting 2023-1

begroting 2024

(bedragen * € 1.000)

lasten

lasten

lasten

baten

baten

baten

1e wijziging lasten

baten

Exploitatiebijdr. gemeenten

15.597

17.524

18.190

0

(Reductie) gemeentelijke bijdr.

-207

762

91

250

Totaal alg dekkingsmiddelen

0

15.390

0

10

18.286

0

18.281

0

250

Alg. dekkingsmiddelen (bedragen * € 1.000) Exploitatiebijdr. gemeenten (Reductie) gemeentelijke bijdr. Totaal alg dekkingsmiddelen

begroting 2024-1 lasten baten

raming 2025 lasten baten

raming 2026 lasten baten

raming 2027 lasten baten

18.190 341 18.531

18.827 -242 18.585

19.439 -1.792 17.647

20.053 -1.740 18.313

0

0

11

0

0

FINANCIËN

12

TOTAALOVERZICHT VAN LASTEN EN BATEN

Totaal (bedragen * € 1.000)

realisatie 2022 lasten baten

begroting 2023-1 lasten baten

begroting 2024 lasten baten

Re-integratie Werkleerbedrijf Inkomen Schuldhulpverlening Overhead Heffing VPB Onvoorzien Alg.dekkingsmiddelen

7.294 21.093 66.746 1.215 11.137 0 0 0

7.770 21.482 72.785 1.230 12.381 0 0 0

7.216 21.067 64.865 1.456 11.570 0 0 0

Totaal

107.485 106.034

Saldo Reserveringen

0

6.730 18.612 63.273 44 1.986

15.390

6.830 19.667 69.024 44 1.736

18.286

115.647 115.587

-1.451 30

0

-60 60

1e wijziging lasten baten 0 0 0 0 0

18.281

435 0 -185 0 0 0 0 0

106.174 106.114

250

0

-60 60

0

-250 0

0

6.498 19.996 60.630 44 666

0

Saldo na reservering

-1.421

Totaal (bedragen * € 1.000)

begroting 2024-1 lasten baten

raming 2025 lasten baten

raming 2026 lasten baten

raming 2027 lasten baten

Re-integratie Werkleerbedrijf Inkomen Schuldhulpverlening Overhead Heffing VPB Onvoorzien Alg.dekkingsmiddelen Totaal Reserveringen Saldo na reservering

7.651 6.498 21.067 19.996 64.680 60.630 1.456 44 11.570 666 0 0 0 18.281 106.424 106.114 0 60 -250

8.281 6.669 20.483 20.274 65.976 61.989 1.505 45 12.044 668 0 0 0 18.440 108.290 108.085 0 60 -145

7.621 6.854 20.018 20.385 67.516 63.565 1.557 47 12.531 691 0 0 0 18.757 109.243 110.299 0 54 1.110

7.863 7.070 19.716 20.140 69.383 65.249 1.609 48 12.963 714 0 0 0 19.513 111.535 112.734 0 0 1.200

13

0

0

-250

Programma Arbeidsmarkt

Re-integratie (bedragen * € 1.000)

realisatie 2022 lasten baten

Doorb. pers. en werkinfra extra personele inzet Loonkosten WiW/BsW Plaatsingsvergoedingen Overige instrumenten Bijdrage gemeenten Subtotaal Directe apparaatskosten Totaal product

4.262 968 390 220 524 6.363 932 7.294

Saldo

Re-integratie (bedragen * € 1.000)

712 144 57 5.817 6.730 0 6.730

begroting 2023-1 lasten baten 4.423 1.392 288 300 426 6.830 940 7.770

939

5.891 6.830 0 6.830

begroting 2024 lasten baten 4.569 985 309 310 323 6.498 718 7.216

500

1e wijziging lasten baten

285

150 5.998 6.498 0 6.498

435 0 435

0 0 0

-565

-940

-718

-435

begroting 2024-1 lasten baten

raming 2025 lasten baten

raming 2026 lasten baten

raming 2027 lasten baten

4.720 1.589 329 321 581

4.877 1.054 339 332 253

5.038 1.089 375 343 224

Doorb. pers. en werkinfra extra personele inzet Loonkosten WiW/BsW Plaatsingsvergoedingen Overige instrumenten Bijdrage gemeenten

4.569 1.270 309 310 473

Subtotaal Directe apparaatskosten

6.933 718

6.498 0

7.539 742

6.669 0

6.854 767

6.854 0

7.070 793

7.070 0

Totaal product

7.651

6.498

8.281

6.669

7.621

6.854

7.863

7.070

Saldo

500

5.998

500

6.169

-1.153

-1.612

14

500

6.354

-767

500

6.570

-793

Programma Inkomen Bijstandsverstrekking (bedragen * € 1.000)

realisatie 2022 lasten baten

begroting 2023-1 lasten baten

begroting 2024 lasten baten

Inkomensvoorz. Buig Rijksvergoeding Buig Onderzoekskosten BBZ Tozo-regeling Energietoeslag Leefgeld Oekraïne Bijzondere bijstand Minimabeleid Bijdr. gemeenten bb/min Overig Subtotaal Directe apparaatskosten Totaal product

46.525

52.193

54.393

907 45.527

40 428 9.271 1.245 3.791 2.103

428 9.271 1.245 109 40

24 63.427 3.318 66.746

5.745 0 63.273 0 63.273

Saldo

873 51.037

100 350 9.400 1.200 3.895 2.269

350 9.400 1.200 133 40

29 69.436 3.348 72.785

5.991 0 69.024 0 69.024

907 52.999

100 350 0 0 4.027 2.346

350 0 0 138 41

30 61.246 3.619 64.865

6.195 0 60.630 0 60.630

1e wijziging lasten baten -185

-185 0 -185

0 0 0

-3.473

-3.760

-4.235

185

Bijstandsverstrekking (bedragen * € 1.000)

begroting 2024-1 lasten baten

raming 2025 lasten baten

raming 2026 lasten baten

raming 2027 lasten baten

Inkomensvoorz. Buig Rijksvergoeding Buig Onderzoekskosten BBZ Tozo-regeling Energietoeslag / leefgeld Bijzondere bijstand Minimabeleid Bijdr. gemeenten bb/min Overig Subtotaal Directe apparaatskosten Totaal product

54.208

55.163

56.400

57.903

Saldo

907 52.999

100 350 0 4.027 2.346

350 0 138 41

30 61.061 3.619 64.680

6.195 0 60.630 0 60.630

926 54.122

100 350 0 4.164 2.426

350 0 142 42

31 62.234 3.742 65.976

6.405 0 61.989 0 61.989

-4.050

-3.988

15

949 55.503

100 300 0 4.306 2.508

300 0 147 44

33 63.646 3.870 67.516

6.623 0 63.565 0 63.565 -3.951

971 56.931

100 300 0 4.452 2.593

300 0 152 45

34 65.382 4.001 69.383

6.848 0 65.249 0 65.249 -4.134

Algemene Dekkingsmiddelen

Alg. dekkingsmiddelen (bedragen * € 1.000) Exploitatiebijdr. gemeenten (Reductie) gemeentelijke bijdr. Totaal alg dekkingsmiddelen

Alg. dekkingsmiddelen (bedragen * € 1.000) Exploitatiebijdrage gemeenten (Reductie) gemeentelijke bijdr. Totaal alg dekkingsmiddelen

realisatie 2022 lasten baten

begroting 2023-1 lasten baten

begroting 2024 lasten baten

1e wijziging lasten baten

15.597 -207 15.390

17.524 762 18.286

18.190 91 18.281

0 0 0

0

0

0

0

begroting 2024-1 lasten baten

raming 2025 lasten baten

raming 2026 lasten baten

raming 2027 lasten baten

18.190 91 18.281

18.827 -387 18.440

19.439 -682 18.757

20.053 -540 19.513

0

0

0

0

Hiervoor zijn de algemene dekkingsmiddelen nog opgenomen zoals ze in de primaire begroting 2024 zijn vastgesteld. Op deze manier wordt het effect van alle mutaties in de begroting zichtbaar in het jaarsaldo. Door het verwerken van het saldo van de begrotingswijziging – na vaststelling hiervan worden de algemene dekkingsmiddelen als volgt.

Alg. dekkingsmiddelen

realisatie 2022

begroting 2023-1

begroting 2024

(bedragen * € 1.000)

lasten

lasten

lasten

baten

baten

baten

1e wijziging lasten

baten

Exploitatiebijdr. gemeenten

15.597

17.524

18.190

0

(Reductie) gemeentelijke bijdr.

-207

762

91

250

Totaal alg dekkingsmiddelen

Alg. dekkingsmiddelen (bedragen * € 1.000) Exploitatiebijdr. gemeenten (Reductie) gemeentelijke bijdr. Totaal alg dekkingsmiddelen

0

15.390

0

18.286

0

18.281

0

250

begroting 2024-1 lasten baten

raming 2025 lasten baten

raming 2026 lasten baten

raming 2027 lasten baten

18.190 341 18.531

18.827 -242 18.585

19.439 -1.792 17.647

20.053 -1.740 18.313

0

0

16

0

0

Bijlage: Financiële bijdragen van gemeenten Verwachte gemeentelijke bijdragen in 2024 en verder Extra bijdrage / reductie

2023-1

2024

2024-1

2025

2026

2027

Vlissingen

407.500

48.700

48.700

-205.800

-361.900

-286.400

Middelburg

311.800

35.900

35.900

-162.400

-285.400

-226.300

Veere

42.900

6.500

6.500

-18.900

-34.800

-27.500

Walcheren

762.200

91.100

91.100

-387.100

-682.100

-540.200

Exploitatiebijdrage

2023-1

2024

2024-1

2025

2026

2027

Vlissingen

9.357.700

9.731.200

9.731.200 10.103.000 10.456.800 10.772.300

Middelburg

7.149.400

7.401.500

7.401.500

7.629.300

7.857.900

8.134.900

Veere

1.016.700

1.057.500

1.057.500

1.094.700

1.124.300

1.145.500

Walcheren

17.523.800 18.190.200 18.190.200 18.827.000 19.439.000 20.052.700

Specifieke bijdragen

2023-1

2024

2024-1

2025

2026

2027

Vlissingen

347.100

0

0

0

0

0

Middelburg

490.888

195.700

195.700

202.354

209.234

216.348

Veere

124.313

76.600

76.600

79.204

81.897

84.682

Walcheren

962.300

272.300

272.300

281.558

291.131

301.030

Bijz. bijst/minimabeleid

2023-1

2024

2024-1

2025

2026

2027

Vlissingen

3.127.801

3.234.306

3.234.306

3.343.944

3.457.758

3.575.227

Middelburg

2.486.768

2.571.445

2.571.445

2.658.613

2.749.101

2.842.495

376.430

389.248

389.248

402.443

416.140

430.278

Walcheren

5.991.000

6.195.000

6.195.000

6.405.000

6.623.000

6.848.000

Tozo regeling

2023-1

2024

2024-1

2025

2026

2027

Vlissingen

-111.358

-111.358

-111.358

-111.358

-95.449

-95.449

Middelburg

-163.407

-163.407

-163.407

-163.407

-140.063

-140.063

Veere

-75.236

-75.236

-75.236

-75.236

-64.488

-64.488

Walcheren

-350.000

-350.000

-350.000

-350.000

-300.000

-300.000

SMI Kinderopvang

2023-1

2024

2024-1

2025

2026

2027

Middelburg

39.597

40.944

40.944

42.336

43.775

45.263

Veere

17

Verwachte rijksvergoedingen in 2024 en verder Buig incl. SH

2023-1

2024

2024-1

2025

2026

2027

Vlissingen

27.306.987 28.356.683 28.356.683 28.957.510 29.696.121 30.460.505

Middelburg

20.914.258 21.718.214 21.718.214 22.178.383 22.744.081 23.329.519

Veere

2.816.159

Walcheren

51.037.404 52.999.311 52.999.311 54.122.270 55.502.752 56.931.404

P-budget Re-integratie

2.924.414

2.924.414

2.986.377

3.062.549

3.141.380

2023-1

2024

2024-1

2025

2026

2027

Vlissingen

3.367.217

3.424.676

3.424.676

3.519.644

3.622.316

3.745.475

Middelburg

2.385.624

2.429.990

2.429.990

2.500.421

2.576.220

2.663.811

138.233

143.074

143.074

149.329

155.731

161.026

5.891.074

5.997.740

5.997.740

6.169.394

6.354.267

6.570.312

2023-1

2024

2024-1

2025

2026

2027

Vlissingen

7.086.470

7.027.152

7.027.152

7.100.553

7.182.329

7.047.848

Middelburg

5.549.649

5.369.409

5.369.409

5.208.393

5.114.701

5.160.314

Veere

1.148.323

1.149.718

1.149.718

1.152.704

1.136.286

1.084.237

Walcheren

13.784.441 13.546.279 13.546.279 13.461.649 13.433.317 13.292.399

Veere Walcheren P-budget Wsw

TOTALE BIJDRAGE

2023-1

2024

2024-1

2025

2026

2027

Vlissingen

50.889.417 51.711.360 51.711.360 52.707.493 53.957.974 55.219.506

Middelburg

39.164.577 39.599.695 39.599.695 40.093.993 40.869.550 42.026.287

Veere

5.587.822

Walcheren

95.641.816 96.982.873 96.982.873 98.572.107 100.705.141 103.200.908

5.671.818

5.671.818

5.770.621

5.877.617

5.955.115

Verdeelsleutel expl.bijdrage

2023-1

2024

2024-1

2025

2026

2027

Vlissingen

53,40%

53,50%

53,50%

53,66%

53,79%

53,72%

Middelburg

40,80%

40,69%

40,69%

40,52%

40,42%

40,57%

Veere

5,80%

5,81%

5,81%

5,81%

5,78%

5,71%

Verdeelsleutel extra bijdrage

2023-1

2024

2024-1

2025

2026

2026

Vlissingen

53,50%

53,50%

53,50%

53,50%

53,50%

53,50%

Middelburg

40,98%

40,98%

40,98%

40,98%

40,98%

40,98%

Veere

5,52%

5,52%

5,52%

5,52%

5,52%

5,52%

18

Bijlage: Verwerking begrotingssaldo Na verwerking van het begrotingssaldo worden de tabellen als volgt: Extra bijdrage / reductie

2023-1

2024

2024-1

2025

2026

2027

Vlissingen

407.500

48.700

182.400

-129.400

-959.000

-931.000

Middelburg

311.800

35.900

138.900

-99.700

-734.100

-713.100

Veere

42.900

6.500

19.700

-13.000

-99.000

-96.000

Walcheren

762.200

91.100

341.000

-242.100

-1.792.100

-1.740.100

Exploitatiebijdrage

2023-1

2024

2024-1

2025

2026

2027

Vlissingen

9.357.700

9.731.200

9.731.200 10.103.000 10.456.800

10.772.300

Middelburg

7.149.400

7.401.500

7.401.500

7.629.300

7.857.900

8.134.900

Veere

1.016.700

1.057.500

1.057.500

1.094.700

1.124.300

1.145.500

Walcheren

17.523.800 18.190.200 18.190.200 18.827.000 19.439.000

20.052.700

TOTALE BIJDRAGE

2023-1

2024

2024-1

2025

2026

2027

Vlissingen

50.889.417 51.711.360 51.845.060 52.783.893 53.360.874 54.574.906

Middelburg

39.164.577 39.599.695 39.702.695 40.156.693 40.420.850 41.539.487

Veere

5.587.822

5.776.521

5.813.417

5.886.615

Walcheren

95.641.816 96.982.873 97.232.773 98.717.107

99.595.141

102.001.008

5.671.818

19

5.685.018

Begroting 2024 met daarin opgenomen de 1e begrotingswijziging 2023

[april 2023]

Vastgesteld DB 20 april 2023 Vastgesteld AB 13 juli 2023

Inhoudsopgave Managementsamenvatting

3

Kadernota 2023-2026

6

PROGRAMMA’S Programma Arbeidsmarkt Programma Werkleerbedrijf Programma Inkomen Programma Schuldhulpverlening Programma Overhead Overzicht taakvelden Algemene Dekkingsmiddelen

10 19 23 29 34 39 39

PARAGRAFEN Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf financiering Paragraaf verbonden partijen Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf Wet open overheid

41 42 43 44 44 45

FINANCIËN Balans Overzicht van lasten en baten Toelichting op het overzicht van lasten en baten Programma Arbeidsmarkt Programma Werkleerbedrijf Programma Inkomen Programma Schuldhulpverlening Programma Overhead Algemene Dekkingsmiddelen Overzicht van geraamde incidentele baten en lasten EMU-saldo BIJLAGE 1: Kerncijfers 2: Financiële bijdragen van gemeenten 3: Lijst van afkortingen

47 48 49 50 51 52 53 54 55 55

56 56 59

2

Managementsamenvatting Begrotingsproces Hierbij ligt de begroting 2024 voor. Conform de wettelijke eis dient deze ultimo april door het Dagelijks Bestuur aan de gemeenten te worden aangeboden ter zienswijze. Tegelijk actualiseren we ook de begroting 2023, die in april vorig jaar is opgesteld. Veel ontwikkelingen die momenteel spelen hebben uiteraard hun doorwerking in 2024 en verder. Daarom is er voor gekozen dit in één document aan te bieden. Daarmee bevat dit document  De 1e begrotingswijziging 2023  De primaire begroting 2024  De meerjarenraming 2025-2027

Kadernota en ontwikkelingen Ten opzichte van het vorige document, de primaire begroting 2023 (uit april 2022) is er veel veranderd in de maatschappij: de oorlog in Oekraïne, de energiecrisis en de hoge inflatie. Maar ook het veranderend sentiment ten opzichte van de verhouding tussen overheid en burger, waarbij we uitgaan van vertrouwen en de zelfredzaamheid van de burger niet moeten overschatten. Ook komt er meer aandacht voor bestaanszekerheid. Voor grote groepen inwoners staat deze onder druk, ondanks de recente verhoging van het minimumloon en de doorwerking daarvan naar de uitkeringen. De komende periode zullen deze ontwikkelingen ook in gewijzigde wet- en regelgeving gestalte krijgen. Denk aan verruiming van bijverdienmogelijkheden, aanpassing van de wachttijd voor jongeren en (reeds doorgevoerd) aanpassing van de kostendelersnorm. Samen met de gemeenteraden is een nieuwe Kadernota 2023-2026 opgesteld. Deze Kadernota is uitgangspunt geweest voor de begroting 2024 en de wijziging 2023 en wordt hierin verder uitgewerkt. Wat ongewijzigd is gebleven is onze missie en visie, van waaruit we onze maatschappelijke opdracht vervullen.

Werkleerbedrijf De terugval in het Werkleerbedrijf in 2022, vooral als gevolg van de internationale ontwikkelingen, heeft uiteraard effect op de huidige periode. We gaan onverminderd door met de uitvoering van het implementatieplan. Het herstel in 2023 is beperkt, maar zet in 2024 en verder door, zodat we uiteindelijk in 2027 alsnog ons doel m.b.t. rendementsverbetering zullen halen.

3

Specifiek 2023 Twee onderwerpen zijn specifiek benoemd voor 2023: opnieuw uitbetalen van een energietoeslag en de betaling van leefgeld aan Oekraïense ontheemden. Voor de energietoeslag heeft de VNG al aangegeven dat 2023 het laatste jaar zal zijn dat gemeenten hierbij betrokken zijn, een eventuele tegemoetkoming 2024 zal op andere wijze vormgegeven moeten worden. Voor wat Oekraïne betreft zijn de ontwikkelingen onvoorspelbaar. Hier staan ook specifieke opbrengsten tegenover, voor Orionis budgettair neutraal. Daarom is er vooralsnog voor gekozen om in 2024 en verder hiervoor niets te begroten en de ontwikkelingen af te wachten. Risico’s en onzekerheden De afgelopen jaren hebben laten zien dat er grote onzekerheid is. De risico’s zijn divers, de bandbreedtes in financiële gevolgen die daarbij optreden kunnen erg groot zijn en incidenten volgen elkaar soms snel op. Deze begroting moet dan ook niet gezien worden als een spoorboekje voor 2023 en 2024 wat zo afgewikkeld wordt. Beseft moet worden dat er altijd mutaties zullen optreden waarop we moeten inspelen. Middels begrotingswijzigingen zullen deze worden voorgelegd. Onzekerheid is er ook ten aanzien van Rijksvergoedingen. De BUIG-vergoeding is daarin een belangrijke factor. Deze vormt ruim 50% van onze inkomsten, maar wordt periodiek door het Rijk herzien.

De afgelopen jaren hebben laten zien dat ook daarin grote schommelingen kunnen optreden, tot wel € 2 miljoen per jaar. Financieel Begrotingssaldo Bij vaststelling van deze begroting zijn de begrotingssaldi verwerkt in de gemeentelijke bijdragen en daarmee is de begroting sluitend. In de toelichting op het Overzicht van baten en lasten (pagina 49) is een tabel opgenomen waarin de belangrijkste mutaties ten opzichte van de vorige meerjarenraming zijn weergegeven. Buig-saldo / 1e begrotingswijziging voor extra investeren in re-integratie In 2021 en 2022 is de ontwikkeling van het klantenaantal bij Orionis achter gaan lopen bij de landelijke ontwikkeling. De daling van het klantenbestand (het saldo van instroom en uitstroom) op Walcheren ging minder hard dan gemiddeld in Nederland. Zolang er niet extra geïnvesteerd gaat worden in re-integratie is het de reële verwachting dat dit voortduurt. Voor 2022 ging het om 46 klanten. Voor 2023 en verder rekenen we vooralsnog met tweederde daarvan, 30. Dus per jaar gaan we 30 extra klanten achterlopen op het landelijk gemiddelde. De Rijksvergoeding wordt wel op de landelijke ontwikkeling aangepast. Dit heeft gevolgen voor het saldo BUIG en betekent dat het saldo oploopt tot een tekort van € 1,2 miljoen in 2027. Tegelijk met deze begroting 2024 wordt een 1e begrotingswijziging 2024 voorgelegd.

Hierin is een extra investering in re-integratie beschreven. Hierover kan apart worden besloten. Beschreven is wat de extra kosten zijn (die bestaan uit voornamelijk personele inzet en daarnaast inzet van instrumenten) en de extra opbrengsten die daaruit voortvloeien (die bestaan uit minder uitkeringslasten en daarmee een beter BUIG-saldo).

4

Vanuit financieel perspectief gezien is dit positief. Daarnaast is dit vanuit klantperspectief per definitie positief. De positieve aspecten bestaan uit het welzijn van inwoners, vergroting van zelfredzaamheid en ‘levensgeluk’. Verder zijn er positieve aspecten op andere aandachtsgebieden waarvan de opbrengst neerslaat bij gemeenten (zoals leefbaarheid in de wijk, verminderde criminaliteit en vernieling) of waarvan de opbrengst elders neerslaat (minder zorgkosten, minder schuldhulpverlening op termijn). Dit laat ook zien dat bij níet investeren, zoals in de begroting 2024 is opgenomen, een negatief saldo een zekerheid is. Over deze begrotingswijziging vindt aparte besluitvorming plaats. Vlissingen, 20 april 2023 Jeroen Louws voorzitter

Henk Guise algemeen directeur

5

Kadernota 2023-2026 Verwerken Kadernota Door de drie gemeenten is de kadernota Orionis Walcheren 2023-2026 vastgesteld. De kaders zijn gebaseerd op maatschappelijke, economische, politieke en interne ontwikkelingen. Hieronder zijn de vastgestelde kaders weergegeven:

Het beleid en de keuzes in deze begroting zijn gebaseerd op deze kaders. Dit beleid is weergegeven in ons ondernemingsplan 2023-2024. Dit plan is als een huis opgebouwd: het bevat een fundament, pijlers en een dak en geeft in één overzicht weer wat de prioriteiten zijn in deze begroting.

6

Het fundament van het ondernemingsplan bestaat uit drie onderdelen: Informatie en digitalisering, Mensen als motor van verandering en Communicatie. Deze worden verder uitgewerkt in het programma Overhead. De pijlers van het ondernemingsplan bestaan ook uit drie onderdelen: Werken naar Vermogen wordt verder uitgewerkt in het programma Arbeidsmarkt. Garanderen (financiële) bestaanszekerheid wordt verder uitgewerkt in de programma’s Inkomen en Schuldhulpverlening. Ontwikkelen in een rendabel Werkleerbedrijf wordt verder uitgewerkt in het programma Werkleerbedrijf. In de programma’s wordt ook de relatie tussen de kaders en deze pijlers aangegeven. In het vervolg van dit hoofdstuk worden beleidsonderdelen toegelicht die Orionis-breed en Walcheren-breed van toepassing en dus programma overstijgend zijn. We werken vanuit vertrouwen in de inwoner

□

We stimuleren medewerkers meer vanuit vertrouwen te werken. Dat doen we door het inzetten van training, coaching, intervisie en leren van de best practices van anderen. We hebben een eenvoudige dienstverlening zonder drempels

□ □

Gesprekken vinden niet alleen meer op kantoor plaats. We spreken de klant ook op andere, externe, locaties. Er zijn inloopspreekuren op externe locaties, bijvoorbeeld in de ZB en straks bij de Voedselen kledingbank. 7

□ □ □

Naast digitale dienstverlening blijft er altijd een mogelijkheid voor dienstverlening op papier. We vereenvoudigen onze aanvraagformulieren en brieven. Een nieuw zaaksysteem zorgt ervoor dat de klant makkelijker online zaken met ons kan doen en geeft de klant inzicht in de voortgang van de afhandeling van zijn vraag. We hanteren de menselijke maat vanuit het perspectief van de inwoner

□ □

We zijn ons bewust van de stress die bestaansonzekerheid met zich meebrengt. Daarom zorgen we voor snelheid in dienstverlening en wegnemen van bureaucratie. Naast het domein werk en inkomen hebben we aandacht voor alle leefgebieden van de klant. We staan steeds in verbinding met klanten

□ □

We blijven meten hoe onze klanten onze dienstverlening beleven. In een eerste meting in 2022 werd onze dienstverlening beoordeeld met een 7,9. Door nauwe contacten tussen Orionis Walcheren en de Sociale Cliëntenraad Walcheren worden we permanent gevoed met de invalshoek van de klant. We maken onderdeel uit van een brede gemeentelijke ondersteuning voor inwoners

In deze begrotingsperiode zetten we in op een intensievere samenwerking met WMO en wijkteams van gemeenten: □ We sluiten aan bij sociale (wijk)teams van de gemeente Middelburg. □ We zetten meer in op integraliteit bij bestaande klanten/casussen in Middelburg en Veere. □ We investeren in het maken van samenwerkingsafspraken tussen Orionis Walcheren en de buurtteams van Vlissingen. □ Implementatie van de wet WAMS1. Deze wet voorkomt een dubbele uitvraag bij de klant. We hebben met gemeenten afgesproken om samen te zorgen voor het succesvol tot stand brengen van goede verbindingen en een intensievere samenwerking. Verschillende dienstverlening per gemeente is mogelijk

Op een aantal vlakken is sprake van een verschillende dienstverlening vanuit Orionis Walcheren aan gemeenten: □ Vroegsignalering: Vlissingen neemt basisdiensten af voor vroegsignalering. Middelburg en Veere hebben opdracht gegeven voor een uitgebreide vroegsignalering. □ Kinderopvangtoeslagaffaire: Voor Middelburg en Veere bedienen we het steunpunt. Vlissingen doet dit in eigen beheer. □ Inburgering: Vlissingen heeft de re-integratie en de MAP (module arbeid en participatie) bij Orionis Walcheren belegd. Voor Middelburg en Veere voeren we de complete inburgering uit. □ Buitendienst: Gemeente Veere heeft onze Buitendienst-afdeling opgenomen in zijn eigen organisatie. Met de gemeenten Vlissingen en Middelburg hebben we een inkooprelatie. We voeren wel gesprekken om ook voor deze gemeenten naar een volledige integratie over te gaan. 1 Met het wetsvoorstel wordt beoogd knelpunten weg te nemen in relatie tot gegevensuitwisseling en privacy in het

sociaal domein bij de aanpak van meervoudige problematiek. Dit ondersteunt dus de samenwerking tussen WMO, wijkteams en Orionis Walcheren.

8

Op dit moment lopen gesprekken met gemeenten om extra te investeren in re-integratie. Zie ook het programma Arbeidsmarkt. Mogelijk ontstaan hier ook verschillen tussen de gemeenten. In de eerste begrotingswijziging 2024 is dit verder uitgewerkt.

9

Programma Arbeidsmarkt Het programma Arbeidsmarkt bevat alle re-integratie activiteiten voor bijstandsgerechtigden en gerelateerde groepen. We richten ons op uitstroom naar werk en als dat (nog) niet mogelijk is op participatie. Werk of participatie is om veel redenen waardevol voor inwoners. Daarom heeft iedere bijstandsgerechtigde recht op perspectief. De vraag van de arbeidsmarkt is leidend in re-integratie. Alleen met dit uitgangspunt zijn structurele oplossingen mogelijk voor de huidige mismatch tussen enerzijds de vraag naar arbeid en anderzijds inwoners die aan de kant staan. Activerend re-integratiebeleid is onmisbaar voor iedere bijstandsgerechtigde. Iedere investering hierin heeft altijd een positieve opbrengst. Landelijke onderzoeken wijzen uit dat de re-integratiebudgetten slechts voldoende zijn voor actieve bemiddeling van een derde van alle bijstandsgerechtigden. Dit willen we bereiken door een innovatieve dienstverlening, inzet van het Werkleerbedrijf als re-integratie instrument en arrangementen met werkgevers en branches. Hiermee willen we komende jaren de positieve uitstroomresultaten continueren, waardoor de bijstandsuitgaven passen binnen de Rijksmiddelen. Wat willen we bereiken Product re-integratie

Realisatie 2022

Begroot 2023

Begroot 2023-1

Begroot 2024

Volledige uitstroom naar werk

315

275

275

250

Opbrengsten uit deeltijdwerk

€ 2,0 miljoen

€ 2,2 miljoen

€ 2,2 miljoen

€ 2,2 miljoen

Duurzaamheid uitstroom werk (% na 6 maanden nog uit de uitkering)

93%

75%

75%

75%

Wat gaan we daarvoor doen We hebben een eenvoudige dienstverlening zonder drempels

Wanneer klanten starten met re-integratie werken we volgens het principe van supported employment. Dit betekent dat we werken vanuit één klantmanager die de klant gedurende de volledige re-integratie begeleidt. Dit start met het maken van een coachingsplan zodra de klant in de uitkering komt en loopt door tot en met de jobcoaching wanneer de klant geplaatst is bij een werkgever. Dit geeft houvast voor de klant: er is een vast contactpersoon bij Orionis Walcheren die zijn/haar situatie volledig kent. We zijn alert op ‘klantkenmerken’ waardoor de klant drempels ervaart. Denk hierbij aan taalvaardigheid en digitale vaardigheid. Daarnaast gaan we de komende beleidsperiode meer aandacht besteden aan het vroegtijdig signaleren van een Licht Verstandelijke Beperking (LVB). Landelijk zijn namelijk indicaties dat 40% van de bijstandsklanten LVB heeft. Door meer inzicht hierin, kunnen we onze dienstverlening hierop aanpassen.

10

We hanteren de menselijke maat vanuit het perspectief van de inwoner

Zodra een klant zich meldt voor een uitkering, starten we met de re-integratie. We merken echter dat een grote groep klanten zoveel stress heeft over bestaanszekerheid dat dit een effectieve reintegratie belemmert. Daarom zorgen we snel voor inkomen. Ook brengen we door middel van “bewezen” vragenlijsten de brede leefgebieden van de klant in beeld. Zo kunnen we ook problemen buiten het domein van werk en inkomen signaleren, en hiervoor doorverwijzen naar de juiste professionals. Het (hardnekkige) beeld is dat veel mensen in de bijstand niet willen werken. We zien in de praktijk over het algemeen een andere klant. Een klant die heel graag mee wil doen in de maatschappij om er op deze manier bij te horen. Door vele faalervaringen leidt dit soms tot boosheid en angst. Om deze emoties bespreekbaar te maken gaan we naast de klant staan en gaan we samen aan de slag. Alle klanten in re-integratie starten met een training Inzicht. Deze helpt de klant om zicht te krijgen op reële doelen op de arbeidsmarkt. Tevens is de training gericht op motivatie en zelfvertrouwen. Aan de hand van de uitkomsten van de training, wordt samen met de klant een coachingsplan opgesteld. Voorkomen is beter dan genezen

We werken samen met het RBL, de VSO-PRO scholen en Scalda om jongeren2 vroegtijdig in beeld te krijgen. Samen met het RBL leggen we contact met vroegtijdig schoolverlaters. We begeleiden jongeren van de VSO-PRO scholen al tijdens hun schooltijd ten aanzien van de werkmogelijkheden. En samen met Scalda gaan we de komende beleidsperiode kijken naar schoolverlaters (met of zonder diploma) wat Orionis Walcheren voor hen kan betekenen In het kader van het landelijke ‘Breed Offensief’ worden gemeenten verplicht duidelijkere keuzes te maken inzake de dienstverlening aan nuggers (niet uitkeringsgerechtigden). In dit kader wordt de reintegratieverordening en bijhorende communicatie de komende beleidsperiode aangepast. We verkleinen de mismatch tussen arbeidsvraag bij werkgevers en arbeidspotentieel

De arbeidsmarkt staat te springen om personeel. Toch leidt dit niet automatisch tot meer uitstroom vanuit de bijstand naar werk. De klanten met een korte afstand tot de arbeidsmarkt zijn nagenoeg allemaal aan het werk. En stromen ook niet meer in de bijstand in. De instroom in de bijstand bestaat vooral uit inwoners die voorheen in de andere regelingen zoals SW of Wajong instroomden en een grote afstand tot werk hebben. De meest voorkomende problemen van de klant zijn:  Lichamelijke problemen  Psychische problemen  Verslaving  Geen vaste woon- en verblijfplaats  Financiële zorgen en schulden  Detentie 2 Onder jongeren verstaan we inwoners tot en met 26 jaar.

11

  

Geen sociaal netwerk Alleenstaande moeders zonder kinderopvang Problemen in de nabije omgeving, zoals geweld, mishandeling, gezinsleden met ernstige problemen. En vaak heeft een klant meerdere problemen tegelijkertijd. Een deel van de klanten in de bijstand is simpelweg niet in staat om te werken door te grote beperkingen. Een ander deel van de klanten kan op termijn (gedeeltelijk) aan het werk. Hiervoor is wel een aanvullende methodiek en instrumentarium nodig. Daarnaast is zowel aan de kant van de klant als aan de kant van de werkgever meer investering nodig. Het duurt langer (gemiddeld 12 maanden) om deze klantgroep te ontwikkelen. Ook bij werkgevers hebben we meer tijd nodig om banen passend te maken en de werkomgeving geschikt te maken voor klanten met bovenstaande problemen. Om die reden hebben we “Werken naar Vermogen” ontwikkeld. Werken naar vermogen bestaat uit zeven elementen, deels gericht op de organisatie-brede klantbenadering en deels specifiek gericht op re-integratie:

De organisatie-brede klantbenadering bestaat uit de volgende drie pijlers: 1. Empathische klantbenadering Vanuit oprechte persoonlijke aandacht wordt gewerkt aan een zo gelijkwaardig mogelijke relatie met de klant, gebaseerd op wederzijds vertrouwen. Hierbij ontstaat verbinding. De aanpak betekent klanten “motiveren” in plaats van “moetiveren”. 2. Toereikend leefbudget Het streven is een toereikend leefbudget voor de inwoner. Dit leidt tot stressverlaging en een groter denk- en doenvermogen bij de klant. En dus meer ruimte om te werken aan ontwikkeling. 3. Holistische aanpak Holistisch betekent de mens als geheel zien. Het totaal van lichaam, geest, emoties en omstandigheden. Klanten zijn aangewezen op Orionis Walcheren voor Werk en Inkomen. Alleen door samen met klanten breder te kijken dan Werk en Inkomen, kunnen duurzame veranderingen worden bereikt. 12

Om samen met klanten stappen te zetten in werk en ontwikkeling wordt re-integratie op de volgende bouwstenen gebaseerd: 4. Klant in Beeld Samen met de klant onderzoeken wie de klant is, wat zijn leer- en ontwikkelingsmogelijkheden zijn, wat de klant kan en wil vanuit zijn kracht en kwaliteiten. 5. Re-integratie op maat Vanwege de groeiende afstand tot de arbeidsmarkt van de doelgroep zijn nieuwe interventies nodig en is een intensievere ondersteuning noodzakelijk. Duidelijk is dat deze intensieve begeleiding langer duurt, meer uren begeleiding vergt en niet altijd slaagt. 6. Aanvullende werkgeversdienstverlening Om uiteindelijk een succesvolle match te kunnen maken tussen klant en werkgever, is ook een aanvullende aanpak richting werkgevers nodig. Deze is nodig omdat huidige klanten een lagere loonwaarde kunnen hebben en klant en werkgever meer begeleiding en instrumentarium nodig hebben bij plaatsing. Ook omdat vacature en klant vaak niet een-op-een passen en job carving noodzakelijk is. 7. Methodisch en resultaatgericht Om klanten daadwerkelijk een stap verder te brengen in hun ontwikkeling is methodisch en resultaatgericht werken een vereiste. We hanteren bewezen effectieve instrumenten en methoden, meten de resultaten en sturen bij. De contouren van Werken naar Vermogen zijn tijdens de coronaperiode beschreven. In 2022 is deze aanpak opgestart.

In 2023 en 2024 zal ingezet worden op borging. Dit betekent voor 2023 en 2024 de volgende acties binnen het programma Arbeidsmarkt: Passende interventies en trajecten voor klanten

Medewerkers ontwikkelen en klanten methodisch plaatsen

Werkplekleren  Manier van begeleiden doorontwikkelen  Werkleertrajecten inhoudelijk beter aan laten sluiten op huidige klanten  Kwaliteit snuffelstages verhogen  Verbreden externe werkplekken

Supported employment  Opleiden medewerkers  Verder implementeren A tot Z klantbegeleiding op gebied van re-integratie  Verder implementeren ‘intensieve dienstverlening’ en werken met kleine caseloads  Cultuuromslag ondersteunen

13

We bieden werkgevers een passende benadering en instrumenten Aanpassen werkgeversbenadering  Meer medewerkerscontact met werkgevers. Dit goed organiseren en faciliteren  Vergroten arbeidsmarktkennis medewerkers  Updaten uitstroomprofielen klanten

Vaarroutes  Focus op een goede implementatie van instrumenten die we nu hebben  Instrumenten beter inzichtelijk maken door gebruik van landelijke tools ‘Dennis’ en ‘Eva’.  Instrumenten en trajecten ‘LVB-proof’ maken

Dashboard  Doorontwikkeling Werkstap en Eazy Uitstroom  Vaststellen nieuwe KPI’s  Een dashboard implementeren wat hierbij aansluit  Sturing op KPI’s goed organiseren

Aanbod instrumenten aan werkgevers  Evalueren huidige werkgeversregelingen  Onderzoeken welke aanvullende regelingen nodig zijn

Nieuwe werkwijze  Uitschrijven in goede werkprocessen  Beeldend maken voor klant en medewerker  Kernwaarden Orionis beter met elkaar duiden

Implementatie (praktijkroute) LKS  Aanpak LKS uitbreiden met praktijkroute  Aanpassen aan nieuwe wetgeving Breed Offensief  Procesoptimalisatie administratie Werk

Met gemeenten is afgesproken dat zij zich, als inclusief werkgever, extra inspannen om mensen uit de doelgroep in dienst te nemen en SROI (Social Return on Investment) consequent toepassen. Werken moet lonen

Door middel van de volgende stappen gaan we met dit kader aan de slag: 1. We breiden de begeleiding van klanten die (deeltijd) gaan werken uit. Met name ten aanzien van de onzekerheid over de gevolgen voor hun inkomen en toeslagen. Daarnaast zorgen we ervoor dat als een klant onverhoopt weer een beroep moet doen op een uitkering, de klant ervaart dat dit snel en eenvoudig kan. 2. We gaan de huidige wettelijke mogelijkheden beter benutten om klanten, die deels werken en deels een uitkering hebben, financieel te ondersteunen. Dit betreft de volgende inkomensvrijlatingen: a. Eenmalig 6 maanden 25% inkomstenvrijlating voor klanten ouder dan 27 jaar b. Voor klanten met een medische urenbeperking 15% inkomstenvrijlating c. Voor alleenstaande ouders met een kind jonger dan 12 jaar 12,5% inkomstenvrijlating voor een maximale periode van 30 maanden. 3. Per 1 juli komt er een extra wettelijke mogelijkheid voor inkomensvrijlating. Dit betreft klanten met een indicatie baanafspraak. Zij krijgen 15% inkomstenvrijlating. Ook deze mogelijkheid gaan we maximaal inzetten. 4. Als een klant aan het werk gaat moet hij/zij vaak ook kosten maken. Denk aan reiskosten of kosten voor kleding. We komen in deze begrotingsperiode met een voorstel om een breder beleid in te voeren ter vergoeding van deze arbeidskosten.

14

5. Als laatste stap gaan we in 2024 een onbelaste deeltijdpremie invoeren als re-integratie instrument. Dit houdt in dat we voor alle klanten 25% inkomstenvrijlating toepassen. Dit kan wettelijk niet maandelijks uitbetaald worden en zal dus “opgespaard” worden en wordt maximaal twee keer per jaar uitbetaald. De vrijlating is een instrument binnen een intensieve begeleiding van de klant. De deeltijdpremie is complementair aan de bestaande vrijlatingsregelingen en de intensieve begeleiding. De voordelen van deze premie zijn tweeledig. Enerzijds loont hierdoor werken altijd. Anderzijds stimuleert dit het deeltijdwerken, waardoor meer klanten aan het werk gaan en de uitkeringslasten dalen. Investeren in re-integratie

Investeren in re-integratie heeft op meerdere vlakken voordelen:  Het eerste voordeel is een maatschappelijk voordeel: Voor meer mensen zal betaald werk leiden tot een bijdrage in hun welbevinden. Ook wanneer de stap naar betaald werk niet lukt, zal de ontwikkeling in de re-integratie vaak leiden tot minder eenzaamheid en wellicht vrijwilligerswerk.  Het tweede voordeel is financieel. De verlaging van uitkeringslasten is groter dan de investering in re-integratie. Een investering van bijvoorbeeld jaarlijks € 500.000 in re-integratie levert minimaal € 1.000.000 op aan lagere uitkeringslasten.  Als laatste levert aan het werk zijn ook een besparing op andere domeinen op. Denk bijvoorbeeld aan lagere zorgkosten of minder schuldproblematiek Extra investeringen worden middels een aparte begrotingswijziging voorgelegd. Randvoorwaarde om met werkfit trajecten te starten is dat de klanten goed in beeld zijn en dat bij sommige klantgroepen eerst stappen gezet worden in maatschappelijke deelname, participeren of inzet van nieuwe interventies gericht op leefstijl of versterken van cognitieve vaardigheden. Aanvullend is met gemeenten afgesproken dat zij middels een politieke lobby bij de arbeidsmarktregio pleiten voor maximale inzet van Zeeuwse middelen in de regio (en dus ook op Walcheren). We maken onderdeel uit van een brede gemeentelijke ondersteuning voor inwoners

Klanten in re-integratie hebben over het algemeen meerdere problemen. Alleen als deze in samenhang bezien en aangepakt worden kan de re-integratie succesvol zijn. Hiervoor is een intensievere samenwerking met partners uit het sociaal domein nodig. We gaan de komende beleidsperiode de samenwerking met Zeeuwse Gronden, ’s Heeren Loo en Stichting Philadelphia, verder intensiveren. We hebben met gemeenten afgesproken dat zij maximaal inzetten op een intensieve samenwerking tussen WMO en Orionis Walcheren. Zodat we de klanten parallelle zorgtrajecten & re-integratie kunnen aanbieden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13066110/1