23-070 Bijlage 1. Jaarstukken 2022
Tekst van het document
Jaarstukken 2022
Colofon Uitgever: gemeente Middelburg Versie juni 2023 Redactie: gemeente Middelburg Eindredactie: gemeente Middelburg Fotografie: gemeente Middelburg & RK Fotografie Vormgeving: gemeente Middelburg Productie: gemeente Middelburg
Inhoudsopgave 4 Inleiding
165 COVID-19
6 JAARVERSLAG
169 JAARREKENING 170 Overzicht van lasten en baten
7 Programma's 8 Bestuur en ondersteuning
172 Toelichting op lasten en baten 176 Algemene dekkingsmiddelen
18 Veiligheid
178 Overzicht onvoorziene uitgaven 179 Overzicht incidentele baten en lasten
27 Verkeer, vervoer en waterstaat
183 Overzicht toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves 185 Wet Normering Bezoldiging Topfunctionarissen (WNT)
37 Economie
187 Analyse begrotingsrechtmatigheid
42 Onderwijs
189 Balans 191 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
47 Sport, cultuur en recreatie 195 Toelichting op de balans 56 Sociaal Domein 212 Overzicht kredieten 68 Volksgezondheid en milieu
215 Programma Sociaal Domein
87 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke
218 Overzicht lasten en baten per taakveld
vernieuwing 225 SiSa tabel 97 Paragrafen 98 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing
233 OVERIG 233 Bijlage Europese Projecten
110 Lokale heffingen 117 Onderhoud kapitaalgoederen 129 Financiering 132 Bedrijfsvoering 138 Wet open overheid 140 Verbonden partijen 151 Grondbeleid 158 Coalitieakkoord
3
Inleiding Het jaar 2022 was in meerdere opzichten een jaar voor de
in de toelichting op de baten en lasten verderop in deze
geschiedenisboeken. Niet in de laatste plaats natuurlijk door het
jaarstukken.
aantreden van ons college, maar ik vermoed dat de Russische inval in de Oekraïne en daarop volgende economische gevolgen
Voorgesteld wordt om een deel van het saldo over 2022 van
daarvan meer bladzijden in beslag zullen nemen. Ook in
€ 12,6 miljoen te bestemmen en het resterende bedrag van
Middelburg ontkwamen we niet aan de gevolgen van deze
€ 9,9 miljoen euro toe te voegen aan de algemene reserve.
gebeurtenis. Mede dankzij de inzet van medewerkers van onze
Hiermee kunnen we onze reserve verder versterken en ons
gemeente hebben tientallen Oekraïense ontheemden in onze ‘Stad
weerstandsvermogen solide maken. De risicoscenario’s van het
van de Vier Vrijheden’ in elk geval een tijdelijk huis gevonden.
grondbedrijf geven aan dat de financiële risico’s beheersbaar zijn en de reserve grondbedrijf op termijn toereikend is.
Gelukkig bracht 2022 ons niet alleen maar ellende. Zo konden we in 2022 weer terug naar een samenleving zonder dat corona. Ook
De externe accountant heeft een goedkeurende verklaring bij deze
die pandemie heeft zijn sporen nagelaten in onze financiële
jaarrekening afgegeven. De controle op de rechtmatigheid heeft
huishouding. In dit jaarverslag gaan we specifiek in op de financiële
dit jaar voor het laatst door de externe accountant
aspecten van de corona compensatiemiddelen van de
plaatsgevonden. Vanaf de jaarverantwoording 2023 stelt het
Rijksoverheid voor 2022 en volgende jaren.
college een rechtmatigheidsverantwoording op.
Bij het aantreden van ons nieuwe college heeft de gemeenteraad
Uit de jaarstukken blijkt dat aan veel onderwerpen aandacht is
vier grote opgaven benoemd waaraan wij de komende jaren hard
besteed. Denk aan: de Omgevingswet, het sociaal domein, de
moeten werken. Het gaat om de woningbouwopgave,
verduurzamingsopgaven, de woonopgave, de huisvesting van
burgerparticipatie, de energietransitie en klimaatadaptatie. De
ontheemden, statushouders en asielzoekers, de participatie van
gemeente Middelburg heeft de vier grote opgaven voortvarend
burgers, het realiseren van voorzieningen voor opleiding en
opgepakt. We hebben daarbij rekening gehouden met de spanning
onderzoek en het bevorderen van het welzijn en de gezondheid
tussen ambitie en beschikbare capaciteit. Gelukkig heeft de
van onze inwoners.
gemeenteraad ons daarbij ook geholpen door in 2022 in te stemmen met een forse uitbreiding van de personele capaciteit.
Ook is in 2022 besloten tot het beëindigen van het actieplan
Door de krapte op de arbeidsmarkt, laat de invulling van de
sociaal domein. De aandacht voor ondersteuning vanuit de WMO
opengestelde vacatures -helaas- soms nog op zich wachten.
en hulp aan onder andere onze jongeren is onverkort groot geweest. Een aantal bijzondere zaken, zoals de uitbetaling van
Door de herverdeling van het gemeentefonds hebben we vanaf
de energietoeslag, zijn samen met andere gemeenten opgepakt.
2022 extra financiële ruimte gekregen. Die ruimte hebben we samen met de gemeenteraad in de begroting 2023 ingevuld. In
Het college kijkt met tevredenheid terug op wat in 2022
de loop van 2022 hebben we de gemeenteraad tussentijds
gerealiseerd is. Uit landelijke en regionale onderzoeken naar de
geïnformeerd over de voorziene financiële ruimte in 2022 tot
ervaren welvaart van inwoners in gemeenten blijkt dat de welvaart
een bedrag van € 11,7 miljoen. Dit bedrag hebben we aan de
in de gemeente Middelburg op veel onderdelen positief is. Wel
algemene reserves toegevoegd.
blijven er onderwerpen waar de welvaart nog verder verbeterd kan worden. Het college blijft zich dan ook inzetten voor onze mooie
Uit de jaarrekening 2022 blijkt dat het uiteindelijke resultaat € 0,7
gemeente waar het goed is om in te wonen, te werken en te
hoger is uitgevallen. Hierbij is rekening gehouden met het vormen
verblijven.
van een voorziening voor de restauratie van de gevels van het oude stadhuis en de gevolgen van de uitspraak van de Raad van State
Het jaarverslag
inzake het project voor de Trekdijk. Het overschot in 2022 is in
Het jaarverslag bestaat uit:
grote mate het gevolg van incidentele meevallers. Dit leest u terug
– Programmaverantwoording
4
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Inleiding
– Paragrafen
In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet bij lastenoverschrijdingen een inhoudelijke analyse plaatsvinden. Dit
Programmaverantwoording
is in de jaarrekening opgenomen bij de analyse
De programmaverantwoording gaat per programma in op de
begrotingsrechtmatigheid. Vanaf de jaarverantwoording over
beoogde maatschappelijke effecten en de wijze waarop
2023 zal het college een rechtmatigheidsverantwoording aan
geprobeerd is deze effecten te realiseren. Dit wordt gedaan aan
het jaarverslag toevoegen.
de hand van de volgende vragen: – Wat wilden we bereiken?
Balans
– Wat hebben we bereikt?
De uiteenzetting van de financiële positie van de gemeente wordt
– Wat hebben we ervoor gedaan?
inzichtelijk gemaakt in de balans en de toelichting er op.
– Wat heeft het gekost? SISA Aan de speerpunten zijn prestaties en activiteiten gekoppeld. Deze
In de SISA- bijlage (Single Information Single Audit) is
staan in de tabellen onder "Wat hebben we er voor gedaan?".
verantwoording over de besteding van specifieke uitkeringen
Daarin geven we aan of de doelstellingen zijn ‘gerealiseerd’, ‘deels
opgenomen.
gerealiseerd’ of ‘niet gerealiseerd’. Bij de twee vragen "Wat hebben we bereikt?" en 'Wat hebben we ervoor gedaan?" geven we een
Namens het college van burgemeester en wethouders,
verklaring waarom het (nog) niet gehaald is. Bij '"Wat heeft het
Rutger Schonis,
gekost?" staat een gedetailleerde toelichting op de afwijkingen
wethouder Financiën Gemeente Middelburg
tussen de begroting na wijzigingen en de realisatie voor bedragen groter dan € 25.000. Paragrafen In het jaarverslag zijn de verplichte paragrafen opgenomen, die zijn voorgeschreven in het besluit begroting en verantwoording gemeentes en provincie (BBV). In de afzonderlijke paragrafen zijn de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten, alsmede tot de lokale heffingen. De jaarrekening De jaarrekening bestaat uit: – Een overzicht van lasten en baten – De balans met een toelichting Overzicht van lasten en baten In de staat van baten en lasten wordt op hoofdlijnen het resultaat van de jaarrekening toegelicht. In de programma's bij "Wat heeft het gekost?" staan per taakveld de lasten en baten opgenomen. En wordt een toelichting gegeven over de afwijkingen tussen de realisatie en begroting na wijziging. In een apart overzicht Kredieten zijn de (restant) kredieten per programma vermeld. Daarnaast zijn in een overzicht de incidentele baten en lasten, de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves inzichtelijk gemaakt.
5
JAARVERSLAG
6
Programma's
7
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
Bestuur en ondersteuning Inleiding
Het jaar 2022 was nog voor een deel een coronajaar en bovenal een verkiezingsjaar. In het programma Bestuur en ondersteuning leest u over de overkoepelende taakvelden dienstverlenen, participeren, extern overleggen en de ondersteuning daarvan door de gemeentelijke organisatie. In 2022 hebben die taken met een
De gemeente stelt de burger centraal. Dit doen we door steeds
nieuw college zich deels op vertrouwde voet voortgezet en deels
onze dienstverlening te verbeteren. We betrekken inwoners bij
is er een ander wind gaan te waaien. Een groot verschil met de
plannen en besluiten en geven ruimte voor initiatieven. Ook zoeken
voorgaande jaren was de financiële ruimte die ontstond, na jaren
we samenwerking met andere overheden en partijen in de regio.
van bezuinigen en ombuigen.
Beleidskader
Wat wilden we bereiken?
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
Maatschappelijk effect
– Kwaliteitsatlas 2030
Het vergroten van de betrokkenheid bij de gemeente en het
– Communicatiebeleidsplan 2019
vertrouwen in het bestuur.
– Visie op dienstverlening 2017-2023 – ‘Participeren: Doen en leren!’ 2017
Doelstellingen
– Participatieverordening 2022
1. Het vergroten van het draagvlak en de legitimatie voor
– Notitie verbonden partijen 2016
besluiten, en voldoende mogelijkheden bieden aan burgers om betrokken te zijn bij de besluitvorming in de gemeente
8
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
2. Burgers worden in een vroegtijdig stadium (juist en volledig) geïnformeerd over plannen 3. Ruimte geven aan initiatieven in de samenleving. De gemeente faciliteert en stimuleert 4. Versterken van sociale basis en gemeenschapszin in buurten / wijken en dorpen 5. Het verbeteren van de dienstverlening aan burgers, bedrijven
6. Het vergroten van betrokkenheid van bewoners bij hun leefomgeving 7. Het vergroten van het vertrouwen bij de burgers in de gemeente. Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente efficiënt en effectief omgaat met de financiën, en dat de middelen op een rechtmatige manier worden ingezet 8. Bijdragen aan de Zeeuwse opgaven.
en instellingen, gemeten aan de tevredenheid van de gebruiker
Wat hebben we bereikt? Prestatie
Status
Trainingen democratisch vakmanschap (ambtenaren + bestuur)
Volgens plan
Kansen en mogelijkheden voor participatiefonds
Volgens plan
Evaluatie online participatietool en besluitvorming over inzet na 2022
Volgens plan
Pilots wijkanalyse, wijkaanpak, wijkvisie
Niet volgens plan
Onderzoek wijkdemocratie van de toekomst (wijkgericht werken nieuwe stijl)
Gedeeltelijk volgens plan
Verder uitdiepen nieuwe rollen, werkwijze, houding en gedrag
Volgens plan
Uitbreiden meting klanttevredenheid naar kanaal telefonie
Niet volgens plan
Waardering dienstverlening aan de balie en telefoon is goed
Gedeeltelijk volgens plan
Informatie op website is vindbaar, duidelijk en geeft antwoord op de vragen van burgers
Volgens plan
Doelstelling 1: Het vergroten van het draagvlak en de
Doelstelling 3: Ruimte geven aan initiatieven in de
legitimatie voor besluiten, en voldoende mogelijkheden
samenleving. De gemeente faciliteert en stimuleert
bieden aan burgers om betrokken te kunnen zijn bij de
Deze doelstelling is vanwege o.a. bestaande planningen en
besluitvorming in de gemeente
prioritering soms complex in de uitwerking. In 2022 heeft het loket
In 2022 zijn we verder gegaan met het in de praktijk brengen van
voor maatschappelijke initiatieven verder vorm gekregen. Naast
de geleerde lessen op het gebied van participatie. Zo is de
de reguliere aanvragen voor het wijktafelbudget zijn bij het
gemeenteraad bij het participatietraject van de skatebaan
wijkgericht werken ook grotere initiatieven binnen gekomen. Een
betrokken voor het vaststellen van kaders. Bij het aanstellen van
mooi voorbeeld van het succesvol ruimte geven aan een initiatief
de nieuwe raad en het nieuwe college in 2022 is aandacht geweest
en dat te faciliteren en te stimuleren is het feest in Arnemuiden
voor het borgen van de geleerde lessen. Raadsleden en
tijdens de jaarwisseling. Ook gingen we aan de slag met het
fractieleden gingen op 13 juni 2022 onder leiding van Berenschot
initiatief ‘Hart van de Griffioen’ en het dorpsplein in Nieuw en St.
in gesprek over Participatieve Democratie. Het college deed de
Joosland. Dergelijke initiatieve zijn vaak complex, maar de insteek
Masterclass FactorP.
was met elkaar te zoeken naar mogelijkheden. Transparante en duidelijke communicatie is hierbij heel belangrijk.
Doelstelling 2: Burgers worden in een vroegtijdig stadium (juist en volledig) geïnformeerd over plannen
Doelstelling 4: Versterken van de sociale basis en
Informeren over plannen en een proces is de eerste stap van
gemeenschapszin in buurten, wijken en dorpen
participeren. Voor veel plannen konden we letterlijk weer de wijken
In 2022 zijn de wijknetwerken verder ontwikkeld en zijn
in, na twee jaar van beperkende maatregelen. Tijdens wijktafels en
voorbereidingen getroffen om in 2023 te starten met het
informatiebijeenkomsten hebben we onze inwoners geïnformeerd
inwonersplatform 'Mijn ‘Buurtje’. Een belangrijk onderdeel van dit
en betrokken bij onze plannen. Voor enkele processen hebben we
platform is de sociale netwerk kaart.
ook gebruik gemaakt van onze online participatietool doemee.middelburgers.nl.
9
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
Doelstelling 5: Het verbeteren van de dienstverlening aan
Doelstelling 8: Middelburg draagt bij aan de Zeeuwse
burgers, bedrijven en instellingen, gemeten aan de
opgaven
tevredenheid van de gebruiker
Middelburg heeft via de diverse organisaties en
De tevredenheid aan de balies is wederom hoog geweest in 2022.
samenwerkingsverbanden in 2022 een bijdrage geleverd aan de
De scores over de website waren lager dan aan de balie. We zijn
Zeeuwse opgaven inclusief het formuleren van regionale
gestopt met het meten van de telefonische tevredenheid omdat
strategische doelen. Dit deden wij onder meer via actieve
de technische applicatie (Skype) hiervoor onvoldoende
deelname aan OZO, Z4, Economic Board Zeeland, Campus
mogelijkheden bood.
Zeeland en de vele gemeentschappelijke regelingen. Op verzoek van provincie Zeeland is met de gemeenten in de subregio
Doelstelling 6: Het vergroten van betrokkenheid van
Walcheren- Schouwen-Duiveland de regiovisie eind 2022 afgerond
bewoners bij hun leefomgeving
om in 2023 in de verschillende gemeenten ter besluitvorming voor
In 2022 zijn we na twee jaar van beperkende Coronamaatregelen
te liggen. Ook heeft Middelburg een actieve rol gespeeld in het
weer zichtbaar en actief geweest in onze wijken en dorpen. Dit
Zeeuwse overleg slavernijverleden. Samen met Provincie Zeeland,
heeft de betrokkenheid van inwoners bij hun leefbaarheid in de
het Ministerie van OC en W en de gemeente Amsterdam
meeste wijken verbeterd. Zo is in Dauwendaele een heel nieuw en
overlegden wij over de realisering van een nationaal
sterk wijkteam opgestaan, dat samen de handen uit de mouwen
kenniscentrum slavernijverleden in Middelburg. Ook namen wij
steekt. Ook in andere wijken zijn diverse groepen inwoners actief
deel aan het rondetafelgesprek over dit ondwerp bij de vaste
die hun wijk mooier, socialer en leefbaarder willen maken. Maar er
kamercommissie Binnenlandse Zaken.
zijn ook uitdagingen, wijkteams zijn kwetsbaar en stoppen soms. Doelstelling 7: Het vergroten van het vertrouwen van onze
Wat hebben we ervoor gedaan?
kunnen vertrouwen dat de gemeente efficiënt en effectief
Wijkgericht werken, bewonersparticipatie en overheidsparticipatie
omgaat met de financiën en dat de middelen op een
In Middelburg ligt de lat nog steeds onverminderd hoog op het
inwoners in de gemeente. Middelburgers moeten erop
rechtmatige manier worden ingezet
gebied van participatie. We vinden het belangrijk dat inwoners op
Het financiële beeld is in 2022 sterk verbeterd. Deze kentering is
tijd worden betrokken bij onze (beleids)plannen. En dat inwoners
in de periode daarvoor in gang gezet met vaststelling en realisatie
ruimte - en soms zelfs hulp - krijgen bij eigen initiatieven om hun
van de besluiten uit het Financieel Herstelplan 2020-2024. De
leefomgeving mooier te maken. Participatie is als eerste thema
herijking gemeentefonds, waarbij de verdeling van de middelen
en gezamenlijk speerpunt benoemd in het coalitieakkoord 2022 -
beter aansluiten bij de huidige kosten die gemeenten maken, werd
2026.
in 2022 afgerond. Hierdoor laat de algemene uitkering voor de jaren tot en met 2025 een sterke groei zien. Toch bleven er risico’s
We zijn verder gegaan op de ingeslagen weg. Medewerkers,
en onzekerheden. Daar heeft het college rekening mee gehouden
college en raad zijn (verder) getraind in democratisch
door voor de jaren 2023-2025 niet jaarlijks de volledige financiële
vakmanschap. Bij nieuwe projecten en plannen wordt aan de
ruimte in te vullen. Op die manier blijft er incidentele ruimte over
voorkant goed nagedacht over de rol van de raad en de kaders
om bijv. de gevolgen van hogere inflatie op te vangen en wordt
voor de participatie. Eind 2022 is een startgesprek over de
gekozen voor een voorzichtig financieel beleid. Ook hebben
woningbouwopgave voorbereid. Dat startgesprek heeft op
inwoners als eerste geprofiteerd van de verbeterde financiën door
30 januari 2023 plaatsgevonden.
de tarieven OZB voor 2023 niet te indexeren, de hondenbelasting af te schaffen, door inflatiecorrectie toe te passen op subsidies
Het instrument burgerberaad is in de gemeenteraad verkend en
en door de verdere bezuinigingen op Jeugdzorg voorlopig stop te
werken we komend jaar verder uit op verzoek van de raad.
zetten. We werkten ook in 2022 nauw samen met onze wijkteams. Zij zijn onze oren en ogen in de wijken en dorpen en samen met hen geven we invulling aan ons wijkgericht werken. We maakten gebruik van
10
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
wijktafels en langzaam werd ook weer gebruik gemaakt
die niet digitaal vaardig zijn, zijn op een andere manier geholpen.
wijkbudgetten, hoewel in vrijwel alle wijken het budget niet volledig
De bedrijven-, service-, woonwerk- en
is gebruikt. De wijkmanagers hebben na de coronaperiode flink
marktkoopliedenvergunningen zijn eveneens gedigitaliseerd. Voor
geïnvesteerd in de relatie met de wijkteams en de nieuwe
bedrijven geldt dat zij kunnen inloggen met e-Herkenning. De
wijkwethouders hebben zich voorgesteld aan de wijken en dorpen.
volgende stap is nu het invoeren van kentekenparkeren en daarna
In enkele dorpen en wijken hebben we geëxperimenteerd met
het digitaliseren van de parkeercontrole met scanvoertuigen.
nieuwe vormen van wijktafels. Digitalisering De proeftuin integrale wijkaanpak kwam, mede vanwege
In 2022 hebben we maatwerk voor digitaal vaardigen geleverd.
capaciteitsgebrek en andere prioritering op gebiedsniveau, niet
Hier is een boost aan gegeven door:
van de grond.
– Whatsapp als kanaal voor inwoners toe te voegen – Op Instagram verscheidene nieuwe accounts aan te maken om
Omgevingswet
inwoners te informeren en betrekken. Bijvoorbeeld: wijkboa
In maart 2020 heeft de raad de startnotitie omgevingsvisie
centrum, wijkboa Arnemuiden en Middelburgse wijkmanagers.
vastgesteld. Daarna is er een intensief traject gestart met een brede participatie. Via kernkwaliteiten, strategische opgaven,
Daarnaast zetten we stappen met het implementeren van de Wet
(sectorale) ambities 2050, oplossingsrichtingen en mogelijke
modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer. Hiervoor is het
toekomstbeelden, is in 2022 gekomen tot een integrale
instrument gebruikersreizen bij een aantal
Middelburgse Omgevingsvisie 2050. Het voorontwerp was echter
dienstverleningsprocessen ingezet.
nog niet zover dat het ter inzage gelegd kon worden. In 2022 is een webstrategie opgesteld. De webstrategie beschrijft Intern zijn we in 2022 een eind op weg geraakt om met de
de ambitie en strategische keuzes die aan de doorontwikkeling
omgevingswet te gaan werken. Zo is de benodigde software
van de websites ten grondslag liggen. Belangrijk hierbij is dat de
aangeschaft en werkend opgeleverd. De te wijzigen
websites vindbaar, toegankelijk, inclusief en dienstverlenend zijn.
legesverordening is echter nog niet af, ook moet er nog een besluit genomen worden over de benodigde casemanagers en moet er
Voorbeeldbrieven
nog een aanzienlijk aantal standaardbrieven aangemaakt worden.
Onduidelijkheid in een brief kan leiden tot vragen. Een manier om dat te voorkomen, is het versturen van beeldbrieven. Brieven
Verder heeft het Rijk in 2022 vanwege ICT problemen besloten
waarbij de tekst wordt ondersteund met afbeeldingen. Er is in
de invoering van de Omgevingswet opnieuw uit te stellen, van
overleg met Adviesraad Sociaal Domein, Stichting Werkgroep
1 januari 2023 naar 1 januari 2024.
Gehandicapten Walcheren, Welzijn Middelburg, de Stichting Lezen en Schrijven, het COA en de SVRZ een succesvolle pilot gedaan
Dienstverlening
met een brief over het aanvragen van een paspoort. Er is actie
In december 2020 werd in de raad besloten de huidige Visie op
ondernomen om dit op bredere schaal uit te rollen.
dienstverlening te verlengen met het bijbehorende budget tot eind 2023. In december 2022 hebben wij de raad verder geïnformeerd
Meten waardering dienstverlening
over de stand van zaken rond de uitvoering van de Visie. Besloten
Balie
is de visie in het eerste kwartaal van 2023 participatief te
De meting over 2022 liet een positief beeld zien over de
evalueren. De uitkomsten daarvan dienen als input voor een
behandeling en afhandeling aan de balie. 89% van de bezoekers
nieuwe Visie op dienstverlening.
gaf ons een groene smiley. 4% van de bezoekers gaf ons een neutrale score en 7% gaf ons een negatieve score.
Parkeervergunningen De bewonersvergunningen en de ontheffingen blauwe zone zijn in
Website
2022 verlengd, nu op digitale wijze. Inwoners hoeven geen
De scores over de website waren lager dan aan de balie. Dat is
papieren vergunning meer achter hun voorruit te leggen. Mensen
een landelijk beeld. In 2022 gaf 44% van de bezoekers van onze
11
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
website een ‘groene score’. 15% van de bezoekers van onze
behulp van de mogelijkheden die onze telefonievoorziening Skype
website gaf ons een neutrale score. En 41% van de bezoekers gaf
hiervoor bood. Deze mogelijkheden zijn zeer beperkt en potentieel
ons een negatieve score.
foutgevoelig gebleken. We gebruiken de voor 2023 geplande
Telefonie
uitgebreidere en zorgvuldigere manier van meten.
overgang naar Microsoft 365/Teams om te komen tot een We zijn per 1 september 2021 begonnen met het meten van tevredenheid van de gebruikers van het kanaal telefonie met
Samenwerken
OZO en VZG
De samenwerking met andere overheden in de provincie is in 2022
Ook in 2022 heeft de gemeente Middelburg actief deelgenomen
verder ontwikkeld. De regionale samenwerking wordt vanuit de
aan het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) en de Vereniging van
Rijksoverheid gestimuleerd. In diverse overleggen is gewerkt aan
Zeeuwse Gemeenten (VZG). In april 2022 is een aangepast
de agenda van de toekomst (de strategische agenda's) en worden
samenwerkingsconvenant tussen de 15 Zeeuwse overheden in
medewerkers van de gemeenten, provincie en waterschap ingezet
OZO verband ondertekend. Vanuit het OZO en de VZG heeft vanuit
bij de uitwerking van de gezamenlijke plannen en ideeën.
de strategische dossiers als wonen, klimaat, werkgelegenheid, sociaal domein en financiering, veelvuldig afstemming met
Eonomische structuurversterking in Zeeland
Ministeries en de lobbyisten in Den Haag en Brussel
Naast het voortzetten van de bestaande
plaatsgevonden. Vanuit het college van burgemeester en
samenwerkingsverbanden (zie onder meer de paragraaf
wethouders van Middelburg nemen de burgemeester en twee
Verbonden partijen) heeft de gemeente actief een bijdrage
wethouders deel aan landelijk c.q. europees overleg vanuit de VNG
geleverd aan Economic Board Zeeland en Campus Zeeland. Hier
en heeft een wethouder zitting in het bestuur van de VZG.
trekken ondernemingen, onderwijsinstellingen en overheden samen op in de opgaven van de economische structuurverstekring
Z4
en het onderwijs van de provincie. In 2022 is verder gewerkt aan
In 2022 is samen met Terneuzen, Goes en Vlissingen in Z4 verband
de strategische agenda ten behoeve van de leefbaarheid en
verder gewerkt aan de stedelijke opgaven. De versterking van
economische structuurversterking in Zeeland. De versterking van
de bereikbaarheid van de steden, de versterking van de
de brede welvaart in de regio is hierbij het uitgangspunt. Ook heeft
binnenstadseconomie na de corona pandemie, het stimuleren van
Middelburg een bijdrage geleverd aan de aanvraag voor een
de arbeidsmarkt, de versterking van het onderwijs en het cultureel
nieuwe Regiodeal voor Zeeland waarbij de focus ligt op het North
aanbod stonden centraal in de Z4 overleggen.
Seaport District, het havengebied van Terneuzen, Borsele en Vlissingen.
12
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
Regiovisie Veere, Middelburg, Vlissingen, Schouwen-
Omgevingswet
Duiveland
Middelburg nam deel aan het Samenwerkingsplatform
N.a.v. de conclusies van het rapport #Hoedan? (2018) en op
Omgevingswet Zeeland (SPOZ), een brede kenniskring met
verzoek van de Commissaris van de Koning in Zeeland, zijn de vier
Provincie Zeeland, de dertien gemeenten, RUD, Veiligheidsdienst,
gemeenten in 2021 gestart met een verkenning voor een
GGD, Rijkswaterstaat, Ministerie van BZK en Waterschap
Regiovisie. Een regiovisie is een visie op
Scheldestromen. Aanvullend was er het Walchers Overleg
samenwerkingsmogelijkheden van buurgemeenten om
Omgevingswet (WOOW). Doel was efficiëntiewinst te halen en
maatschappelijke uitdagingen gezamenlijk doelmatiger en
thema’s als landschap en mobiliteit zo veel mogelijk Walchers uit
doeltreffender te kunnen aanpakken. Gekozen is met de vier
te werken.
gemeenten te kijken hoe de maatschappelijke uitdaging van een
Effecten maatregelen financieel herstelplan
sterke daling van de beroepsbevolking het hoofd kan worden geboden. In 2022 is het proces in januari - in afwachting van een nieuw college - aangehouden. Na de zomer is na kennismaking met elkaar van de nieuwe colleges de afronding van de regiovisie
Voor de effecten in 2022 van de maatregelen uit het financieel
weer opgepakt. Dit leverde aan het einde van dat jaar een
herstelplan verwijzen wij naar de paragraaf Bedrijfsvoering.
definitieve conceptversie op. In 2023 gaat dit naar college van GS van de provincie Zeeland en de gemeenteraden.
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren
2019
2020
2021
2022
Formatie (fte per 1.000 inwoners)
Middelburg
7,2
7,8
8,0
8,2
Bezetting (fte per 1.000 inwoners)
Middelburg
6,9
7,3
7,6
7,6
Apparaatskosten (kosten per inwoner)
Middelburg
600
625
654
686
Externe inhuur (kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen)
Middelburg
7,8
9,8
7,4
7,7
Overhead (% van de totale lasten)
Middelburg
6,2
6,0
6,4
6,8
Overhead Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces vormen overhead. In de tabel hieronder is aangegeven hoe deze kosten zijn opgebouwd:
13
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
Subactiviteit (bedragen x € 1.000)
Begroting 2022 na wijziging Totale lasten
Totale baten
Rekening 2022
saldo
Totale lasten
Totale baten
saldo
Leidinggevenden
1.412
0
1.412
1.512
-7
1.505
Financiën en AO/IC
1.860
-166
1.694
1.715
-170
1.545
P&O / HRM
1.502
-15
1.487
1.586
-21
1.565
Inkoop
146
0
146
163
-1
162
Interne en externe communicatie
774
0
774
768
0
768
Juridische zaken
533
0
533
534
0
534
848
0
848
852
0
852
3.497
-2
3.495
3.302
-6
3.296
3.447
-54
3.393
3.394
-65
3.329
DIV
479
0
479
428
0
428
Managementondersteuning.
103
0
103
103
0
103
14.601
-237
14.364
14.357
-270
14.087
-784
0
-784
-793
0
-793
0
-710
-710
0
-681
-681
13.817
-947
12.870
13.564
-951
12.613
Bestuurszaken en bestuursondersteuning Informatievoorziening en automatisering (ICT) Huisvesting en Facilitaire zaken
Totaal dekking toerekening overhead GB, GBP en investeringen1 dekking overheadvergoeding samenwerkingsverbanden2 Totaal
1 Overhead mag nog wel worden toegerekend aan grondexploitaties, investeringen en andere (subsidie)projecten. In de praktijk zal dit gebeuren door op het taakveld 0.4 onder de lasten een negatief bedrag op te nemen en dit bedrag op het betreffende taakveld met de weer als last te verantwoorden. Hierdoor wordt de exploitatie niet onnodig opgevoerd. 2 Overheadvergoeding binnen de samenwerkingsverbanden waarbij Gemeente Middelburg als gastgemeente opereert worden als baten verantwoord binnen het taakveld overhead.
Wat heeft het gekost? Bestuur en Ondersteuning
Begroting
Begroting 2022
Realisatie
Verschil 2022
2022
na wijziging
2022
(+ voordeel, nadeel)
Lasten 0.01.0 Bestuur
2.553
2.517
2.282
235
0.02.0 Burgerzaken
1.930
1.939
1.986
-47
0.03.0 Beheer ov gebouwen en gronden
1.040
711
713
-1
69
69
13
56
5.592
5.237
4.995
242
0.01.0 Bestuur
-70
-116
-656
540
0.02.0 Burgerzaken
-729
-729
-892
164
0.03.0 Beheer ov gebouwen en gronden
-462
-462
-410
-52
0.06.3 Parkeerbelasting
-6.433
-5.387
-5.479
92
Totale Baten
-7.694
-6.694
-7.437
744
Totaal Bestuur en Ondersteuning
-2.102
-1.457
-2.443
986
0.06.3 Parkeerbelasting Totale Lasten Baten
14
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
Toelichting financiële afwijkingen (+ voordeel / - nadeel)
Een positief getal in de kolom afwijking lasten betekent dat er
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat
minder lasten zijn dan begroot. Een negatief bedrag in de kolom
betekent dat we alleen afwijkingen van € 25.000 of hoger
lasten geeft aan dat de lasten hoger uitvallen dan begroot. Een
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
positief getal in de kolom afwijking baten geeft aan dat er meer
afwijkingen die kleiner zijn dan € 25.000.
baten zijn dan begroot. Een negatief getal dat er minder baten zijn dan begroot.
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
265
520
N
0.01.0 Bestuur Voorziening wethouderspensioenen De voorziening wethouderspensioenen wordt op peil gehouden voor toekomstige verplichtingen door middel van een jaarlijkse dotatie. Op basis van actuariële berekeningen blijkt dat de voorziening naar beneden kan worden bijgesteld. De begrote lasten voor dotatie zijn niet benodigd en het naar beneden bijstellen van de voorziening veroorzaakt een postitieve afwijking op de baten. Vereniging Nederlandse Gemeenten
-30
J
Onderdeel van de Vereniging Nederlandse Gemeenten is de GGU (Gezamelijke Gemeentelijke Uitvoering). De GGU heeft tot doel als 1 lokale overheid de dienstverlening te verbeteren door een doelgerichte en efficiënte organisatie op te zetten. In de Algemene Ledenvergadering van juni 2021 is besloten dat vanaf 2022 nieuwe structurele diensten worden ondergedracht bij de GGU. Dit brengt extra kosten met zich mee. 0.02.0 Burgerzaken Basisregistratie personen
-21
28
N
-30
42
N
27
102
N
-44
N
92
N
Er zijn minder mutaties geweest bij de basisregistratie personen, hierdoor zijn er minder lasten en ook minder baten. Naturalisaties Er zijn meer baten en lasten voor naturalisatie door het AZC en vluchtelingenopvang in Middelburg. Baten reisdocumenten en rijbewijzen Er zijn meer baten doordat er ruim 600 meer reisdocumenten afgegeven zijn dan vorig jaar, oorzaken hiervan zijn de Brexit, het AZC en vluchtelingenopvang in Middelburg. Hierdoor zijn ook meer lasten geweest. Ook hebben er in 2022 meer aanvragen voor rijbewijzen plaatsgevonden, dit betreft vooral meer spoedaanvragen. 0.03.0 Beheer gebouwen en gronden Leegstand Stadskantoor en huuropbrengsten grond We slagen er niet in om voldoende huurders te vinden voor de leegstaande verdiepingen van het Stadskantoor. 0.06.3 Parkeerbelasting Parkeerbelasting Met de Najaarsbrief 2023 is een te ruime inschatting gemaakt met het naar beneden bijstellen van de baten voor de parkeerbelasting, waardoor er nu een voordelige afwijking is ontstaan. Overig
Totaal Bestuur en Ondersteuning
31
4
242
744
15
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
Overhead
Begroting
Begroting 2022
Realisatie
Verschil 2022
2022
na wijziging
2022
(+ voordeel, nadeel)
Lasten 0.04.0 Overhead
13.563
13.816
13.560
256
Totale Lasten
13.563
13.816
13.560
256
0.04.0 Overhead
-859
-947
-952
4
Totale Baten
-859
-947
-952
4
12.703
12.868
12.608
260
Baten
Totaal Overhead
Toelichting financiële afwijkingen (+ voordeel / - nadeel) Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
0.04.0 Overhead Subactiviteit Leidinggeven
-36
N
96
N
-76
N
143
N
60
N
33
N
30
N
Als gevolg van de nieuwe cao wordt vanaf 2022 is een voorziening spaarverlof gevormd. De begroting is bij de Najaarsbrief 2022 op afdelingsniveau aangepast. Echter afdelingskosten vallen onder het taakveld Overhead. Per saldo budgetneutrale afwijking Subactiviteit Financiën en AO/IC Er is sprake van een eenmalige vrijval (€ 64.000), doordat de hosting van de nieuwe software is uitgesteld tot medio 2023. en de dotatie van de voorziening dubieuze debiteuren is lager uitgevallen (€ 32.000) dan vooraf is ingeschat. Subactiviteit PO&HRM opleidingskosten en vacaturevoorziening De gemeente Middelburg heeft in 2022 veel nieuw personeel aangetrokken. Ook is onze organisatie uitgebreid. Het opleidingsbudget is niet verhoogd en het budget voor de kosten van de vacaturevoorziening ook niet. Subactiviteit Informatievoorziening en automatisering (ICT) Automatisering Er is een voordelige afwijking ten opzichte van de begroting van omdat de afrekening van I&A Samenwerking lager is dan begroot. Dit omdat er nog onvervulde vacatures zijn en er tijdelijk inhuur verminderd beschikbaar was. Bedrijfsvoering informatievoorziening Met kaderbrief 2022 en volgend is een budget van € 90.000 beschikbaar gesteld voor Beheer datawarehouse/data-analyse, uitbreiding met 1 fte.
Deze vacature is pas later in het jaar vervuld waardoor het restant kan vrijvallen Subactiviteit Huisvesting en Facilitaire Zaken Schoonmaak De hoogte van het schoonmaakonderhoud van de huisvesting valt lager uit dan begroot omdat de aanbesteding lager is. Subactiviteit DIV digitale dienstverlening doorontwikkeling Uit het bestedingsplan komt naar voren dat een gedeelte van het incidentele budget voor deze kostenplaats pas in 2023 uitgegeven zal worden. Hierdoor is het structurele budget niet geheel benut.
16
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
Overig
Totaal Overhead Overige baten en lasten
N
6 256 Begroting 2022
4
Begroting 2022
Realisatie 2022 Verschil 2022 (+
na wijziging
voordeel, - nadeel)
Lasten
1.487
2.211
791
1.421
Baten
-225
-724
-2.338
1.614
1.262
1.487
-1.548
3.035
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
1614
N
Totaal Overige baten en lasten
Toelichting financiële afwijkingen (+ voordeel / - nadeel) Omschrijving (bedragen × € 1.000) 0.08.0 Overige baten en lasten Boekwinst panden, gronden De in erfpacht uitgegeven gronden van de voormalige gemeente Arnemuiden aan de Muidenweg zijn in 2022 afgelopen. Er is gekozen om de gronden te verkopen. Gezien het tijdstip van de mutatie was het niet meer mogelijk om de begroting 2022 bij te stellen. Stelposten, voorziening wachtgeld en onvoorziene uitgaven
1386
N
De, via de algemene uitkering 2022, ontvangen extra gelden (€ 193.000) voor versterken van de dienstverlening en het extra ondersteunen van mensen in kwetsbare positie als uitvloeisel van de affaire Kinderopvangtoeslag zijn niet aangewend in 2022. Op dit moment (feb 2023) worden voorstellen gemaakt voor de uitvoering. Hiervoor zal het budget voor 2023 worden aangewend. Tevens kan de stelpost rapportages (€ 368.000) vrijvallen omdat deze niet meer als dekking is aangewezen in 2022. Er is ook een positieve afwijking (€ 523.000) voor de toevoeging aan de voorziening wachtgelden omdat de maximale rechten waren begroot, maar achteraf minder wachtgeld nodig was. Op de post onvoorziene uitgaven is gedeeltelijk geen aanspraak gemaakt (€58.000). De postieve afwijkingen (€ 209.000) op de verzamelposten personeel worden voornamelijk veroorzaakt door het feit dat het niet gelukt is om diverse vacatures in te vullen. Ook is er een voordelige afwijking (€ 35.000) op de stelpost boeteheffing werkkostenregeling omdat er minder gebruik is gemaakt van deze regeling. Overig
Totaal Overige baten en lasten
35
0
1.421
1.614
17
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
Veiligheid
De gemeente heeft de regierol bij het ontwikkelen en uitvoeren van het veiligheidsbeleid. De gemeente Middelburg werkt samen met veel partners in het veiligheidsdomein zoals politie, brandweer/
Inleiding
veiligheidsregio en Openbaar Ministerie. Maar ook partners in
Veiligheid is één van de belangrijkste aandachtsvelden van de
GGD, RUD, zorg- en welzijnsorganisaties, scholen en de
(lokale) overheid. We willen dat onze inwoners veilig zijn en zich
woningbouwcorporaties. Maar het belangrijkste zijn de inwoners
veilig voelen in hun gemeente en daar prettig kunnen wonen. Maar
en ondernemers. Inwoners en ondernemers die zich
ook bedrijven moeten kunnen ondernemen in een veilige gemeente
medeverantwoordelijk voelen om een bijdrage te leveren aan
en bezoekers en toeristen moeten op een veilige manier kunnen
een veilige gemeente. Kortom, leefbaarheid en veiligheid is een
recreëren en ontspannen.
verantwoordelijkheid van ons allemaal.
Beleidskader
– Integriteitsbeoordeling (Wet BIBOB) (2006)
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
– Victoriabeleid gemeente Middelburg (2000)
– Integraal Veiligheidsbeleid Walcheren 2023-2026 , versie
– Beleidsregel Victoriabeleid (2017)
Middelburg – Prostitutiebeleid (beleidsnota) (2000) – Prostitutiebeleid (beleidsregels) (2000)
18
het maatschappelijk domein spelen een belangrijke rol zoals de
– Regionaal Zeeuws Crisisplan 2018-2021 (2017)
– Beleidsregel Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast (Wet MBVEO) (2013) – Beleidsregel Wet Aanpak Woonoverlast (2018)
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
– Beleidsregel Veiligheid bij evementen (2017)
veiligheid in en rond het huis en in de buurt, anderzijds in het
– Nota omgaan met conventionele explosieven (2011)
grotere verband van stad en regio.
– Bestuurlijke handhaving van artikel 13b Opiumwet (2014/2016) – Regionaal Beleidsplan Politie Zeeland West-Brabant 2023-2026
Wat wilden we bereiken? Maatschappelijk effect
Doelstellingen 1. Een veilige woon- en leefomgeving. 2. Het effectief aanpakken van ondermijnende criminaliteit. 3. Het voeren van een actief beleid op gebied van met name signalering en preventie in de aanpak van radicalisering. 4. Actief participeren in de voorbereiding en uitvoering van het
De Middelburgers en de bezoekers van Middelburg moeten zich
regionaal crisisplan.
veilig voelen en moeten veilig zijn. Dan gaat het enerzijds om
Wat hebben we bereikt? Prestatie
Status
Uitvoeringsprogramma van het Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 Uitvoering geven aan de activiteiten die zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma 2022 van het Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022.
Volgens plan
Voorbereiden en uitwerken van het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026
Volgens plan
Een veilige woon-en leefomgeving In 70% van de in behandeling genomen casussen wordt de overlast verminderd of volledig weggenomen. Volgens plan Het team van de Ketenaanpak woonoverlast komt minimaal 10 keer per jaar bijeen voor de bespreking van de casussen.
Volgens plan
De gemeente beschikt over een up to date digitale bodembelastingkaart ontplofbare oorlogsresten en bijbehorend beleid
Volgens plan
Actieve bijdrage leveren in de aanpak van jeugdoverlast binnen de verschillende wijken/dorpen van Middelburg (waaronder project Nieuw Perspectief)
Volgens plan
Opleveren van een plan van aanpak om wapen/messenbezit onder jongeren aan te pakken
Volgens plan
In 2022 zijn alle boa’s beëdigd en opgeleid als integrale boa domein I met aanvullend de RTGB opleiding. Daarnaast zijn de boa’s opgeleid voor het taakaccent waar zij voor zijn aangewezen, zoals onder meer jeugd, horeca en ondermijning Ondermijningsbeeld en bestuurlijke weerbaarheid
Volgens plan
Het coördineren van integrale controles.
Volgens plan
Uitvoering geven aan het Damocles-beleid.
Gedeeltelijk volgens plan
Uitvoering geven aan het BIBOB-beleid.
Gedeeltelijk volgens plan
In 2022 worden trainingen bestuurlijke weerbaarheid aan de betrokken medewerkers gegeven.
Volgens plan
Het coördineren van ondermijningscasuïstiek of een bijdrage leveren aan casuïstiek.
Gedeeltelijk volgens plan
Radicalisering
Uitvoeringsprogramma van het Integraal Veiligheidsbeleid
bijzonderheden het afgelopen jaar zoals de opvang van
2019-2022
vluchtelingen uit Oekraïne, de brand in het AZC en steekincidenten
Er is uitvoering gegeven aan de activiteiten die zijn opgenomen in
hebben weinig tot geen invloed gehad op de planning van het
het uitvoeringsprogramma 2022 van het IVB 2019-2022. De
cluster openbare Orde en Veiligheid. Wel heeft een steekincident
19
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
met dodelijk afloop begin januari de urgentie voor uitvoering van
ondermijnende criminaliteit. Medewerkers hebben trainingen
het steekwapenproject verder versterkt. In december heeft de
gevolgd op het gebied van de aanpak van ondermijning.
gemeenteraad een nieuw Integraal Veiligheidsbeleid vastgesteld. We zijn in 2022 nog niet in geslaagd het nieuwe Damocles en Doelstelling 1: Een veilige woon- en leefomgeving
BIBOB beleid vast te stellen en te implementeren.
Op vele vlakken is geacteerd op het realiseren van een veilige woon- en leefomgeving. Denk dan aan het oppakken en afhandelen
Doelstelling 3: Radicalisering
van meldingen met betrekking tot overlast of dreigende
Er is uitvoering gegeven aan de verschillende activiteiten uit het
maatschappelijke onrust. Dit onder regie van de gemeente of
plan van aanpak 'voorkomen radicalisering'. Dit zowel op het
het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland. Het aanpakken van overlast
gebied van signalering, preventie als uitvoering. Het "Convenant
van personen met verward gedrag, extreme gevallen van
persoonsgerichte aanpak voorkoming radicalisering en
woonoverlast en ook het meewerken aan de voorwaarden voor
extremisme Zeeland" ondertekend door de Zeeuwse gemeenten,
een stabiele terugkeer van ex-gedetineerden (bijvoorbeeld van
politie, Openbaar Ministerie, Raad voor de Kinderbescherming en
zware misdrijven en zedenzaken) in wijken en buurten zijn hier
Reclassering Nederland is hiervoor de onderlegger.
voorbeelden van. Er is weer een aantal tijdelijke huisverboden aan daders van huiselijk geweld opgelegd. En is actief geparticipeerd
Doelstelling 4: Cybercrime
in casuïstiek die als "hoog-risico" is ingeschat. Dit is casuïstiek
In 2022 is gestart met de uitrol van de interventie HackShield in
waarbij het risico op een gewelddadige escalatie van de situatie
de gemeenten Middelburg. Eind december namen meer dan 200
als reëel wordt ingeschaald. Samen met verschillende partners als
kinderen uit Middelburg deel aan dit platform.
politie, OM, Zorg- en Veiligheidshuis, zorginstanties, reclassering en jeugdhulpverleners wordt deze casuïstiek aangepakt. Dit om er voor te zorgen dat de risico's verminderen of zelfs weg gehaald worden.
Wat hebben we ervoor gedaan? Een nieuw veiligheidsbeleid De gemeenten op Walcheren hebben gekozen om één gezamenlijk
In 2022 is het projectplan opgeleverd voor het tegengaan van
veiligheidsplan op te stellen. De vraagstukken op het gebied van
het (steek)wapenbezit onder jongeren en het tegengaan van
veiligheid in de drie Walcherse gemeenten ontlopen elkaar niet
jeugdcriminaliteit. In het vierde kwartaal is een projectorganisatie
veel en daarnaast werken de gemeenten met veel dezelfde
van start gegaan met de uitvoering van dit plan. In december heeft
partijen samen om uitvoering te geven aan dit beleid. Voorbeelden
de gemeenteraad een messenverbod opgenomen in de APV.
hiervan zijn onder andere de politie, het Openbaar Ministerie, bureau Halt, en het Zorg- en Veiligheidshuis. Wel heeft iedere
Doelstelling 2: Ondermijningsbeeld en bestuurlijke
gemeente nog één of twee lokale thema’s die specifiek voor deze
weerbaarheid
gemeente zijn als prioriteit aangewezen.
Begin maart heeft Middelburg de Zeeuwse norm voor een weerbare overheid getekend. Samen met 14 andere
Tegelijk met het Integraal Veiligheidsbeleid van de gemeenten stelt
overheidsorganisaties in Zeeland wordt de Zeeuwse norm gebruikt
de politieorganisatie Zeeland West-Brabant ook een beleidsplan
als basis om weerbaarder te kunnen zijn tegen criminelen die
op. Het concept Regionaal Beleidsplan 2023-2026 is in december
misbruik (willen) maken van de overheid om hun criminele
door het Veiligheidscollege vastgesteld. Vervolgens is het plan ter
activiteiten uit te kunnen voeren.
consultatie voorgelegd aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten. Het Veiligheidscollege heeft op
Samen met diverse ketenpartners als de politie, Orionis, Regionale
29 maart 2023 het RBP vastgesteld.
Uitvoeringsdienst (RUD) en de Belastingdienst zijn er in 2022 verschillende integrale controles in het kader van ondermijning
In 2022 hebben de gemeenten in Zeeland geïnvesteerd in een
georganiseerd. Daarnaast is er uitvoering gegeven aan het BIBOB-
Monitor Integrale Veiligheid. Het initiatief hiervoor is ontstaan in
beleid en is er op casusniveau samengewerkt in de aanpak van
het district de Markiezaten. Zij hebben samen met GGD WestBrabant deze monitor ontwikkeld. De monitor combineert een
20
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
aantal bestaande veiligheidsdatabases waardoor een completer
veiligheidspartners elkaar steeds makkelijker te vinden, waardoor
inzicht ontstaat. Met name voor het opstellen en beoordelen van
in veel gevallen de overlast gestopt kan worden. In 2022 heeft
veiligheidsbeleid is deze monitor bijzonder geschikt. De monitor
de gemeente regelmatig opgetreden. De burgemeester heeft
is begin mei opgeleverd. De monitor heeft als basis gediend voor
een aantal jongeren een maatregel opgelegd, zoals een
het schrijfproces om te komen tot een nieuw veiligheidsbeleid.
gebiedsverbod. In de tweede helft van 2022 zagen we het effect
De veiligheidsmonitor wordt jaarlijks opgesteld. Dit instrument
hiervan. De gemeente heeft een regierol met betrekking tot de
gebruiken we ook voor het bewaken van de voortgang en
overlast van jongeren. Samen met partners als de politie,
resultaten van het IVB.
jongerenwerk en Woongoed wordt periodiek overleg gevoerd en gesproken over ontwikkelingen en (het verloop van) acties.
Een veilige woon- en leefomgeving Buurtgericht
Ook is in 2022 weer een bijdrage geleverd aan de
Het afgelopen jaar heeft Buurtbemiddeling op de kop af hetzelfde
persoonsgerichte aanpak (PGA) van het project Nieuw Perspectief.
aantal zaken binnengekregen als vorig jaar en het jaar daarvoor
Dit project, dat breder is dan alleen de PGA, is vooral gericht op
namelijk 148. Op 31 december 2022 waren 121 van de 148
de aanpak van jeugdoverlast en het tegengaan van
zaken afgehandeld waar bij 28 van deze afgehandelde zaken
jeugdcriminaliteit.
sprake was van "geen commitment". Buurtbemiddeling is een vrijblijvende vorm van bemiddeling waarbij commitment moet zijn
Jaarwisseling
bij de betrokkenen om mee te werken aan het traject. De
Omdat de jaarwisseling 2021/2022 zo onrustig is verlopen, is
resultaten hebben daarom betrekking op 93 zaken.
de gemeente dit jaar veel vroeger dan andere jaren gestart met de voorbereidingen. De voorbereiding op de jaarwisseling was dit
Van de 93 zaken zijn er 57 (61,30 %) positief opgelost. De daling
jaar intensief. Niet langer was sprake van een landelijk totaal-
van dit percentage (vorig jaar 74%) is toe te wijzen aan de aard
vuurwerkverbod. Dit zorgde voor een lastig in te schatten
van de klachten. Bij 57 van de 93 meldingen was sprake van
risicoprofiel van de jaarwisseling omdat de ‘normale
complexe, meervoudige klachten. Deze toename van complexe
jaarwisseling’ alweer enkele jaren achter ons lag. Verschillende
zaken is een feit. Steeds vaker zijn er meerdere partijen zoals
scenario’s met daarbij risico reducerende maatregelen werden in
ambulant begeleiders, wooncorporaties of hulpverleners
afstemming met externe veiligheidspartners en de gemeenschap
betrokken bij een overlastmelding. Dit vraagt van
in Middelburg, voornamelijk de dorpskernen, al dan niet
buurtbemiddeling en van de bemiddelaars meer tijd en kennis. In
gezamenlijk, voorbereid uitgewerkt en uitgevoerd.
het komende jaar zet buurtbemiddeling daar middels bijscholing en werving van vrijwilligers extra op in.
Wat een positieve werking heeft gehad, zijn de verschillende feesten die verspreid door de gemeente zijn gehouden. Feesten
Overlast
die als doel hadden om de jeugd op een plezierige manier met
Sinds dit jaar sluit de politie weer aan bij het ketenoverleg
de jaarwisseling bezig te laten zijn, waardoor geïnvesteerd was in
woonoverlast. Het convenant dat grondslag bood voor
het zo veel als mogelijk beperken van overlast en vernielingen.
gegevensuitwisseling binnen de samenwerking was verlopen. Onder regie van de juridisch adviseur privacy en de privacy
De schade die ontstaan is aan gemeentelijke eigendommen naar
functionaris van de gemeente Middelburg is van 2020 tot begin
aanleiding van de jaarwisseling, bedraagt € 12.062. De totale
2022 gewerkt aan het nieuwe (AVG-proof) convenant als
schade is flink afgenomen ten opzichte van vorige jaarwisseling
onderlegger voor dit overleg. Inmiddels is het nieuwe convenant
(€ 25.116).
operationeel en wordt weer uitvoering gegeven aan het samenwerkingsverband.
Demonstraties In 2022 zijn in totaal acht aangekondigde en twee
Jeugdoverlast staat hoog op de agenda. Middelburg kent
onaangekondigde demonstraties/manifestaties gehouden. Een
verschillende zogenaamde 'hotspots' waar regelmatig sprake is
intensieve samenwerking met de politie en tussen verschillende
van overlast door jeugd. Inmiddels weten de verschillende
afdelingen binnen de gemeente heeft bijgedragen aan een
21
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
demonstraties is een grondrecht, waarbij het maken van goede
Ondermijningsbeeld en bestuurlijke weerbaarheid
afspraken met de verschillende organisaties ervoor zorgen dat er
Het coördineren van integrale controles
geen maatschappelijke onrust ontstaat.
In 2022 hebben drie integrale controles, met deelname van
ordentelijk verloop van al deze gebeurtenissen. Het houden van
diverse ketenpartners als politie, Orionis, Regionale Veilig verloop evenementen
Uitvoeringsdienst (RUD) en Belastingdienst, plaatsgevonden op
2022 was het eerste jaar sinds de coronapandemie waarin we
bedrijventerreinen in Middelburg. Deze integrale controles, die
nauwelijks of geen last hadden van opgelegde beperkingen voor
inmiddels al een aantal jaar worden gehouden, lijken zijn vruchten
evenementen. Dat leidde er toe dat er weer volop evenementen
af te werpen omdat er steeds minder misstanden worden
waren. We maken onderscheid tussen A- , B- en C- evenementen.
aangetroffen. Naast deze integrale controles, zijn er drie controles
Ongeveer 20 evenementen in Middelburg vallen onder de B
van opslaglocaties met behulp van speurhonden uitgevoerd. Ook
categorie. Organisaties dienen bij hun aanvraag een
hierbij zijn geen grote bijzonderheden aangetroffen. Tot slot heeft
veiligheidsplan in te leveren dat door gemeente, politie, brandweer
er in november een grote integrale verkeerscontrole, gericht op
en waar nodig de GHOR, wordt beoordeeld op de aanwezige
ondermijning, plaatsgevonden.
risico's en de genomen maatregelen. De zwaarste categorie 'C' komt in Middelburg op dit moment niet voor.
Zeeuwse norm weerbare overheid 8 maart 2022 heeft Gemeente Middelburg de Zeeuwse norm
Bodembelastingkaart ontplofbare oorlogsresten
weerbare overheid getekend. De Zeeuwse overheid kan haar
Het opmaken van een geactualiseerde digitale
weerbaarheid versterken door te zorgen voor goede, eerlijke en
bodembelastingkaart voor ontplofbare oorlogsresten is afgerond.
transparante belangenafweging en besluitvorming. Door een
Het bedrijf dat de gemeente hiervoor heeft ingeschakeld is klaar
goede en veilige werkgever te zijn en door het voorkomen van
met zijn opdracht. Nu beschikt de gemeente na gedegen en
misbruik of oneigenlijk gebruik van de Zeeuwse overheid.
actueel historisch onderzoek over een digitale kaart waarop is
Daarmee bevorderen partijen het gezag van de Zeeuwse overheid.
aangegeven binnen welk gedeelte van de gemeente een
De ambities die de Zeeuwse overheden hiervoor nastreven zijn
verhoogde kans is op het aantreffen van ontplofbare
vastgelegd in de Zeeuwse norm weerbare overheid (hierna:
oorlogsresten. Een juiste risicoinschatting voor het al dan niet
‘Zeeuwse norm’).
nemen van maatregelen voor de omgeving bij bouw- of graafwerkzaamheden is dan te maken. De volgende stap die gezet
Door samen te werken, hetzelfde beleid te voeren en dit op
moet worden is dat op basis van de digitale kaart Middelburg zijn
consequente wijze toe te passen worden de Zeeuwse overheden
beleid op dit thema actualiseert. Op dit moment wordt landelijk
gezamenlijk meer weerbaar. En hoewel iedere partij verschillend
gewerkt aan een afwegingskader voor gemeenten. Wanneer deze
is qua omvang en ‘couleur locale’, zorgt de Zeeuwse norm ervoor
in 2023 wordt opgeleverd, kan deze geïntegreerd worden in het
dat partijen elkaar hierin kunnen versterken.
nieuwe beleid. In 2022 heeft gemeente Middelburg een start gemaakt met de Havenveiligheid
implementatie van de norm. De gemeente heeft activiteiten
De Middelburgse haven is in 2022 opnieuw gecertificeerd.
ondernomen op het gebied van bewustwording, integriteit,
Afgelopen december heeft er op initiatief van de gemeente een
bestuurlijk instrumentarium, informatiepositie en
opleidings-/oefenseminar plaats met de bedrijven die gebruik
informatieveiligheid. In september heeft de gemeente actief
maken van de Middelburgse kades voor zeeschepen. Dit seminar
meegedaan met de week van de weerbare overheid.
werd in samenwerking met de gemeente Hulst georganiseerd. Zij hebben afgelopen jaar een vergelijkbaar traject van her-
Uitvoering geven aan het Damocles-beleid
certificering doorlopen.
In 2022 zijn er beperkt activiteiten geweest in relatie tot het Damoclesbeleid. Er is het afgelopen jaar slechts één waarschuwing afgegeven vanwege het aantreffen van een bepaalde hoeveelheid drugs. Onbekend is waarom het aantal
22
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
overtredingen in relatie tot het Damoclesbeleid afgelopen jaar zo
de boa’s sinds dit jaar ingezet bij controles op mogelijke illegale
laag is geweest.
prostitutie. Tot slot heeft het college in november besloten de financiële bijdrage aan de Zeeuwse zorgcoördinator
Uitvoering geven aan het BIBOB-beleid
mensenhandel na 2022 te continueren. Dit nog wel onder
Vergunningsaanvragen die onder het BIBOB (Bevordering
voorbehoud dat de raad in 2023 akkoord gaat met de Kadernota
Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur) beleid
2024-2027.
vallen, zijn getoetst. In 2022 waren dit er 24 (tegen 14 in 2021). Op dit moment is de BIBOB toets in Middelburg beperkt tot de
Radicalisering
exploitatievergunning voor horeca, coffeeshops en gokbedrijven.
In 2022 is, namens de Walcherse gemeenten, opnieuw
De toets wordt uitgevoerd door de afdeling Vergunningverlening
deelgenomen aan het overleg m.b.t. radicalisering vanuit het Zorg
en Handhaving.
en Veiligheidshuis Zeeland. Waar in het verleden vaak de aandacht lag op radicalisering binnen geloofsovertuigingen zijn er nu nieuwe
Trainingen bestuurlijke weerbaarheid binnen de
maatschappelijke ontwikkelingen die soms leiden tot
gemeentelijke organisatie
radicalisering. Er zijn grote tegenstellingen in de maatschappij die
In 2022 zijn we weer volop aan de slag gegaan met het creëren
leiden tot polarisatie, anti-overheidsdenken en complotdenkers.
van bewustwording en het geven van trainingen aan medewerkers
Dit zien we ook in Zeeland en Middelburg. De BOA’s van de
en bestuurders. In 2022 hebben sessies plaatsgevonden met en
gemeente hebben allen een training gevolgd in het herkennen,
voor het managementteam, het college van Burgemeester en
signaleren en melden van signalen van radicalisering en
Wethouders, de gemeenteraad en verschillende medewerkers.
polarisering.
Ook heeft het cluster OOV op straat mensen geïnformeerd en aan bewustwording gewerkt. Zo hebben we een aantal dagen de
Middelburg is actief betrokken bij het regelen van subsidie voor
'escaperoom' van de TF-RIEC in Middelburg gehost en de 'Bijtende
Zeeland en bij de organisatie van trainingen en bijeenkomsten voor
Bende'.
het professionele netwerk.
Het coördineren van ondermijningscasussen of bijdrage
Ontwikkeling cybercrime
leveren aan casussen
Onze samenleving digitaliseert en dat geldt ook voor 'criminaliteit'.
In 2022 waren er in Middelburg geen grotere integrale
Er is een duidelijke verschuiving waarneembaar van meer
ondermijningscasussen. Wel zijn er verschillende signalen van
'traditionele' misdrijven, zoals woninginbraken en winkeldiefstal
mogelijke ondermijning ontvangen en opgepakt, waarbij in een
naar vormen van digitale criminaliteit (cybercrime). De
aantal gevallen door de betrokken partijen zelfstandig actie is
samenwerkende partners op het gebied van veiligheid (politie,
ondernomen. Opvallend is de toename van het aantal signalen dat
justitie, gemeente) moeten alle zeilen bijzetten om de
via collega’s binnenkomt. Het feit dat een aantal BOA’s,
ontwikkelingen op het gebied van cybercrime bij te houden en dit
toezichthouders en een deurwaarder een training op het gebied
tegen te gaan. De rol van de gemeente richt zich met name op
van signalering van ondermijning hebben gevolgd, heeft hier een
het zorgdragen voor de eigen veiligheid. Het is belangrijk dat de
bijdrage aan geleverd. Ook is er organisatiebreed meer aandacht
gemeente zorgdraagt voor continuïteit van zijn dienstverlening.
voor de aanpak van ondermijning.
Cybercrime vormt een risico voor de continuïteit. De gemeente beschikt over veel informatie van burgers en organisaties. Zij gaan
Middelburg neemt deel aan de Zeeuwse werkgroep voor de
er vanuit dat de data bij de gemeente veilig bewaard worden.
aanpak van mensenhandel. Middelburg participeert in een aantal casussen waar mogelijk sprake was/is van mensenhandel. Tevens
Naast de eigen digitale veiligheid kan de gemeente een rol spelen
is intern aandacht besteed aan de functie van
om inwoners en bedrijven bewust te maken van de gevaren van
aandachtsfunctionaris mensenhandel en het feit dat bij deze
digitale criminaliteit en hun eigen rol daarin. Het optreden als
functionaris signalen van mogelijke mensenhandel kunnen worden
"makelaar" om acties en initiatieven aan elkaar te koppelen is
gemeld. Dit heeft onder andere geleid tot een casus waarbij bleek
een speerpunt in het integraal veiligheidsbeleid van de gemeente.
dat er daadwerkelijk sprake was van mensenhandel. Ook worden
In november 2022 is Middelburg daarom gestart met HackShield.
23
Jaarstukken 2022 - CONCEPT - | Programma's
Kinderen van 8 tot en met 12 jaar op een boeiende en speelse
hier invulling aan te geven. In tegenstelling tot de toezegging van
wijze leren over digitale veiligheid. Dat is het doel van het project
de minister, was eind 2022 het rapport nog niet opgeleverd.
en online spel HackShield Future Cyber Heroes dat de gemeente Middelburg, in samenwerking met de politie en ZB Bibliotheek, in
Over het programma Brandweer 2030 zijn geen bijzonderheden
2022 heeft uitgerold. Aanleiding is de groei van het aantal
te vermelden.
incidenten met cyberveiligheid, maar ook de Week van de Mediawijsheid die plaatsvond van 4 tot en met 11 november.
Het was de bedoeling het beleidsplan 2022 – 2025 in december 2021 definitief vast te stellen. Dit is echter niet gelukt omdat
In een spel op de computer, telefoon of tablet wordt de kinderen
een aantal gemeenten de gevraagde deadline voor het indienen
gevraagd te helpen bij het oplossen van cybercriminaliteit in hun
van een zienswijze niet heeft gehaald. Daarom is in het AB van
gemeente. Middelburg heeft zich - als eerste Zeeuwse gemeente
24 februari 2022 het beleidsplan 2022 – 2025 definitief
- aangesloten bij ruim 70 andere Nederlandse gemeenten die
vastgesteld. De gemeenteraad van Middelburg heeft een positieve
een virtuele versie van hun stad in HackShield ingericht hebben.
zienswijze gegeven.
Er valt niet alleen iets te leren, je kunt ook iets winnen! Van alle cyberheroes uit Middelburg, Arnemuiden, Nieuw- en Sint Joosland
Rampenbestrijding en bevolkingszorg
en Sint Laurens wordt de score bijgehouden.
Gezien de ontwikkeling met betrekking tot COVID-19 is de loop van 2021 het regionale Team Gemeenten (Bevolkingszorg)
Rampenbestrijding en brandweer
opgeheven. Daardoor hoefde hier in 2022 geen capaciteit meer
Veiligheidsregio Zeeland
op worden ingezet vanuit het cluster openbare orde en veiligheid.
De toenmalige minister van Justitie en Veiligheid heeft in de tweede helft van 2021 een aantal vooraanstaande juristen gevraagd te
In 2022 hebben verschillende medewerkers weer deelgenomen