23-053 Bijlage 3. Ingekomen stukken RM

29

Figuur 4.11 Waterfabriek, de nieuwe bron

Jaarverslag SAZ+ 2022

5. Programmalijn 3. Water in de bebouwd kom, klimaatbestendigheid in beeld 5.1 Stedelijke Water Opgave Uitvoeringsprogramma e in itgevoerde ‘Q ick can k ets are locaties’ gee t een goed eeld van de ge ieden die in Zeeland mogelijk kwetsbaar zijn voor de weerbeelden kort hevig nat of langdurig nat. De Quick scan is onder andere input geweest voor de klimaatstresstesten die de gemeenten in 2018/2019 hebben uitgevoerd. Deze testen zijn een stap in een bewustwordingstraject om het omgaan met de effecten van klimaatveranderingen een plek te geven in ons doen en laten. Op gebied van regenwateroverlast is vanuit de samenwerking expertise ingebracht in de Provinciale Klimaatadaptatiestrategie. Na de uitvoering van de QuickScan naar mogelijk kwetsbare locaties (kernen) is gestart met de uitvoering van de Stedelijke Wateropgave (SWO) planvorming per kern. De stedelijke wateropgave betreft gebiedsbeschouwing, knelpuntenanalyse en formulering van integrale maatregelenpakketten om schade door wateroverlast en droogte in het stedelijk gebied zo veel mogelijk te voorkomen. Riolering en de openbare ruimte (waaronder de openbare wegen, het openbaar groen en het stedelijk oppervlaktewater) worden hierbij als één samenhangend systeem beschouwd. In 2021 heeft de planning voor het uitvoeren van SWO analyses in overleg met de gemeenten en waterschap, een update gekregen.

In 2022 zijn echter geen gezamenlijke SWO planstudies uitgevoerd. Wegens capaciteitsproblemen bij waterschap Scheldestromen was het niet mogelijk om aan SWO planvorming te werken. Het beoogde doel om uiterlijk 2023 alle kernen, die kwetsbaar zijn voor wateroverlast, te hebben geanalyseerd middels een SWO onderzoek zal hiermee niet gehaald worden.

30

Figuur 5.1 Wateroverlast na korte hevige neerslag

Jaarverslag SAZ+ 2022

5.2 Gezamenlijk ontwikkelen gemeentelijk grondwaterbeleid

Binnen de Zeeuwse gemeenten wordt op verschillende manieren invulling gegeven aan de grondwaterzorgplicht. In 2021 is door de stedelijk waterbeheerders van de Zeeuwse gemeenten aangegeven dat het nuttig is om in gezamenlijkheid te kijken naar het gemeentelijk grondwaterbeleid. In 2022 is bij de stedelijk waterbeheerders van alle Zeeuwse gemeenten geïnventariseerd waar de behoeften liggen voor het ontwikkelen van beleid. Op basis hiervan is een project vormgegeven, waarbij het huidige grondwaterbeleid zal worden beschouwd. Het streven is daarbij om grondwaterbeleid te ontwikkelen dat eenvoudig hanteerbaar is voor elke gemeente. Dit project is opgenomen in Meerjarenprogramma SAZ+ 2023 – 2026. In Zeeland werken de gezamenlijke overheden aan de Klimaatadaptatie Strategie Zeeland (KASZ). Deze strategie is in 2022 door de afzonderlijke besturen van de betrokken overheden ondertekend. SAZ+ maakt deel uit van het bestuurlijk en ambtelijk kernteam KASZ en levert input op de klimaatt ema’s regen ateroverlast en droogte met een focus op stedelijk gebied. In de uitvoeringsagenda KASZ staat SAZ+ onder andere opgenomen bij pro ect . ‘Ontwikkelen en implementeren gezamenlijk grondwaterbeleid voor de gemeentelijke grondwatertaken.’ met als doelstelling: Het nemen van stappen in het gezamenlijk opstellen van beleid en daarmee de samenwerking en eenduidigheid binnen SAZ+ bevorderen.

Figuur 5.1: Verantwoordelijke perceeleigenaren ten aanzien van grondwater

31

Jaarverslag SAZ+ 2022

5.3 Opstellen onderzoeksprogramma risico’s van droogte in relatie tot stedelijk groen en zettingen in het stedelijk gebied. KASZ (Klimaatadaptatie Strategie Zeeland) is op basis van de Risicodialoog en aanvullende overleggen met de Zeeuwse overheden en betrokken partijen gekomen tot Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Zeeland. Conform afspraaknummer KASZ B.03 wordt er een onderzoeksprogramma opgezet om meer inzic t te kri gen in de risico’s van itte en droogte in relatie tot stedeli k groen en zetting in et stedelijk gebied. De werkgroep bestaat uit Provincie Zeeland (trekker van dit initiatief), 2 SAZ+ gemeenten en waterschap Scheldestromen. Door gemeente Middelburg en gemeente Kapelle is aangegeven interesse te hebben in actieve deelname. Wim de Vries (gemeente olen is de ‘linking pin’ t ssen dit KaSZ initiatief en de Klankbordgroep.

32

Jaarverslag SAZ+ 2022

6. Kennisuitwisseling Klankbordgroep SAZ+ Binnen SAZ+ wordt geregeld aan kennisuitwisseling gedaan. In 2022 is onder andere kennis uitgewisseld over klimaatkennis in de regio, asset management, drinkwaterbereiding en duurzaam financieren.

Asset management, eindsymposium RIOBASE 8 december 2022

Duurzaam financieren, 29 november 2022

Klimaatkennis in de regio en klimaatwandeling en workshop 9 mei 2022

SAZ+ rondleiding drinkwaterbereiding Evides Huijbergen 29 september 2022, barbecue 22 september 2022

33

Jaarverslag SAZ+ 2022

7. Kostenontwikkeling SAZ+ In Zeeland is afgesproken om de jaarlijkse kosten van de afvalwaterketen met 12 miljoen euro te beperken tot 70 miljoen euro per jaar in 2020 (prijspeil 2013). De SAZ+, in het bijzonder de werkgroep Monitoren kostenontwikkeling, heeft jaarlijks de kosten in beeld gebracht op basis van de jaarrekeningen van de afzonderlijke organisaties. Praktisch betekent dit, dat na vaststelling van de jaarrekeningen de werkelijk gemaakte kosten van 2021 eind 2022 bekend zijn en in dit jaarverslag verwerkt kunnen worden. De resultaten over 2020 gaven aan dat de financiële doelstelling voor het Bestuursakkoord water waren behaald. De minder meerkosten waren zelfs nog iets gunstiger. In dit jaarverslag 2022 kijken we of we de lijn die we afgelopen 10 jaar hebben ingezet, de behaalde minder meerkosten kunnen bestendigen. (Artikel 3.1.a van de SOK d.d. nov. 2022) De kosten en tarieven ontwikkeling van het drinkwaterbedrijf zijn in de afgelopen 10 jaar niet binnen SAZ+ verband gemonitord. Jaarlijkse kosten in relatie tot (geïndexeerd) kostenplafond Onderstaande grafiek geeft de kosten per jaar aan. Deze kosten zijn op basis van het actuele prijspeil van et etre ende aar. e ‘doel edragen’ li n zi n ierin geïndexeerd prijspeil 31 dec betreffende jaar) en geeft het kostenplafond aan.

Ook moet rekening worden gehouden met ontwikkelingen die kostenverhogend hebben gewerkt in de beschouwde periode.

Het bestendigen van de behaalde minder meerkosten wordt getoetst aan de stijging/daling van jaarlijkse kosten o.b.v. van de index t.o.v. 2020 Aan de visitatiecommissie is destijds aangegeven dat de ombuiging voor wat betreft gemeenten en waterschap in Zeeland ertoe leidt dat de totale kosten in 2020 maximaal stijgen €70 j (prijspeil 2013). Op basis van de CBS-indexering (Grond-, weg- en waterbouw) komt dit bedrag voor de totale jaarlijkse kosten . . . j 2020 € 75,2 j . Dit betekende een vermindering van de aarli kse kosten van ca. € ,3 mil oen pri speil . In het jaar 2021 is er sprake van een bijzonder hoge indexering. Van 1 januari 2021 tot 1 januari 2022 is de index met ,9 gestegen naar ,9 . ls e voor deze peiling een ‘gemiddelde indexering’ van 6,5 % hanteren, komt het plafond voor de totale jaarlijkse kosten op € 80,1 joen (prijspeil juli 2021). Als we uitgaan van prijspeil 31 dec 2021 komt dat op € 84,9 j . verschil als marge voor de vergelijking met de werkelijke kosten.

34

Jaarverslag SAZ+ 2022 Met het resultaat van de werkelijke kosten van € 80,8 miljoen in 2021 zijn we binnen die marge gebleven. De volgende factoren hebben ook nog invloed gehad op de stijging van de kosten: •

i komende kosten ca. € 3,5 mil oen die doorgerekend mogen orden in de rioolheffing, • De areaal uitbreidingen (m.n. operationele kosten naast mogelijk investeringen), • Uitbreiding van de zorgplichten van alleen afvalwater naar ook regenwater en grond ater, die nog niet in alle ’s ver erkt aren zi n, • De klimaatmaatregelen Deze factoren zullen bij elkaar gezorgd hebben voor een stijging van minimaal 4 % door de bijkomende kosten. Voor de overige factoren ontbreekt voldoende inzicht om het aandeel daarvan in de stijging te benoemen. Het werkelijke resultaat van de ombuiging van de kosten is door de genoemde factoren dus groter dan de geformuleerde doelstelling. Daarentegen moet opgemerkt worden dat aantal gemeenten nog geen rekening hebben gehouden met zaken als VNG-inkoopbeleid, duurzaamheid, CO2-ladder en sustainable development goals VN. Dat kan mogelijk leiden tot hogere investeringen (en op langere termijn gunstiger exploitatiekosten?). Interessant is om dit alles in relatie te zien met de doelmatigheidswinst. Is alles wat gepland was ook uitgevoerd met dezelfde kwaliteit die gewenst was/is? En hoe staat het met de kwetsbaarheid, zijn alle partijen voorzien van voldoende capaciteit aan medewerkers met het gewenste kennisniveau? Dit is niet geïnventariseerd en gemonitord dat zal in volgende uitvraag over 2022 meegenomen worden.

Stijging van de heffingen Kijken we naar de ontwikkeling van de riool- en zuiveringsheffing tussen 2010 en 2021 dan zien we het volgende beeld: e z iverings e ing per aansl iting is in die aar met % van € naar € 95 gestegen. at is minder dan de stijging van de indexering. Het laatste jaar is de stijging van de zuiveringsheffing 4%. e gemiddelde riool e ing van de ee se gemeenten is met 59 % van € naar € 35 gestegen. De stijging van de rioolheffingen per gemeente varieert over de periode van 11 jaar van -2% tot 364%. Beschouwen we alleen het laatste jaar (van 2020 naar 2021) dan is de gemiddelde stijging 5% en varieert de stijging van de van de rioolheffingen van –6% tot 33 %. De verklaring voor deze grote variatie is: • dat een aantal gemeenten de politieke keuze hebben gemaakt om in de beschouwde periode de kostendekkendheid van de rioolheffing naar/richting 100% op te trekken, • het toerekenen van bijkomende kosten (straatvegen, kolkenreinigen, etc) aan de rioolheffing. Daarnaast spelen mogelijk, want dit is niet geïnventariseerd, ook (exogene) kosten, zoals: • stijging kosten kwijtschelding 1 • daling rente1 • doorberekenen van btw in de heffing Leren van de afgelopen jaren et is n ttig om nader via ‘ enc marken’ innen eeland te ki ken op elke versc illende i zen dit resultaat tot stand is gekomen en welke effecten genoemde factoren en keuzes hebben. In 2021

35

Jaarverslag SAZ+ 2022 is voor de werkgroep kostenmonitoring een project voor verdieping in de (grondslag van de) rioolheffing in het jaarplan 2022 opgenomen en opgestart. Het doel is onderzoek naar mogelijkheden om te komen tot: • • • • • •

meer uniformiteit in de heffingen van de Zeeuwse gemeenten rechtvaardigere heffingen (integrale) heffingen die duurzaamheid, klimaatadaptatie stimuleren relevante heffingen (bijdrage gerelateerd aan soort pand/perceel) lage(re) perceptiekosten aansluiten bij vervolg van onderzoek Terneuzen

En daarbij ervaringen en kennis delen met elkaar, zodat niet elke gemeente zelf hier (opnieuw) onderzoek naar gaat doen. Hierbij kan gebruik gemaakt worden van de beschikbare rapportage van het onderzoek naar een andere grondslag voor de rioolheffing van de gemeente Terneuzen. De eerste resultaten hiervan worden in 2023 gepresenteerd.

8. Financiën 2022 Onderstaande tabel geeft de inkomsten en uitgaven aan in 2022. De uitgaven zijn binnen de begroting gebleven. Het boekjaar 2022 is afgesloten met een negatief saldo van € 16.622 . Inkomsten SAZ+ (bijdragen Scheldestromen, Evides, de 13 Zeeuwse gemeenten) Budget SAZ+

€ 93.

5

Uitgaven SAZ+ Uitgaven (zie specificatie)

Specificatie uitgaven 2022

€

.

Uitgaven

Personeelskosten programmamanagement (1,2 fte)

€ 5 . 3

Externe kosten (Pleio, extern advies)

€3 . 3

Verrekening kosten inzameling medicijnresten met OLAZ

€

Overige kosten (netwerkbijeenkomst, verslaglegging)

.

€ 1466

Onvoorzien (opbrengsten bijdrage risicodialoog ikv KASZ) Totaal

5

€ €

.

-/- €

.

Verschil inkomsten en uitgaven negatief saldo 2022

Het negatieve saldo van 2022 hangt met name samen met de volgende posten: o Meerkosten voor de inzameling van medicijnafval en meer externe kosten voor onderzoeken, ondersteuning bij projecten Omgevingswet en Riobase, .

36

Jaarverslag SAZ+ 2022 Het negatieve saldo 2022 wordt onttrokken aan de reserve, die per 1 januari 2022 € 50.588 bedroeg. Hierdoor is de reserve op 31 december 2022 geli k aan € 33.967. Deze reserve wordt ingezet voor externe ondersteuning van diverse projectgroepen voor de uitvoering van het jaarplan 2023. De analyse van het negatieve saldo laat zien, dat we met de SAZ+ meer in de uitvoering, het daadwerkelijk ontwikkelen van tools die door alle Partijen gebruikt worden of op basis waarvan kennis en ervaringen door Partijen worden uitgewisseld. Naast de Omgevingswet, Riobase zijn externe kosten gemaakt voor het Open Dataportaal, Masterclass Duurzaam financieren en Toekomstig Openbare Ruimte. Het teruglopen van de reserve zal op basis van inkomsten en uitgaven in 2023 doorzetten. Voor de begroting van 2024 wordt voorgesteld als uitgangspunt te hanteren, dat de reserve op ca. 10 % van de egroting € . li t staan.

37

DE DORDTSE

DENK DORDRECHT

imlucmo

En •v

I

DORDR ECHT

OP ONS

EllaND

Forum voor Democratie

Mot e

rn

Behoud herten in Park Merwestein -1° CA 64,9

De gemeenteraad van Dordrecht in vergadering bijeen 0p16 mei 2023,

Constaterende dat Er al minstens 170 jaar een hertenkamp is met een roedel damherten in Park Merwestein, en dat dit hertenkamp sinds 1885 toegankelijk is voor elke Dordtenaar en wordt beheerd door de gemeente Dordrecht Er zonder een beleidswijziging van de rijksoverheid vanaf 1 januari 2024 alleen nog damherten mogen worden gehouden met een vergunning; Voor alle hertenkampen zonder vergunning er dan vanaf 1 januari 2024 een uitsterfbeleid zou gelden: daar mogen dan geen babyherten meer worden geboren; In tegenstelling tot herten, andere dieren als kamelen, waterbuffels en alpaca's wel op de lijst met huisen hobbydieren blijven staan, en door iedereen mogen worden gehouden zonder vergunning.

Overwegende dat Het volstrekt logisch is dat herten niet als huisdier mogen worden gehouden, maar dat deze wijziging helaas ook doorschiet en ons hertenkamp de das om doet; Vele tienduizenden Dordtenaren al jarenlang genieten van het hertenkamp in Park Merwestein; Het hertenkamp al vele generaties lang een prachtige en heel toegankelijke manier is voor Dordtse kinderen om kennis te maken met deze dieren; Damherten geen gevaar vormen voor bezoekers van het park, en er geen incidenten bekend zijn; De damherten worden gehouden op een ruim perceel in Park Merwestein, en dat de herten dagelijks minstens twee keer professioneel en liefdevol worden verzorgd door gemeentelijke dierverzorgers; Hertendeskundigen dhr. Van Holland en dr. Klaver in de beeldvormende commissievergadering van 28 maart 2023 hebben verklaard dat damherten op een verantwoorde manier kunnen worden gehouden in een hertenkamp zoals dat in Park Merwestein. Spreekt als haar wens uit De herten te behouden in het hertenkamp van Park Merwestein, en dat een uitsterfbeleid onwenselijk is; Het de moeite waard is om te onderzoeken of het hertenkamp (inclusief babyherten) in Park Merwestein oak bij ongewijzigd rijksbeleid (gedeeltelijk) behouden kan blijven door bijvoorbeeld het aanvragen van een alternatieve vergunning (dierentuin of landbouw) of anderszins.

Verzoekt de griffie: Per e-mail een afschrift van deze motie te zenden aan alle gemeenteraden in Nederland, met de uitnodiging aan elke raad om zich oak uit te spreken voor het behoud van hertenkampen, om de minister van LNV en de vaste commissie LNV van de Tweede Kamer op te roepen om hertenkampen te behouden, en om daarbij samen op te trekken met Dordrecht en andere gelijkgestemde gemeenten als Tiel, Nieuwkoop, Alphen a/d Rijn en Apeldoorn. Verzoekt het college: Om net als het college van de gemeente Tiel een open brief te sturen aan de minister van LNV en aan de vaste commissie LNV van de Tweede Kamer met de oproep om hertenkampen te behouden; Alle mogelijkheden t onderzoeken om het hertenkamp (inclusief babyherten) in Park Merwestein ook bij ongewijzigd rUksbel I na 1 januari 2024 te kunne behouden; Om de raad uiterlij 1 eptembcaF2,023 een schri lijk verslag te sturen van het voornoemde onderzoek. En gaat over tot de orde v Alexander Kuhlmann

Davidfchalken

Aydin GLindogdu Dan van Leeuwen

Op Ons Eiland

FvD

, / : )(I/

gemeente Tiel Achtenveg 2,4001 MV Tiel Poslbus 6325, 4000 HI -I Tiel

Telefoon: (0344) 637 111

Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit t.a.v. Minister P. Adema Postbus 20401 2500 EK Den Haag

Tiel : Kenmerk : Onderwerp :

Telefax: (0344) 637 299 E-maiI.

gemeente@tiel.n1

Internet: www.tiel.n1 Doorklesnummer: (0344)

Februari 2023 Verbod damherten in hertenkampen

Geachte beer Adema, VVij hebben kennisgenomen van uw besluit om vanaf 1 januari 2024 damherten niet meer te plaatsen op de Positieflijst van huis- en hobbydieren. Dit betekent dat er vanaf die datum niet meer gefokt mag warden met damherten die (even in de hertenkampen. Net als veel andere gemeenten heeft ook Tie! een hertenkamp en zijn wij verbaasd over uw besluit. Dit betekent namelijk dat het Hertenkamp in Tiel op termijn zal verdwijnen. Op basis van de volgende argumenten vragen wij u met klem uw besluit te herzien en de damherten alsnog op de Positieflijst van huis- en hobbydieren te plaatsen. 1. Social° en maatschappehjk rol Het Hertenkamp in Tiel bestaat al sinds 1968. Het heeft net als de vele andere hertenkampen in Nederland een sociale en maatschappelijke rol Zo wordt de dagelijkse verzorging van de dieren en het park als dagbesteding gedaan door mensen met een beperking. Oak komen er wekelijks groepen leerlingen van de zorgschool uit Tiel stage (open en/of werkervaring op doen om de keuze van wat hij/zij wit gaan doen na deze school, makkelijker te maken. En daarnaast bezoeken natuurlijk veel inwoners waaronder kinderen regelmatig het hertenkamp. Hier leren zij het gedrag van dieren kennen en te onderscheiden en leren ze hoe je met dieren moet omgaan. Oak zorgt het hertenkamp voor ontspanning en vermaak. 2.

Geen incidenten bekend Een van uw argumenten voor het verbod is dat de damherten gevaar kunnen leveren voor de mens. In Tiel moor oak landelijk zijn geen voorbeelden van ongevallen met damherten en bezoekers in hertenkampen bekend. 3. De damherten zijn gedomesticeerd Uit onderzoek zou blijken dat damherten niet gedijen achter een hek. Begrijpelijk als het gaat om damherten die in het wild geboren zijn. Moor hier hebben we het over damherten die in het hertenkamp geboren zijn. Zij zijn gewend aan het (even binnen de omheining van het hertenkamp. Dat is een groot verschil. Oak het feit dat damherten al eeuwenlang in hertenkampen worden gehouden bewijst het tegendeel.

Overigens staat in de Publicatie van de nieuwe Positieflijst en het rapport 'Beoordeling van zoogdieren' op de website van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland dat diersoorten uit de risicoklassen D, E en F wet gehouden mogen worden, mits zij zijn gedomesticeerd. Volgens het beoordelingsrapport vallen damherten onder de risicoklasse F. Oat zou betekenen dat damherten in hertenkampen wet degelijk gehouden mogen worden, omdat deze herten zijn gedomesticeerd. 4. Dierentuinen zijn uitgezonderd van doze maatregel. Wij vinden het onbegrijpelijk dat het houden van damherten in dierentuinen wet is toegestaan, maar niet in hertenkampen. Wij zien namelijk geen verschil tussen de leefomstandigheden qua ruimte, magelijkheden en werzijn van de damherten in de dierentuinen ten opzichte van de

leefomstandigheden in hertenkampen. 5. Anders (exotische) dieren zijn wet toegestaan De Chinees waterree, kamelen, alpaca's en waterbuffels zijn wet toegestaan. Ook zij zijn "van nature" andere leefomstandigheden gewend en zijn net als de damherten gedomesticeerd. Wij begrijpen niet waarom de damherten den warden uitgezonderd.

Gelet op het bovenstaande dringen wij er bij u op aan om de damherten alsnog op de Positieflijst van huts- en hobbydieren to plaatsen. Graag nodigen wij u uit in Tiel am met u hierover in gesprek te gaan en te laten zien hoe belangrijk het Hertenkamp Tiel voor de TieIse gemeenschap is.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en Wethouders de secretaris,

de burgermester

kker

Alex Rijpert Van: Verzonden: Aan: CC: Onderwerp:

Bijlagen:

van Leeuwenadvies <info@vanleeuwenadvies.nu> maandag 5 juni 2023 13:51 info@middelburg.nl; Alex Rijpert

FW: Dorpsvereniging Nieuw- en Sint Joosland c.s. / GS van Zeeland \ het bezwaar met uw zaaknummer 290821 XT01010623AL001.pdf

Aan de gemeenteraad van de gemeente Middelburg T.a.v. de heer A. Rijpert

Geachte raad, geachte heer Rijpert, Ter kennisneming door u is hierbij gevoegd een kopie van een e-mailbericht met bijlage dat ik vandaag zond aan het college van Gedeputeerde Staten van Zeeland en aan de Commissie bezwaar, beroep en klachten van de Provincie Zeeland. De inhoud daarvan zal voor zich spreken. Ik verzoek u om per e-mail aan mij de ontvangst te bevestigen van dit e-mailbericht en van wat daarbij is gevoegd.

Met vriéndelijke groet, A.H. (Bram) van Leeuwen Van Leeuwen Advies * * Van Leeuwen Advies is een handelsnaam van F RN

X

Legal Services B.V.

Van: van Leeuwenadvies <info@vanleeuwenadvies.nu> Verzonden: maandag 5 juni 2023 13:42 Aan: 'provincie@zeeland.nl' <provincie@zeeland.nl>; 'bezwaarenberoep@zeeland.nl'

Onderwerp: Dorpsvereniging Nieuw- en Sint Joosland c.s. / GS van Zeeland \ het bezwaar met uw zaaknummer 290821 Urgentie: Hoog

Aan het College van Gedeputeerde Staten en aan de Commissie bezwaar, beroep en klachten van de Provincie Zeeland T.a.v.

(commissiesecretaris)

Geacht college, geachte commissie, geachte mevrouw(HHHHB

Aannemende dat uw college en uw commissie mijn voor de goede orde in kopie hierbij gevoegde ingebrekestelling, die ik op 1 juni jl. aan uw college toezond (en in kopie aan uw commissie) als een aansporing zullen zien, om op korte termijn het in hoofde hiervan genoemde bezwaar tijdens een hoorzitting (alsnog) te (doen) behandelen, maak ik hiermee aan uw college en uw commissie kenbaar (bij wijze van actualisering van mijn eerdere opgave) dat ik voor het bijwonen daarvan deze week alleen nog beschikbaar zou zijn op vrijdag 9 juni a.s. Mijn verhinderdata in het daarna nog resterende deel van deze maand zijn: 12 en 15 juni a.s. en 19 tot en met 28 juni a.s. In de komende maand juli gelden inmiddels als verhinderdata 3; 4; 13; 25 en 31 juli a s. Met uitzondering van de periode 28 tot en met 31 augustus a.s. ben ik ook in de

komende maand augustus verhinderd Mocht ervoor gekozen worden om de hoorzitting in de avonduren te houden dan zouden een (fors) aantal van de genoemde verhinderdata komen te vervallen Ik verzoek uw commissie om alsdan met mij in overleg te treden over het plannen van een datum voor de hoorzitting

Ter nadere onderbouwing van het bezwaar breng ik namens bezwaarmakers nog het volgende naar voren Op 28 maart 2023 hebben Provinciale Staten van Zeeland (“PS”) de 10e wijziging van de Omgevingsverordening Zeeland 2018 (“de verordening”) vastgesteld Het tot dat moment bepaalde in artikel 2 3, lid 3a van de verordening kwam met de vaststelling van die 10e wijziging te luiden als volgt het plan bijdraagt aan of niet in strijd is met de doelstelling dat 80 procent van de bedrijvigheid bedrijvigheid in overgrote mate regionaal wordt geclusterd op of aansluitend aan grootschalige bednjventerreinen, en” (doorgehaalde tekst werd verwijderd, in rood weergegeven tekst werd toegevoegd | plioatie AHv )

Het begrip “overgroot” of “in overgrote mate” is in de verordening niet gedefinieerd Aansluiting zoekend bij hoe het begrip wordt geduid in Van Dale en ook aansluiting zoekend bij hoe in fiscale aangelegenheden begrippen als “hoofdzakelijk” (70% of meer) en “nagenoeg uitsluitend” (90% of meer) worden geduid, is het voor bezwaarmakers duidelijk, dat PS met de voren weergegeven wijziging een verscherpte normstelling hebben willen doorvoeren door de zinsnede “80% van de bedrijvigheid” te vervangen door de zinsnede “bedrijvigheid in overgrote mate”

Waarom dat in het kader van de onderhavige bezwaarprocedure van belang is valt te onderbouwen met erop te wijzen, dat met de in bezwaar aangevochten beslissing van uw college, uw college impliciet heeft geoordeeld dat het bedrijventerreinenprogramma Walcheren 2022-2026 voldeed aan het bepaalde in artikel 2 3, lid 3a van de verordening zoals die ten tijde van die beslissing vigerend was Wat het naar de mening van bezwaarmakers beoogde rechtgevolg was van die beslissing is door mij omstandig uiteengezet Dat en waarom die beslissing - in ieder geval in zoverre - naar het oordeel van bezwaarmakers door uw college is genomen in strijd met artikel 3 2 Awb, met artikel 3 4 Awb en met artikel 3 46 Awb, is door mij namens bezwaarmakers in bezwaar al betoogd en onderbouwd Dat bezwaarmakers wat dat aangaat een punt hadden en hebben blijkt uit de eerdergenoemde uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 5 april 2023 op het beroep van bezwaarmakers met zaaknummer 202200077/1/R1 (ECLI:NL:RVS:2023:1350) En meer in het bijzonder uit wat de Afdeling in die uitspraak overwoog in r o 7 1 De beoordeling van het bezwaar geschiedt ex nunc Wat impliceert dat in bezwaar (en bij het nemen van een nieuwe beslissing in heroverweging op het bezwaar) uw commissie en uw college m b t de zogenoemde “clustering” uit dienen te gaan van de (verzwaarde) normstelling in de

verordening als hiervoor weergegeven E e a uiteraard daargelaten, dat uw college naar het oordeel van bezwaarmakers niet bevoegd was om het kennelijk beoogde rechtsgevolg van de in bezwaar aangevochten beslissing met die beslissing in het leven te roepen

Als eerder gezegd, zien bezwaarmakers en ik de uitnodiging voor de hoorzitting waar hun bezwaar zal worden behandeld met belangstelling (en ongeduld) tegemoet Ik meen overigens dat de gemeenteraad van Middelburg door uw college en door uw commissie als belanghebbende moet worden gezien bij de uitkomst van de bezwaarprocedure en dat uw commissie de raad daarom in de gelegenheid moet stellen om als zodanig aan de bezwaarprocedure deel te nemen Ik zal een kopie van dit e-mailbericht voor de goede orde per e-mail aan de gemeenteraad van Middelburg doen toekomen Ik verzoek uw college en uw commissie om aan mij per e-mail de ontvangst van dit e-mailbencht te bevestigen

Met vriendelijke groet, A H (Bram) van Leeuwen Van Leeuwen Advies * * Van Leeuwen Advies is een handelsnaam van

RN

Y

Legal Services B V

2

h

VAN LEEUWEN ADVIES

Aan het College van Gedeputeerde Staten van Zeeland Postbus 6001 4330 LA MIDDELBURG

KRAAIENESTWEG 1E 4351 RS VEERE [NL]

CORRESPONDENTIEADRES

POSTBUS 7 4353 ZG SEROOSKERKE [NL]

FAX

0031(0)118-501966 0031(0)681-262516 0031(0)118-501966

E-MAIL

INFO@VANLEEUWENADVIES NU

TELEFOON

i Pagina

Veere, 1 juni 2023 ; Onderwerp

; Ons kenmerk ! Uw kenmerk

1/2

I Bijlagen

Dorpsverenigmg Nieuw en Sint Joosland c s / College van GS van Zeeland \ bezwaar gericht tegen het besluit van 24-01-2023 met zaaknummer 253277 (nummer hoofdzaak 1024345) inhoudende de beslissing van het college om in te stemmen met het regionaal bednjventerreinenprogramma Walcheren 2022-2026 en de beslissing om het bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State namens het college aanhangig gemaakte beroep met zaaknummer 202200077/1/R1 in te trekken / ingebrekestelling i.v m het uitblijven van het besluit van uw college op dat bezwaar

Aan Van

A.H. van Leeuwen

Cc

XT01/010623/AL/001 3 110.INGEBR XT01 ZEE 290821 (bezwaar)

Geacht college, Met mijn brief van 1 maart 2023 met kenmerk XT01/010323/AL/006 ben ik in bezwaar opgekomen tegen het besluit van uw college van 24 januari 2023 met zaaknummer 253277 (nummer hoofd­ zaak 1024345). Inhoudende de beslissing van uw college om in te stemmen met het regionaal bedrijventerreinenprogramma Walcheren 2022-2026 en de beslissing om het bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State namens uw college aanhangig gemaakte beroep met zaaknummer 202200077/1/R1 in te trekken. Ik deed dat namens de in die brief genoemde cliënten van mijn kantoor (“cliënten”). Uw college had uiterlijk op 30 mei 2023 op het vorengenoemde bezwaar (“het bezwaar”) een besluit moeten nemen, nu uw college de beslistermijn niet heeft verdaagd en nu de beslistermijn evenmin met instemming van cliënten is verlengd. Weliswaar heeft de secretaris van de Commissie bezwaar, beroep en klachten van de Provincie Zeeland (“de commissie”) namens uw college met de brief van de commissie van 14 maart 2023 met zaaknummer 290821 (aan mij verzonden op 15 maart 2023) kenbaar gemaakt, dat naar de mening van de commissie aan het bezwaarschrift de gronden ontbraken en dat aldus sprake was van een verzuim tot herstel waarvan mij de tijd werd gegund tot en met 1^apri^02^da^tandpun^as onhoudbaar.

Ik heb dat telefonisch ook gedeeld met mevrouv^HMBHIl^» Aldus is ook geen sprake geweest van opschorting van de termijn waarbinnen door u op het bezwaar een besluit had moeten worden genomen.

Namens cliënten stel ik uw college daarom hiermee in gebreke en stel ik u het aan cliënten verbeuren van dwangsommen in het vooruitzicht, als uw college niet binnen veertien dagen na de ontvangst van deze ingebrekestelling alsnog een besluit op het bezwaar bekend maakt. Aan uw college wordt verzocht om de ontvangst van deze ingebrekestelling schriftelijk te bevestigen. En om die ontvangstbevestiging en alle verdere op deze ingebrekestelling betrekking hebbende correspondentie uitsluitend te zenden aan het correspondentieadres van mijn kantoor: Postbus 7 te 4353 ZG Serooskerke. En om in die ontvangstbevestiging en in die correspondentie ook steeds het daaraan toegekende permanente kenmerk te vermelden, te weten: 3.110.INGEBR.XT01 .ZEE.

Services B.V.

I van Leeuwen Advies is een handelsnaam van FRNX Legal Services B.V. | KvK-nummer 88717720 | Op al onze werkzaamheden zijn van toepassing onze algemene voorwaarden die op aanvraag worden toegezonden

VAN LEEUWEN ADV

Hoogachtend

A.H. v;

frn\ Legal Services B.V.

; Datum

1 juni 2023

Ons kenmerk

; Pagina

2/2

Uw kenmerk

XT01/010623/AL/001 3 110.INGEBR XT01 ZEE 290821 (bezwaar)

Bewonersgroep -,., d('i: Okb-

0(

0

Aan: College van burgemeester en wethouders van de gemeente Borsele De gemeenteraad van de gemeenten Middelburg, Borsele en Goes Postbus 6000 4330LA Middelburg

categorie: F.~-..6

0 8 MAART 208 ,CI zaak type: f7) toewijzer:

Arnemuiden, Lewedorp, 7 maart 2023

2

Onderwerp: Gebiedsontsluitingsvisie Veersemeer Zuid Geachte college en gemeenteraad,

De bewonersgroep Arnemuiden (BGA) en de Dorpsraad Lewedorp (DL) hebben kennis genomen van de laatste ontwikkelingen met betrekking tot de Gebiedsontsluitingsvisie Veersemeer Zuid. Na de laatste nieuwsbrief van november 2022 en de ons toegezonden notitie van het bureau Project Management & Advies van januari 2023, constateren wij dat het bestuurlijk overleg van de betrokken partijen de realisatie van een robuuste ontsluiting op de A58 lijkt los te laten en onderzoekt of een ontsluiting via opwaardering van de bestaande infrastructuur een optie is (de basisvariant). ln het persbericht van 2 maart over de doorrekening van de basisvariant blijkt nu dat die vertraging oploopt. De Bewonersgroep Arnemuiden en de Dorpsraad Lewedorp blijven op hun eerder ingenomen standpunt staan dat een robuuste ontsluiting via de A58 een vereiste is.

Het onderzoek naar opwaardering van de bestaande infrastructuur voor zowel de bouwfase als de definitieve ontsluiting kan voor cle BGA en DL niet de instemming hebben omdat hoe dan ook, dit en voor Arnemuiden, en voor Lewedorp zware nadelige gevolgen heeft voor de verkeersstromen. Ons verzoek aan u is om uit te blijven gaan van een robuuste ontsluiting op de A58, en voor de bouwfase te zoeken naar een oplossing middels de bestaande infrastructuur in combinatie met onderdelen van die robuuste ontsluiting. De ontsluiting voor die bouwfase dient als verplichte rijroute te worden aangemerkt teneinde hinder op omliggende wegen en fietspaden zoveel mogelijk te voorkomen en daarmee de veiligheid voor andere weggebruikers maximaal te bevorderen. Met vriendelijke groet,

) Bewonersgroep Arnemuiden Jack van Bruggen, voorzitter

Dorpsraa• Lewedorp Ad Lijmbach, voorzitter

Correspondentieadressen: Bewonersgroep Arnemuiden: Langstraat 35, 4341EC Arnemuiden, e-mail: info@bewonersgroeparnemuiden.nl Dorpsraad Lewedorp, Damstraat 21, 4456AV Lewedorp, e-mail: drlewedorp@zeelandnet.nl

Middelburg, 18 mei 2023 Geachte wethouders en fractievoorzitters, Op 7 maart 2023 heeft het college van Burgemeester en Wethouders het definitieve plan voor de herinrichting van de Arie van Driellaan en omgeving vastgesteld. Voorafgaand aan dit definitieve plan ging een inspraakprocedure (eindigend op 10 juni 2022), waar 26 buurtbewoners hun zienswijze hebben ingebracht. Deze 26 bewoners zijn daarna rond 14 maart 2023 van het definitieve plan (bijlage 1) in kennis gesteld, waarbij ook het eindverslag van de inspraakprocedure (bijlage 2) was bijgevoegd. In deze brief willen wij uw aandacht vragen voor de zorgen die wij hebben over de procedure en de uitvoering van het plan. We gaan eerst in op de zorgen over de procedure, en daarna zullen we onze zorgen over de inhoud van het plan toelichten. Per punt zullen we in een kader de belangrijkste punten op een rij zetten, waarna we die in de tekst eronder zullen uitwerken. We beseffen dat dit een omvangrijk pakket informatie is, maar we willen zorgvuldig en volledig zijn, omdat wij dat gemist hebben in deze procedure. We willen met deze brief bereiken dat het gesprek met de bewoners over het herinrichtingsplan voor wat betreft de Arie van Driellaan wordt heropend.

In dit gesprek willen we graag aandacht voor de verkeersveiligheid, parkeergelegenheid en bereikbaarheid en in gezamenlijkheid komen tot een herziening van het voorliggende plan. 1. Over de procedure 1.1. Het in kennis stellen van buurtbewoners van het definitieve plan en het eindverslag De buurtbewoners die niet hun zienswijze naar voren hebben gebracht in de inspraakprocedure zijn niet in kennis gesteld van het feit dat er een definitief plan was vastgesteld, en evenmin van dat plan zelf en het eindverslag. Deze buurtbewoners hebben na de brief dat er een inspraakprocedure zou gelden dus niets meer vernomen. Veel buurtbewoners zouden dus mogelijk pas weer iets merken van het plan tot herinrichting als het werk aan de straten begint. Uit art. 9, derde lid, Participatie- en Inspraakverordening Middelburg volgt dat het eindverslag in ieder geval ter kennis wordt gebracht aan een ieder die een zienswijze heeft ingebracht onder vermelding van de verdere procedure. Dat biedt ruimte om het eindverslag ook ter kennis te brengen aan degenen die geen zienswijze naar voren hebben gebracht. Daar is echter niet voor gekozen. Uit het oogpunt van menselijkheid en fatsoen moeten alle buurtbewoners van het gebied waar de herinrichting op ziet actief (in de brievenbus) worden geïnformeerd dat er een definitief plan is. 1.2.

Het verloop van de inspraakprocedure De inspraakprocedure verliep op 10 juni 2022. 26 adressen hebben hiervan gebruik gemaakt door hun zienswijze in te dienen. Vervolgens is het negen maanden stil gebleven. Gedurende die periode hebben verschillende buurtbewoners telefonisch of per mail contact opgenomen met de gemeente en hun zorgen geuit over het conceptplan. In de hele periode is er geen inhoudelijke reactie gekomen. Pas na het vaststellen van het plan door het college van B&W op 7 maart 2023 is aan de bewoners die gebruik hadden gemaakt van de inspraakprocedure het eindverslag verstrekt. Dat was het eerste moment waarop zij de (beperkte) reactie zagen van de gemeente op hun zienswijzen. Maar toen was het plan al vastgesteld. In een democratie, waar de gemeente dichtbij haar burgers wil zijn, is dit niet wat wij verstaan onder het samen nadenken over de herinrichting van de wijk. 1.3. Overige procedurele punten In het eindverslag zijn alle tijdens de inspraakprocedure ingebrachte opmerkingen en bezwaren opgenomen, met daarnaast de reactie daarop van de gemeente. Naast de punten die ingaan op individuele situaties werden als meer algemene punten diverse malen genoemd de verkeersveiligheid en het vervallen van parkeermogelijkheden in de Arie van Driellaan.

Op deze punten is in de reactie van de gemeente slechts marginaal ingegaan, waardoor de zorgen die op deze punten bestaan niet zijn weggenomen, maar we ons nu wel geconfronteerd zien met een definitief 1

plan waar we als bewoners niets meer tegen kunnen ondernemen. Ook op andere punten lijken de reacties op de ingebrachte zienswijzen niet altijd to the point. Dit leidt mogelijk tot twee tekortkomingen: a) Als er een mogelijkheid is om tegen het besluit in beroep te gaan, dan zou dat volgens art. 3:45 Algemene wet bestuursrecht (Awb) in het besluit moeten worden gemeld. In de begeleidende brief aan de bewoners die gebruik hebben gemaakt van de inspraakprocedure, die ging bij het verstrekken van het definitieve plan en het eindverslag, is niet vermeld dat beroep mogelijk is, terwijl uit artikel 6.8, vierde lid, Awb lijkt te volgen dat beroep wel mogelijk is. b) Volgens artikel 9, tweede lid, onder C van de Participatie- en Inspraakverordening Middelburg moet op de zienswijzen in het eindverslag een met redenen omklede reactie volgen op welke punten al dan niet tot aanpassing van het beleidsvoornemen wordt overgegaan. Onder ‘met redenen omkleed’ verstaan wij een reactie die de kern raakt van wat in de zienswijze naar voren wordt gebracht, en dat de ‘redenen’ de beslissing/opmerking in de reactie kunnen dragen. Dat is in veel reacties niet het geval. Zo worden sommige stellingen in de reacties niet goed onderbouwd. Voorbeelden daarvan: - reactie 2A: ‘verkeerskundig gezien voldoet dit’.

Wat betekent dat? Dat het allemaal nét kan? Dat het helemaal veilig is? En waar blijkt dat uit? Aan welke verkeerskundige normen of regelgeving is getoetst? Niet een heel overtuigende reactie op de bezwaren die in zienswijze 2A worden geuit. - reactie 2C: niet gereageerd op opmerking over leefbaarheid en veiligheid. - reactie 7A, 7C, 14A, 16A, 18A: verwezen wordt naar reactie 5B, maar die reactie ziet niet op wat in de genoemde zienswijzes naar voren is gebracht over te verwachten parkeerproblematiek; - reactie 7F: waarom kan het paadje langs de Prooijense Sprink (parallel aan Arie van Driellaan) alleen opgeknapt worden als minimaal 2/3 van de aanwonenden hier voorstander van is? Het is openbare ruimte, dus waarom moeten alleen aanwonenden voorstander zijn? Veel mensen (hondenuitlaters, spelende kinderen, hardlopers) uit de hele wijk maken gebruik van dit pad. Het grootste deel van de aanwonenden loopt daar nooit. Niet is onderbouwd waarom alleen zíj voorstander moeten zijn voor opknappen, en waarom 2/3 van hen. - reactie 10: opmerking dat het niet noodzakelijk is om vanaf de openbare ruimte te tuinieren. Hoe kan van achter een bureau worden bepaald of het voor deze individuele bewoner niet nodig is om vanaf de openbare ruimte te tuinieren? Gelet op het feit dat de inbrenger van deze zienswijze al vanaf 1978 in de W.

van Hallstraat woont is het waarschijnlijk dat het iemand is die op leeftijd is, en die mogelijk fysiek niet in staat is om vanuit zijn/haar tuin alles goed te kunnen bijwerken. - reactie 11A: geen reactie op de opmerking dat de straat door de versmalling gevaarlijker wordt voor spelende kinderen. - reactie 13B: niet ingegaan op het punt dat in het nieuwe plan te weinig rekening gehouden is met de noodzaak voldoende parkeerplekken te realiseren. Er wordt wel genoemd dat er een mogelijkheid wordt gezien twee parkeerplaatsen extra te realiseren, maar er wordt niet onderbouwd dat er voldoende parkeerruimte is. Er wordt alleen gezegd dat er te weinig ruimte is voor nog meer parkeerplaatsen. En daar moeten wij het dan dus maar mee doen. - reactie 15 en 16A: opgenomen is dat er drie extra parkeerplaatsen komen bij Frans Duwaerstraat 5, 7 en 16, maar in de conclusie onder nr. 13 (pag. 23 eindverslag) staat opgenomen dat er alleen ter hoogte van nrs. 5 en 7 parkeervakken worden aangelegd. Is het beloofde extra parkeervak bij nr. 16 verdwenen? Wordt die opgeofferd voor meer manoeuvreerruimte in de bocht bij nr. 16 (conclusie onder nr. 20)? Onduidelijk hoe hier nu de situatie wordt. 2

- reactie 18D: gelet op de bezwaren die worden aangevoerd in zienswijze 18D over het omzetten van het woonerf in een 30km-gebied volstaat de reactie niet. Dat woonerven verkeerskundig niet meer worden toegepast is geen vanzelfsprekend argument om een woonerf dat nu nog wel gewoon bestaat een andere status te geven. Waarom zou een woonerfstatus moeten komen te vervallen omdat er een herinrichting plaatsvindt? Bestaande woonerven zijn sinds het niet meer verkeerskundig toepassen ervan toch eerder ook niet van status veranderd? De zin ‘in zijn geheel verandert de situatie niet door een 30 km-gebied’ lijkt eerder een persoonlijke mening van degene die de reactie heeft opgesteld dan een goed verkeerskundig onderbouwde stelling. De zin kan in ieder geval niet de weerlegging van de in de zienswijze aangevoerde argumenten dragen. Daarbij komt dat op doemee.middelburg in de tekst is opgenomen dat de wens om de sfeer van de woonerven te behouden is meegenomen. De sfeer van een woonerf wordt sterk bepaald door de snelheid van het autoverkeer dat daar rijdt en de rol die autoverkeer ten opzichte van andere verkeersdeelnemers heeft in een woonerf. Die rol is in een woonerf een heel andere dan in een 30km-gebied, zoals ook in zienswijze 18D is beschreven. In welke zin de wens dan is meegenomen in het plan is onduidelijk. In ieder geval sluit reactie 18D niet aan op deze tekst.

- reactie 22A: het is niet duidelijk waarom de drie genoemde straten zijn samengevoegd voor parkeerbalans; ook is niet inzichtelijk hoe de telling heeft geleid tot een gewenst aantal parkeerplaatsen van 19. - reactie 22C: niet nader onderbouwd waarom een paar plantjes bij de boom zorgen voor een beter ecologisch klimaat voor de boom, waardoor hij dan minder aantrekkelijk zou zijn voor luizen. Overigens ‘minder aantrekkelijk’, dus niet geheel onaantrekkelijk, dus nog steeds zes maanden per jaar plakzooi op je auto. - reactie 25C, pag. 20: getallen van 4000/2500 auto’s per dag; niet wordt onderbouwd waar deze getallen vandaan komen. Ze komen ons als bewoners namelijk absurd hoog voor voor een voor motorvoertuigen doodlopende straat die toegang geeft tot woonerven (die ook doodlopen). - geen reactie op zienswijze 25E over de verkeersveiligheid. In deze gevallen zou, naast art. 9, tweede lid, onder C, van de Participatie- en Inspraakverordening Middelburg, ook gedacht kunnen worden aan schending van de motiveringsplicht genoemd in art. 3:46 Awb. De onder a en b genoemde tekortkomingen hangen ook samen. In geval van een inspraakprocedure komt de bezwaarprocedure te vervallen, en blijft alleen de mogelijkheid om beroep in te stellen tegen het besluit over. Dat zou met zich mee brengen dat de inspraakprocedure dan van dezelfde waarborgen voorzien moet zijn als de bezwaarprocedure.

In een bezwaarprocedure zou op de aangevoerde bezwaren op een meer gedegen en onderbouwde manier gereageerd worden dan nu in de reacties in het eindverslag is gedaan. Op deze manier is de inspraakprocedure alleen een formeel rondje rond de kerk en niet een serieus middel om de zienswijze van burgers daadwerkelijk te betrekken bij het plan. 2. Over de inhoud van het definitieve plan (de Arie van Driellaan huisnummers 1 t/m 29, Hannie Schaftstraat 1 en 2, en Walraven van Hallstraat 2) Op de website doemee.middelburgers.nl staat bij het wat en waarom van dit project: “De openbare ruimte van de wijk is verouderd en toe aan onderhoud. Wij willen samen met jou zorgen voor een prettige en gezonde leefomgeving. Naast zaken als parkeren en spelen zal er ook aandacht zijn voor een toekomstbestendige inrichting met oog voor 3

klimaatverandering en biodiversiteit. Wij nodigen je uit om mee te denken bij het ontwerpen van de nieuwe inrichting.” Het klopt dat de openbare ruimte van dit deel van de wijk Klarenbeek toe is aan onderhoud. De bestrating is door de wortels van de grote bomen omhoog gekomen, en de speeltuintjes zijn weinig uitnodigend. De foto’s van hoe het moet worden laten een aantrekkelijk straatbeeld zien met meer groen dan nu het geval is. Maar hoewel in de aangehaalde tekst staat dat er aandacht zal zijn voor zaken als parkeren en spelen lijkt de nadruk vooral te liggen op de vergroening in verband met klimaatverandering en biodiversiteit, en zijn andere factoren die tevens het woongenot bepalen uit het oog verloren. Vooropgesteld moet worden dat geen van de buurtbewoners tegen vergroening is. De Arie van Driellaan en de woonerven die daarop uitkomen zijn al heel groen in vergelijking met andere wijken in Middelburg. Zo zijn er waarschijnlijk weinig straten met zoveel grote bomen dicht op elkaar als in de Arie van Driellaan. Daarbij komt dat vrijwel alle bewoners een groene voor- en achtertuin hebben met veel beplanting en weinig bestrating. In elk jaargetijde zijn in alle voortuinen van de Arie van Driellaan en tuinen die daaraan grenzen bloeiende planten, struiken en bomen te zien. 2.2.

Naar aanleiding van het eindverslag Verkeersveiligheid: - De toch al smalle straat wordt nog verder versmald, wat leidt tot een belemmering van de doorstroming; personenauto’s kunnen elkaar maar op enkele plaatsen passeren; groot verkeer (vrachtwagens, bestelbussen, pick-ups al dan niet met tandemasser erachter) kan elkaar en personenauto’s nauwelijks nog passeren. - Fietsers komen in de beoogde plan in het nauw omdat ze niet meer kunnen uitwijken; veiligheid van fietsers is in het geding. - Kinderen kunnen in de nieuwe situatie niet meer op straat spelen, geen ruimte, te gevaarlijk. - Waarom moet de straat eigenlijk versmald worden? - Geen ruimte voor verdere vergroening Arie van Driellaan 2.2.1. Verkeersveiligheid De Arie van Driellaan die nu een al vrij smalle wegbreedte heeft van 4,40 meter wordt versmald naar 3,70 meter en op een enkele plaats zelfs tot 3,50 meter. Waar in de huidige situatie bij het passeren van elkaar nog aan beide kanten uitgeweken kan worden in de ruimte tussen de bomen en lantaarnpalen (de strook met kinderkopjes) kan dat straks niet meer, omdat die strook is gevuld met vakken beplanting. Elkaar passeren is in de situatie nu met twee gewone personenauto’s al lastig, met name in de bochten, en dan moet al gebruik gemaakt worden van de strook kinderkopjes.

Als je elkaar met een vrachtwagen, bestelbusje of grotere personenauto wil passeren moeten beide voertuigen uitwijken op de strook met kinderkopjes, anders is passeren onmogelijk. In de bochten speelt dat nog sterker. Bij de aanleg van de wijk, midden jaren ’70, is ervoor gekozen om de stoep in de straat niet verhoogd te maken, omdat de straat vrij smal was en er zo een mogelijkheid bleef om uit te wijken als verkeer elkaar moet passeren. Een logische gedachte, die ertoe heeft geleid dat er tot nu toe geen ongelukken met fietsers hebben plaatsgevonden. - Gemotoriseerd verkeer Als reactie op het punt van elkaar passeren is in het eindverslag opgenomen (en in het definitieve plan te zien) dat er op bepaalde plaatsen uitwijkhavens zijn bedacht aan één kant van de weg, namelijk aan de kant met de even huisnummers. Hoe je elkaar moet passeren als je net tussen twee uitwijkhavens in rijdt is onduidelijk: moet degene die de straat uit rijdt (richting Eduard Vetermanstraat) achteruit rijden om in een reeds gepasseerde uitwijkhaven te gaan staan? Dit kan voor onveilige situaties zorgen, omdat achterop rijdend verkeer niet verwacht dat iemand achteruit gaat rijden. Of moet degene die de straat in rijdt (richting nr. 1/bruggetje) achteruit gaan rijden om 4

dan de uitwijkhaven aan de (voor die bestuurder) andere kant van de weg in te rijden? Ook dit is niet veilig. Door het bochtig verloop van de weg is het niet altijd goed zichtbaar of er een tegenligger komt, dus anticiperen en alvast in een uitwijkhaven gaan staan als een voertuig je tegemoet komt zal niet in alle gevallen lukken. Het wegdek is in het definitieve plan 3.50m - 3.70m breed. Stel er komt een vrachtwagen (2.50m breed) de straat uit en een bestelwagen (gem. tussen 1.60 – 1.80m breed) de straat in dan is passeren in de huidige situatie (breedte 4.40m) nog net mogelijk en kunnen allebei de voertuigen gebruik maken van de strook kinderkopjes om uit te wijken bij het passeren. In de nieuwe situatie kunnen deze voertuigen elkaar – zonder uitwijkhaven – niet passeren. Een uitwijkhaven is volgens het eindverslag 1 meter breed (reactie 17A). Dat maakt de totale wegbreedte daar dan 4.70m en 4.50m. In het gunstigste geval (bestelwagen 1.60m en wegbreedte 3.70m) blijft er bij het passeren met gebruikmaking van een uitwijkhaven dan nog 4.70 – (1.60 + 2.50m) = 60 cm over. In het ongunstigste geval (bestelwagen 1.80m en wegbreedte 3.50m) blijft er dan nog 4.50m – (1.80m + 2.50m) = 20 cm over. Dat is vrij krap. En dat is dan nog alleen als de bestuurder die de straat uit rijdt een uitwijkhaven kan bereiken.

Het passeren zal zeer langzaam gaan en wellicht wat extra manoeuvres kosten. Dat is op zichzelf al risicovol voor de verkeersveiligheid (zo is er in die situatie nergens plaats voor eventuele daar rijdende fietsers), maar zal ook leiden tot versperring van de weg waardoor er aan beide kanten (de straat inrijdend en de straat uitrijdend) een wachtrij ontstaat. Dat laatste gaat door de versmalling van de weg ook ontstaan elke keer als een pakketdienst een pakket moet bezorgen of een ander bedrijf bij een woning moet laden/lossen in de Arie van Driellaan. Daardoor wordt meteen de Arie van Driellaan geblokkeerd. De kans is groot dat vervolgens in allebei de rijrichtingen voertuigen staan te wachten tot het blokkerende voertuig weg is. Maar hoe kan die wegrijden als die door de zo smalle weg niet kan passeren? Een wachtend voertuig dat rijdt in de richting van huisnummer 1/het bruggetje kan al niet aan de kant gaan staan, want aan die kant van de weg is er geen uitwijkhaven. En als een uitwijkhaven niet dichtbij of beschikbaar is (daar staat bijvoorbeeld al een wachtend voertuig)? Hoe gaat deze opstopping zich oplossen? Door de groenstrook rijden dan maar? Volgens de reactie in het eindverslag moeten we dan maar gewoon even op elkaar wachten. Dat is gemakkelijk gezegd als je niet zelf in de straat woont.

Het zal dus in het nieuwe plan dagelijks (niet ondenkbaar zelfs een paar keer per dag) voorkomen dat je ‘maar gewoon even op elkaar moet wachten’. Dat is de eerste paar keer niet erg, maar het zal op een gegeven moment echt tot irritaties gaan leiden. Dat doet af aan het woongenot van de bewoners, vooral van de bewoners die verderop – richting het bruggetje – in de straat en de woonerven daar wonen, en dus een heel eind Arie van Driellaan moeten afleggen voordat ze de Gen. Hakewell Smithlaan kunnen bereiken, of – andersom – bij hun woning kunnen komen. Nu hebben we daar geen last van. Een voertuig van een pakketdienst of ander bedrijf kan nu immers op de kinderkopjesstrook geparkeerd worden, en het andere verkeer kan dan gewoon passeren. Aangezien de Arie van Driellaan de enige ontsluitingsweg is van dit hele deel van de wijk en die ook maar aan één kant open is voor motorvoertuigen, zou het voor de bewoners lastig zijn als die weg bij elke stop van een wat groter voertuig geblokkeerd is. In het nieuwe plan zal het bruggetje weggehaald worden en kan er in geval van calamiteiten ook aan die kant de straat in- en uitgereden worden. Alleen in geval van calamiteiten dus (zie reactie 17B, pagina 13/14 eindverslag). Niet bij elke wegversperring door laden/lossen. Het ligt voor de hand dat bij laden en lossen altijd bij het huisnummer waar gelost moet worden gestopt zal worden.

Gebruik maken van de uitwijkhavens in zo’n geval biedt geen soelaas. Die liggen immers maar aan één kant van de weg en er mag alleen gebruik van gemaakt worden om elkaar te passeren. Voor zware of grote pakketten kan echt niet aan de bezorger gevraagd worden om ergens anders te parkeren en dat pakket maar naar de voordeur te brengen. Voor kleine pakketten overigens ook niet, want we kennen allemaal de enorme tijdsdruk waaronder bezorging plaats vindt. Er is simpelweg geen tijd om een parkeerplaats te zoeken en een eind naar een woning te moeten lopen. 5

Het is overigens niet uitzonderlijk dat er vrachtwagens en bestelwagens in onze straat rijden. Dat gebeurt vrijwel dagelijks; zie bijlage 3 met foto’s van ‘groot verkeer’ in de Arie van Driellaan. Met ‘groot verkeer’ wordt bedoeld vrachtwagens (denk aan bouwbedrijven, keukenbedrijven, meubelzaken, soms ook bezorgdiensten van bijvoorbeeld haardhout), bestelwagens van bezorgdiensten (pakketdiensten, supermarkt bezorgservice etc), pick-uptrucks van de gemeente en van hoveniersbedrijven die vaak ook nog een tandemasser als aanhanger hebben en dus niet alleen breed maar ook nog lang zijn). - Fietsers Ook voor de vele fietsers (jeugd naar voetbalclub Zeelandia en schoolklassen) - neemt de veiligheid af als de smalle straat nog verder versmald wordt. De straat is zo smal dat inhalen van een fiets door een auto al bijna niet meer mogelijk is. Toch zal het in de nieuwe situatie zeker nog wel geprobeerd worden. Dat vormt een risico voor de fietsers, en met name de fietsende kinderen, die dan niet meer kunnen uitwijken. Aan de kant met de oneven huisnummers zijn geen uitwijkhavens, dus aan die kant loop je als fietser een nog groter risico. De fietser zit dan ingesloten tussen links de inhalende auto en rechts de beplante zone tussen de bomen. De buurtbewoners met kinderen maken zich dus logischerwijs zorgen over de veiligheid van hun fietsende kinderen.

- Spelende kinderen Voor spelende kinderen is in de nieuwe situatie al helemaal geen plaats meer op straat, alleen nog in de speeltuintjes. Spelen op straat is gevaarlijk door de versmalling van de weg: er is minder ruimte, en de kinderen moeten door groenstroken lopen om aan de kant te gaan voor passerende voertuigen. De speelruimte voor kinderen wordt dus feitelijk verkleind, terwijl er in het nieuwe plan ook aandacht zou zijn voor spelen. Speelruimte houdt meer in dan alleen een speeltuintje! De vraag dringt zich op waarom de Arie van Driellaan versmald moet worden. De redenen daarvoor zijn volgens het eindverslag gelegen in vergroening en verlaging van de snelheid (zie reactie 25A). Voor wat betreft de vergroening het volgende. Op de plaats waar nu de stroken met kinderkopjes lopen aan de kant met de oneven huisnummers zijn groenstroken gepland. Aan de kant met de even huisnummers verdwijnt behalve die strook ook het huidige trottoir. Het aanbrengen van de groenstroken op de plaats waar nu de strook kinderkopjes is heeft tot gevolg dat alle parkeerruimte die daar nu is, aan beide kanten van de weg, verloren gaat. In het nieuwe plan zijn aan de kant met de even huisnummers nog wel drie parkeerplaatsen ingetekend, maar daarmee wordt niet tegemoetgekomen aan de verloren parkeerruimte, ook niet elders in de wijk.

Het aanbrengen van de groenstroken heeft tot gevolg dat buurtbewoners zich genoodzaakt zien een deel van hun nu beplante voortuin te bestraten, zodat zij hun eigen voertuigen op hun eigen terrein kunnen parkeren. Het proces van omzetten van tuingroen in bestrating is zelfs al in gang. Onduidelijk is wat de vergroening dan voor winst geeft. Voor wat betreft het verlagen van de snelheid blijkt uit het eindverslag dat uit de gegevens van de telslangen naar voren is gekomen dat meer dan 92% van het verkeer daar 30 km/u of langzamer rijdt. Dit wordt in het eindverslag een wensbeeld genoemd (zie antwoordt bij zienswijze 25, onder C, pag. 20 van het eindverslag). Kennelijk wordt deze snelheid representatief gevonden voor de hele Arie van Driellaan (hoewel je daarover kan discussiëren, hieronder meer daarover). Als de gedachte dan is dat in de hele straat door 92% van de voertuigen 30 km/u of langzamer wordt gereden, waarom zou dan een versmalling nodig zijn om de snelheid van het verkeer (verder?) te verlagen? Afrondend over de verkeersveiligheid: op de bij de inspraakprocedure naar voren gebrachte zorgen over de verkeersveiligheid als gevolg van de versmalling van de Arie van Driellaan is in het eindverslag geen geruststellende reactie gegeven. Er is alleen bedacht dat uitwijkhavens worden aangebracht.

Los van allerlei onveilige situaties die uitwijkhavens tot gevolg zullen hebben (zoals hierboven omschreven), is dit antwoord eigenlijk alleen gericht op de doorstroming van de Arie van Driellaan. Het komt onvoldoende tegemoet aan andere veiligheidsaspecten die worden voorzien door de versmalling van de Arie van Driellaan. En dat allemaal voor een paar groenstroken? Er is simpelweg te weinig ruimte in deze straat. Andere wijken zoals het deel achter het bruggetje 6

(Pouwerstraat, De Pagterstraat, Sturmstraat etc.) en de in dezelfde periode gebouwde wijk Griffioen (gebied President Kennedylaan, Hammerskjoldlaan etc.) zijn vele malen ruimer van opzet dan de Arie van Driellaan en omgeving. Daar zou dit plan met meer vergroening beter gerealiseerd kunnen worden, omdat er daar wél ruimte voor is. 2.2.2. Parkeergelegenheid - Voor de telling parkeergelegenheid oude situatie/nieuw plan zijn alleen parkeervakken geteld, niet de parkeerruimte die er in de Arie van Driellaan is. - Onduidelijke berekening parkeerbalans. - Gewoon maar een eindje lopen voor een parkeerplaats? Niet altijd mogelijk/wenselijk. In het eindverslag is in de reacties 6B en 22A een meer algemene reactie gegeven over het berekenen van parkeerplaatsen. Uit reactie 6B valt af te leiden dat bij de berekening van het oorspronkelijk aantal parkeerplaatsen geen rekening is gehouden met de parkeerruimte die de Arie van Driellaan nu biedt aan allebei de kanten van de weg over de gehele lengte. Er staat immers dat alleen het aantal openbare parkeervakken is geteld. Op de kinderkopjesstrook/stoep zijn geen parkeervakken gemarkeerd. Maar daar kunnen wel heel veel auto’s staan! En van die parkeerruimte wordt nu ook dagelijks volop gebruik gemaakt door hoofdzakelijk bezoekers en dienstenverkeer.

Vooral bestelwagens, pick-ups met aanhangers, vrachtwagens, campers en caravans worden daar gezet, omdat die vaak niet in een officieel parkeervak passen. Al deze parkeerruimte komt in het nieuwe plan te vervallen, op enkele parkeerplaatsen na: in totaal 3 bij de nummers 22 en 23 op de plattegrond (niet huisnummers), en drie bij huisnummers 3/1A/1 (zie zienswijze 21A en reactie daarop in het eindverslag). Maar dit aantal parkeerplaatsen komt bij lange na niet tegemoet aan de parkeerbehoefte die er is en waarin nu gewoon wordt voorzien. De planmakers hebben kennelijk geen enkel idee van het aantal voertuigen dat dagelijks op de kinderkopjesstrook/stoep in de Arie van Driellaan parkeert. Het is eigenlijk heel vreemd dat in de telling van de bestaande parkeerruimte in de Arie van Driellaan géén rekening is gehouden met alle parkeerruimte daar. Het is niet moeilijk te voorspellen waar al die auto’s/bestelwagens/vrachtauto’s geparkeerd zullen worden als ze niet meer in de Arie van Driellaan kunnen staan: toch op straat. In de Arie van Driellaan zijn in de huidige situatie geen officiële parkeervakken. Als in de berekeningen alleen met die parkeervakken rekening is gehouden, dan komen er per saldo in de nieuwe situatie op papier wel parkeerplaatsen bij, maar blijft onzichtbaar hoeveel parkeerruimte er eigenlijk verloren gaat.

Het is overigens onduidelijk wat wordt bedoeld met het samenvoegen van een gedeelte van de Arie van Driellaan, de Frans Duwaerstraat en de Pieter Gootjesstraat voor de parkeerbalans (reactie 22A in het eindverslag). Wat houdt dat concreet in? Welk gedeelte van de Arie van Driellaan? Welk gedeelte niet? En waarom is het nodig om ze samen te voegen? Zodat per saldo een hoger aantal parkeerplaatsen gepresenteerd kan worden in de nieuwe situatie ten opzichte van het aantal plaatsen dat er was, waarbij er dan voorbij gegaan wordt aan de totale verloren parkeerruimte? Aan de bezwaren die in de zienswijzen over het beperkte aantal parkeerplaatsen in het nieuwe plan worden gemaakt (niet alleen in de Arie van Driellaan, maar ook in andere straten in de wijk) wordt in de gevallen dat niet aan de wensen tegemoet gekomen kan worden als reactie in het eindverslag alleen gezegd dat dan maar een parkeerplaats elders moet worden gezocht en er maar een stukje gelopen moet worden (6A, 22A, 25B). Want het is niet mogelijk gebleken om in elke straat het gewenste aantal parkeervakken te realiseren (reactie 6A). In de Arie van Driellaan bestond geen wens om meer parkeervakken aan te brengen, want er is nu voldoende parkeerruimte. Die ruimte gaat in het nieuwe plan ingenomen worden door groenstroken, waardoor er een probleem ontstaat dat er nu niet is. 7