23-019 Bijlage 1. Ingekomen stukken MZ

Ingekomen stukken Datum brief

30-01-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

15 februari 2023

Onderwerp

018. Voorstel voortzetting Innovatiefonds 2023 - 2027

Ingekomen stuk

018. Voorstel voortzetting Innovatiefonds 2023 - 2027

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Gemeente Vlissingen

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening

Raadsvergadering

9 maart 2023

Datum brief

27-01-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

15 februari 2023

Onderwerp

016. Informatiebrief raadsleden Kompas ActiZ Jeugd

Ingekomen stuk

016. Informatiebrief raadsleden Kompas ActiZ Jeugd

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Actiz

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

9 maart 2023

Bijlagen: 016 Bijlage 1 Kompas Samen investeren in jeugd en gezin

Datum brief

25-01-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

15 februari 2023

Onderwerp

014. Brief SCW aan college van BenW Middelburg nav Commissie MZ dd 20230118- 20230123

Ingekomen stuk

014. Brief SCW aan college van BenW Middelburg nav Commissie MZ dd 20230118- 20230123

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

SCW

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

9 maart 2023

Datum brief

19-01-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

15 februari 2023

Onderwerp

010. Ledenbrief_CPB-onderzoek-houdbaarheid-Wmo-en-Jeugdwet

Ingekomen stuk

010. Ledenbrief CPB-onderzoek-houdbaarheid-Wmo-en-Jeugdwet

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

VNG

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

9 maart 2023

Bijlagen: 010 Bijlage 2 Plan van aanpak 010 Bijlage 1 Pilotovereenkomst

Datum brief

19-01-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

15 februari 2023

Onderwerp

009. Ledenbrief_Informatiepunten-digitale-overheid VNG

Ingekomen stuk

009. Ledenbrief Informatiepunten-digitale-overheid VNG

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

VNG

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

9 maart 2023

Datum brief

13-01-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

15 februari 2023

Onderwerp

006. Naar een nieuw meldproces bij discriminatie

Ingekomen stuk

006. Naar een nieuw meldproces bij discriminatie

Categorie

Organisatie

Afzender

Alex Soplantila

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening

Raadsvergadering

9 maart 2023

Datum brief

10-01-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

15 februari 2023

Onderwerp

002. Reactie en ongevraagd advies SCW - gratis OV pas WMO

Ingekomen stuk

002. Reactie en ongevraagd advies SCW - gratis OV pas WMO (1)

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

SCW

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

9 maart 2023

Bijlagen: 002 Bijlage 1 bij reactie en ongevraagd advies SCW op

Middelburgse OV pas voor cliënten van de Wmo

Datum brief

02-01-2023

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

15 februari 2023

Onderwerp

001. stand van zaken hervormingsagenda jeugd

Ingekomen stuk

001. ledenbrief stand van zaken hervormingsagenda jeugd

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

VNG

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

9 maart 2023

I

rr. ,n

1.1.1

GEMEENTE

n wak :,,:)c:S41:?IfAc22 toewiizerSnrc'e2kei \

Het college van Burgemeester en Wethouders gemeenteraad van de gemeente Middelburg Postbus 6000 4430 LA Middelburg

foco:

n l 9I

VERZONDEN

2 6 JAN 2023 UW BRIEF VAN

UW KENMERK

ONS KENMERK

DATUM

2191172/2228996

26 januari 2023 BIJLAGEN

BEHANDELD DOOR

BEZOEKADRES

TELEFOON

DD Dekkers

Paul Krugerstraat 1

+31118487155

ONDERWERP

Voorstel voortzetting lnnovatiefonds 2023 - 2027 Geachte heer/mevrouw, Bij besluit van 11 januari 2023 hebben wij in de hoedanigheid van centrumgemeente Vlissingen besloten het innovatiefonds (voorheen: Transformatiefonds) voort te zetten voor de periode van 2023 tot 2027. Voordat wij dit besluit hebben genomen heeft hierover bestuurlijke afstemming plaatsgevonden in het OZO op 1 november 2022. ln het besluit van de voortzetting van het innovatiefonds is opgenomen dat een deel van de middelen rechtstreeks beschikbaar komt voor iedere gemeente om zo, in lijn met de afspraak vanuit het Hoofdlijnenakkoord GGZ, de transformatie van beschermd wonen vorm te kunnen geven. Van de jaarlijks beschikbaar gestelde € 2.000.000 voor de transformatieopgave wordt 1/3e deel beschikbaar gesteld aan gemeenten. De verdeling per gemeente is conform de verdeling zoals vastgelegd in de partnerschapsafspraken. Dit betekend voor uw gemeente een bedrag van € 47.400,-. Om aanspraak te kunnen maken op dit bedrag dient een korte onderbouwing aangeleverd te worden aan centrumgemeente Vlissingen waaraan het innovatiebudget besteed gaat worden. Na ontvangst van deze onderbouwing wordt het bovengenoemde bedrag voor uw gemeente overgemaakt naar het bij ons bekende rekeningnummer. U kunt de onderbouwing aanleveren op het volgende emailadres: EPeters@vlissingen.nl.

Wij vertrouwen er op u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Voor vragen kunt u terecht bij E. Peters, via telefoonnummer 0118-487108. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Vlissingen,

POSTBUS 3000, 4380 GV VLISSINGEN TELEFOON 0118-487000 EMAIL GEMEENTE@VLISSINGEN.NL FAX 0118-410218 IBAN: NL36BNGH0285008889 BIC: BNGHNL2G

gC1,

de secretaris,

de burgemeester,

drs. R.D.A. Wiskerke

drs. A.R.B. van den Tillaar

-.~.:.

Blad 2 behorend bij 2191172 / 2228996

Onderwerp Gezocht bondgenoten met lef & ambitie om samen écht te gaan investeren in jeugd en

datum

gezin

26 januari 2023

Beste gemeenteraad,

ons kenmerk JAD/23u.0021

“Kansrijk opgroeien doe je samen door een stevige inhoud met krachtig vakmanschap voor het behoud en de ontwikkeling van gezonde generaties.”

in behandeling bij mw. J..Duursma

Toekomst doet ertoe. Het wordt dus tijd om de zorg voor jeugd en gezin zo in te richten dat iedereen gezond en veilig kan opgroeien. Waar (aanstaande) ouders, jeugdige(n) zich gehoord en gezien voelen. Waarbij we inzetten op het gewone leven, het gezond opgroeien en ontwikkelen. Het is tijd om door te pakken en de bedoeling van de transitie van het sociaal domein werkelijkheid te laten worden. Dat vraagt om richting en lef. Het moet écht afgelopen zijn met doorgeschoten medicalisering. Niet langer de conclusie accepteren dat er vele partijen bij een kind en gezin betrokken zijn maar dat ze van elkaar niet weten wat ze daar doen. Vandaag kunnen we samen de toekomst dichterbij halen. ‘Samen investeren in jeugd en gezin; een kompas om te komen tot bondgenootschap voor gezonde generaties’ - die u in de bijlage vindt - is een toekomstperspectief, richtinggevend kader dat is opgesteld voor de benodigde transformatie van zorg en welzijn voor jeugd en gezin. Het is tevens bruikbaar om invulling te geven aan onder andere het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Gezond en Actief leven Akkoord (GALA), de (lokale) preventieakkoorden, de Hervomingsagenda Jeugd 2022-2028 en programma’s zoals kansrijke start.

Onze ambitie is om zorg, welzijn, onderwijs en opvang voor jeugd te verbinden met elkaar zodat we passende, effectieve en efficiënte zorg voor jeugd en gezin aanbieden waarbij we eerst door een preventieve bril kijken en dan pas door de curatieve bril. Uitgangspunt is hulp en ondersteuning thuis, op school of dicht in de buurt. Zo kort durend als mogelijk en zo lang als nodig is. Laten we samen niet alleen streven naar een rookvrije generatie maar ook naar een generatie die gezond en veilig opgroeit zodat we de transgenerationele problemen structureel verminderen.

doorkiesnummer 085-0772092 pagina 1/2

Pagina 2/2

We zetten niet enkel in op de jeugd. Het is het systeem en de omgeving waarin de kinderen en hun (aankomende) ouders zitten met al hun verschillende problematieken en dat vraagt om een coöperatieve samenwerking en aanpak. Waarbij elke partij gaat voor de inhoud en niet voor organisatiebelangen. Het kompas is een richtinggevend kader om voorbij de grenzen van vandaag te kijken, voorbij de korte termijn en voorbij institutionele belangen. Curatie redt levens én preventie redt generaties. Gezamenlijk verdienen zij de gelijkwaardige aandacht in alle keuzes die worden gemaakt. In 2023 start ActiZ Jeugd met een verkenning langs alle belangrijke partners die de belangen van jeugd en gezin behartigen, waarbij we op zoek gaan naar bondgenoten die samen met ons een nieuwe wereld willen creëren, die wij onze jeugdigen en hun omgeving gunnen. Eén aanspreekpunt voor Jeugd en Gezin. Tot slot We nodigen u graag uit om het kompas Samen investeren in jeugd en gezin in zijn geheel te lezen en geïnspireerd te raken voor een toekomst die we samen kunnen realiseren. Het kompas biedt u handvatten die u - vanuit uw rol als gemeenteraadslid of (toekomstig) wethouder -mee kunt nemen als u de koers voor de komende jaren gaat vastleggen in uw gemeente.

Mocht u meer willen weten over de zeven uitgangspunten die we beschreven hebben of bent u op zoek naar concrete instrumenten om deze vorm te geven, neem dan contact met ons op via jeugdengezin@actiz.nl. Ook nodigen wij u graag uit voor een webinar voor raadsleden, waarin wij onze missie willen toelichten en graag met u in gesprek gaan over hoe je als bondgenoot raadslid jeugdige(n) en gezinnen in uw gemeente kunt ondersteunen. Op maandag 20 maart en maandag 27 maart 2023 van 18.30 - 20.00 uur organiseren wij een webinar waarin we het gesprek hierover graag met u zouden willen voeren. Aanmelden voor het webinar kan door een mail met uw naam, gemeente, e-mailadres en de datum van de bijeenkomst te sturen naar jeugdengezin@actiz.nl. Veel inspiratie én leesplezier gewenst, Met vriendelijke groet, namens het bestuur ActiZ Jeugd,

Ron Boumans Voorzitter ActiZ Jeugd

Angela Bransen Afdelingsdirecteur ActiZ Jeugd

Over ActiZ Jeugd ActiZ Jeugd is belangenbehartiger voor de zorg en welzijn voor jeugd en gezin. Samen met 30 leden, op het gebied van jeugdgezondheidszorg, jeugdzorg, lichte jeugdhulp, specialistische kindzorg, thuisbegeleiding en kinderthuiszorg gaan wij er voor om de zorg voor jeugd en gezin zo in te richten dat iedereen gezond en veilig kan opgroeien. De drijfveer is om de jeugd en hun gezin hierin zo goed mogelijk te begeleiden en te ondersteunen, waarbij wordt ingezet op het gewone leven, het gezond opgroeien en positieve opvoeding. Door haar diverse achterban is ActiZ Jeugd gesprekspartner voor de Vereniging Nederlandse Gemeente (VNG) en ambtelijk en politiek Den Haag, spreekbuis en nieuwsmakelaar voor media. ActiZ Jeugd werkt in de landelijke belangenbehartiging nauw samen met andere bondgenoten, zoals onder andere gemeenten, geboortezorgpartijen, onderwijs, GGDen, beroepsverenigingen, welzijnsorganisaties, kennisinstituten, woningcorporaties, zorgverzekeraars, vakbonden en ouderorganisaties. Voor meer informatie zie: www.actiz.nl/jeugd

Samen investeren in jeugd en gezin Een kompas om te komen tot bondgenootschap voor gezonde generaties

Aansluiten bij de maatschappelijke opgave

De omgeving, behoeften en wensen van jeugd en gezin verandert samen met generaties. Veranderingen in de maatschappij en technologische ontwikkelingen leiden tot veranderingen in bijvoorbeeld leefstijl en gezondheidsvragen. Een veranderende maatschappij brengt ook uitdagingen met zich mee zoals bijvoorbeeld kansenongelijkheid, prestatiedruk, schoolverzuim, laaggeletterdheid, kindermishandeling en een ongezonde leefstijl.

Ook systemen ontwikkelen zich aan de hand van de maatschappelijke opvattingen. Tenslotte zijn wij allen (onderdeel van) ‘het systeem’. Maatschappelijk gezien zitten we in een beweging die gaat van het Pater-systeem (de verzorgingsstaat) naar het Ego-systeem (marktdenken) naar het Eco-systeem (waardencreatie). De focus in dit systeem ligt op de mens en positieve gezondheid als zijnde veerkracht en welbevinden.

Als maatschappij hebben we een verantwoordelijkheid de kloof wat betreft gezondheidsverschillen te verkleinen en extra aandacht te hebben voor kwetsbare groepen, terwijl we ook de gezonde jeugdige(n) en gezinnen stimuleren gezond te blijven. Samen moeten we er voor blijven zorgen dat jeugdige(n) zich ontwikkelen tot sociaal, geestelijk en lichamelijk gezonde volwassenen die een actieve bijdrage leveren aan de maatschappij. Uitgangspunt is dat de vraag en de context van de jeugdige(n) en het gezin bepaalt wat nodig is.

Waarbij er eco-netwerken ontstaan die gericht zijn op het versterken van:  autonomie;  de eigen regie;  het in verbinding staan;  sociale relaties en activiteiten;  het betekenisvol bezig zijn (zingeving). Als wij kijken naar de maatschappelijke opgave voor en de hervorming van de jeugdketen, dan zien wij deze aansluiten bij deze beweging.

Samen investeren in jeugd en gezin Een kompas om te komen tot bondgenootschap voor gezonde generaties

2

JGZ is reguliere bij zorgde die maatschappelijke geen uitstel verdraagt opgave Aansluiten

Nederland kent een unieke positie in haar ondersteuning en zorg aan jeugd en gezin: een voorziening voor alle kinderen en ouders zonder winstoogmerk. We hebben goud in handen! Iedere dag wordt er door onze professionals in de jeugdketen vol passie en deskundigheid samen gewerkt aan het versterken van de eigen veerkracht en de eigen omgeving. Aan de (lokale) overheden de taak om goede randvoorwaarden te creëren en het aanbod en de kwaliteit van de ondersteuning en zorg te borgen. Maar het goud is ook kwetsbaar. Corona bevestigt hoe belangrijk het is dat de (mentale) gezondheid, zowel het beschermen van de gezondheid als het bevorderen hiervan, overeind en op het juiste niveau blijft. Om dit te bereiken en om te blijven aansluiten bij de generaties van nu en later.

Samen investeren in jeugd en gezin Een kompas om te komen tot bondgenootschap voor gezonde generaties

3

Waar staan we voor?

Om verantwoordelijkheid te nemen in deze maatschappelijke opgave is ActiZ Jeugd van mening dat de jeugdketen passend, waardengedreven, cross-sectoraal en integraal georganiseerd moet zijn. Het is hierbij van belang dat de focus ligt op het gewone leven, het gezond opgroeien en het positief opvoeden van jeugdige(n). Hieronder verstaan wij:

1

Het versterken van de zelfredzaamheid en veerkracht van jeugd en gezin.

2 Het op het juiste moment organiseren van de juiste hulp door krachtige, onderlinge samenwerking van alle publiek-private partijen.

3

4 Het aanbieden van passende zorg en ondersteuning aan de jeugdige, het gezin, de eigen buurt en de school, Die tevens de pedagogische basis verstevigt.

Het normaliseren van de situatie thuis en de omgeving.

ActiZ Jeugd vindt dat dit het beste tot uiting komt door middel van een samenwerking die past bij een coöperatieve samenleving en die handelt vanuit gezamenlijke waarden. Met als motto:

Kansrijk opgroeien doe je samen!

Samen investeren in jeugd en gezin Een kompas om te komen tot bondgenootschap voor gezonde generaties

4

Een kompas voor de toekomst

De ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin vraagt de komende jaren om een stevige hervorming en herpositionering. Door gezonde generaties te behouden en om bij te dragen aan nieuwe gezonde generaties is het essentieel vanuit de behoefte en context van de jeugdige(n) en het gezin om:  Vanuit een lokale en effectieve aanpak versnippering van ondersteuning en zorg te voorkomen;  Optimale samenwerking tussen diverse (zorg en welzijn) aanbieders vanuit het sociaal (preventieve) domein te verbinden en te bevorderen;  Over de grenzen van wetten en deelsystemen samen te werken. Om bij te dragen aan deze gezamenlijke maatschappelijke opgave neemt het ActiZ Jeugd bestuur haar maatschappelijke verantwoordelijkheid door middel van dit kompas. Hiermee wil ActiZ Jeugd het politieke en maatschappelijke gesprek over passende en integrale ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin aanjagen. Het kompas bevat zeven uitgangspunten: 1. Preventie is de sociale basis voor ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin. 2. Het hoe is aan de jeugdige(n), het gezin en de professional. 3. De ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin wordt over grenzen heen georganiseerd en indien nodig worden de grenzen verlegd. 4. De ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin hoort thuis in het sociaal preventieve domein.

5. De ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin is reguliere zorg, die niet is uit te stellen, ook niet in crisistijd. 6. Vorm volgt inhoud. 7. De ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin verdient een zelfstandige krachtige belangenbehartiging.

Samen investeren in jeugd en gezin Een kompas om te komen tot bondgenootschap voor gezonde generaties

5

De uitgangspunten van het kompas duurzame borging publieke zorg jeugd en gezin

! Preventie is de sociale basis voor ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin

Het hoe is aan de jeugdige(n), het gezin en de professional

De ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin wordt over grenzen heen georganiseerd en indien nodig worden de grenzen verlegd

De ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin hoort thuis in het sociaal preventieve domein

KLIKBAAR

De ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin is reguliere zorg, die niet is uit te stellen, ook niet in crisistijd

Vorm volgt inhoud

De ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin verdient een zelfstandige krachtige belangenbehartiging

Samen investeren in jeugd en gezin Een kompas om te komen tot bondgenootschap voor gezonde generaties

Praat en Doe mee

6

1.

Preventie is de sociale basis voor ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin

 G  ezondheid wordt vanuit de publieke waarden stevig gepositioneerd in het sociaal preventief domein. Publieke gezondheid is van ons allen. Het heeft de kenmerken van een brede eerstelijnsvoorziening voor jeugd en gezin die preventie, care en cure combineert. Op deze manier kunnen jeugdige(n) en het gezin duurzaam ondersteund en begeleid worden in hun gezondheid en ontwikkeling.  R  andvoorwaardelijk is een duurzame coöperatie met welzijn, jeugdhulp, jeugdzorg, kinderopvang, geboortezorg en onderwijs. Biologische en sociale mijlpalen in de eerste levensjaren zijn van cruciaal belang voor de rest van het leven. Met een optimale samenwerking kan je in deze periode écht het verschil maken en bouw je tevens aan een stevige pedagogische basis.  In Nederland kennen we een uniek preventieve infrastructuur waar we trots op mogen zijn, maar die tegelijkertijd versnipperd, kwetsbaar en soms inefficiënt is. In tijden van schaarste van mensen en middelen wordt de noodzaak om terug te gaan naar de kern van gedeelde maatschappelijke waarden essentieel. De toekomstige generatie en maatschappij hangt af van de mate waarop wij in staat zijn ons te verbinden en aan te sluiten bij de context, de taal en het vertrouwen van de jeugd en het gezin.

! Samen investeren in jeugd en gezin Een kompas om te komen tot bondgenootschap voor gezonde generaties

7

2.

Het hoe is aan de jeugdige, het gezin en de professional

 O  nze legitimiteit zit in de relatie tussen de jeugdige(n) en gezinnen en de professionals. Vertrouwen is hierbij essentieel. Onderdeel van de hervorming en herpositionering is het bekrachtigen en vergroten van deze regie en dit vertrouwen.  D  oor uit te gaan van vertrouwen en te investeren in vakmanschap kunnen professionals direct ondersteunend zijn. Het betrekken van professionals bij beleidskeuzes zorgt ervoor dat het werknemersgeluk en de werknemersparticipatie van de professionals toeneemt. Hierdoor worden betekenisvolle relaties met jeugd en gezin, gemeente, onderwijs en welzijn tot stand gebracht.  O  m de innovatiekracht van de jeugdketen een impuls te geven wordt de jeugd, het gezin en de professional in haar kracht gezet. Om dit te kunnen bereiken is leiderschap met lef en durf in alle lagen noodzakelijk.

Samen investeren in jeugd en gezin Een kompas om te komen tot bondgenootschap voor gezonde generaties

8

3. De ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin wordt over grenzen heen georganiseerd en indien nodig worden de grenzen verlegd

 D  e rol van de mens is de laatste jaren uit het systeem gehaald. De hervorming en herpositionering zal zich moeten focussen op het (opnieuw) verstevigen van dit vermogen en het terugbrengen van de menselijke maat. Van oudsher zit het in het dna van ActiZ leden om het vermogen van mensen (0-100 jaar) en leefgemeenschappen optimaal in te zetten. Ondernemerschap, kennis en ervaring met preventie en gezondheid zijn randvoorwaardelijk om naar innovatieve en creatieve oplossingen te kijken.  W  e staan voor een integrale, cross-sectorale, effectieve, samenhangende aanpak en samenwerking. Dit zien wij vertaald in een coöperatief model waarin in ieder geval de volgende elementen voorkomen; informatie en advies, signalering, toeleiding naar uitvoering van de hulp, (licht) pedagogische hulp, coördinatie van zorg, maatschappelijk werk, gezinscoaching, opvoedondersteuning en een directe schakel met alle partijen die bijdragen aan de gezondheid in Nederland.  D  e lokale gemeenschapskracht laat zien dat de maatschappij krachtiger is dan de overheid. Ons uitgangspunt daarbij is dat de jeugdige(n) en het gezin eigenaar zijn van hun eigen pad in het leven. Door de gemeenschapskracht te benutten en de publiek-private samenwerking te intensiveren kunnen vormen van zorg ontstaan die aansluiten bij de behoefte van mens en maatschappij.

Samen investeren in jeugd en gezin Een kompas om te komen tot bondgenootschap voor gezonde generaties

9

4. De ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin hoort thuis in het sociaal preventieve domein

 G  emeenten dienen zonder wettelijk verplichte winkelnering vrij te zijn in en waar zij op welke wijze de ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin organiseren. Het inspelen op de maatschappelijke vraag dient hierbij voorop te staan en niet het institutioneel belang of bestuurlijk pragmatisme. Uiteraard horen bij deze opgave en verantwoordelijkheid passende voorwaarden om deze te kunnen uitvoeren.  L  okale inbedding van de ondersteuning zorg voor jeugd en gezin draagt bij aan een vitale lokale democratie. Deze heeft een goed functionerende gemeenteraad en sterke participatieve en maatschappelijke omgeving nodig. Juist die verbinding is de komende jaren essentieel om de zorg betaalbaar, toegankelijk en solidair te houden. Het te ver op afstand zetten, leidt tot uitholling van deze lokale democratie en draagt niet bij aan de versterking die preventie juist nodig heeft. Als er gekozen wordt voor een gemeenschappelijke regeling is het belangrijk de invloed van afzonderlijke gemeenten stevig te bewaken, zodat bureaucratische stroperigheid voorkomen wordt en daarmee innovatie niet vertraagt en de integrale samenwerking en samenhang niet verloren gaat.  H  et effect van lokaal gemaakte afspraken zorgt voor een verbetering van de kwaliteit van zorg binnen de gemeente.

Elke gemeente houdt regie en verantwoordelijkheid over de (financiële) inzet middels een (meerjarig) contractuele relatie waarin lokale afspraken vastgelegd worden over zowel de gewenste inzet als het resultaat. In lokale contractuele relaties kunnen ook samenwerkingsafspraken met lokale partners worden vastgelegd zoals in het geval van de lokale coalities Kansrijke Start. Naast de verantwoordelijkheid voor de ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin heeft de gemeente ook de verantwoordelijkheid de specialistische zorg in het sociaal domein efficiënt en effectief te organiseren. Door de ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin in het sociaal preventieve domein te behouden, kan de gemeente de specialistische en preventieve zorg stevig aan elkaar verbinden.

Samen investeren in jeugd en gezin Een kompas om te komen tot bondgenootschap voor gezonde generaties

10

5. De ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin is reguliere zorg die niet uit te stellen is, ook niet in crisistijd

 D  e ondersteuning en reguliere zorg voor jeugd en gezin kan niet worden uitgesteld. Om dit te waarborgen, moeten de grenzen van de af te schalen zorg zorgvuldig bewaakt worden. De ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin moet volop in haar kracht worden gezet.  T  ijdens een crisis wordt deze ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin volledig ingezet op haar essentie: het behoud van gezonde generaties. Dit kan bijdragen aan het voorkomen van een sociaal-maatschappelijke crisis. Het betekent dat partijen gezamenlijk na moeten denken over haar pandemische paraatheid. De ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin moet worden opgeschaald in haar verantwoordelijkheid om zorg en onderwijs te ondersteunen bij een (toenemende) zorgvraag.  W  at de coronapandemie heeft geleerd is dat de ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin een zelfstandige positie verdient. Dit om de kerntaak optimaal uit te voeren en gezondheidsschade daarmee te beperken. Uitgestelde aandacht kan tot zichtbare schade in de ontwikkeling leiden. Bij het zoeken naar de balans tussen het bestrijden van een crisis en het voorkomen van gezondheidsschade bij jeugdige(n) en gezinnen is het van belang dat er zelfstandig weloverwogen afwegingen worden gemaakt. De inzet vanuit de ondersteuning en zorg mag niet afhangen van pragmatisme.

Samen investeren in jeugd en gezin Een kompas om te komen tot bondgenootschap voor gezonde generaties

11

6.

Vorm volgt inhoud

 D  e sleutel tot een duurzame effectieve jeugdketen ligt niet in de optelsom van organisaties, structuren, regelgeving of instanties, maar in een krachtigere organisatie van samenwerking, samen leren en verbinding. Een beweging van regels en macht naar mensen en omgeving. Dit betekent dat het vertrekpunt voor krachtige samenwerking altijd langs de lijnen van inhoud, context en gedeelde waarden gaan. Daarna volgt de vorm die dienend is aan de doelen van de samenwerking of de gedeelde opgave.  H  et coöperatieve model is gebaseerd op de wensen en behoeften van jeugd en gezin, lokale netwerkpartners en de gemeente. Deze wensen worden omgezet in wetenschappelijk en/of praktijk bewezen effectieve interventies zodat de professionals de jeugdige(n) en gezinnen optimaal kan begeleiden. Inhoud, vakmanschap en resultaat staat voorop in plaats van instituties en structuren, zodat coöperatief leren tot bloei komt.  A  ls voorbeeld van coöperatief samenwerken op inhoud heeft ActiZ Jeugd, samen met haar partners GGD GHOR Nederland en het NCJ, een inhoudelijk toekomstperspectief voor de publieke zorg voor jeugd geschreven1. Vanuit verschillende perspectieven, met waardering voor elkanders positie in het zorglandschap, ontstaat er een win–win–win situatie. Stevige inhoud, krachtig vakmanschap en gezonde generaties.

1

 oekomstagenda Publieke Gezondheid voor Jeugd. Nu investeren in de publieke gezondheid T voor jeugd zorgt voor gezonde generaties in de toekomst (december 2021).

Samen investeren in jeugd en gezin Een kompas om te komen tot bondgenootschap voor gezonde generaties

12

7. De ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin verdient een zelfstandige krachtige belangenbehartiging

 V  ertrouwen, beeldvorming en de onderlinge relatie met ouders en jeugdige(n) is voor de ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin essentieel. Dit vraagt om een nieuwe, eigen onafhankelijke identiteit van de jeugdketen. In de maatschappij daalt het vertrouwen in overheidsinstanties, dit heeft direct impact op de kwaliteit hiervan. De ontwikkeling van collectieve (lokale) kracht zoals bijvoorbeeld in coöperaties en toenemende burgerparticipatie zijn kansrijke ontwikkelingen. De ontwikkeling zit in het intensiveren van publiek-private samenwerking- waarbij er sprake is van (gedeeld) eigenaarschap en het inzetten op de kennis, kunde en betrokkenheid van ervaringsdeskundigen.

 O  m de ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin op lokaal, regionaal en nationaal niveau te verbinden en te hervormen is een zelfstandige krachtige belangenbehartiging essentieel. De integrale samenwerking met onder andere geboortezorg, mondzorg, (specialistische) kinderthuiszorg, thuisbegeleiding, sociaal werk, jeugdhulp, jeugdzorg, kinderopvang en onderwijs moet hierin tot uiting komen. Een gezamenlijk toekomstperspectief op inhoud, waarden en governance om de hervorming en herpositionering van de ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin waar te kunnen maken. Een breed gedragen coöperatief model kan hieraan bijdragen.  K  ennisinstituten, zoals het NCJ, NJI en Pharos, versterken het vakmanschap van professionals en de innovatiekracht van organisaties. Ook de kennisinstituten horen uiteraard bij een integrale samenwerking dat ondersteunend is aan het gezamenlijk toekomstperspectief. Zij verdienen een stevige positie in een coöperatieve model.

Samen investeren in jeugd en gezin Een kompas om te komen tot bondgenootschap voor gezonde generaties

13

JGZ is reguliere zorgvoor? die geen uitstel verdraagt Waar gaan we

Door dit kompas doet het ActiZ Jeugd bestuur een handreiking tot dialoog. Samen met u willen wij in 2023 de zoektocht aangaan over hoe de gedachte van een coöperatief model vormgegeven kan worden. Met respect voor ieders rol, verantwoordelijkheid, kennis en kunde maar ook met lef en leiderschap grenzen opzoeken en verleggen. De coöperatieve gedachte is ons inziens de basis voor:  Het bewust en effectief delen van meerdere perspectieven op hetzelfde vraagstuk;  Het leren, uitwisselen en vergroten van kennis en kunde;  Het ontwikkelen en verrijken van nieuwe initiatieven;  Het vergroten van elkaars bewustzijn;  Het vergroten en delen van wetenschappelijke kennis;  Het delen en verbinden van data;  Het kennen en respecteren van elkaars verschillen en overeenkomsten om zo het beste uit meerdere werelden te combineren. ActiZ Jeugd heeft hierbij het volgende uitgangspunt:

“Kansrijk opgroeien doe je samen door een stevige inhoud met krachtig vakmanschap voor het behoud en ontwikkeling van gezonde generaties.” Samen investeren in jeugd en gezin Een kompas om te komen tot bondgenootschap voor gezonde generaties

14

ActiZ Oudlaan 4 3515 GA Utrecht Postbus 8258 3503 RG Utrecht

Januari 2023 Deze uitgave mag zonder toestemming van de partijen voor niet-commercieel gebruik worden gedownload. Afzonderlijk gebruik van het beeldmateriaal is niet toegestaan. Voorts alle rechten voorbehouden. Disclaimer

 085 - 077 20 00  info@actiz.nl  www.actiz.nl

Deze uitgave is met grote zorgvuldigheid en met gebruikmaking van de meest actuele gegevens tot stand gekomen. Het is evenwel niet geheel uitgesloten dat de informatie in deze uitgave onjuistheden en/of onvolkomenheden bevat. De partijen aanvaarden geen aansprakelijkheid voor directe of indirecte schade ontstaan door eventuele onjuistheden en/of onvolkomenheden. Aan de inhoud van deze uitgave kunnen geen rechten worden ontleend.

Branchevereniging van zorgorganisaties verpleeghuiszorg | zorg thuis | revalidatie en herstel | jeugd

Ontwerp en opmaak hollandse meesters, Utrecht Druk Torendruk, Nijkerk

Aan het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Middelburg CC: Gemeenteraad Middelburg Betreft: brief Sociale Cliëntenraad Walcheren aan College van B&W gemeente Middelburg n.a.v. Commissie MaZa 18012023 / Connexxion minimaproduct.

Walcheren, 23 januari 2023

Geacht college, In de commissie MaZa van woensdag 18 januari zei wethouder Treurniet naar aanleiding van ons advies over de OV pas voor de WMO: ,,De toon van de brief van de Sociale Cliëntenraad Walcheren heeft me wel verbaasd. Er staan veel aannames in, en insinuaties. Zeker omdat we eerder een goed gesprek hebben gehad met de SCW en hebben gezegd: als er iets speelt, neem dan contact op.” Naar aanleiding van dit gesprek schreef wethouder Treurniet de SCW eerder: (…) dat jullie vroegtijdig betrokken worden bij het opstellen van nieuw beleid of bij beleidswijzigingen (…), (…) dat er ruim voor bespreking stukken gedeeld worden, zodat jullie je goed kunnen voorbereiden (…), (…) vanuit de gemeente Middelburg betrekken we de Sociale Cliëntenraad Walcheren voor (…) participatiewet, schuldhulpverlening en armoedebeleid. Op het moment dat de gemeente ons niet proactief geïnformeerd heeft gaat het niet aan om te suggereren dat we contact hadden moeten opnemen met de wethouder. De bevoegdheid tot ongevraagd advies heeft de cliëntenparticipatie mede om buitenspel zetten door de gemeente enigszins te kunnen redresseren. Al in september 2021 reageerde de SCW desgevraagd positief richting de gemeente over de OV pas voor de minima. Verder adviseerde de SCW in juli 2022 ongevraagd aan het college in verband met de hoge inflatie. We vroegen, naast o.m.

een verhoging van de uitkering uit het Fonds Cultuur Sport Onderwijs, om invoering van de OV pas voor de minima. Daar heeft het college niet op willen reageren. Wethouder Treurniet meldde in de PZC van 20 december dat die OV pas uitsluitend aan mensen met een

WMO vervoerspas ter beschikking werd gesteld. Om: “(…)het voor mensen die van WMO vervoer afhankelijk zijn vooral gemakkelijker en goedkoper maken.” Wij waren daar niet van op de hoogte gebracht, daarom moesten we dat via de actieve informatie zelf doen. In het memo actieve informatie van 20 december sprak het college zich als volgt uit: (…) Het minimabeleid wordt nu (nog) niet meegenomen in de pilot. Op dit moment is er een onderzoek voor minimabeleid in voorbereiding. Mogelijk geeft dit onderzoek antwoorden of er een noodzaak is om een minima-vervoerspas in te zetten voor minima (…) Op dat moment is de SCW door het gemeentebestuur gepasseerd, niet betrokken en niet vooraf geïnformeerd over zaken die onze adviesbevoegdheden betreffen. Vandaar ons ongevraagd advies aan de gemeenteraad, waar wij nog steeds achter staan. In het algemeen zijn maatschappelijke participatie, eenzaamheid, en financiële drempels belangrijke argumenten om voor een minima-vervoerspas te pleiten. Het college gebruikt die in het memo voor mensen in de WMO, naast kostenvermindering voor het WMO vervoer. toepassing Maar in dezelfde adem betwijfelt het college of diezelfde argumenten wel op de minima van zijn. Dat moet eerst onderzocht worden. Wat dat betreft kan er van de kant van de SCW geen sprake zijn van insinuaties of aannames.

En evenmin wanneer de SCW zegt dat bezuiniging op het WMO vervoer gezocht is in een financiële prikkel. Een prikkel waarvoor geldt dat die het meest gevoeld wordt door mensen in armoede. Die daarmee het meest kwetsbaar zijn voor aan zo’n prikkel klevende risico’s. En ook niet wanneer we op basis van onze informatie zeggen dat de invoering van de minimavervoerspas op de lange baan geschoven is en onzeker vanwege een nog uit te voeren onderzoek. We hebben in verband met ons advies wel vernomen dat het college zekerheid heeft gegeven over de invoering van het OV minimumproduct van Connexxion, dat het in de programmabegroting voor 2023 op de begroting staat, en niet van de evaluatie van het armoedebeleid afhangt. In de commissie MaZa verklaarde wethouder Treurniet vervolgens: ,,Ik snap de vraag van de SCW over zo'n pas voor de minima. Daar wordt ook aan gewerkt, maar dat heeft meer tijd nodig omdat we er ook geld voor moeten vinden. Een pas als alternatief voor WMO-vervoer kunnen we sneller aanbieden, omdat we al geld hebben voor dat WMO-vervoer.” We merken op dat dit al meer in lijn is met wat wij buiten de gemeentelijke communicatie om vernamen, maar in tegenspraak lijkt met de inhoud van het eerdere memo.

We krijgen in verband met de mededeling van wethouder Treurniet in de commissie graag antwoord op de vraag waarom de gemeente nog geld moet vinden om een in de begroting opgenomen beleidsvoornemen te dekken. In september was nog sprake van een meevaller van €7.700.00. Dit jaar vrij te besteden. En er zijn de extra middelen voor armoedebestrijding. Het is voor de SCW niet goed mogelijk uit de wisselende mededelingen van het college op te maken hoe het nu werkelijk met de zaak van het OV minimumproduct van Connexxion gesteld is. Wij verzoeken het college om de SCW zo snel mogelijk helderheid te verschaffen in het belang van de doelgroep.

Namens Sociale Cliëntenraad Walcheren, Met vriendelijke groet, Marischka Duinkerken, Marina Goudjalova, Ada Visschers s.c.walcheren@zeelandnet.nl 0118614299 0633612469 https://www.socialeclientenraadwalcheren.nl/

Aan de leden

Datum

18 januari 2023 Kenmerk

TISB/U202300026 Lbr. 23/002 Telefoonnummer

070-373 83 93 Bijlage(n)

2

Onderwerp

CPB-onderzoek houdbaarheid Wmo en Jeugdwet

Geachte leden van college en gemeenteraad, Aanleiding De VNG heeft overeenstemming bereikt met het rijk over een onderzoek naar de houdbaarheid van de Wmo en de groeiraming jeugdzorguitgaven. Met dit onderzoek willen we inzicht krijgen in hoe het beroep op de Wmo 2015 en de Jeugdwet zich op een middellange termijn ontwikkelt. Het Centraal Planbureau (CPB) gaat dit onderzoek uitvoeren. Daarvoor heeft het CPB gegevens (data) van gemeenten nodig. We lichten in deze brief toe om welke gegevens dit gaat, geven u informatie over de belangrijkste aandachtspunten hierbij en over de planning. Doel onderzoek Met het onderzoek krijgen we een gezamenlijk beeld van de opgave in de Wmo en de Jeugdwet. Dit helpt gemeenten, VNG en het rijk om gezamenlijk en proactief te kunnen sturen op de fundamentele vraagstukken in dit domein voor de middellange termijn. Toestemming voor gebruik Wmo- en Jw-gegevens Voor het onderzoek heeft het CPB Wmo- en jeugdzorg-data nodig van gemeenten. Om ervoor te zorgen dat gemeenten zo min mogelijk administratieve lasten ondervinden, willen we deze data via Stichting Inlichtingenbureau (IB) verzamelen en beschikbaar stellen.

Het IB beschikt, als verwerker van de data namens gemeenten, waarschijnlijk al over de benodigde informatie, maar mag deze alleen - met toestemming van uw gemeente - eenmalig verwerken tot een geaggregeerde, niet tot de persoon en gemeente herleidbare set gegevens en beschikbaar stellen aan het CPB. We vragen het college daarom toestemming te verlenen en de bijgevoegde pilotovereenkomst vóór 1 maart 2023 te ondertekenen en te retourneren.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

U202300026

PROD

Tijdens de Algemene Ledenvergadering van VNG van 2 december jl. is hiervoor al een eerste verzoek gedaan aan uw gemeente (agendapunt 10). Belangrijke aandachtspunten over aanleveren data • Het CPB heeft voor het onderzoek landelijke Wmo- en jeugdzorg-data nodig die inzicht bieden in de gemiddelde zorguitgaven per leeftijdscategorie onderverdeeld naar geslacht. In de pilotovereenkomst en het bijgevoegde plan van aanpak staan de exacte gegevens die nodig zijn duidelijk vermeld. • Het CPB ontvangt geen gegevens op individueel (persoonsgegevens) of op gemeentelijk niveau. De aanvraag van het CPB betreft enkel totalen voor heel Nederland. Verder voert het IB op de gegevens een kwaliteits- en integriteitscheck uit (zie ook plan van aanpak). • De Informatie Beveiligingsdienst (IBD) van VNG Realisatie voert een generieke Data Protection Impact Assessment (DPIA) uit zodat niet iedere afzonderlijke gemeente dit zelf hoeft te doen. • Voor de representativiteit van het onderzoek moeten zoveel mogelijk (en minimaal 300) gemeenten meedoen aan het onderzoek. Medewerking wordt om die reden zeer op prijs gesteld. • Iedere gemeente moet als verwerkingsverantwoordelijke individueel toestemming geven aan het IB om de gegevens, binnen de wettelijke kaders van de algemene verordening gegevensbescherming (AVG), verder te kunnen verwerken en leveren.

Planning • Pilotovereenkomst: om ervoor te zorgen dat het CPB de data op tijd ontvangt en het onderzoek tijdig kan worden opgeleverd, vragen we u bijgevoegde pilotovereenkomst te ondertekenen en uiterlijk 1 maart 2023 naar het Inlichtingenbureau (IB) te sturen. • Ondertekening door bevoegde functionaris: het is belangrijk dat de overeenkomst ondertekend is door een bevoegde functionaris binnen uw gemeente. • Gegevens naar CPB: Tussen 1 maart en eind mei zal het IB de data verwerken, samenstellen, de nodige controles uitvoeren en testleveringen doen. Uiterlijk 31 mei 2023 levert het Inlichtingenbureau de gegevens aan bij het CPB. • De DPIA: De generieke DPIA die door de IBD wordt uitgevoerd op de gegevens die binnen dit traject verwerkt worden, komt 1 februari 2023 beschikbaar. We zullen u hierover nader berichten zodra deze beschikbaar is. • Eerste officiële raming: naar verwachting publiceert het CPB in het vierde kwartaal 2023 of in het eerste kwartaal 2024 de eerste officiële raming met de nieuwe middellange termijn verkenning zorg (CEP2024). Vragen Heeft u nog vragen, dan kunt u contact opnemen met Linda Hazenkamp van de VNG via e-mailadres: Linda.Hazenkamp@vng.nl, telefoon: 06-23092661. Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

mr L.K. Geluk Algemeen directeur Bijlagen: In de bijlagen van deze ledenbrief vindt u de pilotovereenkomst en het plan van aanpak.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/2

Plan van Aanpak Onderwerp: Houdbaarheidsonderzoek Wmo en de groeiraming jeugdzorguitgaven Datum: 12 december 2022

Inleiding De VNG en het Rijk hebben behoefte aan onderzoek naar de houdbaarheid van de maatwerkvoorzieningen Wmo en de jeugdzorguitgaven op de middellange termijn. Hiervoor heeft het CPB, dat het onderzoek zal uitvoeren, geanonimiseerde data nodig. Het CPB heeft daarvoor een beschrijving van de benodigde gegevens aangeleverd (zie bijlage II). Gemeenten zijn tijdens de najaar-ALV van 2 december jl. hierover geïnformeerd en verzocht hun medewerking te verlenen (zie bijlage I: brief aan de leden en link naar de agenda en bijlagen). De kosten van het onderzoek worden gedragen door VWS. Wanneer de gevraagde data op tijd beschikbaar worden gesteld, publiceert het CPB het onderzoek waarschijnlijk in het vierde kwartaal van 2023.

Doel en onderzoeksvragen Het doel van het onderzoek is: Inzicht verkrijgen in de ontwikkeling van het beroep op de Wmo 2015 en de Jeugdwet op de middellange termijn op basis van demografische en maatschappelijke ontwikkelingen, bij een gelijkblijvend wettelijk kader en een gelijkblijvende gemeentelijke uitvoering. Het CPB maakt in zijn ramingen tot nu toe een uitsplitsing naar drie hoofdsectoren: Zvw, Wlz en Wmo/jeugd gecombineerd. Voor het maken van een aparte raming van de Wmo- en jeugdzorguitgaven is een nieuwe middellangetermijn-verkenning voor de zorg (mlt-zorg) nodig, waarin bijvoorbeeld de overige groei per sector opnieuw wordt bepaald. Voor meer details over de groeicomponenten (lonen, prijzen, demografie, inkomen per hoofd en overige groei) die de zorguitgaven drijven, zie box 1 in de middellangetermijn-verkenning zorg uit 20191. Vanuit deze middellange termijn raming, uitgesplitst naar de Wmo- en jeugdzorguitgaven, dienen uitspraken te kunnen worden gedaan ten aanzien van de houdbaarheid van de Wmo en de groeiraming van de jeugdzorguitgaven. Onderstaande onderzoeksvragen2 hebben daar betrekking op: 1.

Hoe ontwikkelt het beroep op de Jeugdzorg en Wmo 2015 zich op de middellange termijn (vijf jaar) op basis van demografische en maatschappelijke ontwikkelingen bij een gelijkblijvend wettelijk kader en een gelijkblijvende gemeentelijke uitvoering? Bij de maatschappelijke ontwikkelingen dient in ieder geval te worden gekeken naar:  Het effect van technologische innovatie en digitalisering;  Het effect van arbeidsmarktontwikkelingen, personeelstekorten;

1 Zeilstra, A., A. den Ouden en W. Vermeulen, 2019, Middellangetermijnverkenning zorg 2022-2025, CPB Notitie. 2 Voor wat betreft onderzoeksvragen 1 t/m 3 is ambtelijke overeenstemming en deze zijn onderdeel van de

Vraag 4 betreft een informatiekundig vraagstuk.

onderzoeksopzet.

  

Het effect van toenemende welvaart/gezondheid van nieuwe generaties; Het effect van extramuralisering en het scheiden van wonen en zorg; Het effect van het tekort aan geschikte woningen en de bouwopgave.

2.

Hoe ontwikkelen de kosten van voorzieningen zich naar verwachting op de middellange termijn als geen inhoudelijke vernieuwingen en aanpassingen in voorzieningen worden doorgevoerd?

3.

Welke groei of afname is te verwachten op de middellange termijn op basis van de verwachte ontwikkelingen in gebruik en kosten?

Een afgeleide onderzoeksvraag3 betreft: 4.

Is het mogelijk om op basis van data uit het iWmo- en iJw-berichtenverkeer, eventueel verrijkt met data van gemeenten/andere bronnen rekening houdend met de beperkingen van de iWmo- en iJW-gegevens (zie bijlage III), een houdbaarheidsonderzoek Wmo- en groeiraming jeugdzorguitgaven uit te voeren?

Betrokken departementen (VWS, FIN en BZK) en VNG zijn het eens dat bovenstaande vragen niet eenvoudig en eenduidig te beantwoorden zijn. Zeker gegeven het feit dat de financieringssystematiek van het gemeentefonds constant in ontwikkeling is en tot en met 2025 voor het Sociaal Domein meebeweegt met de uitgaven van het Rijk en daardoor een voorspelling na 2025 redelijk ingewikkeld is. Het CPB geeft aan dat het lastig is om op basis van beschikbare informatie duidelijk te maken wat het beslag van de Jeugdzorg en Wmo bij gemeenten in de afgelopen periode is geweest. De mogelijkheden die de IV-3-data bieden zijn in het verleden al wel maximaal benut. De IV-3-data is niet geschikt om er ramingen op te baseren. Voor de nieuwe raming wordt derhalve ook gebruikgemaakt van data uit het iJw- en iWmo-berichtenverkeer met de kanttekening dat voor de levering van data aan het CPB een kwaliteitscontrole wordt uitgevoerd op de data.

Betrokken partijen en onderlinge taakverdeling De volgende partijen nemen deel aan het onderzoek: • • •

VNG MinVWS, MinFIN en MinBZK Gemeenten

• • •

CPB Stichting Inlichtingenbureau Ketenbureau i-Sociaal Domein

De onderlinge taakverdeling tussen deze partijen ziet er op hoofdlijnen als volgt uit. VWS verzoekt CPB om het onderzoek uit te voeren. CPB voert als onafhankelijke partij het onderzoek uit en toetst de resultaten bij een door hen ingestelde klankbordgroep van deskundigen. Gemeenten dienen tijdig een ondertekende pilotovereenkomst (verwerkersovereenkomst) in te dienen bij het 3 Deze onderzoeksvraag is niet relevant voor de kostenraming maar bepaalt wel degelijk de mogelijkheid om het onderzoek te kunnen

uitvoeren

2

Inlichtingenbureau zodat de gegevens aan CPB kunnen worden geleverd. De voor het onderzoek benodigde databestanden worden door het Inlichtingenbureau aan CPB geleverd. Voor levering voert het Inlichtingenbureau in samenwerking met het Ketenbureau kwaliteitscontroles uit op de data. De VNG organiseert een operationeel overleg waarin de voortgang van de levering en de uitvoering van de kwaliteitscontroles wordt gemonitord. Het CPB voert vervolgens de databewerking en -analyses uit om te komen tot een houdbaarheidsonderzoek Wmo en groeiraming jeugdzorguitgaven. Inlichtingenbureau, Ketenbureau en een klankbordgroep van deelnemende gemeenten adviseren vanuit hun kennis en ervaring op basis van de kwaliteitsresultaten en eventuele interpretatie(s) van de Wmo-/Jw-gegevens. Hiervoor worden gedurende de looptijd van het project enkele periodieke overleggen met alle betrokkenen ingepland, met name op momenten dat er (tussen-)resultaten zijn die besproken moeten worden.

Benodigde gegevensbestanden Voor uitvoeren van een houdbaarheidsonderzoek Wmo- en groeiraming jeugdzorguitgaven zijn er verschillende databronnen noodzakelijk. Een deel van deze data is momenteel (openbaar of onderhands) in het juiste format in Nederland beschikbaar. Het gaat hierbij met name om realisatiecijfers op landelijk niveau van de Wmo- en jeugdzorg. Een deel van de benodigde data ontbreekt geheel. Dat wil zeggen dat componenten van de data wel beschikbaar zijn in Nederland, maar dat deze nog niet toegankelijk en bruikbaar zijn voor een aparte raming van Wmo- en jeugdzorguitgaven De data die ontbreken voor het maken van een houdbaarheidsonderzoek Wmo- en groeiraming jeugdzorguitgaven zijn leeftijdsprofielen. Een leeftijdsprofiel bestaat uit de gemiddelde zorguitgaven voor heel Nederland per sector per leeftijd en geslacht. Deze data kunnen naar verwachting worden verkregen uit het iJw- en iWmo-berichtenverkeer en in geaggregeerde niet tot de persoon en gemeente herleidbare vorm als gegevensset aan het CPB beschikbaar worden gesteld. Meer details over deze data staan in bijlage II.

Kwaliteits- en integriteitscontroles Omdat de iWmo- en iJw-gegevens waarover het Inlichtingenbureau beschikt alleen raadpleegbaar zijn door de betreffende gemeente zelf, heeft zowel het Inlichtingenbureau als het Ketenbureau geen inzicht in de kwaliteit van de gegevens die verstrekt worden aan het CPB. Met het CPB is om die reden afgesproken dat het Inlichtingenbureau (als verwerker van de data) in samenwerking met het Ketenbureau een aantal kwaliteits- en integriteitscontroles uitvoert op de gegevens alvorens deze worden aangeleverd bij het CPB. Deze controles zijn gericht op de compleetheid, consistentie, juistheid en plausibiliteit. De geanonimiseerde uitkomsten van de controles worden gedeeld met de betrokken partijen, zodat met name het CPB kan bepalen in welke mate de kwaliteit van de gegevens toereikend is voor het onderzoek. In bijlage III is een overzicht opgenomen van de beoogde kwaliteits- en integriteitscontroles. Dit zijn de controles die op het moment van opstellen van het plan van aanpak voorzien worden en zijn derhalve niet uitputtend. In januari wordt een definitief controleplan opgesteld waarin gedetailleerd omschreven staat welke controles uitgevoerd worden en op welke wijze. Het controleplan wordt begin februari aan alle gemeenten beschikbaar gesteld, samen met de door de IBD uitgevoerde Data Protection Impact Assessment.

(DPIA) Als gedurende het traject additionele controles noodzakelijk blijken, dan wordt iedere controle alleen uitgevoerd als deze valt binnen de verwerkingen zoals vermeld in de DPIA. Eventuele additionele controles en de toelichting hierop worden gedeeld met de klankbordgroep van gemeenten. 3

Aanpak Om ervoor te zorgen dat gemeenten zo min mogelijk administratieve lasten ondervinden bij het verzamelen en beschikbaar stellen van de benodigde gegevens, worden de data via het inlichtingenbureau (IB) verzameld en beschikbaar gesteld aan het CPB. Het IB, als verwerker van de data namens gemeenten, kan na ontvangst van de ondertekende pilotovereenkomsten overgaan tot de verwerking van de gegevens van de gemeenten die toestemming hebben gegeven, om deze vervolgens in het door het CPB aangegeven formaat te leveren. Om ervoor te zorgen dat gemeenten weten dat de risico’s die samengaan met het verwerken en leveren van de gegevens beperkt zijn, voert de Informatie Beveiligingsdienst (IBD) van de VNG een DPIA uit. Op deze manier hoeft niet iedere afzonderlijke gemeente een DPIA uit te voeren en zijn de eventuele risico’s en bijbehorende maatregelen voor iedereen inzichtelijk. De dataverwerking, -analyse en -levering door het Inlichtingenbureau bestaat op hoofdlijnen uit de volgende activiteiten: • • • •

bepalen dataset; ontwikkelen en testen van format dataset op het IB-platform; genereren en beschikbaar stellen van testdatasets en productiedatasets; afstemmen interpretatie en verwerking dataset.

De kwaliteits- en integriteitscontroles die door het Inlichtingenbureau zullen worden uitgevoerd, in samenwerking met het Ketenbureau, zullen op hoofdlijnen uit de volgende activiteiten bestaan: • • • • • •

opstellen controleplan; uitvoeren controles op basis van testdatasets; uitvoeren controles op basis van productiedata; opstellen analyse n.a.v. controles; bespreken analyse met betrokken partijen; opstellen definitieve conclusie controles en delen met betrokken partijen.

De dataverwerking en -analyse door het CPB bestaat op hoofdlijnen uit de volgende activiteiten: • • • • • •

gereed maken van de eigen systemen voor het houdbaarheidsonderzoek Wmo en de groeiraming jeugdzorguitgaven; verwerken van geleverde data in systemen; opstellen nieuwe middellange termijn verkenning zorg; afstemmen ramingen mlt-zorg met regiegroep; voorleggen ramingen aan betrokken partijen; publiceren ramingen.

Onderzoeksresultaat Het CPB maakt een nieuwe middellangetermijn-verkenning zorg (de publicatiedatum staat nog niet definitief vast maar is naar verwachting Q4-2023 of Q1-2024).

Planning Activiteiten

Gemeenten

IBD

IB

KB

VNG

VWS

CPB

Q1 2023 -

Bepalen dataset

X 4

Activiteiten

Gemeenten

IBD

IB

-

Opstellen controleplan

-

Opstellen DPIA voor gemeenten

-

Retour zenden pilotovereenkomst aan IB

-

Ontwikkelen en testen van format dataset op het IB-platform

X

-

Genereren en beschikbaar stellen van testdatasets

X

-

Uitvoeren controles op basis van testdatasets

X

KB

VNG

VWS

CPB

X

X

X

X X X

Q2 2023 -

Genereren en beschikbaar stellen van productiedatasets

X

-

Uitvoeren controles op basis van productiedata

X

-

Opstellen analyse n.a.v. controles

X

-

Bespreken analyse met betrokken partijen

X

-

Opstellen definitieve conclusie controles en delen met betrokken partijen

X

-

Bepalen geschiktheid data berichtenverkeer n.a.v. conclusie

-

Gereedmaken van de eigen systemen voor houdbaarheidsonderzoek en groeiraming

X

-

Verwerken van geleverde data in systemen (1e levering)

X

-

Afstemmen interpretatie en verwerking dataset

X

X

Q3 2023 -

Verwerken van geleverde data in systemen (2e levering)

-

Afstemmen interpretatie en verwerking dataset

-

Opstellen nieuwe middellangetermijn-verkenning zorg

X X

X X

Q4 2023 -

Bespreken ramingen met regiegroep

X

-

Voorleggen ramingen mlt zorg aan betrokken partijen

X 5

Activiteiten -

Gemeenten

IBD

IB

KB

VNG

VWS

Publiceren ramingen

CPB X

Publicatie Het CPB publiceert het houdbaarheidsonderzoek Wmo en de groeiraming jeugdzorguitgaven (CEP2024) in het vierde kwartaal 2023 of uiterlijk eerste kwartaal 2024. Dit zijn de eerste ramingen waarin de nieuwe middellangetermijn-verkenning zorg is verwerkt.

Contact    

Contactpersoon bij VNG is Linda Hazenkamp (06 23092661, linda.hazenkamp@vng.nl). Contactpersoon bij CPB is Anne-Fleur Roos (088 9846000, A.F.Roos@cpb.nl). Contactpersoon bij Stichting Inlichtingenbureau is Paul de Koning (06 52749742, PdeKoning@inlichtingenbureau.nl) Contactpersoon bij Ketenbureau i-Sociaal Domein is Robin Bertus (06 53548454, robin.bertus@i-sociaaldomein.nl)

6

Bijlage I – Brief aan leden Beschikbaarstelling Wmo gegevens Bijlage bij ledenbrief 4 november 2022: “Uitnodiging Najaars ALV 2 december 2022”

Oproep van het bestuur aan de leden Om hun medewerking te verlenen aan de verstrekking van Wmo en jeugdzorg gegevens door het Inlichtingenbureau aan het Centraal Planbureau (CPB) ten behoeve van het door het CPB uit te voeren Houdbaarheidsonderzoek Wmo en de groeiraming jeugdzorg.

Aanleiding De VNG heeft overeenstemming met het Rijk over de uitvoering van een middellange termijn (5 jaar) houdbaarheidsonderzoek maatwerkvoorzieningen Wmo en jeugdzorg. Met dit onderzoek willen we inzicht krijgen in de vraag hoe het beroep op de Wmo 2015 en de Jeugdwet zich op de middellange termijn (5 jaar) ontwikkelt op basis van demografische en maatschappelijke ontwikkelingen bij een gelijkblijvend wettelijk kader en een gelijkblijvende gemeentelijke uitvoering. Doel van dit onderzoek is om een gezamenlijk beeld te krijgen van de opgave in de Wmo 2015 en de Jeugdwet en daarnaast te bevorderen dat VNG en Rijk gezamenlijk en proactief kunnen sturen op de fundamentele vraagstukken voor de lange termijn. Voor meer informatie over de inhoud van het houdbaarheidsonderzoek Wmo wordt verwezen naar bijlage II bij dit voorstel. Het CPB is door VWS gevraagd dit onderzoek uit te voeren en heeft daarvoor een beschrijving van de benodigde gegevens aangeleverd (zie bijlage I bij dit voorstel). De kosten van het onderzoek zullen gedragen worden door VWS. Wanneer de gevraagde data op tijd beschikbaar kunnen worden gesteld, zal het CPB het onderzoek waarschijnlijk in het vierde kwartaal van 2023 kunnen opleveren.

Onderzoeksgegevens die het CPB nodig heeft Voor het onderzoek heeft het CPB data nodig die inzicht bieden in de gemiddelde zorguitgaven per leeftijd aan respectievelijk Wmo- en jeugdzorg. Deze data zijn gedeeltelijk te verkrijgen via het Inlichtingenbureau (hierna IB). Het IB faciliteert de gegevensuitwisseling tussen gemeenten en aanbieders en is verwerker van deze data namens gemeenten. Conform de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is iedere gemeente verwerkingsverantwoordelijke voor haar eigen data en moet toestemming geven aan het IB om deze data te kunnen verwerken waaronder het verstrekken aan het CPB. Hoe kunnen deze data verkregen worden? Om deze data beschikbaar te krijgen is de medewerking van alle gemeenten nodig. Iedere gemeente moet als verwerkingsverantwoordelijke toestemming geven aan het IB om de door het CPB gevraagde gegevens, binnen de wettelijke kaders van de AVG, verder te verwerken en te leveren. Er worden aan het CPB geen gegevens op individueel (persoonsgegevens) of gemeentelijk niveau verstrekt. De aanvraag van het CPB betreft enkel totalen voor heel Nederland. Het IB zal - voor levering aan het CPB - op de gegevens een kwaliteits- en integriteitscheck uitvoeren. 7

Beperktheid gegevens IB Het is op dit moment niet mogelijk om een compleet landelijk beeld te krijgen van alle relevante uitgaven van Wmo en jeugdzorg. In elke gemeente is er een ander samenspel tussen inwoners, maatschappelijk middenveld, zorgaanbieders en gemeenten. Daarnaast beschikt het IB niet over alle gegevens van de uitgaven aan Wmo en jeugdzorg. Dit maakt een kwaliteitscheck voorafgaand aan levering van de data aan CPB noodzakelijk.

Aanpak om de toestemming van alle gemeenten te krijgen De VNG zal het proces om de toestemming van alle gemeenten te verkrijgen faciliteren. Wij benadrukken het belang van het houdbaarheidsonderzoek Wmo en jeugdzorg. Het is daarvoor van belang dat de leden individueel zo snel als mogelijk hun schriftelijke toestemming geven aan het IB om de gevraagde data te verwerken en aan het CPB te leveren en hun medewerking verlenen. De VNG zal een ledenbrief sturen waarin staat om welke data het gaat inclusief een toelichting over doel en noodzaak. We zullen een DPIA uitvoeren om de besluitvorming door gemeenten te ondersteunen. Ook zullen we een administratief proces inrichten om het de leden zo gemakkelijk mogelijk te maken om hun toestemming te verlenen. Niettemin moeten we de administratieve lasten van dit proces niet onderschatten. Indien we ons maximaal inspannen, schatten we in dat we de toestemming van circa 300 gemeenten kunnen krijgen. Met het CPB is afgesproken dat we dan met hen in overleg gaan over de mate van representativiteit.

Onderzoek beschikbaar stellen van gegevens voor bredere doeleinden Ook wordt voorgesteld te onderzoeken of de op te vragen gegevens ten behoeve van het houdbaarheidsonderzoek Wmo en de groeiraming jeugdzorg voor bredere doeleinden kunnen worden gebruikt. Dit dient uiteraard vooraf helder gedefinieerd te worden en betreft nu vooral een onderzoeksvraagstuk. Hiermee willen we voorkomen dat in de (nabije) toekomst wederom bovengenoemde aanpak moet worden gehanteerd voor vergelijkbare onderzoeken of doeleinden.

Streven naar een structurele oplossing voor het beschikbaar stellen van lokale data Er is grote behoefte aan data over de uitgaven van Wmo en jeugdzorg voor landelijk onderzoek. Naast de VNG en het rijk, hebben ook Vektis, het Zorginstituut en de NZA behoefte aan deze data. We lopen daarbij steeds aan tegen het kostbare en tijdrovende probleem van het verkrijgen van de toestemming van elke individuele gemeente. Een structurele oplossing voor dit probleem is een aanpassing van de bestaande wet- en regelgeving met betrekking tot het, binnen de kaders van de AVG, beschikbaar stellen van data. Het Ketenbureau i-Sociaal Domein en het IB voeren al langere tijd gesprekken met VWS om tot een structurele oplossing te komen. Het zal tijd kosten om hierover overeenstemming te bereiken en de eventuele aanpassing van wet- en regelgeving is een zaak van langere adem. Voor het uitvoeren van het houdbaarheidsonderzoek Wmo en de groeiraming jeugdzorg kunnen we daar niet op wachten. Bijlagen: 1. Beschrijving van de gegevens die het CPB nodig heeft voor het houdbaarheidsonderzoek Wmo en de groeiraming jeugdhulp 2. Beschrijving van de onderzoeksvragen en organisatie van het houdbaarheidsonderzoek Wmo. 8

Zie ook volgende link voor de formele agenda en vergaderstukken (Najaar-ALV): https://vng.nl/artikelen/agenda-en-stukken-najaars-alv-2-december-2022

9

Bijlage II - Lijst met benodigde gegevenselementen In deze bijlage wordt de data beschreven die op dit moment nog niet beschikbaar zijn is. Voor het apart uitvoeren van een houdbaarheidsonderzoek Wmo en groeiraming jeugdzorguitgaven zijn er meer verschillende databronnen noodzakelijk die al (openbaar of onderhands) in het juiste format in Nederland beschikbaar zijn. Data omschrijving en indeling Ten behoeve van het houdbaarheidsonderzoek Wmo en de groeiraming jeugdzorguitgaven zijn nodig: de Wmo-uitgaven en de Jeugdzorguitgaven per jaar vanaf het jaar 2019 (pre-corona)4. De indeling die nodig is, is voor beide zorgsectoren (Wmo- en jeugdzorg) hetzelfde, namelijk per leeftijdscategorie (0 jaar, 1 jaar, 2 jaar, ....., 98 jaar, en 99 jaar of ouder) en per geslacht. De leeftijdsprofielen zullen voor Wmo- en jeugdzorg apart moeten worden gepubliceerd (op nationaal niveau). Aggregatieniveau Het gaat uitdrukkelijk niet om data op individueel of gemeentelijk niveau. De aanvraag betreft enkel totalen voor heel Nederland volgens de indeling zoals hierboven beschreven. De benodigde data zijn verkort weergegeven in tabel 1. Het gaat dus bijvoorbeeld om de totale Nederlandse uitgaven aan Wmo voor mannen van 70 jaar. uitgaven aan Wmo (mannen)