22-124 Bijlage 1. Ingekomen stukken MZ

Ingekomen stukken Datum brief

17-11-2022

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

29-11-2022

Onderwerp

235. Aangenomen motie - CDA_inburgering statushouders 65+

Ingekomen stuk

235. Aangenomen motie - CDA inburgering statushouders 65+

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Gemeente Hilvarenbeek

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

15 december 2022

Datum brief

31-10-2022

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

29-11-2022

Onderwerp

229. Infosheet Orange the World algemeen

Ingekomen stuk

229. Infosheet Orange the World algemeen

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Orange the World

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening

Raadsvergadering

15 december 2022

Datum brief

31-10-2022

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

29-11-2022

Onderwerp

227. Brief van atria over campagne Goede raad tegen online haat

Ingekomen stuk

227. Brief van atria over campagne Goede raad tegen online haat

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Atria - kennisinstituut voor Emancipatie en Vrouwengeschiedenis

Raadsvergadering

15 december 2022

Bijlagen:

227 Bijlage 1 Campagneposter

Datum brief

25-10-2022

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

29-11-2022

Onderwerp

226. Zeeuwse aanpak van alcoholpreventie bij jongeren

Ingekomen stuk

226. Zeeuwse aanpak van alcoholpreventie bij jongeren

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

'Laat ze niet (ver)zuipen'

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

15 december 2022

Bijlagen: 226 Bijlage 1 Zeeland Alcoholcijfers factsheet 226 Bijlage 2 Alcoholgebruik Nederland Kerncijfers 2021

Datum brief

21-10-2022

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

29-11-2022

Onderwerp

224. BESTUURSRAPPORTAGE 2022 (in lay-out - definitieve versie - na AB 14-10-2022)

Ingekomen stuk

224. BESTUURSRAPPORTAGE 2022 (in lay-out - definitieve versie - na AB 14-10-2022)

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

GGD Zeeland

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college voor het opstellen van een voorstel aan de raad

Raadsvergadering

15 december 2022

Bijlagen: 224 Bijlage 1 Bestuursrapportage 2022 en begrotingswijzigingen 224 Bijlage 2 Advies Begeleidingscommissie GGD 8e en 9e begrotingswijziging 2022

224 Bijlage 3 AB notitie 8e begrotingswijziging 2022 IJZ nav BURAP 2022 DEFINITIEF 224 Bijlage 4 AB notitie 9e begrotingswijziging 2022 GGD nav BURAP 2022

Datum brief

17-10-2022

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

29-11- 2022

Onderwerp

223. Jaarrapportage 2021 Veilig Thuis Zeeland

Ingekomen stuk

223. Jaarrapportage 2021 Veilig Thuis Zeeland

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Veilig Thuis

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

15 december 2022

Datum brief

18-10-2022

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

29-11-2022

Onderwerp

221. Uitnodiging Zeeuwse gemeenten

Ingekomen stuk

221. Uitnodiging Zeeuwse gemeenten

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Nationale ombudsman

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

15 december 2022

Datum brief

14-10-2022

Commissie

Commissie Maatschappelijke Zaken

Datum commissie

19-10-2022

Onderwerp

218. Uitnodiging - Vriend Landelijke StichtingTegenZinloosGeweld

Ingekomen stuk

218. Uitnodiging - Vriend Landelijke StichtingTegenZinloosGeweld

Categorie

Organisatie

Afdeling

Samenleving

Afzender

Stichting Tegen Zinloos Geweld

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening

Raadsvergadering

15 december 2022

HILVARENBEEK

M-05 MOTIE, De raad van de gemeente Hilvarenbeek in vergadering bijeen op 10 november 2022, gelezen het voorstel tot vaststelling van de Begroting 2023,

gemeenteraad Raadsvergadering d.d. 10 november 2022 Beslissing: Bij stemmen met handopsteken met algemene stemmen aangenomen.

constaterende dat: De griffier, - statushouders aan de gemeente toegewezen kunnen worden die de leeftijd van 65 jaar hebben bereikt; - landelijk vanuit de DUO slechts budget beschikbaar wordt gesteld voor inburgering voor statushouders jonger dan 65 jaar; - de gemeente Hilvarenbeek geen beleid heeft om statushouders 65-plus toch de kans te geven eenzelfde inburgeringstraject te volgen; overwegende dat: - inburgering van statushouders belangrijk is om te kunnen participeren binnen onze samenleving; - de toekomstige zorg voor oudere statushouders belemmerd wordt als deze de taal niet spreken en zij niet weten wat zij mogen verwachten van ondersteuning door de overheid; - er geen leeftijdsgrens mag worden gesteld om te mogen inburgeren; draagt het college op om: - landelijk aan te dringen op financiering van inburgering, ook voor 65-plussers; - aan alle statushouders binnen Hilvarenbeek een gelijkwaardig inburgeringstraject aan te bieden, ongeacht hun leeftijd; - zolang er geen landelijke financiering is voor 65-plus statushouders, de benodigde financiering te halen uit de reserves; verzoekt de griffie om zorg te dragen voor de toezending van een afschrift van deze motie aan alle gemeentenraden in Nederland.

en gaat over tot de orde van de dag.

HILVARENBEEK Fractie CDA Cathy Noordergraaf

Orange the World 2022

Geweld tegen vrouwen en meisjes voorkomen en bestrijden De Orange the World campagne is de wereldwijde campagne van UN Women tegen geweld tegen vrouwen. Deze campagne vindt jaarlijks plaats tussen 25 november, de Internationale Dag tegen Geweld tegen Vrouwen, en 10 december, Internationale Mensenrechtendag. In deze periode worden in meer dan 100 landen gebouwen oranje uitgelicht en vinden debatten, tentoonstellingen, demonstraties en tal van andere acties plaats. Ook in Nederland krijgt de campagne volop aandacht; in meer dan 200 gemeenten vinden activiteiten plaats om geweld tegen vrouwen en meisjes te voorkomen en bestrijden. Dat is hard nodig, want jaarlijks krijgen miljoenen vrouwen met geweld te maken. Geweld tegen vrouwen wereldwijd • 33% maakt fysiek, seksueel of psychisch geweld mee • Iedere 11 minuten wordt een vrouw vermoord door een familielid • 27% maakt partnergeweld mee Geweld tegen vrouwen in Nederland • 45% maakt fysiek, seksueel of psychisch geweld mee • Iedere 8 dagen wordt een vrouw vermoord door een (ex)partner of familielid • 25% maakt partnergeweld mee • Meer dan driekwart maakt seksuele intimidatie mee in haar leven Iedereen kan helpen geweld te voorkomen In 2022 is het thema in Nederland preventie; het voorkomen van geweld door het bij de wortels aan te pakken.

Daar kan iedereen aan bijdragen: individuen, professionals, organisaties, bedrijven en overheden. Belangrijk is om niet alleen vrouwen en meisjes, maar ook mannen en jongens te betrekken. Geweld tegen vrouwen is te lang louter gezien als ‘vrouwenprobleem’. Ook voor de oplossingen werd gekeken naar vrouwen en meisjes: weerbaarheidstrainingen, verkrachtingsfluitjes, niet alleen op straat na donker. Inmiddels komt er meer aandacht voor de rol van mannen en jongens. Geen jongen wordt als dader geboren; hoe kunnen we ervoor zorgen dat hij dat ook niet wordt?

De #Medestander Pledge 1. 2. 3. 4. 5.

Ik gebruik geen geweld tegen vrouwen en meisjes Ik neem vrouwen en meisjes die geweld melden serieus en steun hen bij het vinden van hulp Ik doe wat ik kan om te zorgen dat vrouwen en meisjes zich veilig kunnen voelen Ik draag bij aan het doorbreken van het taboe rond praten over geweld tegen vrouwen Ik spreek mensen in mijn omgeving aan op grensoverschrijdend gedrag

Ik ben #medestander, jij ook? Iedereen kan medestander worden in de strijd tegen geweld. Je kunt helpen om het taboe te doorbreken, helpen om de cultuur te veranderen, helpen als je iets ziet gebeuren in je omgeving, helpen om vrouwen en meisjes een veilig gevoel te geven en helpen om aandacht te vragen voor geweld tegen vrouwen en meisjes. Daar kun je nu mee beginnen, door de #Medestander Pledge te ondertekenen. https://www.orangetheworld.nl/de-medestander-pledge/

Actiemogelijkheden In september 2022 zullen toolkits op de campagnewebsite www.orangetheworld.nl verschijnen, met diverse communicatiematerialen zoals logo’s, visuals, voorbeeldteksten, sociale media banners en frames, en nog veel meer. Hierbij alvast een idee van de mogelijkheden. Gebouw oranje uitlichten In Nederland worden tussen 25 november en 10 december honderden gebouwen en andere objecten door het hele land oranje uitgelicht, door gemeenten, provincies, bedrijven en andere organisaties. Hang de Orange the World vlag uit Organisaties die geen mogelijkheden tot uitlichting hebben gebruiken veelal de Orange the World vlag. Jaarlijks wapperen vele vlaggen op allerlei plekken in het hele land. Je kunt er dus ook voor kiezen om deze vlag uit te hangen. De vlag is hier te bestellen in diverse maten: https://stuntvlaggen.nl/orange-the-world Laat een #medestander poster ontwerpen UN Women NL kan een poster op maat ontwerpen met een portretfoto van één of meerdere mensen. De poster wordt in hoge en lage resolutie geleverd en kan gedrukt en opgehangen worden, maar ook gebruikt worden voor sociale media.

#

Besteed aandacht op de website en sociale media Tijdens de campagne is de hashtag #OrangetheWorldNL trending. Om deelname van je organisatie breed aandacht te geven kunnen de sociale mediakanalen en website gebruikt worden. Op de campagnewebsite komen voorbeeldteksten, banners en visuals te staan. Draag de Orange Pin tijdens de campagne De Orange Pin is het symbool van de Orange the World campagne. Tijdens de campagne kun je de pin dragen om te laten zien dat jij de strijd tegen seksuele intimidatie en geweld tegen vrouwen en meisjes steunt. Ook draag je daarmee bij aan projecten in Nederland en wereldwijd tegen geweld tegen vrouwen en meisjes.

Roep je omgeving op om de #Medestander Pledge te ondertekenen De Pledge daagt iedereen uit na te denken over wat zij zelf kunnen doen om geweld tegen vrouwen en meisjes te voorkomen. Mensen die de Pledge ondertekenen kunnen op de vijf punten klikken, en krijgen dan meer uitleg en doorverwijzingen om verder te lezen. Ook krijgen zij de #medestander nieuwsbrief met allerlei praktische tips. Door het ondertekenen van de Pledge kunnen mensen aan het denken worden gezet, en kan er een gesprek loskomen over geweld tegen vrouwen, waarmee het taboe doorbroken wordt. Deel de Orange Pin uit aan medewerkers Een aantal organisaties heeft in de afgelopen jaren de Orange Pin uitgedeeld aan medewerkers om te dragen tijdens de campagneperiode. Sommigen rapporteerden terug dat dit ertoe leidde dat medewerkers die geweld hebben meegemaakt daar voor het eerst over durfden te vertellen op hun werk. Eén van hen bleek bijvoorbeeld slachtoffer te zijn van stalking, en door deze actie kon haar werkgever haar bescherming bieden en steunen bij het melden.

Deel Tony’s Chocolonely campagnerepen uit Tony’s Chocolonely maakt een speciale reep voor de campagne, om te helpen het taboe op praten over geweld te doorbreken. De repen kunnen bijvoorbeeld een mooi sinterklaas of kerstcadeau zijn. Organiseer een debat of actie Tijdens de campagneperiode worden over de hele wereld debatten en acties georganiseerd rond het thema geweld tegen vrouwen en meisjes. Ook in Nederland zijn meer dan honderd lokale werkgroepen actief om debatten, filmavonden, tentoonstellingen, straatacties en vele andere activiteiten te organiseren. Deze activiteiten worden op de campagnewebsite uitgelicht. Wil je ook iets organiseren, of meehelpen bij de organisatie van lokale en regionale activiteiten? Neem dan contact op, zodat we elkaar kunnen versterken. Organiseer een inzamelingsactie Tijdens de Orange the World campagne wordt ook ingezameld voor het Trust Fund to End Violence against Women; het enige wereldwijde fonds op dit vlak, dat actief is in meer dan 100 landen. Dat is hard nodig, want momenteel moet het Fonds 96% van de aanvragen om ondersteuning afwijzen wegens geldgebrek, terwijl in tijden van toenemend geweld tegen vrouwen door onder andere de coronacrisis de vraag alleen maar groter wordt.

Voor meer informatie over bovenstaande opties, kijk op www.orangetheworld.nl, mail naar orange@unwomen.nl of bel met Marije Cornelissen (campagnecoördinator namens UN Women Nederland) tel. 06- 2632 0329.

“Ga aardappelen schillen of zoiets” Online haat belemmert ambitie en functioneren van vrouwelijke lokale politici

atria Kennisinstituut voor Emancipatie en Vrouwengeschiedenis

Amsterdam, 04 oktober 2022

Beste lezer,

Gefeliciteerd, je hebt onze ‘Goede Raad tegen Online Haat’ ontvangen! Deze poster is gemaakt door Atria (het kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis) en Stem op een Vrouw. Eind september zijn wij de campagne ‘Goede Raad tegen Online Haat’ gestart om online haat tegen vrouwelijke raadsleden zichtbaar te maken. Dit is belangrijk, want uit ons onderzoek blijkt dat online haat vrouwelijke raadsleden belemmert in hun functioneren en hun politieke ambitie. De bedreigingen of seksistische opmerkingen, zoals in de titel van deze brief, op sociale media zoals Twitter, Facebook en Instagram, staan daarmee een goed functionerende democratie in de weg. Hier moet verandering in komen.

De eerste stap in het aanpakken van online haat is (h)erkenning. De poster vergroot de zichtbaarheid van het probleem en geeft praktische tips om als gemeenteraad met online haat om te gaan.

Wil je ook laten zien dat jouw gemeente het belangrijk vindt om een vuist te maken tegen online haat? Steun dan onze campagne.

Hoe doe je dat? Dat is makkelijk!

1.

Hang onze poster op een zichtbare plek

2.

Breng de poster bij collega’s onder de aandacht

3.

Maak een foto en deel je foto op je (social)mediakanalen met de hashtag #GoedeRaadtegenOnlineHaat. Liever een digitale versie van de poster ontvangen? We sturen ‘m graag naar je op.

Heb je andere vragen, opmerkingen of leuke ideeën? Laat het mij weten, we komen graag met je in contact!

Atria en Stem op een Vrouw hopen met alle gemeentes in Nederland te strijden tegen online haat. Zo creëren we samen een veilige werkcultuur voor vrouwelijke raadsleden en maken we de weg vrij voor de jonge aspirerende politici van de toekomst.

Vriendelijke groet, Sanne Brands Marketing- en communicatieadviseur Atria s.brands@atria.nl 06-24711760

Geachte raadslid, Wij willen u graag informeren over de Zeeuwse aanpak van alcoholpreventie bij jongeren. De Zeeuwse Jeugd en Alcoholcampagne ‘Laat ze niet (ver)zuipen!’ is sinds 2010 een samenwerking tussen alle Zeeuwse gemeenten, GGD Zeeland, Emergis Preventie, Politie Zeeland-West-Brabant en andere maatschappelijke partners. Samen werken wij aan het terugdringen van alcoholgebruik door jongeren van 18 t/m 23 jaar. We richten ons vooral op het netwerk rond de jongeren zoals ouders, scholen, sportverenigingen, horeca en supermarkten. Schadelijke gevolgen We komen steeds meer te weten over de schadelijke gevolgen van alcohol. Voor jongeren geldt die schadelijkheid nóg meer, omdat de hersenen nog zeker tot het 24e jaar volop in ontwikkeling zijn. Pubers die drinken, hebben minder controle over hun gedrag en belanden eerder in vervelende situaties zoals ongelukken, vechtpartijen, sexting, ongewenste of onveilige seks. Jongeren die vroeg en vaak drinken, presteren gemiddeld ook minder goed op school. In 2021 had 18% van de Zeeuwse jongeren uit klas 2 ooit alcohol gedronken. In klas 4 was dit 54%. Ook bingedrinken komt steeds meer voor. In klas 2 deed 10% aan bingedrinken en in klas 4 was dit 34%. Voor meer cijfers verwijzen wij u graag naar de bijgevoegde factsheet en het document met de landelijke kerncijfers.

Gedeelde verantwoordelijkheid De aanpak van alcoholpreventie bij jongeren is een gedeelde verantwoordelijkheid. Ouders spelen daarbij uiteraard een belangrijke rol. Naast de ouders is ook de omgeving erg belangrijk zoals de sportclubs, de school of de plaatselijke horeca. Iedereen draagt op een eigen manier bij aan een veilige omgeving waarin jongeren onder de 18 geen alcohol drinken. Wat staat er op de planning? -

7 november: Zien Drinken Doet Drinken campagne 1 januari: Ik pas campagne Wilt u ook meedoen? De inschrijving voor Dry January 2023 is nu geopend! Dry January start 1 januari 2023. Aanmelden kan via onderstaande link. Ja, ik meld me aan!

Meer informatie over de afgelopen activiteiten vindt u onder het kopje ‘actueel’ op onze website: https://www.laatzenietverzuipen.nl

Wat kunt u doen? •

• •

• •

Bijdragen aan een veilige omgeving waarin jongeren onder de 18 geen alcohol drinken vanuit uw rol als raadslid en eventueel als ouder/verzorger. Meedoen met de IkPas campagne. Klik hier om aan te melden. Op de hoogte blijven van het laatste nieuws door te abonneren op onze nieuwsbrief. De abonneerknop voor de nieuwsbrief staat ook onderaan de homepagina op onze website. Volg ons via onze socials. Mocht u nog meer willen weten over de Zeeuwse aanpak van alcoholpreventie bij jongeren dan komen wij graag langs om hier meer over te vertellen. Stuur hiervoor een mail naar: m.louwerse@czwbureau.nl laatzenietverzuipen / www.laatzenietverzuipen.nl

ZEELAND

A COHOLCIJFERS Naleefcijfers alcoholverstrekkers 2018/2019

69%

33%

Reimerswaal

van de bezochte alcoholverstrekkers leeft de alcoholregels goed na en vraagt naar het ID van de jongere

46%

Reimerswaal en Schouwen-Duiveland leven de regels het beste na. Hulst, Tholen en Terneuzen scoren het laagst.

Aantal geslaagde bezoeken

Schouwen-Duiveland

Supermarkten 15,3%

Paracommercie 15,1%

121 supermarkten 67 slijterijen 483 commerciële horeca 119 paracommerciële instellingen

Slijterijen 8,5%

Horeca 61,1%

Naleving per alcoholverstrekker Supermarkten en slijterijen leven de regels rond alcoholverkoop aan jongeren beter na dan de commerciële horeca en de paracommercie.

Supermarkt

Slijterij

Horeca

Paracommercie

Gezondheidsmonitor Jeugd Heeft nooit alcohol gedronken Zeeland

In vergelijking met Nederland zijn er in Zeeland minder jongeren die nog nooit alcohol hebben gedronken.

Nederland

2019

2021

2019

2021

39%

40%

48%

47%

Is ooit dronken of aangeschoten geweest Zeeland

Nederland

2019

2021

2019

2021

28%

27%

24%

23%

Bingedrinken (vijf of meer drankjes bij één gelegenheid) Zeeland

Nederland

2019

2021

2019

2021

22%

23%

18%

20%

Ooit alcohol gedronken (één heel glas) 2019

2021

Klas 2

Klas 2

17% Klas 4

In 2021 is een lichte daling te zien van het aantal jongeren dat ooit dronken of aangeschoten is geweest. Ten opzichte van Nederland zijn er in Zeeland wel meer jongeren ooit dronken of aangeschoten geweest.

Vergeleken met 2019 is het bingedrinken onder Zeeuwse jongeren minimaal toegenomen. In Zeeland is er sprake van een iets kleinere toename ten opzichte van het landelijke cijfer.

Alcoholgebruik naar opleidingsniveau (2021) Vmbo-bk Vmbo-gt Vmbo-gt Vmbo-bk Havo Vwo Vwo Havo

44% 43%

18%

34%

Klas 4

57%

54%

25% 0

2019

2021

Klas 2

Klas 2

8%

30

40

50

Vmbo-bk Vmbo-gt Vmbo-gt Vmbo-bk Havo Vwo Havo Vwo

31% 27%

10% Klas 4

34%

20

Bingedrinken naar opleidingsniveau (2021)

Bingedrinken

Klas 4

10

19%

34%

12%

0

10

20

30

40

Colofon Laat ze niet (ver)zuipen! Publicatiedatum: oktober 2022 Deze data zijn gebaseerd op het Nalevingsonderzoek van ZB Bibliotheek van Zeeland 2018/2019 en de Gezondheidsmonitor Jeugd 2019 en 2021 GGD Zeeland

Expertisecentrum Alcohol

Alcoholgebruik in Nederland - Kerncijfers 2021

De laatste cijfers over alcoholgebruik onder de volwassen Nederlandse bevolking (18 jaar en ouder)

Het jaar 2021 Belangrijkste bevindingen • Het alcoholgebruik is tussen 2020 en 2021 gelijk gebleven. • Alcoholgebruik is het hoogst onder mannen, jongvolwassenen en hoogopgeleiden. Effect van COVID-19 en de coronamaatregelen Het jaar 2021 stond net als 2020 grotendeels in het teken van de coronacrisis. De genomen coronamaatregelen kunnen een effect hebben gehad op het alcoholgebruik. Zo was de horeca perioden gesloten voor consumptie op locatie. In hoeverre de mate van alcoholgebruik met de coronacrisis samenhangt, is moeilijk vast te stellen. In de factsheet Alcoholgebruik tijdens het eerste jaar van de coronacrisis in Nederland is te lezen welke mensen (16+) (veel) meer of (veel) minder alcohol zijn gaan drinken tijdens het eerste jaar van de coronacrisis.

In 2021 had 78,0% van de volwassenen in het afgelopen jaar weleens alcohol gedronken. Meer mannen (83,4%) dan vrouwen (72,7%) drinken weleens alcohol.

Advies Gezondheidsraad: “Drink geen alcohol of in ieder geval niet meer dan één glas per dag.” 53,2%

 van de volwassen 44% Nederlanders drinkt niet of maximaal één glas alcohol per dag.

34,5%

Vrouwen houden zich vaker aan het advies van de Gezondheidsraad dan mannen.

Laagopgeleiden houden zich het vaakst aan het advies, hoogopgeleiden het minst vaak.

Opleiding 57,2%

% 100,0 50-plussers houden zich het vaakst aan het advies van de Gezondheidsraad, jongvolwassenen het minst vaak.

% 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 0,0

80,0 % 60,0 40,0 20,0 0,0

20,0 18,0 15,8 16,0 30,6 14,0 12,0 9,3 10,018-29

18-29

8,0 6,0 4,0 2,0 0,0

44,8

48,5

30-49

50+ 7,5 50+ 6,2

30-49 7,0 Leeftijd in jaren 5,8

Leeftijd in jaren

Laag

Het percentage volwas­senen dat zich houdt aan het advies van de Gezondheidsraad 18-29 30-49 50+ is gestegen van 37,4% in Overmatig2014Zwaar naar 41,5% in 2019 en nam in 2020 verder toe naar 44,4%. In 2021 is dit percentage niet verder 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 gestegen.

42,8%

Midden

36,0%

Hoog

12 10

Overmatig drinken & zwaar drinken

+ ++

8 6 Zwaar drinken: het minstens één keer per week drinken van ten minste 4 (vrouwen) of 6 (mannen) 4 glazen alcohol op één dag.

Overmatig drinken: het drinken van meer dan 14 (vrouwen) of 21 (mannen) glazen alcohol per week.

2

Van de volwassen Nederlanders drinkt 7,3% overmatig en 8,3% zwaar. Er is overlap tussen deze 0 overmatig én zwaar. groepen; 4,2% van de volwassen Nederlanders drinkt 18-29 30-49 % 20,0

6,0% drinkt overmatig

7,4% drinkt zwaar

8,6% drinkt overmatig

18,0 % 20,0 18,0 15,8 16,0 15,8 16,0 14,0 14,0 12,0 12,0 9,3 9,3 10,0 10,0 8,0 8,0 6,0 6,0 4,0 4,0 2,0 9,1% 0,0 drinkt 2,0 zwaar 0,0 18-29 18-29 18-29

Overmatig

5,8

7,5 7,5

Overmatige drinkers

Midden

% 14,0

50+ 50+ 50+

Zwaar

Zware drinkers

5,9%

7,6%

8,0%

6,3%

6,2 6,2

Jongvolwassenen (18-29 jaar) drinken het vaakst overmatig, 30-49-jarigen doen dit het minst vaak. Jongvolwassenen drinken vaker zwaar dan 30-plussers.

Mannen drinken vaker overmatig of zwaar dan vrouwen.

Laag

7,0

30-49 30-49 30-49 Overmatig Zwaar Leeftijd in jaren

Overmatig

Middelbaar opgeleiden drinken vaker overmatig dan laagopgeleiden, hoogopgeleiden zitten hier tussenin. Middelbaar en hoogopgeleiden drinken vaker zwaar dan laagopgeleiden.

7,0 5,8

Zwaar

Hoog

Laag

9,2%

8,9%

Midden

Hoog

De doelstelling van het Nationaal Preventieakkoord is een daling van zowel overmatig als zwaar drinken onder volwassenen naar 5 procent in 2040.

12,0 10,0 8,0 6,0 4,0 2,0 0,0

2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Overmatig

Expertisecentrum Alcohol

Het percentage overmatige drinkers is gedaald van 9,9% in 2014 naar 8,5% in 2019 en is in 2020 verder gedaald naar 6,9%. In 2021 was niet langer sprake van een daling. Zwaar drinken blijft sinds 2014 schommelen rond de 8 á 9%.

Zwaar

Colofon Expertisecentrum Alcohol / Trimbos-instituut. Artikelnummer INF126 Bron: Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor CBS i.s.m. RIVM en Trimbos-instituut, 2022 Vormgeving: Canon Nederland N.V.

Bestuursrapportage 2022 September 2022

PUBLIEKE GEZONDHEID // VEILIG THUIS // INKOOPORGANISATIE JEUGDHULP ZEELAND

Inhoud Inleiding ................................................................................................................................................... 2 Deel 1 – Beleidsbegroting........................................................................................................................ 4 1.1 Programmaplan ................................................................................................................................. 4 1.1.1

Programma Publieke gezondheid ....................................................................................... 4

1.1.1.1

Programmalijn ‘Fysieke Veiligheid en Bescherming’........................................................... 4

1.1.1.2

Programmalijn ‘Gezondheid in de wijk’ .............................................................................. 8

1.1.1.3

Programmalijn ‘Sociale veiligheid’ .................................................................................... 10

1.1.2

Programma Veilig Thuis ..................................................................................................... 11

1.1.3

Programma Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland ........................................................... 14

1.1.4

COVID-19 ........................................................................................................................... 18

1.2

De paragrafen ............................................................................................................................ 19

1.2.1

Bedrijfsvoering................................................................................................................... 19

1.2.2 Organisatie ............................................................................................................................... 20 1.2.3. HRM ......................................................................................................................................... 22 1.2.4 Huisvesting ............................................................................................................................... 22 Deel 2 - BESTUURSRAPPORTAGE........................................................................................................... 23 2.1

Overzicht baten en lasten.......................................................................................................... 24

2.1.1 GGD Zeeland Exploitatierekening ............................................................................................ 25 2.2

Begrotingswijzigingen ............................................................................................................... 28

2.3 Risico's ............................................................................................................................................. 29 Bijlagen .................................................................................................................................................. 31

1 Bestuursrapportage 2022 – GGD Zeeland

Inleiding Voor u ligt de bestuursrapportage (BURAP) 2022. Halverwege het jaar blikken we terug en rapporteren we over de voortgang op de gestelde doelen uit de begroting. We gaan in op actuele ontwikkelingen, de invloed daarvan op GGD Zeeland (GGD) en we kijken vooruit. Sinds halverwege 2022 heeft het bestuur een nieuwe samenstelling. Voor een aantal van u is de BURAP - en mogelijk ook de GGD - nieuw. Op de GR-markten in september/oktober geven wij daarom een korte uiteenzetting van wat de GGD voor u, uw gemeente en inwoners betekent. In deze BURAP beperken wij ons zoveel mogelijk tot afwijkingen voorzien van context en impact. Wereldwijd is COVID-19 nog aanwezig en dit heeft ook in 2022 gevolgen voor de werkzaamheden bij de GGD. Aan het begin van dit jaar hadden we het nog erg druk met het vaccineren - de zogenaamde boostercampagne. Hierna zijn we gaan afschalen, maar bereiden ons tegelijkertijd voor om in het najaar weer op te kunnen te schalen wanneer COVID-19 (naar verwachting) weer oplaait. Daarnaast hebben we sinds mei 2022 te maken met Monkeypox. Dit type pokkenvirus verspreidt zich in Europa en andere gebieden waar de ziekte van oorsprong niet voorkomt. We verwachten niet dat er een grote uitbraak zoals bij COVID-19 of de griep komt, maar Monkeypox verspreidt zich gemakkelijk bij huid-op-huidcontact.

De GGD’en hebben hierin wederom een rol met testen, bron- en contactonderzoek en vaccineren. Met de organisatie die er staat voor de bestrijding van COVID-19 en alle ervaring die is opgedaan, is in opdracht van de minister, slagvaardig gestart met de bestrijding van Monkeypox. Wel betekent dit dat de druk op de organisatie voortduurt. Denk hierbij aan infectieziektebestrijding, epidemiologen, seksuele gezondheid en de afgeslankte COVID-organisatie. Daarnaast komt er meer werk op de GGD af met de komst van vluchtelingen uit Oekraïne en de groeiende instroom van asielzoekers. Dit heeft effect op onder meer de werkzaamheden voor de jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding, de technische hygiëne zorg en meer onderzoeken in het kader van tuberculose (TBC). De uitdagingen op sociaal maatschappelijk gebied zijn groot. Denk bijvoorbeeld aan de sterk toegenomen jeugdzorg. Ook Veilig Thuis ziet een toename in het aantal meldingen en de complexiteit ervan, wat weer leidt tot langere wachtlijsten, met alle risico's van dien. Om hier oplossingen voor te vinden, wordt ingezet op betere samenwerking en een integrale aanpak. Maar dit kost tijd en vraagt om blijvende aandacht. Ook op de relatie milieu en gezondheid zien we steeds complexere vraagstukken. Een voorbeeld hiervan is PFAS. De verwachting is dat wij op dit thema extra werkzaamheden krijgen voor onze medisch milieukundigen.

Deze voorbeelden laten zien dat GGD Zeeland met steeds meer gezondheidsuitdagingen geconfronteerd wordt. Er is daarom een toegenomen behoefte aan preventie en vroeg signalering en tijdige effectieve interventies om (zwaardere) zorg te voorkomen. De GGD kan en wil hier haar taak vervullen. Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ), organisatieonderdeel van de Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke Gezondheidszorg Zeeland, heeft het afgelopen half jaar verder gewerkt aan de realisatie van het plan “van Pionieren naar professionaliseren”. De afgelopen maanden heeft het stagneren van de 2 Bestuursrapportage 2022 – GGD Zeeland

dienstverlening van Emergis, waaronder de aanmeldpauze, extra inzet gevraagd van de medewerkers en bestuurders. Hier is onder regie van IJZ een Zeeuws breed aanmeldteam ingericht dat heeft gezorgd voor continuïteit van zorg voor cliënten. De financiële consequenties hiervan zijn in deze BURAP niet meegenomen, deze zijn nog in onderzoek. Momenteel wordt het externe onderzoek naar de governance van IJZ en Beschermd wonen door gemeenten verder uitgewerkt. De zorgen en aandachtspunten worden benoemd in deze rapportage. Tegelijkertijd werken onze bevlogen en betrokken collega's dagelijks met hun vakmanschap aan een gezond en veilig Zeeland. Dat is een groot compliment waard. Op hen willen we en moeten we zuinig zijn! Hiermee komen we op een belangrijk thema. Eind 2021 hebben we ons bestuur en de raden meegenomen in onze constatering: “de rek is eruit”. De dagelijkse praktijk laat zien dat we op vele fronten als gevolg van jarenlange bezuinigingen en steeds grotere uitdagingen door de bodem zijn gezakt met alle risico's van dien. Het is geen kwestie meer van keuzes maken, maar de basis moet weer op orde worden gebracht. Op het moment van schrijven van deze BURAP wordt de laatste hand gelegd aan een voorstel, waarbij gemeenten worden gevraagd om de GGD op noodzakelijke onderdelen te versterken en daarmee te zorgen voor een basis die weer op orde is.

Dit voorstel wordt in september aan de gemeenteraden gezonden voor een zienswijze. De definitieve besluitvorming hierover vindt eind dit jaar plaats in het Algemeen Bestuur.

Joke Gaemers Directeur Publieke Gezondheid en Veiligheid, GGD Zeeland

3 Bestuursrapportage 2022 – GGD Zeeland

Deel 1 – Beleidsbegroting Het beleid van de GGD loopt langs drie reguliere programmalijnen. Daarnaast voeren we werkzaamheden uit voor COVID-19. In dit deel van de bestuursrapportage benoemen we kort de programmalijnen en vragen we aandacht voor afwijkingen ten opzichte van de begroting.

1.1 Programmaplan 1.1.1 Programma Publieke gezondheid Het programma Publieke gezondheid is onderverdeeld in drie programmalijnen: -

Fysieke Veiligheid en Bescherming Sociale Veiligheid Gezondheid in de wijk

1.1.1.1 Programmalijn ‘Fysieke Veiligheid en Bescherming’ Beoogd maatschappelijk effect: Inwoners van Zeeland zijn optimaal beschermd tegen schadelijke gezondheidseffecten vanuit de fysieke leefomgeving Onder de Programmalijn Fysieke Veiligheid en Bescherming zijn vier hoofddoelen geformuleerd: • • • •

Minder uitbraken van infectieziekten; Toezichttaken worden in opdracht van de gemeente uitgevoerd; Fysieke leefomgeving draagt bij aan de gezondheid; De gezondheid van burgers in relatie tot de fysieke leefomgeving is gewaarborgd.

Deze doelen zijn nagestreefd. Voor wat betreft afwijkingen met impact en/ of bijzonderheden is hierover het volgende te melden:

Infectieziektebestrijding COVID-19 heeft ons laten zien hoe groot de impact van een grootschalige uitbraak van een infectieziekte kan zijn. Snel en adequaat reageren op nog onbekende infectieziekten en/of virussen is niet makkelijk, maar wel één van de taken van de GGD. Een taak die door de beperkte bezetting van verpleegkundigen en artsen (enerzijds door detachering naar projecten “pandemische paraatheid” bij GGD NL en anderzijds door niet kunnen invullen van een vacature voor arts) in het team Infectieziektebestrijding en epidemiologen onder druk staat. In het resultaat levert dit, vanwege de detacheringsinkomsten/ niet besteedde loonkosten, een positief resultaat op (€196.000). Infectieziekten zijn niet te voorspellen. In mei 2022 werd in Nederland het eerste geval van Apenpokken (Monkeypox) gediagnosticeerd; half augustus zijn er sinds de uitbraak van dit virus iets meer dan 2.000 meldingen in Nederland geregistreerd, waarvan rond de 1.000 positief. In Zeeland zijn er in totaal 4 gevallen gediagnosticeerd. Op 10 augustus zijn we begonnen met vaccineren. Er zijn 125 mensen door de GGD uitgenodigd voor een vaccinatie en nog ruim 100 mensen door de HIV poli en de huisartsen. Er zijn een kleine honderd mensen gevaccineerd. 4 Bestuursrapportage 2022 – GGD Zeeland

Preventieve Maatregelen Risicogroepen Opvallend in de infectieziektebestrijding is het herstel van het aantal reizigersvaccinaties. Oorspronkelijk waren opbrengsten en kosten begroot als vóór de COVID-19 periode. De eerste maanden van 2022 lieten, door de vele beperkende maatregelen, zien dat de opbrengsten achterbleven. Sinds het tweede kwartaal begint het aantal gevraagde vaccinaties weer op te lopen, en ook de gemiddelde consultprijs ging iets omhoog. Het is de vraag of de rest van het jaar het eerste kwartaal kan compenseren. Een waarschuwing is op zijn plaats; we stellen voor nu al een bedrag van €110.000,- af te ramen op de opbrengsten. Daar staan ook lagere kosten tegenover (€40.000,-); voorgesteld wordt het verschil ten laste van de reserve markttaken te brengen.

Rijksvaccinatieprogramma (RVP) Het RVP bestaat uit twee onderdelen: de reguliere vaccinaties en extra/inhaal vaccinaties. De vaccinatiegraad wordt jaarlijks per 1 juli opnieuw vastgesteld en is per 1 juli 2022 84,2% in Zeeland. Hiermee is een dalende trend zichtbaar, identiek aan het landelijk beeld, nadat deze per 1 juli 2021 84,6% bedroeg en per 1 juli 2020 84,8%. De coronaepidemie heeft hier volgens het RIVM mede aan bijgedragen. Als de daling doorzet, zoals voorlopige vaccinatiecijfers voor jongere kinderen lijken te suggereren, is onderzoek naar de oorzaak en maatregelen noodzakelijk (Bron: RIVM - Rapport Vaccinatiegraad en jaarverslag Rijksvaccinatieprogramma Nederland 2021). Over de afgelopen jaren is een overzicht opgesteld van de gemeentelijke ontvangsten en de kosten die gemaakt zijn om het RVP uit te voeren (vaste vaccinaties). Dit voorjaar zijn de groepsvaccinaties uitgevoerd conform de COVID-19 maatregelen. Dit betekende meerdere vaccinatiemomenten waar minder kinderen tegelijk aanwezig zijn. Deze meer-uren brengen een hogere kostenpost met zich mee. Indien aan het eind van dit jaar blijkt dat er per saldo een hogere kostenpost is als gevolg van werken volgens de COVID-maatregelen zullen deze meerkosten worden verhaald bij VWS.

Vanwege de lage opkomst (landelijke trend) bij de reguliere HPV en DTP/BMR groepsvaccinatie begin 2022, is het wenselijk om dit najaar een extra vaccinatieronde te doen. Dit in het kader van het verhogen van de vaccinatiegraad. De inhaal/extra vaccinaties fluctueren per jaar en worden voor HPV extra vergoed door het RIVM. Een extra ronde van een reguliere vaccinatie (bij DTP/BMR) vanwege lage opkomst moet gefinancierd worden vanuit de gemeentelijke bijdrage. Per saldo is er op het RVP in het eerste half jaar een positief saldo van €37.000 euro gerealiseerd.

5 Bestuursrapportage 2022 – GGD Zeeland

TBC bestrijding Het gemiddelde opkomstpercentage (aantal verschenen versus aantal uitgenodigden, 92% 1) ligt hoger dan het gemiddelde over 2021 (88.49%). Na COVID-19 zien we meer mensen (studenten) die naar het buitenland vertrekken en meer buitenlanders/migranten die naar ons land toekomen door een grotere toestroom vanuit AZC’s. Daarnaast zien we meer meldingen van (latente) TBC, die leiden tot meer bron- en contactonderzoek, screenings/röntgenfoto's (dicht bij de bron) en mantoux (kring daaromheen). Ondanks een strakkere sturing op het inplannen en houden van spreekuren (ook in Vlissingen en Terneuzen) om daarmee de achterstanden in onze wettelijk taak t.a.v. behandeling met Bacillus Calmette-Guérin (bcg’s) in te lopen, blijft de bezetting krap.

MRU-bus Een aantal Penitentiaire Inrichtingen (PI's) zijn begin dit jaar overgegaan op een andere wijze van screening van de gedetineerden. Ondanks het feit dat het contract met de DJI (Dienst Justitiële Inrichtingen) einde dit jaar afloopt, ontvangen we de vergoeding voor alle PI's (al en dan niet bezocht met onze Mobiele Röntgen Unit/MRU-bus) tot einde 2022. De opbrengsten vanuit DJI zijn daarmee voor 2022 nog gegarandeerd. Naast bezoek aan de overige (drie) PI's in regio Rotterdam wordt de MRU-bus nog ingezet voor de spreekuren in Terneuzen, Vlissingen en Goes. Vanwege de inzet van de MRU-bus t.b.v. AZC's, in de tijd dat we een aantal PI's niet langer hoeven te bezoeken, wordt zelfs een lichte stijging van de opbrengsten verwacht. Met ingang van 2023 geldt de garantie van inkomsten vanuit contract met DJI niet langer. Om die reden is vanaf de begroting 2023 een compensatie via verhoging gemeentelijke bijdragen verkregen voor gederfde inkomsten ad 105.000,- euro.

Medische milieukunde (MMK) In 2021 kwam een PFAS (poly- en perfluoralkylstoffen) vervuiling rond de 3M-fabriek bij Zwijndrecht (België) aan het licht. Hiermee kwam er aandacht voor de aanwezigheid van PFAS in de Westerschelde en het Kanaal Gent-Terneuzen. Het aantreffen van PFAS in de leefomgeving heeft in Zeeland geleid tot zorgen over gezondheidseffecten. Het team medische milieukunde (MMK) heeft op basis van deze signalen en recent onderzoek advies uitgebracht aan de inwoners van Zeeland over het consumeren van voedsel uit de Westerschelde, en zijn tevens de sportvissers via hun vereniging geïnformeerd. Daarnaast neemt zij deel aan landelijke en regionale overleggen over PFAS. In een aantal gemeenten zijn er moties ingediend met het verzoek een gezondheidsonderzoek te starten onder de bevolking. De GGD heeft het landelijke Crisis Expert Team PSH GOR ingeschakeld om hier over te adviseren. De aanbevelingen van het landelijke Expertteam worden in de tweede helft van 2022 besproken met de gemeenten en verder uitgewerkt.

1 Gegevens tot en met mei gemeten

6 Bestuursrapportage 2022 – GGD Zeeland

Naast deze inzet voor PFAS krijgt het team steeds meer (complexe) vragen van burgers en gemeenten over milieu en gezondheid. In de eerste helft van 2022 ziet het team een stijging in het aantal adviesvragen t.o.v. het eerste half jaar van 2021. Deze vragen zijn divers en betreffen de volgende thema's: PFAS, luchtverontreiniging, uitbreiding veehouderijen, geluidsoverlast, houtrook en vragen over het binnenmilieu.

Omgevingswet In de inhoudelijke begroting is rekening gehouden met de invoering van de Omgevingswet in 2022. Deze is door de minister uitgesteld maar zal hoogstwaarschijnlijk ingaan per 1 januari 2023. GGD Zeeland heeft samen met RUD en VRZ, in het kader van samenwerking in advisering met betrekking tot de Omgevingswet, een projectplan opgesteld. In dit plan geven we aan wat onze rol kan (gaan) zijn. Het projectplan wordt nog dit jaar aangeboden aan de besturen van de drie organisaties. Ter voorbereiding van de invoering van de Omgevingswet brengen de adviseurs publieke gezondheid en het team medische milieukunde het thema gezondheid onder de aandacht bij gemeenten en de provincie. Zij zijn afgelopen periode betrokken bij het opstellen van omgevingsvisies en het verzorgen van workshops aan ambtenaren.

Opvang Oekraïense vluchtelingen In de opvang van vluchtelingen vanuit Oekraïne heeft de GGD een rol als het gaat om zorg. Hier gaat het om het opsporen van infectieziekten, het geven van vaccinaties, coronabestrijding, medische intakes en eerstehulpverlening, afstemming met zorgverleners (huisartsen, andere zorgpartijen e.d.), inspecties technische hygiënische zorg, enzovoort. De meerkosten die de GGD hiervoor maakt, kunnen verhaald worden op de rijksoverheid, via de VRZ. Voor de periode maart tot en met december is voor eind augustus een bevoorschotting ad € 168.000 gevraagd. Omdat de te maken kosten en de vergoeding daarvoor tegen elkaar wegvallen, is dit neutraal verwerkt. Naast bovengenoemde taken, wordt vanuit de jeugdgezondheidszorg (JGZ) de volledige dienstverlening aangeboden aan Oekraïense vluchtelingkinderen in de leeftijd van 0 t/m 14 maanden. Oekraïense kinderen/jeugdigen van 15 maanden tot en met 18 jaar krijgen een intake, de vaccinatiestatus wordt bepaald en indien gewenst worden de RVP vaccinaties gegeven. Hiermee voldoen wij aan de landelijke afspraken voor Oekraïense vluchtelingen. Door inzet van extern personeel en door de reistijd- en kosten die gepaard gaan met het bezoeken van de kinderen die verspreid over Zeeland worden opgevangen, kan deze dienstverlening naar verwachting niet kostenneutraal aangeboden worden.

De tweede helft van het jaar zal ook hier uitsluitsel op moeten geven.

7 Bestuursrapportage 2022 – GGD Zeeland

1.1.1.2 Programmalijn ‘Gezondheid in de wijk’ Beoogd maatschappelijk effect: de Zeeuwse inwoners zijn én voelen zich gezonder

Met de programmalijn Gezondheid in de wijk wordt via drie hoofddoelen ingezet op de gezondheid van de Zeeuwse inwoners. 1) Kinderen groeien gezond op; 2) Gezondheid van volwassenen en ouderen is verbeterd; 3) Gezonde leefstijl is de norm voor inwoners van Zeeland.

Jeugdgezondheidszorg De programmalijn Gezondheid in de wijk wordt voor een groot deel gevormd door JGZ. Via een integrale benadering wordt ingezet op de gezondheidsbescherming, bewaking en bevordering van de Zeeuwse jeugd. Daarnaast richt deze programmalijn zich op gezondheidsvraagstukken gericht op de Zeeuwse inwoners, zoals leefstijl en de leefomgeving. De definitieve opkomst tijdens de contactmomenten binnen de JGZ is (stabiel) goed. Het daadwerkelijk ingepland krijgen van alle contactmomenten en het wegwerken van achterstanden staat echter onder druk door onder meer een hoog verzuim (8,6% binnen de JGZ bij een begroot verzuim van 5,3%). Helaas is onvoldoende (financiële) ruimte om dit ziekteverzuim als gevolg van overschrijding van de begrote norm geheel op te vangen. Dit geldt overigens ook voor de formatie die niet inzetbaar is vanwege betaald ouderschapsverlof. Aangezien hier geen vervangingscapaciteit voor is begroot is er per definitie minder capaciteit beschikbaar dan noodzakelijk, ondanks het feit dat de loonkosten en de kosten van inhuur totaal de begroting met €138.000,overschrijden. Het inwerken van vervangers als gevolg van ziekte duurt een aantal maanden (als deze überhaupt te vinden zijn op een krappe arbeidsmarkt). Hierdoor neemt de druk op de collega’s verder toe met alle risico’s van dien.

Een belangrijk aandachtspunt is het nog steeds verder toenemende tekort aan jeugdartsen. Ondanks de tijdelijke werkwijze waarin taken van artsen gedeeltelijk worden overgenomen door jeugdverpleegkundigen is de beschikbare capaciteit van artsen nog verder afgenomen (onder meer door pensionering en verzuim), waardoor er structureel met te weinig artsen gewerkt wordt en taken waar mogelijk noodgedwongen worden overgeheveld naar jeugdverpleegkundigen. Ondanks alle wervingsinspanningen lukt het niet om voldoende jeugdartsen (met name in ZeeuwsVlaanderen) te krijgen. Hierdoor staat de reguliere dienstverlening dusdanig onder druk dat het op onderdelen impact heeft op het Basis Takenpakket waardoor er verdergaande keuzes en maatregelen noodzakelijk zijn – hetgeen kan leiden tot extra inzet van capaciteit (indien mogelijk) en/of afschaling van contactmomenten. De ervaring die is opgedaan tijdens de COVID-19 periode met contacten op afstand worden nu af en toe ingezet om verdere achterstanden te voorkomen. De opleverdatum van het project Toekomst JGZ is voorzien in september 2023, waarbij de primaire focus ligt op het tekort aan jeugdartsen en oplossingsrichtingen voor dit tekort.

8 Bestuursrapportage 2022 – GGD Zeeland

Aanvullende diensten Aanvullende diensten voert de GGD uit in opdracht van de gemeenten. Met de gemeenten zijn contractuele afspraken gemaakt met een totaal omzet van € 345.000,-Aangezien er conform afspraken met de gemeenten vast personeel ingezet wordt kunnen leegloopuren niet zomaar flexibel elders ingezet worden en/of worden afgeschaald waardoor deze kosten aan het einde van het jaar (in principe) worden verrekend, uiteraard mits de GGD hier had kunnen leveren. Omdat de GGD begroting vastgesteld wordt vóórdat de afspraken met gemeenten gemaakt worden, is in de begroting een bedrag opgenomen van €461.000,Ook aanvullende diensten heeft te maken met een lagere vraag vanuit gemeenten én een tekort aan in te zetten personeel. We achten het daarom reëel om het verschil tussen omzet in begroting en omzet op basis van contracturele verplichtingen naar beneden bij te stellen. (- €116.000,-). Tegenover een lagere omzet kunnen ook lagere loonkosten worden gezet, een daling van de kosten met €59.000,Belangrijk is om te vermelden dat de vraag naar, en uitvoering van de aanvullende diensten niet in alle gevallen te plannen valt. Ook wisselen taken van aanvullende diensten naar het basis taken pakket.

Een voorbeeld hiervan is het prenataal huisbezoek (eerste helft van het jaar onderdeel was van de aanvullende diensten en de tweede helft van het jaar van het Basistakenpakket), wat sturing op aanvullende diensten lastig maakt. Een uitgebreider overzicht van de stand van zaken met betrekking tot de uitvraag van gemeenten om aanvullende diensten staat in de bijlage “Aanvullende diensten”.

Asielzoekers Voor de JGZ-dienstverlening voor asielzoekers lopen de inkomsten en kosten uit de pas. Het betreft een landelijk beeld, waarover het signaal al bij GGD GHOR Nederland is afgegeven. GGD GHOR Nederland laat de komende maanden de nieuwe bekostigingssystematiek evalueren door een extern bureau. Indien de uitkomst uit de evaluatie is dat aanpassing van het tarief opportuun is, zal GGD GHOR Nederland een voorstel voor de bekostigingssystematiek voorleggen aan het Presidium en de DPG’en. Het nieuwe contract gaat per 1 oktober 2022 in. In de tussentijd zal de niet passende kostensystematiek niet herzien worden waardoor de tekorten oplopen. Als we de cijfers van het eerste half jaar doortrekken naar heel 2022, dan loopt de omzet met €16.000- euro achter, en zijn de loonkosten €57.000,- hoger op basis van de huidige personele bezetting. Gezien de problemen in de nationale opvang van deze groep, is dit een voorzichtige voorlopige schatting. Naast de reguliere opvang van asielzoekers via het COA is er ook sprake van crisisnoodopvang die georganiseerd wordt door de gemeenten in Zeeland. Als er kinderen aanwezig zijn op deze locaties dan moeten wij voor de vluchtelingen (geregistreerd als asielzoeker) “Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers” aanbieden en voor de niet geregistreerde vluchtelingen reguliere JGZ-zorg waarbij de verantwoordelijkheid bij de gemeente ligt.

Door sterk fluctuerende asielzoekersstromen (zowel 'regulier’ via het COA als via de gemeenten) is het vanuit de JGZ-organisatie een punt van zorg om een passende formatie op te stellen of 9 Bestuursrapportage 2022 – GGD Zeeland

capaciteit beschikbaar te stellen, waardoor het leveren van de gevraagde zorg niet altijd mogelijk zal zijn en waarbij de extra kosten voor de gemeenten op dit moment niet in te schatten vallen en op basis van nacalculatie zullen worden verrekend.

Artsen in opleiding Met het oog op het artsentekort hechten we veel belang aan Artsen In Opleiding (AIO). Omdat het aantal AIOssen per jaar sterk fluctueert, is het lastig hiervoor een begroting te maken die realistisch is. Ook in 2022 lopen we hiertegen aan. De loonkosten waren te laag ingeschat en moeten met €29.000 opgehoogd worden. De vergoedingen waren te hoog ingeschat, en moeten met €33.000 verlaagd worden. Op 1 juli had de GGD Zeeland drie artsen in opleiding.

1.1.1.3

Programmalijn ‘Sociale veiligheid’

Beoogd maatschappelijk effect: Het gevoel van veiligheid in het persoonlijke leven is vergroot

Het programma Sociale veiligheid richt zich op zorgwekkende situaties- en het gevoel van veiligheid van inwoners. Het gaat hier om kwetsbare inwoners van Zeeland waarvoor een sluitende aanpak nodig is. Hierbij is signaleren en toeleiding naar zorg van groot belang.

Forensische geneeskunde Het meest in het oog springende onderdeel van sociale veiligheid is de forensische geneeskunde. Dit staat al enige tijd onder druk. Zowel in Zeeland als in andere regio's in Nederland is er sprake van een nijpend tekort aan forensisch artsen. In Zeeland hebben wij vanaf februari 2022 één forensisch arts in dienst. De Rijksoverheid investeert in het aantrekken en opleiden van nieuwe forensisch artsen, echter dit lost het huidige probleem niet op. Om dit acute probleem op te lossen heeft de Rijksoverheid een noodmaatregel ingevoerd. Zeeland is als eerste regio hiermee gestart. Vier huisartsen mogen de forensisch arts, onder supervisie, ondersteunen bij het uitvoeren van eenvoudige lijkschouw (euthanasie en dood door val in een verpleeghuis), arrestantenzorg, letselbeschrijvingen en het doen van bloedproeven. Door deze inzet van de huisartsen hebben wij de tarieven voor de gemeenten per 1 mei 2022 moeten verhogen en moeten wij ook de kosten voor supervisie en de uitvoering van complexe lijkschouw (die de huisartsen niet onder supervisie mogen uitvoeren), door forensisch artsen uit andere regio's, doorrekenen. In de tweede helft van 2022 evalueren wij de noodmaatregel (tussentijds) en bekijken wij of het mogelijk is om het contract met de politie te verlengen.

De politie huurt ons in voor Forensisch Medische Expertise & Onderzoek (FMO) en Medische Arrestanten Zorg (MAZ). Gezien de nijpende situatie moeten wij veel extra inspanningen doen om aan onze verplichtingen te kunnen voldoen. Mocht het niet mogelijk of wenselijk zijn het contract met de politie te verlengen voor FMO en MAZ, dan zullen de kosten voor gemeentelijke lijkschouw, vanaf 2023, stijgen. De mate waarin is nog niet duidelijk; we verwachten vooralsnog een geringe stijging. 10 Bestuursrapportage 2022 – GGD Zeeland

Meld- en Actiepunt Bemoeizorg Het MAB houdt zich bezig met het doorleiden van hulpvermijders naar de juiste zorgverlening. Voor deze dienstverlening worden, naast vier medewerkers in loondienst, ook een tweetal mensen vanuit Emergis ingehuurd. Financiering van het MAB vindt plaats door het CZW. De CZW bijdrage aan het MAB is voorlopig vastgesteld op € 506.000 en daarmee € 77.000 hoger dan begroot. Helaas leidt dit niet tot een beter resultaat omdat de loonkosten & de kosten van inhuur bij ongewijzigde inzet € 144.000 hoger zijn dan begroot. Hiervan is € 25.000 als gevolg van ziektevervanging. Bij ongewijzigde inzet (bezetting) is het voor de GGD niet rendabel dit op deze manier te organiseren. In de subsidieaanvragen en de onderhandelingen met Emergis voor de toekomst wordt dit meegenomen.

1.1.2 Programma Veilig Thuis Beoogd maatschappelijk effect: Het gevoel van veiligheid in het persoonlijke leven is vergroot.

Veilig Thuis is het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Vanuit deze rol levert Veilig Thuis een effectieve bijdrage aan het doorbreken van onveilige situaties en het stoppen van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Veilig Thuis geeft daarbij informatie of advies, biedt ondersteuning en doet waar nodig onderzoek. De organisatie kent twee teams: het Advies- en Meldingen Team (AMT) en het Ondersteuning- en Onderzoek Team (OOT). Samen voeren zij de wettelijke taken uit zoals zijn vastgelegd in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (art 4.) en de Jeugdwet (art. 7).

Adviesvragen Vanaf 2020 zien we de adviesvragen bij Veilig Thuisblijvend toenemen. Ook in 2022 zet deze tendens zich voort.

Meldingen Na het invoeren van de Wet verbeterde meldcode in 2019 heeft Veilig Thuis ook het aantal meldingen sterk zien stijgen. Deze stijging is vorig jaar gestabiliseerd. In het eerste halfjaar van 2022 zien we het aantal meldingen in vergelijking met vorig jaar echter weer toenemen.

Overdracht na veiligheidsbeoordeling De overdracht na de veiligheidsbeoordeling is in 2022 eveneens toegenomen in vergelijking tot het eerste half jaar van 2021. Dit is mogelijk te verklaren door een stijging van het aantal meldingen. Bij een stijgend aantal overdrachten kan dit tot gevolg hebben dat de doorlooptijden bij Veilig Thuis stijgen. Dit omdat de hulpverlening momenteel niet altijd tijdig of afdoende kan worden opgestart. Dat maakt dat er tussentijds zowel door cliënten als professionals (werkbegeleiding) vaker een beroep wordt gedaan op de medewerkers van Veilig Thuis. 11 Bestuursrapportage 2022 – GGD Zeeland

Vervolgdiensten In de vervolgdiensten van Veilig Thuis is een toenemende complexiteit en multiproblematiek in zaken waar te nemen. Hierdoor dienen medewerkers andersoortige interventies in te zetten. Tevens vergt dit een andere intensiteit van de ketensamenwerking. Doordat medewerkers van Veilig Thuis tussentijds door zowel cliënten als professionals steeds intensiever worden betrokken, blijven andere casussen bij Veilig Thuis langer op de wachtlijst staan.

Doorlooptijd Door het toenemende urgentieniveau worden medewerkers van Veilig Thuis in korte tijd intensiever betrokken in een casus. Dit veroorzaakt een verbetering in de doorlooptijden van zowel de meldingen als de vervolgdiensten. Door de intensiteit kunnen andere casussen in diezelfde periode echter niet opgepakt worden en blijven deze langer op de wachtlijst staan.

Wachtlijsten De wachtlijst van het AMT is in het eerste halfjaar van 2022 afgenomen ten opzichte van het voorgaande halfjaar. De wachtlijst van het OOT is in het eerste halfjaar van 2022 hoger dan in het eerste halfjaar van 2021. Daar de wachtlijst wekelijks fluctueert betreft dit een gemiddeld aantal. In beide wachtlijsten verwachten we een stijging waar te gaan nemen. Dit wordt enerzijds veroorzaakt door de toename van het aantal adviesvragen en de meldingen. Anderzijds wordt dit zoals benoemd veroorzaakt door de toenemende complexiteit en multiproblematiek in casussen, de inzet van andersoortige interventies door de medewerkers van Veilig Thuis en het intensievere contact. De wachtlijsten worden echter altijd gemonitord. Daarbij worden meldingen bij binnenkomst gescreend op crisis. Acute crisissituaties worden direct opgepakt.

Voorlichting Veilig Thuis heeft verder geïnvesteerd in de verbetering van de ketensamenwerking. Hieromtrent heeft Veilig Thuis in 2022 meer voorlichtingen (o.a. webinars) en trainingen verzorgd dan in het eerste halfjaar van 2021. We merken daarbij tevens op dat ook andersoortige ketenpartners tegenwoordig voorlichting bij Veilig Thuis aanvragen. Indien de vraag groter wordt dan het aanbod van Veilig Thuis, neemt de noodzakelijke deskundigheid van zowel professionals (in de wisselende arbeidsmarkt) als inwoners af. Het gevolg hiervan kan zijn dat signalen minder snel worden gemeld bij Veilig Thuis.

12 Bestuursrapportage 2022 – GGD Zeeland

Resumerend:

Adviesvragen Meldingen Overdracht Voorwaarden en Vervolg Onderzoek Doorlooptijd afgeronde veiligheidsbeoordeling binnen 5 werkdagen Doorlooptijd dienst Voorwaarden en Vervolg Doorlooptijd dienst Onderzoek Wachtlijst AMT Wachtlijst OOT Voorlichtingen en trainingen

1e halfjaar 2021 1.223 803 395 71 83 34%

1e halfjaar 2022

35 dagen 42 dagen 31 18 19

27 dagen 39 dagen 9 41 22

1.314 898 460 79 72 52%

Financieel Veilig Thuis wordt enerzijds gefinancierd vanuit het Macrobudget Jeugd. Anderzijds wordt Veilig Thuis via het CZW bureau gefinancierd vanuit de Decentralisatie Uitkering Vrouwenopvang (DuVo). Deze gelden ontvangt de gemeente Vlissingen voor de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Het budget Veilig Thuis zal naar verwachting met een positief resultaat sluiten van € 115.000 incidenteel omdat vacatures pas in de loop van het derde kwartaal ingevuld kunnen worden.

13 Bestuursrapportage 2022 – GGD Zeeland

1.1.3 Programma Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland De Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (Inkooporganisatie of IJZ) voert sinds 1 januari 2015 namens de dertien Zeeuwse gemeenten gedelegeerde taken uit op het gebied van de inkoop van jeugdhulp. Eind 2019 en begin 2020 zijn diverse aanbestedingen afgerond. Met de aanbestedingen is het Zeeuwse jeugdhulplandschap opnieuw vormgegeven. Deze aanbestedingen zijn een uitwerking van de Zeeuwse Inkoopstrategie 2020 en verder. Deze inkoopstrategie levert een bijdrage aan het realiseren van de maatschappelijke resultaten van de ‘Transformatieagenda’, maar de gemeenten blijven zelf verantwoordelijk voor (de resultaten van) hun beleid. De contracten vanuit de aanbestedingen zijn met een jaar verlengd tot en met 2023. Eerder heeft de Inkooporganisatie diverse doelen geformuleerd voor 2020 en verder. In maart 2021 is het plan "Van pionieren (2015-2020) naar professionaliseren (2021-2022)” opgesteld en door de Bestuurscommissie vastgesteld. Het was de basis voor de nieuwe bestuursopdracht. Als uitvloeisel hiervan zijn en worden veel verbeterpunten in gang gezet. Halverwege 2022 is het gros van de verbeterpunten gerealiseerd. Verbeterpunten die goed lopen worden hieronder niet benoemd. 'Hieronder volgt een overzicht met afwijkingen ten opzichte van de begroting.

Verbeterpunten Efficiency bij (financiële) administratie door heldere werkprocessen en automatisering Er is nog geen Customer Relationship Managementsysteem (CRM). Momenteel wordt onderzocht of aansluiting op bestaande systemen binnen de GR moet plaatsvinden of dat een afzonderlijk CRM systeem moet worden aangeschaft.

Actuele sturingsinformatie via toegankelijke dashboards Er zijn dashboards voor gemeenten, samenwerkingsverbanden en jeugdhulpaanbieders ontwikkeld die periodiek worden geactualiseerd. Inhoud en benaderbaarheid van die dashboards zijn verder in ontwikkeling en dat gebeurt in overleg met vertegenwoordigers van de gebruikers.

Bijzonderheden in het eerste halfjaar 2022 In het eerste halfjaar 2022 is bestuurlijk en ambtelijk veel tijd besteed aan de problematiek rondom Emergis. Onderwerpen van gesprek waren en zijn de uitvoering van de crisisdienst en een door Emergis ingestelde aanmeldpauze voor nieuwe cliënten rond de zomervakantie. Dit gaf wat problemen in de doorstroom, die inmiddels opgelost zijn.

Financieel overzicht De inkooporganisatie maakt kosten voor jeugdhulp (zorg in natura) voor de Zeeuwse gemeenten en heeft uitvoeringskosten. Hiervoor zijn financiële middelen nodig. Die middelen komen van de deelnemende gemeenten en worden verdeeld op basis van een vastgestelde verdeelsleutel. De ontwikkeling van de lasten in 2022 tot en met juni 2022 leidt tot een prognose voor de verwachte lasten over heel 2022. Die prognose is hierna opgenomen inclusief een toelichting.

14 Bestuursrapportage 2022 – GGD Zeeland

Sinds april 2021 maakt de inkooporganisatie een maandelijkse Monitor Jeugdhulp. Daarin worden de kosten voor jeugdhulp, innovatieprojecten, uitvoeringskosten en de Taskforce Jeugd per Zeeuwse gemeente inzichtelijk gemaakt. De jaarprognose voor 2022 hieronder is gebaseerd op de cijfers tot en met juni 2022. De Monitor Jeugdhulp juni 2022 is medio augustus gecommuniceerd. De cijfers tot en met juni zijn geëxtrapoleerd tot eind van het jaar, waarbij rekening is gehouden met bijzonderheden. De cijfers uit onderstaande tabel worden hieronder toegelicht.

Primaire begroting Jeugdhulp

Actuele begroting

Jaarprognose

114.401.410

114.983.248

122.955.546

Uitvoeringskosten