22-063 Bijlage 3. Ingekomen stukken AB-aangepast

Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

mr L.K. Geluk Algemeen directeur

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/3

De gemeenteraad van de gemeente Middelburg t.a.v. de raadsgriffier i.a.a. het college van B&W Onderwerp Onderzoek duurzaamheid 02 mei 2022 Geachte raadsleden, Bij deze ontvangt u een rekenkamerbrief over de huidige stand van zaken van het onderzoek naar het duurzaamheidsbeleid van de gemeente Middelburg. De Rekenkamer is het onderzoek naar het duurzaamheidsbeleid opgestart en heeft diverse documenten opgevraagd en doorgenomen. Verder zijn er eerste gesprekken gevoerd met ambtenaren die direct betrokken zijn bij het duurzaamheidsbeleid van de gemeente. De door ons ingeziene documenten en de gevoerde gesprekken hebben ons doen besluiten om, voordat we verder gaan met een regulier onderzoek naar het duurzaamheidsbeleid van de gemeente, een rekenkamerbrief aan uw raad te sturen met onze voorlopige bevindingen, conclusies en aanbevelingen. Met name het ontbreken van een voldoende brede monitoring welke essentieel is voor een goede evaluatie van het uitgevoerde beleid en de versnippering van projecten, waarbij niet goed duidelijk is wat de bijdrage is aan de doelstelling van het beleid, zijn voor ons redenen om het onderzoek tijdelijk op te schorten. De opbouw van deze rekenkamerbrief moet gezien worden als een eerste verkenning van de rekenkamer. We zullen dan ook nog niet alle onderzoeksvragen (kunnen) beantwoorden. In de verdere tekst komen we daar op terug.

Wij verwachten dat de raad met deze voorlopige conclusies en aanbevelingen haar voordeel kan doen bij de aanstaande instelling van het Strategisch Project Energietransitie/Klimaatadaptatie. Zodra dit project is opgestart stellen wij voor om verder te gaan met ons onderzoek. Met vriendelijke groet, Anne Mast, Rekenkamer Middelburg Marie-Antoinette Smit, Rekenkamer Middelburg

1

Inleiding

1.1

Aanleiding Waarom dit onderzoek? Op 25 september 2015 zijn de lidstaten van de Verenigde Naties het eens geworden over de 17 Global Goals for Sustainable Development1. Deze Global Goals geven tot het jaar 2030 richting aan de belangrijke gezamenlijke agenda voor duurzame ontwikkeling. Ook Nederland heeft deze ambitieuze agenda onderschreven. Binnen de 17 Global Goals is een apart doel opgenomen voor duurzame steden en gemeenten. De opname van doel 11 om ‘Steden en dorpen inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam’ te maken markeert een belangrijke stap voorwaarts in de erkenning van de rol van lokale overheden en stadsbestuurders in het bevorderen van een mondiale duurzame ontwikkeling van onderaf. De rol van lokale overheden in de verwezenlijking van de agenda gaat echter veel verder dan doel 11. Alle Global Goals hebben targets die direct of indirect verband houden met het dagelijkse werk van lokale en regionale overheden. De urgentie om actie te ondernemen voor duurzame ontwikkeling wordt steeds breder gevoeld. Dat is voor de Rekenkamer de aanleiding geweest voor het uitvoeren van dit onderzoek naar duurzaamheid binnen de gemeente Middelburg.

1.2

Reikwijdte onderzoek en onderzoeksvragen Duurzaamheid is een breed begrip. Een beroemde definitie is: “Duurzame ontwikkeling is de ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden zonder het vermogen van de toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen”. De gemeente Middelburg heeft duurzaamheid op een vergelijkbare wijze gedefinieerd, namelijk als streven naar een gezonde, duurzame samenleving en leefomgeving en een duurzame ontwikkeling van de gemeente. Daarbij voorzien in de behoeften van de huidige generaties, zonder de mogelijkheden van toekomstige generaties te beperken om gezond en goed te kunnen leven. Bij dit rekenkameronderzoek is eerst breed gekeken naar het duurzaamheidsbeleid van de gemeente. En vervolgens is ingezoomd op energiebesparing als deelterrein van duurzaamheid.

1.2.1

Centrale onderzoeksvraag en deelvragen In dit onderzoek is de centrale onderzoeksvraag: Hoe doeltreffend en doelmatig is het duurzaamheidsbeleid van de gemeente Middelburg?

1 https://vng.nl/artikelen/de-17-global-goals-0

2 van 8

Om de onderzoeksvraag te kunnen beantwoorden zal ook antwoord worden gegeven op de volgende deelvragen: 1. Hoe heeft de gemeente het begrip duurzaamheid gedefinieerd? 2. Welke doelen zijn geformuleerd op het gebied van duurzaamheid? 3. Hoe verhouden de door de gemeente geformuleerde doelen zich tot Europese, landelijke en provinciale doelen? 4. Hoe zijn de verschillende doelstellingen vertaald naar instrumenten, maatregelen en randvoorwaarden en welke kosten zijn hiermee gemoeid? 5. In hoeverre zijn de doelen gerealiseerd en ligt de gemeente hierbij op koers richting het uiteindelijke doel? 6. Hoe heeft de raad invulling gegeven aan zijn kaderstellende en controlerende taakstelling waar het gaat om duurzaamheidsvraagstukken?

1.3

Normenkader Om de onderzoeksvragen te kunnen toetsen, passen we een normenkader toe. Het normenkader fungeert als leidraad bij de uitvoering van het onderzoek en is het richtsnoer voor de analyse van de informatie en de totstandkoming van de bevindingen. Het normenkader luidt als volgt: ONDERWERP TOTSTANDKOMING VAN HET BELEID

AMBITIES EN DOELEN

TOETSINGSCRITERIUM 

Het begrip duurzaamheid heeft een duidelijke definitie en wordt eenduidig gebruikt (in het beleid van de gemeente)



Het beleid is onderbouwd met een analyse van het thema duurzaamheid en van de gemeentelijke sturingsmogelijkheden op dit terrein



(Het plan is tot stand gekomen in samenspraak met interne en externe belanghebbenden)



Er is een beeld van mogelijke quick wins en van hoe het beleid het meest kostenefficiënt kan worden opgezet en uitgevoerd



De raad gaf op actieve en effectieve wijze invulling aan haar kaderstellende en controlerende rol



De gestelde doelen dragen bij aan verduurzaming



De doelen van het duurzaamheidsplan zijn SMART geformuleerd (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden)



Het aantal gestelde doelen is behapbaar

3 van 8

VERTALING NAAR



De doelen zijn logisch vertaald naar rollen (regie, handhaving, faciliteren, voorbeeldfunctie), instrumenten (communicatie, subsidie, proces, kennisdeling) en randvoorwaarden (mensen, middelen, kennis, samenwerking, cultuur, organisatorische inbedding)



De strategie staat in realistische verhouding tot het daarvoor beschikbaar gestelde budget en capaciteit



De gemeente ligt op koers om de gestelde doelen te bereiken



Dit kan SMART worden onderbouwd



De gemaakte kosten zijn inzichtelijk en overschrijden niet de vooraf vastgestelde budgetten



De raad heeft eenduidige kaders voor het duurzaamheidsbeleid vastgesteld en heeft invulling gegeven aan zijn controlerende taakstelling en/of is daartoe in de gelegenheid gesteld

STRATEGIE

DOELBEREIK/ UITVOERING

2

Basis onderzoek De Rekenkamer is zich ervan bewust dat de term duurzaamheid een heel ruim begrip is en dat hierbij veel terreinen onderzocht kunnen worden. We hebben daarom een duidelijke afbakening gemaakt. Als basis hebben we gekozen voor het beleidsstuk ”Op weg naar een energieneutraal Middelburg” (vastgesteld in 2012) en de Middelburgse Visie Milieu 2019 -2025. Het beleidsstuk ”Op weg naar een energieneutraal Middelburg” wordt in de begroting 2022 genoemd als beleidskader en beschrijft het volgende kader: 

In eerste instantie vanwege de financiële middelen kiezen voor een energieneutraal Middelburg in 2050 (in plaats van 2030).



Indien na 5 jaar uit onderzoek blijkt dat versnellen mogelijk is, ambitie bijstellen en hiervoor de benodigde middelen ter beschikking te stellen.

In dit beleidsstuk worden twee knoppen genoemd waaraan gedraaid kan worden om energieneutraal te worden: 1. Energiebesparing; energiebesparing gericht op de bestaande gebouwde omgeving (woningen, kantoren, bedrijven). 2. Het opwekking van energie uit hernieuwbare bronnen.

4 van 8

In ons onderzoek wordt in eerste instantie de focus gelegd op energiebesparing. En we willen daarbij kijken naar beleidsterreinen waar de gemeente zelf de meeste invloed kan uitoefenen en daarbij een voorbeeldfunctie kan vervullen voor andere verbruikers. Typische gemeentelijke beleidsterreinen met betrekking tot energiebeleid zijn de gemeentelijke organisatie, de gebouwde omgeving, ondernemers (kleinschalig) en mobiliteit. In het beleidsstuk uit 2012 worden de volgende gemeentelijke beleidsterreinen genoemd in de routekaart naar een energieneutrale gemeente: 

gemeentelijke organisatie (voorbeeldrol, bewustwording, 'Middelburg geeft zelf het goede voorbeeld en Middelburg stimuleert derden');



woningen (particulieren, corporaties en huurders, energiezuinige nieuwbouw);



bedrijven (bedrijfspanden);



mobiliteit (o.a. stimuleren elektrisch rijden, Middelburg fietsstad);



duurzame energie (hernieuwbare bronnen zoals wind, zon, biomassa, aardwarmte en waterkracht).

In de Middelburgse Visie Milieu (2019 -2025) staan deze beleidsterreinen genoemd bij de thema’s: 

doel 2: Klimaat en energie



doel 3: Duurzaam gebouwde omgeving



doel 7: Duurzame mobiliteit



doel 14: Duurzame gemeentelijke organisatie

3

Voorlopige bevindingen, conclusies en aanbevelingen

3.1

Voorlopige bevindingen Het beleidsstuk ‘Op weg naar een energieneutraal Middelburg’ uit 2012 wordt in de programmabegroting 2022 genoemd als actueel beleidsstuk en wordt gezien als een integraal onderdeel van de Middelburgse Visie Milieu (2019 -2025). In het beleidsstuk staan de typische gemeentelijke beleidsterreinen met betrekking tot energiebeleid beschreven. Het beleidsstuk zelf is echter na 2018 niet meer geactualiseerd. De doelstelling van energieneutraal in 2050 wekt de indruk van een zekere vrijblijvendheid. Dat er nog tijd genoeg is om deze doelstelling te halen. De ontwikkelingen op het gebied van energie van de laatste tijd laten toch wel een duidelijke urgentie zien om zaken voortvarend aan te pakken. Doelen zoals die beschreven staan bij de genoemde thema’s in de Middelburgse Visie Milieu voor de periode 2019 -2025 zijn niet SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden) beschreven. Een doel bij thema 2 Klimaat en Energie is bijvoorbeeld ‘Beperk het energieverbruik’.

5 van 8

De genoemde doelstelling om in 2050 volledig energieneutraal te zijn is een generieke doelstelling. Generiek wil hier zeggen een algemene doelstelling die betrekking heeft op het gehele energieverbruik in de gemeente. Deze doelstelling dient gerealiseerd te worden door enerzijds energiebesparing bij diverse beleidsterreinen, zoals bijvoorbeeld bij de gemeentelijke organisatie, mobiliteit of gebouwde omgeving en anderzijds door opwekking van energie uit hernieuwbare bronnen. In ons onderzoek is de opwekking van energie uit hernieuwbare bronnen niet meegenomen. Het monitoren van het totale energieverbruik kan op zich relatief eenvoudig, bijvoorbeeld via data over gemeentelijk energieverbruik die beschikbaar zijn uit de Klimaatmonitor. Het evalueren van generiek beleid is echter moeilijk, zo niet onmogelijk op het niveau van de hele gemeente. Dit komt omdat de waargenomen verandering in bijvoorbeeld het totale energieverbruik bepaald wordt door veel meer factoren dan alleen het gemeentelijk beleid, zoals sociaal-economische ontwikkelingen (wijziging van het aantal inwoners, auto’s en productie van bedrijven) en nationaal/Europees beleid. Uit de stukken maken wij ook op dat er voor monitoring van het uitgevoerde beleid niet structureel geld en capaciteit wordt vrijgemaakt. Er wordt gebruik gemaakt van reeds bestaande systemen, zodat voor monitoring geen extra budget nodig is.

Met een eenvoudig systeem van monitoring wordt getracht om in grote lijnen de ontwikkeling naar de energieneutrale stad te volgen. Middelburg doet en deed actief mee aan talloze projecten:          

Zeeuwse Energieakkoord; RES (Regionale Energie Strategie); Nul op de meter project Dauwendaele; Programma Aardgasvrije Wijken (proeftuin Dauwendaele); Schone lucht akkoord; Zon op land; Verduurzaming monumenten - DuMo coach/paspoort; Verduurzaming particuliere woningen - Duurzaam Bouwloket; Energiebesparing openbare verlichting; Enzovoorts.

Het Zeeuws Energieakkoord, maar ook het “Nul op de meter” project waren de voorlopers van de huidige RES, die in 2020 is vastgesteld door alle raden in Zeeland, Provincie en Waterschap. Het eigen Middelburgse beleid uit 2012 en de Visie Milieu (versie 2013-2018 en nu 2019-2025) is daarmee door het provinciale en nationale beleid ingehaald, maar paste daar wel goed in. De Rekenkamer constateert dat de projecten voortvarend en enthousiast worden opgepakt door een kleine groep enthousiaste en kundige ambtenaren. Voor veel projecten zijn succesvol subsidies verkregen, zowel landelijk als Europees. De Rekenkamer constateert ook dat bij veel projecten ad hoc door de raad verzocht wordt om daar aandacht aan te schenken.

6 van 8

In november 2021 is het onderwerp Energietransitie/Klimaatadaptatie door uw raad als Strategisch Project benoemd. Hiermee geeft de raad aan dat dit onderwerp bestuurlijk een hoge prioriteit moet krijgen. In juni 2022 zal aan de raad budget gevraagd gaan worden om een projectbestuur op te zetten. Dit houdt in dat er een plan van aanpak gemaakt moet worden en een projectstructuur moet worden opgezet. Na deze stap zal uw raad gevraagd worden om structureel budget en fte’s.

3.2

Voorlopige conclusies De Rekenkamer vraagt zich af of het zinvol is om generieke doelen op gemeentelijk niveau te formuleren. Zoals hiervoor ook al genoemd is de ontwikkeling van het energieverbruik afhankelijk van veel andere factoren dan het energiebeleid, zoals sociaal-economische ontwikkelingen. Ook zijn er grote effecten van niet-gemeentelijk beleid, zoals nationaal en Europees beleid. Voor het evalueren van het effect van het gemeentelijk beleid zal een optelsom van besparingseffecten op de diverse beleidsterreinen gemaakt moeten worden. Dit betekent dat monitoring en evaluatie moet plaatsvinden voor alle specifieke beleidsterreinen die bijdragen aan het gemeentelijk energiebeleid. Er ontbreekt momenteel echter een voldoende brede monitoring die essentieel is voor het goed evalueren van het beleid. De Rekenkamer komt hierbij tot de voorlopige conclusie dat de optelsom van besparingseffecten op diverse beleidsterreinen op dit moment nog niet is gemaakt en dat het daarmee ook niet duidelijk is in hoeverre de gemeente wat betreft energiebesparing op koers ligt om in 2050 energieneutraal te zijn. Alle voorgaande punten overziende heeft de Rekenkamer besloten om het aangevangen onderzoek op te schorten en onze voorlopige conclusies en aanbevelingen eerst via deze rekenkamerbrief onder uw aandacht te brengen.

Wij verwachten dat de raad met deze voorlopige conclusies en aanbevelingen haar voordeel kan doen bij de aanstaande instelling van het Strategisch Project Energietransitie/Klimaatadaptatie. Zodra dit project is opgestart stellen wij voor om verder te gaan met ons onderzoek.

3.3

Voorlopige aanbevelingen 

Formuleer concrete, specifieke en afrekenbare doelen per deelterrein (SMART).



Geef bij generieke doelen aan hoe deze bereikt worden met beleid per beleidsterrein.



Bepaal of de gemeente daadwerkelijk invloed heeft op geformuleerde doelen of zijn er ook andere partijen, bijvoorbeeld rijksoverheid die hun deel moeten leveren?



Formuleer tussen-doelen voor tijdige bijsturing op weg naar het lange-termijn beleidsdoel.



Zorg voor een tijdig gestarte en voldoende brede monitoring. Dit is essentieel voor het goed evalueren van het beleid. Monitoring moet de juiste data

7 van 8

opleveren voor evaluatie, zodat betekenis gegeven kan worden aan de waargenomen ontwikkelingen en er conclusies getrokken kunnen worden over wat er is bereikt. 

Stel budget beschikbaar voor monitoring en evaluatie.

8 van 8

Geachte Heer/Mevrouw, Wij hebben in de stukken van Middelburg gelezen dat het openen van een coffeeshop erg lastig is. Partijen vinden het lastig om tot een overeenkomst te komen. Echter merken wij dat vanuit de stad dat het op straat dealen een groot probleem gaat worden. Ik zie kinderen onder de 18 gemakkelijk aan zowel aan hard en soft drugs komen zonder enige vorm van controle. Ook merk ik dat Vlissingen te ver weg ligt van de bewoners van Middelburg en men gaat dichterbij op zoek om hun behoeften te kunnen aanschaffen. Wij zien in dat er een behoefte is en dit kan ook professioneel worden opgepakt. Zelf ben ik 14 jaar inwoner geweest van Veere (1999-2013). En heb daarna in de randstad gewoond. Ik heb daar gezien hoe coffeeshops met goede controle hun coffeeshop zonder overlast in een woonwijk kunnen runnen. Hier is hoe: de bewaker/ordebewaker controleert de leeftijd van de klant en de klant mag naar binnen. In de winkel is een wachtruimte d.m.v. afzettingen. hier vormt zich een soort ''treintje''. Omdat de klanten binnen staan en niet buiten vormt zich buiten geen overlast. De klant kan hierna zijn product kopen bij de balie die zich achter veiligheidsglas bevind, na het kopen kan de klant naar buiten om thuis zijn product te consumeren. Omdat men hier niet mag roken en de bewaker/ordebewaker hier buiten ook op let vormt er geen overlast.

Nu hebben wij in de Gemeente Middelburg genoeg ruimte voor het creëren van een oplossing en hoeven wij niet noodgedwongen in een woonwijk te zitten. Ik had als initiatief dat de Gemeente Middelburg een plek kan aanwijzen waar de Gemeente denkt niemand tot overlast te zijn. Wij zaten te denken dat door middel van een strakke uitstraling (zoals een apotheek) en zonder muziek wij een veilige plek te creëren waar men zijn/haar behoeften kan halen. Wij zouden ons heel graag ons aan de regels van de Gemeente houden en graag tot een oplossing komen. Is er een mogelijkheid om hierover een gesprek te kunnen voeren en van gedachtes te kunnen wisselen? Ik hoor graag van u, Jasper ten Kley 0629471533

Aan de leden

Datum

26 april 2022 Kenmerk

COS/U202200331 Lbr. 22/026 Telefoonnummer

070 3738393 Bijlage(n)

-

Onderwerp

Ontwikkelingen Oekraïne

Geachte leden van college en gemeenteraad, Gemeenten hebben een enorme inhaalslag gemaakt in de registratie van vluchtelingen. Meer dan 45.000 vluchtelingen staan nu in de Basisregistratie Personen (BRP) geregistreerd. Gisteravond heeft het kabinet aan de veiligheidsregio’s gevraagd om het aantal beschikbare opvangplekken op te schalen naar 75.000 per 23 juni a.s. Dat is nodig omdat inmiddels meer dan 75% van de bedden zijn bezet en het aantal vluchtelingen nog steeds toeneemt. Tegelijkertijd zien dat we dat de het aantal nieuwe opvangplekken stabiliseert. De 344 gemeenten staan daarmee voor de grote uitdaging om ook deze verdere opschaling te realiseren. In het bestuurlijk overleg van 25 april jl. met de staatssecretaris voor Asiel en Migratie hebben we aangegeven dat de grote opgaven voor gemeenten ook vragen om een goede invulling van financiële en andere randvoorwaarden. Het belangrijkste knelpunt betreft de benodigde capaciteit op de verschillende terreinen. Dit geldt zowel voor gemeenten zelf als voor belangrijke partners zoals huisartsen, onderwijzers, kinderopvang, bouwsector en overige. Dit probleem kunnen gemeenten niet alleen oplossen. Wij vragen daarom aan het rijk (en provincies) om ook capaciteit te leveren en mee te denken over alternatieven, waaronder de inzet van Oekraïense vluchtelingen die beschikken over de gevraagde kennis en vaardigheden.

Daarnaast is het belangrijk om geschikte locaties te vinden. Hier speelt niet alleen de beschikbaarheid van gebouwen een rol, maar ook het tekort aan materialen en personeel in de bouw. Daarnaast is het voor gemeenten noodzakelijk zekerheid te hebben over langdurige financiering. Op 10 mei a.s. treedt het model van de crisisorganisatie in werking. We onderschrijven het belang daarvan, maar zullen de democratische verhoudingen en de positie van gemeenten binnen deze structuur kritisch volgen. Laten wij samen met het rijk de lessen uit de coronacrisis ter harte nemen.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

U202200331

PROD

Met de Koningsdag van morgen starten we een periode met traditionele feest- en herdenkingsdagen. Met name op 4 mei a.s., wanneer we stilstaan bij de Nederlandse oorlogsslachtoffers, en op 5 mei a.s. wanneer we de herwonnen vrijheid vieren, komt de situatie in Oekraïne dichtbij. Om gevluchte Oekraïners te betrekken bij deze dagen is er op rijksoverheid in het Engels een uitleg beschikbaar over deze dagen. Een aantal veiligheidsregio’s heeft ook in het Oekraïens informatie over deze dagen. Wij vragen u om deze informatie te verspreiden op de opvanglocatie(s) in uw gemeente. In deze ledenbrief gaan wij in op de actualiteit over: • Inrichting van de crisisorganisatie • Particuliere opvang van vluchtelingen • Verbreken van contracten met Gazprom Energy NL en behoud leveringszekerheid • Handreiking onderwijs aan kinderen en jongeren uit Oekraïne • Op weg naar wederopbouw Inrichting van de crisisorganisatie De Ministeriële Commissie Crisisbeheersing (MCCb) heeft ingestemd met de opdrachtformulering van de programma-directie vluchtelingen uit Oekraïne (DG OEK) en de Nationale Opvang Organisatie (NOO). DG OEK gaat zich vooral bezighouden met de coördinatie en integratie van interdepartementaal beleid voor de plaatsing, opvang, repatriëring en bestendiging verblijf van Oekraïense vluchtelingen. DG OEK wordt opdrachtgever voor de NOO.

De NOO heeft tot doel om partnerorganisaties (vooral gemeenten) te ondersteunen en faciliteren bij het realiseren van kortdurende crisisnoodopvang, tijdelijke noodopvang, locaties voor langdurig verblijf, en particuliere opvang. In de opdrachtbeschrijving van het NOO staat dat bestaande taken en verantwoordelijkheden zoveel mogelijk in stand worden gelaten en de NOO vooral een faciliterende rol heeft. Dit sluit aan bij de verantwoordelijkheden die zijn belegd bij de gemeenten, ondersteund en gecoördineerd door de Veiligheidsregio’s. De ondersteunende en faciliterende rol van de NOO wordt de komende tijd uitgewerkt in een aantal werkgroepen waarin ook de VNG is vertegenwoordigd. De VNG heeft bij het rijk ook aandacht gevraagd voor een gecoördineerde benadering van de opvang en huisvesting van Oekraïense vluchtelingen en asielzoekers. De VNG wil voorkomen dat met een DG OEK de aandacht vooral uitgaat naar de Oekraïense vluchtelingen, terwijl gemeenten ook een opgave hebben aan de steeds groter wordende aantallen asielzoekers en statushouders. Particuliere opvang van vluchtelingen Het consortium RefugeeHomeNL (Rode Kruis, Vluchtelingenwerk Nederland, het Leger des Heils en TakeCareBNB) voert momenteel een pilot uit in de regio’s rondom Eindhoven, Amsterdam en Rotterdam. Het zorgvuldig koppelen van vraag en aanbod neemt in de praktijk veel tijd in beslag.

Daardoor verloopt de opschaling van de pilot minder snel dan verwacht. De pilotfase wordt afgerond zodra in de pilotregio’s voldoende ervaring is opgedaan met de werkwijze. Uitgangspunt is dat hiervoor 140 matches nodig zijn. Tot nu toe zijn er 35 matches gemaakt. Na afronding van de pilotfase zal RefugeeHomeNL geleidelijk opschalen naar de rest van Nederland. Gemeenten die gebruik willen maken van de diensten van het consortium, kunnen zich alvast melden via refugeehomenl@redcross.nl RefugeeHomeNL kan ondersteuning aan gasthuishoudens en ontheemden buiten het consortium aanbieden via de (Whatsapp-)hulplijnen van het Rode Kruis. Er wordt nog gekeken naar

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/4

mogelijkheden voor verder ondersteuning (screening en begeleiding). Vooralsnog is dit nog niet mogelijk. Alle ontheemden in de particuliere opvang maken aanspraak op leefgeld en de wooncomponent, ook als de opvang niet via RefugeeHomeNL is georganiseerd of als er geen sprake is van een gasthuishouden (zoals in een particulier beschikbaar gestelde vakantiewoning). Van belang is wel dat de ontheemde geregistreerd staat bij de gemeente. Daarbij geniet BRPregistratie de voorkeur. Voor de gasthuishoudens is op 15 april jl. een ge-update versie van de Handreiking Particuliere Opvang Oekraïners (POO) gepubliceerd op de website van de Rijksoverheid. Verbreken van contracten met Gazprom Energy NL en behoud leveringszekerheid Het ministerie van EZK heeft eind vorige week aangegeven dat het vijfde sanctiepakket inderdaad betekent dat gemeenten met een contract bij Gazprom Energy NL deze voor 10 oktober a.s. moeten verbreken. Weliswaar zijn de stemrechten van Gazprom Germania GmbH (een vennootschap die eigenaar is van Gazprom Energy NL) nu in tijdelijk beheer bij de Duitse overheid, maar Gazprom Germania is niet in Duits eigendom of genationaliseerd. Dit betekent dat Gazprom Energy NL formeel onderdeel is van het Russische Gazprom en daarmee op de sanctielijst staat. Ook laat EZK in de beantwoording weten dat de kans zeer gering is dat Gazprom Energy NL op de ontheffingslijst komt.

EZK bevestigt dat gemeenten compensatie ontvangen van alle boetes, schadeclaims en schadevergoedingen als gevolg van het ontbinden van contracten. De zeer beperkte bereidheid van leveranciers om de komende maanden met circa 120 afzonderlijke gemeenten nieuwe contracten te sluiten kan gevolgen hebben voor de leveringszekerheid. Wij hebben het ministerie van EZK daarom verzocht om zich in te spannen om aanbieders te bewegen om contracten met gemeenten af te sluiten en de leveringszekerheid te garanderen. De VNG is bezig met de uitwerking van de optie om één contract te sluiten met een energieleverancier, waar alle gemeenten gebruik van kunnen maken. Daarvoor hebben wij echter de medewerking van het ministerie van EZK nodig. Op dit moment wil het ministerie die medewerking niet toezeggen. Wij blijven met het ministerie in gesprek over de gevolgen van het vijfde sanctiepakket en in het bijzonder het ontbinden van de contracten met Gazprom Energy NL. Daarbij blijft onze inzet een volledige compensatie voor gemeenten van gemaakte kosten. Op het Forum zijn de FAQ’s over dit onderwerp geactualiseerd en aangevuld. Handreiking onderwijs aan kinderen en jongeren uit Oekraïne Afgelopen dinsdagavond is de eerste versie van de handreiking over onderwijs aan kinderen en jongeren uit Oekraïne gepubliceerd.

Inmiddels is er een nieuwe versie beschikbaar, die te vinden is via: Handreiking onderwijs voor kinderen en jongeren uit Oekraïne | Publicatie | Rijksoverheid.nl. In deze nieuwe versie is meer informatie beschikbaar gesteld over het leerlingenvervoer en ambulante begeleiding. Ook de Q&A’s zijn hierop aangepast, en zijn te vinden via: Onderwijs voor vluchtelingen uit Oekraïne | Opvang vluchtelingen uit Oekraïne | Rijksoverheid.nl. Op weg naar wederopbouw Hoewel de verdere ontwikkelingen in Oekraïne nog erg onvoorspelbaar zijn, is de gedachtenwisseling over de wederopbouw reeds gestart. De VNG ontving op 21 april jl. een Oekraïense delegatie, met o.a. de burgemeester van Melitopol en twee parlementsleden, die informatie deelden over de situatie in Oekraïne en over de behoefte aan hulp bij de wederopbouw.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/4

Een dag eerder sprak VNG International met vertegenwoordigers van de Oekraïense vereniging van gemeenten, de Oekraïense ambassade in Nederland, de Nederlandse ambassade in Oekraïne, het ministerie van Buitenlandse Zaken en diverse experts, over de specifieke bijdrage die VNG en Nederlandse gemeenten kunnen bieden. In aanvulling op de omvangrijke financiering voor het herstel van infrastructuur en nieuwbouw door o.a. nationale overheden, Europese Unie e.d., zal er behoefte zijn aan ondersteuning op het gebied van inclusief bestuur, coördinatie en planning, samenwerking tussen overheid en maatschappelijke initiatieven, etc. VNG International werkt in overleg met genoemde partijen aan verdere uitwerking hiervan. Daarbij zal op enig moment de betrokkenheid van Nederlandse gemeenten zeer waardevol zijn, zoals ook financiële bijdragen via het VNG Fonds voor Noodhulp, Wederopbouw en Vredesbevordering zeer welkom blijven. Diverse gemeenten hebben al een bijdrage overgemaakt, waarvoor veel dank! Meer informatie leest u in het nieuwsbericht Nederlandse bestuurders spreken Oekraïners over werderopbouw. Wij wensen u veel succes met de verschillende opgaven, waaronder de verdere opschaling van het aantal opvangplekken. In de komende periode zullen wij u blijven ondersteunen en op de hoogte houden van actuele ontwikkelingen. Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

L.K. Geluk Algemeen directeur

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

4/4

Het college van Burgemeester en Wethouders van Middelburg t.a.v. de raadsgriffier i.a.a. de gemeenteraad Onderwerp Onderzoek financiële situatie 26 april 2022 Geacht college, Zoals u bekend heeft de gemeenteraad in haar vergadering van 10 november 2021 een amendement aangenomen met daarin een verzoek aan de rekenkamer om een onderzoek naar de financiële situatie van de gemeente uit te voeren, een en ander in vervolg op een door ons uitgevoerd vooronderzoek. Wij zijn momenteel doende hieraan gevolg te geven en dit onderzoek op te starten. Doelstelling onderzoek Wij zijn van oordeel dat om tot een scherp en precies geformuleerde onderzoeksvraag te komen er eerst nog een aantal oriënterende gesprekken nodig zijn met enkele relevante betrokkenen. Daarna zal aan u de concrete onderzoeksvraag evenals de onderzoeksopzet worden verstrekt. De oriënterende gesprekken zijn voorzien in de loop van de maand mei/begin juni. Verzoek aan het college Met het oog op het opstarten van de oriënterende fase verzoeken wij het college een ambtenaar aan te wijzen via wie wij het contact gedurende het onderzoek zullen onderhouden. Graag vernemen wij op korte termijn de naam en contactgegevens van deze ambtenaar. Wij nemen daarna contact met hem/haar op. Het primaire aanspreekpunt vanuit de rekenkamer voor dit onderzoek zijn de heren Keuleneer en De Koster. Alvast dank voor uw reactie.

Hoogachtend,

ir. S.M. Hoven Voorzitter rekenkamer Middelburg hoven@rekenkamerkvm.nl Tel. (06) 8110 5208

Aan de leden

Datum

14 april 2022 Kenmerk

COS/U202200310 Lbr 22/023 Telefoonnummer

070 3738393 Bijlage(n)

-

Onderwerp

Ontwikkelingen Oekraïne

Geachte leden van college en gemeenteraad, De gemeenten hebben in nog geen anderhalve maand bijna 43.000 opvangplekken gerealiseerd voor vluchtelingen uit Oekraïne. Het kan wat ons betreft niet vaak genoeg gezegd worden dat dit een ongelofelijke prestatie is van gemeentebestuurders en -ambtenaren. Naarmate de tijd vordert en meer vluchtelingen worden opgevangen, worden de vragen die bij de VNG binnenkomen meer divers. We zijn met verschillende departementen in gesprek om heldere antwoorden te krijgen op vragen over onder meer leerlingenvervoer, zorgverlening en onderwijs. Omdat de vraagstukken over steeds meer beleidsonderwerpen gaan, is er vanuit het VNG-bestuur een “kopgroep” geformeerd. Hierin zitten bestuursleden met expertise op verschillende beleidsterreinen zodat we in deze crisissituatie snel kunnen schakelen. We naderen het moment dat de beoogde 50.000 opvangplekken ook daadwerkelijk bezet gaan worden, terwijl er nog geen duidelijkheid bestaat over hoe de vluchtelingenstroom zich verder zal ontwikkelen. Het rijk werkt verschillende scenario’s uit waarin gemeenten steeds een belangrijke rol zullen spelen. Zodra er meer duidelijk is over mogelijke scenario’s zullen we u daarover informeren.

In deze ledenbrief gaan we in op de actualiteit rond de financiële compensatie van gemeenten voor de opvang van vluchtelingen, het omgaan met lopende contracten met Gazprom, de flits uitvraag naar economische gevolgen oorlog Oekraïne voor gemeenten, onbegeleid en alleenreizende kinderen uit Oekraïne, de gevolgen van de opvang van Oekraïners voor huisvesting statushouders en andere woningzoekenden, de registratie van relaties in de Basisregistratie personen, het centraal informatiepunt voor gemeenten, en het gemeentelijk netwerk projectleiders Oekraïne.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

U202200310

PROD

Financiële compensatie van gemeenten voor opvang vluchtelingen Het kabinet heeft inmiddels in een brief aan de Tweede Kamer het normbedrag voor de gemeentelijke opvanglocaties voor Oekraïners gecommuniceerd. Gemeenten ontvangen een normbedrag van € 700 per week per gerealiseerde gemeentelijke opvangplek voor de kosten die samenhangen met het realiseren van de opvangplek en verstrekkingen (o.a. leefgeld). De uitvoeringskosten van veiligheidsregio’s worden apart vergoed. De kosten voor leefgeld en de wooncomponent verstrekt aan mensen in particuliere opvang (POO) vallen niet onder het normbedrag en moeten apart worden gedeclareerd. Dit wordt nader uitgewerkt in de regeling voor de specifieke uitkering. Transitie- en transformatiekosten van panden vallen ook niet onder het normbedrag. Deze worden vergoed op basis van werkelijke kosten. Bij investeringen gaat dit uit van afschrijving. Gemeenten kunnen onder de financiële regeling tot 12 maanden huurcontracten afsluiten als dat financieel voordeliger is, voor langere huurtermijnen neemt u vooraf contact op met het Ministerie van J&V via het mailadres dgm.oek.financien@minjenv.nl. Over andere gemeentelijke kosten zoals bijvoorbeeld op het gebied van onderwijs en zorg worden afzonderlijke afspraken gemaakt tussen de VNG en het rijk.

Meer informatie vindt u in de Kamerbrief en in de FAQ’s op vng.nl Omgaan met lopende contracten met Gazprom Net als gemeenten werd ook de VNG overvallen door het bericht van de minister van Klimaat en Energie die op 12 april jl. in de beantwoording van Tweede Kamervragen stelt dat 'bestaande lopende contracten met Russische partijen die zijn afgesloten vóór 9 april 2022 voor 10 oktober 2022 zijn beëindigd/afgewikkeld' (kamerbrief 12 april). Dit besluit heeft gevolgen voor gemeenten. Tegelijkertijd zijn er nog veel onduidelijkheden, bijvoorbeeld over de relatie tussen Gazprom Energy en het Russische moederbedrijf Gazprom, en de haalbaarheid en uitvoerbaarheid voor gemeenten om voor 10 oktober a.s. de energielevering opnieuw aan te besteden. De VNG heeft vrijdag 15 april hierover overleg met EZK. We zullen daarbij inzetten op duidelijkheid over de gevolgen van dit besluit voor gemeenten. Flits uitvraag naar economische gevolgen oorlog Oekraïne voor gemeenten Dat de oorlog in Oekraïne economische gevolgen heeft voor gemeenten, blijkt ook uit de flits uitvraag die we de afgelopen week hebben gehouden. Hierop zijn 22 reacties namens 81 gemeenten ontvangen. In de reacties komt overduidelijk naar voren dat een grote meerderheid van de gemeenten nu al economische gevolgen van de oorlog in Oekraïne ondervindt.

Het gaat hierbij vooral om het indexeren van langdurige (onderhouds)contracten en de stijgende prijzen van projectmatige aanbestedingen (vooral bouwkosten). De stapeling hiervan bovenop de gevolgen van de coronacrisis en de Brexit doet opnieuw een beroep op een groot deel van de gemeentelijke organisatie en zet de uitvoeringskracht van gemeenten sterk onder druk. In het gesprek met EZK op 15 april zetten we in op duidelijkheid over hoe gemeenten moeten omgaan met prijsstijgingen en toeleveringsproblemen, met name in de bouw. Daarnaast zal de VNG in dit overleg het belang benadrukken om de komende tijd naast de landelijke impact ook de lokale en regionale impact van deze crises goed te monitoren en met elkaar te bespreken. We zien

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/5

namelijk grote verschillen tussen impact en aanpak op macro-economisch niveau en lokaalregionaal economische niveau. Onbegeleid en alleenreizende kinderen uit Oekraïne Gemeenten moeten alert zijn op onbegeleide en alleenreizende kinderen tot 18 jaar. In het belang van het kind is een goede signalering binnen de gemeentelijke opvang locaties (GOO) noodzakelijk en dat geldt zeker bij particuliere opvang (POO). Om een inschatting van de situatie te kunnen maken kunt u deze vragen stellen. Om zo snel mogelijk een veilige en passende opvanglocatie te regelen kan de gemeente contact opnemen met voogdijinstelling Nidos (bureauopvang@nidos.nl, 088 501 1265). In samenspraak wordt gekeken naar een passende opvang in uw gemeente of elders in het land. Daarnaast moet het kind (ook als het niet alleen reist, maar wel zonder ouders) aangemeld worden bij het dichtstbijzijnde kantoor van de Raad van de Kinderbescherming: https://www.kinderbescherming.nl/contact-en-adressen.

Voor meer informatie en het aanmeldformulier voor de Raad van de Kinderbescherming: https://www.kinderbescherming.nl/themas/vluchtelingen-jonger-dan-18-jaar/vluchtelingenkinderenuit-oekraine/gemeenten-oekraine Gevolgen opvang Oekraïners voor huisvesting statushouders en andere woningzoekenden In de huidige fase worden vluchtelingen vooral ondergebracht op tijdelijke locaties, zoals hotels, vakantieparken of nieuwe onderkomens. Naast de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne ligt er ook een huisvestingsopgave voor statushouders bij gemeenten. Om te voorkomen dat de opvang van Oekraïense vluchtelingen ten koste gaat van de huisvesting van statushouders, andere aandachtsgroepen en reguliere woningzoekenden moeten gemeenten zoveel mogelijk voorkomen dat opvang in de sociale sector plaatsvindt. Voor de wijze waarop vluchtelingen indien nodig op langere termijn gehuisvest moeten worden, werken de ministeries van BZK en JenV verschillende scenario’s uit. Een aandachtspunt is dat de juridische status van vluchtelingen uit Oekraïne nog niet volledig is uitgewerkt. Daardoor kan ook nog geen huisvestingsvergunning verleend worden. Het is nog onduidelijk wat dit betekent voor de juridische mogelijkheid om een huurcontract te sluiten.

Zie voor meer informatie: https://aedes.nl/aandachtsgroepen/opvang-oekraiense-vluchtelingen Particuliere Opvang Oekraïners Inmiddels zijn ruim 7.100 vluchtelingen uit Oekraïne via de Basisregistratie personen (BRP) geregistreerd op een adres in de particuliere opvang. Het is daarbij van belang voor de gast en het gasthuishouden dat er goede begeleiding is. Het Ministerie van JenV heeft het consortium RefugeeHomeNL gevraagd om de screening, matching en begeleiding op zich te nemen. Ter ondersteuning van de gasthuishoudens is de handreiking POO opgesteld en lopen er twee pilots om dit proces in de praktijk te toetsen. De VNG heeft in samenwerking met het consortium RefugeeHomeNL op 12 april een webinar gehouden over de particuliere opvang van ontheemden uit Oekraïne. Dit webinar kunt u terugkijken op het Forum Oekraïne.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/5

Tijdens de webinar hebben gemeenten aangegeven dat zij met spoed ondersteuning van het consortium RefugeeHomeNL nodig hebben en behoefte hebben aan een concrete tijdsplanning voor de landelijke uitrol. Voornamelijk omdat sommige gemeenten/regio's ook al samenwerking hebben opgestart met andere partijen. De VNG adviseert in deze situaties om de richtlijnen uit de handreiking POO te gebruiken en zorgvuldigheid te betrachten in het plaatsen van vluchtelingen in de particuliere opvang. De VNG is met het consortium RefugeehomeNL in gesprek, zodat op zeer korte termijn duidelijkheid gegeven kan worden aan gemeenten/regio’s. Registratie relaties in de Basisregistratie personen Het is belangrijk dat de relaties binnen een gezin goed worden geregistreerd. Het niet goed registreren van relaties kan nadelige gevolgen hebben. Bijvoorbeeld als de ouders Kinderopvangtoeslag kunnen aanvragen of voor andere diensten waarbij het kunnen bepalen van relaties tussen ouders en kinderen of partners noodzakelijk is. Voor een grote groep vluchtelingen geldt echter dat zij niet in het bezit zijn van bijvoorbeeld een geboorteakte van een kind of een huwelijksakte.

Als minderjarigen die in gezinsverband zijn meegekomen geen identiteitsbewijs hebben of staan bijgeschreven in het paspoort van de ouder en er ook geen andere documenten overlegd kunnen worden, kan de ouder een verklaring onder eed of belofte (VOE) afleggen waarmee de relatie wordt vastgelegd. Ook voor de registratie van een huwelijk kan een VOE worden gebruikt bij gebrek aan andere documenten. Het maakt daarbij niet uit dat een van de partners de Nederlandse nationaliteit heeft. Aanvullende informatie over de registratie van gezinnen is beschikbaar op: https://www.rvig.nl/brp/inschrijven-oekrainers-in-de-brp/veelgestelde-vragen Centraal informatiepunt voor gemeenten en gemeentelijk netwerk projectleiders Oekraïne Centrale informatiepunt voor vragen gemeenten Gemeenten kunnen al hun vragen aan de VNG stellen via oekraine@vng.nl. Vanuit dit loket worden vragen beantwoord door de VNG, departementen en andere partijen. Veelgestelde vragen worden verwerkt in de FAQ op het Forum Oekraïne.

Een selectie daarvan staat ook op www.vng.nl/oekraine Gemeentelijk netwerk projectleiders Oekraïne Om vanuit het land signalen, aandachtspunten, dilemma's en vragen mee te nemen naar de nationale overleggen zetten wij een gemeentelijk netwerk op programmamanagers/projectleiders/ coördinatoren, die in hun gemeente verantwoordelijk zijn voor de coördinatie rond alle gevolgen van de opvang van ontheemden uit Oekraïne. We zullen het dit netwerk zowel vragen stellen als informeren over actuele ontwikkelingen. Belangstellenden kunnen zich aanmelden via oekraine@vng.nl.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

4/5

Wij zijn u zeer dankbaar voor al uw inspanningen en zullen u blijven informeren en ondersteunen bij deze grote opgave.

Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

L.K. Geluk Algemeen directeur

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

5/5

Informatiebrief gemeenteraden 2022 – nummer 02 Geachte leden van de Zeeuwse gemeenteraden, Hierbij ontvangt u de tweede informatiebrief van 2022. We informeren u over lopende zaken, projecten, programma’s en andere bijzonderheden binnen uw Veiligheidsregio. Deze informatiebrief geeft geen volledig beeld van alle werkzaamheden van VRZ. Het is een selectie van verschillende actuele onderwerpen, waarmee we u een beeld geven van de werkzaamheden en de diversiteit aan dossiers. Als u naar aanleiding van deze informatiebrief vragen of opmerkingen heeft, dan kunt u deze zenden naar Bestuursondersteuning@vrzeeland.nl Ik wens u veel leesplezier. Met vriendelijke groet, Edith van der Reijden, Algemeen Directeur VRZ / Regionaal Commandant Brandweer

Inhoud informatiebrief In deze editie van de informatiebrief treft u de volgende onderwerpen: Inhoud informatiebrief ............................................................................................................................ 1 Brandweer ............................................................................................................................................... 2 Risicobeheersing...................................................................................................................................... 4 Crisisbeheersing ...................................................................................................................................... 5 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................ 6 Overig ...................................................................................................................................................... 6 Vragen & verzoeken ................................................................................................................................ 7 Planning 2022 .......................................................................................................................................... 7

Informatiebrief gemeenteraden 2022 – nummer 02

1

Brandweer Naar een nieuwe ’Visie op vrijwilligheid’ voor Brandweer Zeeland Begin 2021 is het Rapport ‘Vrijwilligheid bij de brandweer in Nederland’ verschenen. Een onderzoek door het IFV (inmiddels: NIPV) naar het werven en behouden van brandweervrijwilligers (kortweg: ‘Rapport vrijwilligheid’). Een belangrijke constatering in het rapport is “dat er een grote diversiteit bestaat in problematiek en in oplossingsrichtingen die op draagvlak kunnen rekenen. Diversiteit op landelijk, regionaal en zelfs op postniveau. Knelpunten die ervaren worden door een bepaalde post, gelden niet vanzelfsprekend ook voor andere posten. Daardoor is het op landelijk en regionaal niveau lastig om te generaliseren wat nu hét knelpunt is en dus dé oplossing, omdat er geen sprake is van hét knelpunt en dus ook niet van dé oplossing". Om op praktische wijze handen en voeten te geven aan het ‘Rapport Vrijwilligheid’ kiezen we ervoor om een nieuwe Visie op Vrijwilligheid te maken en die onder te brengen in het project 'Toekomstbestendige Brandweer’. Deze nieuwe visie op vrijwilligheid verwachten we in juli 2022 aan het bestuur aan te bieden. In 2021 zijn drie bijeenkomsten gehouden waarvoor alle ploegleiders waren uitgenodigd. De uitkomsten van deze bijeenkomsten gaven aan op welke onderdelen het goed gaat en op welke onderdelen verbeteringen nodig zijn.

Aanvullend is een sessie met het management van de brandweer gehouden. Door Covid-19 zijn de bijeenkomsten steeds uitgesteld omdat fysiek samenkomen noodzakelijk was. Daardoor is de doorlooptijd langer dan gepland. Vervanging ademlucht apparatuur afgerond Na de succesvolle aanbesteding is de uitrol van de nieuwe ademluchtapparatuur bij de brandweer gestart. De posten op Schouwen-Duiveland zijn sinds februari de eersten die volledig over zijn op de nieuwe ademluchtapparatuur. Zij zijn super enthousiast, ook vanwege de persoonlijke aandacht bij de afstelling van de helmen met de nieuwe ademluchtapparatuur. Medio april wordt het project afgerond en zijn alle posten voorzien van dit ademluchttoestel. De beroeps en vrijwilligers van brandweer Zeeland hebben goed samengewerkt. Via een online leermodule zijn alle brandweermannen- en vrouwen voorbereid op de ademluchtapparatuur. Peter Schoneveld gaf tijdens een bijeenkomst op de post Stromenweg symbolisch het nieuwe ademluchttoestel door aan Edith van der Reijden.

Informatiebrief gemeenteraden 2022 – nummer 02

2

Edith van der Reijden zei in haar toespraak: “Een groot compliment aan het projectteam hoe is samengewerkt om deze belangrijke aanbesteding voor elkaar te krijgen. Ademlucht is onze lifeline, daar moeten we blindelings op kunnen vertrouwen bij branden. Dan is de manier, waarop de nieuwe apparatuur geïntroduceerd wordt op de posten belangrijk. Tot nu toe loopt dat erg goed en dat is een verdienste van het projectteam en iedereen, die heeft meegedaan aan de aanbesteding en aan de invoering.”

PFAS-vrije brandweer Zeeland Brandweer Zeeland is bezig met het uitfaseren/ afstoten van PFAS-houdend blusschuim. Voor de zomer dit jaar zal voor de basisbrandbestrijding niet langer gebruik gemaakt worden van PFAS-houdend blusschuim. Alle brandweerposten worden voorzien van een PFAS-vrij schuimblusmiddel. Tijdens de implementatie is er extra aandacht voor vervanging, gebruik en training afhankelijk van de impact per post. Verder verwachten we dat we voor eind 2022 ‘PFAS-vrije brandweerzorg’ bij speciale objecten en ‘PFAS-vrije grootschalige schuiminzet’ kunnen afronden. Er zijn drie projecten: 1. PFAS-vrije basis brandweerzorg 2. PFAS-vrije brandweerzorg bij speciale objecten 3. PFAS-vrije grootschalige schuiminzet Het eerste project zit inmiddels in de implementatie fase en zal naar verwachting voor de zomer afgerond zijn. Dit betekent dat er voor de basisbrandbestrijding niet langer gebruik gemaakt wordt van PFAS-houdend blusschuim. Informatiebrief gemeenteraden 2022 – nummer 02

3

Het tweede en derde project zullen naar verwachting voor het eind van 2022 afgerond zijn. Tot die tijd zal er binnen de Brandweer Zeeland zeer terughoudend met PFAS-houdend schuim opgetreden worden, registreren wij de eventuele inzet en treden in voorkomende gevallen in contact met de hiervoor bevoegde instanties (gemeenten, waterschap, RWS, RUD etc.). Provinciale vaardigheidstoets Op 26 maart jl. vond de eerste provinciale vaardigheidstoets voor de zogenaamde tankautospuit hogedruk (TS-HD) sinds lange tijd plaats. Deze volgde de eerste provinciale vaardigheidstoets 112 in Zaamslag op 19 maart op. De toets werd georganiseerd door de post Baarland. Er was een mooi scenario bedacht. In deze klasse worden scenario's uitgezet in objecten met één of meerdere bouwlagen. Dit kunnen woonhuizen, werkplaatsen, fabrieken, enz. zijn. Ook kunnen andere objecten zoals vaartuigen, voertuigen, tankwagens, enz. worden gebruikt. De bluswerkzaamheden kunnen worden uitgebreid met reddings-, lichte hulpverlenings- en/of bergingswerkzaamheden. 10 ploegen deden mee. De nummers 1,2 en 3 (Stavenisse, Domburg en Kamperland) gaan door naar de 1e gewestelijke vaardigheidstoets TS-HD van 14 mei in Haamstede.

Risicobeheersing “April rookmeldermaand in Zeeland. Doe je ook mee?” Het komt eraan, de rookmelderverplichting per 1 juli 2022, voor alle woningen en woongebouwen in Nederland, dus ook in Zeeland. We besteden daar de nodige aandacht aan met een campagne en met medewerking van de Zeeuwse gemeenten en andere partners. Gedurende de gehele maand april zal via onze mediakanalen de nodige informatie worden verstrekt aan de burgers van Zeeland. ‘Rookmelders redden Levens’ is de slogan. Het verleden heeft aangetoond dat rookmelders levens redden door op tijd de rook van brand te ontdekken en (intern) te alarmeren. Op deze manier heb je voldoende tijd om te ontkomen aan brand en nog veilig te kunnen vluchten. In woningen die gebouwd zijn na 2003, was er al een verplichting om rookmelders te plaatsen. Nu volgen per 1 juli 2022 de woningen en woongebouwen, die voor 2003 zijn gebouwd. In de bouwregelgeving is deze verplichting wettelijk vastgelegd en is een verantwoordelijkheid van de gebouweigenaar.

Informatiebrief gemeenteraden 2022 – nummer 02

4

Vrijwilligers van de brandweerposten kunnen de rookmelder uit de koffer ‘Brandveilig Leven & Nazorg’ op de tankautospuit inzetten. Deze rookmelder mag worden opgehangen in een privé situatie bij een willekeurig gekozen bewoner uit het verzorgingsgebied.

Project ‘Vitale en veilige recreatieparken en jachthavens en de aanpak van ondermijning Zeeland’ We hebben voor alle gemeenten brandveiligheidcontroles uitgevoerd op campings en jachthavens. Uit de gehouden controles zijn geen situaties ontstaan die als excessen zijn te bestempelen. De meest voorkomende tekortkomingen waren de onderlinge afstand van kampeermiddelen, bluswatervoorzieningen, rookmelders, NEN 1010 elektrische installaties en ontruimingsplannen. In overleg met de locaties zijn er voor met name de eerste twee genoemden plannen van aanpak gemaakt. Er zijn geen nieuwe gevallen van ondermijning tijdens de controles geconstateerd. Over een handhavingsacties “bluswatervoorziening” is 1 raadsvraag bij de VRZ binnen gekomen. Deze is beantwoord en is daarmee afgehandeld. Daarnaast zouden in de loop van 2020 voorlichtingsbijeenkomsten worden georganiseerd voor de ondernemers. Door Covid maatregelen waren bijeenkomsten niet mogelijk. Daarom kreeg iedere ondernemer individueel voorlichting, nadat de preventisten van de VRZ een cursus ondermijning volgden bij het RIEC Zeeland-West Brabant.

Crisisbeheersing Oekraïne/ Vluchtelingen De gemeenten regelen in Zeeland de opvang van de vluchtelingen. De coördinatie van zowel vluchtelingen als statushouders verloopt via het RBT-O met een team gemeenten als uitvoerder, waar ook GHOR, politie, provincie en COA bij zijn betrokken. Als Veiligheidsregio hebben wij voornamelijk een faciliterende en verbindende rol.

Informatiebrief gemeenteraden 2022 – nummer 02

5

Op verzoek van gemeenten worden sommige locaties eerst door onze collega's van Risicobeheersing gecontroleerd op brandveiligheid. Deze moeten voldoen aan het bouwbesluit dus dat betekent onder andere dat er indien nodig ook rookmelders opgehangen worden.

Bedrijfsvoering Onderzoek P&C cyclus We hebben een onderzoek laten uitvoeren om de bestuursrapportage nog eens onder de loep te nemen. De huidige vorm hebben wij al enkele jaren in gebruik en we merken dat deze documenten beter kunnen worden toegespitst op de behoeften van de interne en externe stakeholders. Het rapport sturen wij op naar de respondenten die hebben meegewerkt aan het onderzoek. We gaan op basis van dit onderzoek onze P&C cyclus nogmaals her-evalueren en komen met een passend voorstel voor verbetering. Het dagelijks bestuur heeft op 28 maart al ingestemd met het verzoek om terug te gaan naar één bestuursrapportage (halfjaarlijks). Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zeeland 2021 Alle Zeeuwse gemeenten hebben ingestemd met de nieuwe Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zeeland 2021. De gemeente Middelburg heeft de nieuwe regeling op 28 februari 2022 gepubliceerd. Op 1 maart 2022 is deze in werking getreden. Hierdoor is de Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zeeland 2017 komen te vervallen. De nieuwe regeling wordt ter kennisname toegezonden aan het college van gedeputeerde staten van Zeeland en aan de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (VZG).

Overig Raadsklankbordgroep Wij zijn op zoek naar nieuwe leden voor de raadsklankbordgroep. De raadsklankbordgroep bestaat uit raadsleden van de Zeeuwse gemeenten. Tijdens de bijeenkomsten van de raadsklankbordgroep bespreekt Edith van der Reijden als commandant brandweer/ bestuurssecretaris VRZ, de actuele ontwikkelingen binnen VRZ. Daarnaast staat er iedere bijeenkomst een thema centraal. VRZ doet op korte termijn een nieuwe oproep aan de griffiers om twee raadsleden af te vaardigen die zitting willen nemen in de raadsklankbordgroep, zonder last of ruggenspraak. De raadsklankbordgroep komt ca. 3 tot 4 maal per jaar bijeen. De bijeenkomsten vinden plaats in de avonduren en de locatie wisselt.

Informatiebrief gemeenteraden 2022 – nummer 02

6

Kamerbrief stand van zaken aan Tweede Kamer In een kamerbrief aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal stuurt Minister van Justitie en Veiligheid Yeşilgöz-Zegerius de actuele stand van zaken rondom een aantal thema’s op het gebied van brandweerzorg en crisisbeheersing. In deze brief kunt u lezen over: • De rechtspositie van brandweervrijwilligers. • Het tweede loopbaanbeleid voor brandweerpersoneel. • Een programma om Crisisbeheersing en Brandweerzorg te versterken. • Gebiedsgerichte opkomsttijden. • Schadeafwikkeling Limburg. • Brandweerkerndata. • Incident Bestrijding Gevaarlijke Stoffen.

Vragen & verzoeken Er zijn sinds de vorige editie van de informatiebrief geen nieuwe vragen en verzoeken ontvangen.

Planning 2022 Hieronder treft u de planning van de vergaderingen van het Algemeen Bestuur in 2022. Datum

Vergadering

8 juli 2022

Algemeen Bestuur VRZ

13 oktober 2022

Algemeen Bestuur VRZ

16 december 2022

Algemeen Bestuur VRZ

Terug naar de inhoudsopgave

Informatiebrief gemeenteraden 2022 – nummer 02

7

Aan de leden

Datum

8 april 2022 Kenmerk

COS/U202200287 Lbr. 22/022 Telefoonnummer

070 - 3738393 Bijlage(n)

-

Onderwerp

Stand van zaken gesprekken kabinet

Geachte leden van college en gemeenteraad, In deze ledenbrief informeren we u over de voortgang van de gesprekken met het nieuwe kabinet over de financiële positie van gemeenten. Het financieel kader voor de periode 2023 – 2026 is relevant voor de nieuw te vormen colleges. Na onze eerste reactie (‘valse start van het kabinet’) hebben wij u in de ledenbrief van 4 februari jl. een nadere duiding gegeven van de gevolgen van de startnota van het kabinet voor gemeenten. Ook hebben we u meegenomen in onze weging van het coalitieakkoord en de koers voor de gesprekken met het nieuwe kabinet. Opzienbarend in het coalitieakkoord was het niet volgen van de financiële reeks uit de uitspraak van de Commissie van Wijzen voor de Jeugdzorg en deze vanaf 2025 met € 500 miljoen te verminderen. Verder namen we u mee in de financiële onduidelijkheid vanaf 2026. Inmiddels zijn we een aantal overleggen verder. De laatste daarvan was eind maart met minister Bruins Slot en staatssecretaris Van Rij, samen de beheerders van het gemeentefonds. Goede samenwerking in crisissituatie De afgelopen twee jaar hebben we laten zien als één overheid te werken in uitzonderlijke crisissituaties.

Waar de gevolgen van de coronacrisis nog goed voelbaar zijn voor veel van onze inwoners, ondernemers en voor de gemeentelijke organisaties, zetten we ons naast onze reguliere taken nu ook vol in voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Ook voor inwoners die gedupeerde zijn in de toeslagenaffaire werken we samen met het rijk aan herstel. Allemaal voorbeelden waarin gemeenten hun uitvoeringskracht laten zien. In de praktijk doet het rijk regelmatig een groot beroep op gemeenten en gemeenten zijn altijd bereid hun verantwoordelijkheid te nemen.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

U202200287

PROD

Gezamenlijke maatschappelijke opgaven Deze manier van samenwerken is wenselijk. Het is nooit zo dat slechts één overheidslaag een maatschappelijke opgave kan aanpakken. Er zijn altijd meerdere overheidslagen en maatschappelijke partners bij betrokken. De VNG gaat in al haar gesprekken met het rijk uit van de ambitie samen te werken als één overheid. We voelen ons gezamenlijk verantwoordelijk voor maatschappelijke opgaven, of het nou gaat om woningbouw, stikstof, klimaat en energie, digitalisering, jeugdzorg of het sociaal domein. Het betreft allemaal opgaven waarvoor het coalitieakkoord van het rijk forse ambities bevat en waar ook gemeenten mee aan de slag willen. Op weg naar een nieuwe financieringssystematiek In het coalitieakkoord kondigt het kabinet een nieuwe financieringssystematiek aan, ingaande 2026, waarbij de mogelijkheid voor een groter eigen belastinggebied wordt betrokken. Aan een groter eigen belastinggebied hebben we altijd voorwaarden verbonden. Waaronder het feit dat het gemeentefonds op orde moet zijn voor het kunnen uitvoeren van medebewindstaken en dat er per saldo geen sprake kan zijn van een toename in de lastendruk voor onze inwoners. De rijksbelastingen zullen dus gelijktijdig omlaag moeten om de toename van lokale financiële armslag te compenseren.

Deze nieuwe financieringssystematiek moet ervoor zorgen dat gemeenten en provincies meer stabiliteit en autonomie krijgen. Omdat deze nieuwe financieringssystematiek nog uitgewerkt moet worden heeft het kabinet ervoor gekozen vanaf 2026 het accres niet te berekenen, maar vast te zetten op een plus van € 1 miljard t.o.v. de miljoenennota 2022 voor gemeenten en provincies samen. Onder meer in de ledenbrief van 21 december jl. wezen wij u er al op dat vanaf 2026 het accres hierdoor een forse teruggang laat zien. Als dit bewaarheid wordt heeft dit grote consequenties. Dit ‘ravijn’ bedraagt € 2 tot 3 miljard in 2026 t.o.v. de bestaande systematiek van samen trap op, samen trap af. Dit tekort loopt ieder jaar op met circa € 1 miljard. Dus in 2027 is het al gegroeid naar € 3 tot 4 miljard. We kunnen ons niet voorstellen dat het kabinet vanaf 2026 zo’n financieel gat voor gemeenten laat ontstaan. Gemeenten kunnen dan namelijk niet meer bijdragen aan de ambities voor de grote maatschappelijke opgaven uit het coalitieakkoord. Zolang er geen ruimte wordt geboden voor het aangaan van nieuwe structurele lasten, zal dit nu direct al zijn schaduw vooruit werpen op de ambities die gemeenten tijdens hun nieuwe bestuursperiode kunnen nastreven. Daar willen we echter geen voorschot op nemen. Vandaar dat wij pleiten voor stabiele financiële uitgangspunten.

We gaan uit van het principe van samen trap op, samen trap af dat de basis vormt voor de huidige in gezamenlijkheid afgesproken normeringssystematiek, de Gemeentewet en de uitgangspunten voor interbestuurlijke en financiële verhoudingen. Wij vertrouwen er dan ook op dat er zo snel mogelijk een oplossing komt voor 2026 en verder. Dit sluit aan bij het advies van de Raad van State (RvS). Zij adviseert het kabinet om dit voorjaar te komen tot een meerjarig budgettair kader voor medeoverheden en zo nieuwe colleges meer financiële zekerheid te geven. Ook wijst de RvS op het belang van de grote maatschappelijke opgaven en transities en dat dit ook uitvoeringskracht en investeringen van medeoverheden vraagt. Ten slotte geeft het Centraal Planbureau aan dat sommige financiële reeksen in het coalitieakkoord onvoldoende zijn uitgewerkt om de beoogde besparing te realiseren en neemt ze dan ook niet mee in haar doorrekening. Desondanks is de financiële ruimte in de toekomst wel een zeer serieuze zorg en laten wij eventuele gevolgen in kaart brengen.